e-dienstenoverzicht-april-2025-ggd-zw

Dan wordt bezien of een uitgebreid traject nodig is of dat er een direct advies of verwijzing van het kind plaats kan vinden. Ook wordt de coördinator geregeld over kinderen geconsulteerd door professionals in het veld zoals kinderartsen, JGZ medewerkers, pedagogen en pedagogisch medewerkers. Orthopedagogen, jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, logopedisten GGZ, curatieve zorgverleners, gehandicaptenzorg, jeugdhulp Wet op de jeugdzorg, Jeugdwet, Wet op Primair Onderwijs, Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) Gemeenten of deelnersbijdrage; afhankelijk van ontwikkelopdracht

Preventieve opvoedondersteuning (primaire en secundaire preventie) Strategische lijn(en)

Programma Basis Dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners; Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen; Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving; Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Jeugdgezondheidszorg Preventieve opvoedondersteuning (primaire en secundaire preventie) Wet maatschappelijke ondersteuning artikel 2 . Wet Publieke Gezondheid artikel 5; artikel 15; Jeugdwet artikel 2, artikel 4, hoofdstuk 7 Het preventief inzetten van pedagogisch adviseurs bij kinderen in de leeftijd 0-18 jaar met als doel: • Bijdragen aan een veilige, stabiele basis voor het kind door ouders met opvoedvragen te ondersteunen. • Versterken van de draagkracht en verminderen van de draaglast door per gezin te kijken waar begeleiding nodig is. • Normaliseren maar ook begeleiden naar hulp als dat nodig is. • Voorkomen van complexe gezinsproblematiek en inschakeling van jeugdhulp

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

26

Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

De omgeving van het kind versterken, risico’s verkleinen en beschermende factoren tegen gedrag- of ontwikkelingsproblemen versterken. De pedagogisch adviseurs werken volgens de evidence-based methode Triple P. Dit is regionaal afgesproken bij invoering van de opvoedspreekuren. Triple P niveau 3 vermindert verschillende vormen van probleemgedrag en zorgt ervoor dat ouders minder disfunctionele ouderschapsstijlen hanteren en zich competenter voelen.9 Triple P blijkt even effectief te zijn als de reguliere zorg, maar dan in minder sessies10. Uit andere studies blijkt dat Triple P leidt tot een vermindering van gedragsproblemen bij kinderen in gezinnen met uiteenlopende problemen en achtergronden. Naast resultaten bij specifieke doelgroepen en risicogroepen zijn er ook positieve resultaten gevonden bij lichtere gedragsproblematiek. 11 Uit een kosten-batenanalyse volgt een positief resultaat van ruim 400 euro voor elk kind dat bereikt wordt met Triple P niveau 1-3, overeenkomend met een rendement van 70 procent. 12 Individuele begeleiding aan ouders met pedagogische vragen, waarbij meer nodig is dan de eerste begeleiding van de jeugdverpleegkundige. Tijdens het opvoedspreekuur voert de pedagogisch adviseur gemiddeld 3 gesprekken met de ouder.

Pedagogisch adviseur, jeugdverpleegkundige Onderwijs, kinderopvang, gemeente, wijkteam, kraamzorg, verloskundige, jeugd-/zorgteams Deelnemersbijdrage

Thematische inkoop collectief preventief aanbod voor (aanstaande) ouders, kind en jeugdige Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners

Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen Jeugdgezondheidszorg Thematische inkoop collectief aanbod: trainingen Wet Publieke Gezondheid artikel 5 .2 lid d, artikel 5.3, artikel 5.4 Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Veerkracht, weerbaarheid en zelfvertrouwen van ouders en jeugdigen versterken door het geven van informatie, te oefenen, en het laagdrempelig versterken van sociale contacten. Inzetten op normalisering: verwachtingen, twijfels, onzekerheden en vragen rondom opvoeden en opgroeien horen bij het leven. Doorvroegtijdig in te zetten op het versterken van vaardigheden en het vergroten van de sociale omgeving, kan de veerkracht en weerbaarheid van ouders en jeugdigen worden vergroot. Opschaling van de zorg kan hiermee worden voorkomen. (Aanstaande) ouders/verzorgers, jeugdigen, professionals en vrijwilligers kunnen bij het cursusbureau terecht voor een cursus of training over opvoeden en opgroeien. Het cursusbureau draagt door middel van cursussen, webinars, workshops en trainingen bij aan preventieve opvoedondersteuning, ontwikkelingsbegeleiding, gezinsempowerment en gelijkekansenbevordering. Groepsbijeenkomsten dragen bij aan normalisering van gevoelens en gedrag en versterken het sociaal netwerk van de ouders en jeugdigen door het bevorderen van onderlinge interacties.

Het cursusbureau biedt ook cursussen op maat aan voor partners zoals scholen en sociale instanties, en werkt aanbod- en vraaggericht. Deelname aan landelijke besprekingen rondom ontwikkeling webinars voor ouders en jeugdigen. Dit heeft ook veel raakvlakken met het basispakket van de jeugdgezondheidszorg (JGZ). Collectieve dienstverlening in de vorm van webinars, wordt onderdeel van het reguliere JGZ aanbod. Pedagogisch adviseur, logopedist, coördinator, administratief medewerker Lokale organisaties als scholen en sociale instanties.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

27

Wijze van financiering

Extra financiering als aanvullende dienst door gemeenten en/of school.

Centrale Zorgverlener Strategische lijn(en)

Programma Basis Dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen Jeugdgezondheidszorg Inzet centrale zorgverlener Wet Publieke Gezondheid artikel 5; artikel 15; Zorgverzekeringswet Wet maatschappelijke ondersteuning, hoofdstuk 2 Jeugdwet, hoofdstuk 2 hoofdstuk 7 Nationaal Preventieakkoord Het samen met een centrale zorgverlener (jeugdverpleegkundige) aanpakken van overgewicht met op de lange termijn stabilisatie of afname in gewicht, en een betere kwaliteit van leven van de jeugdige. Elk gezin formuleert een eigen doel op basis waarvan het actieplan wordt ontwikkeld. Doelen die het meest worden gesteld aan het begin van het traject zijn: fitter worden, (in clubverband) gaan sporten, gewicht stabiel houden, gezonde keuzes kunnen maken, meer zelfvertrouwen krijgen.13 De jeugdige voelt zich beter, heeft meer zelfvertrouwen, en beweegt makkelijker dan voor de begeleiding.14 Bij een groot deel van de jeugdigen is het gewicht gestabiliseerd of afgenomen. Ook de ouders voelen zich beter en hebben meer zelfvertrouwen..15 Jeugdigen geven aan dat ze zich begrepen en ondersteund voelen door de centrale zorgverlener16.

Ouders voelen zich ondersteund en ontwikkelden een bredere kijk op overgewicht. Een ander voordeel door ouders aangegeven is dat de jeugdverpleegkundige (die als centrale zorgverlener werkt) de ontwikkeling van de jeugdige en de gezinscontext kent, eenvoudig te benaderen zijn en laagdrempelig/ gemakkelijk om mee te praten.17 Naast bovenstaande positieve resultaten, is het ook kosteneffectief om obesitas te voorkomen. Over de gehele levensloop worden de kosten als gevolg van obesitas bij kinderen geschat op 150.000 euro per kind. Deze kosten uiten zich vooral op volwassen leeftijd, maar worden al in de kindertijd in gang gezet.18 Centrale zorgverleners zijn jeugdverpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in de aanpak van overgewicht. Ze hebben extra kennis opgedaan over mogelijke oorzaken van overgewicht en obesitas, (op)voeding en beweging. Centrale zorgverleners werken zowel individueel als collectief (bijv. in beweeggroepen). Zij zijn er speciaal voor jeugdigen uit gezinnen met multiproblematiek. Met hen maken ze een actieplan met de nadruk op wat de jeugdige motiveert om zich beter te voelen. De centrale zorgverleners coördineren het contact met eventueel betrokkenen professional(s) en onderhouden het contact totdat de doelen bereikt zijn. Het uiteindelijke doel is de regie (weer) teruggeven aan het gezin/jongere.

Jeugdprofessional met HBO-opleiding en SKJ of BIG registratie die de CZV opleiding heeft gevolgd Fysiotherapeut, school, gemeente, JOGG, andere JGZ-professionals, sportaanbieders, kinderarts, kinderpsycholoog, diëtist, huisarts en andere curatieve en sociale zorgverleners Deelnemersbijdrage Vanaf 2023 is er cofinanciering vanuit de zorgverzekeraar. De afspraken rondom deze financiering worden uiteindelijk vastgelegd in een beleidsregel van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Dit vormt de basis, waarmee zorgverzekeraars hun inkoop kunnen organiseren. Voor nu is bekend dat de coördinatie door de centrale zorgverlener vergoed dient te worden uit het basispakket vanaf een matig verhoogd

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

28

gewichtsgerelateerd risico én als er ook een GLI wordt ingezet als onderdeel van het plan van aanpak. De overige delen dienen vergoed te worden door de gemeente.

VoorZorg/ Kansrijke Start Strategische lijn(en) Programma Basis Dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen; Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners; Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen Jeugdgezondheidszorg VoorZorg Jeugdwet, artikel 2 Wet maatschappelijke ondersteuning artikel 2 Wet Publieke Gezondheid artikel 5, artikel 15 VoorZorg is een programma voor zeer kwetsbare zwangeren die weinig opleiding hebben genoten en die te maken hebben met een cumulatie van risico's. Met VoorZorg worden de zwangerschaps- en geboorte-uitkomsten voor moeder en kind verbeterd, worden zware opvoedingsproblemen voorkomen dan wel teruggedrongen, zijn de gezondheids- en ontwikkelkansen van het kind verbeterd en is de persoonlijke ontwikkeling van de moeder versterkt zodat zij meer kan betekenen voor haar kind. VoorZorg draagt bij aan een kansrijke start en verkleint gezondheidsachterstanden. Cliënten leren hun sociale netwerk beter te benutten en worden aangemoedigd gebruik te maken van de bestaande algemene (zorg)voorzieningen, zoals geboortezorg, het consultatiebureau of wijkteam. Globaal levert VoorZorg een rendement op van 20%. Het verschilt wel per gemeente. Verder toont onderzoek aan dat VoorZorg-moeders 40% minder meldingen hadden bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) ten opzichte van vergelijkbare moeders die geen Voorzorg hebben gehad 19.

Verder is Voorzorg effectief in het verminderen van roken tijdens en na de zwangerschap en het vaker geven van borstvoeding. 20 Dit draagt bij aan gezondere kinderen en moeders. Huisbezoeken aan kwetsbare moeders uit hoog risicogroepen tijdens zwangerschap tot 2 jarige leeftijd kind. Voorzorg valt onder het actieprogramma Kansrijke Start. Het is een evidence-based, intensief huisbezoek programma voor zeer kwetsbare vrouwen die zwanger zijn en te maken hebben met een opeenstapeling van problemen. Het is een vast traject van 2 jaar waar wordt gewerkt aan 9 ontwikkelvelden21. Hierdoor wordt er bijgedragen aan een kansrijke(re) start voor een in eerste instantie kansarm kind. VoorZorg bestaat uit een vast schema van huisbezoeken van 1 à 1½ uur uitgevoerd door een gespecialiseerd VoorZorgverpleegkundige. De huisbezoeken beginnen zo vroeg mogelijk in de zwangerschap tot het kind 2 jaar is. Gemiddeld zijn er twee huisbezoeken per maand. In de eerste maand van het programma en tijdens de eerste zes weken na de geboorte gaan de VoorZorgverpleegkundigen wekelijks op huisbezoek. Om mee te doen aan het programma, dient de zwangere te voldoen aan vastgestelde criteria. VoorZorg-jeugdverpleegkundigen Verloskundigen, kraamzorg, ziekenhuis, wijkteam, jeugdteam, huisarts en andere curatieve zorgverleners Deelnemersbijdrage

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

29

Regionale samenwerking gezonde leefstijl/ Aanpak Gezonde Leefstijl (JOGG) Strategische lijn(en) Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Programma Jeugdgezondheidszorg Dienstverlening plus Regionale samenwerking gezonde leefstijl /JOGG-aanpak (Jongeren Op Gezond Gewicht) Wettelijk kader/ grondslag Nationaal Preventieakkoord, Zorgverzekeringswet, Wet Publieke Gezondheid, Doel Bewustwording en gedragsverandering met betrekking tot gezonde leefstijl ter bevordering van de fysieke en mentale gezondheid. Resultaat Volgens landelijk onderzoek naar JOGG daalt overgewicht bij kinderen met 9% in JOGG-wijken. In wijken waar minstens 5 jaar geïnvesteerd is in de JOGG-aanpak, daalt het overgewicht met 14%. 22 Op lange termijn is de kans op psychosociale problemen kleiner. Onderliggende activiteit/ Een integrale aanpak in de wijk die, samen met het netwerk, een gezonde beschrijving omgeving creëert. In samenwerking met netwerkpartners (bijv. scholen, opvang en wijkteams) is er meer aandacht voor gezonde leefstijl en sociaal welbevinden. Door middel van gezonde activiteiten in de wijk komen meer kinderen in beweging en wordt gezond aanbod de norm.

Het JOGG-netwerk stimuleert naast kinderen ook ouders een gezonde leefstijl te ontdekken en zelf de regie te nemen om dit te bereiken Uitvoering door (discipline) JOGG-coördinatoren Samenwerkingspartners Gemeente, professionals in de zorg, sport, welzijn, onderwijs en andere lokale partijen. Wettelijk kader/ grondslag Nationaal Preventieakkoord, Zorgverzekeringswet, Wet Publieke Gezondheid, Gefinancierd door Gemeenten

Intensievere Opvoedondersteuning Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners; Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen; Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving; Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen Jeugdgezondheidszorg Extra inkoop Intensievere Opvoedondersteuning (individueel) Wet maatschappelijke ondersteuning; Wet Publieke Gezondheid; Jeugdwet; Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Normaliseren opvoedsituaties, het versterken van de draagkracht en indien mogelijk naar jeugdhulp voorkomen. De omgeving van het kind versterken, risico’s verkleinen en beschermende factoren tegen gedrag- of ontwikkelingsproblemen versterken20. Individuele begeleiding aan ouders met pedagogische vragen, waarbij de eerste begeleiding van de jeugdverpleegkundige onvoldoende is. Tijdens het opvoedspreekuur worden gemiddeld 3 gesprekken gevoerd. Bij extra begeleiding van de pedagogisch adviseur zijn dit gemiddeld 5 gesprekken voordat er (indien nodig) jeugdhulp wordt ingeschakeld. De gemeente kan zelf invulling geven aan een andere lokale uitvoering van de extra inkoop opvoedondersteuning. Denk aan: huisbezoeken, Spel aan Huis, observaties of (zorg)overleggen met lokale organisaties.

Een pedagogisch adviseur kan daarnaast ook pedagogische stagiaires begeleiden die kunnen deelnemen aan activiteiten zonder complexe pedagogische vraagstukken, zoals ouder en kind clubs. Pedagogisch adviseurs Onderwijs, kinderopvang, gemeente, buurtteam, kraamzorg, verloskundige, jeugdteam

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

30

Gefinancierd door

Gemeenten

Extra inkoop spraak/taal ondersteuning aan school: Onderwijsondersteunend aanbod logopedie Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Jeugdgezondheidszorg Onderwijsondersteunend aanbod logopedie Wet maatschappelijke ondersteuning artikel 2 . Wet Publieke Gezondheid artikel 5; artikel 15; Jeugdwet artikel 2, artikel 4, hoofdstuk 7 Zo vroeg mogelijk signaleren van spraak- en/of taalproblemen bij kinderen die de Nederlandse taal nog niet of onvoldoende beheersen en school hierin adviseren. Opdat zij zo goed mogelijk de Nederlandse taal leren en kunnen profiteren van het onderwijsaanbod. Met als doel de kans te verkleinen op een blijvende spraak- en/of taalstoornis met (mogelijke) gevolgen voor het gedrag en de leerprestaties. Vroege taalscreening is een effectieve manier om taalproblemen te identificeren en om kinderen te ondersteunen bij het ontwikkelen van de vaardigheden die nodig zijn voor succes op school.23 Nieuwkomerskinderen die logopedische ondersteuning ontvangen, hebben minder kans om door te stromen naar speciaal onderwijs en zijn minder vaak betrokken bij crimineel gedrag dan de kinderen zonder die ondersteuning.24 Logopedische ondersteuning bij nieuwkomerskinderen met taalproblemen verbetert dus niet alleen de taalvaardigheid, maar draagt ook bij aan een betere schoolen psychosociale ontwikkeling op de lange termijn. Logopedisten ondersteunen scholen met een taalvaardigheidscheck in schakelklassen.

De logopedist analyseert waar de hiaten zitten bij (door school geselecteerde) kinderen voor de schakel-/taalklas, en adviseert de leerkracht De logopedist doet een nulmeting op school. Ze bespreekt de uitkomsten met de schakelklasleerkracht en ouders en geeft tips voor het schakelklasjaar. Aan het eind van het jaar volgt een eindmeting. De bevindingen worden met de schakelklasleerkracht besproken en ouders worden schriftelijk geïnformeerd. De logopedist ondersteunt scholen met nieuwkomers. Onderzocht wordt of de voorwaarden om de Nederlandse taal te leren aanwezig zijn bij een kind (bijv. articulatie, mondgedrag en concentratie). N.a.v. het onderzoek worden tips en advies gegeven aan school, zodat de leerkracht hier extra aanbod op kan richten. Logopedisten Scholen Gemeenten De GGD ontvangt, voor een deel van de regio, vanuit de OAB-gelden subsidie om door een logopedist bij 75, door de scholen voor de deeltijd schakelklas geselecteerde, leerlingen de taalvaardigheids-check af te nemen en voor een logopedische screening van alle Kernschoolleerlingen die cursus 2 volgen en de leerlingen van de startgroep (op jaarbasis betreft dit maximaal 150 leerlingen).

Veilig sportklimaat Strategische lijn(en)

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

31

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat

Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Jeugdgezondheidszorg Meldpunt Veilig Sportklimaat Nationaal Sportakkoord Bijdragen aan een sportklimaat waarin iedereen de verbindende kracht en het plezier van sport ervaart en iedereen zich veilig voelt. Het terugbrengen van onveilige situaties in de sportwereld; sportclubs zijn beter op de hoogte hoe onveilige situaties te voorkomen; jongeren hebben een plek om te melden. Bij het Meldpunt Veilig Sportklimaat kunnen sporters, professionals, vrijwilligers of bijstanders misstanden of zorgen over gedrag binnen de sportwereld (anoniem) melden. Het meldpunt bestaat uit een onafhankelijk vertrouwensteam van GGD Zaanstreek-Waterland. De vertrouwenspersonen zet in op de-escaleren, bemiddelen en problemen oplossen waar mogelijk. Verder worden scholingsbijeenkomsten georganiseerd over het bevorderen van een veilig sportklimaat. Sportclubs worden ook ondersteund in het schrijven van beleid hierop. Indien nodig worden acties ondernomen die mogelijk bijdragen aan een positiever en veiliger sportklimaat. Zo zijn er bijvoorbeeld veilig sportklimaat borden uitgereikt waardoor bezoekers van de sportvereniging weten waar zij terecht kunnen bij een onveilige situatie. JGZ-professionals, sportvereniging-ondersteuners Sportverenigingen, gemeenten en sportbedrijven Gemeenten

Extra inzet Jeugdgezondheidzorg: Aanvullend op basisdienst JGZ voor kwetsbare kinderen en gezinnen. Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat

Onderliggende activiteit/ beschrijving

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Jeugdgezondheidszorg Aanvullende inzet Jeugdgezondheidzorg rondom het (jonge) kind ter voorkoming van ontwikkelingsachterstanden. Wet Publieke Gezondheid, Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning Achterstanden of andere problemen die invloed hebben op bijvoorbeeld de (spraak-taal) ontwikkeling van het kind zo vroeg mogelijk ontdekken. Zodat ouders hiervoor de juiste ondersteuning kunnen krijgen. Kinderen beginnen hun schoolcarrière zonder (taal) achterstand waardoor de kans op voortijdig schoolverlaten aanzienlijk wordt verkleind. Ouders krijgen sneller ondersteuning binnen het sociaal domein of sneller ondersteuning van de JGZ wanneer dat nodig is. Ouders en kinderen krijgen meer informatie over een specifiek onderwerp. In overleg met gemeenten wordt deze aanvulling op de basisdienst, afhankelijk van de lokale situatie, ingezet. Voorbeelden zijn: • Intensievere ondersteuning jeugdverpleegkundige, logopedie en pedagogisch adviseur. • Jeugdverpleegkundige: Om de 6 weken casusbespreking kinderdagverblijf over spraak-taalontwikkeling, opvoedondersteuning signaleren.

• Logopedie en/of pedagogisch adviseur: extra observaties, collegiale ondersteuning en/of huisbezoeken en themabijeenkomsten Kinderopvang.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

32

• Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Extra tijd van de jeugdverpleegkundige voor voorlichting aan ouders en kinderen. Jeugdverpleegkundige, logopedist, pedagogisch adviseur Kinderopvang, Sociaal domein Gemeenten

Aanvullende inzet ter preventie van genotmiddelen tijdens PGO groep 7 Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Jeugdgezondheidszorg Aanvullende inzet ter preventie van genotmiddelen tijdens PGO groep 7 Wet Publieke Gezondheid, Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning Kinderen in groep 7 en hun ouders bewust maken van de invloed van groepsdruk op het gebruik van genotmiddelen. Door voorlichting de ouder en kind bewust te maken van de invloed van groepsdruk op het gebruik van genotmiddelen. Kind en ouder weten na het gesprek waar het betrouwbare informatie over dit onderwerp kan lezen. Tijdens PGO 7 besteedt de jeugdverpleegkundige 5 minuten aan het onderwerp Genotmiddelen en groepsdruk. Hierbij bespreekt zij vooral de invloed van groepsdruk op het gebruik van genotmiddelen. Ook vertelt zij waar de ouder betrouwbare informatie kan vinden. En geeft digitale informatie over genotmiddelen in het elektronisch dossier van het kind. Jeugdverpleegkundige Scholen Gemeenten

Video Hometraining Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Jeugdgezondheidszorg Video Hometraining Wet Publieke Gezondheid; Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning Normaliseren opvoedsituaties, het versterken van de draagkracht en indien mogelijk verwijzing naar jeugdhulp voorkomen. De omgeving van het kind versterken, risico’s verkleinen en beschermende factoren tegen gedrag- of ontwikkelingsproblemen versterken 25 In een Video Hometraining traject wordt in ongeveer 3 afspraken samen met de ouder(s) gewerkt aan het verbeteren van positieve communicatie tussen ouder(s) en kind(eren) en het versterken van opvoedcompetentie door middel van het analyseren van video-opnamen van de dagelijkse omgang tussen ouder(s) en kind(eren). De extra ondersteuning kan mogelijk doorverwijzing naar jeugdhulp voorkomen. Video hometraining is een vast onderdeel van het Voorzorgprogramma en kan ook los ingezet worden als onderdeel van opvoedondersteuning. Pedagogisch adviseurs, jeugdverpleegkundigen en Voorzorgverpleegkundigen Onderwijs, kinderopvang, gemeente, buurtteam, kraamzorg, verloskundige, ziekenhuizen, jeugd/kernteam, logopedisten.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

33

Gefinancierd door

Gemeenten

Preventief logopedisch advies bij meertalig opgroeien Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plustaak Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Jeugdgezondheidszorg Preventief logopedisch advies bij meertalig opgroeien Wet Publieke Gezondheid; Jeugdwet Ouders krijgen concrete tips en adviezen om bewust aan de slag te gaan met de talen in hun leefomgeving. Ouders spreken met hun kind in de taal die zij het beste beheersen. Hierdoor krijgt het kind die taal vanaf het prille begin. Hierdoor kan het kind zich beter ontwikkelen. De logopedist maakt ouders ervan bewust dat de taalontwikkeling van hun kind al begint vóór de geboorte, dat hun kind meertalig opgroeit en hoe daar binnen hun gezin invulling aan gegeven kan worden. Ouders krijgen concrete tips om de taalontwikkeling van hun kind gericht te stimuleren, zowel de eerste als de andere taal/talen. Logopedist Kinderopvang, jeugdverpleegkundigen Centrum Jong Gemeenten

Oudercursus ‘Talen in Balans’ Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Jeugdgezondheidszorg Oudercursus ‘Talen in Balans’ Wet Publieke Gezondheid, Jeugdwet, Wet Maatschappelijke ondersteuning Na de cursus hebben ouders concrete handvatten om bewust aan de slag te gaan met de talen in hun leefomgeving. Ouders spreken met hun kind in de taal die zij het beste beheersen. Hierdoor krijgt het kind die taal vanaf het prille begin. Hierdoor kan het kind zich beter ontwikkelen. Dit is een oudercursus van vier bijeenkomsten. Talen in Balans ondersteunt ouders die hun kinderen in meer dan één taal willen opvoeden. Ouders leren bewuste keuzes te maken in hun aanbod aan talen thuis. Ouders gaan met elkaar in gesprek over de taalopvoeding en taalsituaties in hun gezin. Een logopedist van de GGD leidt de bijeenkomsten. De cursus biedt tegelijk de gelegenheid tot het promoten van bijvoorbeeld Boekstart, voorlezen in de Bieb, VVE, de ‘ouder en kind ochtenden’ in Centrum Jong Geuzenpad en andere (talige) activiteiten in de wijk. Logopedist Kinderopvang, jeugdverpleegkundigen GGD Gemeenten

Integrale Gezinsaanpak Zaanstad JGZ Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen. Jeugdgezondheidszorg Gezinsaanpak JGZ Wet Publieke Gezondheid, Jeugdwet, WMO De integrale gezinsaanpak is bedoeld om het werken rondom gezinnen met (potentieel) complexe problematiek beter vorm te geven. Dit gebeurt langs 2 assen: integrale ondersteuning bij individuele casuïstiek en het versterken van collectieve voorzieningen in de wijk. Door een sterke samenwerking

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

34

van het CJ, SWT en JT zijn gezinnen met (potentieel) complexe problematiek eerder en beter in beeld en krijgen zij een goed passend aanbod aan ondersteuning, op individueel niveau en via collectieve voorzieningen.

Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Het ontwikkelen en organiseren van een dekkend aanbod van collectieve en preventieve voorzieningen door CJ en SWT, waarbij behoud, of zo spoedig mogelijk herstel van het gewone leven (normaliseren), centraal staat. Door de integrale gezinsaanpak krijgen gezinnen sneller de benodigde ondersteuning en ontwikkelen we een passend collectief aanbod waar zij aan deel kunnen nemen. Vanuit de GGD sluiten jeugdverpleegkundigen en pedagogisch adviseurs aan bij de driehoeksoverleggen en wordt er een dagdeel per week gezamenlijk gewerkt met medewerkers van het SWT en JT. Zo wordt de onderlinge samenwerking versterkt en gezinnen met problematiek meer integraal geholpen vanaf de start Er wordt een gezamenlijk samenhangend aanbod aan ondersteuning geboden. Naast individuele casuisitiek wordt vanuit de GGD samen met het SWT gewerkt aan een passend aanbod van collectieve en preventieve voorzieningen voor de buurt. Behoud, of zo snel mogelijk herstel van het gewone leven (normaliseren), staat daarbij centraal. GGD-medewerkers nemen deel aan overleggen van het projectteam en de leer- en ontwikkelbijeenkomsten. Ze dragen bij aan de (door)-ontwikkeling van de aanpak Integrale gezinsaanpak. Jeugdverpleegkundigen en Pedagogisch adviseurs Sociaal Wijkteam, Jeugdteam en gemeente Zaanstad Gemeenten

Moeders van Zaandam-Oost Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen. Jeugdgezondheidszorg Moeders van Zaandam-Oost Actieprogramma Kansrijke Start (Ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport), Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning en Wet Publieke Gezondheid Creëren van een stabiele opvoedomgeving, door stress te verlagen bij ouders tijdens de eerste 1000 dagen van hun kind Moeders van Zaandam-Oost draagt bij aan een Kansrijke start en verkleinen gezondheidsachterstanden. Moeders van Zaandam-Oost is een samenwerking tussen GGD ZaanstreekWaterland en het Sociaal Wijkteam in het kader van PACT Zaandam Oost. Er wordt ambulante begeleiding geboden aan kwetsbare gezinnen. Dit pilotproject is gestart in 2023. Binnen het project worden derde-/vierdejaars hbo-studenten (Verpleegkunde, Pedagogiek en Social Work) opgeleid door ervaren professionals om kwetsbare gezinnen met kinderen in de leeftijd van -9 maanden t/m 3 jaar te begeleiden op alle leefgebieden. Doel van de begeleiding is het verlagen van stress rondom de opvoeding, zodat er een stabiele leefomgeving ontstaat voor de ontwikkeling van kinderen.

De focus ligt op het regelen van praktische zaken die komen kijken bij het draaiende houden van een gezin met een zwangere en/of jonge kinderen én het bieden van lichte opvoedondersteuning. Het is een preventief programma waarin de gezinnen intensieve begeleiding krijgen van de studenten voor een langere duur (max. 3 jaar). Bij opvoedproblemen of eventuele

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

35

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

crisissituaties wordt verwezen en opgeschaald naar passend vervolg bij Jeugdteam of indien nodig Veilig Thuis. Er wordt intensief samengewerkt met de eerste en tweede lijn medische zorgprofessionals rondom het gezin (verloskundigen en artsen). VoorZorg verpleegkundige, pedagoog, sociaal werker samen met stagiaires pedagogiek, verpleegkunde en social work. Het Sociaal Wijkteam (Stichting DOCK) i.o. van de gemeente Zaanstad Subsidies vanuit gemeente en overheid. Vanwege het extra geld dat vrij is gekomen voor 2025 en 2026 is de caseload uitgebreid naar 75 gezinnen.

Ondersteuning PO en S(V)O Zaanstad Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Jeugdgezondheidszorg Ondersteuning PO en S(V)O Wet Publieke Gezondheid, Jeugdwet Het zo vroeg mogelijk signaleren van achterstanden of andere problemen, die invloed hebben op de ontwikkeling van het kind. Zodat ouders en kinderen toe geleid kunnen worden naar passende ondersteuning. Problematiek bij kinderen en jeugdigen is eerder in beeld. Dit verkleint de kans op verzwaring van de problemen en de kans op voortijdig schooluitval. • Extra uren JV basisonderwijs zorgteams • Extra uren Jeugdarts voor deelname zorgteams S(V)O Jeugdarts, jeugdverpleegkundige Scholen Gemeenten

Indicatiestelling, toeleiding en monitoring VVE Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Onderliggende activiteit/ beschrijving

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Jeugdgezondheidszorg Indicatiestelling, toeleiding en monitoring VVE Jeugdwet, Wet op het primair onderwijs Drempel verlagen om zo veel mogelijk kinderen met een mogelijke spraak/ taal achterstand toe te leiden naar VVE. VVE geeft deze kinderen extra stimulans, dat weer hun kans op een goede start op de basisschool verhoogd. Het doel van VVE is om gelijke kansen te bevorderen en eventuele spraak/taal ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen te verminderen, zodat ze met vertrouwen en vaardigheden kunnen beginnen aan hun schoolloopbaan. Onderzoek toont aan dat VVE jonge kinderen goed voorbereid op de basisschool en de kansen op academisch succes vergroten. Goede indicatiestelling en toeleiding naar VVE draagt daarom bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Binnen de reguliere contactmomenten met de JGZ worden de indicaties voor VVE besproken. Hierbij besteedt de jeugdverpleegkundige voldoende tijd en aandacht om een grondige beoordeling te maken. De jeugdverpleegkundige houdt zich specifiek bezig met de spraaktaalindicaties die van belang zijn voor deelname aan het VVE-programma.

Voor die ouders voor wie dit onvoldoende is om de toeleiding tot stand te krijgen, is er een specifieke jeugdverpleegkundige die hen bij de hand neemt om hen in dit traject te begeleiden, zodat ook deze kinderen op een VVE plek kunnen worden geplaatst.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

36

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Naast de jeugdverpleegkundige is er een VVE-coördinator. Zij houdt toezicht op het gehele proces van indicatiestelling, toeleiding en monitoring binnen het VVE-programma. Jeugdverpleegkundigen als VVE intermediair Onderwijs, organisaties voor peuterspelen gemeente, buurtteam, jeugdteam Gemeenten

Team Toegang Zaanstad Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen; Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Jeugdgezondheidszorg Team Toegang Zaanstad Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning Toeleiding naar passende zorg binnen CJ of naar het Jeugdteam. Normalisatie en preventie door tijdige inzet van laagdrempelige hulp. Kind en ouder krijgen de passende hulp en begeleiding die het nodig heeft. Als er meer pedagogische ondersteuning nodig is, dan wat er in het standaard opvoedspreekuur wordt geboden, kunnen gezinnen in Zaanstad terecht bij Team Toegang. Zij bekijken samen met de aanmelder, ouders en eventuele netwerkpartners of het gezin doorverwezen kan worden naar het generieke (collectieve) ondersteuningsaanbod binnen de GGD, (ambulante) ondersteuning vanuit Team Toegang wordt ingezet of dat het gezin verwezen wordt naar de ondersteuning van het Jeugdteam of andere netwerkpartner. Een derde optie is dat er een gecombineerd aanbod wordt aangeboden. Pedagogisch adviseur, ambulant jeugdhulpverlener Jeugdteam, sociale wijkteams, school Gemeenten

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

37

4. Meldpunt en advies Bijzondere Zorg (MABZ) Werkgroep Personen met onbegrepen gedrag Er zijn personen die zich niet goed zelf kunnen redden en zelden vanuit eigen beweging gebruik maken van professionele ondersteuning, maar niet of nauwelijks aan te spreken zijn op de eigen verantwoordelijkheid. Hun gedrag is ernstig zorgmijdend. Zij dreigen de grip op hun leven te verliezen en kunnen daardoor een risico vormen voor zichzelf of anderen. Deze burgers/huishoudens worden getypeerd door hun complexe en langdurige zorgvragen. Voor deze groep cliënten is er het Meldpunt en Advies Bijzondere zorg (MABZ). In het MABZ zijn inmiddels de meldpunten OGGZ, zoals het Meldpunt Overlast en Bemoeizorg (MOB), Vroegsignalering (VSO), Meldpunt Onverzekerden (MOZ), Meldpunt Suïcide, Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) en het Meldpunt voor de uitvoering van de wet verplichte GGZ ondergebracht. De laatste twee meldpunten vallen onder de dienstverlening plus, die beide regionaal worden uitgevoerd. Het MABZ biedt advies en ondersteuning bij signalering van verward gedrag zonder acute dreiging of spoed, maar wel met reden tot zorg. Het MABZ biedt hulp buiten de gebaande paden en leidt deze cliënten toe naar passende hulp of ondersteuning. Voor elke cliënt wordt maatwerk geleverd.

Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg Strategische lijn(en) Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Meldpunt en Advies Bijzondere zorg Meldpunt en Advies Bijzondere zorg (MABZ) Wmo , artikel 2 Passende zorg regelen voor kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek die zorg mijden en die zichzelf of anderen schade zouden kunnen aanbrengen De leefsituatie van de kwetsbare inwoner verbetert en hij/zij heeft meer kans om gezond en veilig deel te nemen aan de samenleving. Daarnaast wordt de kans op overlast door de inwoner in zijn omgeving verkleind. Het meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ) richt zich op kwetsbare zorgmijdende inwoners met meervoudige problemen. Deze mensen zijn niet of nauwelijks aan te spreken op hun eigen verantwoordelijkheid en dreigen de grip op hun leven te verliezen. Hierdoor vormen zij een risico en kunnen zij zichzelf of anderen schade toebrengen. Typerend voor deze groep zijn hun complexe en langdurige zorgvragen. Het gaat vaak om inwoners die: • zichzelf ernstig verwaarlozen of verwaarloosd worden; • hun woning ernstig laten vervuilen; • vreemd en zorgwekkend gedrag vertonen (en daarmee overlast veroorzaken); • dakloos zijn of worden; • vereenzamen (onder de radar leven en wegkwijnen); • psychische en/of verslavingsproblemen hebben en geen hulp zoeken; • geen (adequate) hulpvraag hebben; • een beperkt sociaal netwerk hebben.

Voor deze groep inwoners bij wie het hulpverleningsaanbod niet aansluit bij hun zorgbehoefte of voor wie geen passende hulp gevonden is, kan bemoeizorg ingezet worden. Bemoeizorg is een bijzondere vorm van hulpverlening, omdat het ongevraagde hulp is. Samen met de cliënt (en soms de omgeving) wordt de situatie in kaart gebracht. Ter plekke en vaak in overleg met andere hulpverleningsinstanties wordt gekeken welke hulp het meest geschikt is en zo dicht mogelijk in de buurt kan worden georganiseerd. Het MABZ stelt zich ten doel de cliënt toe te leiden naar de meest passende zorg, waardoor diens leefsituatie op alle leefgebieden verbetert. Met de intentie dat de cliënt weer zo gezond en veilig mogelijk kan deelnemen aan

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

38

de samenleving, een aanvaardbare kwaliteit van leven ervaart, en in een zo zelfstandig mogelijke setting Het MABZ team is een multidisciplinair samengesteld team dat bestaat uit sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, sociaal verpleegkundigen en maatschappelijk werkers. Daarnaast zijn er medewerkers van Parnassia, Odion, Leviaan, Leger des Heils en AOP binnen het team werkzaam. Deze medewerkers brengen hun eigen kennis en expertise mee en zijn goed op de hoogte van het aanbod binnen hun eigen organisaties. Dit bevordert veelal een sluitende (keten-)aanpak tussen de verschillende hulporganisaties. Het MABZ is aangesloten bij het landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag. Bij het Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg zijn twee specifieke meldpunt en ondergebracht: - Vroeg Signalering Overleg (VSO) - Meldpunt Bijzondere Zorg VSO: De politie signaleert mensen die zich verward gedragen en hierdoor afwijkend gedrag vertonen. Door dit afwijkende gedrag veroorzaken zij overlast en kunnen zij een (acuut) gevaar voor zichzelf en/of hun omgeving vormen. Deze doelgroep kent een grote overlap met de doelgroep van bemoeizorg. Een reden waarom de politie deze inwoners bij het MABZ meldt. Het VSO brengt meldingen van de politie in kaart, heeft preventief contact en waar nodig wordt doorgeleid naar adequate zorg. De werkwijze kenmerkt zich door korte lijnen en snel schakelen en direct contact.

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Sociaal psychiatrische verpleegkundige, sociaal verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, psychiater Gemeenten, lokale teams, woningbouwverenigingen, zorginstellingen als bv GGZ, Odion, Leger des Heils, Leviaan Deelnemersbijdrage

Team Suïcidepreventie Strategische lijn(en) Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen Meldpunt en Advies Bijzondere zorg Team Suïcides preventie Wmo, artikel 2 Terugbrengen van het aantal suïcides, en het geven van steun en voorlichting aan burgers en professionals om dit te bereiken. Een daling van het aantal suïcides, inwoners met suïcidale gedachten krijgen ondersteuning, en professionals weten beter te handelen in situaties waar suïcidaliteit een rol speelt. Team Suicidepreventie zet zich in voor een daling van het aantal suïcides in onze regio. Het meldpunt biedt: • Zorg voor cliënten met zelfmoordgedachten en naasten (niet acuut). • Nazorg voor de cliënt en voor zijn/haar naasten bij een zelfmoordpoging. • Zorg voor nabestaanden na zelfmoord. • Zorg voor naasten en betrokkenen na zelfmoord. • Er is ook een zorgaanbod voor groepen, zoals scholen , een klas, sportvereniging, of vriendengroep om te helpen met verwerking en rouw.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

39

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

• Klinische lessen op maat rondom suïcidaliteit • Voorlichting en training aan professionals zoals scholen • Samenwerkingsverbanden aangaan/ opzetten Medewerkers MABZ: Sociaal psychiatrische verpleegkundigen, sociaal verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, psychiater 113 zelfmoordpreventie, zorginstellingen, onderwijs Deelnemersbijdrage

Verkennend onderzoek Wet Verplichte GGZ Strategische lijn(en)

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel

Meldpunt en Advies Bijzondere zorg Verkennend onderzoek Wet Verplichte GGZ Wet Verplichte GGZ , artikel 5 Het doen van verkennend onderzoek bij mensen met een ernstig psychische stoornis, om te bepalen of verplichte zorg door de rechter moet worden opgelegd. Duidelijkheid over het al dan niet wenselijk zijn van een verplichte zorgmaatregel door de rechter. De Wvggz geldt voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat ernstig nadeel veroorzaakt voor zichzelf of voor anderen. Als er geen vrijwillige zorg mogelijk is om dat ernstig nadeel weg te nemen, kan de rechter verplichte zorg opleggen. Iedereen heeft de mogelijkheid om een melding te doen als hij van mening is dat iemand (verplichte) psychische zorg nodig heeft. De gemeente moet die melding onderzoeken (verkennend onderzoek) en eventueel de route naar een ‘zorgmachtiging’ in gang zetten. Het MABZ is in de regio Zaanstreek-Waterland gemandateerd door de gemeenten en voert dit verkennend onderzoek uit. Het verkennend onderzoek dient binnen 14 dagen te zijn afgerond. Dat geldt ook wanneer er een aanvraag voor een verzoekschrift voor een zorgmachtiging bij de officier van justitie wordt ingediend. Het MABZ voert alleen het verkennend onderzoek uit bij cliënten die geen zorgkader hebben.

Medewerkers MABZ: Sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, Sociaal verpleegkundigen Gemeenten, lokale teams, GGZ, huisartsen Deelnemersbijdrage

Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Meldpunt Bijzondere Zorg Strategische lijn(en) Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Structurele aandacht voor gezondheid en leefbaarheid en veiligheid in de leefomgeving MABZ Meldpunt Bijzondere Zorg Wmo Passende zorg regelen voor kwetsbare inwoners met ernstig meervoudige problematiek die zorg mijden en die zichzelf of anderen schade zouden kunnen aanbrengen Zorgen voor een menswaardiger bestaan van de sociaal kwetsbare groep, terugdringen overlast, en vergroten leefbaarheid in de wijk. Een toeleidingstraject is in de meeste gevallen nodig als de cliënt(e) geen ziektebesef of ziekte inzicht heeft in combinatie met ernstig zorg mijden. Het Toeleidingsteam bestaat uit deskundige medewerkers van verschillende disciplines (zorg en deskundigheid op het gebied van psychiatrie, verslavingszorg, mensen met een verstandelijke beperking, woonbegeleiding en huisvesting).

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

40

Tweewekelijks vindt er casuïstiek-bespreking plaats van cliënten die vanuit het MABZ zijn overgedragen.

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Doelgroep MBZ: sociaal kwetsbare mensen die: · - onvoldoende in staat zijn om in de eigen basale bestaansvoorwaarden te voorzien (onderdak, voedsel, inkomen, gezondheidszorg, sociale contacten); · - meerdere problemen tegelijkertijd ondervinden, waaronder bijvoorbeeld tekortschietende zelfverzorging, sociaal isolement, vervuiling van woonruimte en/of woonomgeving, gebrek aan vaste of stabiele woonruimte, psychische problemen en verslavingsproblemen; · - vanuit de optiek van professionele hulpverleners niet de zorg krijgen die zij nodig hebben om zich in de samenleving te handhaven; · - geen stabiel contact hebben met de geestelijke gezondheidszorg en/of de verslavingszorg. SPV-ers, sociaal verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, psychiater Gemeenten. Lokale teams, politie, woningbouwverenigingen, zorginstellingen zoals GGZ, Odion, Leger des Heils, Leviaan , Algemeen Opvangpunt Purmerend Deelnemersbijdrage

GGD/ GGZ in de wijk Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Structurele aandacht voor gezondheid en leefbaarheid en veiligheid in de leefomgeving MABZ GGD/GGZ in de Wijk Wmo Tijdig zorgen voor de juiste zorg voor mensen met ernstig psychiatrische aandoeningen. Vermindering overlast in de wijk. Psychisch kwetsbare mensen worden eerder en beter geholpen, met als gevolg minder overlast in de wijk = leefbaarheid van de wijk wordt vergroot. Deskundigheid medewerkers wijkteams is verbeterd. Tijdig en de juiste zorg voor mensen met ernstig psychiatrische aandoeningen vraagt naar kennis en expertise op het gebied van psychische kwetsbaarheid en de sociaal-maatschappelijke problematiek die dit met zich mee kan brengen. Preventie en vroegsignalering zijn hierbij essentieel. Dit vraagt om een geïntegreerde wijkgerichte benadering met een goede afstemming en samenwerking tussen sociaal wijkteams , onderwijs en netwerkpartners, zoals woningbouwvereniging, politie en GGD, GGZ én ervaringsdeskundigen. Het inzetten van GGZ professionals in de wijkteams vergroot de deskundigheid in de teams met als resultaat: preventie, vroegsignalering, advisering en ondersteuning bij de opvang, begeleiding in de op- en afschaling van zorg van psychisch kwetsbare mensen. Ervaringsdeskundigen worden ingezet bij de ondersteuning aan mensen met psychische kwetsbaarheid.

Doelgroep GGZ in de Wijk: • Inwoners met psychische kwetsbaarheid en verstoorde geestelijke gezondheid die binnen het bestaande hulpaanbod niet voldoende geholpen worden en bij wie een inclusievraagstuk een rol speelt. • Inwoners met een combinatie van schijnbaar oplosbare sociaalmaatschappelijke problematiek op meerdere levensgebieden waarin ze vastlopen, in een geïsoleerde situatie verkeren of dreigen te komen en waar geen ‘quick fix’ oplossing voor handen is. • Inwoners in de wijk die zelf geen hulp willen of kunnen vragen en waar (mogelijk) een motivatievraagstuk speelt. Gedrag en situatie zijn

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

41

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

zodanig dat bemoeienis van de geestelijke gezondheidszorg gewenst of noodzakelijk is. Sociaal wijkteammedewerkers, GGZ- en GGD medewerkers en ervaringsdeskundigen, die samenwerken in het sociaal wijkteam, in het onderwijs ( Tallant college) en jongerenloket Gemeenten. Lokale teams, politie, woningbouwverenigingen, zorginstellingen zoals GGZ, Odion, Leger des Heils, Leviaan, Algemeen Opvangpunt Purmerend. Parnassia, onderwijs en gemeenten

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

42

5. Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises Werkgroep Gezondheid Wettelijk is vastgelegd dat de directeur Publieke Gezondheid (DPG) verantwoordelijk is voor twee organisaties: GGD en GHOR. Bij rampen en crises is de DPG verantwoordelijk voor het gezondheidskundig advies aan de burgemeesters. De GGD draagt in afstemming met GHOR en gemeenten binnen de geneeskundige keten zorg voor de preventieve publieke gezondheidszorg. Dit betreft specifiek infectieziekte bestrijding, medische milieukunde, de psychosociale hulpverlening ten behoeve van de gezondheid van (potentiële) slachtoffers van rampen en gezondheidsonderzoek na rampen.

Voorbereiden op rampen en crisis Strategische lijn(en)

Overig

Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag

Publieke gezondheid bij rampen en crises Voorbereiden op rampen en crisis Wet publieke gezondheid, artikel 2, artikel 14 Besluit publieke gezondheid artikel 2 Wet op de Veiligheidsregio artikel 32, artikel 33 Landelijk Kwaliteitskader Crisisbeheersing en OTO 2.0 Goede voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening tijdens rampen en crises, adequate (psychosociale) hulpverlening bieden aan (potentiële) slachtoffers. Inzicht verwerven in de gezondheidssituatie. Kwalitatieve afhandeling van rampen en crisis, waardoor de effecten en impact van een ramp of crisis zo mimimaal mogelijk is. De GGD dient zich voor te bereiden op rampen en incidenten. De GGD professionals gaan bij een ramp of incident aan het werk op hun eigen vakgebied. De GGD kent 4 processen die ook tijdens een crisis geactiveerd kunnen worden: infectieziekten bestrijding, medische milieukunde, gezondheidsonderzoek bij rampen en psychosociale hulpverlening.

Doel

Resultaat Inhoudelijke beschrijving

• • • • •

• Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Operationele leiding van de geneeskundige hulpverlening. Adviseren over de gezondheidsrisico’s bij rampen en incidenten bij infectieziekten en epidemieën. Adviseren over de gezondheidsrisico’s bij rampen en incidenten waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn. Inzicht verwerven in de gezondheidstoestand van degene die getroffen zijn ( gezondheidsonderzoek bij rampen). Het bevorderen en coördinatie van psychosociale hulp bij rampen en incidenten. Voor de psychosociale hulpverlening kan de GGD een Opvangteam samenstellen in samenwerking met Slachtofferhulp en Maatschappelijk werk. 24/7 uur bereikbaarheid.

DPG, crisis coördinatoren, procesleiders IZB, MMK, PSH en GOR GHOR, VRZW, gemeenten, RIVM, zorginstellingen en ketenpartners Deelnemersbijdrage

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

43

6. Toezicht houden Werkgroep Toezicht De GGD verricht toezichthoudende taken. Het toezicht kan signalerend en beïnvloedend van aard zijn of meer controlerend (nadruk ligt op het naleven van regels). Het toezicht Kinderopvang vloeit voort uit de Wet kinderopvang. De GGD-toezichthouders zien toe op de naleving van de eisen die deze wet stelt aan kindercentra en gastouders, op o.a. het gebied van de kwaliteit van de opvang (zowel materieel als ten aanzien van het pedagogisch klimaat). Het toezicht Jeugdinternaten is gebeurt in het kader van de Wet op de jeugdverblijven.

Toezicht houden Strategische lijn(en) Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Toezicht houden Toezicht kinderopvang Wet kinderopvang artikel 1.61. De dienstverlening en bedrijfsvoering van een kinderopvanglocatie voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen. Deze kwaliteitseisen hebben betrekking op het pedagogische klimaat, veiligheids- en gezondheidsaspecten. Kinderopvanglocaties voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen, of voeren verbeteringen door om aan die eisen te voldoen. Toezicht in het kader van de Wet kinderopvang bij: • Kinderdagverblijven • Buitenschoolse opvang • Gastouderbureaus • Gastouders Periodieke uitvoering van risico-gestuurde inspecties aan de hand van een jaarlijks - op basis van landelijke toetsingskaders - opgesteld risicoprofiel Signalering en rapportage aan kinderopvanglocatie en gemeente; Advies over handhaving aan gemeente. Toezichthouders kinderopvang Kindercentra, gastouderbureaus, gastouders, gemeenten, GGD GHOR Nederland, VNG Gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op daadwerkelijk aantal inspecties per gemeente. Jaarlijks wordt een bedrag per gemeente als voorschot gefactureerd. Aan het einde van het jaar vindt nacalculatie plaats op basis van realisatie

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

44

7. Veilig Thuis Werkgroep Veilig Thuis Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland is het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling voor de regio Zaanstreek-Waterland. Hier kunnen slachtoffers, plegers, omstanders en beroepskrachten uit deze regio terecht voor deskundige hulp en advies. Veilig Thuis is er voor iedereen, jong en oud, die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling. Veilig Thuis biedt de helpende hand, doorbreekt onveilige situaties en zet mensen in beweging. Veilig Thuis biedt perspectief op een betere situatie waardoor mensen weer toekomst hebben. Veilig Thuis werkt conform het handelingsprotocol Veilig Thuis.

Advies en ondersteuning Strategische lijn(en) Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Veilig Thuis Advies en ondersteuning Wmo, Jeugdwet Professionals en burgers bijstaan bij vragen en situaties van huiselijk geweld. Zicht krijgen op de actuele veiligheid van alle directbetrokkenen. Professionals en betrokkenen bij huiselijk geweld en/of kindermishandeling kennen de stappen die zij kunnen zetten om de situatie van huiselijk geweld of kindermishandeling te doorbreken en de veiligheid te herstellen en zijn in staat om de benodigde stappen te zetten. Inwoners en professionals hebben hun zorgen gedeeld en weten wat passende vervolgstappen zijn. Adviseren en ondersteunen van zowel professionals als inwoners bij vragen en situaties van huiselijk geweld. Dit kan telefonisch, fysiek of per chat. Meedenken op casusniveau over veiligheidsaspecten. 1. Inwoners krijgen advies (kan anoniem), en kunnen overgaan tot een melding (niet anoniem). Samen wordt bepaald of een melding de gewenste vervolgstap is. Advies kan bijvoorbeeld gaan over mogelijke gevolgen van een geweldsituatie en het doorbreken hiervan. Ook legt Veilig Thuis uit welke ondersteuning zij kan bieden. Denk bijvoorbeeld aan het leggen van contact tussen directbetrokkenen en hulpverleners, of het deelnemen aan gesprekken tussen directbetrokkenen en hulpverleners.

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

2. Professionals begeleiden bij de stappen van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Aan de hand van 5 stappen bepaalt een professional of er een melding moet worden gedaan bij Veilig Thuis en of (extra) hulpverlening nodig is. Veilig Thuis kan hierin ondersteunen. Voorbeelden zijn: • Het helder krijgen van de verantwoordelijkheden tussen adviesvrager en Veilig Thuis. • Adviseren over of en hoe het gesprek aan te gaan met betrokkenen. • Meedenken bij de voorbereiding van gesprekken. • Ondersteunen bij het opstellen van een veiligheidsplan. • Bijwonen van overleggen om mee te denken in vervolgstappen. Iedere adviesvraag van een professional wordt geregistreerd en staat op naam van de adviesvrager. Specialist Veilig Thuis Jeugdteams, Sociale wijkteams, Jeugdbescherming, William Schrikker stichting, Politie, Raad voor de Kinderbescherming en (vele) anderen Deelnemersbijdrage

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

45

Melding Strategische lijn(en) Programma Basisdienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat Inhoudelijke beschrijving Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Veilig Thuis Melding Wmo, Jeugdwet De verantwoordelijkheid voor het zicht op de veiligheid van de directbetrokkenen is overgedragen van de melder naar Veilig Thuis. Veilig Thuis verbindt signalen uit verschillende bronnen met de melding en kan zodoende een inschatting maken van de actuele en structurele onveiligheid. Veilig Thuis honoreert altijd de wens van inwoners en professionals om een melding te doen en deze vast te leggen in het registratiesysteem op voorwaarde dat: - de melding betrekking heeft op (een vermoeden van) huiselijk geweld of kindermishandeling; - de melder zichzelf en zijn contactgegevens kenbaar maakt aan Veilig Thuis. Veilig Thuis neemt de melding in ontvangst en voert een veiligheidstaxatie uit. De melding wordt geregistreerd. Een veiligheidstaxatie wordt uitgevoerd. Met de melder worden afspraken over de vervolgstappen en de wijze van communiceren. Specialist Veilig Thuis Jeugdteams, Sociale wijkteams, Jeugdbescherming, William Schrikker stichting, Politie, Raad voor de Kinderbescherming en vele anderen Deelnemersbijdrage