Begroting 2026-2029

80 van 114

Actualisatie grondexploitaties In de planning-en-controlcyclus wordt de gemeenteraad jaarlijks twee keer geïnformeerd over de exploitatie van grond in de gemeente Putten: bij zowel de begroting als bij de jaarrekening in de paragraaf Grondbeleid. De grondexploitaties zijn geactualiseerd per 1-1-2025. De effecten hiervan zijn verwerkt in de jaarstukken 2024. Daarmee bestaat een actueel zicht op de financiële stand en prognoses van de ruimtelijke projecten. De actualisatie van de grondexploitatie bestaat uit: -

Het doorvoeren van de prijspeilcorrectie, waarmee het prijspeil van de grondexploitatie naar het prijsniveau van het huidige kalenderjaar wordt gebracht.

-

Het verwerken van de gerealiseerde kosten en opbrengsten van het afgelopen jaar en het afzetten hiervan tegen de prognose.

-

Het analyseren en actualiseren van de restantprognose voor de komende jaren op basis van de actuele inzichten en gebeurtenissen in het afgelopen jaar.

Bij de actualisatie van de grondexploitatie wordt ook een risicoanalyse uitgevoerd. Risico’s en kansen worden geïdentificeerd en gekwantificeerd, wat resulteert in een risicoprofiel per grondexploitatie. Wanneer sprake is van een risicoprofiel dat de dekkingsmogelijkheden binnen de grondexploitatie overstijgt, wordt dekking gezocht in de risicoreserve. Dit betreft een aparte reservering buiten de grondexploitatie. Op deze wijze wordt het risicoprofiel van het actief grondbeleid van de gemeente continu gemonitord en kan wanneer nodig tijdig worden geïntervenieerd. Bouwgrond in exploitatie De gemeentelijke activiteiten inzake grondexploitatie zijn te onderscheiden in zogenoemd actief en faciliterend grondbeleid. Bij actief grondbeleid voert de gemeente zelf alle fasen van de grondexploitatie uit: van de aankoop van de gronden en eventuele opstallen, sloop, bouwrijp en woonrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van de bouwkavel. De gemeente heeft de te ontwikkelen grond in eigen bezit. Per 1-1-2025 heeft de gemeente Putten vier actieve grondexploitaties in uitvoering. Daarnaast is op 6 maart 2025 de grondexploitatie voor Halvinkhuizen fase 2 en 3 geopend. Dit betreffen de volgende exploitaties: 1.

Halvinkhuizen fase 1: dit is de eerste fase van de uitleglocatie ten zuiden van Putten met 310 woningen.

2.

Bilderdijkstraat: dit is een herontwikkeling van een schoollocatie met 40 woningen waarbij momenteel de uitvoering loopt.

3.

Achterstraat: dit betreft een binnenstedelijk ontwikkeling van circa 16 appartementen en de realisatie van een waterinfiltratiesysteem waarvan de uitvoering loopt.

4.

Henslare: dit is de realisatie van een bedrijventerrein van 5,7 hectare waar momenteel een bezwaarprocedure loopt.

5.

Halvinkhuizen fase 2 en 3: dit is de tweede en derde fase van de uitleglocatie ten zuiden van Putten met 920 woningen.

81 van 114

Halvinkhuizen fase 1 Op 23 november 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor Halvinkhuizen fase 1. Fase 1 kent 310 woningen en biedt een nieuw woonmilieu voor Putten. Met vier voormalig grondeigenaren zijn afspraken gemaakt over grondinbreng en bouwclaims. Het bestemmingsplan is na de zitting bij de Raad van State onherroepelijk geworden in juni 2025. Vervolgens zijn de ontwikkelaars gestart met de ontwerpen van de woningen. De ontwikkelaars willen begin 2026 de aanvraag omgevingsvergunningsprocedure voor de bouw van deze woningen indienen zodat in 2026 kan worden gestart met de bouw. Op 12 februari 2025 heeft de provincie een ontwerpbesluit op onze ontheffingsaanvraag voor de aanwezige flora en fauna genomen. Daaruit is gebleken dat de bijburcht van de das zich heeft ontwikkeld tot een hoofdburcht. Dit betekent dat er fors meer compensatiegebied nodig is. Het risico bestaat dat dit invloed heeft op de planning van de uitvoering van fase 1. De gemeente is hierover in gesprek met de provincie. De inzet van het gesprek met de provincie is dat we voor fase 1a en 1b (de eerste circa 200 woningen) het foerageergebied van de das dat hiermee verloren gaat (tijdelijk) compenseren in de directe nabijheid.

Zo kan de woningbouw op starten en hoeft dat niet te wachten op het verplaatsen van de hoofdburcht waarvoor nog een nieuwe locatie moet worden gezocht. Voor woningbouwplannen waarbij gebruik wordt gemaakt van interne saldering is tegenwoordig een natuurvergunning nodig van de provincie. In fase 1 van Halvinkhuizen willen we hier we gebruik van maken. Als gevolg van de uitspraak van Raad van State over intern salderen op 18 december 2024 geeft de provincie slechts beperkt vergunningen af. Inmiddels heeft de provincie nieuwe beleidsregels vastgesteld. Het risico bestaat dat dit invloed heeft op de planning van de uitvoering van fase 1. De gemeente is hierover in gesprek met de provincie. Het verwachte resultaat op de grondexploitatie Halvinkhuizen fase 1 is naar boven bijgesteld naar € 460.000 in de actualisatie per 1-1-2025. Deze verbetering komt met name door vrijval van het budget dat was opgenomen voor het kostenverhaal voor de ontsluitingsweg van Halvinkhuizen. Voor fase 1 geldt dat er reeds een ontsluiting aanwezig is, waarmee de noodzaak voor deze bijdrage vervalt. In maart 2025 zijn fase 2 en 3 in exploitatie genomen. Met het in exploitatie nemen van deze grondexploitatie Halvinkhuizen fase 2 en 3 ontstaan kosten voor de uitplaatsing van een hindercirkel.

De raad heeft bij het in exploitatie nemen van fase 2 en 3 ook besloten dat fase 1 naar rato van het aantal woningen bijdraagt op basis van profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid. Bilderdijkstraat De ontwikkeling aan de Bilderdijkstraat voorziet in 40 woningen op een binnenstedelijke locatie waar voorheen een tweetal scholen was gevestigd. Door de nieuwbouw van één nieuwe school op deze locatie is ruimte ontstaan voor het toevoegen van woningbouw. Besluitvorming over de

82 van 114

grondexploitatie heeft op 1 november 2021 plaatsgevonden en vervolgens is gestart met de uitvoering. Alle grond voor de woningbouw voor de Bilderdijkstraat is uitgegeven en de bouw van de diverse bouwstromen is gefaseerd in uitvoering. 32 van de 40 woningen zijn op moment opgeleverd en bewoond. De verwachting is dat eind 2025 alle woningen zijn opgeleverd. Daarna wordt de openbare ruimte definitief ingericht en kan het project en de grondexploitatie worden afgesloten. De verwachting is dat dit begin 2026 wordt afgerond. Dit betekent dat de grondexploitatie, in tegenstelling tot de eerdere aanname, niet eind 2025 kan worden afgesloten maar wordt verlengd in looptijd tot en met 2026. Het verwachte verlies op Bilderdijkstraat is afgenomen van -/- € 385.000 naar -/- € 226.000. Deze verbetering volgt met name uit aanbestedingsvoordelen. Het verwachte verlies van € 226.000 is volledig voorzien. Achterstraat Aan de Achterstraat is een kleinschalige ontwikkeling voorzien met de aanleg van een waterinfiltratiesysteem in combinatie met een nieuwe openbare ruimte op nummer 35. Op Achterstraat nummer 20 is een woningbouwontwikkeling met circa zestien appartementen beoogd. De gemeenteraad heeft op 28 november 2024 ingestemd met het stedenbouwkundig plan en de grondexploitatie. Na de besluitvorming in november 2024 is meteen gestart met de aanleg van de waterinfiltratie.

De waterinfiltratie vormt onderdeel van de grondexploitatie, maar was al eerder als een apart project geïnitieerd. De waterinfiltratie is inmiddels aangelegd. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor verkoop van de gronden ten behoeve van de woningbouw. Daarbij is gekozen voor aanbesteding onder een aantal marktpartijen. Naar verwachting wordt in 2025 de aanbesteding afgerond, zodat de marktpartij vervolgens verder kan met de bouw. In de herziening van de grondexploitatie per 1-1-2025 sluit deze op een saldo van -/- € 159.000. Dit is volledig voorzien. Henslare Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor het bedrijventerrein Henslare vastgesteld. Het bedrijventerrein Henslare bestaat uit een aantal deelgebieden met verschillen in aanpak en uitvoering. Deelgebied 1 en 3 zijn zelfstandige deelontwikkelingen die door de eigenaren voor eigen rekening en risico worden uitgevoerd. Deelgebied 4 en de hoofdontsluiting zijn voor rekening en risico van de gemeente en zijn ondergebracht in de grondexploitatie Henslare. Gezien de integraliteit van de ontwikkeling zijn de financiële afspraken met marktpartijen onderdeel van deze grondexploitatie. Na het besluit van de gemeenteraad in februari is op het plan bezwaar ingediend.

Momenteel loopt de beroepsprocedure bij de Raad van State waarbij niet duidelijk is op welke termijn een uitspraak komt. In 2025 is vanuit de gemeente gewerkt aan een uitwerking van het plan. De

83 van 114

gronden aan de Nijkerkerstraat zijn verworven en diverse onderdelen van het plan, zoals de waterhuishouding, zijn nader uitgewerkt. Ook ten aangezien van de energievoorziening is nagedacht over een oplossing, aangezien de huidige prognose is dat er in de komende jaren geen grootzakelijke aansluitingen op het energienet zullen plaatsvinden. Voor de voortgang is duidelijkheid over de planologische procedure en het nemen van vervolgstappen leidend voor de planning naar de uitvoering van het plan. Uit de actualisatie per 1-1-2025 volgt dat het verwachte resultaat eindigt op + € 2.963.000 (ultimo 2029). Op basis van de actuele planning (als gevolg van de lopende beroepsprocedure bestemmingsplan) is de fasering van de grondexploitatie herijkt. De huidige planning gaat ervan uit dat begin 2026 de uitkomst van de beroepsprocedure bekend is en deze positief uitvalt voor de gemeente. Vervolgens kan de uitvoering starten, waarbij de eerste grondverkoop begin 2027 is voorzien. Dit betekent een verschuiving in de tijd van de activiteiten met een half jaar naar achteren. Daarbij geldt dat de looptijd van de uitvoering tot eind 2029 niet is gewijzigd. Wel betekent dit een lichte stijging van de kosten als gevolg van inflatie. Daarnaast is er rekening gehouden met een rentetoerekening in komende jaren.

Halvinkhuizen fase 2 en 3 Het Omgevingsplan Halvinkhuizen fase 2 en 3 is op 6 maart 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. In het Omgevingsplan is bepaald dat een omgevingsvergunning voor het bouwen van hoofdgebouwen pas wordt verleend als is aangetoond dat deze bouwwerken passend zijn binnen het stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan. Zoals de planning er nu naar uitziet starten we in 2026/2027 met de uitwerking voor de plannen voor Halvinkhuizen fase 2 en 3. De verwachting is dat we dan in 2028 een beeldkwaliteitsplan Halvinkhuizen fase 2 en 3, inclusief stedenbouwkundigplan ter besluitvorming aan de raad kunnen voorleggen. Het stedenbouwkundig plan is de onderlegger voor het beeldkwaliteitsplan Te verwachten resultaten van lopende exploitaties De actieve grondexploitaties zijn per 1 januari 2025 geactualiseerd. In onderstaande tabel is het verwachte resultaat opgenomen voor de in exploitatie genomen gronden: Prognose per 1-1-2025

Nog te verwachten kosten

Halvinkhuizen fase 1

Nog te verwachten opbrengsten

10.698

17.700

Bilderdijkstraat

609

40

Achterstraat

381

Bedrijventerrein Henslare

Nog te verwachten resultaat (nominaal)

Afronding (gepland) 2029

941

461 ---

6.173

10.244

2.962

2029

Halvinkhuizen fase 2-3 (per 6 maart 2025)

75.573

72.851

-

2035

Totaal

93.434

101.776

3.423

2026 2027

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Halvinkhuizen fase 1 kent winstverwachting van € 461.000. Voor Bilderdijkstraat en Achterstraat geldt dat de verwachting is dat deze negatief eindigen. Voor het verwachte verlies is een voorziening getroffen. De grondexploitatie Henslare laat een positief verwacht resultaat zien.

84 van 114

Winstnemingen worden naar rato van de voortgang van het project genomen, waarbij rekening wordt gehouden in zowel de voortgang qua kosten als qua verkopen. De grondexploitatie Halvinkhuizen fase 2 en 3 is op 6 maart 2025 geopend met een verwacht verlies van -/- € 5,7 miljoen. Met het openen van de grex is een voorziening gevormd, waarmee dit verlies volledig is voorzien. In voorbereiding In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de lopende projecten in voorbereiding: Project

Omschrijving

Voorbereidingskrediet

Boekwaarde (1-1-2025)

Restant beschikbaar

Toelichting

De planvoorbereiding voor fase 4 wordt in de komende tijd voortgezet. De werkzaamheden zijn gericht op het 111 faciliteren van diverse kleinschalige initiatieven aan de Hooiweg en daarnaast op het opstellen van ruimtelijke deel. In 2026 brengen we de behoeften vanuit de verschillende stakeholders gedetailleerd in beeld en komen we 72 met een ruimtelijk programma van eisen voor de verdere ontwikkeling van het plangebied. Het voorkeursscenario voor de woningbouwlocatie wordt uitgewerkt in 5 een stedenbouwkundig ontwerp, inclusief de daarbij behorende grondexploitatie.

1. Halvinkhuizen fase 4

Uitleglocatie met ca 220 woningen

350

239

2. Herontwikkeling Ambachtstraat

Herontwikkeling van bedrijventerrein naar ca. 120 woningen

130

58

Uitwerken voor3. Gebiedsvisie Brink- keursscenario gestraat biedsvisie Brinkstraat

166

161

4. Sligro-locatie/de Bosrande

Privaat initiatief voor herontwikkeling Sligro naar ca. 250 woningen.

Nee

236

Dit is een privaat initiatief. De plankos-236 ten die de gemeente maakt moeten worden gedragen door het project.

5. Huybertsenweg

Ontwikkeling van een binnenstedelijke locatie naar 25 woningen

18

Dit is een privaat initiatief. De gesprekken lopen en een anterieure overeen-18 komst volgt naar verwachting in 2025. De plankosten worden daarbij naar verwachting volledig doorbelast.

Nee

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Deze plannen zijn in ontwikkeling. Voor het daadwerkelijk uitvoeren van het project moet een separaat voorstel, inclusief grondexploitatiebegroting, naar de raad worden gestuurd. Het startpunt van bouwgrond in exploitatie (BIE) is het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de BIE geopend en kunnen kosten worden geactiveerd en bijgeschreven op de voorraadpositie bij onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie) op de balans. Ten aanzien van de projecten in voorbereidingsfase gelden de volgende conclusies: -

Voor Halvinkhuizen fase 4 is op 6 maart 2025 het voorbereidingskrediet verhoogd. Met dit voorbereidingskrediet wordt verder gewerkt aan een programma voor fase 4. Het voorbereidingskrediet wordt ingebracht in de grondexploitatie.

-

Voor de Ambachtstraat brengen we in 2026 de behoeften vanuit de verschillende stakeholders gedetailleerd in beeld en komen we met een ruimtelijk programma van eisen voor de verdere ontwikkeling van het plangebied.

85 van 114

-

In juli 2025 is de gebiedsvisie Brinkstraat vastgesteld. In 2026 werken we verder aan het voorkeursscenario dat is vastgesteld. Verder zetten we in op het opstellen van een stedenbouwkundig plan/beeldkwaliteitsplan, een omgevingsplan en een grondexploitatie en een communicatie- en participatieplan.

-

Voor de Sligro-locatie (de Bosrande) geldt dat in 2022 een intentieovereenkomst is gesloten. Daarna is gewerkt aan een stedenbouwkundig plan en afspraken met de ontwikkelaars ten aanzien van het kostenverhaal. Tot dusverre heeft dit niet geleid tot overeenstemming tussen gemeente en ontwikkelaars en daarom is ook geen anterieure overeenkomst gesloten. De voorbereidingskosten van de gemeente lopen ondertussen wel op, waardoor de gemeente stuurt op het maken van afspraken waarbij de gemaakte kosten volledig worden afgedekt vanuit de ontwikkelaars. Bij het sluiten van een anterieure overeenkomst moet duidelijk worden in welke mate de gemeentelijke plankosten volledig te verhalen zijn.

-

Aan de Huybertsenweg in Putten bevindt zich een perceel met een agrarische bestemming. De eigenaren zijn voornemens de grond te herontwikkelen naar 25 woningen. Hiervoor hebben zij een voorlopig ontwerp opgesteld en verstrekt aan de gemeente. De gemeente Putten wil de ontwikkeling faciliteren door medewerking te geven aan het initiatief. Hiervoor verhaalt de gemeente haar kosten, die voortkomen uit de ontwikkeling, op de initiatiefnemer. Daarnaast geldt dat de gemeente ook eigenaar is van een perceel binnen het plangebied waarover afspraken gemaakt moeten worden. De anterieure overeenkomst is in concept gereed en de verwachting is dat deze in 2025 wordt getekend.

Facilitaire projecten Naast de actieve grondexploitaties die de gemeente zelf voor eigen rekening en risico voert, zijn er ook facilitaire ontwikkelingen. In dit geval wordt de ontwikkeling door de markt zelfstandig uitgevoerd en beperkt de gemeente haar rol tot het publiekrechtelijk instrumentarium. Bij een facilitair project maakt de gemeente afspraken met de initiatiefnemer over het kostenverhaal, (woningbouw)programma en eventuele grondtransacties (bijv. openbaar gebied). De afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Op dit moment kent de gemeente Putten drie facilitaire ontwikkelingen die in uitvoering zijn of waar overeenstemming bestaat over de anterieure overeenkomst. Deze worden hieronder kort toegelicht. 1.

Husselse Steeg: De voormalige camping Hillary wordt herontwikkeld naar 37 woningen. Een anterieure overeenkomst is in 2021 afgesloten, maar de uitvoering vertraagde door een procedure bij de Raad van State. In 2025 is deze procedure afgerond met een positief resultaat, waarna de uitvoering is gestart.

2.

Dorpsstraat/Gervenhof: In het centrum is een herontwikkeling van detailhandel met de verplaatsing van een supermarkt voorzien. De ontwikkeling voorziet daarnaast in de toevoeging van 36 woningen. De anterieure overeenkomst is in 2021 gesloten en momenteel loopt een beroepsprocedure bij de Raad van State. Op dit moment is daarom onduidelijk wanneer de uitvoering kan starten.

3.

Verplaatsing Aldi van de Bilderdijkstraat naar de Enghuusstraat: De voormalige Aldi aan de Bilderdijkstraat is verplaatst naar de Enghuusweg. Deze locatie is door Aldi Vastgoed

86 van 114

ontwikkeld en de achterblijvende locatie aan de Bilderdijkstraat geeft ruimte voor woningbouw. De anterieure overeenkomst is in 2021 getekend en eind 2023 is de nieuwe supermarkt opgeleverd. Voor de oude locatie aan de Bilderdijkstraat is een omgevingsvergunning verleend voor 26 appartementen. Naar verwachting wordt nog in 2025 gestart met de bouw. Het uitgangspunt bij de facilitaire projecten is dat de gemeentelijke kosten verhaald worden op de ontwikkelaar. Voor enkele facilitaire projecten geldt dat sprake is van hogere plankosten dan voorzien. Hiervoor zijn diverse specifieke redenen per project waarbij de bezwaarprocedure van het bestemmingsplan de belangrijkste is. Risico’s grondexploitatie Bij de actualisaties van de grondexploitaties zijn risicoanalyses uitgevoerd. Het resultaat van de grondexploitatie kan niet los worden gezien van het risicoprofiel. Het resultaat van de grondexploitatie is een puntschatting met de nodige onzekerheid. Het resultaat kan beter worden geïnterpreteerd vanuit een (reële) bandbreedte waarbij inzicht ontstaat in de zekerheid en daarmee de robuustheid van het resultaat. De onzekerheidsbandbreedte van de grondexploitatie is gebaseerd op de gewogen-risicobandbreedte-methodiek waarbij de afwijkingen worden gekwantificeerd in een effect op het resultaat bij voorkomen. Hierna wordt de analyse per exploitatie gegeven.

Halvinkhuizen fase 1 De gebiedsontwikkeling Halvinkhuizen fase 1 bevindt zich in een relatief vroege planfase en daardoor bestaan de nodige onzekerheden. Voor een deel zijn deze onzekerheden vanuit de afspraken met de marktpartijen gemitigeerd. Dit heeft onder meer betrekking op de grondinbreng en opbrengsten vanuit grondverkoop waarover vaste afspraken zijn gemaakt. Er is echter ook een aantal exogene onzekerheden, dat in minder mate beheersbaar is. In de risicoanalyse zijn deze risico’s benoemd en gekwantificeerd. De belangrijkste risico’s daarbij zijn: -

Het oplossen van de hindercirkel van het agrarisch bedrijf, dat de ontwikkeling van 65 woningen in fase 1 belemmert;

-

De civiele uitvoeringskosten, waarbij een bepaalde mate van onzekerheid bestaat (zowel positief als negatief) op de huidig geraamde budgetten;

-

De grondopbrengsten van de gemeentelijke bouwclaim van 32 woningen. Deze woningen worden op de vrije markt gebracht en de omvang van de opbrengstpotentie kent zowel een potentiële voor- als nadeel;

-

De nadere uitwerking van de verkaveling. Weliswaar is een voorbeeldverkaveling uitgewerkt als onderligger van het bestemmingsplan en afspraken met de marktpartijen, maar dit vraagt een nadere uitwerking, waarbij zowel optimalisatie als opbrengstenderving een uitkomst kan zijn.

Het risicoprofiel van de grondexploitatie Halvinkhuizen fase 1 kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van € 953.000 negatief en € 1.006.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Daarmee is sprake van redelijke balans tussen positieve risico’s

87 van 114

(optimalisatiekansen) en negatieve risico’s. Het negatieve risico van € 953.000 voor Halvinkhuizen fase 1 kan niet volledig binnen de grondexploitatie zelf gedragen worden, omdat het een verliesgevend project is. Het negatieve risico dat niet binnen de grex opgevangen kan worden, is onderdeel van de analyse op het weerstandsvermogen. Bilderdijkstraat De risico’s en onzekerheden van de grondexploitatie zijn relatief klein. Alle verkopen zijn gerealiseerd en vormen daarmee niet langer een risico. Ook de planning van de uitvoering, met de nu geëffectueerde verlenging van de looptijd, lijkt niet langer een financieel risico. Het risicoprofiel van de grondexploitatie Bilderdijkstraat kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van € 36.000 negatief en € 28.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Het gewogen negatieve risico wordt veroorzaakt door een risico op budgetoverschrijding van het woonrijp maken en eventuele plankostenoverschrijding. Achterstraat Uit de risicoanalyse voor de Achterstraat volgt een bandbreedte van het resultaat van negatief € 266.000 tot positief € 34.000 ten opzichte van de huidige inschatting. Dit betekent dat een positief resultaat denkbaar is op het moment dat de kosten positief uitvallen en daarnaast een positief verkoopresultaat wordt gerealiseerd bij de grondverkoop. De verwachting is dat eind 2025 hier meer zicht op bestaat.

Anderzijds geldt dat een verslechtering van het resultaat ook denkbaar is in geval er zich tegenvallers voordoen in kosten, grondopbrengsten of dat er in het proces vertraging optreedt. Henslare Uit de risicoanalyse voor de Henslare volgt een risicobandbreedte van het resultaat tussen positief € 1.608.000 en positief € 4.410.000 ontstaat. Daardoor geldt dat ook wanneer alle gewogen negatieve risico’s zich voordoen, sprake blijft van een positief resultaat. Dit betekent dat de grondexploitatie een hoog robuustheidsgehalte kent ondanks deze vroege planfase en de nodige onzekerheden die daarmee gepaard gaan. De grootste financiële risico’s in de uitvoering van de grondexploitatie liggen in de omvang van de civiele kosten, de efficiëntie van de verkaveling en de hoogte van de grondprijs. Halvinkhuizen fase 2 en 3 Het risicoprofiel van de grondexploitatie Halvinkhuizen fase 2 en 3 kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van -/- € 14.716.000 negatief en € 5.100.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat (puntschatting) van -/- € 5.682.000. De omvang van de risicoafwijkingen passen bij een grondexploitatie in een vroege planfase, waarbij relatief nog veel onzekerheden bestaan. Zo geldt dat veel van de gronden nog verworven moeten worden en civiele kosten zijn normatief op basis van kengetallen geraamd.

Daarnaast geeft ook de lange doorlooptijd tot eind 2035 de nodige onzekerheid. Marktomstandigheden kunnen in de tijd veranderen en wijzigingen in wet- en regelgeving (bijvoorbeeld ten aanzien van stikstof, maar ook de wetgeving voor betaalbaar wonen vanuit het Rijk vormt een voorbeeld) kunnen financiële effecten op de grondexploitatie hebben. Daarentegen geldt dat de gemeente in de afgelopen jaren

88 van 114

de nodige ervaring heeft opgedaan in grootschalige gebiedsontwikkeling (Rimpeler) en de kennis en ervaringen van fase 1 geven enige houvast aan de gemeentelijke werkwijze en het acteren van (markt)partijen in het gebied. Ook geldt dat binnen de geraamde budgetten van de grondexploitatie rekening is gehouden met een onzekerheidsmarge voor onvoorziene (meer)kosten en in sommige gevallen een budget voor nadere uitwerking en detaillering. Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie daalt in 2025 naar verwachting van € 7,5 miljoen per 1-1-2025 naar € 1,2 miljoen per jaareinde. De verliesvoorziening voor de grondexploitatie van Halvinkhuizen fase 2 en 3 zorgt voor daling van de reserve. Daarnaast wordt rekening gehouden met een onttrekking voor de Gebiedsvisie Brinkstraat (claim, nog niet besloten), waarna in komende jaren de reserve weer gevoed gaat worden vanuit winsten voor de grondexploitaties Halvinkhuizen fase 1 en Henslare. In hoofdstuk 2 is het verloop van de reserve grondexploitatie opgenomen onder financiële positie. Voorraden gronden en overige gemeente-eigendommen De gemeente Putten beschikt over meerdere registergoederen die in de verkoop kunnen worden gebracht of al in de verkoop staan. Het beleid van de gemeente Putten is erop gericht om de registergoederen te verkopen.

89 van 114

Paragraaf Wet Open Overheid Voor de openbaarheid van de overheid is er de Wet openoverheid (Woo). De Woo beoogt een transparante en actief openbaarmakende overheid. Met dit doel kan het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter worden gediend. De Woo bestaat uit twee delen, namelijk het actief en het passief openbaar maken van informatie. Bij de passieve openbaarmaking gaat het om informatieverzoeken vanuit burgers, bedrijven en instellingen over het die documenten die openbaar gemaakt moeten worden. (Voorheen de oude WOB-verzoeken). Bij het actief openbaar maken van informatie kent de wet 17 informatiecategorieën die bestuursorganen op termijn moeten implementeren. Uiteindelijk zullen er voor de gemeenten als bestuursorgaan 11 informatie categorieën verplicht worden. Om dit te realiseren heeft de gemeente een goede informatie huishouding nodig. Daarvoor is wordt er gewerkt aan informatiebeheersplan. In dit plan staan de processen en de systemen waar zich informatie bevindt. Zo weet men wanneer een Woo-verzoek komt waar de informatie zich bevindt. Alle gegevens moeten worden gepubliceerd en worden via een verwijsindex en zoekfunctie ontsloten (“de Woo-index”). In 2023 is de gemeente ook aangesloten op de index.

In de staat hieronder staan de informatiecategorieën, de omschrijvingen en of deze nu gekoppeld zijn aan de index. Middels de publicatiemodule verwachten we de ontbrekende informatie te kunnen publiceren. Nr

Categorie

Omschrijving

1

Wet- en regelgeving

2

Organisatiegegevens

3

Raadsstukken

4 5

Bestuursstukken Stukken van adviescolleges

6

Convenanten

7

Jaarplannen en -verslagen

8

Woo-verzoeken

- Wetten en andere algemeen verbindende voorschriften. - Overige besluiten van algemene strekking. - Ontwerpen van wetten, andere algemeen verbindende voorschriften en overige besluiten van algemene strekking waarover een extern advies is gevraagd. - Inzicht in de organisatie en werkwijze van het bestuursorgaan, waaronder de taken en bevoegdheden van de organisatieonderdelen. - De bereikbaarheid van de organisatie en haar onderdelen en de wijze waarop een verzoek om informatie kan worden ingediend. Vergaderstukken en verslagen, en hun commissies, inclusief ter behandeling ingekomen stukken. Agenda’s, besluiten en besluitenlijsten van vergaderingen. Adviezen van adviescolleges of -commissies, alsmede de adviesaanvragen en -voorstellen. Convenanten, beleidsovereenkomsten en andere soortgelijke afspraken van de organisatie met een of meer wederpartijen. Jaarplannen en jaarverslagen van bestuursorganen inzake de voorgenomen uitvoering van de taak of verantwoording van die uitvoering. Jaarplannen inclusief begroting. De inhoud van de schriftelijke Wob-verzoeken, van de schriftelijke beslissingen op die verzoeken en, behoudens bij gehele afwijzingen, de daarbij verstrekte informatie.

90 van 114

Gekoppeld met de index Ja

Ja

Ja Deels Nee Nee

Nee

Nee

Nr

Categorie

Omschrijving

9

Onderzoeken

10 11

Beschikkingen Klachten

Op verzoek van een bestuursorgaan ambtelijk of extern opgestelde, voornamelijk uit feitelijk materiaal bestaande onderzoeken naar de wijze van functioneren of ter voorbereiding of evaluatie van beleid, inclusief uitvoering, naleving en handhaving. Beschikkingen behoudens uitzonderingen Schriftelijke oordelen in klachtprocedures over gedragingen van de organisatie.

Gekoppeld met de index Nee

Ja Nee

1. Actieve openbaarmaking In het kader van de Wet open overheid (Woo) is het streven dat vóór 2026 anonimiseringssoftware wordt geïnstalleerd. Zodra deze software operationeel is en gekoppeld aan het zaaksysteem, kunnen verdere stappen worden gezet in het actief openbaar maken van informatie. In dat kader wordt onderzocht welke aanvullende categorieën documenten in aanmerking komen voor actieve openbaarmaking. 2. Passieve openbaarmakingsplicht Voor de behandeling van verzoeken tot openbaarmaking (Woo-verzoeken) hanteren wij een vaste procedure. Gezien het aantal lopende en geplande projecten verwachten wij in 2026 een toename van het aantal Woo-verzoeken. Voor 2025 wordt uitgegaan van circa 25 verzoeken en in 2026 gaat dit aantal naar verwachting stijgen. 3. Uitgaven en financiering Het Rijk heeft aanvullende middelen beschikbaar gesteld ter ondersteuning van de implementatie van de Woo. Uit dit budget worden de volgende kosten gedekt: -

Salaris Woo-coördinator;

-

Aanschaf en implementatie van de publicatiemodule;

-

Aanschaf van anonimiseringssoftware;

-

Jaarlijkse kosten voor beheer en onderhoud van de systemen.

91 van 114

Paragraaf Informatieveiligheid en privacy Inleiding De gemeente Putten onderstreept het belang van informatieveiligheid en privacy. De grote hoeveelheid gegevens, vaak van burgers, die de gemeente gebruikt voor het uitvoeren van haar taken moeten op een veilige manier worden verwerkt met een zo klein mogelijk risico voor de betrokkenen. De gemeente heeft daartoe ingezet op de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vraagt extra inspanningen van de gemeente ten aanzien van het veilig verwerken van persoonsgegevens. Deze paragraaf behandelt kort de ontwikkelingen op het gebied van informatieveiligheid en privacy en de ondernomen en te nemen stappen door de gemeente. Hiermee verantwoordt het college van burgemeester en wethouders zich over informatieveiligheid en privacy aan de gemeenteraad. 1. Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) De AVG schrijft voor hoe en op welke gronden persoonsgegevens mogen worden verwerkt en dat deze adequaat moeten worden beschermd. Hierin is de AVG niet anders dan de Wbp maar de AVG verscherpt de wetgeving hieromtrent wel. De AVG verplicht de gemeente tot het aanstellen van een interne toezichthouder, de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en het vastleggen van alle verwerkingen van persoonsgegevens in een verwerkingenregister.

Ook de rechten van betrokkenen (burgers) zijn in de AVG aangescherpt: een burger mag de gemeente Putten vragen inzage te bieden waar en op welke gronden zijn of haar gegevens worden verwerkt. Na een dergelijk verzoek moet de gemeente op korte termijn inzage bieden. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt in Nederland toezicht op de naleving van de AVG en mag onder meer boetes uitdelen. De gemeente Putten heeft ruim op tijd een FG aangesteld en aangemeld bij de AP. Daarnaast is een verwerkingenregister opgesteld en wordt privacybeleid ontwikkeld en geïmplementeerd. 2. Baseline Informatiebeveiliging Overheid In 2019 is de gemeente Putten gestart met de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Dit is een basisnormenkader waarin minimaal te treffen maatregelen aangaande informatieveiligheid voor gemeenten zijn vastgelegd. Dit normenkader, bestaande uit 250 controls en maatregelen, is het beste om stapsgewijs te implementeren. 3. Implementatie van de AVG De gemeente Putten is in 2017 begonnen met de voorbereidingen op de implementatie van de nieuwe AVG. Hiervoor zijn de verwerkingen van persoonsgegevens binnen de gemeente vastgelegd in een verwerkingenregister. Daarnaast wordt privacybeleid opgesteld en is een procedure vastgesteld voor het melden van datalekken. Ook de FG is benoemd en aangemeld bij de AP.

92 van 114

4. Verantwoordelijkheid in de lijn Het lijnmanagement van de gemeente Putten is integraal verantwoordelijk voor informatieveiligheid en privacy in de bedrijfsvoering. Het managementteam heeft aangegeven nadrukkelijker invulling te willen geven aan deze verantwoordelijkheden. Hiertoe is een frequent overleg ingevoerd waar informatieveiligheid en privacy op de agenda staat. Daarnaast toont het lijnmanagement betrokkenheid door het aanwijzen van beveiligingsbeheerders voor verschillende domeinen uit de bedrijfsvoering. Ook geeft het lijnmanagement invulling aan haar verantwoordelijkheid door periodiek interne controles te laten uitvoeren en hierover te laten rapporteren. Doordat de verantwoordelijkheid voor informatieveiligheid en privacy nadrukkelijk bij het lijnmanagement neer te leggen, wordt beoogd informatieveiligheid en privacy sterker te borgen in de hele organisatie. Daarnaast wordt ingezet op het verder inrichten van de informatiebeveiligingsorganisatie (hierna governance genoemd). De inrichting van de governance is onderdeel van het door gemeente vastgestelde informatiebeveiligingsbeleid. De governance is nodig om het beleid te kunnen uitvoeren. Voor de strategische functies zijn daar in het beleid al rechtstreeks verantwoordelijke functionarissen aangewezen.

Zo is bijvoorbeeld de gemeentesecretaris integraal verantwoordelijk voor de implementatie van het beleid en de kaderstelling. De managers zijn eigenaar van en integraal verantwoordelijk voor de veiligheid van de bedrijfsprocessen die onder hun verantwoordelijkheid worden uitgevoerd. De CISO zorgt organisatiebreed voor het actueel houden van het beleid, de coördinatie en de rapportage over de uitvoering van het beleid. De CISO wordt daarbij ondersteunt door functionarissen in de verschillende deelgebieden. De deelgebieden in de BIO zijn: BRP, PUN, BAG,BGT, BRO, Suwi en DigiD maar ook de fysieke beveiliging (facilitair), de technische/ICT beveiliging en de personele processen. Deze beveiligingsbeheerders zullen straks een belangrijke rol spelen bij de implementatie van de maatregelen die voortvloeien uit de BIO en de ENSIA. De beveiligingsbeheerder is verantwoordelijk voor het eigen deelgebied binnen de verschillende audits en is verantwoordelijk voor het naleven van het voor zijn/haar deelgebied bepaalde uit wet- en regelgeving. 5. Intern controleplan Om de effectiviteit en het bestaan van maatregelen ten aanzien van informatieveiligheid en privacy te toetsen, is een intern controleplan opgesteld. Hierin is per kwartaal vastgelegd welke interne controles plaatsvinden en op welke wijze, door wie en aan wie wordt gerapporteerd.

Verschillende medewerkers voeren de controles uit onder verantwoordelijkheid van het lijnmanagement. De controller informatieveiligheid (concern control), de CISO en de FG verrichten het verbijzonderde toezicht op dit controleplan. In de kwartaalrapportages wordt generiek aan het MT verantwoording afgelegd over deze controles. Hiermee toont de gemeente Putten aan in control te zijn.

93 van 114

6. Resultaten ENSIA Elk jaar leggen gemeenten verantwoording af over de kwaliteit van de informatieveiligheid van diverse informatiesystemen. Dit gebeurt volgens de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Deze verplichte zelfevaluatie is gebaseerd op het normenkader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Het college geeft met de ENSIA-collegeverklaring aan in hoeverre aan de beveiligingsnormen voor het gebruik van DigiD en Suwinet wordt voldaan. De collegeverklaring wordt inclusief bijlagen bij het jaarverslag aangeboden aan de raad. Daarnaast legt het college in een aparte rapportage verantwoording af over de kwaliteit van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). 7. Datalekken Het voorkomen van datalekken en andere beveiligingsincidenten is een constant proces en wordt onder meer gedaan door het organiseren van bewustwordingscampagnes en het geven van privacy cursussen voor (nieuwe) werknemers.

94 van 114

Paragraaf Duurzaamheid Inleiding Het programmaplan Duurzaamheid beschrijft op welke manier de gemeente Putten de komende jaren tot en met 2030 invulling geeft aan de duurzame doelstellingen van Putten. Deze ambities zijn ingevuld langs de volgende vier lijnen: Energieneutraal, Klimaatadaptatie, Biodiversiteit en Circulaire Economie. In deze paragraaf is opgenomen wat de beschikbare budgetten zijn, wat de kosten per programmalijn zijn en vervolgens worden deze kosten per programmalijn gesplitst naar verschillende projecten.

Beschikbare budgetten In de onderstaande tabel is weergegeven wat de beschikbare budgetten zijn binnen het programma Duurzaamheid. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen reeds beschikbaar gestelde budgetten, budgetten die in deze begroting worden aangevraagd en verwachte restantbudgetten vanuit eerder verstrekte middelen door derden. De financiering van veel acties vindt plaats met middelen van derden, welke niet structureel zijn. Wanneer bijvoorbeeld CDOKE in de toekomst wegvalt, zal er andere dekking gezocht moeten worden.

Budgetten

Lijn

Budgetten reeds beschikbaar in Begroting 2026 Regulier budget Duurzaamheid Steenbreek: Adoptieplan bomen Beleidsnotitie riolering en water Coalitie Akkoord ’22 - GEO wind & zon / Zon op dak Schone Lucht Akkoord Foodvalley Ecologisch Bermbeheer Structurele Duurzaamheidsformatie (2,5 fte) Subtotaal budgetten reeds beschikbaar Aangevraagde budgetten in Begroting 2026 Circulaire Economie Spiegelgeld Gelders Energie Akkoord* Subtotaal aangevraagde budgetten in Begroting 2026 Verwachte middelen derden CDOKE-gelden (stand per 1-1-2026) CDOKE-gelden (toekomstige bijdragen) CDOKE-gelden (project specifiek, stand per 1-1-2026) CDOKE-gelden (project specifiek, toekomstige bijdragen) Soortenmanagementplan (stand per 1-1-2026) Zoetwatervoorziening Oost-Nederland - fase 2 (stand per 1-1-2026) Zoetwatervoorziening Oost-Nederland - fase 2 (toekomstige bijdragen) SPUK Lokale Aanpak Isolatie (stand per 1-1-2026) AOK Windpark Horst en Telgt (stand per 1-1-2026) Subtotaal verwachte middelen derden Totalen Totaal beschikbare budgetten 2026 – 2029

Jaar 2026

2027

2028

2029

Algemeen Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie Energieneutraal Energieneutraal Biodiversiteit Algemeen

123 10 183 75 7 12 261 671

133 143 75 7 12 261 631

123 143 75 7 12 261 621

133 143 75 7 261 619

Circulaire Economie Biodiversiteit

25 114 139

-

-

-

Energieneutraal / Circulaire Economie Energieneutraal / Circulaire Economie Energieneutraal Energieneutraal Biodiversiteit Klimaatadaptatie

808

-

-

-

PM

-

-

-

432 PM 220 50

-

-

-

-

-

Klimaatadaptatie

12

-

-

-

Energieneutraal Energieneutraal

2.080 146 3.748 4.558

61 61 692

621

619 6.490 Bedragen * € 1.000 *Spiegelgeld Gelders Energie Akkoord: voorheen zijn deze gelden gereserveerd voor het GEA. De resterende gelden zijn vrij te besteden, voorgesteld wordt deze middelen in te zetten voor diverse projecten binnen de lijn biodiversiteit.

95 van 114

Kaders voor besteding middelen derden Er zijn verschillende subsidies die we als gemeente inzetten voor de uitvoering van het programma Duurzaamheid. Deze subsidies hebben vaak kaders waarbinnen deze besteed moeten worden en zijn dus niet vrij besteedbaar en inzetbaar voor alle projecten. Deze staan hieronder toegelicht: -

CDOKE – moeten voor minimaal 90% gebruikt worden voor apparaatskosten binnen projecten die bijdragen aan de CO2 reductie. Deze middelen kunnen ingezet worden over meerdere jaren en worden daarom ook deels meegenomen. Voor het jaar 2026 is een toezegging gedaan voor extra middelen aan de gemeentes maar de exacte hoeveelheden zijn nog niet gedefinieerd. Om deze reden is hiervoor in de tabel een PM post opgenomen.

-

CDOKE (project specifiek) – zijn middelen die alleen besteed mogen worden voor het project waar deze middelen voor aangevraagd zijn, in dit geval aan het project Bijsteren & Husselerveld. Deze middelen zijn bedoeld voor het uitvoeren van het aardgasvrij maken van woningen en niet voor planvorming. Voor het jaar 2026 is een toezegging gedaan voor extra middelen aan de gemeenten maar de exacte bedragen zijn nog niet gedefinieerd. Om deze reden is hiervoor in de tabel een PM post opgenomen.

-

SPUK LAI – deze gelden mogen alleen ingezet worden voor de aanpak van slecht geïsoleerde woningen van huishoudens in energiearmoede of die hier risico op lopen.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn per lijn de totale verwachte uitgaven in beeld gebracht. Deze uitgaven passen binnen de beschikbare budgetten. Programmalijn Algemeen Energieneutraal Klimaatadaptatie Biodiversiteit Circulaire Economie Totaal Totaal uitgaven 2026 - 2029

Jaar 2027

2026

2028

2029

433

533

543

2.578 285 197 200 3.692

431 143 172 78 1.357

101 143 12 24 822

101 143 24 619 6.490 Bedragen * € 1.000

Onder algemeen in bovenstaande tabel zijn de kosten opgenomen voor programma overstijgende inzet van het team Duurzaamheid en te verwachte kosten voor nog ontwikkelen projecten en inzet.

Programmalijn: Energieneutraal Wat willen we bereiken? -

In 2030 wekken we minimaal 0,11 terrawattuur (TWh) aan zonne- en/of windenenergie op in Putten.

-

We verduurzamen de gebouwde omgeving en realiseren jaarlijks 1,5% energiebesparing.

-

In 2030 is 55% van de gebouwde omgeving in Putten aardgasvrij, dat zijn jaarlijks gemiddeld 800 woningen.

-

In 2030 is de uitstoot door mobiliteit in Putten met 49% verminderd ten opzichte van 1990 en hebben we meer CO2-neutraal personenvervoer. 96 van 114

352

-

We gaan aan de slag met de opgaven rondom netcongestie, zetten in op het faciliteren van de verzwaring en de uitbreiding van het energiesysteem en een betere benutting van het energienetwerk.

Wat gaan we daarvoor doen? Leningen en regelingen voor inwoners We blijven de huidige en mogelijk nieuwe leningen (zoals de Toekomst Bestendig Wonen Lening) en regelingen faciliteren. We gaan meer bekendheid geven over de subsidiemogelijkheden voor het isoleren van woningen. Hiervoor is ruim € 2 miljoen beschikbaar vanuit de subsidieregeling SPUK-LAI. De uitgaven zijn afhankelijk van het aantal aanvragen van inwoners en kunnen worden besteed tot en met 2028. Netcongestie bedrijventerreinen Netcongestie vormt de grootste barrière voor het realiseren van duurzame energieopwekking. Voor het verhelpen van netcongestie focussen we ons op projecten op bedrijventerreinen. Met het verhelpen van netcongestie op bedrijventerreinen kan er in de toekomst meer duurzame energie opgewekt worden op grote daken. Hiermee geven we invulling aan de wens om meer zon op dak te realiseren. Het nieuw vast te stellen kader voor duurzame energie opwek en opslag (VOODE) gaat zorgen voor een duidelijk toetsingskader voor de vergunningverlening van grootschalige energie en opslag. Om de uitstoot van CO2 te monitoren breiden we de energiemonitor uit met data uit de klimaatmonitor. Dit geeft een beter beeld van de CO2-reductie. Toekomstbestendig energiesysteem in samenwerking met de regio Voor de opwekking van duurzame energie is de grootste uitdaging netcongestie.

Daarom wordt er, ook in samenwerking met de regio, de provincie en Liander (Regionale Energie Strategie), gekeken om netcongestie problematiek regionaal te kunnen opvangen. Gebiedsontwikkeling Bijsteren & Husselerveld In het project warmtetransitie wijk Bijsteren & Husselerveld is in 2025 onderzoek gedaan naar technische oplossingen, draagvlak en betaalbaarheid. Afhankelijk van de uitkomsten zullen de bevindingen in 2026 verder worden opgepakt. Aantrekken externe financiering Om de in het programma Duurzaamheid vastgestelde doelen te behalen, blijven we op zoek naar externe financieringsbronnen. Zo proberen we de lasten voor de gemeente zo laag mogelijk te houden. Voorbeelden hiervan zijn de cofinanciering met de provincie voor onderzoek naar duurzame energiesystemen in het project Halvinkhuizen en de project specifieke CDOKE-gelden.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de geraamde kosten per project opgenomen. Sommige projecten kosten meer dan dat er nu aan budget beschikbaar is. Daarom zijn deze kosten op PM gezet. We verwachten deze posten op termijn te kunnen dekken uit de toegezegde toekomstige

97 van 114

bijdragen van de CDOKE-gelden en project specifieke CDOKE-gelden. Daarnaast blijft het restant van de SPUK LAI beschikbaar tot 31 december 2028. Jaar

Energieneutraal

2027

2028

2029

Leningen en regelingen voor inwoners Netcongestie bedrijventerreinen Toekomstbestendig energiesysteem in samenwerking met de regio Gebiedsontwikkeling Bijsteren & Husselerveld Overige projecten Nog te ontwikkelen projecten*

2026 2.104 54

10 + PM 8 + PM

10 + PM -

10 + PM -

114

PM

PM

PM

139 92

331 + PM 7 + PM

8 + PM 7 + PM

8 + PM 7 + PM

75

75

75

75

Totalen

2.578

431

101 101 Bedragen * € 1.000 *Nog te ontwikkelen projecten à €75.000 voor 2026-2029: dit zijn de gelden uit het coalitieakkoord ‘22: GEO wind & zon/Zon op dak. Projecten voor energieopwekking komen vanwege o.a. netcongestie niet van de grond.

Programmalijn: Klimaatadaptatie Wat willen we bereiken? -

De openbare ruimte zo ingericht dat hittestress binnen de bebouwde kom zoveel mogelijk wordt voorkomen.

-

Uiterlijk in 2030 leidt langdurige droogte niet tot structurele schade aan bebouwing, funderingen, wegen, groen en vitale en kwetsbare functies binnen de bebouwde kom.

-

Uiterlijk in 2030 leidt hevige neerslag niet tot schade aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen. Vitale functies en voorzieningen blijven beschikbaar.

-

Uiterlijk in 2030 is de gebouwde omgeving via gevolgbeperking voorbereid op overstromingen vanuit het regionale watersysteem en door dijkdoorbraken.

-

Als gemeente geven we het goede voorbeeld.

-

We blijven breed kennisdelen en werken samen in de regio.

Wat gaan we daarvoor doen? Binnen de programmalijn Klimaatadaptatie zetten we in 2026 in op het komen van visie en data naar concrete projecten. Dit doen we door beleid beter te borgen, visies om te zetten in concrete projecten en duidelijke communicatie richting de inwoner over subsidies en regelingen. Uitwerking beleid en risicolocaties klimaatadaptatie We gaan in 2026 verder met het uitwerken van de doelen voor klimaatadaptatie zoals opgenomen in de Omgevingsvisie. We concretiseren op welke plaatsen in de openbare ruimte we hittestress en wateroverlast gaan bestrijden. Voor de uitvoering van deze maatregelen wordt een meerjarenbegroting opgesteld. Vervolgens worden concrete projecten voorgesteld die zullen leiden tot een budgetaanvraag bij de raad. Klimaatmaatregelen in de omgeving In de beleidsnotitie Riolering en Water is opgenomen hoe we omgaan met klimaatadaptatie. Binnen het programma Duurzaamheid voeren we hiervoor verschillende projecten uit samen met stakeholders en bewoners. Lopende projecten zijn onder andere DAPPER, de

98 van 114

Waterrotonde Putten en Nijkerk, subsidie voor Groene Schoolpleinen en de Subsidie Klimaat Adaptieve voorzieningen. In de herziening van de beleidsnotitie blijft klimaatadaptatie inhoudelijk en financieel opgenomen.

Wat mag het kosten? Jaar

Klimaatadaptatie

2026

Uitwerking beleid en risicolocaties klimaatadaptatie Klimaatmaatregelen in de omgeving Overige projecten

2027 73 100 50

2028

2029

143 -

143 -

143 -

-

-

Nog te ontwikkelen projecten

62*

-

Totalen

285

143

143 143 Bedragen * € 1.000 *Zoetwatervoorziening Oost-Nederland - fase 2 is een beschikbare subsidie die gebruikt kan worden binnen projecten die maximaal bijdragen aan de zoetwater beschikbaarheid. Deze middelen zijn beschikbaar in 2026 en mogen uitgegeven worden t/m 2027.

Programmalijn: Biodiversiteit Wat willen we bereiken? -

In 2030 hebben we flinke stappen gezet op het gebied van biodiversiteit t.o.v. 2025

-

In 2030 heeft de gemeente binnen de regio Noord-Veluwe meer dan 40 unieke soorten per km2 .

-

In 2030 is een groenblauwe dooradering van 5% gerealiseerd.

-

We delen kennis en werken samen met partners in de regio.

Wat gaan we daarvoor doen? Soortenmanagementplan Het Soortenmanagementplan (SMP) leidt tot een gebiedsgerichte omgevingsvergunning om te mogen isoleren. Hierdoor hoeven huishoudens geen individuele vergunning voor isolatie aan te vragen. In het SMP worden compensatie- en monitoringsvoorwaarden vastgelegd voor een verantwoorde isolatie waarbij rekening wordt gehouden met vervangende huisvesting van vleermuizen en vogels. In 2026 en 2027 zullen de eerste onderzoeken plaatsvinden en wordt het SMP opgesteld. Voor de uitvoering en monitoring van het SMP is budget nodig, de exacte bedragen worden berekend op basis van de resultaten van het SMP en komen in 2027 met een raadsvoorstel naar u toe. Ecologisch beheerplan In 2026 vindt de start van een uitgebreide inventarisatie plaats naar de mogelijkheden om ecologisch beheer toe te passen in de openbare ruimte. Projecten samenwerken met inwoners en gemeenten De inwoner en omgevingspartijen blijven we actief betrekken. Dit doen we door bijvoorbeeld de ‘Week van de Biodiversiteit’ en ‘Putten in het Groen’ te organiseren. Daarnaast geven we in de regio Foodvalley invulling aan het project ‘RPLG Basis Kwaliteit Natuur en groenblauwe dooradering’. In 2026 zijn voor deze projecten incidentele gelden gebruikt, voor voortzetting in 2027

99 van 114

en verder zijn nieuwe budgetten nodig. Hiervoor zullen eerst beschikbaar gestelde subsidies besteed worden en zo nodig aanvullend budget aangevraagd worden.

Wat mag het kosten? Jaar

Biodiversiteit

2026

Soortenmanagementplan Ecologisch beheerplan Projecten samenwerken met inwoners en gemeenten Overige projecten

2027

2028

Nog te ontwikkelen projecten

60 32* 53* 51* -

160 12 -

Totalen

197

172

2029 12 -

12 Bedragen * € 1.000

*Deze projecten (deels)gefinancierd met het Spiegelgeld Gelders Energie Akkoord.

Programmalijn: Circulaire Economie Wat willen we bereiken? -

In 2050 is de gehele economie volledig circulair

De volgende operationele doelstellingen zijn gedefinieerd maar nog niet vastgesteld: -

In 2030 gebruikt de Gemeente Putten 50% minder primaire grondstoffen

-

In gemeentepanden is de hoeveelheid afval met 50% verminderd ten opzichte van 2025

-

In 2030 is de hoeveelheid restafval per inwoner teruggebracht naar 50 kg

-

In 2030 is de hoeveelheid grof restafval teruggebracht met 20%

-

In 2030 is er een toename in circulaire initiatieven van bedrijven, organisaties en inwoners

Wat gaan we daarvoor doen? Circulair inkopen De gemeentelijke grondstoffenstromen zoals wegen, gebouwen en straatmeubilair maken een significant deel uit van de totale materiaalstromen in de gemeente Putten. Inzetten op circulair inkopen heeft potentieel een grote impact, daarmee hebben we een hoge mate van invloed. Door middel van trainingen en workshops willen we circulair inkopen stimuleren en hiermee het kennisniveau en bewustwording bij belanghebbende in onze organisatie vergroten. Hergebruik materialen openbare ruimte In plaats van het afvoeren van materialen uit de openbare ruimte streven we ernaar willen we dat materialen hergebruikt gaan worden, lokaal of in de regio. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid voor een (regionaal) materialendepot. Circulair ambachtscentrum De gemeente gaat het onderzoek starten naar de toekomstbestendigheid van de buitendienstlocaties, waaronder het afvalbrengstation. Daarin nemen we de kansen voor meer circulair hergebruik van afval mee. We onderzoeken of een circulair ambachtscentrum hier kansen of mogelijkheden voor biedt. Op een circulair ambachtscentrum staat afvalvermindering centraal, bijvoorbeeld door een samenwerking met een kringloopwinkel, een reparatiewerkplaats of werkplaats waar nieuwe producten van afval wordt gemaakt. Hiervoor zoeken we ook de

100 van 114

-