Document · PDF

e-dienstenoverzicht-april-2025-ggd-zw

Gemeenteraad 26 juni 2025, gemeente PurmerendBij agendapunt: Zienswijze begroting GGD Zaanstreek-Waterland23.558 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Dienstenoverzicht April 2025

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding Dienstverlening GGD in een oogopslag Programma’s 1. Monitoring, signaleren en adviseren 2. Infectieziekte bestrijding 3. Jeugdgezondheidzorg 4. Meldpunt en advies Bijzondere Zorg 5. Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises 6. Toezicht houden 7. Veilig Thuis Dienstverlening plus gefinancierd door derden Overzicht van wetgeving Bronnen

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Inleiding In het najaar 2021 is in samenwerking met de gemeenten gestart met het project GGD 3.0 met als doel om te komen tot een toekomstbestendige GGD. Onderdeel van dit project is het ontwikkelen van een regionale visie op gezondheid, het inzichtelijk maken van de financiën en het transparant maken van de diensten en de ontwikkeling van een governancestructuur. Voorjaar 2023 is de regionale visie op gezondheid vastgesteld door het algemeen bestuur. De GGD geeft uitvoering aan de regionale visie aan de hand van 5 strategische lijnen: 1. Inzetten op verbeteren leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners 2. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen 3. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving 4. Inzetten op verlagen van de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen 5. Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden Het dienstenoverzicht van de GGD heeft als doel inzichtelijk te maken welke diensten de GGD uitvoert voor de gemeenten en hun inwoners. De GGD levert basisdienstverlening, dienstverlening plus en dienstverlening plus op verzoek van derden. In de kopjes hieronder vindt u een nadere toelichting op deze termen. Dit dienstenoverzicht is onderdeel van de P&C cyclus en is een specificatie van de programmabegroting.

Jaarlijks worden in de programma begroting prestatie indicatoren vastgesteld op basis waarvan de dienstverlening wordt verantwoord in de bestuursrapportage en jaarverantwoording. Periodiek zal het dienstenoverzicht worden geactualiseerd. Basisdienstverlening De basisdienstverlening wordt uitgevoerd voor alle gemeenten. Deze basisdienstverlening wordt gefinancierd uit de algemene deelnemersbijdrage van de gemeenten. De basisdienstverlening is een uitwerking van taken die de GGD heeft op basis van wet- en regelgeving, vooral de wet Publieke Gezondheid en de gemeentelijke afspraken. Dienstverlening plus De GGD levert ook plustaken die zij op verzoek van gemeenten uitvoert. Deze dienstverlening plus heeft een logische samenhang met de basisdienstverlening. Zoveel mogelijk wordt de dienstverlening plus ook regionaal uitgevoerd. In het algemeen bestuur leggen de gemeenten hun wensen voor een aanvullende diensteverlening voor. Uiterlijk in het najaar, voorafgaand aan het nieuwe kalenderjaar, wordt de dienstverlening plus regionaal afgesproken. De financiering van deze plustaken dient minimaal kostendekkend te zijn. Dienstverlening plus op verzoek van derden De GGD levert daarnaast plustaken die zij op verzoek van andere klanten/ organisaties uitvoert. Deze dienstverlening plus wordt gefinancierd door derden.

Deze dienstverlening plus heeft een logische samenhang met de basisdienstverlening. De financiering van deze plustaken dient minimaal kostendekkend te zijn. Opbouw van het dienstenoverzicht Het dienstenoverzicht begint met een overzicht van de ‘dienstverlening in één oogopslag’. In deze lijst staat basisdienstverlening in een groen kader en de dienstverlening plus in een blauw kader. Sommige diensten worden deels als dienstverlening plus uitgevoerd en worden daarom twee maal (in beide kleuren) benoemd.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Dienstverlening in één oogopslag De diensten in groen betreft de basisdienstverlening, de diensten in blauw betreft de dienstverlening plus. Monitoring, signaleren en adviseren • Gezondheidsmonitoring • Gezondheidsmonitoring uit interne bronnen • Advisering volksgezondheid beleid • Gezondheidsbevordering • Medische milieukunde • Gezondheidsmonitoring - extra onderzoek • Implementatie Gezonde School aanpak • Fris op school • Counseling kinderwens / Kansrijke start: een open en eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie • Penvoerder: subsidie aanvrager • Project coördinator • Project uitvoerder • Gezondheidsmakelaar • Medische milieukunde- Omgevingstafels Infectieziektebestrijding • Algemene Infectieziektebestrijding (aIZB) • Centrum voor Seksuele Gezondheid (CSG) • Tuberculosebestrijding (TBC) • Technische hygiëne zorg • Technische hygiëne zorg Jeugdgezondheidszorg • Basispakket Jeugdgezondheidszorg • Zorg nieuwkomers • Aanpak schoolverzuim • Preventieve logopedie voor kinderen 0 – 4 jaar • Coördinatie Integrale vroeghulp bij zorgen over de ontwikkeling • Preventieve opvoedingsondersteuning • Thematische inkoop collectief preventief aanbod voor (aanstaande) ouders, kind en jeugdigen • Centrale Zorgverleners • Voorzorg Kansrijke start • Regionale samenwerking gezonde leefstijl/ Aanpak Gezonde Leefstijl (JOGG) • Intensievere opvoedingsondersteuning • Extra

inkoop spraak/taal ondersteuning aan school: onderwijs ondersteunend aanbod logopedie • Veilig sportklimaat • Extra inzet Jeugdgezondheidzorg: Aanvullend op basisdienst JGZ voor kwetsbare kinderen en gezinnen • Aanvullende inzet ter preventie van genotmiddelen tijdens PGO groep 7 • Video Hometraining • Preventief logopedisch advies bij meertalig opgroeien • Oudercursus ‘Talen in Balans’ • Integrale Gezinsaanpak Zaanstad JGZ • Moeders van Zaandam-Oost • Ondersteuning PO en S(V)O Zaanstad • Team Toegang Zaanstad

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Meldpunt en advies Bijzondere Zorg • MABZ: Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg • Suïcide meldpunt • Verkennend onderzoek wet Verplichte GGZ • Meldpunt Bijzondere Zorg • GGD/ GGZ in de wijk Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises • Voorbereiding op rampen en crises Toezicht • Toezicht kinderopvang Veilig Thuis • Advies en ondersteuning • Melding • Overdracht • Voorwaarden en vervolg • Onderzoek • Veiligheidstaxatie • Tijdelijk Huisverbod Proces coördinatie • Voorlichting aan lokale veld en overige ketenpartners • Samenwerking met lokale veld en overige ketenpartners • Mee: Concrete ondersteuning lokale veld • Crisis uitruk lokale veld • Diepte investering achterstandswijken • Intergenerationeel en duurzaam stoppen SWITCH • Van incidentbestrijding via data naar beleidsvoorstellen Dienstverlening plus gefinancierd door derden • • • • • • • • • • • • • • •

Gezondheidsmonitoring- extra onderzoek Versterking IZB epidemiologische functie Implementatie Gezonde school Medische milieukunde - advisering derden Evenement advisering Publieke gezondheidszorg asielzoekers Penvoeder: subsidie aanvrager Project coördinator Project uitvoerder Reizigersadvisering en vaccinatie Technische hygiëne zorg GGD/GGZ in de wijk Wijk -GGD-er

Innovatieve psychiatrie

Straattriage en Specialistische Bemoeizorg

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Programma’s 1. Monitoring, signaleren en adviseren Werkgroep Gezondheid De GGD baseert het beleid en de preventie activiteiten zo veel mogelijk op landelijke en regionale ontwikkelingen en onderzoek en op signalen vanuit de praktijk. De GGD monitort gezondheidsrisico’s in de sociale en fysieke omgeving. Deze monitoring is de basis voor het signaleren en adviseren aan de gemeenten over hun beleid op het gebied van gezondheidspreventie, - bevordering en – bescherming. De GGD volgt de preventiecyclus, dat wil zeggen dat monitor gegevens, beleidsadviezen en interventies op elkaar worden afgestemd. Door de monitoringsfunctie heeft de GGD een schat aan informatie en is daarmee het kenniscentrum voor gezondheid, leefstijl en zorg. De aanpak van gezondheidsverschillen en het verbeteren van leefstijlaspecten als een gezond gewicht, roken of mentale gezondheid zijn complexe problemen, waarvoor een integrale strategie met meerdere typen interventies nodig is. Belangrijk onderdeel van deze strategie is het versterken van de sociale en fysieke omgeving, het stimuleren en ondersteunen van gedrag en vaardigheden. Milieu en gezondheid (ook wel: medische milieukunde) houdt zich bezig met de relatie tussen milieufactoren en de gezondheid. Centraal staan vragen over of een bepaalde milieugevoelige objecten effecten op de gezondheid kan hebben ( bv lucht, geluid, bodem).

Maar ook of ziekten of klachten veroorzaakt kunnen zijn door een milieufactor (chemische, fysische en biologische factoren).

Gezondheidsmonitoring Strategische lijn(en)

Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Inzetten op leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden. Monitoring, signaleren en adviseren Gezondheidsmonitoring Wet publieke gezondheid artikel 2, artikel 15 Besluit publieke gezondheid artikel 2 Het in beeld brengen van de gezondheidssituatie van de inwoners en de factoren die samenhangen met de gezondheid, zoals leefstijl, fysieke en sociale omgeving, waardoor o.a. risicogroepen en risicogedrag in beeld komen. Het adviseren van gemeenten ten aanzien van gemeentelijk en regionaal (volksgezondheid) beleid en interventies op basis van de epidemiologische gegevens. Ook het GGD beleid en interventies hebben hun basis in de monitorgegevens (volgens de preventiecyclus). We rapporteren jaarlijks cijfers over de gezondheidssituatie in de regio als input voor gezondheidsbeleid en -bevordering. - Inzicht in de gezondheidssituatie van de inwoners en de onderliggende determinanten. - Inzicht in gezondheidsverschillen tussen groepen. - Inzicht in risicogroepen en risicogedrag.

- Adviezen aan gemeenten ten aanzien van gemeentelijk en regionaal (volksgezondheid) beleid en interventies. Gezondheidsmonitoring is onderdeel van de preventie cyclus. Dat wil zeggen dat monitor gegevens, beleidsadviezen en interventies op elkaar worden afgestemd. We brengen de gezondheidssituatie van de inwoners en de factoren die samenhangen met de gezondheid, zoals leefstijl, fysieke en sociale omgeving in beeld aan de hand van verschillende gezondheidsmonitors, en panelonderzoek. De epidemiologische gegevens

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

zijn input voor gemeenten bij het vormgeven van gemeentelijk en regionaal (volksgezondheid) beleid en interventies. De resultaten van de monitors worden gepubliceerd op de website gezondheidincijfers.ggdzw.nl. Activiteiten: • Uitvoeren gezondheidsmonitor onder de doelgroepen ouders van kinderen t/m 11 jaar ( kind monitor), Jeugdmonitor (12 -16 jaar), volwassenen monitor (18 t/m 64 jaar) en ouderenmonitor ( 65+) • Uitvoeren panelonderzoek op basis van een specifieke vraagstelling. Het panelonderzoek geeft op een snelle manier een beeld van hoe inwoners denken over gezondheid gerelateerde thema’s. In opdracht van de GGD, gemeenten of ketenpartners. • Ontwikkelen en onderhouden dashboard met epidemiologische informatie • Duiding en advisering op basis van de gezondheidsmonitors zodat er regionaal (gezondheids-)beleid gevormd kan worden. • Opstellen rapportages en factsheets naar aanleiding van de monitor, zoals gemeentelijke rapportages en schoolrapportages. In de gemeentelijke rapportages worden de gegevens waar mogelijk en relevant uitgesplitst naar achtergrond kenmerken, zoals bijvoorbeeld geslacht en leeftijd. • Adviseren over het opzetten en uitvoeren van onderzoek bij een incident, crisis of ramp. Gezondheidsonderzoek bij rampen ( GOR) heeft als doel de zorg en behandeling van getroffenen te optimaliseren.

Afhankelijk van de omvang van dit onderzoek wordt dit gefinancierd als extra onderzoek. Planning: Doelgroep GM Volwassenen & Ouderen (18-64 jaar en 65+ jaar) GM Kinderen (0-12 jaar) GM Jeugd GM Volwassenen & Ouderen (18-64 jaar en 65+ jaar)

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Tijdstip dataverzameling Najaar 2024

Tijdstip resultaten Zomer 2025

2025 Najaar 2026 Najaar 2028

2026 Zomer 2027 Zomer 2029

Epidemiologen, epidemiologisch onderzoekers en data analisten/onderzoeks medewerkers Gemeenten, scholen, GGD GHOR Nederland, anderen GGD-en, RIVM, CBS Interne samenwerking aan de hand van de preventiecyclus Deelnemersbijdrage

Gezondheidsmonitoring uit interne bronnen Strategische lijn(en)

Programma Basis dienstverlening

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Wet publieke gezondheid artikel 2, artikel 15 We rapporteren jaarlijks over gegevens verzameld door de publieksfuncties van de GGD. Afhankelijk van de publiekstaak als input voor gezondheidsbeleid en -bevordering of als input voor interne sturing en verantwoording. Inzicht in de gezondheidssituatie van de inwoners. Inzicht in registratiegegevens van de publieksfuncties van de GGD (stuurinformatie). Analyse van registratiegegevens van afdelingen ten behoeve van inzicht in de gezondheidssituatie en evaluatie van interventies. Voorbeelden zijn jeugdgezondheidszorg (JGZ), MABZ, JOGG, Veilig thuis en suïcidegegevens, tijdelijk huisverbod en infectieziekten. Epidemiologen, epidemiologisch onderzoekers en data analisten/onderzoeksmedewerkers Gemeenten, scholen, GGD GHOR Nederland, anderen GGD-en, RIVM, CBS Interne samenwerking aan de hand van de preventie cyclus Deelnemersbijdrage

Advisering volksgezondheid beleid Strategische lijn(en)

Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden. Monitoring, signaleren en adviseren Advisering volksgezondheid beleid Wet publieke gezondheid artikel 2, lid 1 Bijdragen aan het ontwikkelen van regionaal en lokaal volksgezondheidsbeleid en inzet daarop, op basis van lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen en monitorgegevens. Een gezamenlijk met gemeenten en netwerkpartners vormgegeven volksgezondheidbeleid. Beleidsadvisering is onderdeel van de preventie cyclus dat wil zeggen dat monitor gegevens, beleidsadviezen en interventies op elkaar worden afgestemd. • Het in samenwerking met gemeenten en netwerkpartners uitwerking geven aan de strategische lijnen ten behoeve van het volksgezondheidbeleid in de regio Zaanstreek-Waterland. • Signaleren van ontwikkelingen van invloed op de volksgezondheid in de regio, denk aan veranderd landelijk beleid en ontwikkelingen. • Adviseren over en ondersteunen bij de (door)ontwikkeling van beleid betreffende thema’s die de publieke gezondheid raken, zowel op politiek-strategisch als op inhoudelijk niveau.

• Borgen van verbinding en integraliteit tussen diverse beleidsterreinen betreffende volksgezondheidbeleid. • Bevorderen van samenhang en afstemming in ketensamenwerking met gemeenten en netwerkpartners. • Het ondersteunen van gemeenten / regio bij de ontwikkeling en totstandkoming van de (lokale) gezondheidsnota’s. • Jaarlijks presenteren aan gemeenten van regionale/ lokale gezondheidsgegevens, gekoppeld aan bestaand beleid (monitoring) en ontwikkeling nieuw beleid

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

• Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Deelname aan regionale netwerken op het terrein van volksgezondheid. Beleidsadviseurs Gemeenten, lokale en regionale netwerkpartners zoals zorgverzekeraars, GGD GHOR Nederland, anderen GGD-en en RIVM. Interne samenwerking aan de hand van de preventie cyclus Deelnemersbijdrage

Gezondheidsbevordering Strategische lijn(en)

Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners

Wijze van financiering

Inzetten op leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden. Monitoring, signaleren en adviseren Gezondheidsbevordering Wet publieke gezondheid artikel 2, artikel 15 Besluit publieke gezondheid artikel 2 Adviseren en begeleiden bij de implementatie van interventies die de gezondheid bevorderen op basis van landelijke ontwikkelingen en epidemiologische gegevens. Een gezonde leefstijl bij inwoners stimuleren door het overbrengen van kennis en vaardigheden, met oog voor een gezonde leefomgeving, zodat de gezonde keuze de makkelijke keuze wordt. Gezondheidsbevordering is onderdeel van de preventie cyclus dat wil zeggen dat monitor gegevens, beleidsadviezen en interventies op elkaar worden afgestemd. Gezondheidsbevordering is gericht op het bevorderen en behouden van een goede gezondheid van alle inwoners in de regio, met extra aandacht voor de specifieke risicogroepen. Focus ligt op het voorkomen en verminderen van gedrag- en leefstijl gerelateerde gezondheidsproblemen (bijv.

overgewicht en mentaal welbevinden), het vergroten van gezondheidsvaardigheden, en het creëren van een gezondheid bevorderende (sociale en fysieke) omgeving. Activiteiten zijn: • Implementatie en coördinatie van landelijke publiekscampagnes naar de regio en gemeenten, zoals Stoptober, Ik pas en 30dagengezonder. • Adviseren over van effectieve en bewezen gezondheidsinterventies. • Ondersteuning calamiteiten op school in samenspraak met JGZ, bijv. bij grensoverschrijdend gedrag en verdriet en rouw. • Deelname regionale netwerken ten aanzien van een preventieaanbod. • Opzetten en (door)ontwikkelen van lokale ketensamenwerkingen, bijv. rondom Valpreventie. Adviseurs gezondheidsbevordering Gemeenten, lokale en regionale ketenpartners, onderwijs, zorgverzekeraar, GGD GHOR Nederland, andere GGD-en, en landelijke samenwerkingspartners Interne samenwerking vindt plaats aan de hand van de preventiecyclus en multidisciplinaire werkgroepen. Deelnemersbijdrage

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Medische Milieukunde Strategische lijn(en) Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Monitoring, signaleren en adviseren Medische milieukunde: milieu en gezondheid Wet publieke gezondheid artikel 2 Besluit publieke gezondheid artikel 2 Omgevingswet artikel 2, artikel 5. Het voorkomen van gezondheidsklachten door ongewenste, risicovolle situaties in het milieu. Het bevorderen van een gezonde leefomgeving • Signalering van ongewenste situatie in het binnen- en buitenmilieu die een effect hebben op de gezondheid van de inwoners. • Beleidsadvisering ten aanzien van gezonde leefomgeving. • Beleidsadvisering gemeentelijke en provinciale Omgevingsvisies en omgevingsplannen. • Jaarlijks deelnemen aan 2x vooroverleg, intake en/of omgevingstafel per gemeente ( max 24 uur ). Een omgevingstafel bestaat uit maximaal 3 bijeenkomsten. • Het behandelen van vragen, gezondheidsklachten en meldingen in relatie tot milieu factoren van inwoners, gemeenten en ketenpartners als de Omgevingsdienst en veiligheidsregio. Vragen ten aanzien van ongediertebestrijding vallen hier niet onder. • Op preventie gerichte voorlichting. • Ondersteunen van gemeenten en Omgevingsdiensten bij communicatie over gezondheidsrisico’s in relatie tot milieufactoren. • Advisering bij milieu-incidenten.

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners

Medische milieukundigen beleidsadviseurs Gemeenten, Omgevingsdienst, Veiligheidsregio, provincie NH RIVM, GGD Amsterdam ( ivm 2e lijns MMK) en andere GGD-en, GGD GHOR Nederland.

Wijze van financiering

Deelnemersbijdrage

Gezondheidsmonitoring-extra onderzoek Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

•

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Op verzoek van derden* kunnen extra verdiepende analyses worden uitgevoerd op de resultaten van de gezondheidsmonitor om een specifieke vraagstelling te beantwoorden. • Op verzoek van derden* kan een extra Gezondheidsmonitor worden uitgevoerd zoals de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen (16 tot en met 25 jaar). • Op verzoek van derden* kunnen extra vragen worden toegevoegd aan de Gezondheidsmonitoren. • Op verzoek van derden* kan een verzoek gedaan worden voor de evaluatie van interventies en projecten. • Op verzoek van gemeenten kan extra onderzoek worden uitgevoerd na een incident of ramp om de situatie van de getroffenen te monitoren met als doel de zorg en behandeling van getroffenen te optimaliseren. ( Gezondheidskunde onderzoek bij rampen) * voorbeelden van derden zijn: gemeenten, lokale teams, scholen, VWS, Trimbos, GGD GHOR Nederland Epidemiologen, epidemiologisch onderzoekers en data analisten/onderzoeksmedewerkers Gemeenten, scholen, GGD GHOR Nederland, GGD-en, RIVM, CBS Interne samenwerking aan de hand van de preventie cyclus Aanvragers zoals gemeenten, Trimbos, RIVM enz

Implementatie Gezonde School aanpak Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Inzetten op leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Monitoring, signaleren en adviseren Implementatie Gezonde School-aanpak Wet publieke gezondheid artikel 2, artikel 15 Succesvol en duurzaam implementeren van de Gezonde School-aanpak en te borgen in het DNA van de school. Subdoel: behalen van het themacertificaat en daarmee het Vignet Gezonde School. Scholen werken volgens de integrale Gezonde school-aanpak structureel aan één of meerdere gezondheidsthema’s ter bevordering van de gezondheid van de jeugd. Advisering & implementatie van de Gezonde School-aanpak voor PO/SO/VO/VSO/praktijkschool/MBO. De GGD biedt scholen vanuit de basis een startgesprek Gezonde School aan. Daarnaast gaan er uren naar coördinatie (o.a. landelijke overleggen, algemene werving, interne/externe samenwerking partners) van de Gezonde School-aanpak. Het plus product Gezonde School biedt de mogelijkheid om scholen (na het startgesprek) te adviseren en te begeleiden bij de implementatie van één of meerdere Gezonde School thema’s en (indien gewenst) het behalen van het Vignet Gezonde School.

Scholen kunnen kiezen uit de thema’s: Voeding*; Bewegen en sport*; Welbevinden*; Relaties en seksualiteit*; Roken en alcohol/Roken, alcohol- en drugspreventie*; Milieu en natuur*; Mediawijsheid; Slaap; Hygiëne; Gehoor. * op deze thema’s kan een themacertificaat behaald worden. Bij één of

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

meerdere themacertificaten mag een school zich Gezonde School noemen. Adviseurs gezondheidsbevordering i.s.m. JGZ Afhankelijk van welk thema de school kiest Gemeenten en bijdrage GGD GHOR Nederland

Fris op school/ Helder op school Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Inzetten op leefstijl als belangrijke bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Monitoring, signaleren en adviseren Fris op School Wet publieke gezondheid artikel 2, artikel 15 Jongeren stimuleren en ondersteunen om het drinken van alcohol uit te stellen tot in ieder geval 18 jaar, geen tabaksproducten en drugs te gebruiken, en op een gezonde en verantwoorde wijze om te gaan met games en sociale media. Scholen werken (volgens de integrale Gezonde school-aanpak) structureel aan roken, alcohol-, drugspreventie en gamen op school ter bevordering van de gezondheid van de jeugd. Fris op School is een interventie om middelengebruik bij jongeren te voorkomen en terug te dringen (op basis van de erkende Helder op School-methodiek van het Trimbos Instituut). Begeleiden bij de implementatie van het Gezonde School-thema Roken, alcohol- en drugspreventie op school; en (indien gewenst) het behalen van het Vignet Gezonde School.

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Integrale aanpak op 4 pijlers: Educatie: Vergroten bewustwording van de gevolgen van het gebruik van tabak, alcohol en drugs bij jongeren onder de 18 jaar (specifiek 12 tot 16 jaar). Versterken van de sociale norm onder jongeren dat middelengebruik niet vanzelfsprekend is, het leren omgaan met verwachtingen, groepsdruk en het leren maken van eigen keuzes. Schoolomgeving: Versterken van bewustwording onder ouders over hun rol bij genotmiddelpreventie. En ondersteunen van ouders rond opvoedvragen rond genotmiddelen. Signaleren: Verbeteren van het signaleren van riskant middelengebruik onder leerlingen door docenten en stimuleren van adequate begeleiding van deze leerlingen. Beleid: Regels opstellen en naleving t.a.v. van alcohol en tabak in en om de school versterken. Adviseurs gezondheidsbevordering Brijder Preventie/Halt/Jongerenwerk/externe partners Gemeenten

Counseling Kinderwens: een open en eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie/ Kansrijke Start Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Monitoren, signaleren en adviseren Nu Niet Zwanger Jeugdwet, artikel 2

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Doel Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Wet maatschappelijke ondersteuning artikel 2. Wet Publieke Gezondheid artikel 5,artikel 15 Extra belasting van een onbedoelde zwangerschap, het onnodige leed en de verergering van bestaande problemen bij vrouwen in kwetsbare omstandigheden voorkomen. Resultaten uit onderzoek naar het programma Nu Niet Zwanger: • Hulpverleners worden zich bewust van hun handelingsverlegenheid en leren daarop te acteren. Met de NNZ methodiek voeren ze vaker en beter het gesprek over kinderwens met hun cliënten. • Cliënten maken na het gesprek over kinderwens vaker een weloverwogen keuze over hun kinderwens. • Leed kan worden bespaard bij het (ongeboren) kind, de cliënt en diens omgeving, als cliënten niet onbedoeld zwanger raken.1 Cliënten voelen zich echt gehoord en ondersteund in hun begeleiding vanuit Nu Niet Zwanger, en zijn over het algemeen zeer tevreden..2 Een kostenbatenanalyse laat zien dat de minimale maatschappelijke baten, als een onbedoelde zwangerschap wordt voorkomen, bij een kwetsbaar gezin €6.820,- oplevert per jaar. Dit kan zelfs een kostenbesparing van €52.070,- per jaar opleveren bij een zeer kwetsbare ouder.3 Professionals krijgen hulpmiddelen en worden getraind om cliënten in kwetsbare situaties na te laten denken over hun kinderwens, over de kans op zwangerschap en wat dat volgens hen zou betekenen in hun huidige leven.

Dit wordt besproken in een open en eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Trainingen worden gedaan door aandachtsfunctionarissen van de eigen organisatie. Anticonceptie wordt (financieel en fysiek) beschikbaar gesteld. Een inhoudelijk coördinator en projectleider vallen vanuit het NNZ programma onder de GGD. De coördinator heeft contact met cliënten, traint en begeleidt de aandachtsfunctionarissen, ondersteunt in de uitvoering en zo nodig bij complexe casuïstiek, onderhoudt contacten en beheert de financiën voor inzet van anticonceptiemiddelen. De projectleider zorgt voor implementatie van alle randvoorwaarden en de regionale samenwerkingsafspraken. Huisartsen en andere curatieve zorgverleners, verloskundigen, gynaecologen, JGZ-professionals, aandachtsfunctionarissen, inhoudelijk coördinator en projectleider Verloskundigen, kraamzorg, ziekenhuis, wijkteam, jeugdteam, hulpverleningsorganisaties (zoals Odion, Parnassia, Brijder, Leger Des Heils, stichting Mee), huisartsen en andere curatieve zorgverleners Gemeenten

Penvoerder: subsidie aanvrager Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden Monitoring, signaleren en adviseren Penvoerder Afhankelijk van opdracht Aanvraag van subsidie bij derden als bijvoorbeeld Zonmw en GGD GHOR Nederland Subsidieaanvraag

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

De GGD kan het penvoerderschap vervullen binnen gemeentelijke projecten waarbij meerdere partijen betrokken zijn. De penvoerder schrijft de subsidie aanvraag onder de verantwoordelijkheid van de gemeente of derde partij. Mogelijkheden voor subsidie en subsidieverstrekkers worden gevolgd, zoals ZonMw, GGD GHOR Nederland, KWF. Beleidsadviseur Afhankelijk van opdracht Gemeente/ subsidie/ aanvrager

Project coördinator Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Gefinancierd door

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners. Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Vitaal ouder worden - wie gezond is ook gezond houden. Monitoring, signaleren en adviseren Project coördinatie Afhankelijk van opdracht Het coördineren van een project Het eindproduct van het project De GGD kan voor gemeenten projectcoördinatie bieden: een projectaanpak vorm geven en binnen de gestelde kaders, tijd en budget het afgesproken projectresultaat te realiseren/ te coördineren. De uitvoering van het project kan elders liggen en worden uitgevoerd met meerdere partijen. De projecten sluiten aan bij de basistaken en liggen op het terrein van gezondheidsinterventies om gezond gerag te bevorderen, personen met onbegrepen gedrag en huiselijk geweld en kindermishandeling. GGD medewerker Afhankelijk van opdracht Gemeente/ subsidie/ aanvrager

Project uitvoerder Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Inhoudelijke beschrijving

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

van een positieve houding ten opzichte van een gezonde leefstijl en het aanleren van vaardigheden zodat uiteindelijk een gezond gedrag kan worden aangeleerd.

Doel Resultaat Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wettelijk kader/ grondslag Gefinancierd door

Thema’s zijn bijvoorbeeld genotmiddelen (zie plusproduct Fris op School), mentale gezondheid, overgewicht, voeding en bewegen (zie plusproduct JOGG), seksuele gezondheid en vitaal ouder worden/ valprevenie. Invoeren en/of borgen van een preventie programma, waardoor gezonde gedrag toeneemt Afhankelijk van opdracht GGD medewerker Afhankelijk van preventie programma Wet Publieke gezondheid Gemeente/ subsidie/ aanvrager

Gezondheidsmakelaar Strategische lijn(en)

Programma Dienstverlening plus Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Wettelijk kader/ grondslag Gefinancierd door

Medische milieukunde: advisering en deelname Omgevingstafels Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Monitoring, signaleren en adviseren Advisering complexe vergunningaanvragen en deelname Omgevingstafel

Wettelijk kader/ grondslag

Wet publieke gezondheid artikel 2

Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Het bevorderen van een gezonde leefomgeving • Adviseren van gemeenten, ketenpartners en initiatiefnemers over gezondheidsrisico’s bij complexe vergunningsaanvragen. Uit de reguliere middelen kan de GGD adviseren over twee complexe vergunning aanvragen per gemeenten zonder aanwezigheid bij de Omgevingstafel. • Deelname aan gemeentelijke vooroverleg, intake- en/of omgevingstafels waar complexe vergunningen aanvragen besproken worden met initiatiefnemers en ketenpartners. Uit de reguliere middelen kan de GGD 2 maal vooroverleg, intake en /of omgevingstafels per gemeente per jaar bijwonen ( max 24 uur per

Omgevingswet artikel 2, artikel 5.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

omgevingstafel). Een omgevingstafel bestaat uit maximaal 3 bijeenkomsten. • Het beoordelen van een vergunningsaanvraag op gezondheidskundige aspecten. Medische milieukundigen Gemeenten, Omgevingsdienst, Veiligheidsregio Per gemeente op basis van aantal complexe vergunningsaanvragen en omgevingstafels

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

2. Infectieziektebestrijding (IZB) Werkgroep Gezondheid Infectieziektebestrijding draagt bij aan het voorkomen en beperken van gezondheidsschade door infectieziekten, die vanwege de verspreidingskansen een risico kunnen vormen voor de volksgezondheid. Sommige infectieziekten komen veel voor en genezen relatief snel (griep), andere ziekten kunnen ernstiger zijn en vragen een medische behandeling (bijvoorbeeld tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, hepatitis en legionella). Ook bron- en contactonderzoek na besmetting zijn onderdeel van de infectieziektebestrijding. Door toenemende internationale contacten en de resistentie tegen antibiotica neemt de kans op, en ernst van, besmetting door infectieziekten toe. Voor veel besmettelijke ziekten geldt een wettelijke meldingsplicht.

Algemene Infectieziektebestrijding (AIZB) Strategische lijn(en) Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners

Wijze van financiering

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Infectieziektebestrijding Algemene Infectieziektebestrijding (AIZB) Wet Publieke Gezondheid, artikel 6 t/m 11 Besluit Publieke Gezondheid, artikel 11 t/m 16 Veiligheidswet. Het voorkomen van besmettingen door infectieziekteverwekkers, inclusief bijzonder resistente micro-organismen (BRMO), en de verspreiding ervan ter bescherming van de volksgezondheid. Bijdragen aan een veilige leefomgeving. Gemeenten en het Rijk hebben inzicht in de risico’s en de mogelijkheden om verspreiding van infectieziekten te verkleinen. Risicovolle instellingen, bedrijven en burgers nemen preventieve maatregelen. Algemene Infectieziekteverspreiding omvat zeven kerntaken: 1. Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding 2. Surveillance 3. Beleidsadvisering 4. Preventieactiviteiten 5. Netwerk en regie 6. Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken 7. Kennis en onderzoek De algemene infectieziektebestrijding draagt zorg voor de uitvoering van de infectieziektebestrijding, waaronder het nemen van algemene preventieve maatregelen op dit gebied en bron- en contactopsporing bij meldingen van infectieziekten. Het gaat om een grote variëteit aan ziekterisico’s.

Arts Maatschappij en Gezondheid (M&G) en Verpleegkundigen (M&G) Gemeenten, RIVM (Centrum Infectieziektebestrijding, Cib), Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en regionale ketenpartners zoals laboratoria, huisartsen, ziekenhuizen, artikel 26-instellingen4 en veterinaire artsen. Deelnemersbijdrage

Centrum voor Seksuele gezondheid ( CSG) Strategische lijn(en) Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Infectieziektebestrijding Centrum voor Seksuele Gezondheid (CSG) Wet Publieke Gezondheid artikel 6 t/ 11 Besluit Publieke Gezondheidszorg, artikel 11 t/m 16

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Doel

Door middel van behandeling en voorlichting bestrijden en voorkomen van verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en bevorderen van de seksuele gezondheid van jongeren tot 25 jaar.

Resultaat

Voorkomen van verspreiding van ziekten en seksualiteit gerelateerde problematiek. zoals seksueel misbruik en ongewenste zwangerschap. Seksuele gezondheid richt zich onder meer op anticonceptie, ongewenste zwangerschap, seksueel disfunctioneren, LHBTI (lesbies, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders, intersekse personen), relaties en seksueel geweld.

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners

Wijze van financiering

Voor de bestrijding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) biedt de GGD - aanvullend op de eerstelijnszorg bij de huisarts - hoogrisicogroepen de mogelijkheid zich gratis en anoniem te laten testen. Dit aanbod is gericht op doelgroepen die via de reguliere zorg moeilijk bereikt worden en die een verhoogd risico op soa hebben of problemen rondom seksualiteit in bredere zin: • Analyseren van aard, omvang en spreiding van soa in de regio. Voor soa geldt ook een meldingsplicht; • Spreekuur soa en seksualiteit bieden, en diagnoses en behandelingen uitvoeren. • Voorlichting geven aan specifieke doelgroepen (o.a. jongeren, prostituees, allochtonen) Arts, verpleegkundigen en doktersassistenten Huisartsen en specialisten (dermatologen, seksuologen, hiv behandelcentra en scholen) en met andere organisaties die betrokken zijn bij de risicodoelgroepen (bijvoorbeeld mannen die seks hebben met mannen (MSM-mannen), (laagopgeleide) jongeren, asielzoekers en statushoudende vluchtelingen). Ook is er samenwerking met organisaties die werken met hoogrisicogroepen, zoals Soa Aids Nederland, Rutgers WPF, COC en Centra Seksueel Geweld. Deelnemersbijdrage en Regeling aanvullende seksuele gezondheidszorg (ASG)

Tuberculose bestrijding (TBC) Strategische lijn(en) Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Infectieziektebestrijding Tuberculose bestrijding (TBC) Wet Publieke Gezondheid, artikel 6 t/m 11 Besluit Publieke Gezondheidszorg, artikel 11 t/m 16 Bestrijding van TBC, inclusief bron- en contactonderzoek en het nemen van algemene preventieve maatregelen. Vermindering van het aantal tbc-patiënten • Het opsporen van personen met actieve tbc of een LTBI, behandeling, begeleiding en het toezien op therapietrouw van patiënten en uitvoeren van bron- en contactonderzoek. • In kaart brengen van het aantal (nieuwe) meldingen van actieve tbc en LTBI via surveillancetaak; • Melding maken van actieve tbc en LTBI bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM/CIB); • Adviesfunctie met betrekking tot opsporing, behandeling en voorkomen van verspreiding van tbc; • Diagnostiek, behandeling en begeleiding van personen met tbc of LTBI, screening van risicogroepen en BCG vaccinaties bij specifieke groepen. Ook degenen die in het ziekenhuis worden behandeld krijgen begeleiding van een sociaal-verpleegkundige. • Voorlichting geven over tbc bij diverse risicogroepen, zoals dak- en thuislozen, verslaafden en contactgroepen;

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

• Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners

Wijze van financiering

Uitvoeren van bron- en contactonderzoek, en bij hoge infectiegraad organiseren Outbreak Management Team.

Longarts, verpleegkundige en mtm-ers (medisch technisch medewerker) Kennisinstituten zoals het KNCV Tuberculosefonds en RIVM, medische diensten van penitentiaire inrichtingen en asielzoekerscentra (COA), drugshulpverlening en van dak- en thuislozenopvang, arbodiensten, huisartsen en thuiszorg. Deelnemersbijdrage. Naast deze deelnemersbijdrage wordt de behandeling en/of begeleiding in bepaalde gevallen ook door de ziektekostenverzekeraars betaald.

Technische hygiëne zorg (THZ) Strategische lijn(en) Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Infectieziektebestrijding Technische Hygiëne Zorg (THZ) Wet Publieke Gezondheid artikel 2, artikel 6 Besluit Publieke gezondheid, artikel 2, lid 4 Voorkomen van uitbraken van infectieziekten op plekken waar (veel) mensen samen komen en waar kans op besmetting groot is. Risico’s op besmetting met een infectieziekte worden kleiner/ beperkt. Adviseren aan instellingen c.q. voorzieningen met veel (kwetsbare) personen of met een hoger risico op overdracht van infectieziekten, bv gemeenten, bedrijven, scholen, zorgorganisaties. Adviseren inwoners over de risico’s van hygiëne en infectiepreventie. Uitvoeren van risicoanalyses en audit- /inspectiebezoeken. THZ houdt toezicht op de hygiëne – vanuit de richtlijnen van het Landelijk Centrum hygiëne en Veiligheid (LCHV) – bij onder andere: • Tattoo- en piercingshops (T&P) en salons voor permanente make-up (PMU) • Seksbedrijven • Penitentiaire inrichting (PI) • Noodopvangvoorzieningen • Grote en/of risicovolle evenementen Adviseurs Infectiepreventie, collega’s van IZB Handhavers van gemeenten, VNG, NVWA Gedeeltelijk deelnemersbijdrage. Daarnaast financiering door verantwoordelijken van de geïnspecteerde locaties/instellingen.

Technische hygiëne zorg (THZ) Strategische lijn(en) Programma Dienstverlening plus Wettelijk kader/grondslag Doel Resultaat Inhoudelijke beschrijving

Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving Infectieziektebestrijding Technische Hygiëne Zorg (THZ) Wet Publieke Gezondheid artikel 2, artikel 6, Wet op de veiligheidsregio, handreiking advisering publieksevenementen Wets(voorstel) regulering prostitutie en bestrijden misstanden seksbranche Voorkomen van uitbraken van infectieziekten op plekken waar (veel) mensen samen komen en waar kans op besmetting groot is. Risico’s op besmetting met een infectieziekte worden kleiner/ beperkt. Adviseren aan instellingen c.q. voorzieningen met veel (kwetsbare) personen of met een hoger risico op overdracht van infectieziekten, bv gemeenten,

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

bedrijven, scholen, zorgorganisaties. Adviseren inwoners over de risico’s van hygiëne en infectiepreventie. Uitvoeren van risicoanalyses en audit- /inspectiebezoeken. THZ houdt toezicht op de hygiëne – vanuit de richtlijnen van het Landelijk Centrum hygiëne en Veiligheid (LCHV) – bij onder andere: • Tattoo- en piercingshops (T&P) en salons voor permanente make-up (PMU) • Seksbedrijven • Penitentiaire inrichting (PI) • Noodopvangvoorzieningen • Grote en/of risicovolle evenementen Adviseurs Infectiepreventie, collega’s van IZB Handhavers van gemeenten, VNG, NVWA Gedeeltelijk deelnemersbijdrage, daarnaast financiering door gemeenten voor • Opvangvoorzieningen: (Crisis)noodopvang (CNO) en opvang Oekraïners • Seksbranche

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

3. Jeugdgezondheidszorg Werkgroep Jeugd De jeugdgezondheidszorg richt zich op het bevorderen van een gezonde groei en ontwikkeling van kinderen van -10 maanden tot 18 jaar, en draagt eraan bij dat kinderen een goede start in het leven krijgen, zodat kinderen kunnen opgroeien tot gezonde en evenwichtige burgers en hun draai vinden in de samenleving. In de praktijk betekent dit het onderhouden van contact met het kind en/of ouders/verzorgers, het volgen van de groei en ontwikkeling van het kind en het tijdig signaleren van risico’s voor de gezondheid en het welzijn van het gezin. De jeugdgezondheidzorg is de expert van wat een normale en gezonde ontwikkeling is voor kinderen.

Basispakket Jeugdgezondheidszorg Strategische lijn(en)

Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel

Resultaat

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen; Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners; Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen; Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Jeugdgezondheidszorg Basispakket JGZ Wet Publieke gezondheid, artikel 5 Besluit Jeugdgezondheidszorg, artikel 3 t/m 10 Jeugdwet, Landelijk Professioneel Kader • Bevorderen en beschermen van de gezondheid en de lichamelijke, sociale en geestelijke ontwikkeling van jeugdigen van -9 maanden tot 18 jaar. • Het verkleinen van gezondheidsverschillen bij kinderen door tijdige signalering, normalisering en/of hulp in te schakelen waar nodig. • Versterken van de kracht van ouders en jeugdigen door voorlichting, advies of kortdurende begeleiding. Kansengelijkheid onder jeugdigen wordt groter en de gezondheidsverschillen kleiner. Een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan het betaalbaar houden van de zorg in het algemeen. Het zo vroeg mogelijk investeren in preventieve zorg heeft directe invloed op economische, sociale en gezondheidsuitkomsten van individuen en de samenleving. Het draagt bij aan een betere gezondheid, minder gebruik van sociale dienstverlening, minder criminaliteit en een meer zelfredzaamheid en productiviteit binnen gezinnen.

Het draagt dus bij aan een kansrijke start.

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Inhoudelijke beschrijving

De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) levert individuele preventie met normaliseren, de-medicaliseren en voorkomen van het ontstaan van problemen (primaire preventie). De JGZ spoort behandelbare problemen vroegtijdig op zodat deze tijdig aangepakt kunnen worden wat kan leiden tot betere uitkomsten (secundaire preventie). En de JGZ zorgt dat eenmaal ontstane problemen zo min mogelijk leiden tot vervolgschade bij het kind en volgende generaties (tertiaire preventie). De taken die vallen onder het basispakket JGZ: • systematisch volgen van de lichamelijke, psychosociale, spraak-taal en cognitieve ontwikkeling van jeugdigen; • beoordelen van de ontwikkeling in relatie tot de sociale, pedagogische en fysieke omgeving van de jeugdigen en het gezin waarin ze opgroeien; • tijdig signaleren van problemen en vroegtijdig opsporen van specifieke stoornissen; • geven van preventieve voorlichting, advies, instructie en begeleiding, individueel of collectief, gericht op het versterken van de eigen kracht van ouders en jongeren.

De onderwerpen waarover voorgelicht en geadviseerd moet worden, staan beschreven in het Besluit publieke gezondheid (artikel 6) ontzorgen en normaliseren door het geven van voorlichting, advies en ondersteuning of door het voeren van enkele gesprekken om ouders en jongeren te ondersteunen en gerust te stellen, indien nodig; • beoordelen of extra ondersteuning, hulp of zorg nodig is en direct de juiste zorg of hulp erbij halen; • netwerken/samenwerken met lokale en regionale organisaties. Dit is in het belang voor het signaleren als voor het kunnen bieden van goede en snelle zorg en ondersteuning; • adviseren van gemeenten en scholen over collectieve maatregelen/activiteiten op basis van analyse van verkregen gegevens; • aanbieden van de minimale benedengrens van momenten van contact, zoals vastgesteld in het landelijk professioneel kader. Dit zijn momenteel 21 momenten: 1 contact prenataal; 15 contacten van 0-4 jaar; 3 contacten van 4-12 jaar; 2 contacten van 12-18 jaar en deelname aan het ondersteuningsnetwerk van de scholen (4-18 jaar). • vaccineren. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is belegd bij de organisatie die jeugdgezondheidszorg uitvoert. De JGZ dient hierdoor ook de RVP/ RIVM richtlijnen te volgen, o.a. het moment van vaccineren.

Uitvoering door ( discipline)

Jeugdverpleegkundigen, jeugdartsen, doktersassistenten, logopedisten, pedagogisch adviseurs, gezondheidsbevorderaars en administratieve krachten. Verloskundigen, kraamzorg, ziekenhuizen, buurtteams, jeugdhulp, scholen, gemeentes, huisartsen en andere curatieve zorgverleners, voorschoolse voorzieningen en andere relevante partijen. Deelnemersbijdrage

Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Zorg Nieuwkomers Strategische lijn(en)

Programma Basis dienstverlening

Inzetten op leefstijl als belangrijk bijdrage aan de gezondheid van inwoners; Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen; Meer structurele aandacht voor gezondheid en veiligheid in de fysieke en sociale leefomgeving; Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. Jeugdgezondheidszorg Zorg Nieuwkomers

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat

Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wettelijk kader/ grondslag Gefinancierd door

Wet Publieke gezondheid, artikel 5 Besluit Jeugdgezondheidszorg, artikel 3 t/m 10 Jeugdwet, Landelijk Professioneel Kader In kaart brengen van de gezondheidssituatie bij nieuwkomers, voor een zo goed mogelijke start en om gezondheidsachterstanden te verkleinen. Kinderen uit vluchtelingengezinnen kunnen extra gezondheidsrisico’s hebben. Vluchtelingenouders kunnen hun kinderen mogelijk niet altijd voldoende ondersteunen en gezondheidsproblemen signaleren vanwege eigen (gezondheids-)problemen, beperkte gezondheidsvaardigheden en verschil in taal en cultuur. Het tijdig signaleren van gezondheidsrisico’s en het bieden van zorg en ondersteuning aan ouders en kinderen vergroot de ontwikkelingskansen van kinderen, en daarmee hun kansen op een goede opleiding en participatie in de maatschappij. Nieuwkomers zijn personen die niet in Nederland geboren zijn, maar hierheen zijn gekomen met als doel hier voor langere tijd te blijven. Zodra zij met een (tijdelijke) verblijfsvergunning worden geregistreerd in de gemeente, is de JGZ verantwoordelijk voor de jeugdgezondheidszorg inclusief de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma. Jeugdigen krijgen een intake door de jeugdverpleegkundige en een medisch onderzoek door de jeugdarts. Hierin wordt de zorgbehoefte bepaald voor een optimale gezondheid (bijv.

up-to-date vaccinaties) en krijgen zij zo nodig informatie, advies en/of actieve toeleiding en begeleiding naar zorg. Vervolgens krijgen zij de reguliere JGZ contacten aangeboden met zo nodig extra tijd. Bij een taalbarrière wordt een tolk ingezet. Tot slot worden vaccinatiespreekuren georganiseerd om afwijkende vaccinatieschema’s zo snel mogelijk up-to-date te krijgen. Jeugdverpleegkundigen, jeugdartsen Wijkteams, jeugdhulp, scholen, gemeentes, huisartsen en andere curatieve zorgverleners, voorschoolse voorzieningen, VluchtelingenWerk Nederland (VWN) en andere relevante partijen. Wet Publieke gezondheid, Besluit Jeugdgezondheidszorg Deelnemersbijdrage

Aanpak Schoolziekteverzuim Strategische lijn(en) Programma Basis dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Inzetten op de druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen; Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen. Jeugdgezondheidszorg Aanpak schoolziekteverzuim Leerplichtwet artikel 16.4 lid b, artikel 19, artikel 21 Wet educatie en beroepsonderwijs artikel 8.1 lid 8a, Jeugdwet artikel 2.2 lid 3, Jeugdwet artikel 2.3, Jeugdwet artikel 2.7 Vroegtijdige inzet op ziekteverzuim om uitval te voorkomen (basisonderwijs, voortgezet onderwijs en MBO) wat de kans vergroot op het behalen van een startkwalificatie. Jeugdigen die vaak afwezig zijn op school of die hun school niet afmaken, presteren minder goed en hebben een verhoogd risico op werkloosheid, problemen met hun psychische gezondheid en sociaal-emotionele ontwikkeling en belanden vaker in de criminaliteit. Jeugdigen die een diploma behalen, hebben een grotere kans op een baan, een hoger salaris, minder vaak ondersteuning nodig vanuit de overheid en zijn minder vaak crimineel dan jeugdigen die hun school niet afmaken26. Zonder evidence-based aanpak schoolverzuim (zoals MAZL), worden verzuimende leerlingen vaak over het hoofdgezien.27 De opbrengst van MAZL blijkt vijfmaal hoger dan de kosten. De school signaleert, de jeugdarts 28 onderzoekt en maakt samen met ouder en kind een plan van aanpak, de leerplichtambtenaar handhaaft. De jeugdgezondheidszorg vervult hiermee haar rol vanuit de evidence-based

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

MAZL-aanpak. Om volledig volgens deze methodiek te werken is implementatie in het netwerk van school, JGZ en de afdeling leerplichtzaken (LPZ) nodig. Jeugdartsen i.s.m. het sociaal domein Scholen, gemeentes, huisartsen en andere curatieve zorgverleners, leerplichtambtenaren, jeugdhulp. In 2024 werd dit als maatwerk ingekocht door sommige gemeenten. In 2025 valt 2 uur sociaal-medische advisering per verzuimende leerling in het basispakket en wordt gefinancierd via een Deelnemersbijdrage

Preventieve logopedie voor kinderen 0-4 jaar Strategische lijn(en) Programma Basis Dienstverlening Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat

Inhoudelijke beschrijving

Uitvoering door (discipline) Samenwerkingspartners Wijze van financiering

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Jeugdgezondheidszorg Preventieve logopedie voor kinderen 0-4 jaar Wet maatschappelijke ondersteuning artikel 2 Wet Publieke Gezondheid artikel 5; artikel 15; Jeugdwet artikel 2, artikel 4, hoofdstuk 7 In een zo vroeg mogelijk stadium voorkomen, ontdekken en kortdurend begeleiden van spraak-/taalproblemen bij kinderen van 0-4 jr. Door voorlichting, vroegsignalering en zo nodig tijdige behandeling, is er minder kans op een blijvende spraak-/taalstoornis met (mogelijke) gevolgen voor het gedrag en de leerprestaties5. Het vroegtijdig inzetten van logopedisten voor vroegsignalering en interventie kan op de lange termijn ook kostenbesparend zijn voor de maatschappij. Onderzoek heeft aangetoond dat de kosten van vroegtijdige interventie veel lager zijn dan de kosten van late interventie en de eventuele langetermijngevolgen van onbehandelde spraak- en taalproblemen. Kinderen die op jonge leeftijd interventie krijgen voor spraak- en taalproblemen, behalen op latere leeftijd betere onderwijsprestaties 6.. Dit benadrukt het belang van vroegtijdige interventie voor de lange termijn. In de gemeente Amsterdam zijn de verwijscijfers bij vijfjarigen, door het inzetten van logopedisten in de VVE gedaald van 18% naar 11% 7.

Signalering van en advisering/voorlichting over spraak en taal bij kinderen van 0-4jaar Bij zorgen of vragen van ouders, kinderopvang en/of de jeugdverpleegkundige/jeugdarts kan het kind (0-4 jaar) terecht op het logopediespreekuur. Logopedisten bekijken of een kind in de leeftijd 0-4 jaar voldoet aan de normen voor een normale spraak-taalontwikkeling. Zo nodig wordt advies gegeven, kortdurende begeleiding geboden of doorverwezen. Hierdoor wordt bijgedragen aan schoolrijpheid van het kind 8. Er wordt vraaggericht en doelgroepgericht gewerkt. Hierdoor wordt er zo goed mogelijk aangesloten op het gezin en omgeving. Om zo veel mogelijk ouders te bereiken, werken de logopedisten op zowel collectief als individueel niveau. Op collectief niveau wordt vooral ingezet op ouderbetrokkenheid en voorlichting. Logopedisten Kinderopvang, gemeente, sociaal wijkteam/buurtteam, verloskundige, bibliotheek, VTO-vroeghulp, peuter IB’ers, vrijgevestigd logopedisten Deelnemersbijdrage

Coördinatie Integrale vroeghulp bij zorgen over de ontwikkeling Strategische lijn(en) Programma

Gezondheidsachterstanden verkleinen met daarin een focus op kinderen Jeugdgezondheidszorg

Dienstenoverzicht 5.3 – april 2025

Dienstverlening plus Wettelijk kader/ grondslag Doel Resultaat

Onderliggende activiteit/ beschrijving

Uitvoering door ( discipline) Samenwerkingspartners Wettelijk kader/ grondslag Gefinancierd door

Coördinatie VTO-Vroeghulp Wet Publieke gezondheid, artikel 5 Besluit Jeugdgezondheidszorg, artikel 3 t/m 10 Jeugdwet, Landelijk Professioneel Kader Integrale en multidisciplinaire benadering om kinderen met ontwikkelingsachterstand te begeleiden naar de juiste hulp. Vroegtijdige signalering en begeleiding naar de juiste hulp bij kinderen van een ontwikkelingsachterstand met als resultaat Positieve effecten op het welzijn van ouder en kind. Het kan de ernst van de achterstand op latere leeftijd verminderen. VTO-Vroeghulp staat voor VroegTijdige Onderkenning van ontwikkelingsstoornissen. Het is een methodiek gericht op het vroegtijdig herkennen en ondersteunen van kinderen van 0 tot en met 6 jaar met (dreigende) ontwikkelingsproblemen of -achterstanden. Een multidisciplinair team beoordeelt de ontwikkeling van het kind en stelt een passend ondersteuningsplan op. Ouders worden vervolgens ondersteund in het traject naar de juiste hulp. In het team werken specialisten samen, afkomstig uit verschillende organisaties zoals jeugdartsen, gedragswetenschappers, cliëntondersteuners, logopedisten en fysiotherapeuten. Een orthopedagoog (coördinator) van de GGD organiseert het gehele proces van indicatiestelling, toeleiding en monitoring binnen het VTOprogramma. De coördinator doet triage tijdens de aanmelding door ouders.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15613407/1