B -jaarstukken-2022-gemeente-purmerend

• Om de eigen kracht en eigen regie te versterken, krijgt elke inwoner die een Wmo aanvraag doet, een uitnodiging om ter voorbereiding op het eerste gesprek met de Wmo consulent, een persoonlijk ondersteuningsplan op te stellen. Ouderen, mantelzorg en eenzaamheid • In 2022 is de bewustwordingscampagne ‘Wat is mantelzorg’ gestart. Deze campagne is opgezet in samenwerking met de regio gemeenten op initiatief van het Netwerk Dementie. • Vanuit de aanpak eenzaamheid is in de zomer van 2022 gestart met een samenwerking tussen welzijnsorganisatie en thuiszorg. Bij signalen van eenzaamheid bij een inwoner die thuiszorg ontvangt wordt de samenwerking gezocht met de collega’s in de wijk. Gezondheid • In 2022 zijn verschillende webinars georganiseerd door JOGG voor ouders met het onderwerp: ‘Hoe wordt mijn kind een makkelijke eter?’ In totaal hebben ruim 150 geïnteresseerden zich hiervoor aangemeld. • In het najaar van 2022 is een pilot gestart met een leefstijlcoach De leefstijlcoach werkt nauw samen met de verschillende samenwerkingspartners in de wijk, als verbinder tussen de gezondheidsthema’s. • Op donderdag 15 september 2022 vond de voorstelling ‘DE sTOPPERS!’ plaats in de Purmaryn in samenwerking met Brijder en GGD. De theatervoorstelling is bedoeld voor rokers en hun naasten en opent het gesprek over roken op een eigen, humoristische wijze.

• Om de horeca te inspireren over een gezondere en duurzamere menukaart, is vanuit het preventieakkoord een traject met GreenDish gestart in de zomer van 2022. Alle horeca heeft de gelegenheid gehad hieraan mee te doen: er deden 8 restaurants mee. 28

• In samenwerking met de Huisartsenzorg Zaanstreek-Waterland zijn de voorbereidingen gestart voor een voorstelling over positieve gezondheid: Dromen vangen. Deze voorstelling vond plaats in februari 2023 en was bedoeld voor medewerkers van verschillende zorgen welzijnsinstellingen. • Na evaluatie is besloten de BabyGroenteTas een vervolg te geven voor 2023. De positieve resultaten, evenals de aandacht die het meebrengt, zijn hier medebepalend in. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang • De tijdelijke woningen aan de Verzetslaan zijn opgeleverd. Dit heeft geresulteerd in doorstroom bij de maatschappelijke opvang en nachtopvang. • Er is een projectgroep gestart die op zoek gaat naar een geschikte locatie om een voorziening op te zetten voor multi-complexe problematiek. • We zijn gestart met een inkooptraject Beschermd Wonen, waarbij we nieuwe vormen van zorg ontwikkelen die in lijn zijn met de beweging naar Beschermd Thuis en aansluiten bij de vraag die we zien in de gemeente. • De maatschappelijke opvang heeft de trajecten ‘intensieve wachtlijstbegeleiding en nazorg’ opgestart om meer te sturen op het voorkomen van (her)instroom. Beleidsveld Werk en inkomen Armoede en schulden • De formatie bij het team Schulddienstverlening is uitgebreid op de onderdelen preventie en vroegsignalering. We benaderen de verschillende doelgroepen proactief.

• We zijn als gemeente sinds 2022 aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulp Route (NSR). Met deze aanpak kunnen we mensen met schuldzorgen sneller bereiken en effectieve hulp aanbieden. • In april 2022 is gestart met de pilot ‘Saneringskredieten en Herfinanciering’, waarmee we inwoners met (dreigende) schulden beter en sneller kunnen helpen. • Eind 2022 zijn we gestart met het versterken van de samenwerking met bewindvoerders. We willen passende hulp bieden aan inwoners die onder bewind (komen te) staan waardoor zij zo spoedig mogelijk weer in een schuldenvrije en financieel zelfstandige stabiele situatie komen. • Als gevolg van alle recente ontwikkelingen rond thema’s als armoede & schulden, arbeid, uitkeringen en toeslagen zijn we in het 4e kwartaal van 2022 gestart met de herijking van het armoedebeleid en de MeerDoen-regelingen. • Er is een plan gemaakt voor de aanpak van energiearmoede. In november is de actie gestart ‘Slim met energie!”. Huishoudens die de energietoeslag hebben ontvangen kunnen via deze actie tot € 175 gratis energiebesparende producten bestellen. Ze kunnen ook advies en hulp krijgen bij het aanbrengen van energiebesparende producten, door een energiecoach van WelzijnWonenPlus. • Sinds 1 januari 2022 hebben we afspraken gemaakt met Univé en Zilveren Kruis en kunnen inwoners met een laag inkomen in Purmerend kiezen tussen twee collectieve zorgverzekeringen.

Alle bij de gemeente bekende inwoners met een laag inkomen zijn aangeschreven. • In maart 2022 zijn we gestart met de betalingen van de energietoeslag. Bij aanvang bedroeg de energietoeslag € 800,- per huishouden. In juli 2022 heeft het Rijk de energietoeslag verhoogd naar € 1.300,-. In 2022 zijn er 3.005 aanvragen ingediend. Ondernemers • We hebben invulling gegeven aan de ontwikkeling van de schuldhulpverlening aan ondernemers. Het proces van hulpverlening is verder ontwikkeld, waarbij de regierol bij het ondernemersloket 29

ligt. In 2022 zijn er wederom veel ondernemers gesproken en ondersteund. De hulpvraag is divers. Van een luisterend oor, tot doorgeleiding naar schulddienstverlening. Ook zijn ondernemers geholpen bij omscholing of doorstroom naar een reguliere baan door het regionaal mobiliteitsteam. Inburgering • De nieuwe Wet Inburgering is op 1 januari 2022 in werking getreden. In deze wet is bepaald dat voor de begeleiding van inburgeraars de regie bij gemeenten ligt. Om voor al deze doelgroepen een passend aanbod te kunnen doen, hebben we als gemeente de nodige voorbereidingen getroffen. We hebben intern een team samengesteld dat zich met de doelgroep bezig houdt. Het inburgeringsproces was op verzoek van de minister tijdelijk stilgelegd. Vanaf het 2e kwartaal is het inburgeringsproces landelijk langzaam weer op gang gekomen. In Purmerend zijn in de laatste vier maanden veel statushouders gehuisvest die onder de inburgeringsplicht vallen. Daarvoor was het nog redelijk rustig en zijn er nog niet veel kosten gemaakt ten aanzien van nieuwe inburgeraars. Voor de nieuwe Wet Inburgering ontvangt de gemeente een specifieke uitkering die verantwoord dient te worden aan het Rijk. Indien de daadwerkelijk gemaakte kosten lager zijn dan de uitkering, mag dit (ter besteding aan inburgeringsvoorzieningen) worden meegenomen naar het volgende kalenderjaar.

• Wij hebben het formele taalaanbod ingekocht bij Fiolet en IVIO. Daar leren inburgeraars onder andere de Nederlandse taal. Om het geleerde in de praktijk toe te passen is het van belang dat inburgeraars in een vroeg stadium ook participeren. Hiervoor is samenwerking op gang gekomen met maatschappelijke partners zoals Clup Welzijn en de bibliotheek. • In 2022 zijn we gestart met het financieel ontzorgen van inburgeraars. Door gedurende de eerste 6 maanden van de participatie uitkering de vaste lasten zoals gas/water/huur en de maandelijkse zorgverzekering direct door te betalen. • In 2022 hebben wij onze taakstelling met betrekking tot het huisvesten van nieuwkomers gehaald. Participeren, werken naar vermogen • In samenwerking met gemeente Purmerend en Zaanstad is Werkom gestart met de doorontwikkeling naar een sociaal ontwikkelbedrijf. • In 2022 zijn er regionaal stappen gezet om de samenwerking tussen gemeenten, samenwerkingspartners en ondernemers te verbeteren zodat meer inwoners geholpen worden om passend werk te vinden met de juiste begeleiding voor zowel inwoners als ondernemers. • Er is regionaal een plan gemaakt om jeugdwerkloosheid aan te pakken. • De uitgaven bijzondere bijstand zijn ten opzichte van 2020 en 2021 gestegen.

In het laatste kwartaal van 2022 is er een inhaalslag geweest met de huisvesting van statushouders, waardoor er meer werd uitgegeven aan kosten voor woninginrichting. Kinder Toeslagen Affaire • Ondanks dat we gedupeerde ouders niet meer kunnen aanmelden bij de Belastingdienst hebben we ervoor gekozen hen toch te benaderen Hierdoor hebben wij nog 59 gedupeerde ouders gesproken en onze hulp aangeboden.

30

• Begin december is de kind-regeling gestart voor kinderen van gedupeerde ouders. We hebben inmiddels met een aantal gedupeerde jongeren contact en bekijken per jongere welke ondersteuning nodig is. Oekraine • Sinds maart 2022 worden in Purmerend ontheemden uit Oekraïne opgevangen. Op basis van de regeling “opvang ontheemden Oekraïne” wordt aan de opgevangen Oekraïners leefgeld verstrekt. • Over de maand december 2022 ontvingen 220 huishoudens leefgeld. • Oekraïners kunnen met hun vragen terecht bij de consulenten participatie. Werkom kan hen ook begeleiden naar betaald werk.

Wat heeft het gekost PGR02

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

Lasten

-156.158

-156.622

-175.877

-175.957

-81

Baten

41.159

36.981

44.072

46.248

2.176

Saldo

-114.999

-119.641

-131.805

-129.710

2.096

Het programma Samenleving heeft per saldo een voordelige afwijking van € 2.096.000. Dit komt door € 81.000 hogere lasten en € 2.176.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

31

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

Lasten

-7.351

-7.908

-8.579

-8.369

209

Baten

327

1.327

1.458

1.198

-260

-7.024

-6.581

-7.121

-7.172

-51

Lasten

-9.849

-9.350

-10.111

-10.085

25

Baten

3.198

2.045

2.685

2.563

-122

-6.651

-7.306

-7.426

-7.522

-97

Lasten

-917

-951

-1.108

-1.063

46

Baten

0

0

0

2

2

-917

-951

-1.108

-1.061

47

Lasten

-34.236

-33.386

-37.587

-37.201

386

Baten

221

43

100

100

0

-34.015

-33.342

-37.486

-37.100

386

Lasten

-11.742

-13.867

-12.836

-13.180

-344

Baten

2.519

2.735

2.998

3.557

559

-9.223

-11.132

-9.837

-9.623

215

Lasten

-41.544

-45.434

-54.090

-56.329

-2.239

Baten

1.808

2.683

11.933

14.813

2.880

-39.737

-42.750

-42.157

-41.516

641

Lasten

-50.519

-45.727

-51.567

-49.731

1.835

Baten

33.087

28.148

24.897

24.015

-882

-17.432

-17.579

-26.670

-25.716

954

Lasten

Baten

BV021 Kunst en cultuur

BV022 Sport en recreatie

BV023 Wijkmanagement

BV024 Jeugd

BV025 Onderwijs

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

BV027 Werk en inkomen

Afwijkingen beleidsveld Kunst en cultuur BV021 Kunst en cultuur Kunst en cultuur uitoefening en beleving Voor het steunpakket Covid-19 van het brede maatschappelijke veld is voor een aantal projecten cofinanciering vanuit de provincie (65%) aangevraagd. Er wordt pas gestart met het besteden van het steunpakket totdat de goedkeuring van de provincie definitief

32

146

BV021 Kunst en cultuur

Lasten

Baten

is. Er is om die reden een onderuitputting op het budget van het steunpakket van € 146.000. Theater de Purmaryn Begin 2022 zijn de theaters weer opengesteld;. aanvankelijk nog met beperkende maatregelen. Later in het theaterseizoen zijn de beperkingen opgeheven. Voor de Purmaryn is een beroep gedaan op de noodsteun culturele infrastructuur Provincie Noord Holland 2e halfjaar 2022 (3e tranche). De toegekende steun van de provincie (cofinanciering 65%) en de bijdrage van de gemeente (35%) totaal € 90.000 is opgenomen in de baten. Uiteindelijk is er met inbegrip van de steun door minder bezoekers sprake van een lagere opbrengst van de kaartverkoop van € 258.000. De theaterwereld was in het seizoen 2022 nog aan het herstellen van de COVID-19 gevolgen. De voorstellingen zijn dit theaterseizoen beperkter geweest waardoor de kosten voor programmering € 197.000 lager zijn dan begroot.

-258

197

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000

-134

-2

Totaal

209

-260

Lasten

Baten

Afwijkingen beleidsveld Sport en recreatie BV022 Sport en recreatie Havenkantoor In de Kadernota 2023 is er € 100.000 beschikbaar gesteld voor een nieuw havenkantoor. Vanwege de schaarste aan aannemers zal de realisatie hiervan pas plaatsvinden in 2023. Voorgesteld wordt middels resultaatbestemming dit budget van € 100.000 in 2023 in te zetten.

100

Spurd In 2022 is er aan Spurd € 125.000 meer subsidie verleend vanwege de hogere exploitatielasten van het zwembad.

-125

Diverse Diverse afwijkingen lager dan € 100.000.

50

-122

Totaal

25

-122

Lasten

Baten

Afwijkingen lager dan € 100.000

46

2

Totaal

46

2

Afwijkingen beleidsveld Wijkmanagement BV023 Wijkmanagement Diverse

33

Afwijkingen beleidsveld Jeugd BV024 Jeugd

Lasten

Baten

Bufferbudget In 2022 is bij de Najaarsrapportage een bufferbudget opgenomen van € 554.000 vanwege de grote onzekerheid in de prognose van de uitgaven op dat moment. Van dit bufferbudget is uiteindelijk ruim € 200.000 uitgegeven. Het grootste deel van het bufferbudget is gebruikt voor een incidentele uitgave voor leegstand van een grote instelling voor verblijf in verband met de transitie naar kleinschalige verblijfsvormen.

338

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000.

48

Totaal

386

Afwijkingen beleidsveld Onderwijs BV025 Onderwijs

Lasten

Baten

-369

369

Achterstandenbeleid In 2022 zijn de uitgaven voor het onderwijsachterstanden beleid hoger dan de Rijksbijdrage 2022. Door de opening (Covid-19) van de scholen in 2022 is het mogelijk geweest om het aanbod op de scholen weer volop in te zetten. Om de lasten te dekken is er een beroep gedaan op de gereserveerde gelden onderwijsachterstandenbeleid voorgaande jaren. Dit levert een extra baat op. Plan Van Aanpak Integraal Kind Centrum De werkzaamheden voor het plan van aanpak Integraal Kind Centrum (IKC) Middenbeemster zijn nog niet afgerond en zal vervolgd worden in 2023. Voorgesteld wordt middels resultaatbestemming dit budget van € 132.000 in 2023 in te zetten.

132

Diverse Afwijkingen kleiner dan € 100.000

-107

190

Totaal

-344

559

Lasten

Baten

-4.091

4.091

Afwijkingen beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning BV026 Maatschappelijke ondersteuning Crisis noodopvang Baanstede In totaal hebben we voor de Crisis Noodopvang in de Baanstede € 4,1 miljoen aan kosten gedeclareerd bij de Veilgheidsregio ZaanstreekWaterland. Zowel de kosten als de baten zijn niet begroot. Eigen bijdrage CAK WMO Er is in 2022 voor € 925.000 aan eigen bijdragen Wmo van het CAK ontvangen. In de begroting zijn we uitgegaan van € 1,2 miljoen. Omdat de CAK gelden op kasbasis worden verantwoord is hier moeilijk een inschatting van te maken. Hierdoor is er in 2022 een lagere baat van € 247.000. Hulp bij huishouden

34

-247

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

Lasten

De kosten van Hulp bij Huishouden zijn € 167.000 hoger dan begroot .We zien dat het aantal geïndiceerden nog steeds elk jaar toeneemt. Ten opzichte van 2021 zijn de kosten echter gestegen van € 8,6 miljoen naar € 9,9 miljoen. In 2022 hadden we de begroting aangepast naar € 9,8 miljoen. De oorzaak van de overschrijding is dat er nog voor € 147.000 aan extra kosten is gedeclareerd als gevolg hoger ziekteverzuim door Corona.

Baten

-167

Opvang ontheemden uit de Oekraine Er zijn minder kosten gemaakt dan begroot is voor de opvang van de ontheemden uit de Oekraine. Bij de Najaarsrapportage hadden we schatting gemaakt van de kosten. In totaal hadden we de kosten geraamd op € 9,1 miljoen. De werkelijke kosten zijn € 7,6 miljoen. Er ontstaat een verschil met baten omdat we voor de uitvoeringskosten van de verstrekte uitkeringen voor de particuliere opvang een normbedrag van in totaal € 185.000 als extra kosten mochten opvoeren.

1.474

In de begroting hebben we rekening gehouden met € 9 miljoen aan kosten en baten voor de opvang van ontheemden uit Oekraine. In 2022 hebben we uiteindelijk € 7,8 miljoen aan kosten gemaakt. De ingerekende rijksbijdrage is daardoor verminderd met € 1,2 miljoen.

-1.239

Personeelskosten In 2022 zijn er vanwege de vele extra Wmo taken extra kosten gemaakt voor de inhuur van medewerkers waardoor het budget is overschreden met € 133.000.

-133

PGB's De lasten voor PGB’s zijn € 278.000 lager dan de begroting. Er is een trend zichtbaar dat het aantal PGB's afneemt, door een verschuiving naar zorg in natura. Deze trend is al een aantal jaren zichtbaar en heeft zich in 2022 voortgezet. Daarnaast wordt er door PGB houders minder gedeclareerd bij het SVB dan op basis van hun toekenning had gekund.

278

Tijdelijke woningen Verzetslaan De baten van de tijdelijke woningen zijn € 125.000 hoger dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door een hogere opbrengst op de locatie Verzetslaan onder andere wegens het in rekening brengen van huur voor 40 woningen op de rijksuitkering voor opvang vluchtelingen Oekraïne.

125

Vervoersvoorzieningen en voorzieningen wonen, rolstoelen en vervoer Bij vervoersvoorzieningen zijn de lasten € 106.000 hoger dan begroot. Na de corona is er weer meer gebruik gemaakt van vervoersvoorzieningen waardoor de lasten hoger zijn dan begroot. Ook bij voorzieningen wonen, rolstoelen en vervoer (WVR) zijn de lasten € 100.000 hoger dan begroot.

-206

Diverse Diverse afwijkingen lager dan € 100.000. Totaal

606

150

-2.239

2.880

Lasten

Baten

Afwijkingen beleidsveld Werk en inkomen BV027 Werk en inkomen Besluit bijstandverlening Zelfstandigen Een deel van de BBZ uitkeringen is niet invorderbaar. Dit was niet geraamd omdat de aansluiting op de Haltewerk administratie pas recent is uitgevoerd. Energiearmoede

35

-180

BV027 Werk en inkomen In de Najaarsrapportage 2022 zijn de volledig baten en lasten van ruim € 1,0 miljoen voor energiearmoede opgevoerd. Van de totale baten is in 2022 € 277.000 besteed. Deze baten hebben we ontvangen als een specifieke uitkering. Het restantbedrag van € 729.000 wordt naar de balans gebracht om te worden uitgegeven in 2023.

Lasten

Baten

729

-729

Energietoeslag Voor de energietoeslag hebben we € 6,3 miljoen ontvangen. Hiervan is in 2022 € 6,0 miljoen uitgegeven. Verzocht wordt het resterende bedrag van € 304.000 door te schuiven naar 2023 via de resultaatbestemming. Tot eind januari 2023 mogen er aanvragen worden gedaan voor de energietoeslag 2022.

304

Gebundelde uitkeringen De uitkeringen zijn € 224.000 lager dan begroot. Er is namelijk € 455.000 aan uitgaven Participatiewet verantwoord op de Toeslagaffaire. Voor gedupeerden van de Toeslagaffaire mag de lopende ondersteuning binnen de leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk worden meegenomen in de verantwoording over de Toeslagaffaire.

224

Maatschappelijke begeleiding In de september circulaire 2022 hebben we € 239.000 voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden ontvangen. In 2022 is dit extra budget niet besteed.

239

Participatie Werkom Bij participatie is een onderschrijding van per saldo € 124.000 zichtbaar. Dit bestaat uit € 124.000 lagere vergoedingen aan Werkom voor het participatiebedrijf. Dit als gevolg van een lagere instroom.

124

Sociale werkvoorziening Bij de SW-uitkeringen zien we een voordeel op de lasten van per saldo € 204.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder WSW-ers aan het werk zijn bij of via Werkom omdat er sprake is van een hogere uitstroom dan begroot.

204

Diverse Diverse afwijkingen lager dan € 100.000. Totaal

11

27

1.835

-882

Reserves Reserve af te stoten panden onderwijshuisvesting Bij de Kadernota 2022 door de gemeenteraad besloten dat deze reserve in 2022 vrij zou vallen. Het saldo is ingezet in het dekkingsplan. Reserve Sociaal domein Bij de Kadernota 2022 door de gemeenteraad besloten dat deze reserve in 2022 vrij zou vallen ten gunste van de algemene reserve.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

36

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

37

Programma 3

Wonen Portefeuillehouder: N. Saaf

Inleiding Een woning vormt voor veel van ons de basis van waaruit wij ons leven leiden. Een thuis. Een plek waar je je als mens beschermd voelt, waar je herinneringen maakt. De gemeente Purmerend is een gewilde omgeving om te wonen door de combinatie van het stedelijke in Purmerend en het landelijke in de Beemster. In dit programma ligt de focus op het realiseren van voldoende woningen voor diverse doelgroepen, voldoende kwaliteit van woningen en een prettige woonomgeving. Samenwerking met woningcorporaties en andere partners is daarbij van groot belang

Wat willen we bereiken Beoogd maatschappelijk effect beleidsveld Wonen Iedereen ziet en voelt dat de woningnood in Purmerend en Beemster hoog is. Wachtlijsten voor sociale huur zijn lang en er is weinig aanbod in het middeldure huursegment. Ook is er een tekort aan betaalbare koopwoningen. We willen dat alle Purmerenders en Beemsterlingen wonen in een kwalitatief goede woning en een woonomgeving die aansluit bij de behoeften en leefomstandigheden. De gemeente is slechts één van de partijen die hier invloed op heeft. Wel zijn we de aangewezen partij om de regie te nemen. We zetten daarom in op een stevige samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en ontwikkelaars. Ook blijven we ons inzetten op maximale woningbouw met een divers aanbod voor alle prijsklassen, woonmilieus en leeftijden, waarbij we duurzaamheid en leefbaarheid niet uit het oog verliezen. Hierbij zien we dat het toevoegen van sociale huur en het verbeteren van de doorstroming en variatie nodig is in Purmerend. In Beemster ligt de focus op meer woningen voor senioren en starters in alle prijsklassen. Zolang er sprake is van woningschaarste is het van groot belang dat de gemeente en de woningcorporaties samen zorgen voor een zo eerlijke mogelijke verdeling van de beschikbare sociale huurwoningen.

Wat hebben we daarvoor gedaan • De nota Kaders en instrumenten woningbouwprogrammering wordt toegepast op alle nieuwe initiatieven. Dit met uitzondering van de verdeling 30-30-40 uit de nota; deze is met het van kracht worden van het coalitieakkoord 2022-2026: Samen op koers vervangen door een verdeling 30-40-30 (30% sociale woningbouw - 40% middeldure huur en koop - 30% vrij in te vullen). • De eisen aan een vergunning voor omzetting en woningvorming uit de huisvestingsverordening zijn uitgewerkt in nadere regels ten aanzien van geluid(sisolatie) en kwaliteit van de te vormen woning of de door omzetting gecreëerde kamers. • In samenwerking met de andere gemeenten en bijna alle corporaties uit Zaanstreek-Waterland is de pilot voor de regionale doorstroomregeling voor senioren: ‘65+-verhuisvoordeel’ in een iets 38

aangepaste vorm voor een tweede jaar gecontinueerd. Vóór juli 2023 wordt duidelijk of en hoe de regeling verder gaat. • Medio 2022 zijn de nieuwe regels voor woonruimteverdeling gestart. Degene die de woning het meest nodig heeft krijgt daarbij een betere positie. Samen met de andere gemeenten en de woningcorporaties is verder gewerkt aan de implementatie van de nieuwe regionale regels voor de woonruimteverdeling en de voorbereiding van de ‘livegang’ van de nieuwe regels op 16 januari 2023. • In 2022 zijn 71 startersleningen verstrekt voor in totaal € 3.014.178; met gemiddeld leenbedrag van 42.453 per aanvraag. Begin september 2022 is een nieuwe storting gedaan in het fonds van 2,5 miljoen euro. • In het kader van de uitvoering van de prestatieafspraken 2021-2024 hebben de gemeente, corporaties en huurdersverenigingen de jaarschijf 2023 met de acties voor 2023 vastgesteld. • In mei 2022 is gestart met de gefaseerde invoering van de toewijzing van de 75+aanleunwoningen via Woonmatch Waterland in plaats van via de gemeente Purmerend. Naar verwachting is dit medio 2023 volledig ingevoerd. • Met de corporaties en huurdersverenigingen zijn afspraken gemaakt over vroegsignalering bij betalingsachterstand en hulp bij (energie)armoede. • In het kader van het Sociaal woonakkoord Purmerend 2030 zijn in 2022 525 sociale huurwoningen opgeleverd en is de bouw van 365 sociale huurwoningen gestart.

• Het college heeft het besluit genomen om op het woonwagenterrein aan de Slaperdijk twee woonwagenstandplaatsen toe te voegen. De voorbereidingen hiervoor zijn in gang gezet. Daarnaast is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van een vijfde woonwagenterrein in Purmerend om te voorzien in de vraag van jonge woonwagenbewoners. • In samenwerking met de corporaties en de doelgroep is gewerkt aan een set nadere regels voor de verdeling van vrijkomende woonwagenstandplaatsen. Deze zijn bijna afgerond en worden in 2023 van kracht. • Samen met corporaties Wooncompagnie en Intermaris zijn de mogelijkheden geïnventariseerd om te komen tot een segment Maatschappelijk Gebonden Koop (MGK, zoals opgenomen in de prestatieafspraken en het Sociaal Woonakkoord Purmerend 2030. Voor wat betreft de bestaande te verkopen corporatiewoningen zijn afspraken gemaakt over welk deel onder voorwaarden wordt verkocht. Voor wat betreft nieuw te bouwen MGK is dit afhankelijk van beschikbare locaties en specifieke voorwaarden. In 2023 worden de gesprekken daarover voortgezet. • In het Rijksprogramma voor huisvesting aandachtsgroepen “Een thuis voor iedereen” worden arbeidsmigranten als één van de aandachtsgroepen benoemd waarvoor huisvestingsbeleid moet worden ontwikkeld. We werken nu aan een woonzorganalyse van alle aandachtsgroepen.

Deze analyse en daaruit voortvloeiend beleid wordt verwerkt in de WoonZorgvisie die als onderdeel van de Woonvisie in 2023 wordt opgeleverd. • In 2022 heeft het college een besluit genomen om corporaties tussen 2022-2025 te ondersteunen bij de realisatie van (centrale) scootmobielstallingen in wooncomplexen voor ouderen. Het doel van deze steun is om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken. • De samenwerking binnen de MRA, voor de versnelling van de woningbouwproductie, heeft de gemeente Purmerend in het afgelopen jaar diverse subsidies opgeleverd. Onder andere de Woningbouwimpuls voor het Waterlandkwartier van€ 5,1 miljoen en BO-MIRT gelden van € 19,9 miljoen. Daarnaast is er vanuit de MRA intensief samengewerkt om te komen tot een nieuwe Woondeal met het ministerie van VRO.

39

• In 2022 zijn we gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe woonvisie gekoppeld aan een nieuwe woonzorgvisie. Begin 2023 is hiervoor de startnotitie door het college vastgesteld en ter kennisname naar de raad verzonden.

Wat heeft het gekost PGR03

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

Lasten

-429

-238

-423

-377

47

Baten

52

141

141

12

-128

Saldo

-377

-97

-282

-364

-82

Het programma Wonen heeft per saldo een nadelige afwijking van € 82.000. Dit komt door € 47.000 lagere lasten en € 128.000 lagere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Wonen BV031 Wonen

Lasten

Baten

Afwijkingen kleiner dan € 100.000

47

-128

Totaal

47

-128

Diverse

Reserves Reserve woonvisie In de reserve woonvisie is een bedrag van € 143.969,- gestort door het saldo van de exploitatie tijdelijke woningen (programma 2). Dit positieve resultaat wordt veroorzaakt door een hogere opbrengst van de locatie van de Verzetlaan onder andere wegens het in rekening brengen van huur voor 40 woningen op de rijksuitkering voor opvang vluchtelingen Oekraïne. Reserve woningbouwprogrammering In 2022 heeft er geen aanwending van deze reserve plaatsgevonden.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

40

Programma 4

Milieu Portefeuillehouder: C. Lageveen

Inleiding De hoosbuien en droogte als gevolg van de klimaatveranderingen, de gevolgen van de oorlog in Oekraine op onze energierekening, de overstromingen en zachte winters zorgen ervoor dat we ons steeds meer bewust zijn van de waarde van onze natuur en het milieu. Dit heeft steeds meer invloed op ons dagelijks leven. We zien dat duurzaam leven meer en meer gemeengoed aan het worden is. In onze gemeente zien we dat terug op allerlei schaalniveaus. In de inrichting van de straten waar we meer ruimte geven aan wateropvang en groen. Aan de bouw van de woningen waarin we rekening houden met natuurinclusief bouwen en duurzame materialen. Aan het verbeteren van de fietspaden, zodat meer mensen gaan fietsen. Aan het aanbieden van een gescheiden afvalsysteem, zodat meer mensen afval gaan scheiden en het aanbieden van een alternatief op verwarmen met aardgas. Dit alles vraagt inzet van iedereen om de doelstellingen van onder andere het klimaatakkoord van Parijs haalbaar en betaalbaar te maken.

Wat willen we bereiken • Purmerend is schoon, heel en veilig om in te wonen, te recreëren en te werken. Hieraan dragen wij bij door het terugdringen van milieuhinder door bedrijven, door deze te laten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. We pakken klachten en meldingen afkomstig van bedrijven adequaat op. • Alle particuliere eigenaren van asbestdaken worden geïnformeerd over de wijze waarop gebruik kan worden gemaakt van het asbestfonds voor particulieren. • Doelstelling is dat eind 2023 alle asbestdaken van gemeentelijk vastgoed gesaneerd zijn.

Beoogd maatschappelijk effect Milieu Duurzaamheid We willen dat Purmerend nog meer aardgasvrij wordt en dat we onze rol als een van de voorlopers in de energietransitie voortzetten: • In 2022 wordt binnen de Proeftuin Blok 1 (Overwhere-Zuid) afgerond en de voorbereiding van het aardgasvrij maken van blok 2 ter hand genomen. • In 2022 wordt isolatie van woningen voortgezet. • De gemeente zet in op een certificering op basis van de CO2-prestatieladder waarbij tenminste niveau 3 wordt bereikt. • In het kader van de Transitievisie Warmte worden andere kansrijke warmtebronnen dan biomassa in beeld gebracht. • Samenwerking met SVP wordt versterkt met als doel te komen tot een breed uitvoeringsorgaan energietransitie.

41

• Behoud en versterking van landschappelijke en erfgoedwaarden als ook het versterken van de biodiversiteit en het faciliteren van o.a. innovatieve (kring)looplandbouw. • Trekkersrol in de regio op het gebied van houtbouw. • Een basis veiligheidsniveau klimaatbestendigheid bereiken van nieuwe en bestaande bebouwing. Afvalbeleid De Kaderrichtlijn Afvalstoffen bevat de taakstelling van 55% recycling van de gescheiden afvalstromen in 2025. Via het maatregelenpakket in de notitie Toekomstbestendig afvalbeheer Purmerend 2022-2025 wordt in Purmerend hierop ingezet. De focus ligt hierbij op meer gescheiden afval en een betere kwaliteit van het gescheiden afval. Hiervoor worden de huidige ontwikkelingen in techniek en uitvoering van de inzameling op de voet gevolgd.

Wat hebben we daarvoor gedaan • In het uitvoeringsprogramma Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) zijn de prioriteiten op gebied van milieu uitgewerkt. Naast de reguliere controles is aandacht besteed aan onder andere energiebesparing bij bedrijven, duurzaam bouwen, illegale activiteiten op bedrijventerreinen en aanpak verwijdering van asbestdaken. Veelal is dit themagericht of projectmatig aangepakt. Indien nodig is gehandhaafd volgens onze handhavingsstrategie. • De omgevingsdienst voert in opdracht van de gemeente een beperkt aantal taken uit op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving. Het gaat hier dan om het milieubasistakenpakket. De omgevingsdienst stelt hier jaarlijks een uitvoeringsprogramma voor op, de gemeente blijft hier het bevoegd gezag. • Vanwege de onzekerheid rondom de omvang van het basistakenpakket is Omgevingsdienst IJmond gevraagd de huidige uitvoering van de plustaken voor Beemster met een jaar te verlengen tot en met 31 december 2022. Zo wordt voorkomen dat de taken onnodig heen weer gaan en onduidelijkheid schept voor inwoners en ondernemers. De verwachting is dat voor inwerkingtreding van de Omgevingswet duidelijkheid zal zijn over de omvang van het basistakenpakket. • De gemeente wordt bevoegd gezag voor bodemtaken waarvan de provincie nu het bevoegd gezag is.

Een groot deel van deze taken vallen onder het basistakenpakket en zullen uitgevoerd worden door de omgevingsdienst. Zij zullen in hun jaarverslag aangeven hoe ze hier invulling aan geven. Beleidsveld Duurzaamheid • Het klimaatadaptatieplan draagt bij aan een duurzame fysieke leefomgeving van de stad en de regio. Klimaatadaptatie is essentieel om te waarborgen dat Purmerend in fysiek, sociaal en economisch opzicht aantrekkelijk blijft voor bewoners, bedrijven en bezoekers.Met het Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie Zaanstreek-Waterland en Purmerend 2021-2024 werkt de gemeente in lijn met Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) toe naar een klimaatbestendige en waterrobuuste stad in 2050. De gemeente heeft 11 november 2021 de ‘Intentieovereenkomst Klimaatbestendige nieuwbouw MRA + Noord-Holland’ ondertekend en de daarbij behorende ‘Basisveiligheidsniveaus Klimaatbestendige nieuwbouw’ geborgd binnen ons eigen rechtsmatige instrumentarium. De intentieovereenkomst bestaat uit algemene afspraken en randvoorwaardelijke afspraken over hoe aanpassingen aan het veranderende klimaat meegenomen worden bij nieuwbouw. Voor wateroverlast, droogte, hitte, het beperken 42

van overstromingsrisico’s en natuurinclusiviteit zijn er uitgangspunten en basisveiligheidsniveaus gezamenlijk opgesteld. Deze creëren een gelijk speelveld tussen de verschillende overheden en marktpartijen. De openbare ruimte wordt klimaat adaptief ingericht om schade en overlast als gevolg van extreme buien, hitte, droogte/bodemdaling en overstromingen zoveel mogelijk te beperken. Denk hierbij aan waterbergende wegen, wadi’s, extra oppervlaktewater, verbreden of verdubbelen duikers voor betere doorstroming, bomen, groen, parken, natuurvriendelijke oevers en waterfluctuatiezones. • In 2022 zijn we gestart het berekenen van de CO2-uitstoot van het gemeentelijke vastgoed. Omdat meer inzet moest worden gepleegd op onderdelen als energiearmoede, isolatie, subsidieverlening en duurzaamheidsleningen, is de invoering van de prestatieladder uitgesteld. Ook personeelswisselingen hebben hierin een rol gespeeld. • Er is gewerkt aan een nieuwe duurzaamheidsagenda waarin meer aandacht is voor verbreding van verduurzaming in Purmerend. Inmiddels is meer bekend over de beschikbare bijdragen vanuit het Rijk. De inzet van mensen en middelen zal zich vooral richten op het aardgasvrij maken van wijken en het isoleren van de bestaande woningvoorraad.

• Vanuit MRA platform Klimaatbestendig zijn de ‘Intentieovereenkomst Klimaatbestendige Nieuwbouw MRA + Noord-Holland’ met bij behorende ‘Basisveiligheidsniveaus Klimaatbestendige nieuwbouw’ ontworpen. De intentieovereenkomst bestaat uit algemene afspraken en randvoorwaardelijke afspraken over hoe aanpassingen aan het veranderende klimaat meegenomen worden bij nieuwbouw. Voor wateroverlast, droogte, hitte, het beperken van overstromingsrisico’s en natuurinclusiviteit zijn er uitgangspunten en basisveiligheidsniveaus gezamenlijk opgesteld. Deze creëren een gelijk speelveld tussen de verschillende overheden en marktpartijen. • Houtbouw Green Deal MRA De Metropoolregio Amsterdam werkt aan een duurzame regio. Daarom wordt volop ingezet op het realiseren van de energie- en grondstoffentransitie. Zo'n omslag maakt de regio bovendien internationaal nóg concurrerender. Houtbouw (b)l¡jkt tot op heden een ondergeschikte rol te spelen in het verduurzamen van de bouw, maar biedt uitstekende kansen voor lokale productie, CO2-opslag en hergebruik. De MRA gaat samen met het Rijk en investeerders investeren in het stimuleren van houtbouw. Die investeringen zijn niet alleen gericht op het eindproduct, maar moeten eveneens de (bouwsector verleiden kennis op te doen en innovatiever te worden.

Dit levert versnelling in de woningbouwproductie op, verduurzaming van grondstofgebruik, een positief effect op milieu- en de leefkwaliteit tijdens bouw, bewoning en bij hergebruik. Purmerend heeft hierin met Edam-Volendam qua ligging, logistiek, arbeidspopulatie ((V)MBO/LTS/MTS), onderwijs bouwbedrijven en grondstoffen (Purmerbos) een uitstekende uitgangspositie in de MRA. Purmerend heeft (met Beemster) een van de betere woonproducten in de MRA. Betaalbare woningen in het groen met een geweldige historische regio op een steenworp van Amsterdam. De gemeente Purmerend heeft hiervoor de Greendeal ondertekend en heeft ook bestuurlijke trekkersrol in deze Greendeal. Deze greendeal heeft de doelstelling van 20% van de MRAwoningproductie vanaf 2025 bij start bouw uit te voeren in houtbouw. • In 2022 is blok 1 afgerond en zijn we doorgegaan met blok 2 van de proeftuin. De doorlooptijd is nu zo dat elk jaar een aantal blokken kan worden afgerond. De mogelijkheden worden onderzocht om elders te starten met een tweede energietransitie-initiatief. Hierop wordt in het najaar van 2023 teruggekomen. 43

• In 2022 hebben we actief gecommuniceerd over isolatiemaatregelen. Er zijn wijkavonden en informatieavonden gehouden. Het duurzaam Bouwloket verstrekt advies aan woningeigenaren, ook over landelijke regelingen. Meer inwoners hebben in 2022 aanspraak gemaakt op subsidies en duurzaamheidsleningen. De gestegen energieprijzen hebben hier ook een rol in gespeeld. Beleidsveld Afval • De communicatiecampagne is doorgezet in 2022. Naast informatie gericht op meer bewustwording omtrent afvalscheiding, ligt de focus in deze campagne op betere afvalscheiding en schone afvalstromen. Een nieuwe bewonersenquête over afvalscheiding heeft extra informatie opgeleverd over de wensen en behoeften van onze bewoners waar het gaat om afvalscheiding. • De pilot gft inzameling hoogbouw bij de flats Ooster- en Westervenne is voortgezet en de voorbereidingen zijn gestart om de gft inzameling bij hoogbouw verder uit te breiden. • Het faciliteren van afvalscheiding op basisscholen is bij 3 scholen gestart. Bij deze scholen zijn educatieve programma’s gedaan of ingepland, gericht op zwerfafval en afvalscheiding. • Het afvalscheidingspercentage voor Purmerend in 2022 bedroeg 55%. • Er is een start gemaakt met het afstoten van de laatste bedrijfsafvalcontracten die de gemeente heeft. In samenwerking met ondernemers en lokale inzamelaars wordt onderzocht welke oplossing de ondernemers het beste past.

Bestuurlijke producten 2022

Bestuurlijk product

Jaartal

Kwartaal (gereed)

Evaluatieverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend 2021

Jaarlijks

1e

Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving Purmerend 2023

Jaarlijks

4e

Wat heeft het gekost PGR04

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

Lasten

-16.193

-16.973

-16.684

-16.271

413

Baten

16.773

15.747

15.875

15.795

-80

Saldo

580

-1.225

-809

-476

333

Het programma Milieu heeft per saldo een voordelige afwijking van € 333.000. Dit komt door € 413.000 lagere lasten en € 80.000 lagere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

44

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

BV041 Milieu

-13.695

-13.506

-13.522

-13.545

-23

Lasten

16.060

15.721

15.849

15.766

-83

Baten

2.365

2.215

2.327

2.221

-106

Lasten

-2.499

-3.467

-3.162

-2.726

436

Baten

713

26

26

29

3

-1.786

-3.441

-3.136

-2.697

439

Lasten

Baten

BV042 Duurzaamheid

Afwijkingen beleidsveld Milieu BV041 Milieu Hogere dotatie voorziening afvalstoffenheffing De dotatie aan de voorziening afvalstoffenheffing is inclusief de nacalculatie op btw en overhead € 354.000 hoger dan begroot. Eerder was de raming van de dotatie aan de voorziening afvalstoffenheffing bijgesteld tot € 846.000. Per saldo wordt er € 1.200.000 toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing.

-354

Lagere inkomsten uit afvalstromen Er is sprake van lagere inkomsten uit afvalstromen van € 157.000 door marktwerking. Dit betreft de afvalstromen papier (€ 88.000), metaal (€ 44.000) en overige stromen (€ 25.000).

-157

Lagere lasten kwijtscheldingen en oninbaar afvalstoffenheffing De invoering van de tarieven éénpersoon- en meerpersoonshuishoudens voor de nieuwe gemeente heeft vooralsnog niet tot hogere lasten kwijtscheldingen en oninbaar geleid. In de begroting was rekening gehouden met een stijging van 10%.

187

Lagere verwerkingskosten afvalstromen Er is sprake van lagere verwerkingskosten afvalstromen van € 278.000 als gevolg van prijs- en hoeveelheidsverschillen.

278

Diverse Afwijkingen kleiner dan € 100.000.

-134

74

Totaal

-23

-83

45

Afwijkingen beleidsveld Duurzaamheid BV042 Duurzaamheid

Lasten

Baten

Klimaatdoelen In de meicirculaire heeft de gemeente extra middelen ontvangen voor het realiseren van de klimaatdoelen. Deze middelen hebben in 2022 gedeeltelijk een bestemming gekregen. Middels resultaatbestemming wordt gevraagd het niet benutte deel mee te nemen naar 2023.

350

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000

86

3

Totaal

436

3

Reserves Reserve duurzaamheid Aan de reserve duurzaamheid is in 2022 per saldo € 1.737.000 onttrokken. De onttrekking wordt gedaan op basis van de werkelijke kosten van het project aardgasvrij. De dotatie aan de reserve valt hoger uit door de toevoeging van gelden uit de reserve duurzaamheid van de voormalige gemeente Beemster. In totaal is € 294.000 gedoteerd. Het saldo van de reserve is ultimo 2022 € 5.326.820

Voorzieningen Voorziening afvalstoffenheffing Per jaareinde 2021 was € 874.000 beschikbaar in de voorziening afvalstoffenheffing. Hiervan is in 2022 € 225.000 onttrokken voor het tarief afvalstoffenheffing 2022. Per 1-1-2022 is het saldo van € 68.000 van de egalisatiereserve afvalstoffenheffing Beemster vrijgevallen ten gunste van de voorziening afvalstoffenheffing. Bij de Najaarsrapportage is een bedrag van € 1.003.000 geraamd als dotatie aan de voorziening afvalstoffenheffing. Door een positief resultaat over 2022 is per jaareinde een aanvullende dotatie gedaan van € 354.000. Het saldo van de voorziening afvalstoffenheffing bedraagt ultimo 2022 € 2.074.000.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

46

Programma 5

Bereikbaarheid Portefeuillehouder: C. Lageveen

Inleiding Purmerend heeft de ambitie om in de periode 2017 tot 2040 10.000 woningen bij te bouwen. De groei van de gemeente betekent meer inwoners, meer voorzieningen en daarmee een intensiever gebruik van de openbare ruimte. Dit heeft impact op het wonen, leven en bewegen in de stad. Parallel hieraan kent het mobiliteitsnetwerk in de huidige situatie al diverse vraagstukken op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Mobiliteit wordt een steeds belangrijker onderwerp voor de hele ontwikkeling van de stad. Alle verschillende manieren van reizen zijn daarbij belangrijk.

Wat willen we bereiken Beoogd maatschappelijk effect beleidsveld Bereikbaarheid De nieuwe gemeente Purmerend kent een goed functionerende, veilige en duurzame infrastructuur voor alle manieren van vervoer, binnen randvoorwaarden van een prettige fysieke leefomgeving. De gemeente verdicht en groeit.Dit heeft effecten op ons mobiliteit systeem. Bereikbaarheid in en om de stad en het landelijke gebied moet voor de korte en lange termijn goed geregeld zijn. Daarbij streven we naar inzet van meer duurzame (en gezonde) mobiliteit en geven we, daar waar het kan, ruimte aan innovatieve concepten. Bij de ontwikkelingen in onze gemeente is mobiliteit altijd een hot topic. De transitie waarin we verkeren op het gebied van mobiliteit is niet in een dag geregeld. Daar gaan meerdere jaren overheen. We gaan daarom vroegtijdig in gesprek met onze inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden en stellen duidelijke doelstellingen voor de komende jaren op het gebied van mobiliteit.

Wat hebben we daarvoor gedaan Met de groei en dan met name verdichting neemt de druk op de openbare ruimte vooral in het centrumgebied toe. In 2022 is gewerkt aan het Mobiliteitsplan Purmerend 2040 in samenwerking met de Vervoersregio. Dit plan is eind 2022 vastgesteld en heeft de ruimtelijke ambities van Purmerend vertaald naar wat dat betekent voor mobiliteit. Deze zijn verwoord in de volgende zeven beleidsuitgangspunten: 1. Purmerend wordt een 10 minuten stad: basisvoorzieningen zijn lopend of fietsend te bereiken 2. Aandacht voor de leefbaarheid en bereikbaarheid van het centrumgebied, gericht op voetgangers, fietsers en kwaliteit van de openbare ruimte 3. Toekomstbestendig OV-netwerk 4. Goede autobereikbaarheid vanuit de woonwijken de stad in en uit 5. Toegankelijke en betaalbare mobiliteit 47

6. Verkeersveiligheid 7. Duurzame mobiliteit Alle activiteiten en maatregelen op het gebied van mobiliteit in de toekomst moeten bijdrage aan één of meerdere van de bovenstaande beleidsuitgangspunten. Dat de binnenstedelijke woonopgave en mobiliteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn bewijst wel de BO-Mirt subsidie van €16.9 miljoen die in 2022 is uitgekeerd door het Rijk en de gelden die de Vervoerregio Amsterdam beschikbaar stelt. Deze gelden zijn bedoeld voor de infrastructurele maatregelen die nodig zijn om de woningbouw in onder andere het Waterlandkwartier te realiseren danwel te versnellen. De gelden zijn bedoeld voor het aanpassen van 4 kruispunten ten behoeve van de doorstroming van het (H) OV, de herinrichting van de Gedempte Where-Waterlandlaan en de realisatie van een mobiliteitshub in het Waterlandkwartier. In het jaarlijkse BO MIRT-overleg met de minister van Infrastructuur en Waterstaat is eind 2019 afgesproken dat de provincie Noord- Holland en de Vervoerregio Amsterdam gezamenlijk een studie uitvoeren naar het Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) tussen Zaandam en AmsterdamNoord, de Zaan-IJ-corridor. Gezien de groeiende mobiliteitsbehoefte in Purmerend en het belang van een goede openbaar vervoerverbinding tussen Amsterdam en Purmerend heeft de gemeente geparticipeerd in dit traject.

Deze studie is afgerond in 2021 met de conclusie dat er in ieder geval tot 2040 geen systeemschaalsprong gemaakt hoeft te worden. Het huidige HOV-bus systeem heeft voldoende restcapaciteit waarmee de te verwachten reizigersgroei tot 2040 goed kan worden opvangen. Geconcludeerd werd wel dat binnen de bestaande stad, mede door de woningbouw en daarmee een verwachte toename in reizigers, knelpunten ontstaan. Deze knelpunten zijn in een vervolgonderzoek in kaart gebracht met als conclusies dat het huidige wegennet in Purmerend niet voldoet om het verwachte verkeer in 2030 en 2040 af te wikkelen. Het tijdig nemen van maatregelen is urgent om te voorkomen dat het verkeer in Purmerend vastloopt. De studieresultaten zijn op 24 november goedgekeurd door het Dagelijks Bestuur van de Vervoerregio Amsterdam. Het resultaat is dat het studieproject HOV gepromoveerd is naar de planstudiefase met een reservering van een voorlopig projectbudget van 2,3 miljoen. Het hoofdfietsnetwerk van de gemeente Purmerend heeft in samenwerking met de afdeling beheer van de gemeente Purmerend en de Vervoerregio Amsterdam een impuls gekregen. Afgelopen jaar zijn diverse projecten gestart zoals fietspaden tracés omzetten naar tegelfietspaden en het Baanstee Noord fietsnetwerk. In samenwerking met de Vervoerregio verkeersveiligheidsmaatregelen uitgewerkt en gecoördineerd.

Dit heeft geresulteerd in financieringsbijdragen voor de diverse projecten: reconstructie Meteorenweg, Verkeersstructuur Purmer Noord-Grotenhuysweg, en Waterlandlaan. De voorbereiding voor het verbeteren van de verkeersveiligheid in de Overlanderstraat (realisatie van een oversteeklocatie) is afgelopen jaar gestart en wordt in 2023 opgeleverd. Het onderzoek met betrekking tot de motie vrijliggend fietspad aan de Purmerenderweg in Beemster is uitgevoerd in samenwerking met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de Vervoerregio. In 2023 zal er een besluit genomen worden.

48

Ook in 2022 is ingezet op het begeleiden en voeren van gemeentelijke regie op projecten van derden, zoals de provincie Noord Holland, HHNK en Rijkswaterstaat. Specifiek voor de Beemster zijn verkeersonderzoeken uitgevoerd voortvloeiend uit de bestuurlijk vastgestelde dorpsontwikkelingsvisies. Voor het garanderen van de bereikbaarheid voor verschillende ruimtelijke (woningbouw) projecten is mobiliteitsadvies in toenemende mate cruciaal gebleken voor de haalbaarheid van de gewenste plannen. Om de stad leefbaar te houden zijn voorwaarden beschreven (denk aan onderbouwing parkeren- verkeersafwikkeling en ruimtelijke inpassing) die relevant zijn voor het verdere planproces. De gemeente zorgt samen met de Metropoolregio Amsterdam (MRA) voor laadpalen in de openbare ruimte. Deze oplaadpunten hebben een wijkfunctie wat inhoudt dat iedereen met een elektrisch voertuig er gebruik van mag maken. Nieuwe openbare (publieke)laadpunten zijn gerealiseerd middels verzoeken via Metropool Regio Amsterdam Elektrisch (MRA-Elektrisch. De gemeente controleert of de aanvraag voldoet aan alle regels en het toewijzen van een geschikte plaats voor de oplaadpunten.

Er is een start gemaakt met een verdere uitbreiding van de parkeervergunninggebieden in GorsNoord (Omgeving Gorslaan 10-12) en het zuidelijk deel van het Havengebied (in combinatie met Kop west) Er is een draagvlakonderzoek uitgevoerd voor parkeerregulering Zuiderpolder en een opzet gemaakt voor een jaarlijks parkeerdrukonderzoek. Ook is gestart met het uitwerken van flankerend beleid om het voor bezoekers aantrekkelijker te maken om te parkeren in de openbare parkeergarages Stadhuis en Claxonate in plaats van op straat. De planfase voor de Corridor Amsterdam Hoorn (CAH) is vertraagd omdat het project door de minister van I&W niet geplaatst is op de lijst van prioritaire projecten. Deze lijst is opgesteld vanwege de beperkte beschikbare stikstofdeskundigheid. Het project is voorlopig on hold gezet en daarmee wordt de doelstelling om een evenwichtiger spits en een optimalisering van het OVconcept te bereiken voorlopig niet behaald. Het gedeeltelijk stilvallen van CAH heeft tot gevolg gehad dat het opstellen van de ontwikkelagenda voor de Hoornse Lijn (spoor/OV) met Zaanstad, Hoorn, Edam-Volendam, NS, ProRail, VRA en MRA is vertraagd. De activiteiten worden in 2023 weer opgepakt. Dit geldt ook voor de te nemen fietsmaatregelen. Voor 2022 was het voornemen om een visie op deelmobiliteit te ontwikkelen.

Op 29 juni 2022 is een memo naar de raad gestuurd met het verzoek om het maken van de visie deelmobiliteit door te schuiven naar het tweede kwartaal van 2023. De raad is hiermee akkoord gegaan. Het ontwikkelen van de visie wordt in 2023 gerealiseerd.

49

Bestuurlijke producten 2022 Bestuurlijk product

Jaartal

Mobiliteitsplan

Kwartaal

Jaarlijks

4e

Wat heeft het gekost PGR05

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

Lasten

-3.984

-4.180

-3.981

-4.202

-220

Baten

2.901

3.366

3.122

3.135

12

Saldo

-1.083

-814

-859

-1.067

-208

Het programma Bereikbaarheid heeft per saldo een nadelige afwijking van € 208.000. Dit komt door € 220.000 hogere lasten en € 12.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Bereikbaarheid BV051 Bereikbaarheid

Lasten

Baten

Betaald parkeren Het totaal van straat parkeren en garage parkeren is qua opbrengsten nagenoeg gelijk aan de begroting, maar de lasten zijn afgerond € 165.000 hoger dan geraamd. Dat wordt veroorzaakt door hogere inzet van toezicht en handhaving. Het laatste is een corona effect.

-165

Diverse Afwijkingen lager dan € 100.000.

-55

12

Totaal

-220

12

Reserves Reserve Parkeren De bestemmingsreserve parkeren is conform de begroting gemuteerd: een dotatie van €399.272.

Voorzieningen Voorziening onderhoud DRIS (Dynamisch Reizigers Informatie Systeem) De voorziening DRIS is afgesplitst uit de voorziening openbaar vervoer voor een bedrag van € 500.000 en bestemd om de onderhouds- en elektrakosten van de DRIS panelen voor een periode 50

van 10 jaar te kunnen dekken. Het jaarlijkse bedrag van € 50.000 is in 2022 onttrokken aan de voorziening. Ultimo 2022 bedraagt het saldo van de voorziening € 0. Voorziening kostenverhaal parkeren centrum Vanuit de Koopovereenkomst Slotplein en de algemene reserve (Turap II 2022) is een bedrag van € 81.000 aan de voorziening toegevoegd. De volledige voorziening is in 2022 aangewend ten behoeve van de parkeergarage stadhuis (B&W-besluit 1567744, dd 19-04-2022). Ultimo 2022 bedraagt deze voorziening € 0.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

51

Programma 6

Beheer openbare ruimte Portefeuillehouder: P. Verkroost

Inleiding De groei van Purmerend en de opgaven op het gebied van mobiliteit, milieu en duurzaamheid hebben effect op de openbare ruimte. De openbare ruimte is voor onze inwoners en levert een grote bijdrage aan het woongenot. Daarom is het van belang om te zorgen dat een prettige, veilige en toekomstbestendige leefomgeving gewaarborgd blijft. Dit vraagt om een zorgvuldige en efficiënte aanleg en beheer van groenvoorzieningen, wegen, bruggen, openbare verlichting en riolering op het door de gemeenteraad afgesproken kwaliteitsniveau. De gemeente heeft de wettelijke taak om het afval- en hemelwater veilig af te voeren en het dierenwelzijn te bevorderen.

Wat willen we bereiken Beoogd maatschappelijk effect beleidsveld Beheer openbare ruimte Een prettige leef- en bewegingswereld van de Purmerenders staat voorop. In het groen en voor de straatreiniging hebben we niveau B bereikt en dit willen we behouden. Groen is niet alleen voor het beeld in de stad belangrijk, maar is noodzakelijk om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Daarnaast kan het groen in de wijken onderlinge verbinding en ontmoeting vergroten. Doordat er veel woningen gebouwd worden, zullen meer mensen van dezelfde buitenruimte gebruik maken. Hiervoor moet er voldoende aantrekkelijk groen zijn om te ontspannen, te spelen en te sporten. De andere beheerdisciplines worden onderhouden op C-niveau volgens de vastgestelde beheerplannen. Met het Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie Zaanstreek-Waterland en Purmerend 2021-2024 werkt de gemeente in lijn met Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) toe naar een klimaatbestendige en waterrobuuste stad in 2050.

Wat hebben we daarvoor gedaan Beheer en onderhoud In 2022 zijn de nieuwe beheerplannen gemaakt en vastgesteld door de gemeenteraad. Hiermee is de beeldkwaliteit voor alle beheersdiciplines vastgesteld op niveau B. In 2022 zijn diverse werkzaamheden en projecten uitgevoerd die bijdragen aan de doelen op het gebied van het beheer van de openbare ruimte. Hieronder enkele voorbeelden: • Onderhoud aan 30 bruggen uitgevoerd en 11 fiets-voetgangersbruggen vervangen • Renovatieproject Beemsterbrug opgestart • 5 rioolhoofdgemalen gerenoveerd (inclusief gemaal binnenstad dat toegankelijk is gemaakt voor educatie) en 30 minigemalen Beemster gerenoveerd 52

• Rijbanen op de Jisperweg en de Middenweg geasfalteerd • Langs diverse doorgaande wegen 200 conventionele verlichting vervangen voor LED • Ruim 19.000 planten ingeboet op plaatsen waar kale plekken in de bestaande plantvakken waren ontstaan • Tijdens de Tulpenparade in het voorjaar sierden ruim 20.000 tulpen de straten, pleinen en winkelcentra • Ongeveer 12.750 boomveiligheidscontroles uitgevoerd Klimaat Klimaatadaptatie is essentieel om te waarborgen dat Purmerend in fysiek, sociaal en economisch opzicht aantrekkelijk blijft voor inwoners, bedrijven en bezoekers. Aanvullend zijn de basisveiligheidsniveaus klimaatbestendige nieuwbouw die van toepassing zijn op de openbare ruimte verankerd in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). De nieuwe openbare ruimte wordt klimaat adaptief ingericht om schade en overlast als gevolg van extreme buien, hitte, droogte/bodemdaling en overstromingen zoveel mogelijk te beperken. Denk hierbij aan waterbergende wegen, wadi’s, extra oppervlaktewater, verbreden of verdubbelen duikers voor betere doorstroming, bomen, groen, parken, natuurvriendelijke oevers en waterfluctuatiezones. De meeste klimaatadaptieve maatregelen zijn nieuw, zoals de waterbergende weg en wadi’s. De komende jaren wordt gemonitord op functionaliteit en onderhoud.

De klimaatadaptieve maatregelen worden nauw afgestemd met beheer om tot een integrale, duurzame en betaalbare manier klimaatadaptatie in de stad uit te rollen. Riolering Het gemeentelijke beleid geeft invulling aan de zorg voor afvalwater, hemelwater en grondwater en is vastgelegd in het gemeentelijke rioleringsplan (GRP). Het GRP heeft een planperiode van 2018 tot en met 2023. De voorbereidingen voor een gezamenlijk, regionaal (Zaanstreek-Waterland) GRP zijn gestart. In het GRP zijn onder meer de grootschalige vervangen van het riool in Overwhere en Wheermolen Oost opgenomen. Deze zijn in het afgelopen jaar verder voorbereid. In maart 2023 is de rioolvervanging van Overwhere Zuid ook daadwerkelijk van start gegaan. De achterstanden zullen de komende jaren worden ingelopen. Kwaliteit De gemeente Purmerend, het Waterschap (HHNK), PWN en de gemeenten in de regio ZaanstreekWaterland werken intensief samen bij het invullen van watertaken. We hebben mede daardoor de verwachte kostenstijging beperkt, personele kwetsbaarheid beperkt en de kwaliteit van het beheer verhoogd. Deze samenwerking in de waterketen is eind 2020 verlengd met 10 jaar om samen verder te verbeteren en effectief in te spelen op vele nieuwe ontwikkelingen.

Om dit te borgen wordt het volgende gemeentelijke rioleringsplan (of Programma water en riolering genoemd onder de Omgevingswet) in samenwerking met de regio Zaanstreek-Waterland opgesteld. Onderhoud De riolering wordt planmatig geïnspecteerd. De frequentie is afhankelijk van de leeftijd, de functie en de resultaten van eerdere inspecties. Tegelijk met de inspectie wordt het riool gereinigd. De 53

inspectie wordt beoordeeld en indien nodig wordt er herstel uitgevoerd. Straatkolken worden jaarlijks gereinigd en geïnspecteerd. Ook hiervan worden geconstateerde gebreken hersteld. Rioolgemalen worden jaarlijks bekeken en indien nodig worden onderdelen preventief vervangen. Afgelopen jaren is begonnen met het oppakken van de uitgestelde rioolvervangingen. Komende jaren staan er nog veel vervangingen gepland. Bestuurlijke producten 2022 Bestuurlijk product

Jaartal

Kwartaal

Integraal beheerplan 2022-2026

Jaarlijks (actualisatie)

1e

Gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026

Jaarlijks (actualisatie)

1e

Wat heeft het gekost PGR06

Realisatie 2021

Begroting 2022 primitief

Begroting 2022 bijgesteld

Realisatie 2022

Afwijking

Lasten

-28.323

-28.556

-30.339

-29.688

651

Baten

11.088

10.192

10.372

10.521

149

Saldo

-17.235

-18.365

-19.967

-19.167

800

Het programma Beheer openbare ruimte heeft per saldo een voordelige afwijking van € 800.000. Dit komt door € 651.000 lagere lasten en € 149.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Beheer openbare ruimte BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

Baten

Hogere baten beheer wegen Er is voor € 230.000 meer in rekening gebracht aan nutsbedrijven voor leges instemmingsbesluiten en diverse herstel werkzaamheden (herstraattarieven).

230

Hogere doorbelasting apparaatskosten groen De doorbelasting van de apparaatskosten groen is € 200.000 hoger dan begroot door met name de inzet vanwege langdurig zieken. Er is ook tijdelijke inzet geweest vanwege het ontbreken van expertise op het beheer van groen. Daarnaast is er sprake van enkele tijdelijke contracten voor mensen uit de Oekraïne.

-200

Hogere dotatie voorziening onderhoud begraafrechten De dotatie aan de voorziening afkoopsommen onderhoud begraafrechten is € 125.000 hoger dan begroot.

-125

Hogere lasten gronddepot De hogere lasten van het gronddepot worden voornamelijk veroorzaakt door inhuur vanwege een vertrekregeling met de voormalig beheerder en kosten voor herinrichting van het gronddepot (o.a. bestrating).

54

-139

BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

Baten

Hogere lasten schadeherstel wegen De lasten voor het schadeherstel aan de wegen als gevolg van het plaatsen en onderhouden van kabels en leidingen bedragen € 163.000 hoger dan begroot. Hier tegenover staat een vergoeding van de nutsbedrijven (herstraattarieven).

-163

Hogere lasten wet herziening wegenbeheer HHNK De lasten van de uitkering voor het wegenbeheer (WHW) aan het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) zijn € 139.000 hoger dan begroot.

-139

Hogere onttrekking voorziening onderhoud begraafrechten De onttrekking aan de voorziening onderhoud begraafrechten is € 131.000 hoger dan begroot.

131

Lagere baten rioolheffing Er is voor € 148.000 minder aan rioolheffing gerealiseerd dan begroot door de afwijking op de aantallen woninggroei en leegstand.

-148

Lagere beheerskosten riolering De lagere beheerskosten riolering van € 124.000 betreffen enerzijds hogere inspectiekosten voor de gemengde rioolstelsels van € -174.000 en anderzijds uitgestelde onderhoudswerkzaamheden aan riolering en gemalen voor € 298.000.

124

Lagere dotatie voorziening rioolheffing De dotatie aan de voorziening rioolheffing is inclusief de nacalculatie op btw en overhead € 128.000 lager dan begroot. Eerder was de raming van de dotatie aan de voorziening rioolheffing bijgesteld tot € 186.000. Per saldo wordt er € 58.000 toegevoegd aan de voorziening rioolheffing.

128

Lagere lasten projecten beheer en onderhoud Lagere lasten van € 1.213.000 op projectmatige werkzaamheden aan het beheer van de openbare ruimte. Dit zijn projecten met een bijdrage uit het lopende beheerbudget waarvan de afronding in 2022 niet kon worden gerealiseerd. Uitvoering vindt plaats in 2023 of later. Het betreft projecten wegen (€ 460.000), kunst- en waterwerken (€ 526.000) en groen (€ 227.000). Voorgesteld wordt dit budget van € 1.213.000 toe te voegen aan de reserve instandhouding openbare ruimte.

1.213

Diverse Afwijkingen kleiner dan € 100.000.

-179

67

Totaal

651

149

Reserves Bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte Ter egalisatie van de uitgaven voor de uitvoering van het integrale beheerplan openbare ruimte (IBOR) is de bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte in 2022 ingesteld. Bij de Najaarsrapportage is € 924.000 geraamd als dotatie aan de reserve instandhouding openbare ruimte. Bij jaareinde zijn de lagere lasten van € 1.435.000 (waarvan € 1.213.000 groter dan € 100.000) van de projecten, waarvan de afronding in 2022 niet kon worden gerealiseerd, toegevoegd aan de reserve instandhouding openbare ruimte. In totaal is € 2.359.000 toegevoegd aan de reserve instandhouding openbare ruimte. 55