2 Jaarstukken 2025 - DEF

Met deze essentiële investeringen willen we bereiken dat de openbare ruimte technisch en functioneel klaar is voor de toekomst. Koppelkansen met andere opgaven benutten we maximaal, zoals op het gebied van klimaatadaptatie en energietransitie. Er moet veel gebeuren met een verwachte investering van € 87 miljoen tot 2040 (zie verder 3.3). 3.2 Bij meerdere MIP-projecten worden de opgaven in de openbare ruimte gecombineerd met andere programma’s en maatschappelijke vraagstukken. Een voorbeeld is de wijkaanpak in Langkamp, waar fysieke en sociale opgaven samenkomen.

Jaarstukken 2025

42

Het project Langkamp is daarom aangewezen als ‘wijkgerichte aanpak’ in het Koersdocument Wijken & Dorpen (vastgesteld april 2025). In 2025 zijn de gebiedsgerichte werkwijze en de projectopdracht voor Langkamp verder uitgewerkt in het Implementatieplan Wijken & Dorpen. Ook is Regiodeal budget toegekend aan Langkamp. Een ander voorbeeld van gebiedsgericht werken was dat stoepen in wijken met veel ouderen en mensen met beperkingen levensloopbestendiger zijn gemaakt, gebaseerd op de uitkomsten van de Scan Wijken & Dorpen. En binnen het project Groenzone (Tennet) dat in uitvoering is, is onder meer rekening gehouden met een levensloopbestendige en dementievriendelijke inrichting. 3.3 De eerste investeringslasten op programmaniveau zijn concreet opgenomen in de begroting 2029. Hiermee kunnen we planmatig aan de slag voor een toekomstbestendige openbare ruimte. Om de projecten te kunnen voorbereiden zijn voor de jaren 2026 t/m 2028 eenmalig voorbereidingskosten geraamd. 2.2.4 Verantwoording nieuw beleid 2025 Meerjaren investeringsprogramma Er is uitvoering gegeven aan diverse projecten uit het MIP, denk aan: achterstallig onderhoud elementenverharding en voet- en fietspaden. Daarnaast zijn bomen aan de Linderteseweg al voor een groot deel vervangen en is de parkeerplaats bij zwembad de Tippe voorzien van nieuwe bestrating.

De wijkaanpak Langkamp, Heino Zuid en de parkeerplaats aan de Herenhof zijn in voorbereiding. Vanwege reëel begroten zijn de uitvoeringsbudgetten hiervan op het Toekomstig Investeringsoverzicht (TIO) geplaatst. Wanneer hier een volledig plan, inclusief capaciteitsplanning, voor ligt, worden deze opnieuw geraamd via de reguliere P&C-cyclus. Tijdelijke formatie Beheer Het domein Beheer is in 2024 gestart met een doorontwikkeling op diverse terreinen rondom de bedrijfsvoering. Daar waar nodig is tijdelijk extra capaciteit ingezet om zaken in beweging te krijgen. Veelal ging het om thema’s rondom efficiëntere inzet van middelen (mensen en machines) en om meer in control te komen binnen de bedrijfsvoering. Ook hebben we nadrukkelijk onderzoek gedaan naar het efficiënter werken door samen te werken met gemeente Olst-Wijhe. De eerste resultaten daarvan worden inmiddels geïmplementeerd. Ook is een deel van het budget gebruikt om een start te maken met de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen het groeiteam van Beheer. Daarbij hebben we ook nadrukkelijk aandacht gehad voor de inzet van statushouders in langdurige werkervaringsplaatsen. Tot slot zijn de middelen ingezet om de werkzaamheden in verband met het groeiseizoen (groenonderhoud) uit te voeren/te ondersteunen.

Beheersing eikenprocessierups De preventieve bestrijding is verder afgebouwd ten behoeve van biodiversiteit. Het budget is deels ingezet om de natuurlijke bestrijding/beheersing te verbeteren/stimuleren, maar ook om de nesten van de eikenprocessierups weg te zuigen. Het wegzuigen van nesten is uitgevoerd op locaties waar eiken gesnoeid moesten worden (vooraf) en op basis van meldingen (achteraf).

Jaarstukken 2025

43

Begraafplaatsen De gemeentelijke regelgeving (2010) is geactualiseerd. Dit heeft geresulteerd in een geactualiseerde beheersverordening en uitvoeringsbesluit die in de eerste helft van 2026 zijn vastgesteld. Uitvoering beleid biodiversiteit In het eerste jaar van het beleidsplan hebben we al mooie stappen gezet. We gaven samen met partners een impuls aan vergroeningsacties en motiveerden inwoners en ondernemers om zich in te zetten voor de biodiversiteit. We legden extra groen- en biodiversiteitsstroken aan en het groenareaal is inzichtelijk gemaakt met zowel een fysieke inventarisatie als digitale Biodiversiteitskaarten. We onderzochten hoe ecologie en biodiversiteit worden meegenomen in nieuwbouwprojecten en welke kansen en uitdagingen er zijn. Tot slot hebben we met werksessies interne kennis en kunde versterkt. Vervanging voertuigen In 2025 is een aanbestedingsprocedure doorlopen en afgerond. De gunningsbrief is in december 2025 verstrekt. De levering wordt verwacht in 2026. Voorgesteld wordt het investeringsbedrag over te hevelen naar 2026. 2.2.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Referentie Werkelijk Begroting Werkelijk jaar cijfer 2023 2024 2025 2025

Indicatoren programma 2 De mate waarin voldaan wordt aan de beeldkwaliteitseisen uit het groenbeleidsplan

2024 91,1% 92,0% 91,1%

92,0%

93%

Bron: gemeentelijke schouwen

2.2.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Verschil 2025

Baten

-5.775.316

-5.590.630

184.686

Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves

19.222.100

18.498.865

-723.234

13.446.784

12.908.236

-538.548

-1.945.355

-1.276.725

668.630

Gerealiseerd resultaat

11.501.429

11.631.511

130.082

Jaarstukken 2025

44

2.2.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in €

- is voordeel

Omschrijving verklaring

Verschil

Hogere storting reserve IVOR (saldo programma 2)

204.000

Minder kosten elektriciteit openbare verlichting / meer baten

-95.000

Meer kosten Marktzaken Raalte

29.000

Minder kosten plaagdierenbestrijding

-36.000

Minder kosten klimaatadaptie

-131.000

Meer kosten WSW

44.000

Meer baten begraafplaatsen

-62.000

Meer doorberekening diverse eenheden

188.000

Minder doorberekening eenmalige investeringen naar 2025

8.308

Overige verschillen

-19.226

Totaal verschil

130.082

Hogere storting reserve IVOR (nadeel € 204.249) Bij het opstellen van de Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) is bepaald dat het saldo van de jaarrekening voor het beheer van de openbare ruimte verrekend wordt met de reserve IVOR. Dit geldt voor verschillen op het gebied van civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting, wegen, openbaar groen, begraafplaatsen, gemeentelijke afvalverwerking en plaagdierenbestrijding. Deze verschillen zijn dus niet van invloed op het rekeningresultaat en worden dan ook niet benoemd in het 'Overzicht van baten en lasten in vogelvlucht' van de jaarrekening. Minder kosten elektriciteit openbare verlichting / meer baten (voordeel € 95.007) De voorschotten voor elektriciteit vallen lager uit dan begroot. Daarnaast zijn de inkomsten toegenomen, doordat er relatief meer schades verhaald zijn ten opzichte van vorig jaar. Het saldo komt ten gunste aan de reserve IVOR. Meer kosten marktzaken (nadeel € 29.083) De elektriciteitskosten voor de markt zijn in 2025 hoger uitgevallen dan waar rekening mee gehouden is. Daarnaast zijn niet alle kosten doorbelast aan de stichtingen in tegenstelling tot de begroting. De afrekening van het 4e kwartaal 2025 wordt nog wel verzorgd in 2026 voor circa € 4.000. Het nadelig saldo van de markt komt ten laste van de reserve IVOR.

Minder kosten plaagdierenbestrijding (voordeel € 35.642) De druk van de eikenprocessierups (EPR) was minder hoog, waardoor we minder nesten hoefden weg te zuigen. Het snoeigebied is in de piekjaren van de EPR bespoten, waardoor we in dit gebied minder last hadden van oude nesten. Het saldo komt ten gunste aan de reserve IVOR.

Jaarstukken 2025

45

Minder kosten klimaatadaptatie (voordeel € 130.841) De langere voorbereidingstijd in projecten heeft ertoe geleid dat de capaciteit die beschikbaar was voor afkoppelen niet is ingezet. Daardoor heeft ook de bijbehorende communicatie niet plaatsgevonden. Het budget klimaatadaptatie was aan de ruime kant. We hebben het budget herijkt en vanaf 2027 structureel € 50.000 begroot. Om budget voor volgend jaar te regelen, wordt er € 60.000 overgeheveld naar 2026. Het overige saldo komt ten gunste aan de reserve IVOR. Meer kosten WSW (nadeel € 44.164) Gedurende de afgelopen jaren is er een terugloop van personeel vanuit de Productie. Hierdoor zijn we genoodzaakt om personeel in te huren óf in dienst te nemen. Beide opties zijn vele malen duurder dan detachering via de Productie. Met ingang van 2024 hebben wij personen met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst (groeiteam), omdat we als gemeente een sociale werkgever willen zijn en omdat inhuur van derden nog duurder is. We hebben in 2025 een nadeel van € 72.000 op inhuur. Dit bedrag komt ten laste van de algemene middelen. Eind 2025 zijn we gestart met een analyse van het benodigde vs. beschikbare budget. Die analyse loopt door in 2026. Het overige bedrag (voordeel € 28.000) betreft meer legesopbrengsten vanuit het Meldpunt Opbrekingen Openbare Ruimte (MOOR). Dit bedrag komt ten gunste aan de reserve IVOR.

Meer baten begraafplaatsen (voordeel € 61.579) We hebben een positief saldo, doordat posten over het jaar heen lopen. Begin 2025 hebben we nog opbrengsten uit opleggingen van 2024 geboekt. Ook zijn opbrengsten die begin 2026 binnenkwamen en betrekking hadden op 2025 geboekt in 2025. Daardoor lijken de inkomsten in 2025 hoger dan ze daadwerkelijk waren. Meer doorberekening eenmalige investeringen

Bedrag

Diversen

8.308

Totaal

8.308

Verschillen in de reservemutaties Hogere storting reserve IVOR (saldo programma 2)

Bedrag 204.249

Hogere storting onderhoud sportvelden 2025

137.028

Hogere onttrekking onderhoud wegen 2025

31.719

Hogere onttrekking onderhoudsreserve gebouwen

166.153

Lagere onttrekking vanwege beleid klimaatadaptie (naar 2026) Minder onttrekking door lagere doorberekeningen eenmalige investeringen, waaronder: * M8560006 Leefbare dorpen en wijken

60.000

25.430

* M8454005 parkeerplaats de Helpende handen

20.000

* Diverse M8 kredieten

24.051

Totaal lagere beschikking door lagere doorberekening eenmalige investeringen Totaal

Jaarstukken 2025

69.481 668.630

46

Programma 3: Onderwijs, werk en inkomen Portefeuillehouder:

Wethouder G. Toeter

Programmacoördinator:

Domeinmanager T. Schrör

2.3.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2025 geweest? In het najaar van 2025 is de Participatiewet in Balans aangenomen. De Participatiewet in Balans bevat een pakket van ruim twintig maatregelen om de Participatiewet eenvoudiger, menselijker en effectiever te maken. Met het onderwijs is een gezamenlijke visie ontwikkeld; Gelijke kansen, sterke start toekomstperspectief op onderwijs en kinderopvang in Raalte. We werken samen aan het versterken van kansengelijkheid, een doorgaande ontwikkeling en thuisnabij onderwijs. 2.3.2 Doelstellingen 2025 1. We bieden ondersteuning aan wie (tijdelijk) niet kan voorzien in het eigen inkomen en recht heeft op een uitkering. 2. We begeleiden mensen naar werk die hierbij ondersteuning nodig hebben, met als doel dat inwoners maximaal meedoen naar eigen vermogen. Werk is voor ons meer dan een reguliere betaalde baan. Het kan bijvoorbeeld ook beschut werk of vrijwilligerswerk zijn. We hebben een sterke infrastructuur om dit doel te bereiken, waar de Stichting Werk Raalte een belangrijk onderdeel van is. 3. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, om ervoor te zorgen dat er nu en in de toekomst passend werk beschikbaar is voor onze inwoners en voldoende geschikte werknemers voor onze werkgevers. 4. We ondersteunen inwoners vanuit effectief minima- en schulddienstverleningsbeleid met aandacht voor de menselijke maat. 5.

Signaleren en terugdringen van laaggeletterdheid is een integraal onderdeel van de dienstverlening en het beleid in het sociaal domein. 6. Voor jongeren is er een sluitende aanpak. Jongeren gaan naar school, hebben werk of een passende dagbesteding. We werken samen met school om uitval te voorkomen. 7. We werken samen met scholen om leerachterstanden te voorkomen en zetten in op sociaal welbevinden van onze jeugd. 8. Kinderen in de gemeente Raalte worden optimaal voorbereid voor de basisschool, doordat de mogelijkheid er is om deel te nemen aan de voorschoolse voorzieningen. Voor de kinderen met een ontwikkelingsachterstand is er extra ondersteuning in de vorm van voor- en vroegschoolse educatie.

Jaarstukken 2025

49

9. We ondersteunen statushouders bij hun inburgering en integratie in de gemeente Raalte, zodat zij zo snel mogelijk naar vermogen meedoen in onze samenleving. 2.3.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Ook in 2025 ondersteunden we inwoners met en zonder uitkering om naar vermogen mee te doen. Nieuw is onze aandacht voor vitaliteit. Via het programma Fitness Loont ontvingen tientallen inwoners een persoonlijk programma gericht op gezondheid, sport en levensstijl. Dit draagt bij aan maatschappelijke deelname. 2.1 In 2025 hebben wij het uitvoeringsplan werk vastgesteld. De visie Raalte Werkt! vormt de basis onder deze aanpak: voor iedere inwoner de best passende plek, met extra aandacht voor prioritaire doelgroepen. Voor jongeren tot 27 jaar is een integraal cluster gevormd om de dienstverlening te versterken. Daarnaast zijn nieuwe trajecten gestart voor statushouders en begeleidden we inwoners naar een dienstverband nieuw beschut bij Werkbedrijf De Productie. 2.2 Binnen Beheer en Onderhoud is een groeiteam gestart, waarin statushouders en kandidaten uit de Banenafspraak een dienstverband kregen. Ook De Productie bood via een pilot arbeidscontracten aan deze doelgroep. Zo geeft de gemeente Raalte invulling aan inclusief werkgeverschap. 3.1 Regionaal werken we samen binnen de arbeidsmarktregio Zwolle.

Voor statushouders zetten we onder andere projecten in gericht op techniek en vakvaardigheden, waar nodig ondersteund door een anderstalige jobcoach. Daarnaast startte het Werkcafé in de bibliotheek van Raalte en vond in oktober een succesvolle banenmarkt plaats onder het thema ‘Talent ontmoet werk’. 4.1 In 2025 hebben we diverse acties uit het beleidsplan Rondkomen met je inkomen uitgevoerd. Zo hebben we voorbereidingen getroffen voor de actualisatie van de beleidsregels en passen we de belangrijkste wijzigingen in de praktijk al toe, zodat inwoners hier nu al voordeel van hebben. De vaststelling van de vernieuwde beleidsregels volgt in 2026, samen met de beleidsregels die worden opgesteld in het kader van de Participatiewet in Balans. 5.1 We zijn gestart met de doorontwikkeling van een integrale aanpak basisvaardigheden. We werken hierbij samen met partners op het gebied van participatie, gezondheid, inburgering en onderwijs. 6.1 Jongeren in kwetsbare positie hebben we zo goed mogelijk in beeld en zij zijn indien gewenst ondersteunt naar een opleiding en of werk. Daarnaast is er regionaal een nieuw Meerjarenbeleidsplan Voortijdig Schoolverlaten (VSV) gemaakt voor de periode 2026 tot en met 2029. In dit Meerjarenbeleidsplan is de Wet van School naar Duurzaam werk, die is ingegaan per 1 januari 2026, verweven.

6.2 Er is een werkgroep onderwijs - jeugdhulp opgericht om de samenwerking te versterken. Vanuit deze werkgroep is onder meer een bijeenkomst georganiseerd voor professionals uit onderwijs, leerplicht en jeugdhulp. Ruim 80 deelnemers gingen met elkaar in gesprek over wet- en regelgeving, casuïstiek en praktische oplossingen.

Jaarstukken 2025

50

Het doel: duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden die elke organisatie en/of medewerker heeft en welk handelingsperspectief geboden kan worden, zodat ieder kind recht houdt op onderwijs. Het draagt bij aan een betere samenwerking en vroegtijdige, integrale ondersteuning aan jeugdigen. 7.1 In juli 2025 is het programma Nationaal Programma Onderwijs beëindigd. Vanuit het programma is ingezet op jongeren tijdig in beeld, sociaal emotioneel welbevinden en sociale activiteiten. Na beëindiging van het programma is de samenwerking tussen een aantal organisaties voortgezet onder de noemer Samen voor de jeugd. Dit overleg richt zich op de aandachtswijken in Raalte. 8.1 In 2025 zijn nieuwe afspraken gemaakt met de formele taalaanbieder over het formele taalaanbod waardoor op meerdere locaties meerdere niveaus worden aangeboden. Met gemeente Olst-Wijhe zijn we begonnen met een traject om de Taalhuizen samen te voegen. Doel hiervan is het informele aanbod professionaliseren. 9.1 In 2025 zijn we een samenwerking gestart met Stichting Werk Raalte om participatieplaatsen te realiseren voor statushouders binnen de zelfstandigheidsroute (Z-route). Hierdoor kunnen zij werkervaring opdoen en hun taalvaardigheid in de praktijk ontwikkelen. Daarnaast hebben we binnen de onderwijsroute een aanbesteding uitgevoerd en een nieuwe partij gecontracteerd.

Het contract met de taalaanbieder voor de Z-route loopt in april 2026 af. In 2025 is daarom reeds gestart met een nieuwe aanbestedingsprocedure, zodat er sprake is van een doorlopend taalaanbod binnen de Z-route. 9.2 We hebben de doorstroomlocatie ook in 2025 ingezet en aan onze huisvestingstaakstelling statushouders voldaan. 2.3.4 Verantwoording nieuw beleid 2025 Tijdelijke formatie begeleiding statushouders De instroom van statushouders in onze gemeente is mede door de doorstroomlocatie De Alerdinck hoog. Om alle inwoners te begeleiden, een inburgeringstraject aan te bieden en hier regie op te voeren, is extra capaciteit ingezet. 2.3.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren

Jaarstukken 2025

51

Referentie Werkelijk Begroting Werkelijk jaar cijfer 2023 2024 2025 2025

Indicatoren programma 3

Bereik van de meedoenregeling 18+. Het percentage inwoners dat onder doelgroep valt dat daadwerkelijk gebruik maakt van de 2024 meedoenregeling.

46%

35%

7,5

7,5

46%

40%

60%

7,5

n.n.b

Bron: KWIZ armoedemonitor

Tevredenheid inwoners met ons inkomensbeleid en de uitvoering daarvan. Gemiddelde cijfers dat inwoners ons geven bij het cliëntenervaringsonderzoek.

2023

Bron: Cliëntenervaringsonderzoek inkomensondersteuning

2.3.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving

Begroting na

Realisatie

Verschil

wijziging 2025

2025

2025

Baten

-16.630.271

-17.261.912

-631.641

Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves

27.649.858

27.750.798

100.940

11.019.587

10.488.885

-530.702

-155.911

340.195

496.106

Gerealiseerd resultaat

10.863.676

10.829.081

-34.595

2.3.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in €

- is voordeel

Omschrijving verklaring

Verschil

Minder kosten Inburgering

-72.000

Minder kosten voorschoolse voorzieningen

-60.000

Minder kosten leerlingenvervoer

-50.000

Meer doorbelasting diverse domeinen

198.000

Overige verschillen

-50.595

Totaal verschil

-34.595

Minder kosten inburgering (€ 72.000 voordeel) De kosten van maatschappelijke begeleiding en het participatieverklaringstrajecten van statushouders kunnen we toerekenen aan de bijdrage die we van het rijk ontvangen voor de nieuwe wet inburgering. Hierdoor vloeit € 72.000 van het budget voor maatschappelijke begeleiding terug naar de algemene bestemmingsreserve. Jaarstukken 2025

52

Minder kosten voorschoolse voorzieningen (€ 60.000 voordeel) Er is een voordeel op de voorschoolse voorzieningen als gevolg van een lagere werkelijke vaststelling van ingezette peuterwerk over 2024 en door een hogere vastgestelde rijksbijdrage voor onderwijsachterstandenbeleid. Minder kosten leerlingenvervoer (€ 50.000 voordeel) Er is een voordeel van € 50.000 doordat de kosten voor taxi- en zorgvervoer met een index van 1,5% minder hard gestegen zijn dan begroot. Reservemutaties De resultaten voor inkomensvoorzieningen, re-integratie en de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening zijn toegevoegd dan wel onttrokken aan de reserve sociaal domein. Deze zijn verder toegelicht in de paragraaf Sociaal domein. De resultaten van de opvang Oekraïners en doorstroomlocatie den Alerdinck zijn toegevoegd danwel onttrokken aan de reserve opvang statushouders en vluchtelingen. Deze zijn verder toegelicht in de paragraaf Vluchtelingen.

Verschillen in de reservemutaties

Bedrag

Hogere stortingen in reserve sociaal domein

211.917

Hogere beschikking over reserve sociaal domein

-82.632

Hogere storting/lagere beschikking opvang vluchtelingen

328.369

Lagere beschikking verhoogde asielinstroom

38.452

Totaal

Jaarstukken 2025

496.106

53

Programma 4: Maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Portefeuillehouder:

Wethouder G. Toeter

Programmacoördinator:

Domeinmanager T. Schrör

2.4.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2025 geweest? In 2025 is het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) ondertekend. Het AZWA betreft een aanvulling op het eerder gesloten Integraal Zorgakkoord (IZA). Het AZWA verbreedt, versnelt en versterkt de beweging die met het IZA was ingezet. Het AZWA is aanvullend nodig vanwege de vergrijzing, arbeidsmarktkrapte, onhoudbaarheid in de huidige zorgvraag en de dreigende ontoegankelijkheid van zorg. Vanuit het AZWA hebben gemeenten een nadrukkelijke rol in de inrichting van een basisinfrastructuur waaronder ook de rol van het sociaal domein in een nog op te richten Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV). In 2026 gaan we hier als regio Midden-IJssel samen met Salland Zorgverzekeraar aan de slag. 2.4.2 Doelstellingen 2025 1. We vinden het belangrijk dat onze inwoners van alle leeftijden zoveel mogelijk op eigen kracht meedoen in de samenleving. Daarom werken we aan het versterken van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze inwoners en zetten we breed in op preventie en normalisering en werken we met alle partners samen vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid. Hierbij draait gezondheid om mentaal en fysiek welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen in de samenleving en dagelijks functioneren. Normaliseren betekent ook stoppen met hulpverlening zodra de inwoner weer zelf verder kan. 2.

Raalte kenmerkt zich door een verbonden samenleving, waarin ontmoeting belangrijk is en inwoners naar elkaar omkijken. Dit willen we behouden en versterken. 3. We zijn ons ervan bewust dat niet al onze inwoners (volledig) op eigen kracht mee kunnen doen in de samenleving. Voor deze inwoners bieden we passende (maatwerk)ondersteuning. We investeren nadrukkelijk in wijken of in specifieke doelgroepen die in mindere mate veerkrachtig zijn. 4. We zorgen voor bewustwording en goede randvoorwaarden, zodat senioren, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking of (psychische) kwetsbaarheid op een verantwoorde manier en zo zelfstandig mogelijk in hun eigen huis en omgeving kunnen (blijven) wonen. 2.4.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Er is lokaal uitvoering gegeven aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en specifiek ingezet op: kansrijke start, valpreventie, aanpak overgewicht en obesitas, mentale gezondheid, welzijn op recept, vroegsignalering alcohol en middelengebruik en het versterken van de sociale basis. 1.2 Vanuit Raalte Sportief en Gezond is ondersteuning gegeven aan inwoners en verenigingen voor activiteiten die bijdragen aan een goede gezondheid van onze inwoners.

Jaarstukken 2025

57

1.3 In 2025 is er in het kader van kansrijke start een netwerkbijeenkomst georganiseerd rondom het thema verslaving, waarin professionals uit het sociaal domein en medisch domein elkaar treffen. Binnen de ketenaanpak Kansrijke Start is er door de regionale groep gewerkt aan het inhoudelijk plan voor de regio Midden-IJssel. Dit plan wordt in 2026 vastgesteld. 1.4 Vanuit het programma sociale basis hebben we gewerkt aan het versterken van de samenwerking met de partners in de sociale basis. Er zijn een aantal wijkgerichte proeftuinen opgezet, die doorlopen in 2026, om te zien wat werkt en wat niet. Op basis van deze uitkomsten bepalen we wat de structurele inzet moet zijn voor het versterken van de sociale basis. 1.5 Naar aanleiding van het besluit om het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) te positioneren als onderdeel van de gemeente Raalte en uit te breiden, is in 2025 hiervoor een implementatieplan gemaakt. Per 1 januari 2026 is het CJG onderdeel van de gemeentelijke organisatie. Het implementatieplan voor de uitbreiding van het CJG wordt vanaf 2026 uitgevoerd. Hiervoor zijn in de programmabegroting van 2026 middelen toegekend. Met deze ontwikkelingen wordt tevens voldaan aan de uitgangspunten die de Hervormingsagenda Jeugd stelt aan een stevig lokaal team voor jeugd. 2.1 We hebben uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan Mantelzorg.

In 2025 hebben we extra aandacht besteed aan bewustwording onder andere in onze eigen organisatie vanuit de werkgeversrol. 3.1 Een nieuwe regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling is begin 2026 vastgesteld . We volgen de landelijke ontwikkelingen van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en zetten de regionaal ingezette lijn voort. In 2025 is er landelijk, door verschillende gebeurtenissen, veel aandacht geweest voor huiselijk geweld. In november 2025 heeft er, voorafgaand aan de campagne Orange the World, een rond de tafel over femicide en intieme terreur plaatsgevonden. Hierin is door de gemeenteraad samen met professionals en een ervaringsdeskundige het gesprek gevoerd over het thema femicide en intieme terreur. 3.2 We geven uitvoering aan de Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 'Kracht in Kwetsbaarheid' en de lokale vertaling daarvan. Uitgangspunten zijn daarbij zelfstandig wonen in de vertrouwde woonomgeving met steunende personen (beschermd thuis) en het voorkomen van dakloosheid vanuit het principe 'eerst een woning, dan herstel'. 3.3 Regionaal zijn we samen met zorgaanbieders, de RSJ en de samenwerkende gemeenten in de jeugdhulpregio aan de slag gegaan met de opgaven uit het transformatieconvenant waaronder kleinschalig wonen. In 2025 is begonnen met de scholing van de jeugdconsulenten in de verklarende analyse.

Zoals eerder aangegeven (doelstelling 1.5) zijn in 2025 de noodzakelijke stappen gezet in Raalte om te voldoen aan de uitgangspunten van de Hervormingsagenda met betrekking tot een stevig lokaal team voor jeugd. In januari 2026 is een geactualiseerde regiovisie Jeugdhulp Ijsselland 2026-2031 voorgelegd.

Jaarstukken 2025

58

3.4 Samen met het zorgkantoor en de zorgverzekeraar is in de regio Midden-IJssel gewerkt aan de verbinding tussen het zorgdomein en het sociaal domein, zodat we de uitdagingen die op ons afkomen vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) nog meer vanuit gezamenlijkheid worden opgepakt vanuit de thema's mentaal welbevinden, vergrijzende samenleving en gezond leven. 4.1 We werken doorlopend, samen met partners en inwoners, aan dat wat nodig is om mensen zolang en veilig mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Denk hierbij aan thema's als bewustwording (Praat vandaag over Morgen), zelf- en samenredzaamheid en doorstroombevordering. 2.4.4 Verantwoording nieuw beleid 2025 Implementatie besparingsmaatregelen sociaal domein Er is extra personele capaciteit ingezet om de besparingsmaatregelen sociaal domein uit het Berenschot te realiseren . 2.4.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren 2.4.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Verschil 2025

Baten

-1.812.431

-1.716.116

96.315

Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves

36.328.682

35.931.522

-397.160

34.516.251

34.215.406

-300.845

-164.274

149.921

314.195

Gerealiseerd resultaat

34.351.977

34.365.328

13.351

2.4.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring Hogere bijdrage kinderopvangtoeslagaffaire (deels naar 2026)

- is voordeel Verschil -128.000

Minder kosten volksgezondheid

-52.000

Minder kosten zorg- en hulpverlening

-30.000

Minder kosten Centrum voor Jeugd en Gezin

-23.000

Meer doorberekening diverse domeinen

303.000

Minder doorberekening eenmalige investeringen

-37.000

Overige verschillen Totaal verschil

-19.649

Jaarstukken 2025

13.351

59

Compensatie rijk uitvoeringskosten hulp gedupeerden toeslagen (€ 128.000 voordeel) Het rijk compenseert achteraf de gemaakte uitvoeringskosten omtrent de hulp aan gedupeerden van de toeslagenaffaire. Dit bedrag wordt grotendeels overgeheveld naar 2026 voor de uitvoering van hulp aan gedupeerden in 2026. Minder kosten volksgezondheid (voordeel € 52.000) Op het budget lokaal gezondheidsbeleid is € 40.000 overgehouden mede doordat veel kosten omtrent gezondheid zijn toegerekend aan de rijksbijdrage Gezond en actief Leven Akkoord (GALA). Daarnaast is er een hoger bedrag terugontvangen van de GGD betreft de afrekening van het resultaat 2024 en de terug ontvangen BTW. Minderkosten zorg-en hulpverlening (voordeel € 30.000) Er is een lagere subsidie aan algemeen maatschappelijk werk verstrekt, hierdoor is er een voordelig resultaat op zorg- en hulpverlening. Minderkosten Centrum jeugd en Gezin (voordeel € 23.000) Er is een voordelig resultaat van € 23.000 door lagere ICT- en applicatiekosten. Reservemutaties De resultaten voor Wmo en jeugd zijn toegevoegd danwel onttrokken aan de reserve sociaal domein. Dit is verder toegelicht in de paragraaf sociaal domein. Minder doorberekening eenmalige investeringen

Bedrag

Versterking dienstverlening voor kwetsbare inwoners naar 2026

-37.402

Totaal

-37.402

Verschillen in de reservemutaties

Bedrag

Hogere stortingen in reserve sociaal domein

727.536

Storting in reserve inwonersinitiatieven

5.000

Hogere beschikking over reserve sociaal domein

-584.652

Lagere doorberekening eenmalige kredieten: * M8671103 herrijking subsidiebeleid * M8608002 versterking dienstverlening kwetsbare ouderen

1.093 127.303

* M8608510 Huisvesting consultatiebureau Raalte Nrd

3.463

* M8608500 Transformatiebudget sociaal domein naar 2025

34.452

Totaal lagere beschikking door lagere doorberekening eenmalige investeringen

166.311

Totaal

314.195

Jaarstukken 2025

60

Programma 5: Duurzaamheid en energietransitie Portefeuillehouder:

Wethouders R. Bisschop en A. Kreule

Programmacoördinator:

Domeinmanager M. Lammerts van Bueren

2.5.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2025 geweest? Elektriciteit Het elektriciteitsnet wordt in Raalte op bepaalde piekmomenten zo hoog belast dat het dichtbij de maximale capaciteit komt om elektriciteit te vervoeren, wat uitval van stroom of storingen tot gevolg kan hebben (netcongestie). Om zoveel mogelijk te voorkomen dat er uitval van elektriciteit plaatsvindt beperkt de netbeheerder verdere groei van de vraag door aanvragen niet meer toe te kennen, deze beperking heet transportschaarste. Hier hadden in 2025 voornamelijk aanvragers van een grote aansluiting last van. Er is in december 2025 een nieuw landelijk prioriteringskader geïntroduceerd door de Autoriteit Consument & Markt. Dit prioriteringskader moet ervoor zorgen dat, wanneer er ruimte vrij komt op het stroomnet, projecten die belangrijk zijn voor de samenleving eerder toegang krijgen tot het volle stroomnet. Je kunt dan denken aan ziekenhuizen, woningbouw of scholen. In dit prioriteringskader is ook geïntroduceerd dat kleinverbruikers, zoals woningbouw, voortaan ook op de geprioriteerde wachtlijst komen. Tot nu toe kregen zij automatisch een aansluiting op het elektriciteitsnetwerk, maar dat stopt per 1 juli 2026. In 2025 is ook het verzwaringsproject van het hoogspanningstraject Harculo, Raalte, Nijverdal stilgelegd.

Dit traject zou worden verzwaard om te moderniseren en meer stroomcapaciteit te krijgen (tegen netcongestie). Verzwaring van dit traject is nodig om meer stroom naar Raalte toe te transporteren. Er is nog geen duidelijkheid over wanneer dit project herstart wordt. Grootschalige opwek Besluitvorming over het Energielandgoed Raalte aan de Hondemotsweg is vertraagd in 2025 en vindt pas plaats in 2026. Dit komt onder andere doordat er aanvullend onderzoek nodig is naar aanleiding van de ingediende zienswijzen. Deze aanvullende gegevens zijn nodig om aan te kunnen tonen dat deze ontwikkeling uitvoerbaar en rechtsgeldig is. Uitstel van besluitvorming over dit zonnepark betekent onduidelijkheid over de bijdrage die dit park levert aan ons doel om klimaatneutraal te worden in 2050. 2.5.2 Doelstellingen 2025 1. We werken toe naar een toekomstbestendig buitengebied en toekomstbestendige bedrijven door in 2030 op deze plekken 100 Gigawattuur (GWh) aan duurzame energie op te wekken. 2. We werken aan een toekomstbestendige gebouwde omgeving, duurzaam wonen in de wijken en dorpen. We stimuleren en faciliteren initiatieven gericht op duurzame mobiliteit, energiebesparing en aardgasvrije woningen en gebouwen.

Jaarstukken 2025

63

3. We werken aan een gezonde/duurzame, schone leefomgeving waarbij we inzetten op een hoger percentage hergebruik van verschillende (circulaire) afvalstromen. We zetten in op bewustwording in de samenleving, we gaan extra communiceren over nut en noodzaak van het scheiden van de grondstofstromen. 4. We werken toe naar een asbestvrije leefomgeving. 2.5.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid is vastgesteld. Daarmee zijn doelen voor 2030 en de ambities tot 2050 vastgesteld. 1.2 In 2025 hebben we hard gewerkt aan de uitvoering van de plannen en projecten die bijdragen aan de doelstellingen uit het overkoepelend beleidsplan. Voorbeeld hiervan is dat we bezig zijn met het opstellen van een warmteprogramma en het verzwaren van het elektriciteitsnet. Ook is de witgoedregeling opengesteld. 1.3 In 2025 hebben we gewerkt aan het maken van een monitor om de voortgang van onze projecten en plannen te monitoren. Deze monitor wordt in 2026 opgeleverd. 1.4 Dit jaar is de opvolger van RES 1.0, de Regionale Samenwerkingsagenda Energie WestOverijssel, opgesteld. Vaststelling vindt plaats in 2026 door colleges van de RES partners. 1.5 Er zijn dit jaar nieuwe afspraken gemaakt in de Regionale Samenwerkingsagenda Energie. Die afspraken gebruiken we, naast het overkoepelend beleidsplan duurzaamheid, als richtinggevend kader.

1.6 Dit jaar hebben we veel gesprekken gevoerd met Enexis over het elektriciteitsnet. We stellen ons faciliterend op bij het verzwaren van het netwerk. Dit jaar zijn twee wijken verzwaard op laagspanningsniveau en is de bouw van drie middenspanningsstations in voorbereiding. 1.7 We hebben kennismakingsgesprekken gevoerd met meerdere lokale energie-initiatieven. Met een andere coöperatie voeren we gesprekken op project niveau. Evaluatie van de ondersteuningssubsidie wordt afgerond in 2026. 1.8 We nemen deel in de werkgroep Waterstofnetwerk Oost-Nederland. Daarnaast volgen we de ontwikkelingen van het waterstofnetwerk onder andere via regionale samenwerkingen, zoals de werkplaats nieuwe energie Overijssel. 1.9 Onderzoek naar mestvergisting en de productie van groen gas hebben we uitgesteld tot er meer duidelijkheid is over de invulling van het landelijk gebied.

Jaarstukken 2025

64

2.1 De regeling lokale isolatie is gereed. Het Europese aanbestedingstraject is bijna afgerond voor grootschalige uitvoering van de lokale isolatieregeling. Vooruitlopend hierop is gestart met een pilot. 2.2 Het gemeentelijke energieloket (Duurzaam Bouwloket) heeft zijn website in 2025 vernieuwd waardoor deze beter aansluit bij de wensen van de Overijsselse gemeenten. In 2025 zijn er weer 10 inloopspreekuren gehouden waar inwoners terecht kunnen met hun verduurzamingsvragen. Ook zijn er in 2025 125 energiescans aangevraagd. Daarnaast loopt het energiearmoedeproject door waarbij inwoners gratis advies krijgen van een energiecoach of gratis kleine verduurzamingsmaatregelen ontvangen. 3.1 Er is onderzoek gedaan naar circulariteit in de openbare ruimte in de gemeente Raalte. Dit onderzoek is bijna klaar en wordt in 2026 afgerond. 3.2 Als pilot willen we gaan communiceren over het scheiden van afvalstromen in de dorpskern Heeten. In 2025 is hiervoor de eerste stap gezet. Ook hebben we gegevens verzameld over het huidige afvalscheidingsgedrag. Dit dient als input voor de bredere communicatiecampagne in 2026. 4.1 Er is in 2025 beperkt uitvoering gegeven aan het saneren van asbestdaken. 2.5.4 Verantwoording nieuw beleid 2025 Uitvoeringskosten duurzaamheid De uitvoeringskosten aangevraagd voor 2025 zijn niet volledig benut.

De reden is dat we onze inzet vooral hebben gefocust op het inzetten van de SpUk middelen die we ter beschikking hadden. Daarnaast viel het vaststellen van het beleidsplan duurzaamheid later in 2025 dan verwacht, wat ook geleid heeft tot lagere uitvoeringskosten. Het resterende bedrag wordt gestort in de reserve klimaatbeleid. Advies energiebesparende maatregelen door energievakmannen Ook in 2025 hebben de vakmannen weer veel advies gegeven aan onze inwoners. Een groot gedeelte van deze adviezen konden we onderbrengen bij de SpUk middelen. Dit heeft er toe geleid dat niet het hele aangevraagde budget van de energievakmannen is gebruikt. Het resterende bedrag wordt gestort in de reserve klimaatbeleid.

Jaarstukken 2025

65

2.5.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Referentie Werkelijk Begroting Werkelijk jaar cijfer 2023 2024 2025 2025

Indicatoren programma 5 Hergebruik ten opzichte van totale huisvuilaanbod

2024

78%

Score op de tevredenheid t.a.v. afvalinzameling is voldoende 2024

7,4

78%

78%

80%

n.n.b.

7,4

7,8

n.n.b.

60,2

70,0

n.n.b.

2023 14,6% 14,6%

29,0%

n.n.b.

Bron: Rova

Bron: 2-jaarlijkse enquête Rova

CO2-uitstoot gebouwde omgeving in de gemeente Raalte

2023

60,2

Bron: Klimaatmonitor. Cijfers afgerond op Ton*1000 CO2.

Hernieuwbare energie Bron: Klimaatmonitor.

2.5.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving

Begroting na

Realisatie

Verschil

wijziging 2025

2025

2025

Baten

-6.140.158

-5.352.233

787.925

Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves

6.944.802

4.829.501

-2.115.301

804.644

-522.732

-1.327.376

-1.163.918

-271.424

892.494

Gerealiseerd resultaat

-359.274

-794.156

-434.882

2.5.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in €

- is voordeel

Omschrijving verklaring

Verschil

Niet ingezette middelen tbv lokale gebiedsopgave zonneparken

-110.000

Minder doorberekening eenmalige investeringen

-313.877

Overige verschillen

-11.005

Totaal verschil

-434.882

Jaarstukken 2025

66

Minder kosten klimaatbeleid (voordeel € 110.000) Bedrag van € 110.000 is niet ingezet voor lokale gebiedsopgave zonneparken. Indien bedrag € 110.000 is ontvangen wordt deze gestort in de reserve lokaal eigenaarschap. Minder doorberekening eenmalige investeringen Doorbelasting door naar 2026 * M8704001 Sanering asbestdaken en stortkosten

Bedrag -90.050 -90.050

Afgevoerde posten 2025: * M8704001 Sanering asbestdaken en stortkosten

-46.345

* M8704079 Raalte duurzaam 2050 uitvoering

-177.484

Afronding

2 -223.827

Totaal

-313.877

Verschillen in de reservemutaties Lagere beschikking over reserves door lagere doorberekening M8:

Bedrag

* M8704004 Verduurzaming maatschappelijk vastgoed naar 2026

601.376

* M8704074 Energieloket naar 2026

17.453

* M8704079 Raalte Duurzaam 2050 naar 2026

65.465

* M8704001 Sanering asbestdaken en stortkosten

9.950

Totaal lagere beschikking door lagere doorberekening eenmalige investeringen

694.244

Niet bestede middelen duurzaamheid vanuit nieuw beleid 20232024

198.250

Totaal

892.494

Jaarstukken 2025

67

Jaarstukken 2025

68

Programma 6: Economie Portefeuillehouder:

Wethouder B. Breunissen

Programmacoördinator:

Domeinmanager M. Lammerts van Bueren

2.6.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2025 geweest? Niet van toepassing. 2.6.2 Doelstellingen 2025 1. Een minimale top tien en het streven naar een top drie notering in de MKB vriendelijkste gemeente in Overijssel. 2. We zetten in op een voldoende en kwalitatief aantrekkelijk aanbod van bedrijfskavels en bedrijventerreinen. 3. We gebruiken de kansen en mogelijkheden die de Regio Zwolle ons biedt. 4. We zetten in op de realisatie van vitale en attractieve winkelcentra. 5. Het toeristisch aanbod stimuleren en faciliteren wij. 6. We zetten in op goede ondersteuning van evenementenorganisaties. 7. Samen met het bedrijfsleven blijven we inzetten op het merk Raalte geeft Ruimte. 8. We spelen in op de economische opgaven via de economische agenda. 2.6.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 In 2025 zijn we in gesprek gebleven met onze ondernemers om te kijken hoe we onze dienstverlening verder konden verbeteren. MKB-Nederland houdt geen landelijke enquête meer. In een ambitiedocument dat we samen met de ondernemersverenigingen hebben opgesteld, hebben we concreet afspraken gemaakt over onze dienstverlening. 1.2 In 2025 hebben we het startersloket voortgezet. ZP-Raalte voerde het startersloket mede namens ons uit. 1.3 We hebben ingezet op de accountmanagers Economische Zaken als eerste aanspreekpunt voor het bedrijfsleven en ondernemersverenigingen.

2.1 We hebben een actieve inzet gepleegd op de uitgifte van bedrijfskavels door nauw contact te onderhouden met het bedrijfsleven. Hierdoor zijn inmiddels alle bedrijfskavels uitgegeven. Ook hebben we bij de ondernemers de wensen voor bedrijfskavels in de toekomst geïnventariseerd en onderzoeken we toekomstige locaties voor uitbreiding werklocaties. 2.2 Samen met ondernemers zijn we aan de slag gegaan met het toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen.

Jaarstukken 2025

71

3.1 We hebben ons zowel bestuurlijk als ambtelijk actief ingezet binnen de Regio Zwolle (onder andere economie en combi arbeidsmarkt-economie). Daarnaast hebben we initiatieven vanuit de Regio Zwolle gekoppeld aan ons lokale bedrijfsleven. Verder werd de regiodeal voor gebiedsarrangement Salland (Langkamp) gehonoreerd. 3.2 In het programma Karakteristieke Stationsomgevingen heeft de gemeente Raalte met andere gemeenten samengewerkt aan de ontwikkeling van de stationsgebieden en directe omgeving (NOVEX-programma). Er is een concept maatregelenboek opgesteld om het Rijk en andere partijen te bewegen te investeren in de zes stationsgebieden. Mede hierdoor hebben we WOKT middelen van € 13 mln. voor infrastructuur toegekend gekregen. 4.1 Met projectgroep Heino hebben we invulling gegeven aan de aanpak van CentrumVisie Heino. Het 14 april plein is heringericht en vergroening in het centrum is toegepast. Ook is een centrum coördinator aangesteld en de marketingcampagne InHeino gestart. 4.2 We hebben de ontwikkelingen van het ruimtelijk kwaliteitsplan fase 2 voor het centrum van Raalte gevolgd en gestimuleerd. We zijn aan de slag gegaan met fase 2 van het ruimtelijk kwaliteitsplan, wat de aanpak van de entrees, de stegen en het winkel-achtje van het centrum van Raalte betekent. 5.1 Salland is het toeristische merk dat wordt vermarkt. Salland Marketing is hierbij onze partner.

Er vinden gesprekken plaats om de samenwerking te herijken. Reden hiervan is mede dat RijssenHolten uit de samenwerking stapt per 1 januari 2026. 5.2 We hebben ingezet op het in stand houden en doorontwikkelen van het fiets- en wandelnetwerk. Het huidige kwaliteitsniveau van deze basisvoorziening was onze maatstaf. 5.3 We hebben de toeristische en recreatieve kansen met betrekking tot het Overijssels Kanaal verkend. Dit is gedaan in samenwerking met ondernemers en het waterschap Drents Overijsselse Delta. Resultaat daarvan is een inspiratiedocument, waarmee ondernemers en andere initiatiefnemers worden gestimuleerd om met concrete plannen en activiteiten bij te dragen aan de versterking van de toeristisch-recreatieve functie van het kanaal. 6.1 De nieuwe Evenementenvisie is in 2022 vastgesteld en wordt momenteel uitgevoerd. In 2025 is het uitvoeringsbeleid voor evenementen opgesteld. 7.1 Ter stimulering van voorspoedige economische ontwikkelingen hebben wij het merk Raalte geeft Ruimte verder gepromoot over de verschillende sectoren en de initiatieven uitgevoerd. Deze initiatieven hebben het draagvlak van het bedrijfsleven, onderwijs en de gemeente vergroot. Concrete voorbeelden zijn de oprichting Raalte Geeft Ruimte Stichting met de bijbehorende gezamenlijke funding, het leiderschapsprogramma en het MBO-traineeship.

8.1 In 2025 zijn we verder gegaan met het uitvoeren van de economische agenda 2020 – 2025 en stelden we een nieuw economisch profiel op. Op basis hiervan zijn we in 2025 aan de slag gegaan met het actualiseren van de economische agenda. We verwachten begin 2026 de nieuwe agenda gereed te hebben.

Jaarstukken 2025

72

2.6.4 Verantwoording nieuw beleid 2025 Niet van toepassing. 2.6.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Indicatoren programma 6 Aantal toeristische overnachtingen

Bron: aangiften toeristenbelasting Uitgifte industriegrond

Referentie jaar cijfer

Werkelijk Begroting Werkelijk 2023 2024 2025 2025

2023 252.077 252.077

255.000

2024

1,4 ha.

3 ha.

Aantal vestigingen gemeente Raalte Bron: Biro

2023

3.933

3.933

4.000

Aantal banen gemeente Raalte Bron: Biro

2023

19.370

19.370

20.000

Stabiele top 10 positie MKB vriendelijkste gemeente Overijssel 2020 Bron: Onderzoek Lexnova

7

Bron: gemeentelijke administratie

1,4 ha.

2,3 ha.

3

2.6.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving

Begroting na

Realisatie

Verschil

wijziging 2025

2025

2025

-30.497

-125.180

-94.683

Baten Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves

1.555.463

1.443.239

-112.224

1.524.966

1.318.059

-206.907

-413.072

-110.422

302.650

Gerealiseerd resultaat

1.111.894

1.207.637

95.743

2.6.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in €

- is voordeel

Omschrijving verklaring

Verschil

Meer doorberekening diverse domeinen

123.364

Meer doorberekening eenmalige investeringen

22.158

Overige verschillen

-49.779

Totaal verschil

95.743

Jaarstukken 2025

73

Minder doorberekening eenmalige investeringen Doorbelasting door naar 2026:

Bedrag

* M8310129 kwaliteitsverbetering bestaande bedrijven

-1.188

Overschrijding ten laste van exploitatie: * M8210025 uitvoeren centrumvisie Heino

24.799

* M8310002 Actualiseren evenementenbeleid

2.330

Onderschrijding ten gunste van exploitatie * M8310129 kwaliteitsverbetering bestaande bedrijven

-3.783 23.346

Totaal

22.158

Verschillen in de reservemutaties Lagere beschikking door lagere doorberekening M8, waaronder:

Bedrag

* M8310003 Ondersteuning evenementen

78.680

* M8310121 uitvoeren beleidsplan recreatie en toerisme

21.017

* M8310128 Raalte geeft Ruimte

17.905

* M8310103 Gem bijdrage herontwikkeling MBI terrein

178.041

* diverse M8 kredieten

7.007

Totaal lagere beschikking door lagere doorberekening eenmalige investeringen

302.650

Totaal

302.650

Jaarstukken 2025

74

Programma 7: Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed Portefeuillehouder:

Wethouders B. Breunissen en G. Toeter

Programmacoördinator:

Domeinmanager T. Schrör

2.7.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2025 geweest? Integraal huisvestingsplan onderwijs Samen met de schoolbesturen is gewerkt aan een herijking van het integraal huisvestingsplan onderwijs 2026-2040. Sporthal Hoogerheyne In 2024 heeft de raad een eenmalige bijdrage van maximaal € 2.049.000 beschikbaar gesteld aan Stichting Sportbelangen Heino voor de renovatie en verduurzaming van sporthal Hoogerheyne, gericht op instandhouding voor 15 jaar. Op basis van de ingediende aanvraag is in 2025 hiervoor een subsidiebeschikking afgegeven van maximaal € 1.861.918. De uitvoering vindt plaats in 2026. Sporthal Heeten De raad heeft in 2025 een eenmalige bijdrage van maximaal € 450.860 toegekend aan Stichting Sporthal Heeten voor noodzakelijke investeringen ten behoeve van het bewegingsonderwijs, gericht op instandhouding voor 10 jaar. De definitieve voorwaarden worden vastgelegd na ontvangst van het plan en de businesscase. 2.7.2 Doelstellingen 2025 1. Vanuit de visie van Positieve Gezondheid zien wij voldoende Sporten en bewegen als 'must' voor een gezonde leefstijl. Het levert een goede bijdrage aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van onze inwoners. Wij zetten ons daarom in dat iedere inwoner met plezier en zonder belemmering op zijn eigen niveau kan bewegen en sporten. Inclusief aandacht voor sporttalentontwikkeling en topsporters. 2.

We dragen zorg voor een duurzaam, toekomstbestendig en passend aanbod aan maatschappelijk vastgoed en onderwijshuisvesting in nauw overleg met onze partners. 3. We zetten in op het minimaal handhaven van het huidige voorzieningenniveau en het bevorderen van een sterk, veelzijdig, voor iedereen toegankelijk cultuuraanbod, waarbij de cultuurverenigingen en de makers worden ondersteund en gefaciliteerd. Ook zetten we de sector meer voor het voetlicht en zorgen we voor ons erfgoed en beeldende kunst. 4. We komen met voorstellen voor het verbeteren van de huidige subsidieregeling 'sociaal beleid' en werken aan een uniforme werkwijze in het subsidieproces. 2.7.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 In 2025 is de Raad geïnformeerd over het huidige sport- en beweegbeleid en de witte vlekken ten opzichte van het Sportakkoord, zoals topsport- en talentontwikkeling. Eind 2025 is de conceptnota Sport- en Beweegbeleid afgerond; deze wordt begin 2026 ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd.

Jaarstukken 2025

77

1.2 In de prestatieafspraken met het Sportbedrijf is vastgelegd welke activiteiten buurtsportcoaches in 2025 uitvoeren en welke resultaten daarmee worden nagestreefd. De inzet was gericht op het realiseren van de speerpuntacties uit het Uitvoeringsplan Sportakkoord en op het versterken van de sociale basis voor vooraf benoemde doelgroepen. Buurtsportcoaches zijn daarbij vooral ingezet in wijken en dorpen waar inwoners gemiddeld minder sporten en bewegen. Deze gerichte inzet sluit aan bij het principe ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’. 1.3 Voor 2025 zijn prestatieafspraken gemaakt met het Sportbedrijf, inclusief te behalen inhoudelijke resultaten, voor de twee maatschappelijke hoofdopdrachten. Het Sportbedrijf heeft deze opdrachten conform de prestatieafspraken uitgevoerd binnen de beschikbaar gestelde exploitatiebijdrage en bijdrage voor de inzet van buurtsportcoaches. Kwartaalrapportages laten zien dat het Sportbedrijf 2025 zowel qua inhoudelijke als financiële resultaten, positief kan afsluiten. 1.4 In de exploitatieovereenkomst met het Sportbedrijf zijn afspraken gemaakt dat ruimten primair worden toegewezen aan scholen en verenigingen en daarna maatschappelijke organisaties. In 2025 is wederom een gebruikersoverleg gevoerd waarin knelpunten zijn besproken en opgelost. 1.5 Er zijn in 2025 twee aanvragen Stimuleringslening Sportaccommodaties toegewezen (435K).

Er is nog voldoende ruimte voor nieuwe aanvragen. (1,4 miljoen). 2.1 Er is verder gewerkt aan de uitvoering van de projecten St Bernadetteschool in Heeten, Linde in Laag Zuthem en de Sint Jozefschool in Nieuw Heeten. Daarnaast hebben we een start gemaakt met het plan voor de Esmoreit in Luttenberg. 3.1 Het concept van het uitvoeringsprogramma is afgerond en gaat de bestuurlijke procedure in. 3.2 De gemeente Raalte heeft onder voorwaarden en verplichtingen besloten om € 500.000 te reserveren voor de realisatie van een MFA in de H. Marcellinuskerk in Broekland. Met de werkgroep hebben wij overleg gevoerd. 3.3 Er zijn voorgesprekken gevoerd over de inhoud van het op te maken en vast te stellen meerjarenuitvoeringsprogramma van het HOFtheater. 3.4 De bibliotheek in Heino is verduurzaamd en toekomstgericht heringericht. Met de aanpassingen is de bibliotheek klaar voor de toekomst: een plek waar lezen, leren en samenkomen centraal staan. Begin 2026 vond de officiële feestelijke opening plaats. 3.5 De gesprekken met Salland Wonen en De Coöperatie over de toekomst van De Maalderij in Heino zijn voortgezet. Uitgangspunt is om het gebouw te behouden voor de cultuursector. 3.6 Onze deelname aan de proeftuin van de cultuurregio Zwolle, VAKTOR is voortgezet. 3.7 De stoelen kunstwerken op de stations zijn gerealiseerd.

Tevens wordt het kunstwerk bij het Hoftheater verplaatst (uitvoering begin 2026) als ook de Korenaren. De Korenaren verlichten de voetgangers/fiets tunnel die onder het spoor doorloopt.

Jaarstukken 2025

78

3.8 We werken integraal samen in onder andere de groeiopgave van de gemeente. 4.1 Het project is een afrondende fase. Zowel de Algemene Subsidieverordening als de regeling Sociaal beleid wordt begin 2026 ter besluitvorming aangeboden. Daarnaast zijn met het Koersdocument sociaal domein en het Sport- en beweegbeleid doelen gesteld op basis waarvan middelen gericht worden ingezet. 2.7.4 Verantwoording nieuw beleid 2025 Tijdelijke formatie onderwijshuisvesting Om de aanzienlijke vraagstukken op te pakken en een strategische gesprekspartner te zijn voor de onderwijsbesturen hebben we hier extra capaciteit op ingehuurd. In 2025 is voornamelijk ingezet op de herijking van het IHP en de uitvoering / de opstart van de projecten. Tijdelijke formatie maatschappelijk vastgoed In 2022 bleek dat de werkzaamheden binnen het beheer van het maatschappelijk vastgoed te veel waren voor de regisseur die beschikbaar was. Gekozen is om een trainee aan te trekken. Haar inzet heeft laten zien dat extra ondersteuning van waarde is om zaken gedaan te krijgen. Na beëindiging van het traineetraject is in 2024 besloten om haar voor twee jaar in dienst te nemen en deze jaren te gebruiken om een nadere analyse te maken op de werkzaamheden in relatie tot de benodigde formatie. Tot op heden zijn we bezig met maken van een nadere analyse en procesoptimalisatie rondom het vastgoed van de Gemeente Raalte.

De verwachting is dat de analyse medio 2026 afgerond wordt. Uit de analyse zal blijken wat de benodigde formatie is voor Maatschappelijk Vastgoed. Noodlokalen Raalte Noord Met de schoolbesturen zijn andere afspraken gemaakt over de situatie in Raalte Noord waardoor de noodlokalen niet zijn ingezet. Deze afspraken zijn opgenomen in het herijkte IHP. Projectplan Gerardus Majella Bij de herijking van het IHP zijn andere keuzes gemaakt in de fasering van de vernieuwing van het onderwijshuisvestingsbestand. Cultuurbeleidsplan Het uitvoeringsprogramma cultuur is voortgezet. Het beheer en onderhoud van verschillende kunstwerken is in voorbereiding. Tegemoetkoming OZB maatschappelijke instellingen De subsidieregeling is eind 2025 opengesteld. Een groot aantal maatschappelijke instellingen heeft hier aanspraak op gemaakt. SVn sportstimuleringsleningen In 2025 zijn de gevraagde middelen ter beschikking gesteld aan Svn. Storting weerstandsreserve Sportbedrijf Dit is in 2025 gerealiseerd via een extra aandelenemissie van € 400.000.

Jaarstukken 2025

79

Reparatie cofinanciering buurtsportcoaches Deze (reparatie)bijdrage is toegekend aan het Sportbedrijf via de prestatieafspraken en bijdrage 2025 voor de in te zetten formatie van Buurtsportcoaches. 2.7.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Indicatoren programma 7 Percentage wekelijks sporter, 18 jaar en ouder Bron: RIVM 2024 (4-jaarlijks onderzoek)

2.7.6 Gerealiseerde baten en lasten Bedragen in € Omschrijving

Werkelijk 2022

Werkelijk 2024

52,0%

63,0%

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Verschil 2025

Baten

-1.383.347

-1.471.386

-88.039

Lasten Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutaties in reserves

11.747.677

9.565.631

-2.182.046

10.364.330

8.094.245

-2.270.085

-1.954.798

121.474

2.076.272

Gerealiseerd resultaat

8.409.532

8.215.719

-193.813

2.7.7 Analyse verschillen Verklaring verschil uitgaven en inkomsten Bedragen in € Omschrijving verklaring

- is voordeel Verschil

Minder kosten basisonderwijs (mn niet ingezette stelpost) Meer kosten vervoer schoolsporten

-66.000 43.000

Lagere opbrengsten Sportbedrijf

46.000

Minder kosten geprivatiseerde sportaccommodaties

-36.000

Minder kosten cultuursubsidies en cultuurnota

-65.000

Minder kosten kunstvoorziening

-39.000

Meer doorbelasting diverse domeinen

30.000

Minder doorberekening eenmalige investeringen

-83.933

Overige verschillen Totaal verschil

-22.880 -193.813

Minder kosten basisonderwijs (voordeel € 66.259) De eenmalige stelpost voor kapitaallasten onderwijshuisvesting € 87.000 is niet ingezet, dit betrof een verschuiving van kapitaallasten uit eerdere jaren. Het overige verschil is de resultante van diverse kleinere mutaties binnen onderdeel basisonderwijs. Jaarstukken 2025

80

Meerkosten vervoer schoolsport (nadeel € 43.215) Het aantal leerlingen dat deelneemt aan schoolzwemmen en het aantal ritten vervoer schoolsport is toegenomen. Hierdoor is het budget met € 43.000 overschreden. In 2026 is het budget vervoer schoolsport omhoog bijgesteld. Lagere opbrengsten Sportbedrijf (nadeel € 45.542) Dit betreft een omissie in de begroting 2025, die inmiddels hersteld is in de begroting 2026. In de begroting 2025 was er per abuis rekening gehouden met huuropbrengsten van oud Tijenraan. Minder kosten geprivatiseerde sportaccommodaties (voordeel € 35.865) Doordat de werkelijke betaling aan SvN pas medio 2025 heeft plaatsgevonden, zijn er geen kapitaallasten geboekt. De kapitaallasten worden namelijk berekend op basis van de boekwaarde op 1 januari. Minder kosten cultuursubsidies en cultuurnota (voordeel € 65.193) Er zijn minder waarderingssubsidies en minder eenmalige subsidies voor culturele evenementen aangevraagd. Minder kosten kunstvoorziening (voordeel € 39.223) Er zijn minder kunstwerken hersteld en geplaatst dan bij de begroting was verwacht. De oorzaak hiervoor is voornamelijk de personele capaciteit. Minder doorberekening eenmalige investeringen

Bedrag

Doorbelasting niet door naar 2026: * M8454460 Noodlokalen OBS Vogelaar

-93.933

* M8540170 Bijdragen kerkenvisie

-5.000

* M8530001 Uitvoering Roalter sportakkoord

15.000

Totaal

-83.933 -83.933

Verschillen in de reservemutaties

Bedrag

Lagere beschikking over reserves (kredieten door naar 2025): * M8530135 Sceanrio onderzoek sporthal Hoogerheyne * M8454001 Integraal onderwijshuisvestingsplan * M8454003 Taalschool Oekraïne

2.049.000 26.950 28.821

* M8530001 uitvoering Roalter Sportakkoord

30.404

* M8530201 NB26 onderzoek klimaat Tijeraan

-18.345

* M8530202 NB26 RWZI filter Tijenraan

-21.679

* M8540170 Bijdrage kerkenvisie * diverse M8 kredieten

30.000 4.038

Minder onderhoud sport-, onderwijs en maatschappelijke gebouwen Diversen Totaal Jaarstukken 2025

2.129.189 -57.867 4.950 2.076.272 81

Jaarstukken 2025

82

Programma 8: Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder:

Burgemeester R. Zuidema

Programmacoördinator:

Domeinmanager M. Lammerts van Bueren

2.8.1 Welke ontwikkelingen zijn er in 2025 geweest? In 2025 hebben zich een aantal incidenten voorgedaan, waarbij maatregelen genomen zijn om de openbare orde en veiligheid te herstellen. Ook werd een vliegtuigbom, die gevonden werd bij werkzaamheden in het Stationsgebied van Raalte, ontmanteld. Daarnaast heeft de wedstrijd Rohda Raalte - Fc Twente extra inzet gevraagd van gemeente en hulpdiensten vanwege risico's voor de openbare orde en veiligheid. De landelijke campagne Weerbare en Veerkrachtige samenleving heeft regionaal en lokaal prioriteit gekregen. 2.8.2 Doelstellingen 2025 1. Verbeteren van de weerbaarheid en verbondenheid in de samenleving, zodat we het veiligheidsgevoel van de inwoners van de gemeente Raalte minimaal op het huidige niveau houden. 2. Het stimuleren van een positief maatschappelijk effect door het verder verstevigen van de samenwerking tussen de ketens zorg en veiligheid. Met inzet op een betere kwaliteit van leven voor de kwetsbare inwoner, ontstaan minder veiligheidsproblemen en risico’s. 3. De gemeente Raalte zo onaantrekkelijk mogelijk maken voor ondermijnende criminaliteit, waarbij we inzetten op het tegengaan van oneerlijke concurrentie door malafide bedrijvigheid en streven naar een gezond woon- en ondernemersklimaat. 4.

Het bevorderen van de digitale veiligheid van de gemeente Raalte als geheel met specifieke aandacht voor het versterken van de digitale weerbaarheid met behulp van reeds ontworpen/te ontwerpen instrumenten en middelen die aansluiten bij de verschillende doelgroepen. 5. We zetten in op de naleving van de leefregels op het gebied van openbare orde en veiligheid in onze gemeente. 6. Als gemeentelijke organisatie en als inwoners willen we goed voorbereid blijven op rampen en crises. We willen hierin een gewaardeerd partner in regionaal verband zijn. 2.8.3 Wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we ermee bereikt? 1.1 Het college heeft op basis van de Integrale Veiligheidsstrategie, een Uitvoeringsplan 2025-2026 vastgesteld. De uitvoering is volgens planning verlopen, wat betekent dat de actiepunten voor 2025 zijn opgepakt. Op een aantal punten komen we hieronder terug. 1.2 Op basis van de vastgesteld communicatiestrategie ondermijning zijn verschillende voorlichtingsactiviteiten uitgevoerd gericht op het vergroten van de weerbaarheid van de doelgroep inwoners, bestuur en interne organisatie.