Begroting 2026-2029

categorie: A

rapportcijfer: 0,5

De belastingcapaciteit wordt gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld (er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet benut wordt). Het rapportcijfer voor de kengetallen is in onderstaande tabel opgenomen: Rapportcijfer kengetallen Begroting 2026

Jaarrekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Netto (gecorrigeerde) schuldquote

3,0

3,0

3,0

3,0

3,0

2,0

Solvabiliteitsratio

4,0

2,7

2,7

2,7

2,7

4,0

Grondexploitatie

1,5

1,5

1,5

1,5

1,0

1,0

Structurele exploitatieruimte

1,0

1,0

1,0

0,6

0,3

0,6

Belastingcapaciteit

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

Totaal

10,0

8,7

8,7

8,3

7,5

8,1

In de nota Risicomanagement is aangegeven dat er een totaalcijfer wordt berekend over alle kengetallen om een oordeel te geven over de samenhang. Het totaalcijfer (afgerond op heel cijfer) van de kengetallen kent als streefwaarde een 8. Op basis van bovenstaande uitkomsten kunnen we stellen dat de financiële positie van de gemeente goed is. Wel is er, gezien de (landelijke) ontwikkelingen, meer aandacht voor monitoring en (bij)sturing.

55 van 114

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De openbare ruimte is een belangrijk onderdeel in elke gemeente. Zodra je de voordeur uitstapt, kom je terecht in de openbare ruimte. Denk aan straten, parken, plantsoenen en speelterreinen, maar ook aan riolering, gebouwen en verlichting. Het beheer en onderhoud van deze kapitaalgoederen legt beslag op een aanzienlijk deel van de financiële middelen van gemeente Putten. De paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen is een dwarsdoorsnede van de begroting omdat de onderhoudskosten in verschillende programma’s voorkomen. In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleids- en beheerkader en de financiële consequenties (en de vertaling hiervan in de begroting). In de beleids- en beheerplannen legt de raad de kaders vast voor de uitvoering van het onderhoud aan de kapitaalgoederen. Het niveau van het onderhoud en de kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten. Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR) Het OPOR is het beleidsstuk voor de gemeente Putten dat beschrijft waar de openbare ruimte uit bestaat en hoe we dit zo integraal mogelijk kunnen beheren en onderhouden. Voor elk product in de buitenruimte is beschreven we wat we aan areaal hebben, welk kwaliteitsniveau er nu is, wat onze ambities zijn en wat het beheer en onderhoud ons gaat kosten.

Het actuele OPOR voor 2026 is het OPOR zoals vastgesteld op 12 juni 2025. Zoals in het OPOR is benoemd, vallen een aantal onderwerpen buiten de scope. Denk hierbij aan gladheidsbestrijding, die wel in deze paragraaf onder wegen is opgenomen. Daarnaast is in het OPOR een aantal producten opgenomen die binnen de voorwaarden van het BBV vallen onder een ander product. Denk hierbij aan het OPOR-product Afval en schoon wat in deze paragraaf grotendeels onder wegen is opgenomen. De beeldkwaliteitsniveaus zijn ingedeeld in vijf niveaus en zijn landelijk vastgelegd door de CROW: uitmuntend (A+), goed (A), voldoende (B), matig (C) en onvoldoende (D). Voor gemeente Putten zijn de volgende niveaus vastgelegd: Onderhoudselement Groen/bomen Groenvoorzieningen Water en sloten Speelplekken Meubilair Verharding Lichtmasten Verkeersmeubilair Civiele kunstwerken Riolering Reiniging

B B

Hoofdinfrastructuur B B+A

Buitengebied recreatie B B+A

Buitengebied agrarisch B B

A nvt A A A nvt

B nvt B B B B

B nvt B B+A A B

B B A B+A B B

B B B B+A B B

B

B

B

B

B

B

B B

B A

B B

B B

B B+A

B B

Centrum

Woon-wijken

Begraafplaatsen

Bedrijventerreinen

A A

B B+A

A A

A nvt A A A A

B B B B B B

B B A

56 van 114

Financieel overzicht onderhoud kapitaalgoederen In onderstaande tabel staan de begrote bedragen voor het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Het gaat hier om de jaarlijkse exploitatiekosten, daarom zijn de investeringen in kapitaalgoederen hierin niet opgenomen, de kapitaallasten van deze investeringen wel. De totale kosten per kapitaalgoed zijn weergegeven in onderstaande tabel: 2026 Wegen Verlichting Riolering en water Groen Bomen Begraafplaatsen Speelruimte Gebouwen Totale kosten kapitaalgoederen

2027

3.880 654 2.614 1.787 306 1.139 313 958 11.650

3.982 666 2.577 1.807 309 1.141 330 947 11.759

2028

2029 4.012 3.962 681 697 2.594 2.603 1.825 1.844 311 314 1.142 1.143 337 344 947 906 11.848 11.812 Bedragen * € 1.000

Met de kapitaalgoederen hangen diverse reserves en voorzieningen samen. In onderstaande tabel zijn de standen per reserve/voorziening opgenomen, in de uitwerking per product zijn ook de dotaties en onttrekkingen opgenomen. Reserve/voorziening Reserve IBOR Egalisatievoorziening groot onderhoud wegen Egalisatievoorziening groot onderhoud OV Egalisatievoorziening riolering Egalisatievoorziening afkoopsom grafonderhoud Egalisatievoorziening begraafplaatsen Egalisatievoorziening groot onderhoud gebouwen

2026 1.023 412 156 5.640 3.060 105 717

Stand per 31 december 2027 2028 2029 1.045 1.067 1.089 567 321 186 106 54 3 4.931 4.502 4.062 3.030 3.000 2.970 -104 -314 -525 675 683 658 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

De actuele beheerplannen en de planperiode hiervan is als volgt: Beheerplan Wegen (OPOR) Verlichting (OPOR) Riolering en water (OPOR + Beleidsnotitie) Groen (OPOR) Bomen (OPOR) Begraafplaatsen (OPOR) Speelruimte (OPOR + speelruimteplan) Gebouwen (MJOP)

Planperiode (huidig) 2025-2028 2025-2028 2024-2026 2025-2028 2025-2028 2025-2028 2025-2028 2024-2037

Jaar herziening 2028 2028 2026 2028 2028 2028 2028 2027

Wij geven hieronder een nadere toelichting op het beleid, beheer en de financiën van de diverse componenten.

57 van 114

Wegen Onder kapitaalgoederen wegen vallen alle openbare wegen, waaronder asfalt-, beton-, elementen en bermverhardingen en de half- en onverharde wegen. Ook de aanwezige markeringen op deze wegen worden hierin meegenomen. De gemeente beheert circa 2,0 miljoen m2 wegen. Beleid We zorgen ervoor dat alle wegen voldoen aan wet- en regelgeving en worden onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus. Daarnaast houden we waar mogelijk rekening met (verkeerskundige) optimalisaties, klimaatadaptieve en circulaire oplossingen en hebben we aandacht voor fietsstructuren, doorgaande routes en veilige oversteekplaatsen. We zorgen dat we tijdig onderhoudsmaatregelen treffen om kapitaalvernietiging en overlast te voorkomen. Beheer Het onderhoud is op te delen in klein en groot onderhoud en we hebben investeringen op het gebied van levensduurverlengend groot onderhoud en op het gebied van vervanging. Klein onderhoud omvat alle werkzaamheden gericht op het herstellen van kleine schades of om onveilige situaties tegen te gaan. Groot onderhoud heeft betrekking op maatregelen als gevolg van slijtage na langere periode van gebruik en noodzakelijk om de levensduur in stand te houden. Levensduurverlengend groot onderhoud betreft maatregelen die de kwaliteit verbeteren en waardoor de verharding langer meegaat dan gepland.

Vervangingsinvesteringen omvatten alle investeringen waarbij het volledige object wordt vervangen en eventueel ook de inrichting wordt aangepast. In 2026 staan investeringen in Levensduurverlengend Groot onderhoud gepland voor de Beulekampersteeg (zowel asfalt- als elementverharding), De Roosendaalseweg en de Bosrand. Hiervoor is een bedrag van € 1.351.200 geraamd in het MIP. Verder staan er reconstructies gepland, zoals de reconstructie van de Engweg, maar ook de Kerkstraat en fietspaden aan de Husselsesteeg en de Krachtighuizerweg. Voor de reconstructies is een bedrag geraamd van € 3.898.300. De investeringen volgen uit het OPOR en zijn in het MIP opgenomen. Daarnaast worden de fietspaden in de Groene Scheg aangepakt. Hiervoor is aanvullend in deze begroting € 275.000 opgenomen voor de verbetering zoals in het GVVP benoemd. De fietspaden door de Groene Scheg maken deel uit van het hoofdfietsnetwerk en vormen een verbinding naar de fietsroute Bijsteren en straks ook Halvinkhuizen. Door de verwachte verhoogde gebruiksdruk vanuit Halvinkhuizen is de verbetering nu aan de orde. Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in klein en groot onderhoud, de kapitaallasten, de kosten voor interne uren en overige kosten.

2026 Klein onderhoud – externen Groot onderhoud – dotatie voorziening Kapitaallasten Interne kosten (uren) Overige kosten

2027 467 610 1.164 1.128 644

58 van 114

2028 397 610 1.336 1.128 644

2029 397 610 1.365 1.128 644

357 610 1.356 1.128 644

Baten Totale kosten wegenbeheer

-133 3.880

-133 3.982

-133 -133 4.012 3.962 Bedragen * € 1.000

De kosten voor groot onderhoud fluctueren jaarlijks enorm. Daarom worden de kosten hiervoor met ingang van 2025 verrekend met de voorziening groot onderhoud. De dotatie aan de voorziening worden als kosten verantwoord. De uitgaven worden vanuit de voorziening gedekt en zijn als volgt geraamd: Voorziening groot onderhoud wegen Stand per 1-1 Dotatie Onttrekking (uitgaven groot onderhoud) Stand per 31-12

2026

2027 515 610 -713 412

2028 412 610 -455 567

2029 567 321 610 610 -857 -745 321 186 Bedragen * € 1.000

Verlichting Onder kapitaalgoederen verlichting vallen alle lichtmasten, armaturen, lichtbronnen, verdeelkasten, kabels en leidingen, feest- en sfeerverlichting, outdoor light controllers, abri-aansluitingen, reclameborden en verlichte voetgangersoversteekplaats. De gemeente heeft ruim 4.000 lichtmasten in beheer. Beleid We zorgen ervoor dat alle verlichting voldoet aan wet- en regelgeving en wordt onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus. Daarnaast houden we rekening met de veiligheids- en milieuaspecten, innovatie, sfeer en beleving. Ook houden we in beeld welke investeringen op basis van conditie uitgesteld kunnen worden of juist naar voren gehaald moeten worden. Op het gebied van eigen kabelnetten liften we mee met renovaties om de lichtmasten die aangesloten zitten op het net van de netbeheerder aan te sluiten op ons eigen kabelnet. Beheer Het onderhoud voor verlichting bestaat uit beheer- en advieskosten, software, energie en groot onderhoud. De investeringen hebben betrekking op het vervangen van het huidige areaal en op het revitaliseren van het eigen net. In 2026 staan o.b.v. de technische levensduur diverse masten en armaturen in de planning om te vervangen. Dit betreft vervanging van masten, armaturen en kasten op diverse locaties, waaronder in de Groene Scheg.

Daarnaast gaan wij in Bijsteren over tot areaalverbetering: dat wil zeggen uitbreiden met één verdeelkast om de verlichting te spreiden over meerdere kasten. Daarnaast liften we mee met onze eigen projecten om masten over te zetten naar ons eigen net. Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in beheeren advieskosten, software en energie, groot onderhoud, de kapitaallasten, de kosten voor interne uren en overige kosten. 2026 Beheer, advies, software en energie Groot onderhoud – dotatie voorziening

2027 272 194

59 van 114

2028 268 194

2029 267 194

267 194

2026 Kapitaallasten Interne kosten (uren) Overige kosten Baten Totale kosten verlichting

2027 122 82 -16 654

2028 138 82 -16 666

2029 154 170 82 82 -16 -16 681 697 Bedragen * € 1.000

De kosten voor groot onderhoud fluctueren jaarlijks enorm. Daarom worden de kosten hiervoor met ingang van 2025 verrekend met de voorziening groot onderhoud. De dotatie aan de voorziening worden als kosten verantwoord. De uitgaven worden vanuit de voorziening gedekt en zijn als volgt geraamd: Voorziening groot onderhoud verlichting

2026

2027

2028

2029

Stand per 1-1

204

157

106

55

Dotatie

194

194

194

194

Onttrekking (uitgaven groot onderhoud)

-241

-244

-245

-245

Stand per 31-12

157

106

55

3

Bedragen * € 1.000

Riolering en water Onder kapitaalgoederen riolering vallen de fysieke delen van de vrijvervalriolering, bergingsvoorzieningen, kolken, lijngoten, bijzondere constructies, gemalen, drukrioleringsunits, IBA’s, infiltratievoorzieningen, drainage leidingen en waterdoorlatende/passerende bestrating. Beleid We zorgen ervoor dat alle riolering voldoet aan wet- en regelgeving en wordt onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus. Daarnaast houden we waar mogelijk rekening met klimaatverandering en klimaatadaptatie en hebben we een integrale aanpak. Ons beleid is vertaald in de beleidsnotitie Riolering en Water 2024-2026. De informatie hieruit is op hoofdlijnen ook opgenomen in het OPOR. Beheer Het onderhoud van riolering bestaat uit reiniging en inspectie, het uitvoeren van controles en reparaties. Daarnaast hebben we investeringen waarbij we planmatige werkzaamheden uitvoeren om achteruitgang van het rioolstelsel vertragen en/of weer aan de gewenste kwaliteit te voldoen. Vrijvervalriool wordt gereinigd en geïnspecteerd volgens een vaste onderhoudsfrequentie. Drukrioleringsunits worden één keer per jaar gereinigd. Rioolgemalen worden tweemaandelijks gereinigd en één keer per jaar gecontroleerd en onderhouden. Ook IBA’s worden één keer per jaar gecontroleerd en onderhouden. Tot slot worden kolken minimaal twee keer per jaar gezogen en gereinigd.

In 2026 gaan we door met het afkoppelen van het verhard oppervlak van de openbare ruimtes, waarbij de combinatie wordt gemaakt met diverse wegreconstructies. Daarnaast staat de renovatie van drie rioolgemalen gepland. En op basis van inspecties van de riolering worden rioolbuizen gerelined of hersteld waar nodig.

60 van 114

Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in onderhoud, de kapitaallasten en de kosten voor interne uren. 2026 Onderhoud – externen Kapitaallasten Interne kosten (uren) Totale kosten riolering en water

2027 1.420 654 541 2.614

2028 1.370 667 541 2.577

2029 1.370 1.370 683 692 541 541 2.594 2.603 Bedragen * € 1.000

De egalisatievoorziening riolering wordt gebruikt om de voordelen/nadelen van het product riolering op te vangen. Het verloop van de voorziening is als volgt begroot: Voorziening riolering

2026

Stand per 1-1

2027

2028

2029

6.380

5.640

4.932

-

-

-

-

Onttrekking

-740

-709

-429

-440

Stand per 31-12

5.640

4.932

4.503

Dotatie

4.503

4.063 Bedragen * € 1.000

Groen Onder kapitaalgoederen groen vallen alle beplantingen, wadi’s en zaksloten, bermen, kruidenrijke grassen, gazons en hagen, boomspiegels en het bestrijden van invasieve exoten. De gemeente beheert circa 175 hectare aan openbaar groen. Beleid We zorgen ervoor dat al ons groen voldoet aan wet- en regelgeving en wordt onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus. We werken hierbij volgens een wijkgerichte aanpak. We houden rekening met bestaande groenstructuren, (bio)diversiteit aan groensoorten, ecologie en vergroening volgens onze vuistregels. Beheer Het onderhoud van het groen bestaat uit regelmatig terugkerende werkzaamheden zoals maaien, snoeien en schoffelen, watergeven en inboeten van plantmateriaal. Daarnaast hebben we investeringen waarbij we planmatige werkzaamheden uitvoeren om achteruitgang van het groen vertragen en/of weer aan de gewenste kwaliteit te voldoen. Dit is niet gebonden aan verwachte levensduren omdat in praktijk groenvakken soms eerder aan vervanging toe zijn en soms langer meegaan. Naast de reguliere renovatie en vervanging zetten we in op vergroening.

In 2026 staan de volgende investeringen gepland: het renoveren van het middeneiland van twee rotondes op de Van Geenstraat en twee rotondes op de Stationsstraat, het aanleggen van een bonte berm en nieuwe boomstructuur op (deel 3 van) de Voorthuizerstraat en diverse kleinere renovaties van plantvakken. Daarnaast wordt het herstelplan voor Rimpeler opgesteld ten behoeve van het herstel van kruiden, worden er pilots uitgevoerd om vergrassing tegen te gaan en worden plaatselijk renovaties van vakken uitgevoerd waar nodig. Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in onderhoud en beplanting, de kapitaallasten en de kosten voor interne uren.

61 van 114

2026 Onderhoud en beplanting Kapitaallasten Interne kosten (uren) Totale kosten groen

2027 1.067 180 540 1.787

2028 1.067 199 541 1.807

2029 1.067 1.067 217 236 541 541 1.825 1.844 Bedragen * € 1.000

Bomen Onder kapitaalgoederen bomen vallen alle straat- en laanbomen en gras- en plantsoenbomen. De gemeente beheert bijna 16.000 bomen. Beleid We zorgen ervoor dat al onze bomen voldoen aan wet- en regelgeving en worden onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus. We willen hierbij het groene karakter van ons dorp behouden en stellen kwaliteit boven kwantiteit. Om ons bomenbestand te behouden hebben we regels voor het kappen van bomen en herplantverplichting. Om de bomen veilig te houden, voeren we een boomveiligheidscontrole uit eens per jaar voor 1/3 e van ons bomenbestand. Risicovolle bomen worden jaarlijks gecontroleerd. Beheer Het onderhoud van bomen bestaat uit het snoeien van bomen, kleinschalige vervanging van niet aangeslagen of beschadigde bomen, watergeven en het uitvoeren van een boomveiligheidscontrole. Onder de investeringen vallen de grootschalige vervanging bij zwaarwegende maatschappelijke belangen of als deze geen toekomstwaarde meer hebben wegens einde levensduur (verwachte levensduur minimaal 40 jaar), onvoldoende groei of een slechte conditie. In 2026 staan de volgende onderdelen op de planning: het herstellen van de boomstructuur in de Klaarwaterboslaan, het versterken van houtwallen op diverse (nog nader te bepalen) locaties en wordt de lijst waardevolle bomen herzien.

Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in onderhoud en beplanting, de kapitaallasten en de kosten voor interne uren. 2026 Onderhoud en beplanting Kapitaallasten Interne kosten (uren) Totale kosten bomen

2027 251 3 53 306

2028 251 5 53 309

2029 251 251 8 10 53 53 311 314 Bedragen * € 1.000

Naast het reguliere onderhoud en de investeringen is er sinds 2021 het bomenfonds. Deze voorziening zorgt ervoor dat er middelen beschikbaar zijn voor de herplant van bomen die niet binnen projecten gerealiseerd kon worden. Daarnaast worden ook middelen vanwege compensatie van schade aan bomen in de fonds gestort. De huidige stand van het bomenfonds is: Verwachte stand per Bomenfonds

01-01-2026 30.053 Bedragen * € 1

62 van 114

Begraafplaatsen Onder kapitaalgoederen begraafplaatsen vallen alle graven, groenvoorzieningen, paden en overige infrastructuur op de gemeentelijke begraafplaatsen. Gemeente Putten heeft drie begraafplaatsen: de Nieuwe Algemene Begraafplaats en de Oude Algemene begraafplaats, beide gelegen aan de Engweg, en de begraafplaats Schootmanshof aan de Hoflaan. Beleid De beleidsdoelen voor de periode 2025-2028 zijn gericht op het behoud en verder verbeteren van de kwaliteit en service van de begraafplaatsen in Putten. Daarnaast is er in 2025 gestart met een project om het huidige beleid en verschillende verordeningen en uitvoerings-/beleidsregels voor begraven te evalueren en indien nodig te actualiseren. Hierbij wordt gekeken naar o.a. de termijnen, afkoop onderhoud en tarieven. De kostendekkendheid van de tarieven wordt daarin ook meegenomen. Dit project loopt door in 2026. Beheer Het onderhoud op de begraafplaats bestaat uit het schoon, veilig en onkruidvrij houden op beeldkwaliteitsniveau A. Dit betekent onder andere borgen van de boomveiligheid, het maaien van grasstroken, gazons en bollenvelden, vrijhouden van watergang, het legen van prullenbakken en onderhoud en schoonmaak van grafmonumenten. In 2026 zijn er geen renovaties gepland op de begraafplaats.

Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in onderhoud en beplanting, de kapitaallasten en de kosten voor interne uren. 2026 Onderhoud en beplanting Dotatie voorziening: storting afkoopsommen Kapitaallasten Interne kosten (uren) Totale kosten bomen

2027 470 250 185 235 1.139

2028 470 250 186 236 1.141

2029 470 470 250 250 186 187 236 236 1.141 1.143 Bedragen * € 1.000

De voorziening afkoopsom grafonderhoud is bedoeld om de ontvangen afkoopsommen in te zetten ter dekking van de toekomstige onderhoudskosten. Het verloop van de voorziening is als volgt begroot: Voorziening afkoop grafonderhoud Stand per 1-1 Dotatie Onttrekking Stand per 31-12

2026 3.090 250 -280 3.060

2027 3.060 250 -280 3.030

2028 2029 3.030 3.000 250 250 -280 -280 3.000 2.970 Bedragen * € 1.000

Daarnaast is er de egalisatievoorziening begraafplaatsen. Deze voorziening wordt gebruikt om de voordelen/nadelen van het product begraafplaatsen op te vangen. Het verloop van de voorziening is als volgt begroot:

63 van 114

Voorziening begraafplaatsen Stand per 1-1 Dotatie Onttrekking Stand per 31-12

2026

2027 313 -207 105

2028 238 -209 -104

2029 162 85 -210 -211 -314 -525 Bedragen * € 1.000

Speelruimte Onder kapitaalgoederen spelen vallen alle speelplekken met speeltoestellen, trapveldjes en sportplekken. De gemeente beheert 65 formele speelplekken. Daarnaast is er ook veel informele speelruimte, bijvoorbeeld grasvelden, parken en bosgebied. Beleid We zorgen ervoor dat al onze speelruimten voldoen aan wet- en regelgeving en worden onderhouden op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus. We vinden het belangrijk dat er goed georganiseerde speelruimtes zijn binnen elke speelbuurt en dat dit inclusieve speelruimtes zijn. We willen jongeren en volwassen stimuleren met voldoende sport- en beweegplekken. Beheer Het onderhoud van speeltoestellen en valondergronden omvatten het reinigen, het uitvoeren van veiligheidsinspecties en het vervangen van onderdelen. De investeringen omvatten alle grootschalige vervanging van speelplekken. In het speelruimteplan 2023-2030 is opgenomen welke speelterreinen in welk jaar worden aangepakt. In 2026 staan de volgende speeltuinen in de planning om vervangen/verbeterd te worden: in Bijsteren, in het centrum en centrum oost, bij de Puttereng en in de Groene Scheg. Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in onderhoud, de kapitaallasten en de kosten voor interne uren. 2026 Onderhoud Kapitaallasten Interne kosten (uren) Totale kosten speelruimte

2027 85 125 102 313

2028 85 143 102 330

2029 85 85 150 156 102 102 337 344 Bedragen * € 1.000

Gebouwen Onder kapitaalgoederen gebouwen vallen alle gebouwen die de gemeente zelf gebruikt of gebouwen met een monumentenstatus in eigendom van de gemeente. Dit gaat om het gemeentehuis, de brandweerkazerne en het brandweerhuisje, de gemeentewerf, zoutopslag en het afvalbrengstation, maar ook de gebouwen op de begraafplaats en de groene Scheg, de dorpspomp, kerktoren en Schaapskooi. Beleid We zorgen ervoor dat de gemeentelijke gebouwen in stand worden gehouden zodat deze geschikt zijn voor een doelmatig gebruik van de gehuisveste diensten.

64 van 114

Beheer Het onderhoud van gebouwen bestaat uit preventief onderhoud, klein onderhoud en groot onderhoud. Daarnaast hebben we vervangingsinvesteringen, dit betreft onder andere verbouwingen en vervanging of uitbreiding van gehele systemen of installaties. Het beheerplan 2024-2037 is het actuele beheerplan en stelt ons in staat om uitvoering te geven aan een gestructureerd en planmatig onderhoud van de gemeentelijke gebouwen. De veiligheid en bruikbaarheid van de gebouwen worden hiermee gewaarborgd. Onverwachte onderhoudsuitgaven zijn als gevolg hiervan beperkt. Financieel overzicht In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor de komende vier jaar, gesplitst in klein en groot onderhoud, de kapitaallasten en de kosten voor interne uren. 2026 Preventief en klein onderhoud Groot onderhoud – dotatie voorziening Kapitaallasten Interne kosten (uren) Totale kosten gebouwen

2027 198 131 598 31 958

2028 198 131 588 31 947

2029 198 198 131 131 588 547 31 31 947 906 Bedragen * € 1.000

De kosten voor groot onderhoud fluctueren jaarlijks enorm. Daarom worden de kosten hiervoor verrekend met de voorziening groot onderhoud. De dotatie aan de voorziening worden als kosten verantwoord en de uitgaven worden vanuit de voorziening gedekt. Het verloop van de voorziening is als volgt begroot: Voorziening groot onderhoud gebouwen Stand per 1-1 Dotatie Onttrekking (uitgaven groot onderhoud) Stand per 31-12

2026

2027 636 131 -50 717

65 van 114

2028 717 131 -173 675

2029 675 683 131 131 -123 -155 683 658 Bedragen * € 1.000

Paragraaf Financiering Inleiding Onze financieringsopvattingen zijn volgens de vernieuwde wetgeving Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) weergegeven. Rentevisie Onderdeel van de rentevisie is het vaststellen van de vaste rekenrente in de begroting. Voor 2026 gelden de volgende uitgangspunten: -

Er wordt geen bespaarde rente toegerekend aan de reserves.

-

De omslagrente/vaste rekenrente is volgens onderstaand overzicht bepaald op 0%.

De interne rentetoerekening 2026 ziet er als volgt uit: Overzicht rentebaten en rentelasten Externe rentelasten over de korte en lange financiering Externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorbelast Rente van projectfinanciering die aan taakvelden moet worden toegerekend

Toelichting 1 2 3 4

Bedrag 1.635 -60 1.575 -

Totaal rente projectfinanciering

-

Saldo door te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan de taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente

5 6 7 8 9

Renteresultaat op taakveld Treasury

10

1.575 1.575 Bedragen * € 1.000

Toelichting: 1.

Rentelasten: dit betreffen de rentelasten over een aangetrokken geldlening. Aangezien we verwachten in 2026 een lening aan te trekken is dit inclusief de geprognotiseerde rentelast.

2.

Rentebaten: de ontvangen rente op de verstrekte geldleningen aan derden inclusief de ontvangen rente op de aangetrokken geldlening.

3.

Rente grondexploitatie: niet van toepassing.

4.

Rente projectfinanciering taakvelden: niet van toepassing.

5.

Saldo door te rekenen externe rente: dit betreft de rente die doorberekend kan worden naar de producten als onderdeel van de kapitaallasten.

6.

Rente eigen vermogen: dit betreft de zogenoemde bespaarde rente, een rentevergoeding voor de inzet van het eigen vermogen als financiering voor investeringen. Er wordt geen bespaarde rente toegevoegd aan de reserves.

7.

Rente voorzieningen: niet van toepassing.

8.

Aan de taakvelden toe te rekenen rente: aangezien de verwachting van de aan te trekken lening in 2026 is, wordt er nog geen rente doorbelast naar de taakvelden. De kapitaallasten bestaan alleen uit een afschrijvingscomponent.

9.

Aan taakvelden toegerekende rente: niet van toepassing.

10. Dit betreft het renteresultaat op het taakveld Treasury.

66 van 114

Kasgeldlimiet en renterisiconorm In de Wet financiering decentrale overheden (Fido) zijn de volgende uitgangspunten opgenomen: -

De uitvoering van de financieringsfunctie kan enkel de publieke taak dienen;

-

Het beheer van de middelen moet een voorzichtig karakter hebben.

Deze uitgangspunten worden gevolgd bij de uitvoering van het risicobeheer bij de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is in de Wet Fido opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Door deze limiet is bepaald dat de gemeente haar financieringsbehoefte voor een beperkt bedrag met kort geld (looptijd < 1 jaar) mag financieren. De norm is in de wet gesteld op 8,5% van het begrotingstotaal aan lasten (exclusief de stortingen in de reserves). Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden, is de gemeente verplicht om de vlottende financiering (looptijd < 1 jaar) om te zetten in vaste financiering. In het kader van de Wet Fido ziet de provincie hier ook periodiek op toe. Voor het begrotingsjaar 2026 bedraagt de kasgeldlimiet € 6,6 miljoen (8,5% van het begrotingstotaal 2026 exclusief reserves). Renterisiconorm Inzicht in de vaste schuld op lange termijn wordt verkregen door berekening van de renterisiconorm. Deze is maximaal 20% van de totale begrotingsomvang. Concreet houdt dit in dat de gemeente ervoor moet zorgen dat in enig jaar niet meer dan 20% van de begrotingsomvang moet worden geherfinancierd. De norm is ingesteld om door een spreiding in looptijden van leningen een stabiele rentelast te bewerkstelligen.

Uit de onderstaande tabel blijkt dat we de komende jaren ruimschoots aan de wettelijke norm voldoen: Renterisiconorm Omvang begrotingstotaal (inclusief reserves) Renterisiconorm (20% van omvang begrotingstotaal) Aflossingen en renteherziening (netto) Ruimte onder de risiconorm

2026 80.617 16.123 4.120 12.003

2027 110.251 22.050 4.120 17.930

2028 2029 107.058 89.453 21.412 17.891 4.120 4.000 17.292 13.891 Bedragen * € 1.000

Financieringspositie De financieringspositie is het verschil tussen de vaste activa en de vaste passiva op de balans. Voor Putten betekent dit een ruim financieringsoverschot. De balans van gemeente Putten 31 december 2024 ziet er als volgt uit:

Vaste activa Vlottende activa Totaal activa

Balans per 31-12-2024 86 38 124

67 van 114

Vaste passiva 111 Vlottende passiva 13 Totaal passiva 124 Bedragen * € 1.000.000

Op 31 december 2024 is de vaste activa € 86 miljoen en de vaste passiva € 111 miljoen en is er sprake van een financieringsoverschot van € 25 miljoen. De vaste passiva bestaan voor € 100 miljoen uit eigen vermogen en voorzieningen en voor € 11 miljoen uit langlopende geldleningen. Ondanks de geldlening heeft de gemeente Putten relatief weinig schulden en veel eigen vermogen. Dit blijkt ook wel uit de financiële kengetallen ‘netto schuldquote’ en ‘solvabiliteit’. Deze kengetallen zijn voor onze gemeente goed. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen. Liquiditeitsoverschot Uit het financieringsoverschot is het liquiditeitsoverschot af te leiden. Om het liquiditeitsoverschot te berekenen, dient naast het financieringsoverschot rekening te worden gehouden met de vlottende activa en vlottende passiva posities. De gemeente Putten had op 1 januari 2025 € 19,6 miljoen aan liquide middelen (onderdeel van de vlottende activa). Liquiditeitsprognose De gemeente Putten werkt met een meerjarige liquiditeitsprognose die elk kwartaal wordt geactualiseerd. In deze liquiditeitenplanning is een meerjarige prognose gemaakt van de ontwikkeling van onze liquiditeiten.

De liquiditeitenplanning bestaat uit een kasstroom uit reguliere activiteiten (exploitatie), een kasstroom uit investeringsactiviteiten (kredieten en grondexploitatie) en een kasstroom uit financieringsactiviteiten (uitzetten en aantrekken van gelden). In onderstaand overzicht is het verwachte meerjarige verloop van de kasstromen opgenomen op basis van de meerjarige liquiditeitenplanning naar de stand 31 augustus 2025. Overzicht kasstromen Saldo kasstroom uit reguliere activiteiten Saldo kasstroom uit investeringsactiviteiten Saldo kasstroom uit financieringsactiviteiten Netto kasstroom

2025 4.564 -14.334 -1.594 -11.365

2026 6.149 -41.781 54.555 18.923

2027 7.248 -36.292 -5.446 -34.490

2028 2029 7.267 5.056 -20.579 -5.237 -5.447 -5.454 -18.760 -5.635 Bedragen * € 1.000

Op basis van het bovenstaande overzicht loopt onze liquiditeitspositie terug tot -/- € 31,4 miljoen in 2029. Omdat we op dit moment een forse investeringsopgave hebben voor de komende jaren, loopt de liquiditeitspositie flink terug. De toekomstige ontwikkeling van de liquiditeitspositie is overigens moeilijk te voorspellen en zeer afhankelijk van de realisering van voorgenomen investeringen. In 2019 is een langlopende geldlening aangetrokken van € 20 miljoen met een lineaire aflossing in 10 jaar. Deze geldlening heeft een negatieve rente van -€ 0,31%. Om aan de investeringsopgave voor de komende jaren te kunnen voldoen is het de verwachting dat in 2026 een nieuwe langlopende geldlening moet worden aangetrokken van ± € 60 miljoen. Deze lening is reeds verwerkt in het bovenstaande overzicht. Aangetrokken gelden (langlopende en kortlopende schulden) Op 31 december 2024 zijn er twee in het verleden aangetrokken geldleningen: 1. Lening Waterschapsbank: restschuld € 0,5 miljoen, rente 4,42%, looptijd tot 2 juli 2028;

68 van 114

2. Lening BNG: restschuld € 10 miljoen, rente -0,315%, looptijd tot 5 september 2029 Uitgezette gelden (liquide middelen en financiële vaste activa) De overtollige gelden bestaan per 31 augustus 2025 uit € 14,7 miljoen bij de schatkist weggezette gelden en voor € 0,1 miljoen bij reguliere banken. Rente over eigen financieringsmiddelen Ondanks dat we geen rente meer toevoegen op ons eigen vermogen, voeren we nog steeds een financieel solide beleid. Daarom hanteren we de volgende stelregels: Overzicht kasstromen

Status

De vaste passiva (eigen vermogen en voorzieningen) moeten minimaal 115% zijn van de vaste activa. Dit betekent dat er altijd een minimum aan liquide middelen aanwezig moet zijn.

Op 31 december 2024 zijn de vaste passiva 129% van de vaste activa. We voldoen hiermee aan de stelregel.

Jaarlijks dient de stand van de reserves en voorzieningen te worden beoordeeld. De toevoeging van een eventueel rekeningresultaat aan de reserves dient overwogen te worden op basis van de eindwaardebepaling van de reserves.

De huidige stand van reserves en voorzieningen is voldoende.

EMU-saldo Voor het EMU saldo verwijzen wij naar bijlage E Berekening EMU-Saldo.

69 van 114

Paragraaf Bedrijfsvoering Sinds 1 juli 2025 is de Regeling zonder meer samenwerking bedrijfsvoering Bunschoten Leusden Nijkerk Putten officieel ten einde gekomen. Met het wegvallen van deze samenwerking komen er taken terug naar de gemeente. In het najaar van 2025 wordt ambtelijk verder uitgewerkt hoe we de lokale bedrijfsvoering kunnen versterken en analyseren we op korte of middellange termijn waar kwetsbaarheden liggen en waar we risico lopen ten aanzien van de kwaliteit van dienstverlening. Daarbij worden ook de mogelijkheden en opties om te komen tot een versterking van de regionale samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering onderzocht. We werken sinds de beëindiging van de samenwerking bedrijfsvoering BLNP reeds op ad-hoc basis samen met de gemeente Bunschoten bij moeilijk in te vullen functies. Dit heeft er vooralsnog in geresulteerd dat we in gezamenlijkheid een ISO en CISO hebben aangenomen. In 2026 gaan we, waar wenselijk en mogelijk, door met deze constructie, meer specifiek op mogelijke taken en functies die terugvloeien naar de gemeente door de beëindiging van de samenwerking bedrijfsvoering BLNP, zoals salarisadministratie en functioneel beheer. ICT Vooruitkijkend zetten we in op een toekomstbestendige en mensgerichte digitale infrastructuur.

Een belangrijke stap is de verdere digitalisering van zowel de bedrijfsvoering als de dienstverlening, waarbij we oog houden voor de menselijke maat. Om dit te realiseren wordt de iVisie vastgesteld en vertaald naar concrete actieplannen. Deze vormen de leidraad voor beleidsvorming en uitvoering binnen het domein ICT en informatisering. Een belangrijk onderdeel hiervan is het verder uitbouwen van ons dataplatform, waarmee we toewerken naar een samenhangende en integrale informatievoorziening. Dit stelt ons in staat om datagedreven te werken en besluitvorming beter te onderbouwen. Daarnaast wordt de strategie rondom kunstmatige intelligentie (AI) verder uitgewerkt. We zorgen voor verankering van AI in de organisatie en geven invulling aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Europese AI-verordening. Digitale soevereiniteit krijgt eveneens aandacht: we bepalen ons standpunt ten aanzien van geopolitieke ontwikkelingen en zoeken actief aansluiting bij landelijke en regionale initiatieven. Tot slot wordt het ICT-inkoopbeleid herzien, met bijzondere aandacht voor de rechtmatigheid van softwareaankopen. Hierbij onderzoeken we de mogelijke inzet van een softwarebroker als instrument om dit proces te ondersteunen. Financiën Binnen cluster Financiën staat de aanbesteding van het financieel pakket op de planning. Verder wordt de aanbesteding van de accountant opgestart.

70 van 114

Rechtmatigheidsverantwoording Het college is wettelijk verplicht zich naar de raad te verantwoorden over de naleving van weten regelgeving ten aanzien van financiële beheershandelingen. Dit gebeurt door middel van een rechtmatigheidsverantwoording, die onderdeel uitmaakt van de jaarstukken. In de rechtmatigheidsverantwoording verklaart het college dat de verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties (wel of niet of gedeeltelijk) in overeenstemming zijn met: -

Door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen;

-

Bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.

In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang: -

Het begrotingscriterium (zijn de lasten binnen het totaal van de vastgestelde programmabudgetten gebleven?);

-

Het voorwaardencriterium (zijn de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen toegepast?);

-

Het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium (is er geen sprake van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen?).

In het jaarverslag geeft het college in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting op de uitkomsten van het rechtmatigheidsonderzoek.

71 van 114

Paragraaf Verbonden partijen Algemeen Een verbonden partij wordt gedefinieerd als een privaatrechtelijke- of publiekrechtelijke organisatie waarmee de gemeente een bestuurlijke en een financiële band/belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Van financieel belang is sprake als de gemeente middelen ter beschikking stelt en deze in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt is, of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. De gemeenschappelijke regeling in lichte vorm is hier ook opgenomen. Visie op verbonden partijen Het gemeentelijk beleid is erop gericht het aantal verbonden partijen beperkt te houden. Enerzijds vanuit het oogpunt van risicobeheersing en -beperking, en anderzijds vanuit het oogpunt van transparantie van bestuur. Criteria die gehanteerd worden bij het aangaan van een verbonden partij, zijn: -

De taak kan niet, of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd;

-

Gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op en de gekozen vorm van samenwerking draagt bij aan een efficiëntere en effectievere uitvoering van de publieke taak;

-

Voordelen van de (beoogde) samenwerking wegen op tegen de nadelen.

Naam verbonden partij Gemeenschappelijke regelingen: Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe) GGD Noord- en Oost Gelderland. Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG)

Vestigingsplaats

Type

Apeldoorn/Harderwijk Gemeenschappelijke regeling Warnsveld Gemeenschappelijke regeling Apeldoorn Gemeenschappelijke regeling

Vennootschappen en coöperaties: Alliander N.V. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Vitens N.V. Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.) Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A. Afvalsturing Friesland (AF) Inclusief Groep N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

Arnhem Den Haag Velp Arnhem Harderwijk Leeuwarden Nunspeet Ede

72 van 114

Aandelenbezit (0,202 % belang) Aandelenbezit (0,019 % belang) Aandelenbezit (0,324 % belang) Aandelenbezit (4,476% belang) Coöperatie U.A. N.V. N.V. B.V.

Verbonden partij:

Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe)

Vestigingsplaats:

Apeldoorn / Harderwijk

Aard:

Gemeenschappelijke regeling

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur GR/wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Ruimte

Openbaar belang:

De (destijds) ODNV is per 1 april 2013 officieel van start gegaan voor met name de uitvoering van de taken in het kader van het milieu. In 2015 is dit takenpakket uitgebreid met de vergunningverlening m.b.t. sloopwerkzaamheden. De omgevingsdienst Noord-Veluwe voorziet in de uitvoering van de taken op het gebied van het omgevingsrecht en levert een bijdrage aan een leefbare en veilige werk- en woonomgeving van de regio Noord-Veluwe. Per 1 januari 2024 is de ODNV gefuseerd met de OVIJ (Omgevingsdienst Veluwe IJssel) tot ODVeluwe. Jaarlijkse bijdrage: - Inwonerbijdrage; - Facturering. Met de in werking treding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 de dienstverlening van ODVeluwe beïnvloedt. Vooralsnog lijkt de invloed hiervan beperkt qua omvang maar in dit kader hangt er ook veel af van keuzes die de deelnemers aan ODVeluwe maken met betrekking tot lokale toepassing van regels. Op dit vlak dient in de overgangstermijn tot 2029 nog veel uit te kristalliseren. per: 1-1-2025 31-12-2025

Financieel belang:

Ontwikkelingen:

Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ 584.178

€ 360.500

Vreemd vermogen

€ 3.852.245

€ 4.062.500

Begroting 2026:

€ 18.129.000

Bijdrage Gemeente Putten 2026:

€ 1.618.481

Risico’s:

Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage mogelijk verhoogd moet worden. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.

Verbonden partij:

GGD Noord- en Oost Gelderland

Vestigingsplaats:

Warnsveld

Aard:

Gemeenschappelijke regeling

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur GR/wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Samenleving

Openbaar belang:

De GGD NOG is een samenwerkingsverband tussen 22 gemeenten (Aalten, Apeldoorn, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem, Montferland, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Putten, Voorst, Winterswijk en Zutphen) in de provincie Gelderland. De GGD NOG heeft als doel de gemeenschappelijke belangen van de gemeenten te behartigen op het terrein van de publieke gezondheidszorg, toezicht kinderopvang en veiligheidsregio's. Jaarlijkse bijdrage: - Inwonerbijdrage; - Facturering. Effecten bezuinigingen rijk Er staan bezuinigingen op stapel met betrekking tot de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord en de rijksbudgetten voor gezondheidsbeleid (onder andere infectieziektenbestrijding en seksuele gezondheidszorg). Wat de consequenties hiervoor zijn voor de GGD is op dit moment nog onzeker.

Financieel belang:

Ontwikkelingen:

Wijzigingen Rijksvaccinatieprogramma Met ingang van 2025 past het rijk het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) aan. Dit vraagt extra inspanningen van de uitvoerders met name wat

73 van 114

betreft het realiseren van kleinschalige vaccinatielocaties. Dit kan leiden tot meerkosten in de toekomst. Forensische Geneeskunde De vijf GGD’en in Oost-Nederland werken intensief samen om de dienstverlening voor de forensische geneeskunde (lijkschouw, forensisch medisch onderzoek en medische arrestantenzorg) op peil te houden. De politie heeft een aanbesteding gedaan van de taak medische arrestantenzorg. De opdracht is gegund aan een particulier bedrijf en niet aan de vijf GGD’en. Op dit moment ligt de beslissing over de gunning voor aan de rechter. per: 1-1-2025 31-12-2025

Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ 1.921.000

€ 2.050.000

Vreemd vermogen

€ 11.330.000

€ 8.884.000

Begroting 2026:

€ 17.807.277

Bijdrage Gemeente Putten 2026:

€ 584.943

Risico’s:

Verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.

Verbonden partij: Vestigingsplaats: Aard: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Verantwoordelijke beleidsmedewerker: Openbaar belang:

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) Apeldoorn Gemeenschappelijke regeling Bestuur GR/burgemeester Commandant veiligheidsregio De VNOG omvat de brandweer, de rampenbestrijding, de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR) en de Meldkamer (112). Jaarlijkse bijdrage: - Inwonersbijdrage; - Facturering. Rode draad zijn de Opgaven uit het regionaal beleidsplan 2025-2028. De Opgaven vormen het concrete antwoord van VNOG op de vragen van de samenleving. Deze Opgaven zijn: 1. Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en (langdurige) crises (maatschappelijke opdracht) (Incidentbestrijding en crisisorganisatie) 2. Zelfredzaam & risicobewust 3. Vakbekwaam & deskundig 4. Sterke informatiepositie 5. Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde, gezonde bedrijfsvoering)

Financieel belang: Ontwikkelingen:

Financiële gegevens:

-

De taken van de veiligheidsregio’s ontwikkelen zich verder. Dit komt enerzijds door nieuwe taken vanuit het Rijk in het kader van weerbaarheid (met verwachte Rijksfinanciering), alsook door nieuwe taken rondom veerkracht en brede maatschappelijke continuïteit. Anderzijds is er taakontwikkeling doordat bestaande taken vanwege nieuwe omstandigheden/dreigingen een nieuwe dimensie krijgen. Bij dit alles is nauwe samenwerking met de gemeenten, andere diensten (politie, GGD, etc.), per: 1-1-2025 31-12-2025 Eigen vermogen

€ 19.967.000

€ 17.709.000

Vreemd vermogen

€ 40.264.000

€ 61.278.000

Begroting 2026:

€ 82.536.420

Bijdrage Gemeente Putten 2026:

€ 1.696.304

Risico’s:

Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage mogelijk verhoogd moet worden. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.

74 van 114

Verbonden partij:

Alliander N.V.

Vestigingsplaats:

Arnhem

Aard:

Deelneming N.V.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Dienstverlening

Openbaar belang:

Alliander is de elektriciteitsnetwerkbeheerder. Het elektriciteitsnetwerk dient in overheidshanden te blijven om zeker te stellen dat het elektra geleverd wordt. Aandelenbezit: 276.812 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 1.384.060. (0,202%) De energietransitie gaat gepaard met aanzienlijke uitdagingen voor Alliander. Dit leidt tot een grotere investeringsopgave en een teruggang in de dividenduitkeringen. Om deze investeringen mogelijk te maken is door Putten (en een groot aantal andere gemeenten en de provincie) eind 2021 een lening verstrekt aan Alliander per: 1-1-2025 30-6-2025

Financieel belang: Ontwikkelingen:

Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ 6.038 mln

€ 5.616 mln

Vreemd vermogen

€ 6.918 mln

€ 7.941 mln

Verwacht resultaat 2025:

€ 197 mln

Begroot dividend 2025:

€ 210.000

Risico’s:

Dividenduitkering kan tegen-/meevallen.

Verbonden partij:

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Vestigingsplaats:

Den Haag

Aard:

Deelneming N.V.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Dienstverlening

Openbaar belang:

De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De aandeelhouders hebben zeggenschap in de BNG bank via het stemrecht op de aandelen die zij bezitten (1 stem per aandeel van € 2,50). De gemeente Putten bezit 10.530 aandelen (0,019% van het totaal). Ieder jaar wordt door de BNG dividend uitgekeerd. Boekwaarde: € 26.325. Geen relevante ontwikkelingen. per: 1-1-2024 31-12-2024

Financieel belang:

Ontwikkelingen: Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ 110.819 mln

€ 123.164 mln

Vreemd vermogen

€ 4.777 mln

€ 4.721 mln

Resultaat 2024:

€ 294 mln

Begroot dividend 2025:

€ 20.000

Risico’s:

Dividenduitkering kan tegen-/meevallen.

Verbonden partij:

Vitens N.V.

Vestigingsplaats:

Zwolle

Aard

Deelneming N.V.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Dienstverlening

Openbaar belang:

Vitens draagt zorg voor het waterleidingnet. Het veilig stellen van de kwaliteit van het waterleidingnet.

Financieel belang:

Aandelenbezit: 18.693 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 18.693. (0,324%) De zeggenschap die met het aandelenbezit verband houdt, komt tot uiting in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Gemeente Putten kan als klein aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige invloed uitoefenen op het functioneren van Vitens. Het financiële belang voor Putten bestaat uit

Ontwikkelingen:

75 van 114

Verbonden partij:

Vitens N.V.

Financiële gegevens:

de dividenduitkering. Wij werken ook hier samen in het platform NUVAL (zie toelichting bij Alliander N.V.) per: 1-1-2024 31-12-2024 Eigen vermogen

€ 677,7 mln

€ 713,6 mln

Vreemd vermogen

€ 1.559,7 mln

€ 1.684,8 mln

Resultaat 2024:

€ 34,5 mln

Dividend 2024:

Toegevoegd aan reserve

Risico’s:

Dividenduitkering kan tegen-/meevallen.

Verbonden partij:

Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.)

Vestigingsplaats:

Arnhem

Aard

Besloten Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Ruimte

Openbaar belang:

Het voorzien in een breed scala aan recreatieve mogelijkheden, zowel op publiek terrein (bijvoorbeeld dagrecreatieterreinen) als ook op privaat terrein (bijvoorbeeld projectontwikkeling/beheer). Bij dit alles is aandacht voor de samenhang met de natuur en het "lokale erfgoed". De gemeente Putten is voor 4,476% eigenaar van Leisurelands. De overige 21 aandeelhouders zijn gemeenten op de Veluwe en in het Rijk van Nijmegen. Aandelenbezit: 8.155 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 338.200.

Financieel belang: Ontwikkelingen: Financiële gegevens: *)

Het project Veluwe aan Zee is volop in ontwikkeling. Het project bestaat uit het ontwikkelen van recreatie- sport- en horecafaciliteiten. per: 1-1-2023 31-12-2023 Eigen vermogen

€ 77.432.000

€ 81.273.000

Vreemd vermogen

€ 15.023.000

€ 16.593.000

Resultaat 2023:

€ 3.841.000

Begroot dividend 2025:

Conform aandeelhoudersovereenkomst geen uitkering dividend.

Risico’s:

Beperkt

*) niet beschikbaar over 2024 Verbonden partij:

Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.

Vestigingsplaats:

Harderwijk

Aard:

Coöperatie U.A.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Ruimte

Openbaar belang:

Financieel belang:

De Coöperatie Gastvrije Randmeren is een samenwerkingsverband tussen 16 gemeenten (Almere, Blaricum, Bunschoten, Dronten, Eemnes, Elburg, Ermelo, Harderwijk, Huizen, Kampen, Gooise Meren, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde) die als doel heeft de kwaliteit van het natuur- en recreatiegebied Randmeren te verhogen en de robuustheid van het gebied te versterken. Het werkgebied van de Coöperatie Gastvrije Randmeren strekt zich uit van de Hollandse Brug tot Ketelbrug, een langgerekte merenreeks van ruim tachtig kilometer. Jaarlijkse bijdrage (raming € 17.500 per jaar)

Ontwikkelingen:

-

Financiële gegevens:

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

€ *)

€ *)

Vreemd vermogen

€ *)

€ *)

Verwacht resultaat 2025:

€ *)

Begroot dividend 2025:

n.v.t.

Risico’s:

Uitgesloten aansprakelijkheid

*) niet beschikbaar

76 van 114

Verbonden partij:

Afvalsturing Friesland (AF)

Vestigingsplaats:

Leeuwarden

Aard:

N.V. Naamloze Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Ruimte

Openbaar belang:

Afvalsturing Friesland N.V. maakt samen met N.V. Fryslân Miljeu onderdeel uit van Omrin. Afvalsturing Friesland N.V. heeft als belangrijkste taak het op professionele, innovatieve en duurzame manier afval inzamelen, te bewerken en te verwerken. Bij deze activiteiten dient een gezonde en veilige werk- en leefomgeving gewaarborgd te blijven.

Financieel belang:

Aandelen bezit: 25. Nominale waarde: € 450,- per aandeel Boekwaarde aandelen: € 11.250,-. Omrin wil toonaangevend zijn in inzameling, terugwinning van grondstoffen en duurzame energie en is samen met gemeenten continue aan het zoeken naar nieuwe concepten die de inzameling of verwerking van afval verbeteren. per: 1-1-2024 31-12-2024

Ontwikkelingen:

Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ 78.528.000

€ 83.562.000

Vreemd vermogen

€ 106.366.000

€ 131.694.000

Resultaat 2024:

€ 7.130.000

Dividend 2024:

€ 11.569

Risico’s:

Waarde aandelen/beperkt

Verbonden partij:

Inclusief Groep N.V.

Vestigingsplaats:

Nunspeet

Aard:

N.V. Naamloze Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Samenleving

Openbaar belang:

In samenwerking met de partners realiseert Inclusief Groep trajecten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Invoering van de Wet sociale werkvoorziening en de Participatiewet. Het actief bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Aandelen bezit: 1.880 aandelen, nominaal € 100,- per aandeel. Boekwaarde: € 188.000,-. In 2023 heeft Berenschot in opdracht van de aandeelhouders van Inclusief Groep de ‘Toekomstverkenning Inclusief Groep’ uitgevoerd. In het onderzoeksrapport zijn diverse toekomstscenario’s geformuleerd. De aandeelhouders hebben besloten de volgende scenario’s verder uit te werken: • Bedrijf voor beschut werk • Integraal sociaal werkbedrijf • Partieel sociaal werkbedrijf • Gecombineerd werkbedrijf Daarnaast hebben de aandeelhouders besloten om de conclusies, aanbevelingen en uitgangspunten uit het rapport als vertrekpunt te nemen voor het vervolgproces. In het vervolgtraject wordt het ruitmodel van Berenschot gehanteerd, dat start met de intentie-fase en eindigt met de implementatiefase. De intentie-fase is met de door de AVA genomen besluiten, afgerond. De strategiefase heeft tot doel om te komen tot een businessplan voor een toekomstbestendige inrichting van de Inclusief Groep die aansluit bij de opgave, visie en wensen van de verschillende gemeenten. per: 1-1-2024 31-12-2024

Financieel belang: Ontwikkelingen:

Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ 6.797.000

€ 7.703.000

Vreemd vermogen

€ 9.553.000

€ 9.633.000

Resultaat 2024:

€ 906.000

Bijdrage Gemeente Putten 2026:

€ 2.027.300

Risico’s:

De rijksvergoeding is al jaren alleen dekkend voor de SW-geindiceerden, maar niet voor de mensen met een doelgroepindicatie. De meerjarenbegroting van Inclusief Groep laat vooralsnog geen positief resultaat zien,

77 van 114

Verbonden partij:

Inclusief Groep N.V. maar heeft vooralsnog voldoende eigen vermogen om verliezen en risico’s op te vangen. Vergrijzing binnen de doelgroep in combinatie met een netto uitstroom is een bedreiging voor de continuïteit en efficiency van de bedrijfsvoering.

Verbonden partij:

Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

Vestigingsplaats:

Ede

Aard:

B.V. Besloten Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur wethouder

Verantwoordelijke beleidsmedewerker:

Afdelingsmanager Ruimte

Openbaar belang:

Vakantieparken binnen het grondgebied van de gemeenten revitaliseren, herstructureren en/of transformeren in samenwerking met gemeenten, de provincie Gelderland en gerechtigden tot betrokken vakantieparken. Aandelen bezit: 2.002 aandelen. Boekwaarde: € 2.002,-. per: 1-1-2025 31-12-2025

Financieel belang: Ontwikkelingen: Financiële gegevens:

Eigen vermogen

€ *)

€ *)

Vreemd vermogen

€ *)

€ *)

Verwacht resultaat 2025:

€ *)

Begroot dividend 2025:

n.v.t.

Risico’s:

Waarde aandelen

*) niet beschikbaar

78 van 114

Paragraaf Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf beschrijft de gemeentelijke visie op het grondbeleid en de wijze van uitvoering. Er wordt een actuele prognose van de te verwachten resultaten weergegeven, de onderbouwing van de geraamde winstnemingen, de beleidsuitgangspunten en de bestaande risico’s binnen de grondexploitatie voor de omvang van de reserve. De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren duidelijke kaders gegeven over hoe het gemeentelijk woonbeleid moet worden vormgegeven. Uitgangspunt daarbij is dat de Omgevingsvisie de kapstok wordt voor alle ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente, ook voor wonen. Deze Omgevingsvisie moet vervolgens worden vertaald naar op uitvoeringsgerichte voornemens in Omgevingsprogramma’s. Daarmee komt de woonvisie als beleidsdocument te vervallen. Op 7 februari 2023 is de Omgevingsvisie vastgesteld door het college en vervolgens ter inzage gelegd. De Omgevingsvisie vormt de kapstok van het ruimtelijk beleid. De Omgevingsvisie van de gemeente Putten beschrijft de keuzes die we vandaag moeten maken in de fysieke leefomgeving, om in 2040 als gemeente nog vitaler, mooier en duurzamer te zijn. Onder fysieke leefomgeving verstaan we bijvoorbeeld landschap, natuur, water, milieu, verkeer en vervoer, wonen, economie en cultureel erfgoed. In de Omgevingsvisie van Putten is er ook aandacht voor de sociale leefomgeving.

Omdat de ruimte beperkt is en we scherpe keuzes moeten maken wat we waar wel of niet willen ontwikkelen of behouden, biedt deze visie ons houvast. Niet alles kan overal. Het opstellen van een Omgevingsvisie is ook (verplicht) onderdeel van een nieuwe landelijke wet die is ingegaan per 1 juli 2023, de Omgevingswet. De Omgevingsvisie is in principe (alleen) zelfbindend, maar het is ook de basis voor de toekomstige (strategische) samenwerking met partners en het afwegen van belangen en initiatieven. In de Omgevingsvisie wordt duidelijk gesteld: Putten is een gemeente waar de natuur de kleur bepaalt. Onze Omgevingsvisie vormt de basis voor de beleidsmatige keuzes die we maken op het vlak van het ruimtelijke domein: zoals wonen, leefbaarheid, veiligheid, natuur, economie en recreatie. Dit werken we nader uit in het programma Wonen: welke maatregelen gaan we nemen om onze visie waar te maken? Daaronder fungeert de Visie op Wonen als strategisch kader voor verschillende programmalijnen (Woningbouwprogramma, Versneld Wonen, Wonen Welzijn Zorg en Beleidsinstrumenten) met doelstellingen, projecten en een duidelijke organisatiestructuur. Onze Omgevingsvisie is de basis voor de beleidsmatige keuzes die we maken op het vlak van het ruimtelijke domein. Als het gaat om het wonen beschrijft de Omgevingsvisie enkele belangrijke ambities: -

De bouw van 2.200 woningen tot en met 2040, met voldoende kansen voor lokale woningzoekenden, met name starters en senioren.

-

We zetten meer in op vernieuwende woonvormen: kleinere woningen, meer gestapeld, modulair en circulair bouwen.

79 van 114

-

Het bouwen op inbreidingsplekken (en dan met name via transformatie) gaat voor op bouwen op uitbreidingslocaties.

-

Onze woonomgeving moet gezond en natuurinclusief zijn en uitnodigen tot ontmoeting.

-

We streven naar klimaatadaptieve, natuurinclusieve en energieneutrale woningen.

Grondbeleid In de Visie op Wonen is de rol van de gemeente in de ontwikkelopgave beschreven. Om onze ambities te bereiken hebben we als gemeente verschillende rollen: regie voeren, sturen, realiseren, regels stellen, stimuleren, verbinden et cetera. Per situatie pakken we de rol die het meest effectief is, maar ook realistisch in verband met de inzet die dit van de gemeente vraagt. De optie om actief grondbeleid te voeren, blijven we waar nodig hanteren. Momenteel is er zowel sprake van actieve grondexploitaties (in eigen beheer) als ook projecten waarin de gemeente een faciliterende rol heeft. Actief grondbeleid houdt in dat actief gestuurd wordt op de ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. Op deze wijze wordt grip gehouden op planvorming, realisatie en uitgifte van gronden. Het aankoopbeleid is gericht op het zelf verwerven van grond voor de realisatie van woningbouwlocaties en bedrijventerreinen. Naast de actieve grondexploitaties die de gemeente zelf voor eigen rekening en risico voert, zijn er ook facilitaire ontwikkelingen. In dit geval wordt de ontwikkeling door de markt zelfstandig uitgevoerd en beperkt de gemeente haar rol tot het publiekrechtelijk instrumentarium. Bij een facilitair project maakt de gemeente afspraken met de initiatiefnemer over het kostenverhaal, (woningbouw)programma en eventuele grondtransacties (bijv. openbaar gebied).

De afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Als daar aanleiding toe is, wordt op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten het voorkeursrecht gevestigd. Dit betekent dat de eigenaren bij voorgenomen verkoop eerst de grond aan de gemeente moeten aanbieden. Daarnaast wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn om gronden die in de toekomst niet worden ingezet voor nieuwe exploitaties of ruilgronden weer op de markt te zetten en af te stoten. Kostenverhaal De nota Kostenverhaal is in 2020 geactualiseerd en is op 4 februari 2021 vastgesteld door de raad. In deze nota is het beleid opgenomen van de kostentoerekeningen van bovenwijkse voorzieningen aan de verschillende kostendragers. De huidige grondexploitaties zijn hierin ook kostendragers. Voor de lopende grondexploitaties zien we hierin geen significante wijzigingen. De nota Kostenverhaal wordt medio 2025 geactualiseerd. Onderdeel van de actualisatie van de Nota Kostenverhaal is ook de actualisatie van het vereveningsfonds. De actualisatie van dit fonds is aangekondigd in de Visie op Wonen. Vervolgens is het voornemen om deze jaarlijks te voorzien van een update (in plaats van 4-jaarlijks), zodat deze actueel blijft.