C jaarstukken-2021-GGD-voor-zienswijze

24 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Maatschappelijke gezondheidszorg Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? A B C D E F

G H

Uit te voeren activiteiten Prestatiedoelstelling per jaar Realisatie Probleeminventarisatie n.a.v. meldingen 604 meldingen 1.120 Toeleiden naar hulpverlening Afhankelijk van de vraag Samenwerking tussen ketenpartners realiseren 100% Verzorgen van voorlichting en advies Afhankelijk van de vraag 100% Consultatie aan ketenpartners (reguliere zorg en lokale teams) Kennis en expertisecentrum 100% Organisatie van Overleg Overlast en Deelname aan overleg 1e of 2 lijns zorgorganisaties Bemoeizorg met ketenpartners in de regio ( 8x per jaar) 100% Deelname aan Hometeams Meldingen onverzekerden in de zorg 125 meldingen 302 Vroegsignalering in samenwerking met politie 1100 meldingen 1.129

Afwijking + = = =

= =

Meldingen bij het Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ): 1.120 meldingen De trend dat het aantal meldingen veel hoger is dan begroot heeft zich doorgezet en het totaalaantal meldingen is ook toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Er zijn bijna 100% meer meldingen ontvangen dan begroot. Door de transitie in de zorg van kliniek naar maatschappij, zijn er meer kwetsbare mensen in wijken (al dan niet met passende zorg en ondersteuning). Het vermoeden is dat door de coronacrisis meer kwetsbare mensen lang op zichzelf waren aangewezen, wat leidde tot meer meldingen van overlast of verwaarlozing in de loop van 2021. Mede door GGZ in de Wijk is de netwerksamenwerking (wijkteams, woningbouwverenigingen en politie) goed en daardoor komen kwetsbare personen vroeg in beeld. Daarbij is er steeds meer sprake van complexe problematiek. De keten rondom de mensen met een (licht) verstandelijke beperking is relatief klein. De toename van het aantal cliënten komt met name doordat meer ((L)VB) cliënten in wijken wonen met verslavings- én psychiatrische problematiek, en zonder ondersteuning van de specialistische zorgorganisatie. De vaak levenslange begeleiding, nodig vanwege de chronisch voortdurende problematiek, start vaak bij het MABZ en is intensief. Het zorgmijdende aspect, waarbij wel sprake is van (ernstige) overlast staat altijd centraal.

Daarbij veroorzaken de wachtlijsten binnen de GGZ en VB keten voor meer meldingen van zorgmijdende cliënten. Het bieden van overbruggingszorg is niet een taak van MABZ, desalniettemin is het in contact blijven en het zorgmijdende aspect, als er eenmaal een constructief contact tot stand is gebracht, een belangrijke opdracht. Ook suïcidale gedachten en gevoelens krijgen meer aandacht dan voorheen, onder andere in de media, waardoor een grote groep melders een appél doet op het MABZ. De ontwikkeling van het nazorg bieden aan nabestaanden na een suïcide heeft een start gemaakt, naast de preventieve interventies en het vroegtijdig interveniëren door MABZ. In 2021 heeft het MABZ bij het Meldpunt suïcidepreventie 253 meldingen gehad. Bovendien geeft het landelijke “Meldpunt Zorgwekkend Gedrag” een impuls aan de burger om te melden. In samenwerking met (landelijke) politie is dit een goede manier van instroom van meldingen, bij het MABZ. Het verkennend onderzoek vanuit de Wet Verplichte GGZ (WvGGZ) is naar volle tevredenheid vormgegeven afgelopen jaar. Deze wet geeft een goede impuls aan het inhoudelijke werk van het MABZ, waarbij de complexiteit van de problematiek centraal staat, als het moeten opleggen van een zorgmachtiging door het OM bekrachtigd wordt. In 2021 zijn 48 verkennende onderzoeken uitgevoerd.

25 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Gemeente Beemster

2017 16

Meldingen MABZ 2018 2019 2020 12 10 15

Edam-Volendam

39

51

47

54

63

Landsmeer

9

20

10

14

32

Oostzaan Purmerend Waterland

11 179 16

6 181 25

<5 184 26

6 203 20

10 302 33

Wormerland

35

26

18

28

40

Zaanstad

358

376

397

400

543

buiten regio

25

34

27

30

66

zwervend in regio missing Totaal

17 0 705

4 1 736

5 0 724

3 1 774

7 0 1.120

2021 24

Vroegsignalering verwarde personen (VSO): 1.129 meldingen In 2021 zijn 1.129 meldingen van de politie ontvangen. Het aantal fluctueert over de jaren. Ook na analyse wordt niet duidelijk waarom die cijfers jaarlijks zo kunnen verschillen. Het betreft in totaal 807 cliënten. Veel cliënten worden meerdere malen gemeld. Van de 1.129 meldingen zijn 513 meldingen reeds bekend bij het MABZ. 580 meldingen waren bekend bij een instelling. Soms was de cliënt bij de eerste melding niet bekend bij een instelling, maar bij een bij een tweede melding wel. De verdeling van het aantal meldingen per gemeenten is als volgt:

Gemeente

meldingen VSO 2019 2020 17 23

2021 27

Beemster

2017 15

2018 22

Edam-Volendam

59

72

62

71

68

Landsmeer

29

32

16

27

37

Oostzaan Purmerend Waterland

8 345 27

0 347 24

5 318 22

2 349 26

8 366 38

Wormerland

25

16

20

39

47

Zaanstad

317

278

340

320

443

buiten regio

46

51

50

68

95

zwervend in regio Totaal

2 873

0 842

0 850

0 925

0 1.129

Meldingen Onverzekerden in de Zorg Het aantal meldingen is hoger dan begroot. In juli is gebleken dat de meldingen vanuit de ziekenhuizen en andere zorgverleners niet bij de GGD terecht komen. Dit werd veroorzaakt door een administratieve systeemfout, waardoor de meldingen van zorgverleners niet aan de hand van hun postcode werden doorgestuurd naar onze regio. Een landelijke aanpassing van het systeem en procedures is noodzakelijk. GGD GHOR Nederland is daarom betrokken. Door recentelijke aanpassingen van het systeem ontvangt de GGD inmiddels wel de meldingen van het ZMC, maar nog niet van andere zorgverleners. 26 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten Incidentele baten

Realisatie Begroting € 2.335 € € 1.157.955 € 1.157.955 € 632 € -

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering Incidentele lasten

€ € € €

777.891 135.660 273.500 2.504

€ € € €

733.291 162.334 262.330 -

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

-28.633 -28.633

€ € € €

-

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

27 Jaarstukken 2021

2021.1.0

1.1.4 Programma 3 Publieke gezondheid bij rampen en crises __________

Inhoud van dit programma: Wettelijk is vastgelegd dat de directeur Publieke Gezondheid bij rampen en crises verantwoordelijk is voor het gezondheidskundig advies aan de burgemeesters. De GGD voert in het kader van rampen taken uit op het terrein van infectieziekten bestrijding, medisch milieukunde, psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek na rampen. Taken Onder dit programma valt het volgende taken: Programma 3 Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises 30321001 Rampenbestrijding GHOR Basistaak 30321002 GROP OTO/PSH Basistaak

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Wat is de stand van zaken t.a.v. de voorgenomen activiteiten afgelopen jaar? Activiteiten

Prestatiedoelstelling per jaar

A

GGD/ GRIP-incidenten

Kwalitatieve afhandeling

B

Opleiden, trainen en oefenen Crisisplan GGD Evaluatie Crisisplan

Crisisteam: 4x; PSH: 4x; Alarmering: 1x, Themabijeenkomsten: 5x Zelfevaluatie: 1x; Jaarverantwoording OTO: 1x

C

Realisatie na half jaar 13

Afwijking

-

1

=

De GGD beschikt over een crisisplan Publieke Gezondheid. Al vele jaren bereiden GGD-en zich planmatig voor op hun rol bij rampen en crises. De crisisorganisatie van de GGD is flexibel: per crisis wordt beoordeeld welke aandachtsgebieden/taakvelden nodig zijn in het crisisoverleg en alleen die worden opgeschaald. Onderdeel van het crisisplan is het continuïteitsplan. In geval van een calamiteit of crisis onderscheid de GGD niveaus van dienstverlening. Kritische functies, die niet onderbroken mogen worden, essentiële functies die kort, maximaal 2 dagen, onderbroken kunnen worden en noodzakelijke functies, die zonder ernstige gevolgen een week uitgesteld kunnen worden. Kritische functies zijn Jeugdgezondheidszorg 0-4 jarigen en zorgkinderen, Veilig Thuis, Meld- en Adviespunt Bijzondere Zorg (meldpunt suïcide en wet verplichte GGZ) en algemene infectieziektebestrijding, TBC bestrijding en SOA bestrijding bij acute situaties. Opleiden, trainen, oefenen Het opleiden, trainen en oefenen van de functionarissen die een rol vervullen in het crisisplan (sleutelfunctionarissen) vindt plaats op basis van het jaarplan vakbekwaamheid dat gezamenlijk met de buur GGD-en is opgesteld. Vanuit het Netwerk Acute Zorg Noord West ontvangt de GGD een financiële bijdrage voor de organisatie van de oefeningen/trainingen.

In verband met de aanpak van de corona pandemie en de corona maatregelen zijn alle geplande oefeningen niet doorgegaan en doorgeschoven naar 2022. GGD incidenten In de afgelopen periode is 13 maal psychosociale begeleiding en advisering gegeven in het kader van een incident.

28 Jaarstukken 2021

=

0

2021.1.0

Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Realisatie Begroting € 123.817 € 187.479 € € -

Lasten primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ €

101.221 € 25.976 €

171.188 16.291

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

-3.380 -3.380

-

€ € € €

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

29 Jaarstukken 2021

2021.1.0

1.1.5 Programma 4 Toezicht houden __________

Inhoud van dit programma: De GGD verricht toezichthoudende taken. Het toezicht kan signalerend en beïnvloedend van aard zijn of meer controlerend (nadruk ligt op het naleven van regels) Taken Onder dit programma valt het volgende taken: Programma 4 Toezicht houden 10407002 Inspectie huidpenetrerende handelingen 10407004 Inspectie kinderopvang

Basistaak Basistaak

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? A

B C D

Uit te voeren activiteiten Inspecties kinderopvanglocaties

Inspecties jeugdverblijven Inspecties tattoeëren en piercen Inspecties sexbranche

Prestatiedoelstelling per jaar 100% bestaande opvanglocaties; 100% nieuwe opvanglocaties; 100% nieuwe gastouders; steekproef bestaande gastouders conform afspraak gemeenten 100% bestaande verblijven; 100% nieuwe verblijven 100% nieuwe aanvragen vergunning; 100% hercontroles lopende vergunningen adviestaak

Realisatie 60% 100% 100%

Afwijking = = =

100% 0%

=

100% 1

=

Niet alle activiteiten zijn volgens plan uitgevoerd. De volgende omstandigheden zijn daarvoor de oorzaak: 1. Minder toezicht mogelijk vanwege lockdown begin en einde van 2021. Tot half maart 2021 waren als gevolg van de lockdown alle scholen en kindercentra gesloten. Omdat inspecties geen cruciale functie hebben zijn er geen reguliere inspecties uitgevoerd, met uitzondering van signaal gestuurd onderzoek op verzoek van een gemeente. Door middel van het inventariseren van de activiteiten in de kinderopvang (noodopvang) gedurende deze periode, is een ‘vinger aan de pols’ contact met de branche gehouden. Bij de noodopvang werd gevolgd of er gewerkt werd conform de regels uit de Wet kinderopvang, maar ook volgens de maatregelen van het RIVM en de brandveiligheid. Daarbij is samengewerkt met de veiligheidsregio. Vanaf half maart 2021 gingen de kinderdagverblijven weer open voor reguliere opvang. De buitenschoolse opvang mag alleen noodopvang bieden. In deze periode is er toezicht op afstand gehouden. Er zijn reguliere jaarlijkse inspecties uitgevoerd. Bij de noodopvang van de buitenschoolse opvang mag geen regulier toezicht worden gehouden. Vanaf 1 juni 2021 is gestart met volledig reguliere toezicht. De buitenschoolse opvang mag vanaf dan ook weer reguliere opvang bieden.

Tegen de verwachtingen in werden in december de deuren van de scholen gesloten en daarmee ook die van de buitenschoolse opvang. Vanaf 14 december konden er geen inspecties meer plaatsvinden op de BSO. De kinderdagcentra en de gastouders mochten nog wel opvang bieden. Maar om ook onze contactmomenten in het kader van het voorkomen van besmettingen te beperken, is ervoor gekozen de laatste inspecties bij de gastouders, in overleg met de gemeenten, telefonisch te doen. Bovenstaande heeft ertoe geleid dat 60% van de kindercentra zijn bezocht voor de jaarlijkse inspectie. Daarmee zijn aan alle locaties die in 2020 niet bezocht waren, alsnog een inspectiebezoek gebracht. Dit is conform de afspraak met de gemeenten. Alle andere soorten inspecties zijn conform de wettelijke verplichting uitgevoerd. Ook de gastouderinspecties zijn volgens afspraak uitgevoerd.

30 Jaarstukken 2021

2021.1.0

2. Personeelsverloop In maart 2021 hebben drie van de zeven inspecteurs afscheid genomen van de GGD. Per 1 juli 2021 zijn 2 nieuwe inspecteurs gestart. De resultaten van de inzet van deze collega’s zijn pas waar te nemen in de cijfers van het 4de kwartaal. Hygiëne adviezen Vanuit de preventietaak van de GGD is ook in 2021 intern en extern een groot beroep gedaan op de deskundigheid van de sector Toezicht (onder andere advisering Technische Hygiëne Zorg). De inspecteurs hebben deskundigheid op het terrein van hygiëne. Intern is geadviseerd bij de opzet van de test- en vaccinatielocaties, inkoop hygiëne- en desinfectiemiddelen en hygiëne werkinstructies. Er zijn risico-inventarisaties gedaan ten aanzien van de COVID-19 maatregelen op alle locaties van de GGD. THZ neemt deel aan de corona- en ventilatiewerkgroep. Een deel van deze taken zal ook in de toekomst blijven bestaan. De risico-inventarisaties zijn waardevol en nuttig gebleken. Ook scholen kunnen nog steeds terecht voor adviesvragen. Extern is geadviseerd en zijn hygiëne audits uitgevoerd bij bedrijven waar spraken was van cluster besmettingen. In het kader van het nieuwe prostitutiebeleid van Zaanstad zijn samen met de gemeente de eerste hygiëne adviezen gegeven in de massagesalons. In opdracht van de COA is de noodopvang van Zaanstad bezocht voor een onderzoek naar de hygiëne richtlijnen. Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten Incidentele baten

Realisatie Begroting € 548.764 € 615.818 € € € 8.009 € -

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ € €

354.914 € 60.008 € 150.776 €

385.755 95.886 134.177

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

-8.925 -8.925

-

€ € € €

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

31 Jaarstukken 2021

2021.1.0

1.1.6 Programma 5 Contracttaken __________

Inhoud van dit programma: De GGD voert aanvullende taken uit op basis van een overeenkomst, in opdracht van gemeenten of derden. Het gaat om taken die passen in de algemene doelstellingen van de GGD en samenhang en synergie kennen met de taken die de GGD uitvoert. De contracttaken worden uitgevoerd binnen de gemeenschappelijke regeling. Onderstaand wordt inzicht gegeven in de contracttaken die de GGD uitvoert en voor welke gemeente. Verder wordt inzicht gegeven in het budget waar binnen de betreffende contracttaken worden uitgevoerd. Project MSA

Opdrachtgever

Subsidiebedrag

Gezonde school Gezonde school Ondersteuningsaanbod GS SuÏcidepreventieproject Open de voordeur Wvggz Genotmiddelenpreventie Relaties & seksualiteit Rookvrije Omgeving Borgen, inbedden en verbinden Corona Gez.heidsmonitor Jeugd MGZ Meldpunt Bijzondere Zorg Meldpunt Bijzondere Zorg Straathoekwerk Get a Grip GGZ in de wijk GGZ in de wijk Jongerenloket Uit Huis Geplaatsten Opvang Zorg- en Veiligheidshuis (tm juni) Veilig Thuis Tijdelijke uitbreiding Veilig Thuis Naar volgende tabel

Achmea GGD GHOR MBO Raad alle gemeenten Zaanstad alle gemeenten behalve P&B Zaanstad GGD GHOR GGD GHOR ZonMw ZonMw

€ € € € € € € € € € €

20.520 21.040 10.560 88.631 63.081 155.772 26.764 22.540 41.035 122.522 18.988

Zaanstad Purmerend Zaanstad Zaanstad Oostzaan Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad alle gemeenten Zaanstad

€ € € € € € € € € € € €

138.684 100.619 1.041.668 18.667 11.786 43.648 6.059 1.001 143.862 2.964.128 79.801 5.141.376

32 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Project

Opdrachtgever

Van vorige tabel

Subsidiebedrag € 5.141.376

JGZ Video HomeTraining Zaanstad Centrum Jong Zaanstad Opvoedingsondersteuning Zaanstad Opvoedingsondersteuning en opvoedspreekuur Purmerend Opvoedingsondersteuning Edam-Volendam Schoolcombinatiefunctieregeling Zaanstad Extra inzet professionals Purmerend Extra inzet in de wijk Purmerend Ondersteuning PO, VO en MBO Zaanstad Spreekuur en voorlichting logopedie Zaanstad Spreekuur en voorlichting logopedie Purmerend Spreekuur en voorlichting logopedie Edam-Volendam Spreekuur en voorlichting logopedie Waterland Spreekuur en voorlichting logopedie Landsmeer Extra logopedie Zaanstad Zorgteam Waterland Kernteam Landsmeer Logopedische screening Kernschool Zaanstad VVE Intermediair en Toeleiding VVE Zaanstad VoorZorg Zaanstad VoorZorg Purmerend Inzet arts in Zorgteam Edam-Volendam Inzet CJG Purmerend Inzet CJG (incl.opv.onderst, log.spreekuur en VZ) Wormerland Inzet CJG (incl.opv.onderst, log.spreekuur en VZ) Oostzaan Inzet CJG Beemster JOGG Zaanstad Wachtlijst Centrale Zorgverleners Zaanstad Bewegen in de buurt JOGG landelijk Centrale Zorgverleners Zaanstad Happyles SWV VO Waterland Taalvaardigheids-check Zaanstad Zaanse Taalacademie Zaanstad Peuter-IB Zaanstad Coördinatie netwerk Integrale Vroeghulp Zaanstad PGO groep 7 Purmerend PGO groep 7 Zaanstad Stedelijk Cursusbureau Zaanstad Huisvesting A.S.

Straat Zaanstad Huisvesting Geuzenpad Zaanstad Huisvesting Bristolrood Zaanstad Huisvesting Guishuis Zaanstad Huisvesting CJ Vurehout Zaanstad Jeugdteam Noorderhoofdstraat Zaanstad Jeugdteam Weerpad Zaanstad Veilig sportklimaat Zaanstad Bruggen naar gezond gewicht ZonMw SPARK GGD Zeeland Centering Parenting Zaanstad AGZ Zaanstad Nu Niet Zwanger Totaal

33 Jaarstukken 2021

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

41.332 458.923 508.986 3.517 73.313 27.636 63.431 100.667 268.513 45.501 31.351 4.891 2.603 7.348 17.478 14.476 25.269 5.697 33.199 225.741 83.252 20.485 86.253 65.737 41.336 30.356 197.813 528 9.183 70.000 1.554 20.793 85.978 192.182 16.475 8.138 9.702 130.581 96.101 52.660 52.100 66.572 76.000 3.091.170 1.541.524 13.713 105.596 13.452 39.359

€ 52.835 € 13.372.676

2021.1.0

1.1.7 Algemene dekkingsmiddelen __________ De algemene dekkingsmiddelen van de GGD Zaanstreek-Waterland bestaan uit de gemeentelijke bijdragen van de acht gemeenten uit de regio Zaanstreek Waterland. Voor de verdeling van de lasten over de gemeenten wordt per programma de volgende verdeelsleutel gehanteerd: • Voor de programma’s Monitoren, Signaleren en Adviseren (MSA), Algemene gezondheidszorg (AGZ), Vroegsignalering (VSO) en Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) vindt de toerekening plaats op basis van het aantal inwoners per gemeente ten opzichte van het totaal aantal inwoners in de regio met als peildatum 1 januari van het jaar t2. • Voor het programma Jeugdgezondheidszorg vindt de toerekening plaats naar rato het aantal inwoners per gemeente in de leeftijdscategorie 0-18 jaar met als peildatum 1 januari van het jaar t-2. • Voor het programma Maatschappelijke gezondheidszorg (MGZ) wordt de bijdrage, berekend rato van het aantal meldingen over de jaren 2016 tot en met 2018. De gemeentelijke bijdrage voor 2021 is als volgt: Prog 1 MSA Beemster

Prog 2 AGZ

Prog 2 MGZ

Prog 2 JGZ

Totaal GGD

€

28.568

€

35.915

€

23.218

€

288.404

€

376.105

Edam Volendam €

105.792

€

133.002

€

76.556

€ 1.059.661

€

1.375.011

Landsmeer

€

33.667

€

42.326

€

23.801

€

345.852

€

445.646

Oostzaan

€

28.594

€

35.948

€

14.013

€

280.259

€

358.814

Purmerend

€

234.792

€

295.180

€

304.622

€ 2.148.555

€

2.983.149

Waterland

€

50.744

€

63.795

€

39.566

€

495.216

€

649.321

Wormerland

€

47.854

€

60.162

€

45.374

€

435.441

€

588.831

Zaanstad

€

456.840

€

574.337

€

630.805

€ 4.571.407

€

6.233.389

Totaal

€

986.851 € 1.240.665

€ 1.157.955

€ 9.624.795

€

13.010.266

1.1.6.1 Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie wordt gedefinieerd als het saldo van de betaalde (rente)last over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening courant en de ontvangen rente(baat) over uitzettingen. Saldo per 01-01-2021

Rentelast 2021

Omschrijving Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

€ 2.450.000 €

Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

€

50.250 €

Saldo van de financieringsfunctie

34 Jaarstukken 2021

Rente baten 2021

Saldo

93.142 €

-

€

93.142

-

-

€

-

€

93.142

€

2021.1.0

1.2 Paragrafen __________

1.2.1 Inleiding In de programmabegroting en de jaarrekening is een aantal paragrafen opgenomen die inzicht geven in de financiële positie van de GGD. De paragrafen zijn ook verplicht op grond van de financiële voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit zijn de volgende paragrafen: • • • • •

Weerstandsvermogen Verbonden partijen Onderhoud kapitaalgoederen Bedrijfsvoering Financiering

De paragraaf ‘onderhoud kapitaalgoederen’ is slechts zeer beperkt van toepassing. Daarnaast zijn de paragrafen ‘grondbeleid’ en ‘overzicht lokale lasten’ volgens de financiële voorschriften (BBV) voorgeschreven paragrafen. Deze zijn echter niet van toepassing op de GGD. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de realisatie van de in de programmabegroting opgenomen beleidskaders.

1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf gaat in op de vraag of en hoe de GGD in staat is haar financiële risico’s op te vangen zonder dat dit direct dwingt tot bezuinigingen of wijziging van beleid. Hiervoor is inzicht nodig in: • de omvang van de aanwezige risico’s; • de weerstandscapaciteit: de mogelijkheden om de risico’s af te dekken.

De omvang van de aanwezige risico’s

In de risico-inventarisatie zijn risico’s opgenomen, die niet kwantificeerbaar zijn en waarvoor geen voorzieningen of bestemmingsreserves zijn gevormd. Onder deze risico’s wordt het type risico’s verstaan dat voortvloeit uit eigen beleid, het doen of nalaten van derden of beleid van andere overheden. De inventarisatie vindt tweemaal per jaar plaats, namelijk bij de begroting en bij de jaarrekening. De GGD kent risico’s die te maken hebben met de personele lasten. Eigen risicodrager WW-verplichting De GGD is eigen risicodrager voor uitkeringen uit de werkloosheidswet (WW). Dat betekent dat bij ontslag of einde dienstverband (bij tijdelijke aanstellingen) de eventueel uit te betalen WW-uitkering betaald moet worden door de GGD. In 2021 zijn er in dit kader kosten gemaakt ter grootte van € 143.828. Doorbetalingsverplichting bij arbeidsongeschiktheid in verband met ziekte De GGD is eigen risicodrager voor de WGA, in het kader van de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Dit betekent dat de GGD het loon betaalt dat de zieke (ex-)werknemer eventueel nog verdient én zijn uitkering. Calamiteiten binnen het taakveld van de GGD Als zich in de regio calamiteiten voordoen, die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid (bijvoorbeeld uitbraak infectieziekte), of in het kader van de rampenbestrijding inzet vragen van de GGD, zullen hieruit kosten voortvloeien.

Met deze kosten is in de begroting geen rekening gehouden.

35 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Vanuit de strategische risico-inventarisatie worden drie risico’s benoemd: - beleidsveranderingen van de gemeenten; - veranderde werkwijze politie; - veranderende werkwijze GGZ. De GGD anticipeert op deze ontwikkelingen door in overleg te treden met deze partners, zodat de eventuele gevolgen beperkt zijn. In dit kader kan de coronacrisis worden aangehaald. Deze crisis heeft echter niet geleid tot financiële risico’s. Vanaf het allereerste begin van de crisis was duidelijk dat de GGD de uit deze crisis voortkomende extra kosten niet zelf zou kunnen dragen. Hiervoor is Rijksondersteuning ontvangen. Het risico is verder beperkt door alleen te werken met personeel in inhuurconstructies, en niet in vaste dienst. Ook zijn geen langdurige financiële verplichtingen aangegaan (bijvoorbeeld huur van locaties).

Inventarisatie van de weerstandscapaciteit

De weerstandscapaciteit bestaat uit alle middelen en mogelijkheden waarover de GGD beschikt om financiële tegenvallers te kunnen dekken. Er is daarom een relatie tussen het beleid over reserves en voorzieningen in het algemeen en over het weerstandsvermogen in het bijzonder. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de Algemene Reserve Wettelijke taken en de Algemene Reserve Markttaken. De Algemene Reserve Wettelijke taken heeft eind 2021 een omvang van € 612.891. Aan de Algemene Reserve heeft in 2021 een toevoeging plaatsgevonden van € 19.173 uit het resultaat van 2020. Om goed weerstand te kunnen bieden aan de financiële risico’s van de GGD is de gewenste omvang van de Algemene Reserve 5% over de gemeentelijke bijdragen. De gemeentelijke bijdragen bedragen voor 2021 € 13.010.266. 5% hierover bedraagt € 650.513. De omvang van de Algemene Reserve is € 37.622 lager dan de gewenste omvang. De Algemene Reserve Markttaken heeft eind 2021 een omvang van € 124.397 en is daarmee gelijk aan de omvang van eind 2020. Door corona heeft de reizigersadvisering nagenoeg stilgelegen. De gederfde omzet van reizigersadvisering is gecompenseerd door het ministerie van VWS. Door deze compensatie is het resultaat van reizigersadvisering nihil. Er heeft derhalve noch een onttrekking noch een toevoeging plaatsgevonden.

Kengetallen

Op 9 juli 2015 heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de wijze vastgesteld waarop kengetallen dienen te worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en het jaarverslag. Voor GGD Zaanstreek-Waterland kunnen alleen de kengetallen netto schuldquote, de solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte worden bepaald. Het kengetal de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen is gelijk aan de nette schuldquote. De kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing op GGD Zaanstreek-Waterland. Netto schuld quote

31-12-2021

1 Vaste schulden 2 Netto vlottende schulden 3 Overlopende passiva

€ 2.333.333 € 6.020.328 € 5.206.544

4 Financiële vaste activa 5 Uitzettingen < 1 jaar 6 Liquide middelen 7 Overlopende activa

€ 50.250 € 4.892.516 € 6.401 € 5.433.543

8 Totaal baten

€ 48.849.599

(1+2+3-4-5-6-7)/8*100%

6,50%

Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft 36 Jaarstukken 2021 2021.1.0

een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Of dat het geval is valt niet direct af te leiden uit de netto schuldquote zelf, maar hangt af van meerdere factoren. Solvabiliteitsratio

31-12-2021

1 Eigen vermogen

€ 1.129.650

2 Totaal passiva

€ 14.757.832

1/2*100%

7,65%

Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Daar is bijvoorbeeld sprake van indien een lening is aangegaan omdat het eigen vermogen niet liquide is (omdat het vast zit in bijvoorbeeld activa). Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeenschappelijke regeling. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Structurele exploitatieruimte

31-12-2021

1 Structurele lasten 2 Structurele baten

€ 28.691.027 € 28.853.553

3 Structurele toevoegingen aan de reserves 4 Structurele onttrekkingen aan de reserves

€ €

5 Totaal saldo van de baten

€ 48.849.599

(2-1)+(4-3)/5*100%

0,20%

63.000 -

Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de gemeentelijke bijdragen en de subsidiebeschikkingen. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Nagenoeg alle baten en lasten van de GGD zijn structureel. De GGD begroot de onttrekkingen uit de bestemmingsreserves niet. Deze komen niet in de berekening terug, waardoor het kan voor komen dat bij een grote lastenpost die “incidenteel” gedekt wordt uit de bestemmingsreserve een negatieve waarde ontstaat. Daarnaast betreft het alleen structurele baten en lasten uit de Gemeenschappelijke Regeling. Op dit moment komt meer dan de helft van de baten van de GGD uit projecten voort. Deze worden in dit overzicht niet meegenomen en zijn naar hun aard “incidenteel”, omdat ze in theorie op kortere termijn stopgezet kunnen worden.

1.2.3 Verbonden partijen Onder verbonden partijen worden verstaan die partijen waarmee de GGD een bestuurlijke relatie heeft en waarin de GGD een financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang betekent dat de GGD een zetel in het bestuur van de verbonden partij of stemrecht heeft. Met financieel belang wordt bedoeld dat de GGD middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen van de partij kunnen worden verhaald op de GGD. De GGD kent geen verbonden partijen. Wel is er een relatie met de veiligheidsregio ZaanstreekWaterland omdat de Directeur Publieke Gezondheid verantwoordelijk is voor de Geneeskundige 37 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en deel uitmaakt van de directie van de veiligheidsregio.

1.2.4 Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan het beleid ten aanzien van onderhoud van kapitaalgoederen. In oktober van 2011 heeft de GGD het gebouw en de terreinen aan de Vurehout 2 te Zaandam aangekocht. Met de aankoop van het pand zullen alle onderhoudskosten voor rekening van de GGD komen. Het is noodzakelijk om jaarlijks te reserveren voor het verrichten van groot onderhoud. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 7 juli 2011 is besloten om een jaarlijkse toevoeging aan de ingestelde bestemmingsreserve “onderhoud gebouw” te doen van € 50.000 met ingang van 2012. Verder bedraagt de totale omvang van de materiële vaste activa van de GGD ultimo 2021 € 4.362.651. In 2021 hebben er voor een bedrag van € 95.958 investeringen plaatsgevonden met betrekking tot automatisering. In 2021 zijn er, voor een totaalbedrag van € 372.357 aan activa buiten gebruik gesteld. Het betreft oude ICT hardware en oude inventaris. De investeringen zijn voor een deel uit eigen middelen gefinancierd. Een andere deel is gefinancierd met kort vreemd kapitaal in de vorm van een kasgeldlening bij de BNG bank. Er wordt nader onderzocht in hoeverre deze krappe liquide positie structureel is en daarom met lang vreemd kapitaal kan worden gefinancierd. Hierbij speelt de wet Fido een doorslaggevende rol.

Het onderhoud van de hardware wordt (grotendeels) uitgevoerd door de medewerkers automatisering/informatisering van de sector Bedrijfsvoering. Het onderhoud van de software is, voor zover dit niet in eigen huis ontwikkelde toepassingen betreft, contractueel geregeld met de softwareleveranciers. Voor aangeschafte software wordt standaard een onderhoudsovereenkomst afgesloten. De lasten daarvan zijn begroot op de post automatiseringskosten, die door middel van interne doorberekeningen aan de programma’s worden doorbelast.

1.2.5 Financiering De basis voor de financieringsfunctie is neergelegd en verankerd in een aantal besluiten. Enerzijds vormt de wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) de basis voor alle handelingen die te maken hebben met het uitzetten, dan wel aantrekken van gelden. Anderzijds wordt de wet Fido vertaald in een aantal besluiten zoals de Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheid (Ufdo) en de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo).

Treasurybeleid

Bovenstaande wet- en regelgeving vormt de basis van het treasurystatuut dat op 2 juli 2021 is vastgesteld. Het treasurybeleid is prudent en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen zijn: - beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico; - minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten; - optimaliseren van het te realiseren rendement op eventueel beschikbare liquiditeiten.

Schatkistbankieren

Op 10 december 2013 heeft de Eerste Kamer ingestemd met een aanpassing van de wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido), de wetswijziging stelt het zogenaamde schatkistbankieren verplicht voor decentrale overheden. Met ingang van maandag 16 december 2013, na publicatie in de Staatscourant, is de wetswijziging van kracht geworden. De wetswijziging houdt in dat de decentrale overheden, zoals de GGD, verplicht worden gesteld om alle overtollige middelen aan te houden in de schatkist. Concreet betekent dit dat de GGD een rekeningcourantverhouding heeft met de Staat. Alle liquide middelen die de GGD niet direct nodig heeft voor het uitvoeren van haar taak, moeten worden gestort op de rekeningcourant bij de Staat. Hierbij geldt voor de GGD een ondergrens van € 250.000 deze is per 1 juli verhoogd naar € 1.000.000. De GGD houdt te allen tijde de beschikking over de bij de Staat uitgezette gelden. De ondergrens van € 1.000.000 houdt in dat de GGD € 1.000.000 aan liquide middelen op haar bankrekeningen mag aanhouden. Dit betekent echter niet dat het bedrag van € 1.000.000 niet mag worden overschreden. De wetswijziging geeft de decentrale overheid daarin wat ruimte. Zo lang het 38 Jaarstukken 2021 2021.1.0

gemiddelde saldo van de bankrekeningen over een kwartaal de ondergrens niet overschrijdt, voldoet de decentrale overheid aan de wet Fido. De gemiddelde bankstanden per kwartaal zijn als volgt: Gemiddelde bankstand 2021 1e kwartaal € 162.533 2e kwartaal € 220.637 3e kwartaal € 233.556 4e kwartaal € 198.534 Ondanks dat de ondergrens is verhoogd van € 250.000 per 1 juli naar € 1.000.000, heeft de GGD besloten om de ondergrens van € 250.000 te blijven hanteren. Dit doet de GGD om te voorkomen dat er negatieve creditrente moet worden betaald aan de BNG vanwege een te hoog saldo op de rekeningcourant.

Kasgeldlimiet

De kasgeldlimiet is het maximumbedrag dat een overheidsorganisatie kortdurend (tot 1 jaar) mag aantrekken op de geldmarkt. Dit om het risico dat overheidsorganisaties lopen bij het aantrekken van kortgeld (tot 1 jaar) te beperken. De grootte van de kasgeldlimiet wordt bepaald aan de hand van een door het Rijk vastgesteld percentage over het begrotingstotaal van de gemeente aan het begin van het dienstjaar. Op dit moment is dit percentage 8,2% van het totaal van de jaarbegroting. Kasgeldlimiet

31-12-2021

1 Toegestane kasgeldlimiet: - in procenten van de begroting - in bedrag

€

8,5% 2.383.764

2 Omvang vlottende schuld - Opgenomen gelden < 1 jaar - Schulden rekening courant - Gestorte gelden door derden < 1 jaar - Overige leningen niet zijnde vaste schuld

€ € € €

3.500.000 36.695 -

3 Vlottende middelen: - Contante gelden in kas - Tegoeden in rekening courant - Overige uitstaande gelden < 1 jaar

€ € €

1.268 5.133 4.187.598

4 Totaal netto vlottende schuld Toegestaan kasgeldlimiet

€ €

657.304 2.383.764

€

-3.041.068

Ruimte (4-1)

De kasgeldlimiet wordt niet overschreden.

Liquiditeitspositie

De voornaamste inkomsten van de GGD zijn de gemeentelijke bijdragen. Tweemaal per jaar worden aan gemeenten voorschotten in rekening gebracht. Deze gelden worden tijdelijk weggezet op de rekening van het ministerie van Financiën en komen geleidelijk beschikbaar voor de GGD. Beschikbare middelen worden volledig ingezet als intern financieringsmiddel.

Rentebeleid

Voor de toerekening van rentelasten aan investeringen wordt een percentage gehanteerd dat gebaseerd is op de (eind 2011) aangetrokken geldlening in verband met de aankoop van het pand. Het percentage voor 2021 is 4%. De rente op investeringen is een middel ten behoeve van de interne kosten doorbelasting en heeft daardoor geen invloed op het resultaat. In voorgaande jaren heeft een 39 Jaarstukken 2021

2021.1.0

onderzoek plaatsgevonden of, nu de rente zo laag staat, rentemiddeling mogelijk is. Hieruit blijkt dat dit vanwege de boete van het oversluiten van de lening niet lonend is.

Renterisico’s

Het doel van de renterisiconorm is dat overheidsorganisaties binnen hun leningenportefeuille geen overmatig renterisico lopen bij herfinanciering van aflopende geldleningen. Zo mag maximaal 20% van het totaal uitstaande leningen in één jaar worden geherfinancierd. Dit percentage is bij wet vastgesteld. Voor de GGD is dit een bedrag van € 490.000 (uitgegaan van € 2.450.000 uitstaande leningen). Het volgende overzicht geeft inzicht in de samenstelling, grootte en rentegevoeligheid van de opgenomen leningen. De renterisiconorm is in 2021 niet overschreden. Er is geen sprake geweest van herfinanciering. Renterisico

31-12-2021

1a Renteherziening op vaste schuld o/g 1b Renteherziening op vaste schuld u/g 2 Netto renteherziening op vaste schuld 3a Nieuw aangetrokken vaste schuld 3b Nieuw verstrekte lange leningen 4 Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b) 5 Betaalde aflossing 6 Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7 Renterisico op vaste schuld (2+6) Renterisiconorm 8 Stand van de vaste schuld per 1-1 9 Het bij ministeriële regeling vastgesteld percentage 10 Renterisiconorm (8*9) Toets renterisiconorm 10 Renterisiconorm 7 Renterisico op vaste schuld 11 Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10/7)

-

2.450.000 20% 490.000

490.000 490.000

De renterisiconorm wordt niet overschreden.

1.2.6 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering zorgt voor een effectieve en efficiënte ondersteuning van processen en medewerkers van de GGD zodanig de werkzaamheden conform afspraak kunnen worden uitgevoerd. De ondersteuning wordt uitgevoerd binnen de sector Bedrijfsvoering en zijn neergelegd bij het team Bedrijfsvoering, het team Publieksdienstverlening en het team Organisatieondersteuning. In deze paragraaf worden de kosten voor de interne organisatie verantwoord. Het is een administratieve paragraaf. Deze kosten worden door middel van een opslag op de personele lasten (naar rato van loonkosten), volledig doorbelast aan de programma’s 1 t/m 4. Personele gegevens

Verzuim

De verzuimnorm van de GGD is 5%. De organisatie zit gemiddeld onder deze norm, en ook onder de cijfers van 2020.

GGDZW

2020 2021 2021 2021 2021 Q1 Q2 Q3 Q4 5,82% 4,70% 4,83% 4,45% 4,61% 40 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Sector S&O Sector P&Z Sector BV Sector Toezicht Sector Corona

9,47% 5,64% 3,50% 3,27% 0,19%

3,31% 4,88% 2,46% 7,80% 0,44%

4,66% 5,29% 4,11% 8,01% 0,93%

3,64% 4,82% 4,49% 9,51% 0,83%

3,65% 5,02% 4,98% 8,32% 0,86%

Personeel werkzaam voor de GGD

In totaal zijn er 925 mensen werkzaam voor de GGD. De sector Corona heeft een enorme groei doorgemaakt. 46% van het totaal aantal medewerkers zijn externen die daar werkzaam zijn. 18% van de medewerkers zijn man, 82% vrouw.

GGD contracten Stagiaires Artsen in opleiding (AIOS) Externen t.b.v. sector corona Externen overig (ZZP, uitzendkrachten niet t.b.v. corona) Vrijwilligers Totaal

Voltijd en deeltijd

Contractvormen 434 19 1 422 36 13 925

Man Vrouw Totaal 164 761 925

Leeftijdsopbouw

Er heeft een relatieve verjonging plaatsgevonden in de leeftijdsopbouw van de GGD. Dit is te verklaren door het grote aantal jongeren dat werkzaam is bij de sector Corona. De absolute aantallen wedewerkers in de hogere leeftijdscategorieën zijn niet significant gewijzigd.

tot 25 25-34 34 -44 44- 54 54 -59 59 -65 65 en ouder Totaal

181 251 128 167 88 89 21 925

Publieksdienstverlening Op communicatief gebied is in 2021 veel aandacht uitgegaan naar het in goede banen leiden van alle communicatie rondom corona. Er zijn diverse kanalen benut (website, social media, pers, partners) om informatie snel en duidelijk te delen met de inwoners van Zaanstreek-Waterland en andere stakeholders. Tussen de corona bedrijven door is de organisatie van de gezondheidsconferentie eind september ondersteund, waarin onder andere de resultaten van de eerder in 2021 uitgevoerde gezondheidsmonitor voor jongeren zijn gepresenteerd. Ook is er gewerkt aan een e-learning voor medewerkers ter bevordering van de interne bewustwording op het vlak van privacy. De diverse GGD websites zijn verbeterd, verrijkt en digitaal toegankelijker gemaakt om bezoekers makkelijker, sneller en nog meer van dienst te kunnen zijn. Ook is er veel voorbereidend werk gedaan voor livegang van de RVTV website (Regionale Volksgezondheids Toekomst Verkenning) gepland voor maart 2022. De 41 Jaarstukken 2021

2021.1.0

groeigidsapp, een informatiekanaal binnen de JGZ, is gepromoot onder ouders, met een verdubbeling van het aantal accounthouders tot gevolg. Ter verbetering van de planning en bereikbaarheid van de Jeugdgezondheidszorg zijn er in 2021 diverse processen onder de loep genomen en aangepast. Er is meer capaciteit gecreëerd voor beantwoording van het mede door corona toenemend telefoonverkeer en een traject is gestart om taken en verantwoordelijkheden breder te beleggen. Dit maakt de planning en bereikbaarheid van de JGZ, evenals het ontvangen van bezoekers in het pand Vurehout te Zaandam, minder kwetsbaar. Er zijn 2 projecten opgestart om een deel van de workflow te automatiseren. Door ontwikkelingen binnen de GGD/GGD’en staan deze voor nu in de wachtstand. Sinds Q4 van 2021 wordt onderzocht in hoeverre een andere manier van plannen bijdraagt aan een efficiëntere en meer klantgerichte werkwijze binnen de JGZ. Een eerste pilot staat in de startblokken. Ook is een onderzoek opgestart om klantwensen op een aantal punten te inventariseren. Corona maatregelen en privacy issues bemoeilijkten uitvoering van dit onderzoek. De resultaten, verwacht in februari 2022, zijn bij gevolg niet representatief te noemen maar geven wel een indicatie.

Privacy en Informatieveiligheid Datalekken Er zijn 110 datalekken geconstateerd en aan de FG gemeld, waarvan 15 noodprocedures (potentiele datalekken) voor de uitleen van een CoronIT account bij de sector Corona/Vaccinatie. Bijna de helft van de datalekken (exclusief de 15 CoronIT noodprocedures) zijn gemeld door team Corona/BCO. De sector Corona is gevoelig voor menselijke fouten of vergissingen, met name bij het versturen van mail. De sector Corona heeft 15 keer gebruik gemaakt van de noodprocedure voor de uitleen van een CoronIT account, dit is in het datalek register opgenomen als een potentieel datalek. Daarnaast zijn er meer phishing incidenten gemeld. Datalek meldingen per team Team

Aantal

Corona/ BCO

44

Corona/ vaccineren

30

Corona/ testen

5

S&O/ epidemiologie

9

S&O/ Veilig Thuis

2

P&Z/ Gezondheidsondersteuning

6

P&Z/ JGZ

3

BV/ ICT

3

BV/ Publieksdienstverlening

3

BV/ communicatie

2

BV/ PenO BV/ kwaliteit

2 1

Er zijn 18 meldingen van datalekken bij de Autoriteit Persoonsgegevens gedaan. Zes datalekken zijn gemeld bij GGD GHOR Nederland. Informatiebeveiliging In 2021 is er een CISO (corporate information security officer) aangesteld, mede op instigatie van minister Hugo de Jonge. Door de toenemende druk van cyberaanvallen op de GGD (en) bleek het noodzakelijk om onze informatiebeveiliging op orde te brengen. Door corona is de GGD nog meer in trek bij criminelen. Er is elke week wel ergens een cyberaanval. De GGD is in nauw contact met het SOC van GGD GHOR Nederland. Het ontbreekt echter aan een 24/7 organisatie. Hierdoor kan er niet altijd op tijd gereageerd worden. 42 Jaarstukken 2021

2021.1.0

In de verslagperiode zijn 10 meldingen betreffende informatiebeveiliging en fraude gedaan vanuit de sector Corona. Alle geconstateerde fraude gaat over het illegaal verkrijgen van een QR-code. Hiervan zijn zes meldingen gedaan bij GGD GHOR Nederland. Normering In 2021 is er een start gemaakt met een gap analyse van de NEN 7510 (gegevensverwerking in de Zorg) en de BIO. Dit geeft inzicht in het gat dat er is tussen de wettelijke verplichtingen met betrekking tot informatiebeveiliging en de praktijk van de GGD.

Juridische zaken Op grond van diverse regelgeving (WGBO, AVG, Wmo 2015) hebben betrokkenen diverse rechten ten aanzien van dossiers. Hiervoor zijn twee procedures vastgesteld. Hierin is bepaald dat verzoeken worden gemonitord op aantal, aard en honorering, zodat trends kunnen worden gesignaleerd en processen waar nodig kunnen worden bijgestuurd. De verzoeken worden behandeld door de bedrijfsjurist, in samenwerking met de verantwoordelijk teammanager en arts of medewerker. In dit overzicht zijn de in 2021 ontvangen verzoeken per team verwerkt. Veilig Thuis

Afgehandeld Openstaand Totaal

Afschrift dossier 65 2 67

Correcties 1 0 1

Vernietiging 4 0 4

70 2 72

Bij Veilig Thuis is het aantal verzoeken dat betrekking heeft op dossiers toegenomen (72 verzoeken in 2021 ten opzichte van 57 verzoeken in 2020). De verzoeken om een afschrift van het dossier zijn gehonoreerd. In een beperkt aantal dossiers is besloten om niet alle informatie te verstrekken aan de verzoeker, dit in verband met de hoedanigheid van verzoeker of belangen van derden. Er zijn 4 verzoeken om vernietiging van dossiers afgehandeld. Alle verzoeken zijn gehonoreerd. Het verzoek om een correctie van het dossier is niet gehonoreerd. Meldpunt Advies en Bijzondere Zorg

Afgehandeld Openstaand Totaal

Afschrift dossier 3 0 3

Correcties 0 0 0

Vernietiging 2 0 2

5 0 5

Bij MABZ is het aantal verzoeken dat betrekking heeft op dossiers afgenomen (5 verzoeken in 2021 ten opzichte van 11 verzoeken in 2020). De verzoeken om een afschrift van het dossier zijn gehonoreerd. In een beperkt aantal dossiers is besloten om niet alle informatie te verstrekken aan de verzoeker, dit in verband met de hoedanigheid van verzoeker of belangen van derden. Er zijn 2 verzoeken om vernietiging van het dossier afgehandeld. Deze zijn gehonoreerd. Jeugd Zaanstreek Noord

Afgehandeld Openstaand Totaal

Afschrift dossier 9 0 9

Correcties 0 0 0

Vernietiging 2 0 2

11 0 11

Bij het team Jeugd Zaanstreek Noord is het aantal verzoeken dat betrekking heeft op dossiers toegenomen (11 verzoeken in 2021 ten opzichte van 7 verzoeken in 2020). De verzoeken om een afschrift van het dossier zijn gehonoreerd. De verzoeken om vernietiging zijn gehonoreerd. Jeugd Zaanstreek Zuid 43 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Afgehandeld Openstaand Totaal

Afschrift dossier 5 0 5

Correcties 0 0 0

Vernietiging 1 0 1

6 0 6

Bij het team Jeugd Zaanstreek Zuid is het aantal verzoeken dat betrekking heeft op dossiers nagenoeg gelijk gebleven (6 verzoeken in 2021 ten opzichte van 7 verzoeken in 2020). De afgehandelde verzoeken om een afschrift van het dossier zijn gehonoreerd. Het verzoek om vernietiging is niet gehonoreerd. Jeugd Waterland

Afgehandeld Openstaand Totaal

Afschrift dossier 16 0 16

Correcties 1 0 1

Vernietiging 0 1 1

17 1 18

Bij het team Jeugd Waterland is het aantal verzoeken dat betrekking heeft op dossiers afgenomen (18 verzoeken in 2021 ten opzichte van 21 verzoeken in 2020). De afgehandelde verzoeken om een afschrift van het dossier zijn gehonoreerd. Het verzoek tot correctie en vernietiging zijn niet gehonoreerd. IZB / Corona

Afgehandeld Openstaand Totaal

Afschrift dossier 42 0 42

Correcties 0 0 0

Vernietiging 49 1 50

91 1 92

Het aantal verzoeken met betrekking tot IZB/Corona is dit jaar flink toegenomen (92 verzoeken in 2021 ten opzichte van 1 verzoek in 2020). Alle verzoeken tot afschrift van het dossier zijn gehonoreerd. Op één na zijn alle verzoeken tot verwijdering van de persoonsgegevens gehonoreerd. Termijnen Verzoeken dienen binnen 1 maand te worden afgehandeld. In uitzonderingsgevallen kan deze termijn worden verlengd met 2 maanden, mits tijdig gecommuniceerd naar verzoeker. Verzoeken 2021

Veilig Thuis MABZ Jeugd Zaanstreek Noord Jeugd Zaanstreek Zuid Jeugd Waterland IZB – Corona Totaal

Totaal aantal afgehandelde verzoeken

Waarvan termijn gehaald

70 5 11 6 17 91 200

62 5 8 5 17 65 162

Percentage gehaald binnen termijn 89% 100% 73% 83% 100% 71% 81%

Niet alle verzoeken zijn afgehandeld binnen de daarvoor geldende (wettelijke) termijn. Redenen hiervoor zijn werkdruk bij de teams en complexe casuïstiek. Handhaving van de (wettelijke) termijnen blijft daarom een aandachtspunt.

44 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Het percentage gehaald binnen de termijn is wat lager bij de Infectieziektebestrijding (IZB) verzoeken. Het aantal IZB verzoeken is in 2021 aanzienlijk gegroeid. Dit is het gevolg van de datadiefstal die half 2021 in het nieuws kwam. Veel mensen wilden hun gegevens bij de GGD laten verwijderen. Hier was echter door GGD GHOR Nederland nog geen beleid voor geschreven, waardoor het voor de regionale GGD’en onduidelijk was hoe en door wie de persoonsgegevens van verzoekers uit de systemen (CoronIT en HPZone) verwijderd konden worden. Het heeft enige tijd geduurd, voordat GGD GHOR Nederland met een werkproces kwam en duidelijk werd hoe de uitvoering van de verwijderingsverzoeken in werking kon worden gezet. Hierdoor is de wettelijke termijn van een maand bij veel van de verzoeken dan ook met nogmaals twee maanden verlengd (op grond van artikel 12 lid 3 AVG) en deze termijn is in een aantal gevallen niet gehaald. Verzoekers waren hier uiteraard op tijd van op de hoogte gesteld.

Kwaliteit In januari 2021 en april 2021 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een bezoek gebracht aan de vaccinatielocatie in Purmerend en Zaandam. Doel van het bezoek was om toezicht te houden op het verloop van het vaccinatieproces. In de terugkoppeling sprak de inspecteur zijn complimenten uit over hoe de vaccinatielocatie in korte tijd gedegen is opgezet. In januari 202I heeft de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ) een bezoek gebracht aan de mobiele testlocatie in Volendam na een signaal over een mogelijke tekortkoming op het gebied van hygiëne. De inspectie zag verbeterpunten op het gebied van scheiding schoon-vuil op de afnametafel, de aanwezigheid van een juiste desinfectans voor oppervlakten en het vastleggen van afspraken tussen GGD GHOR Nederland en GGD Zaanstreek-Waterland over de medische eindverantwoordelijkheid en borging van kwaliteit. Verbeterpunten zijn vastgesteld en opgepakt.

Meldingen Incidenten Cliëntenzorg (MIC) In 2020 is het incidenten proces opnieuw ingericht. Het vernieuwde proces is januari 2021 ingegaan. In oktober 2021 is besloten om geen datalekken meer te registreren in het MIC overzicht. De procedure is hierop aangepast. Er zijn 373 MIC meldingen gedaan in 2021. Dit zijn 316 meldingen meer dan in 2020. De grote toename wordt veroorzaakt door het grote aantal meldingen met betrekking tot corona. Met name de melding ‘reactie na vaccinatie’ komt veel voor in 2021. Ook het aantal meldingen ‘ongewenst gedrag’ is toegenomen in 2021.

45 Jaarstukken 2021

2021.1.0

180 170 160 150 140 130 120 110 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2020

2021

Klachten In 2021 zijn 497 klachten ontvangen. Dit aantal is flink hoger in vergelijking met het aantal klachten in de vergelijkbare periode 2020 (190). De toename van klachten wordt bijna in zijn geheel verklaard door de klachten over de aanpak corona. Daarnaast zijn de klachten over Veilig Thuis toegenomen. 11 klachten zijn nog in behandeling. 407 klachten hebben betrekking op de werkzaamheden en aanpak betreffende corona. Het merendeel van de corona klachten heeft geen betrekking op organisatie en dienstverlening door de GGD, maar zijn het gevolg van het landelijk beleid. Deze klachten gaan over het verkrijgen van de QR-code in de coronacheck app, de bereikbaarheid landelijk call centrum, de planning van de boosterprik en de afstand tot de vaccinatielocatie en de datadiefstal. 84 cliënten hebben als gevolg van de datadiefstal een verzoek tot verwijdering van hun gegevens gedaan. Het merendeel van de klachten is afgerond binnen de gestelde termijn van zes weken. Gemiddeld zijn de klachten binnen een week afgehandeld. De klachten van Veilig Thuis vergen de meeste tijd. Met het merendeel van deze klagers vindt een persoonlijk gesprek plaats. Zes klagers zijn niet tevreden met de interne bemiddeling en zijn verwezen naar de klachtencommissie Veilig Thuis (5) of de geschillencommissie Publieke Gezondheid (1).

Slechts een klager over de werkwijze van Veilig Thuis heeft, tot op heden, hiervan daadwerkelijk gebruik gemaakt. De klachtencommissie Veilig Thuis heeft de klacht ongegrond geacht. Overzicht van het aantal klachten 2021 Sector/team 2021 Corona Team Infectieziekten Team Jeugd Noord

407 1 9

Aard van de klacht 91 x testen en bco; 84 x datadiefstal; 9 x overig, 223 x vaccinatie wachttijd soa spreekuur 2 x bezoek regeling, 2 x bejegening, 1 x vragenlijst, 4 x werkwijze 46 Jaarstukken 2021

2021.1.0

Team Jeugd Zuid

7

Team Jeugd Waterland 11 Team Gezondheidsondersteuning Team MABZ Team Publieksdienstverlening Team Straathoekwerk Team Strategie & Ontwikkeling Team Toezicht Team Veilig Thuis n.v.t.

11 8 11 0 0 0 28 4

vaccinatie afspraak, toegang kind dossier, privacy, 4x verzoek ander CB locatie 1 x advies JGZ, 2 x uitnodiging bij gescheiden ouders, 1 x uitvoering JGZ op school, 1 x JGZ vragenlijst, 3 x uitvoering consult, 1 x vaccinatie afspraak 4 x logopedie, 1 x toegang kinddossier, 2 x gezondheidsvragenlijst, 1 x uitvoering hielprik, 1 x indeling cursus, 1 x nieuwsbrief, 1 x voorzorg 8 x werkwijze en bejegening 5 x planning, 2 x bejegening , 4 x bereikbaarheid receptie/ GGD

28 x werkwijze, dossier en rapportage jeugdteam, huisarts, buiten de regio

Een toenemend aantal personen vraagt om een schadevergoeding. De klachtenregeling is in 2021 aangepast en de behandeling van schadeclaims is in de klachtenregeling opgenomen. Bijna alle verzoeken om een schadevergoeding betreffen de sector Corona. Schadeclaim na data diefstal Schadeclaim na vaccinatie Schadeclaim na schade op testlocatie Schadeclaim na verkeerde QR code Schadeclaim uitblijven testuitslag i.v.m. storing in Coronacheck app Schadeclaim i.v.m. verkeerde testuitslag Schadeclaim i.v.m. psychische schade na een Tijdelijk Huilverbod

4 1

Intern afgehandeld met juridische zaken Afgehandeld via de verzekeraar Intern afgehandeld met juridische zaken

1 1 1

Intern afgehandeld met juridische zaken Afgehandeld door het ministerie van VWS afgehandeld Afgehandeld via de verzekeraar

1

Ingediend bij de verzekeraar, nog in behandeling

De GGD heeft twee maal het verzoek tot schadevergoeding gehonoreerd.

Facilitaire Zaken

Facilitaire Zaken was ook dit jaar druk met de inzet voor de sector Corona en de maatregelen op de locaties voor coronapreventie. Er zijn aanvullende RI&E’s uitgevoerd voor de coronalocaties. Facilitaire zaken heeft gedurende de Corona opschalingen en boostercampagne actief meegeholpen bij het inrichten en opzetten van de vaccinatielocaties. In het aanbestedingsproces voor de energielevering van een viertal locaties is de omzetting van Eneco naar Vattenfall voltooid.

Personeel & Organisatie

Naast het grote beroep dat de sector Corona op de inzet van P&O heeft gedaan, is er een agressie interventie team en team collegiale ondersteuning opgezet, zijn er digitale middelen ontwikkeld om nieuwe medewerkers in te werken, heeft er een personeelsonderzoek plaatsgehad naar het werken tijdens de coronacrisis, is er een eerste aanzet voor het komen tot een strategisch personeelsbeleid gegeven en zijn diverse P&O processen gedigitaliseerd binnen het E-HRM systeem (AFAS). Gedurende het jaar is de manier van aanbesteden van inhuurcontracten onderzocht en is er gekozen voor het inzetten van een DAS (Dynamisch Aankoop Systeem) voor het inhuren van tijdelijke krachten. Dit systeem is eind 2021 opgeleverd en wordt in 2022 in productie genomen.

Financiële Administratie 47 Jaarstukken 2021

2021.1.0

De financiële administratie heeft in 2021 de begrotings- en verantwoordingsystematiek aangepast. Door het direct boeken van medewerkers op de GR- of contracttaken waar zij voor werken is het inzichtelijk geworden welke taken budgettair volgens plan lopen, of waar er afwijkingen zijn. Hierdoor is het verklaren van over- en onderbestedingen beter te verantwoorden. De manier waarop de begroting en herzieningen van de begroting wordt verwerkt in het systeem is veranderd, waardoor begrotingswijzigingen en de onderliggende besluitvorming beter te herleiden is.

ICT

• • • • •

Het complete telefoniesysteem is in de eerste helft van 2021 vervangen. De organisatie heeft geen hinder ontvangen van deze omslag. De servicedesk heeft een proef met verruimde openingstijden afgesloten. Uit analyse blijkt dat gedurende de verruimde openingstijden nauwelijks aanvragen binnenkomen. Besloten is om vooralsnog dit niet voort te zetten. Er is een informatieadviseur geworven die de informatiebehoefte van de organisatie in kaart gaat brengen en adviseert over de inzet van data en het koppelen van systemen. Binnen het personeels- en financiële systeem AFAS zijn alle brieven en de processen ziekteverzuim en in en uit dienst volledig gedigitaliseerd. De aanbesteding voor de inkoop van ICT werkplek hardware is eind 2021 in een afrondende fase beland. In december is de aanbesteding gepubliceerd en naar verwachting wordt in 2022 dit afgerond en is dit contract volledig rechtmatig.

Wat heeft het gekost

Baten Incidentele baten

Realisatie Begroting € 6.216.017 € 5.142.383 € 1.509 € -

Lasten

€ 6.217.526 € 5.142.383

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

48 Jaarstukken 2021

-

€ € € €

-

2021.1.0

2 JAARREKENING

__________

49 Jaarstukken 2021

2021.1.0

2.1 Balans per 31 december 2021 GGD Zaanstreek-Waterland __________ Bedragen in €, de jaarrekening is opgesteld voor resultaatbestemming. ACTIVA VASTE ACTIVA

31 december 2021

Materiële vaste activa Overige investeringen met economisch nut Financiële vaste activa Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Totaal vaste activa

31 december 2020

4.362.651

4.711.780

50.250 4.412.901

50.250 4.762.030

12.471

15.438

VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Gereed product en handelsgoederen Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist Overige vorderingen

466.407 4.187.598 238.511

576.925 2.765.660 217.837 4.892.516

Liquide middelen Kassaldi Bank- en girosaldi

1.268 5.133

3.560.422 857 227.631

6.401 Overlopende activa De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

4.793.937

228.488

2.519.991

639.606

658.021

Totaal vlottende activa

5.433.543 10.344.931

3.178.012 6.982.360

Totaal generaal

14.757.832

11.744.390

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants en adviseurs B.V. 13/04/2022 d.d. ...................

50 Jaarstukken 2021

2021.1.0

PASSIVA VASTE PASSIVA

31 december 2021

Eigen Vermogen Algemene reserves Bestemmingsreserves Resultaat na bestemming

31 december 2020

612.891 367.927 148.832

593.718 225.287 140.314 1.129.650

959.319

67.976

53.398

-

-

Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Vaste schulden Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen Totaal vaste passiva

2.333.333 3.530.959

2.450.000 3.462.717

6.020.328

4.149.502

VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd van korter dan één jaar Overige schulden Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van van volgende begrotingsjaren komen

4.306.741

3.198.979

360.251

696.320

539.552

236.871

Totaal vlottende passiva

5.206.544 11.226.873

4.132.171 8.281.673

Totaal generaal

14.757.832

11.744.390

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Verstegen accountants en adviseurs B.V. 13/04/2022 d.d. ...................

51 Jaarstukken 2021

2021.1.0

2.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening __________ GEREALISEERDE BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA Regulier en projecten Baten: Programma 1: Monitoren, signaleren en adviseren Reguliere baten Bijdrage gemeenten