03. Programmabegroting 2027 en mjr 2028-2030
Tekst van het document
3.6.7 Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000 | Rek. | Begr. | Begr. | Meerjarenraming Nr. | Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 3.1 | Economische ontwikkeling | 1.235 | 1.316 | 1.572 | 1.033 | 1.034 | 1.033 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) | 208 | 201 | 180 | 180 | 180 | 180 recreatie Totaal | 1.443 | 1.518 | 1.752 | 1.212 | 1.214 | 1.212 Baten 3.1 | Economische ontwikkeling | -61 | -160 | -75 | -75 | -75 | -75 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) | -64 | -52 | -53 | -53 | -53 | -53 recreatie Totaal | -125 | -212 | -128 | -128 | -128 | -128 Saldo van baten en lasten voor | 1.318 | 1.306 | 1.624 | 1.084 | 1.085 | 1.084 bestemming Reservemutaties Onttrekkingen | -110 | -214 | -131 | -3 | -3 | -3 Toevoegingen | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo van baten en | 1.208 | 1.092 | 1.493 | 1.081 | 1.083 | 1.081 lasten na bestemming Programmabegroting 2027 - 2030 | 77 Programmabegroting 2027 - 2030 78
Programmabegroting 2027 - 2030 81 3.7 Sport, cultuur en maatschappelijk vastgoed Portefeuillehouder: Wethouders M. Brinkhuis, M. Scholten en A. Dubbink Programmacoördinator: Domeinmanager T. Schrör 3.7.1 Wat willen we bereiken? We zorgen goed voor ons maatschappelijk vastgoed, omdat deze voorzieningen belangrijk zijn voor een leefbaar dorp. Het gebruik van (maatschappelijk) vastgoed faciliteert ontmoeting, veelzijdig bewegen, educatie en verbinding. We kijken dan ook naar ons maatschappelijk vastgoed als een middel om onze doelen in kernen en wijken te realiseren. We zetten in op het behoud van de inzet van actieve en betrokken inwoners. Op cultureel gebied zorgen we voor het minimaal handhaven van het huidige voorzieningenniveau en het bevorderen van een sterk, veelzijdig, voor iedereen toegankelijk cultuuraanbod, waarbij de cultuurverenigingen en de makers worden ondersteund en gefaciliteerd. Ook zetten we de sector meer voor het voetlicht en zorgen we voor ons erfgoed en beeldende kunst. Onderwijs is van groot belang voor onze gemeente. Daar horen kwalitatief sterke, gezonde, toekomstbestendige, betaalbare onderwijsvoorzieningen bij. We zetten ons in dat onze inwoners op hun eigen niveau voldoende en met plezier kunnen sporten en/of bewegen.
Dat draagt bij aan fitte inwoners met een gezonde leefstijl, die zich fysiek, mentaal en sociaal vitaal voelen en daardoor beter kunnen meedoen in de maatschappij. 3.7.2 Relevante ontwikkelingen Cultuur Naar verwachting treedt per 1 januari 2027 de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen in werking. Deze wet verplicht gemeenten om zorg te dragen voor volwaardige, laagdrempelige bibliotheekvoorzieningen voor onze inwoners. In samenspraak met de bibliotheek dienen wij een meerjarenplan op te stellen om de wettelijke bibliotheektaken duurzaam te borgen en mag er niet op de subsidie worden bezuinigd. Het Rijk bereidt een wetswijziging voor betreft het aanpassen van de Mediawet. De feitelijke invoering van het nieuwe stelsel is voorzien per 1 januari 2028. Lokale omroepen gaan dan over in streekomroepen en de bekostiging van de nieuwe streekomroepen zal niet meer via de gemeente lopen. De gemeente behoudt in 2027 nog de wettelijke plicht om te zorgen voor de instandhouding van de lokale omroep. Sport Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) Vanaf 2027 blijft de BRC. Wat veranderd, is dat de rijksbijdrage niet meer mag worden ingezet voor vakleerkrachten voor regulier bewegingsonderwijs op scholen. Scholen moeten vakleerkrachten volledig zelf bekostigen uit hun eigen lumpsum.
Gemeenten moeten de BRC-middelen van het rijk inzetten op sport-, cultuur- en preventieactiviteiten in de wijk. Programmabegroting 2027 - 2030 82 SPUK Sport (BTW-compensatieregeling voor Gemeenten/gemeentelijke Sportbedrijven) De regeling loopt in de nazomer van 2027 af. Het ministerie van VWS onderzoekt hoe gemeenten structureel gecompenseerd gaan worden voor btw-verliezen op sportuitgaven ná deze datum. Een eventuele verlaging in compensatie heeft gevolgen voor de exploitatiebijdrage aan het Sportbedrijf, het Sportbedrijf krijgt geen compensatie meer voor de BTW die ze niet als voorbelasting kunnen nemen. Ook wij als gemeente kunnen de btw niet compenseren op investeringen in sport. 3.7.3 Doelstellingen 1. Wij zetten ons ervoor in dat iedere inwoner met plezier en zonder belemmering op zijn eigen niveau kan bewegen en sporten. Inclusief aandacht voor sporttalentontwikkeling en topsport. Met als doel zorgen voor groei van het percentage inwoners, dat voldoet aan de beweegnorm naar 60% in 2040. 2. We dragen zorg voor een duurzaam, toekomstbestendig en passend aanbod aan maatschappelijk vastgoed en onderwijshuisvesting in nauw overleg met onze partners. 3. De ambitie voor cultuur is vertaald in 8 doelen: a. Alle leerlingen in het (speciaal) basisonderwijs hebben toegang tot cultuuronderwijs. b. Iedereen kan deelnemen aan kunst en cultuur. c.
De makers in onze gemeente worden ondersteund en hebben de ruimte om hun talenten in de gemeente te kunnen ontwikkelen. d. Behouden en zichtbaar maken van ons immaterieel en materieel erfgoed. e. Behouden en zichtbaar maken van onze kunstcollectie en indien mogelijk uitbreiden. f. Het minimaal in stand houden van ons voorzieningenniveau. g. Een veelzijdig aanbod dat toegankelijk is voor iedereen. h. De cultuursector professioneel ondersteunen en (de activiteiten van) de cultuursector sterker voor het voetlicht brengen. 3.7.4 Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Het Sportbedrijf ontvangt een kostendekkende bijdrage voor twee maatschappelijke hoofdopdrachten: Beheer en verhuur van de gemeentelijke sportaccommodaties Stimuleren van sport en bewegen via de inzet van buurtsportcoaches (Uitvoering BRC) De buurtsportcoaches richten zich op de doelgroepen die zijn benoemd in het gemeentelijke Sport- en Beweegbeleid. Per hoofdopdracht maken we prestatieafspraken met het Sportbedrijf. Deze afspraken worden gedurende het jaar gemonitord en waar nodig bijgesteld, zodat de uitvoering aansluit bij de beoogde maatschappelijke effecten. 1.2 We ondersteunen sportverenigingen met eigen accommodaties en beheerstichtingen die willen verduurzamen.
Dit doen we door het geven van (verwijs)informatie als ze willen verduurzamen en door de mogelijkheid om een laagrentende Stimuleringslening Sportaccommodaties aan te vragen. Deze lening kan worden gebruikt voor duurzaamheidsmaatregelen, maar ook voor nieuwbouw, verbouw en renovatie van sportaccommodaties. De lening is beschikbaar zolang het gemeentelijke fonds bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) toereikend is. Programmabegroting 2027 - 2030 83 1.3 Wij geven uitvoering aan het sport- en beweegbeleid via een meerjarig uitvoeringsprogramma, dat is opgesteld in afstemming met de Sportadviesraad. Met dit programma werken wij in prioriteitsvolgorde aan het ontwikkelen en actualiseren van uitvoerend beleid, zodat de vastgestelde beleidskaders de komende jaren stapsgewijs worden gerealiseerd. 1.4 We stellen een Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport op. Het doel is verkrijgen van inzicht in het gebruik, de kwaliteit, de staat en de toekomstige behoefte aan binnensportaccommodaties. 2.1 We geven uitvoering aan het vastgestelde Integrale Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). We stellen een plan van aanpak op per project. Voor de terugname van het gebouwdeel van het Carmel College Salland stellen we een plan van aanpak op. De herbestemming van de locatie inclusief financiële consequenties worden in een afzonderlijk raadsvoorstel aan u voorgelegd.
2.2 Er wordt een verkenning gestart naar de rol van het gemeentehuis voor nu en in de toekomst. In 2027 wordt deze verkenning uitgevoerd. 3.1 De uitvoering van het uitvoeringsprogramma 2026-2027 van cultuurbeleidsplan 'Cultuur versterkt' wordt ter hand genomen. 3.2 We ondersteunen werkgroepen die een plan ontwikkelen voor herbestemming van een kerkgebouw, dat aan de eredienst is of in de nabije toekomst wordt onttrokken. De subsidieregeling Toekomst kerkgebouwen wordt verlengd en uitgebreid naar de planvorming om te komen tot een herbestemming. 3.3 Met het HOFtheater gaan we uitvoering geven aan het in 2026 opgestelde meerjarenuitvoeringsprogramma 2027-2030. 3.4 Met de Bibliotheek Salland gaan we uitvoering geven aan het in 2026 opgestelde meerjarenuitvoeringsprogramma 2027-2030. 3.5 We blijven ons inzetten voor het behoud en de toekomstbestendigheid van De Maalderij voor de cultuursector in Heino. Ook dragen we bij aan de verduurzaming van het gebouw. 3.6 We blijven deelnemen aan de proeftuin van de cultuurregio Zwolle, VAKTOR. 3.7 Op één of twee markante plekken in de gemeente gaan we een kunstwerk realiseren. Ook restaureren we minimaal één bestaand kunstwerk. 3.8 Bij grote maatschappelijke opgaven, zoals de groeiopgave van de gemeente, willen we voor nieuwe inzichten en oplossingsrichtingen creativiteit inbrengen. Hiervoor zetten we eventueel externen in.
Daarbij denken we met name aan de Culturele Adviesraad. 3.7.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Indicatoren programma 7 | Referentie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 jaar | cijfer Voldoet aan beweegrichtlijn (volwassenen) | 2024 | 53,0% | 54,0% | 55,0% | 56,0% | 57,0% Bron: Gezondheidsmonitor GGD 2024 Voldoet aan beweegnorm (4-12 jaar) | 2025 | 36,0% | 37,0% | 38,0% | 39,0% | 40,0% Bron: Kindermonitor GGD 2025 3.7.6 Nieuw beleid begroting 2027-2030 Beleidscapaciteit sport en bewegen De huidige beleidscapaciteit Sport en Bewegen is tot en met 2026 voor 50% met tijdelijke middelen gefinancierd. Al voor vaststelling van het nieuwe sport- en beweegbeleid was deze capaciteit nodig voor de uitvoering van bestaande taken en beleidskaders. Het recent vastgestelde sport- en beweegbeleid betekent een duidelijke verbreding van doelgroepen, beleidsdoelen en werkzaamheden. | Voor | borging | van | de | aanwezige | en | benodigde | beleidscapaciteit | wordt voorgesteld om een structureel budget van € 97.300 beschikbaar te stellen.
Implementatiebudget buurtsportcoaches sport en beweegbeleid Er is een implementatiebudget Buurtsportcoaches nodig voor (door) ontwikkeling aanpak en interventies voor nieuwe doelgroepen en beleidsdoelen Sport en Beweegbeleid, zoals generieke sport- en beweegstimulering van alle jeugd onder andere door verdere uitrol Pilot Atletic Skills Model (ASM) en 2+1+2 concept en gerichte inzet op inwoners in een lage sociaal economische positie en inwoners die vanwege een beperking zijn aangewezen op een vorm van Aangepast sporten. Hiervoor wordt voorgesteld een structureel budget van € 125.000 beschikbaar te stellen. Opstellen integraal huisvestingsplan sport In | 2027 | wordt | gestart | met | het | opstellen | van | een | Integraal | Huisvestingsplan | (IHP) Sport(accommodaties), een actie uit de vastgestelde Paraplunota Sport- en Beweegbeleid. Doel is het verkrijgen van een actueel en samenhangend inzicht in het gebruik, de kwaliteit, de staat en de toekomstige behoefte aan sportaccommodaties (binnensport en zwembad). Het IHP vormt de basis voor toekomstbestendige sportinhoudelijke, ruimtelijke en financiële keuzes, mede in het licht | van | demografische | groei | (woningbouw) | en | verduurzamingsopgaven. | Voor | de totstandkoming is specialistische externe expertise nodig.
Voorgesteld wordt om hiervoor in 2027 € 80.000 beschikbaar te stellen en dit te dekken vanuit het transformatiebudget sociaal domein. Uitvoeringsbudget sportadviesraad Er is een eenmalig uitvoeringsbudget Sportadviesraad nodig voor het gevraagd en ongevraagd adviseren van college en raad over de uitvoering van het Sport- en Beweegbeleid in de periode 2027-2030. Voorgesteld wordt om voor 2027 tot en met 2030 € 25.000 per jaar beschikbaar te stellen aan uitvoeringsbudget sportadviesraad. Voorbereidingskrediet integraal huisvestingsplan In 2026 is het IHP 2026 vastgesteld door uw raad. Voor het uitvoeren van het IHP 2026 is een meerjarig incidenteel voorbereidingskrediet nodig. Het krediet wordt ingezet ter dekking van de voorbereidingskosten (onderzoekskosten en ambtelijke uren). Conform het IHP 2026 wordt er per school een businesscase opgesteld, waarna uw raad kan besluiten over het huisvestingsvoorstel. Programmabegroting 2027 - 2030 | 84 Voorgesteld wordt om een eenmalig voorbereidingskrediet van € 220.000 in 2027, € 230.000 in 2028, € 110.000 in 2029 en € 50.000 in 2030 beschikbaar te stellen. Voor de jaren 2027 en 2028 wordt | als | dekking | respectievelijk | € | 70.000 | en | € 80.000 | onttrokken | uit | de | reserve onderwijshuisvesting.
Actualisatie lijst gemeentelijke monumenten Om | sloop | van | potentieel | gemeentelijke | monumenten | te | voorkomen, | gaan | we | de | lijst | met gemeentelijke | monumenten | actualiseren | en | uitbreiden | naar | de | Wederopbouwperiode. Voorgesteld wordt om hiervoor € 25.000 per jaar in 2027 en 2028 beschikbaar te stellen. Toekomst kerkgebouwen Om tegemoet te komen aan de aanbevelingen van de Rekenkamer naar de toekomst van religieus vastgoed | in | de | gemeente | wordt | de | subsidieregeling | toekomst | kerkgebouwen | verlengd | en uitgebreid. Voorgesteld wordt om hiervoor € 20.000 per jaar in 2027 en 2028 beschikbaar te stellen. Verduurzaming Maalderij Het behoud van Cultuurcentrum De Maalderij in Heino is een belangrijke ambitie uit het lopende gemeentelijke Cultuurbeleidsplan. Voor de toekomstbestendigheid is financiële ondersteuning nodig. | Er | wordt | voorgesteld | om | voor | de | verduurzaming | en | herinrichting | van | de | Maalderij eenmalig € 50.000 voor 2027 beschikbaar te stellen. Gemeentehuis In het coalitieakkoord 2026-2030 is afgesproken dat er een verkenning gestart wordt naar de naar de rol van het gemeentehuis voor nu en in de toekomst. In 2027 en 2028 wordt de verkenning uitgevoerd. Voorgesteld wordt om hiervoor € 70.000 beschikbaar te stellen in 2027 en € 30.000 in 2028. 3.7.7 Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000 | Rek. | Begr. | Begr.
| Meerjarenraming Nr. | Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden | 57 | 37 | 234 | 148 | 35 | 42 4.2 | Onderwijshuisvesting | 3.222 | 3.659 | 3.506 | 3.705 | 3.491 | 3.409 4.3 | Onderwijsbeleid leerlingzaken | 155 (schoolsport) 5.1 | Sportbeleid en activering | 2.966 | 2.999 | 3.095 | 3.019 | 2.906 | 2.881 5.2 | Sportaccommodaties | 714 | 2.502 | 680 | 804 | 568 | 1.489 5.3 | Cultuurpres, cultuurprod en cultuurpart | 1.401 | 1.608 | 1.162 | 1.110 | 1.000 | 995 5.4 | Musea | 17 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 5.5 | Cultureel Erfgoed | 511 | 12 | 12 | 12 | 12 5.6 | Media | 1.011 | 1.269 | 1.128 | 1.128 | 1.128 | 1.128 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 Totaal | 9.564 | 12.614 | 9.846 | 9.955 | 9.169 | 9.985 Nr.
| Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programmabegroting 2027 - 2030 | 85 Baten 0.3 | Overige gebouwen | 1 4.2 | Onderwijshuisvesting | -33 5.1 | Sportbeleid en activering | -1.023 | -949 | -985 | -915 | -915 | -915 5.2 | Sportaccommodaties | -38 | -15 | -15 | -15 | -15 5.3 | Cultuurpres, cultuurprod en cultuurpart | -374 | -66 | -68 | -68 | -68 | -68 5.6 | Media | 0 | -113 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | -5 | -4 | -4 | -4 | -4 | -4 Totaal | -1.471 | -1.132 | -1.072 | -1.002 | -1.002 | -1.002 Saldo van baten en lasten voor bestemming | 8.093 | 11.482 | 8.774 | 8.953 | 8.167 | 8.983 Reservemutaties Onttrekkingen | -1.090 | -2.935 | -537 | -391 | -75 | -893 Toevoegingen | 1.211 | 150 | 145 | 0 | 112 | 0 Saldo van baten en | 8.214 | 8.697 | 8.382 | 8.562 | 8.204 | 8.090 lasten na bestemming Programmabegroting 2027 - 2030 | 86
Programmabegroting 2027 - 2030 89 3.8 Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder: Burgemeester R. Zuidema Programmacoördinator: Domeinmanager M. Lammerts van Bueren 3.8.1 Wat willen we bereiken? Raalte is een veilige, verbonden en veerkrachtige gemeente, waarin we ons samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties inzetten om een veilige gemeente te blijven. Deze visie komt terug in de Integrale Veiligheidsstrategie (IVS) 2027-2030. We zetten net als voorgaande jaren in op het behouden van een veilige woon- en leefomgeving. Het versterken van een weerbare samenleving die bestand is tegen ontwrichting krijgt de komende jaren extra aandacht. Als speerpunten zijn benoemd: ondermijnde criminaliteit, zorg en veiligheid, digitale veiligheid, maatschappelijk onrust en maatschappelijke weerbaarheid. We blijven inzetten op de reguliere werkzaamheden en lopende thema’s. Opgemerkt wordt, dat de inzet op de speerpunten beïnvloed kan worden doordat (acute) inzet nodig is door onvoorziene omstandigheden op het gebied van openbare orde en veiligheid, maatschappelijke onrust en crisis. 3.8.2 Relevante ontwikkelingen De inzet op een weerbare en verbonden Raalter samenleving is verzwaard en wordt geconcretiseerd in een lokaal plan Maatschappelijke Weerbaarheid.
Doel is de weerbaarheid van onze inwoners en de eigen organisatie tegen ontwrichtingen in de maatschappij te vergroten. 3.8.3 Doelstellingen 1. Verbeteren van de weerbaarheid en verbondenheid in de samenleving, zodat we het veiligheidsgevoel van de inwoners van de gemeente Raalte minimaal op het huidige niveau houden. De organisatie, maar ook samenleving is zo goed mogelijk voorbereid op een (fysieke of digitale) ontwrichting. 2. Het stimuleren van een positief maatschappelijk effect door het verder verstevigen van de samenwerking tussen de ketens zorg en veiligheid. Met inzet op een betere kwaliteit van leven voor de kwetsbare inwoner, ontstaan minder veiligheidsproblemen en risico’s. 3. De gemeente Raalte zo onaantrekkelijk mogelijk maken voor ondermijnende criminaliteit, waarbij we inzetten op het tegengaan van oneerlijke concurrentie door malafide bedrijvigheid en het behouden van een gezond woon- en ondernemersklimaat. 4. Het bevorderen van de digitale veiligheid van de gemeente Raalte als geheel met specifieke aandacht voor het versterken van de digitale weerbaarheid met behulp van instrumenten en middelen die aansluiten bij de verschillende doelgroepen. 5. We zetten in op de naleving van de leefregels op het gebied van openbare orde en veiligheid in onze gemeente. 6.
Als gemeentelijke organisatie en als inwoners willen we goed voorbereid blijven op rampen en crises, waaronder ook de toenemende maatschappelijke onrust. We willen hierin een gewaardeerd partner in regionaal verband zijn. Programmabegroting 2027 - 2030 90 3.8.4 Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We voeren het vastgestelde Uitvoeringsplan Veiligheid 2027-2028 uit. Hierin zijn ook de prioriteiten opgenomen die we samen met onze Veiligheidspartners (politie, veiligheidsregio en openbaar ministerie) hebben vastgesteld. 1.2 We geven organisatiebreed uitvoering aan het plan Maatschappelijke Weerbaarheid. Dit plan gaat onder andere in op de continuïteit van vitale functies zowel gericht op de interne organisatie als de samenleving, wanneer er sprake is van ontwrichting in de maatschappij. We werken hierin nauw samen met de Veiligheidsregio. 1.3 We denken vanuit veiligheid actief mee in de aanpak van maatschappelijke opgaven op het snijvlak zorg en veiligheid, zoals (huiselijk) geweld, (jeugd)overlast en vluchtelingenopvang. Daarnaast versterken we de verbinding tussen zorg en veiligheid om vroegtijdig problemen te signaleren en escalatie te voorkomen. Waar nodig zetten we bestuurlijke bevoegdheden in op het gebied van openbare orde en veiligheid als onderdeel van de aanpak. 1.4 Het project Buurtbemiddeling wordt samen met politie en de woningbouwvereniging voortgezet.
2.1 We denken vanuit veiligheid mee en zijn betrokken bij de opgave 'Dorpen en Wijken'. 2.2 We zetten samen met het sociaal domein in op de aanpak van ondermijning, specifiek zorgfraude om zo de samenwerking in de aanpak van zorgcriminaliteit te versterken. 3.1 In het ondermijningsoverleg en via het informatieknooppunt ondermijnende criminaliteit (IOC) werken we, samen met onze veiligheidspartners, op basis van signalen aan de integrale aanpak van criminele personen en/ of netwerken. We bekijken ook op basis van signalen of een aanpak op specifieke thema's (fenomenen) nodig is. 3.2 We voeren met onze partners in ondermijning een integrale controle uit op een nader te bepalen locatie. 3.3 De communicatiecampagne ondermijning wordt doorgezet. Deze is gericht op het vergroten van de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit in de samenleving, bij het bestuur en de ambtelijke organisatie. 3.4 We zorgen ervoor dat het instrumentarium om barrières op te kunnen werpen tegen ondermijnende criminaliteit op orde is. We zetten consequent de bestuurlijke bevoegdheden in op het gebied van de Opiumwet, de Wet Bibob en de APV. 4.1 We investeren in digitale weerbaarheid, door activiteiten en voorlichting te organiseren voor onze inwoners en ondernemers over digitale veiligheid. Het doel is om bij te dragen aan het voorkomen van slachtofferschap.
Programmabegroting 2027 - 2030 91 5.1 De boa’s worden op basis van het Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) uitvoeringsbeleid, ingezet op verschillende aandachtsgebieden. De inzet is daarbij voornamelijk risico gestuurd. 5.2 We gaan verder met de thematische aanpak op een aantal gebieden: jeugdtoezicht, toezicht leefbaarheid openbare ruimte, toezicht op basis van meldingen en evenementen. Via het VTH- Uitvoeringsprogramma en het Werkplan inzet Boa's Raalte worden de beschikbare uren verdeeld over de aandachtsgebieden. 6.1 Om goed voorbereid te zijn op rampen en crises, organiseren we in regionaal verband frequent trainingen en oefeningen voor betrokken functionarissen, inclusief bestuur. 6.2 We zijn betrokken bij de uitwerking en uitvoering van de thema’s, genoemd in de Beleidsagenda 2027-2030 van de Veiligheidsregio IJsselland. We zorgen voor lokale borging van de afspraken die vastgelegd zijn in het regionaal Crisisplan. Ook vanuit de Veiligheidsregio, vraagt het thema Weerbare samenleving om de nodige inzet.
3.8.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren 3.8.6 Nieuw beleid begroting 2027-2030 Robuust Toezicht en Handhaving Het cluster T&H robuust maken voor de toekomst zodat het weer aansluit bij de wettelijke taken, ambities en verwachtingen. De uitbreiding omvat structureel een toezichthouder/handhaver bouw en evenementen 1 fte en uitbreiding van de regisseur handhaving van 0,67 fte naar 1 fte. Voorgesteld wordt om hiervoor structureel € 178.368 beschikbaar te stellen. Er is structureel € 78.875 dekking vanuit bouwleges. Daarnaast wordt voorgesteld om voor de inhuur van een toezichthouder/ handhaver bouw eenmalig € 136.000 per jaar voor 2027 en 2028 beschikbaar te stellen. We hebben ingezet om de leges omgevingsvergunning meer kostendekkend te maken, wat vertaald is in de analyse bestaand beleid en de paragraaf lokale heffingen. Seizoen inhuur Algemene plaatselijke verordening (APV) Seizoensgebonden werkzaamheden met betrekking tot de piekperiode van evenementen vraagt extra inzet. Dit betreft de periode maart - september. Voorgesteld wordt om voor 2027 tot en met 2029 € 80.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de seizoensgebonden inhuur APV.
De verwachting is dat het daarna (door opleiding etc.) door de bestaande formatie kan worden opgevangen. Projectleider/kwartiermaker Weerbare Samenleving Het aanstellen van een kwartiermaker/projectleider weerbare samenleving om een inventarisatie en plan van aanpak te maken en actief kan bijdragen aan de uitvoering. Voorgesteld wordt om voor het jaar 2027 € 160.000 beschikbaar te stellen. 3.8.7 Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000 | Rek. | Begr. | Begr. | Meerjarenraming Nr. | Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | 3.201 | 3.243 | 3.506 | 3.503 | 3.490 | 3.490 1.2 | Openbare orde en veiligheid | 1.389 | 1.239 | 1.510 | 1.343 | 1.345 | 1.263 Totaal | 4.591 | 4.482 | 5.016 | 4.846 | 4.835 | 4.753 Baten 1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | -249 | -351 | -414 | -414 | -414 | -414 1.2 | Openbare orde en veiligheid | -176 | -70 | -43 | -43 | -43 | -43 Totaal | -424 | -421 | -457 | -457 | -457 | -457 Saldo van baten en lasten voor | 4.166 | 4.061 | 4.559 | 4.389 | 4.378 | 4.296 bestemming Reservemutaties Onttrekkingen | 0 | -3 | -3 | -3 | -3 Toevoegingen | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo van baten en lasten na bestemming | 4.166 | 4.061 | 4.556 | 4.386 | 4.375 | 4.293 Programmabegroting 2027 - 2030 | 92
Programmabegroting 2027 - 2030 95 3.9 Bestuur en dienstverlening Portefeuillehouder: Burgemeester R. Zuidema en wethouder M. Brinkhuis Programmacoördinator: Domeinmanager J. Hulzebos 3.9.1 Wat willen we bereiken? Programma 9 laat zien dat we het belangrijk vinden om goed contact te hebben met de samenleving en relevant stakeholders zoals de Rijksoverheid en de provincie. We zijn een bestuur dat dichtbij inwoners en ondernemers staat, duidelijk communiceert en steeds werkt aan een betere relatie tussen gemeente en samenleving. In 2027 willen we een digitaal en fysiek toegankelijke overheid zijn. We vinden het belangrijk om in gesprek te gaan met inwoners en ondernemers buiten de gebaande paden, zoals ervaringsdeskundigen en jongeren. Niet alleen door te luisteren, maar ook door duidelijk en vaak uit te leggen wat we doen en waarom. We stellen onszelf de vraag: hoe kijken inwoners/ondernemers naar Raalte? Dat helpt ons om onze dienstverlening en manier van besturen te verbeteren. We kiezen er bewust voor om samen te werken met partners binnen de gemeente. Raalte heeft veel te bieden. Met onze aanpakkersmentaliteit, ruimte en strategische ligging hebben we een sterke positie in de regio. We zien dat grote opgaven steeds vaker samenkomen bij gemeenten: woningbouw, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw, voorzieningen en leefbaarheid.
Om hier adequaat op te kunnen reageren en zelf te kunnen agenderen hebben we niet alleen goede plannen nodig, maar ook een sterke positie aan de juiste tafels. 3.9.2 Relevante ontwikkelingen De invoering van de EDI Wallet is uitgesteld tot 2027. De EDI Wallet (Europese Digitale Identiteitswallet) is een digitale app waarin inwoners veilig hun identiteitsgegevens en officiële documenten kunnen bewaren en delen. Met deze wallet kunnen zij zich online eenvoudiger identificeren en zaken regelen bij overheden en andere organisaties, zowel in Nederland als in andere Europese landen. Het is nog niet precies bekend vanaf wanneer gemeenten de EDI Wallet als identificatiemiddel moeten accepteren. Ook is nog niet duidelijk wanneer inwoners via de wallet officiële gegevens kunnen delen met de gemeente. In 2030 benut gemeente Raalte de kansen van de digitale samenleving op een verantwoorde, inclusieve en mensgerichte manier, zodat inwoners, ondernemers en medewerkers optimaal kunnen deelnemen en profiteren van digitalisering. In 2027 gaan we hier de eerste stappen in zetten. In 2027 treedt de nieuwe Archiefwet in werking. Deze wet stelt strengere eisen aan het beheer van het historisch archief. Gemeenten moeten ervoor zorgen dat archiefstukken goed worden bewaard en toegankelijk zijn voor inwoners. Wij nemen per 1-1-2027 deel aan de gemeenschappelijke regeling Collectie Overijssel.
Op deze manier kan Raalte voldoen aan de nieuwe wettelijke eisen. Dit betekent onder andere dat er een studiezaal beschikbaar is, dat archiefstukken goed ontsloten worden en dat we aan de verplichting om een archivaris te hebben voldoen. Zo zorgen we ervoor dat het historisch archief ook in de toekomst goed bewaard blijft en toegankelijk is voor iedereen. Programmabegroting 2027 - 2030 96 Vanaf 1 januari 2027 treedt de participatieverordening in werking. Deze verordening zorgt ervoor dat wij inwoners vaker en beter betrekken bij plannen en besluiten. Ook ondersteunen we inwonersinitiatieven beter. In 2026 en 2027 neemt de gemeente Raalte deel aan een landelijk VNG-onderzoek. Op dit moment is er nog geen duidelijke standaard voor hoe gemeenten hun diensten indelen en benoemen. Daarom werken de VNG en 21 gemeenten samen aan een oplossing. Met onderzoek onder gebruikers bekijken zij welke indeling en benamingen het duidelijkst zijn voor inwoners. Ook onderzoeken zij een nieuwe manier van contact, waarbij medewerkers ondersteuning krijgen van beeldbellen en kunstmatige intelligentie (AI). Het doel is een duidelijke en gebruiksvriendelijke aanpak voor alle 342 gemeenten, die werkt voor websites, balies en andere contactkanalen. PodiumD is ons nieuwe platform voor digitale dienstverlening.
In 2026 zorgden we dat inwoners en ondernemers al hun verzoeken digitaal in kunnen dienen via gebruiksvriendelijke formulieren. Vanaf begin 2027 stappen alle teams binnen de gemeente gefaseerd over naar PodiumD. Vanaf dat moment kunnen inwoners en ondernemers hun verzoeken via Mijn.Raalte volgen en de correspondentie inzien. 3.9.3 Doelstellingen 1. We zorgen dat inwoners, ondernemers en organisaties, zowel fysiek als digitaal, makkelijker kunnen meedenken en meedoen binnen de gemeente en hun leefomgeving. 2. In 2027 is onze dienstverlening makkelijk, betrouwbaar en goed bereikbaar. We onderzoeken hoe we digitale middelen en AI in kunnen zetten om sneller en eenvoudiger te werken. We vinden het belangrijk dat de mens centraal staat, daarom blijft persoonlijk contact altijd mogelijk. We helpen inwoners die minder digitaal vaardig zijn en betrekken we ervaringsdeskundigen. Zo zorgen we dat onze dienstverlening goed aansluit bij wat inwoners nodig hebben. 3. Om onze inwoners snel en van de juiste informatie te voorzien, maken we onze systemen en de informatie die daar in staat makkelijk toegankelijk voor de collega's die contact hebben met onze inwoners. Ook krijgen inwoners in 2027 via mijn.Raalte inzicht in hun eigen gegevens. 4. In 2027 gaan we een gezamenlijk toekomstbeeld ontwikkelen van de digitale samenleving en de rol van gemeente Raalte daarin.
Daarbij creëren we inzicht in: Wat de digitale samenleving betekent voor inwoners, ondernemers en medewerkers. Welke maatschappelijke opgaven worden beïnvloed door digitalisering. Welke publieke waarden de gemeente wil beschermen en versterken. Welke kansen, ontwikkelingen en risico's op ons afkomen. 5. Jongeren zijn de toekomst van de gemeente. We willen jongeren en jongvolwassenen actiever betrekken bij het beleid dat hen aangaat. Niet alleen om te horen wat ze van onze plannen vinden, maar vooral ook oom op te halen wat er speelt in hun belevingswereld. Luisteren naar jongeren is wat ons betreft een vanzelfsprekend onderdeel van besturen. 6. Vanaf 2027 kunnen inwoners de EDI Wallet gebruiken om online hun identiteit te bewijzen, naast DigiD en eHerkenning. We zorgen dat onze systemen hier op tijd klaar voor zijn. Programmabegroting 2027 - 2030 97 Ook onderzoeken we of inwoners de EDI Wallet kunnen gebruiken bij het aanvragen van gemeentelijke diensten. 3.9.4 Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Aan het eind van 2026 is er een nieuwe participatieverordening. Daarin staat hoe we in Raalte omgaan met participatie en hoe we inwoners blijven betrekken bij voorbereiden, uitvoeren en evaluatie van beleid. 1.2 Vanaf 1 januari 2027 is de nieuwe participatieverordening van kracht. Dit vraagt een andere werkwijze die wij gaan implementeren om hier aan te kunnen voldoen.
2.1 In 2027 maken we het voor inwoners makkelijker om zaken met de gemeente te regelen. Dit kan digitaal, bijvoorbeeld via de website, maar ook persoonlijk aan de balie of telefonisch. We zorgen ervoor dat onze digitale dienstverlening voor iedereen toegankelijk is, ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. Daarnaast vergroten we binnen de organisatie de kennis over digitale toegankelijkheid. 2.2 In 2026 en 2027 onderzoekt de gemeente Raalte samen met ruim 20 gemeenten hoe inwoners en ondernemers sneller de juiste informatie, producten en hulp kunnen vinden. Ook testen we of een hybride spreekplek, waarbij inwoners zowel digitaal als persoonlijk geholpen worden, meerwaarde heeft. De ervaringen van inwoners en ondernemers vormen de basis voor de verbeteringen. Aan hand van de resultaten wordt een verbeterplan voor de gemeente Raalte opgesteld. 2.3 In 2027 blijven we inwoners betrekken bij het verbeteren van onze dienstverlening. We vragen inwoners om mee te denken en mee te testen, bijvoorbeeld bij brieven, formulieren en de gemeentelijke website. We controleren samen of informatie duidelijk, begrijpelijk en toegankelijk is. Dit wordt een vast onderdeel van ons werk. Daarbij werken we samen met organisaties in Raalte, zoals de Bibliotheek Salland, om ook inwoners te bereiken die extra ondersteuning nodig hebben.
3.1 We maken gebruik van techniek (PodiumD Contact) om een goed beeld van de inwoner te hebben. Hiermee hebben we persoonlijke informatie beschikbaar om vragen van onze inwoners sneller en bij het eerste klantcontact te beantwoorden 3.2 We verbeteren ons proces voor telefonische informatieverzoeken, zodat onze inwoners en organisaties bij hun contactmoment de nodige informatie krijgen over het onderwerp waar zij contact over zoeken. 4.1 Om te komen tot een gezamenlijk toekomstbeeld van de digitale samenleving gaan we toekomstscenario’s voor de digitale samenleving ontwikkelen. Waarbij we samen met betrokkenen de huidige situatie, ontwikkelingen en ambities in kaart brengen. We voeren ook het gesprek over wat we als gemeente belangrijk vinden in de digitale samenleving. De opgehaalde informatie vormt de basis van de visie op digitale samenleving die in 2028 wordt opgesteld. 5.1 We betrekken jongeren en jongvolwassenen actiever bij de totstandkoming van beleid en halen op wat er in hun belevingswereld speelt. 6.1 We informeren inwoners, ondernemers en collega’s op tijd over de komst van de EDI Wallet.
Programmabegroting 2027 - 2030 98 3.9.5 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren 3.9.6 Nieuw beleid begroting 2027-2030 Uitbreiding tijdelijke formatie Publiek Om te borgen dat we zowel aan de telefoon als aan de receptie onze dienstverlening door kunnen laten gaan, is het verlengen van deze incidentele gelden van 2,11 fte in de komende 2 jaar noodzakelijk. Op basis van de huidige inzichten verwachten we in 2029 de taken te kunnen doen binnen de huidige structurele formatie. Voorgesteld wordt om hiervoor eenmalig € 150.000 voor 2027 en 2028 beschikbaar te stellen en dit deels te dekken uit de stelpost overhead (€ 20.000) en legesinkomsten (€ 40.000). Verkiezingen Het organiseren van een verkiezing is een terugkerende verplichte opdracht vanuit de landelijke overheid. In de gemeente Raalte wordt hierop sinds enkele jaren structureel gestuurd. Gebleken hierbij is dat het structurele budget van € 55.000 niet voldoende is. Op basis van de werkelijke kosten in de afgelopen jaren voor de diverse verkiezingen stellen we voor om het verkiezingsbudget met € 45.000 te verhogen naar structureel € 100.000. Digitale samenleving De samenleving wordt steeds digitaler. Dit biedt kansen voor inwoners en ondernemers, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Daarom is het belangrijk om beter inzicht te krijgen in de digitale samenleving, de kansen en risico’s die daarbij horen en de partijen die hierin een rol spelen. Op basis van dit inzicht kan de gemeente bepalen welke rol zij heeft. Een onderzoek dat in 2027 wordt uitgevoerd, geeft hiervoor de nodige informatie. Ook wordt in 2027 een visie op de digitale samenleving opgesteld. In deze visie staat hoe de gemeente haar rol wil invullen en met welke partijen zij wil samenwerken om de kansen te benutten en de risico’s te beperken. Er wordt voorgesteld hiervoor € 50.000 eenmalig voor 2027 op te nemen. 3.9.7 Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000 | Rek. | Begr. | Begr. | Meerjarenraming Nr.
| Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 0.1 | Bestuur | 4.273 | 3.272 | 3.136 | 3.053 | 3.008 | 3.008 0.2 | Burgerzaken | 1.186 | 1.361 | 1.443 | 1.340 | 1.164 | 1.112 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | 25 | 15 | 16 | 16 | 16 | 16 Totaal | 5.485 | 4.648 | 4.595 | 4.409 | 4.188 | 4.136 Baten 0.1 | Bestuur | -294 | -283 | -265 | -265 | -265 | -265 0.2 | Burgerzaken | -854 | -898 | -1.045 | -966 | -641 | -508 Totaal | -1.148 | -1.181 | -1.310 | -1.231 | -906 | -773 Saldo van baten en lasten voor | 4.337 | 3.467 | 3.285 | 3.178 | 3.282 | 3.363 bestemming Reservemutaties Onttrekkingen | -72 | -124 | -65 | 0 | 0 | 0 Toevoegingen | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo van baten en lasten na bestemming | 4.265 | 3.343 | 3.220 | 3.178 | 3.282 | 3.363 Programmabegroting 2027 - 2030 | 99 Programmabegroting 2027 - 2030 100
3.10 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, resultaten en onvoorzien Portefeuillehouder: | Wethouder A. Kreule Programmacoördinator: | Domeinmanager M. Lammerts van Bueren 3.10.1 Inleiding Dit | overzicht | bevat | de | algemene | dekkingsmiddelen, | het | begrotingsresultaat | en | de | post onvoorzien. Algemene dekkingsmiddelen, zoals de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de OZB-opbrengsten, zijn vrij inzetbaar en vormen de financiële basis voor het realiseren van beleidsdoelen. De post onvoorzien biedt ruimte voor onverwachte uitgaven. Samen geven deze onderdelen inzicht in de financiële wendbaarheid en robuustheid van de gemeente. 3.10.2 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren 3.10.3 Wat mag het kosten? Bedragen * € 1.000 | Rek. | Begr. | Begr. | Meerjarenraming Nr.
| Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 0.11 | Resultaat rekening van baten en lasten | 4.150 0.4 | Overhead | 14.313 | 19.628 | 16.704 | 15.239 | 14.889 | 14.723 0.5 | Treasury | 260 | 476 | 763 | 581 | 485 | 600 0.61 | OZB woningen | 243 | 258 | 283 | 314 | 283 | 283 0.62 | OZB niet-woningen | 215 | 220 | 244 | 275 | 244 | 244 0.64 | Belastingen overig | 42 | 43 | 48 | 54 | 48 | 48 0.8 | Overige baten en lasten | 723 | 1.226 | 4.088 | 4.576 | 3.287 | 4.211 0.9 | Vennootschapsbelasting (VPB) | 410 2.1 | Verkeer en vervoer | 16 | 2.127 | 461 | 573 | 535 | 247 3.4 | Economische promotie | 15 | 16 | 17 | 19 | 17 | 17 Totaal | 20.387 | 23.994 | 22.608 | 21.631 | 19.788 | 20.373 Baten 0.4 | Overhead | -1.586 | -1.214 | -1.201 | -1.197 | -1.197 | -1.197 0.5 | Treasury | -3.101 | -2.812 | -2.609 | -2.520 | -2.416 | -2.346 0.61 | OZB woningen | -6.044 | -6.149 | -6.402 | -6.432 | -6.442 | -6.453 0.62 | OZB niet-woningen | -3.573 | -3.719 | -3.842 | -3.845 | -3.848 | -3.851 0.64 | Belastingen overig | -222 | -196 | -197 | -197 | -197 | -197 0.7 | Alg. uitkering en ov.
uitk gemeentefonds | -83.425 | -83.844 | -87.383 | -84.991 | -83.587 | -84.674 0.8 | Overige baten en lasten | -676 | -730 | -82 | -33 | -33 | -33 2.1 | Verkeer en vervoer | 0 | -1.175 3.4 | Economische promotie | -552 | -556 | -613 | -613 | -613 | -613 Totaal | -99.176 | -100.395 | -102.329 | -99.828 | -98.333 | -99.364 Saldo van baten en lasten voor bestemming | -78.789 | -76.401 | -79.721 | -78.197 | -78.545 | -78.991 Programmabegroting 2027 - 2030 | 103 Nr. | Taakveld omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reservemutaties Onttrekkingen | -3.262 | -9.699 | -7.683 | -3.829 | -3.198 | -2.049 Toevoegingen | 3.072 | 1.903 | 1.561 | 390 | 400 | 403 Saldo van baten en lasten na bestemming | -78.979 | -84.197 | -85.843 | -81.636 | -81.343 | -80.637 Programmabegroting 2027 - 2030 | 104
Programmabegroting 2027 - 2030 107 3.11 Overzicht overhead Portefeuillehouder: Burgemeester R. Zuidema Programmacoördinator: Domeinmanager M. Lammerts van Bueren 3.11.1 Inleiding Onder de overhead vallen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Dat zijn de kosten voor medewerkers (zoals juridisch, financieel en personeelsadviseurs, managementondersteuning, domeinmanagers) en ondersteunende middelen (zoals huisvesting en ict). Doel is om de raad meer inzicht te verschaffen en meer zeggenschap te geven over deze kosten. 3.11.2 Overhead Iedere organisatie (ook de onze) is continu in beweging, hetzij door vertrek van ambtenaren (bijvoorbeeld regionale samenwerking) of door het verwelkomen van nieuwe ambtenaren bij taakuitbreidingen. We constateren dat dergelijke organisatiewijzigingen niet één op één te vertalen zijn in de kosten voor overhead. Analyse van de overheadkosten leert dat er drie soorten zijn: 1. Kosten die niet of zeer beperkt beïnvloedbaar zijn. Dit zijn de vaste kosten overhead, hoofdzakelijk het gebouw. De hoogte van deze kosten is onafhankelijk van het aantal fte. 2. Beïnvloedbare kosten, oftewel indirecte kosten op de PIOFACH-functies (Personeel Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting), die deels afhankelijk zijn van het aantal fte. 3.
Kosten die direct veranderen bij wijzigingen in de fte. Ad. 1 Niet beïnvloedbare kosten. De kosten blijven in principe gelijk. Daling van fte betekent wel, dat dezelfde kosten door minder mensen worden gedragen. Daardoor stijgt het uurtarief van de medewerkers en worden onze diensten en producten duurder. Daarom moeten we kritisch zijn op deze kosten. Ad. 2 Beïnvloedbare kosten voor de PIOFACH-functies Binnen onze organisatie hebben we verschillende functies die de medewerkers ondersteunen in het primaire proces, zoals de adviesfuncties, management en secretariaten. De kosten voor deze ondersteunende taken hebben een ondergrens, we kunnen immers niet zonder. Bij een bezuiniging van 3 fte kunnen we niet per direct een fte wegbezuinigen, maar bij het afstoten van taken en bijvoorbeeld vertrek van 15 fte moeten we kritisch kijken naar het effect op het takenpakket van deze functies. Daarom kunnen we niet per fte aangeven of dit leidt tot wijzigingen in deze overheadkosten, maar moeten we naar deze functies kijken als er significante wijzigingen zijn in de fte. Ad. 3 Kosten die direct veranderen bij wijzigingen in de fte Hierbij kun je denken aan een stukje ICT-kosten en opleidingsbudget. We lopen de budgetten voor overhead door om deze kosten eruit te filteren. Deze overheadkosten dalen of stijgen één op één met afname of toename van fte.
Toename aantal fte Door de toename van het totale aantal fte’s is de omvang van onder ad. 2 en ad. 3 genoemde kosten onder druk komen staan. Daarom is er een methode ontwikkeld om deze kosten te kunnen ramen en te verdelen. Deze methode zal ook toegepast worden bij afname van het personeel. Uit berekeningen is gebleken dat bij toename van fte’s rekening moet worden gehouden met een opslag van € 27.000 per fte. Het gaat dan om de directe kosten van bijvoorbeeld een smartphone, laptop, licenties enz. maar ook om de indirect variabele kosten waarbij een toenemend beroep wordt | gedaan | op | bijvoorbeeld | financieel, | juridisch | en | personeelsadvies | en | informatie- | en archiefbeheer, | maar | ook | op | ondersteuning | vanuit | de | DOWR-percelen. | Met | bovengenoemde opslag van € 27.000 per fte is ook rekening gehouden in het nieuw beleid dat in deze begroting is opgenomen. Periodiek zal worden geëvalueerd of de opslag nog realistisch is.
3.11.3 Waar meten we ons succes aan af? De verplichte BBV-beleidsindicatoren en de indicatoren uit het tweejaarlijks onderzoek 'Waar staat je gemeente' zijn te vinden via: Indicatoren Indicatoren overzicht overhead Bedragen in € | Referentie Indicatoren | Jaar | Cijfer | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Formatie Fte per 1.000 inwoners | 2026 | 6,81 | 7,69 | 7,69 | 7,69 | 7,69 Bron: Kerngegevens begroting 2026 gemeente Raalte Bezetting Fte per 1.000 inwoners * | 2026 | 6,81 | 7,69 | 7,69 | 7,69 | 7,69 Bron: personeelsadministratie gemeente Raalte Apparaatskosten Kosten per inwoner ** | 2026 | € 870 | € 945 | € 915 | € 889 | € 884 Bron: begroting 2026 gemeente Raalte Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen *** | 2026 | 17% | 3% | 2% | 2% | 1% Bron: Bijlage K Inzicht in Loonkosten/ begroting 2026 Overhead % van totale lasten | 2026 | 9% | 9% | 9% | 9% | 9% Bron: begroting 2026 gemeente Raalte *) Bezetting 2026 op basis van (werkelijke) bezetting per 1 januari 2026. **) Dit zijn de overheadkosten plus de personeelsgebonden kosten die zijn toegerekend aan de programma's. Het verschil tussen de cijfers 2026 en 2027 e.v. wordt veroorzaakt door nieuw beleid 2027 en het prijsinexcijfer voor 2027. ***) Referentie jaar: betreft werkelijke uitgaven per 1 september 2026 in relatie met de begrote uitgaven over dezelfde periode.
Legenda: Verplichte beleidsindicatoren op basis van vernieuwing BBV Programmabegroting 2027 - 2030 | 108 3.11.4 Overzicht overhead Bedragen in € Omschrijving | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 na wijzigingen Saldo van baten en lasten | 15.004.882 | 14.225.608 | 13.197.549 | 12.937.036 | 12.823.140 taakveld 004 (incl. res.) Specificatie baten en lasten (excl. reserves): Bedrijfsvoering * | 6.405.931 | 6.005.625 | 5.347.255 | 5.258.820 | 5.108.402 DOWR FA | 446.179 | 373.992 | 373.599 | 372.199 | 372.199 DOWR ICT ** | 6.156.681 | 5.320.621 | 5.175.789 | 5.123.651 | 5.123.651 DOWR Inkoop | 80.384 | 81.811 | 81.714 | 81.364 | 81.364 DOWR Personeels- en | 363.258 | 315.846 | 274.486 | 311.283 | 307.657 salarisadministratie Eenmalige | 2.637.613 | 1.149.617 | 697.404 | 508.055 | 495.770 domeinbudgetten *** Facilitair | 1.841.604 | 1.775.642 | 1.796.558 | 1.785.863 | 1.780.304 Gebouwenbeheer | 68.421 | 66.745 | 66.512 | 66.512 | 66.512 Management **** | 2.031.909 | 2.227.426 | 2.222.042 | 2.217.253 | 2.217.253 Overige | 130.412 | 133.933 | 55.717 | 125.717 | 125.717 Receptie en KCC | 1.741.248 | 1.297.257 | 1.196.733 | 1.046.350 | 1.051.456 Waarvan dekking: Bouwgrondexploitaties/ | -3.489.228 | -3.245.471 | -3.245.471 | -3.204.871 | -3.204.871 investeringsprojecten/ lokale heffingen Totaal (excl.
reserves) | 18.414.412 | 15.503.044 | 14.042.338 | 13.692.196 | 13.525.414 Geraamde reservemutaties | -3.401.430 | -1.277.436 | -844.789 | -755.160 | -702.274 Totaal (incl. reserves) | 15.012.982 | 14.225.608 | 13.197.549 | 12.937.036 | 12.823.140 *)Bedrijfsvoering In de raming van 2026 zit een fors bedrag voor inhuur voor het domein bedrijfsvoering. Voor de jaren 2027 e.v. is deze raming niet opgenomen. **DOWR ICT De afname van de DOWR ICT-kosten in 2027 komt in hoofdzaak doordat een aantal geraamde uitgaven voor projecten gerealiseerd zijn of zijn vrijgevallen omdat ze niet doorgaan. ***) Eenmalige domeinbudgetten In de cijfers voor 2026 zit een raming voor inhuur binnen het sociaal domein. Deze raming is in 2027 ev. niet meer opgenomen. ****) Management: De toename van de kosten bestaat in hoofdzaak uit de toename van het aantal teamleiders. Programmabegroting 2027 - 2030 | 109 Programmabegroting 2027 - 2030 110 Programmabegroting 2027 - 2030 111 Hoofdstuk 4 Paragrafen
Programmabegroting 2027 - 2030 112 Programmabegroting 2027 - 2030 113 4.1 Lokale heffingen Portefeuillehouder: Wethouder A. Kreule Programmacoördinator: Domeinmanager M. Lammerts van Bueren 4.1.1 Inleiding en beleidskader Om dekking te geven aan het deel van de gemeentelijke uitgaven dat niet door de rijksuitkeringen en overige inkomsten kan worden afgedekt, dient de gemeente eigen inkomsten te verwerven. Deze eigen inkomsten kunnen worden verkregen uit gemeentelijke belastingen, heffingen, rechten en leges, oftewel lokale heffingen. In deze paragraaf staat het beleid dat de gemeente Raalte in 2027 gaat voeren ten aanzien van de lokale heffingen. De effecten van dit beleid en de tarieven voor 2027 nemen we op in de verschillende belastingverordeningen die door de raad worden vastgesteld. In de beleidsnota lokale heffingen zijn de kaders vastgelegd voor deze eigen inkomsten. Het invorderings- en het kwijtscheldingsbeleid zijn geregeld in de leidraad invordering. 4.1.2 Belastingen We kennen binnen de gemeente Raalte de volgende belastingen: onroerende zaakbelasting, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting en reclamebelasting. Deze belastingen kunnen worden gezien als algemeen dekkingsmiddel. Er is geen directe relatie tussen de opbrengsten van deze belasting en de dienstverlening vanuit de gemeente.
Onroerende zaakbelastingen De OZB is een belasting die wordt geheven op onroerende zaken gelegen binnen de gemeente. De grondslag voor de berekening van de OZB is (een percentage van) de WOZ-waarde van de onroerende zaak. Hieronder wordt de totaal te verwachten opbrengst aan OZB weergegeven. Bedragen in € - is voordeel Belasting (alleen baten) Begroting 2027 OZB opbrengst gebruikers -1.544.659 OZB opbrengst eigenaren niet woningen -2.297.236 OZB opbrengst eigenaren -6.401.944 Totaal onroerendezaakbelasting (baten) -10.243.839 Overige belastingen In onderstaande tabel worden de verwachte opbrengsten van de verschillende belastingen in 2027 weergegeven. Voor deze belastingen is een verordening 2027 opgesteld, welke gelijktijdig met de begroting 2027 is/wordt vastgesteld. Er wordt per belasting een korte toelichting gegeven. Bedragen in € - is voordeel Belasting Begroting 2027 Baten forensenbelasting -159.000 Baten precariobelasting -50.206 Baten reclamebelasting (taakv 64) -146.722 Baten toeristenbelasting -454.000 Programmabegroting 2027 - 2030 114 Toelichting Forensenbelasting: deze belasting wordt geheven van personen die -zonder dat ze hun hoofdverblijf in de gemeente hebben- meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning tot hun beschikking hebben. Als heffingsmaatstaf wordt een percentage van de WOZ-waarde gehanteerd.
Precariobelasting: deze belasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder of boven, voor openbaar gebruik bestemde, gemeentegrond. Denk aan terrassen, uitstallingen en losse standplaatsen. Reclamebelasting: deze belasting wordt geheven van de gebruiker van de vestiging waarop, waaraan, waarin of waarbij één of meer reclameobjecten zijn aangebracht. Het tarief wordt bepaald op basis van de WOZ-waarde. Het bedrag met betrekking tot afschaffen betaald parkeren liep tot 2027. In overleg met het ondernemersfonds wordt het bedrag in 2027 en verder alsnog geheven, maar komt dit ten gunste van het ondernemersfonds in plaats van de gemeente. Het geïnde bedrag wordt, na aftrek van perceptiekosten, gebruikt voor subsidieverstrekking aan het ondernemersfonds voor activiteiten in het centrum. Toeristenbelasting: deze belasting wordt -via de verblijfsaanbieder- geheven van personen die overnachten binnen de gemeente en niet in de basisregistratie personen (BRP) staan ingeschreven. In 2027 bedraagt het tarief € 1,60 en wordt er rekening gehouden met 284.000 overnachtingen. 4.1.3 Bestemmingsheffingen We kennen de volgende bestemmingsheffingen: afvalstoffenheffing en rioolheffing. In tegenstelling tot de belastingen hebben de opbrengsten bij bestemmingsheffingen wel een relatie met de dienstverlening vanuit de gemeente. Beide heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn.
Afvalstoffenheffing We hebben als gemeente een wettelijke plicht tot inzameling van huishoudelijk afval. Voor de uitvoering van deze taak heffen we afvalstoffenheffing. We hebben als doel om in 2050 circulair te zijn, waarbij we de komende periode werken aan vermindering van restafval en het schoner inzamelen van grondstoffen. De totale kosten in 2027 worden begroot op € 3.962.387. Er wordt voor € 266.580 beroep gedaan op de voorziening afvalverwijdering. Per saldo wordt € 3.695.807 in rekening gebracht bij 16.703 huishoudens. In onderstaande tabel worden de tarieven van de afvalstoffenheffing weergegeven.
Tarieven afvalstoffenheffing Bedragen in € Tarief 2027 | Tarief 2026 | Tarief 2025 Omschrijving | Buiten- | Dorps- | Buiten- | Dorps- | Buiten- | Dorps- gebied/ | kernen | gebied/ | kernen | gebied/ | kernen hoogbouw | hoogbouw | hoogbouw Basistarief | 158,64 | 168,60 | 144,08 | 154,16 | 144,12 | 154,08 Tegemoetkoming tlv | -15,96 | -15,96 | -29,00 | -29,00 | -12,00 | -12,00 voorziening Tegemoetkoming tlv | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 alg.middelen Basistarief (na korting) | 142,68 | 152,64 | 115,08 | 125,16 | 132,12 | 142,08 Restafval 6 aanbiedingen | 71,40 | 71,40 | 71,40 | 71,40 | 71,40 | 71,40 Gemiddelde aanslag | 214,08 | 224,04 | 186,48 | 196,56 | 203,52 | 213,48 Huishoudens in het buitengebied en bij hoogbouw hebben geen voorziening om het gft-afval gescheiden aan te bieden. Omdat ze minder diensten ontvangen, is het basistarief € 10 lager ten opzichte van huishoudens in de dorpskernen. Hieronder worden de baten, lasten en het dekkingspercentage van het afval weergegeven. Kostenonderbouwing en kostendekkendheid afvalstoffenheffing Bedragen in € Omschrijving | Raming 2027 Externe kosten taakveld(en) totaal of gesplitst inclusief rente | 3.199.725 Externe opbrengsten taakveld(en) exclusief heffing | -441.155 Netto externe kosten taakveld | 2.758.570 Toe te rekenen interne kosten incl.
DOWR | 289.561 Overhead wat rechtstreeks moet worden toegerekend | 60.569 Doorberekening straatvegen 33% | 77.735 Doorberekening ledigen afvalbakken 33% | 24.182 Doorberekening kwijtscheldingsbeleid 40% | 72.000 Doorberekening kosten materialen | 18.951 BTW | 660.819 Totale kosten taakveld | 3.962.387 Beschikking over de voorziening afvalverwijdering | 266.580 Ten laste van de algemene dekkingsmiddelen | - Totale opbrengst heffing | 3.695.807 Dekkingspercentage | 100% Programmabegroting 2027 - 2030 | 115 De stand van de voorziening per 1 januari 2026 is € 860.489. In de begroting 2026 wordt uitgegaan van een beroep op de voorziening voor 2026 van € 481.742. In 2025 zijn nieuwe afspraken gemaakt over de PMD-vergoeding. Deze zijn gekoppeld aan de kwaliteit van het aangeboden PMD-afval. Om de vergoeding te verhogen zal er worden ingezet op communicatie naar de inwoners. Uitgangspunt voor de begroting 2027 is de kwaliteit die over 2026 bekend is. De kosten voor het verwerken van het restafval zijn toegenomen door hogere CO2-heffing en de hogere afvalstoffenbelasting in 2027. Met name door een teruggaaf van de ROVA over 2025 die ontvangen is in 2026, is de stand van de voorziening met € 90.000 toegenomen. In 2027 wordt uitgegaan van een korting van totaal € 266.580, zodat de verwachte stand per 1 januari 2028 € 202.108 is.
Er is een buffer nodig gezien de onzekere markt voor oud papier en textiel. Ook is deze nodig om de stijging van het tarief van de CO2-heffing de komende jaren op te vangen. De (verwachte) stand van de reserve afvalverwijdering per 1 januari 2027 is € 178.772. Rioolheffing We zijn als gemeente wettelijk verplicht om onze zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te komen. Hiervoor heffen we rioolheffing. De rioolheffingstarieven zijn vastgesteld in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2030. In 2027 betreft het 16.520 aansluitingen. Hieronder wordt het tarief dat in 2027 geldt weergegeven. Tarieven rioolheffing Bedragen in € Omschrijving | 2027 | 2026 | 2025 Basistarief | 296,16 | 285,00 | 277,56 Tegemoetkoming t.l.v. alg. dekkingsmiddelen | 0 | 0 | 0 Basistarief na tegemoetkoming | 296,16 | 285,00 | 277,56 Programmabegroting 2027 - 2030 | 116 Hieronder worden de baten, lasten en het dekkingspercentage van de riolering weergegeven.
Kostenonderbouwing en kostendekkendheid rioolheffing Bedragen in € Omschrijving | Raming 2027 Externe kosten taakveld(en) totaal of gesplitst inclusief rente | 2.474.266 Externe opbrengsten taakveld(en) exclusief heffing | 0 Netto externe kosten taakveld | 2.474.266 Toe te rekenen interne kosten inclusief DOWR | 1.316.996 Overhead wat rechtstreeks moet worden toegerekend | 37.741 Doorberekening invorderingskosten | 15.706 Doorberekening straatvegen 20% | 45.963 Doorberekening kwijtscheldingsbeleid 60% | 108.000 BTW | 383.011 Totale kosten taakveld | 4.381.684 Verwachte opbrengsten via rioolheffing | 4.972.563 Verrekening met de voorziening riolering | -590.880 Totale opbrengst heffing | 4.381.684 Dekkingspercentage | 100% In totaal wordt er een opbrengst rioolheffing verwacht van € 4.972.563 in 2027. Opbrengst rioolheffing Bedragen in € Recht | Raming 2027 Riool basis | 4.892.563 Riool grootverbruik | 80.000 Totaal riool | 4.972.563 Een groot deel van de kosten voor riolering zijn afkomstig vanuit de exploitatie. Verder wordt ieder jaar geïnvesteerd, waarbij een deel van de kosten direct ten laste van het resultaat van het taakveld riolering wordt gebracht. Het overige deel van de investeringen wordt over meerdere jaren afgeschreven. De exacte verdeling staat hieronder in de tabel.
Nieuwe investeringsbudgetten voor riolering en water Bedragen in € Jaar | Totaal conform | Waarvan direct t.l.v. | Nieuwe evaluatie GRP 2025 | spaarvoorziening (art 44 lid 1) | kapitaallasten 2027 | 1.467.000 | 572.000 | 43.855 2028 | 2.134.000 | 710.000 | 69.776 2029 | 2.597.000 | 884.000 | 83.937 2030 | 6.929.000 | 2.184.000 | 232.505 Programmabegroting 2027 - 2030 | 117 Toelichting: Met ingang van 2022 is onze voorziening riolering gesplitst in twee voorzieningen conform artikel 44 BBV. | Voorziening 753 (artikel 44 lid 2) is bedoeld voor middelen die van derden zijn verkregen welke specifiek besteed moeten worden. In dit geval gaat het dan om het resultaat op het product riolering, waarbij het gaat om kosten voor investeringen die in het verleden zijn gedaan, samenvattend vallen alle exploitatielasten hieronder. | Voorziening 754 (artikel 44 lid 1d) is bedoeld voor vervangingsinvesteringen, waarbij de kosten in de toekomst liggen. 4.1.4 Rechten Binnen de gemeente Raalte kennen we in 2027 het volgende recht: lijkbezorgingsrechten. Lijkbezorgingsrechten, ook wel grafrechten genoemd, worden geheven voor het gebruik van de begraafplaatsen en het gebruik van de diensten in verband met de begraafplaats. Het algemene beleid is de tarieven zoveel mogelijk kostendekkend te laten zijn. Dit is voor de begraafplaatsen maatschappelijk gezien niet haalbaar.
Voor het jaar 2027 komt de kostendekkendheid uit op 67%. Kostenonderbouwing en kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Bedragen in € Omschrijving | Raming 2027 Externe kosten taakveld(en) totaal of gesplitst incl. rente | 151.164 Toe te rekenen interne kosten | 178.619 Totale kosten | 329.783 Totale opbrengst heffing | -221.251 Dekkingspercentage | 67% 4.1.5 Leges De gemeente is verantwoordelijk voor een groot aantal taken. Voor diverse taken worden leges geheven van de afnemer om het product of de dienst te bekostigen. De leges mogen maximaal kostendekkend zijn en de verschillende tarieven zijn opgenomen in de legesverordening 2027. Voor deze verordening geldt: | De verordening is aangepast op basis van de aangepaste model-legesverordening van de VNG. Het gaat hier om redactionele wijzigingen. | De tarieven zijn aangepast op basis van de aangepaste interne uurtarieven en de in de begrotingsrichtlijnen 2027 opgenomen indexering. | De tarieven zijn afgerond op € 0,05. Hierna worden de kosten, opbrengsten en kostendekkendheid per legescategorie weergegeven. Waar nodig wordt toelichting gegeven.
Programmabegroting 2027 - 2030 | 118 Leges algemene dienstverlening Titel 1 Bedragen in € Hoofdstuk | Algemene dienstverlening | Geraamde | Geraamde | Kosten- kosten | opbrengsten | dekkendheid 1 | Burgerlijke stand | 116.967 | 73.710 | 63% 2 | Reisdocumenten en | 319.900 | 313.638 | 98% Nederlandse identiteitskaart 3 | Rijbewijzen en eigen | 201.614 | 188.054 | 93% verklaringen 4 | Verstrekkingen uit de | 12.792 | 12.619 | 99% basisregistratie personen 5 | Bestuursstukken | nihil | nihil | - 6 | Vastgoedinformatie | nihil | nihil | - 7 | Overige publiekszaken | 6.922 | 3.636 | 53% 8 | Gemeentearchief | 5.320 | 5.320 | 100% 9 | Overig | 146.137 | 119.967 | 82% Toelichting 1. | Burgerlijke | stand: | het | grootste | deel | van | de | burgerlijke | stand | is | huwelijken. | De kostendekkendheid is hierbij (bijna) 100%. De kosteloze huwelijken hebben een negatief effect op het kostendekkingspercentage. Daardoor is dit niet 100%, maar 63%. 2. | Reisdocumenten: tot en met 2028 wordt een piek in het aantal aanvragen verwacht. De oorzaak is dat vanaf 2014 de geldigheidsduur van reisdocumenten is bijgesteld van 5 naar 10 jaar.