b-definitief-jaarstukken-2023-gemeente-purmerend

27

• De nieuwe samenwerkingsagenda gemeenten regio Zaanstreek-Waterland en Zilveren Kruis 2023 e.v. is vastgesteld en maakt nu onderdeel uit van het IZA Regioplan. Inwoners ondervinden minder hinder van de 'schotten' die bestaan tussen de Wmo, Wlz en ZvW. • Er is samen met verschillende maatschappelijke organisaties een start gemaakt om bewustwording te creëren op het gebied van verschillende soorten mantelzorgers en de verschillende behoeftes die er spelen. • De campagne ‘Wat is mantelzorg’ is voortgezet om bewustwording van mantelzorgers te vergroten en de weg naar ondersteuning laagdrempeliger te maken. • Organisaties die mantelzorgondersteuning bieden werken op regionaal niveau samen om van elkaar te leren. De mantelzorgregisseur uit Purmerend heeft hier een coördinerende rol. Deze manier van werken zorgt ervoor dat er breder wordt gekeken naar de vraag van de mantelzorger en de zorgvrager. Door breder te kijken naar deze vraag kan er vaak laagdrempeliger ondersteuning worden geboden en kan geïndiceerde zorg worden uitgesteld. • In respijthuis Het Buitenhuis is gestart met een pilot Coffee & Care. Mantelzorgers hebben, naast behoefte aan logeerzorg, ook behoefte aan mogelijkheden voor dagopvang. Opvang die bijvoorbeeld plaats vindt van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat.

Dit wordt vaak ingezet wanneer een mantelzorger een lange dag van huis is (denk aan een uitvaart of bruiloft). Dit is regionaal vanuit GALA opgezet. Ouderen Ouderen krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben en hebben de mogelijkheid te verhuizen naar een woning passend bij de levensfase. Zorg kan ondersteund worden door de gunstige ligging van de locatie en slimme aanpassingen in huis. • De gefaseerde toewijzing van 75+ aanleunwoningen is afgerond. Woningzoekende ouderen kunnen nu digitaal reageren op 75+ aanleunwoningen. Voor inwoners die moeite hebben om dit digitaal op te pakken is er ondersteuning vanuit het sociale wijkteam. • Wij blijven in structureel overleg met zorgaanbieders over mogelijkheden om extramurale zorg en ondersteuning af te stemmen op de individuele situatie van ouderen. Door de mogelijkheden te ondersteunen met slimme technologie (e-health) kan de zorg worden ontlast. Ouderen krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben. • De pilot Thuisgekookt is gestart en heeft dit eerste jaar thuiskoks en aanvragers langdurig aan elkaar kunnen koppelen. Hierdoor worden buurtgenoten aan elkaar gekoppeld en ontvangt de aanvrager op regelmatige basis een maaltijd van een buurtgenoot die graag een portie extra. kookt. • Er is een start gemaakt met de ketenaanpak valpreventie. Vanuit GALA is Valpreventie een onderdeel.

Hierbij wordt ingezet op beweging en het aanbieden van erkende valpreventie interventies voor ouderen. Vrijwilligerswerk Vrijwilligerswerk is onmisbaar in de samenleving. Het brengt Purmerenders samen, zorgt voor verbinding en is belangrijk voor vele maatschappelijke partners en evenementen. Het vinden en binden van vrijwilligers is een grote uitdaging waarin we zoveel als mogelijk gezamenlijk optrekken. We zien een trend van de steeds ouder wordende vrijwilliger en het tekort aan nieuwe aanwas van (jongere) vrijwilligers. Met name bij sport- en culturele verenigingen zien we de behoefte aan meer vrijwilligers.

28

• In 2023 organiseerden we met diverse vrijwilligersorganisaties een tijdelijk informatiepunt ‘Ontmoet & Doet’ in het voormalige ABN AMRO kantoor. Doel ervan was om meer vrijwilligers te werven en in de actiemodus te krijgen. De opkomst en het aantal nieuw geworven vrijwilligers viel tegen. Oorzaken zijn de beperkte openingstijden, vindbaarheid van de locatie (entree achterzijde Koemarkt), de (koude) winterperiode en de beschikbare capaciteit bij de verenigingen. Komende periode zetten we in op andere innovatieve manieren die bijdragen aan het vinden van nieuwe vrijwilligers. Denk hierbij aan acties zoals vrijwilligersmarkten in het stadje en flyers in welkomsttasjes voor nieuwe inwoners. • Daarbij is er een actieve werkgroep van vrijwilligersorganisaties ontstaan dat zich bezig houdt met diverse acties voor het vinden en binden van vrijwilligers. Clup Welzijn heeft hierin de trekkersrol. • Afgelopen jaar investeerden we, met behulp van subsidie van de Provincie Noord-Holland, in een nieuwe interactieve website voor het vrijwilligerspunt (vrijwilligerspunt.nu). Op de achtergrond vinden de laatste werkzaamheden plaats om te komen tot een platform waar matching van vraag en aanbod mogelijk is. • Het vrijwilligerswerk heeft tevens een prominentere plek op de website van Purmerend gekregen (purmerend.nl/vrijwilligerswerk). • De gemeenteraad heeft de motie Maatschappelijke Diensttijd aangenomen.

In overleg met onze maatschappelijke partners verkennen we de mogelijkheden van dit initiatief. Maatschappelijke ondersteuning/opvang De aanpak in wijken en buurten -dichtbij inwoners- stimuleert een inclusieve samenleving. Purmerenders worden zoveel mogelijk thuis of in de wijk ondersteund. Op die manier vangen we eerder signalen op en kunnen we passende hulp organiseren. • De kennis over psychiatrie en psychische kwetsbaarheid in de wijk is geborgd en de samenwerking tussen ketenpartners rondom personen met onbegrepen gedrag is geïntensiveerd op verschillende niveaus. Alle ketenpartners blijven onverminderd hun inzet tonen door zorg te dragen voor afvaardiging vanuit hun organisatie. • We zetten in op het organiseren van een fijnmazig netwerk in wijken en buurten waar de verschillende professionals elkaar kunnen ontmoeten en de voorzieningen bijdragen aan een inclusieve samenleving. In de letterlijke zin: samen leven. Waarin vragers van ondersteuning of zorg ook dragers voor anderen kunnen zijn. In navolging op het advies van de commissie Dannenberg ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’ blijven we bezig het ondersteuningsaanbod te ontwikkelen voor cliënten. Dit heeft de gemeente geëffectueerd door zorgprofielen op te stellen en aan te vullen met een variant die voorziet in het realiseren van 24/7 bereikbaarheid van een zorgprofessional.

Dit is bedoeld voor inwoners die in de eigen woonomgeving ggz-ondersteuning ontvangen middels ‘beschermd thuis’ product. • Er wordt gezocht naar een locatie om mensen met complexe multiproblematiek passende zorg en begeleiding te bieden. Armoede en schulden Iedereen kan meedoen en zo zelfredzaam mogelijk blijven participeren, zonder (problematische) schulden. Minder volwassenen en kinderen ervaren financiële belemmeringen om mee te kunnen doen. Inwoners ontvangen zo snel mogelijk de juiste hulp. • De herijking van het armoedebeleid is in september 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. We zijn aan de slag gegaan met de ontwikkelrichtingen en de verruiming van een aantal 29

regelingen. Als onderdeel van de herijking van het armoedebeleid is gestart met het onderzoek naar een meedoen-pas. • In 2023 is er aan 4.831 huishoudens energietoeslag verstrekt. Alle inwoners die energietoeslag hebben ontvangen is ook informatie verstrekt over de MeerDoen regelingen. • In het kader van de actie “Slim met energie” hebben 1.026 huishoudens in 2023 gratis energiebesparende producten besteld. Vanaf de start in november 2022 tot en met 31 december 2023 hebben in totaal 2.342 huishoudens een bestelling gedaan. In 2023 is hiervoor meerdere malen een reminder gestuurd aan huishoudens die de energietoeslag hebben ontvangen. • We hebben binnen team Schuldienstverlening 75 “energieheld” trajecten ingezet. Hierin hebben we kwetsbare inwoners geholpen bij het besparen op hun energierekening. • In het kader van vroegsignalering hebben wij in 2023 6028 meldingen (betalingsachterstanden van minimaal 2 maanden) opgepakt. We hebben hierbij met verschillende interventies inwoners hulp aangeboden om te voorkomen dat zij in een problematische schuldsituatie terecht zouden komen. • We hebben 4464 inwoners op een laagdrempelige manier kunnen helpen met de online geldfittest van de Nederlandse schuldhulproute (NSR).

Naar aanleiding van de geldfittest hebben tenminste 173 inwoners hulp gezocht en gekregen in de vorm van bijvoorbeeld schuldhulpverlening, inzet SchuldHulpMaatje, Humanitas of Clup Welzijn. Werk en inkomen Zoveel mogelijk mensen doen mee. Als gemeente kijken we hoe we verschillende mensen beter en effectiever ondersteunen. • Werkom is in samenwerking met Purmerend en Zaanstad aan de slag gegaan met de uitvoering van de strategische agenda die eind 2022 werd vastgesteld. Zo heeft Werkom in 2023 onder andere gewerkt aan interne en externe werkleertrajecten die beter aansluiten op de behoefte van de kandidaten van Werkom. • De pilot ontwikkelbanen en verlengde werkleertrajecten liep in 2023 ten einde en is tussentijds geëvalueerd. Hieruit zal een voorstel volgen in 2024. • In 2023 is het wetsvoorstel breed offensief in werking getreden. Dit is een brede regionaal georiënteerde agenda vanuit het Rijk om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. In 2023 is regionaal samengewerkt om een goed beeld te krijgen van de wijzigingen en wat dit betekent voor onze inwoners, de lokale uitvoeringsorganisatie en onze regionale re-integratieverordening. Inburgering Inburgeraars worden zo goed mogelijk op weg geholpen ten behoeve van integratie. Daarbij wordt voor iedereen een plan op maat gemaakt.

• Ook in 2023 heeft Purmerend voldaan aan de taakstelling huisvesting statushouders. Ten opzichte van 2022 was deze fors hoger (203 in 2023 en 123 in 2022). De uitgaven bijzondere bijstand zijn ten opzichte van 2022 dan ook gestegen, omdat er meer werd uitgegeven aan kosten voor woninginrichting. • In 2023 is het formele taalaanbod voor inburgeraars aanbesteed. De aanbesteding is gewonnen door de partijen IVIO en Fiolet. Zij gaan de komende 4 jaar inburgeraars in Purmerend de Nederlandse taal leren. • In 2023 zijn stappen gezet om de samenwerking tussen verschillende organisaties rondom inburgeraarstrajecten beter op elkaar te laten aansluiten. Zo werken partijen als 30

Vluchtelingenwerk, Werkom, de taalscholen en Newbees nu intensiever met elkaar samen om beter aan te kunnen sluiten bij de behoefte en leefwereld van de inburgeraar. • Voor het creëren van praktijkplekken voor inburgeraars in de B1 en Z-route is een pilot met Newbees gestart. Oekraïne • Op basis van de regeling “opvang ontheemden Oekraïne” wordt aan de opgevangen Oekraïners leefgeld verstrekt. • Over de maand december 2023 ontvingen 149 huishoudens (= 212 personen) leefgeld. • Oekraïners kunnen met hun vragen terecht bij de consulenten participatie. Werkom kan hen ook begeleiden naar betaald werk. Toeslagenaffaire • We hebben halverwege 2023 een toename gezien in de behoefte aan brede ondersteuning, gedupeerden waren voorzichtig toe aan de “nieuwe start”. Specifiek ingezette consulenten luisteren naar de betreffende inwoner, kijken naar passende oplossingen en bieden zo maatwerk. • Doordat er actiever gebruik gemaakt wordt van brede ondersteuning is € 146.000 meer aan individuele tegemoetkomingen toegekend in 2023 dan ten tijde van de Najaarsnota 2023 werd geprognosticeerd. • De totale kosten voor deze individuele tegemoetkomingen wordt gedeclareerd bij het Rijk op de SiSa regeling brede hulpverlening.

Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Daardoor ontstaat er een verschil tussen de lasten en de baten op dit programma. Wijkmanagement De dorps- en wijkmanagers zijn de ogen en oren van de wijken en dorpen. Meer inwoners en ondernemers zijn op de hoogte van de werkzaamheden van de dorps- en wijkmanagers, en weten hen makkelijk te vinden om hen te raadplegen en te informeren over dorps- en wijkaangelegenheden. Op deze manier worden inwoners meer in hun kracht gezet om zelf initiatieven te nemen in de wijk, weten ze elkaar te vinden en ontwikkelt de buurt zich in positieve zin. • De ruimtelijke ontwikkelingen in de stad zijn er meer dan ooit, wat een grotere druk legt op de adviezen en input vanuit wijkmanagement. Om deze vraag te kunnen bemensen is het accountmanagement vorig jaar uitgebreid. De accountmanager ondersteunt het wijkmanagement door de specifiek fysieke vraagstukken in de wijk op te pakken. Zij vormen een brug tussen de situatie buiten/signalen in de stad/inwoners meldingen en het ruimtelijk domein en bedrijfsvoering. • Er is een wijkoverstijgende wijkmanager ingezet om thema's en hoofdzaken die zich niet beperken tot 1 wijk aan te pakken en de context hiervan op passende wijze op tafel te leggen, zowel intern als extern.

Hierdoor kunnen de wijkmanagers hun focus op de wijk behouden. • De werkruimte in de wijken Beemster en de Purmer Zuid zijn uitgebreid om meer zichtbaar te zijn in de stad en dorpen. • Afgelopen jaar stond in het teken van een toename van veiligheidsvraagstukken en geweldsincidenten, zoals jongerenoverlast, messenverbod, dak- en thuislozen en mensen met onbegrepen gedrag. De inzet vanuit wijkmanagement hierop is divers: toevoegen van de context 31

in de wijk, bruggen slaan met inwoners, verbindingen leggen, gezicht namens de gemeente naar buiten, signalen oppikken en een bemiddelende rol hebben. • Werken in wijken is voortgezet, ook de loketten vanuit het maatschappelijk domein worden hier steeds meer op toegerust. • Meer dan voorgaande jaren is er ingezet op bewonersinitiatieven en gebruik gemaakt van wijkbudgetten. Zorgfraude Voorkomen van zorgfraude zodat het budget ook daadwerkelijk besteed wordt aan die mensen die het nodig hebben. • We willen zorgfraude binnen de Jeugdwet en WMO vroegtijdig signaleren en effectief ingrijpen als het zich voordoet. Daarvoor houden we pro-actief toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid van verstrekkingen (minimaal 1 fte is daarvoor nodig). We hebben een tool gebruikt om beter te kunnen screenen. • Consulenten worden getraind om signalen beter te kunnen herkennen. Belangrijk om te weten Maatschappelijk beleidskader en de koers In 2023 is het nieuwe maatschappelijk beleidskader vastgesteld. Dit betreft een overkoepelende visie over de manier van werken voor de gemeente met uitgangspunten die onze manier van werken kenmerken en waarover we met elkaar in gesprek moeten gaan én blijven, zodat we onze inwoners zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Het gaat over rollen en verwachtingen.

Tezamen met de verschillende nota’s (die vooral aangeven wát er moet gebeuren) en de algemene subsidieverordening, sluit dit stuk goed aan door richting te geven aan hóe we werken.

Wat heeft het gekost PGR02

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-175.957

-156.628

-196.159

-194.049

2.110

Baten

46.248

32.714

57.615

68.146

10.530

Saldo

-129.710

-123.914

-138.544

-125.903

12.641

Het programma Samenleving heeft per saldo een voordelige afwijking van € 12.641.000. Dit komt door € 2.110.000 lagere lasten en € 10.530.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

32

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

BV021 Kunst en cultuur Lasten

-8.369

-8.096

-8.820

-8.986

-166

Baten

1.198

1.327

1.032

1.382

350

-7.172

-6.769

-7.789

-7.604

184

Lasten

-10.085

-9.047

-9.692

-10.129

-436

Baten

2.563

1.972

2.823

3.060

237

-7.522

-7.075

-6.869

-7.068

-199

Lasten

-1.063

-1.031

-1.229

-1.207

22

Baten

2

-

-

-

-

-1.061

-1.031

-1.229

-1.207

22

Lasten

-37.201

-37.034

-42.069

-43.736

-1.667

Baten

100

20

20

102

82

-37.100

-37.014

-42.049

-43.634

-1.585

Lasten

-13.180

-12.569

-12.958

-13.354

-396

Baten

3.557

2.992

3.804

3.821

17

-9.623

-9.577

-9.154

-9.532

-378

Lasten

-56.329

-45.905

-67.647

-63.870

3.777

Baten

14.813

3.072

22.872

31.014

8.142

-41.516

-42.832

-44.775

-32.856

11.918

Lasten

-49.731

-42.946

-53.744

-52.768

977

Baten

24.015

23.330

27.064

28.767

1.703

-25.716

-19.616

-26.680

-24.001

2.679

Lasten

Baten

BV022 Sport en recreatie

BV023 Wijkmanagement

BV024 Jeugd

BV025 Onderwijs

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

BV027 Werk en inkomen

Afwijkingen beleidsveld Kunst en cultuur BV021 Kunst en cultuur Kaartverkoop Bij de najaarsnota is de opbrengst van de kaartverkoop verlaagd met € 237.000. Op dat moment zag het er naar uit dat de kaartverkoop 25% lager uit zou vallen. De tendens is dat de losse ticket verkoop steeds later, korter op de voorstelling plaats vindt. Deze verandering maakte het lastig om het precieze effect te bepalen. Bij de start van het

33

243

BV021 Kunst en cultuur

Lasten

Baten

Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-166

107

Totaal

-166

350

Lasten

Baten

theater seizoen in september is de kaartverkoop en het aantal bezoekers hersteld naar het begrotings niveau van de reguliere begroting 2023. Diverse

Afwijkingen beleidsveld Sport en recreatie BV022 Sport en recreatie Spuk Neas In december 2023 hebben we een specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen (SPUK-NEAS) ontvangen van € 104.000. Deze regeling is bedoeld om amateursportverenigingen eenmalig gedeeltelijk te compenseren voor de gestegen energiekosten.

104

Spuk stimulering sport De specifieke uitkering stimulering sport 2023 is € 132.000 hoger berekend dan waar we rekeningen mee hadden gehouden. Deze regeling is ter compensatie van de BTW die in rekening wordt gebracht voor de investeringen in sport.

132

Spurd In 2023 hebben we € 236.000 meer subsidie aan Spurd versterkt. Deze lasten worden gedekt door de extra baten van de SPUK NEAS en Spuk stimulering sport.

-236

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000.

-200

1

Totaal

-436

237

Lasten

Baten

Afwijkingen beleidsveld Wijkmanagement BV023 Wijkmanagement Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

22

Totaal

22

Afwijkingen beleidsveld Jeugd BV024 Jeugd

Lasten

Inter-Psy In 2022 heeft de gemeente Purmerend aangegeven de samenwerking met Inter-Psy te willen beëindigen en zijn afspraken gemaakt voor een goede overdracht en afbouw. Vanaf dat moment zijn er geen nieuwe trajecten meer gestart en heeft er een natuurlijke afronding plaatsgevonden voor wat betreft deelname aan de jeugdteams en trajecten met gezinnen. In 2023 heeft de vaststelling van de subsidie over 2022 plaatsgevonden

34

164

Baten

BV024 Jeugd

Lasten

Baten

met een finale afrekening waarbij ook de egalisatiereserve is terugbetaald aan de gemeente Purmerend. Dit zorgde voor een aframing van de lasten met € 164.000. Uitvoering Jeugdwet De dalende trend van het gemiddeld aantal jeugdigen in zorg zet door in 2023. In 2023 zitten er 6,1% minder jeugdigen in zorg ten opzichte van 2022. Ondanks deze dalende trend en de inspanningen in het voorveld, stijgen de kosten op het beleidsveld Jeugd met 17,6% ten opzichte van 2022. Dat betekent dat een kleiner wordende groep jeugdigen steeds duurdere, intensievere en langdurigere zorg krijgt. De overschrijding binnen de uitvoering van de Jeugdwet met € 2,1 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting in de Najaarsnota 2023 komt voornamelijk uit twee onderdelen: 1. Maatwerkovereenkomsten 2. Verblijf

-2.066

We hebben te maken met een aantal jeugdigen die in dure settingen (verblijf en maatwerk) zitten en er langer verblijven dan verwacht. Daarnaast zijn vanwege de omvorming naar kleinschalige woonvormen de kosten voor verblijf gestegen. Het structurele tekort op het beleidsveld Jeugd wordt meegenomen in de Voorjaarsnota 2024. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000.

235

82

-1.667

82

Lasten

Baten

Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-396

17

Totaal

-396

17

Lasten

Baten

Totaal

Afwijkingen beleidsveld Onderwijs BV025 Onderwijs Diverse

Afwijkingen beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning BV026 Maatschappelijke ondersteuning Begeleiding De vraag naar individuele begeleiding blijft stijgen. Het aantal cliënten is gestegen van 1.127 (eind 2022) naar 1.344 (eind 2023). Het betreft enerzijds de individuele begeleiding aan bewoners met een beschermd wonen indicatie die op de wachtlijst staan omdat er geen geschikte opvangplek beschikbaar is. Anderzijds stijgt ook de vraag naar reguliere individuele begeleiding voor mensen die zelfstandig thuiswonen. Hierdoor hebben we een overschrijding van de kosten met € 196.000.

-196

Dagbesteding De stijging in het aantal aanvragen en daarmee de stijging in het aantal indicaties verklaart grotendeels het tekort dat nu is ontstaan van € 110.000 ten opzicht van

35

-110

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

Lasten

Baten

bijgestelde begroting. Het aantal cliënten is gestegen van 534 (eind 2022) naar 627 (eind 2023) . Duvo Gelden In 2021 zijn deze gelden doorgeschoven als resultaatbestemming. Deze DUVO gelden betrof een bijdrage voor huiselijk geweld. Zowel in 2022 en 2023 zijn deze gelden niet besteed en komen nu vrij te vallen.

131

Eigen bijdrage CAK WMO Er is in 2023 voor € .904.000 aan eigen bijdragen Wmo van het CAK ontvangen. In de bijgestelde begroting zijn we uitgegaan van € 1.174.000. Omdat de CAK gelden op kasbasis worden verantwoord is hier moeilijk een inschatting van te maken. Hierdoor is er in 2023 een lagere baat van € 270.000.

-270

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In 2023 heeft de gemeente Purmerend een € 1,7 miljoen ontvangen voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In 2023 mag maximaal 20% van het toegekende budget per onderdeel worden meegenomen naar 2024 voor het betreffende onderdeel, omdat gemeenten per 1 januari 2023 nog geen zekerheid hadden over de middelen en de hoogte van het aan te vragen bedrag. Het mee te nemen bedrag voor de gemeente Purmerend bedraagt € 210.000. Daarnaast wordt er € 105.000 besteed aan de Skills Garden. Dit zorgt voor een afwijking op de lasten en de baten, omdat deze rechtstreeks op de investering worden verantwoord.

315

-315

Hulp bij Huishouden De kosten van Hulp bij Huishouden zijn € 353.000 hoger dan begroot .We zien dat het aantal geïndiceerden nog steeds elk jaar toeneemt. Ten opzichte van 2023 zijn de kosten gestegen van € 9,9 miljoen naar € 10,7 miljoen. In 2023 hadden we de begroting aangepast naar € 10,3 miljoen. De oorzaak van de overschrijding is de stijging van het aantal cliënten met Hulp bij Huishouden.

-353

Integraal Zorgakkoord (IZA) In september 2023 zijn de middelen voor het Integraal Zorgakkoord (IZA) verstrekt aan gemeenten. De gemeente Purmerend heeft een bedrag van € 2,9 miljoen ontvangen als mandaathouder voor de regio Zaanstreek-Waterland. Het Rijk heeft het niet mogelijk gemaakt binnen de regeling om middelen door te schuiven naar 2024, ondanks de late verstrekking van deze middelen. Dit betekent dat € 1,9 miljoen moet worden terugbetaald aan het Rijk. Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Daardoor ontstaat er een verschil tussen de lasten en de baten op dit programma.

1.956

Maatschappelijke opvang Voor het onderhoud en of vervanging van de verschillende camerasystemen en elektrische sloten bij de Algemene Opvang Purmerend (AOP) is er een bedrag van € 210.000 nodig. Daarnaast wil het AOP overstappen op sleutels met een tag, zodat verlies van sleutels er niet toe leidt dat anderen een sleutel vinden waarmee ze een locatie binnen kunnen treden. Het onderzoek hier naar wordt in het eerste kwartaal 2024 afgerond. Hiervoor willen door middel van resultaatbestemming een bedrag van € 210.000 doorschuiven naar 2024.

210

Noodfonds Energie en huur In 2023 hebben we een noodfonds van maximaal € 500.000 begroot voor de ondersteuning van maatschappelijke partners voor energie en huurstijgingen. De financiële weerbaarheid van de maatschappelijke partners is hierbij betrokken. (zie raadvoorstel 155706) In 2023 is gebleken dat de noodsteun nog niet veel is toegekend

36

418

-1.871

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

Lasten

Baten

omdat de maatschappelijke partners nog een te hoog eigen vermogen of te veel liquiditeiten hadden. In 2024 kan dat door de hogere kosten in 2023 flink gedaald zijn. Hierdoor willen we graag het resterende budget overhevelen naar 2024. Oekraine De besteding voor de opvang van de ontheemden uit de Oekraine zijn € 1.658.000 lager dan begroot. Deze kosten worden volledig gedekt door de baten uit de Sisa regeling bekostigingregeling opvang ontheemden uit de Oekraine.

1.658

Personeelskosten In 2023 zijn er vanwege de vele Wmo taken extra kosten gemaakt voor de inhuur van medewerkers waardoor het budget is overschreden met € 252.000.

-252

PGB's De lasten voor PGB’s zijn €373.000 lager dan de begroting. Er is een trend zichtbaar dat het aantal PGB's afneemt, door een verschuiving naar zorg in natura. Deze trend is al een aantal jaren zichtbaar en heeft zich in 2023 voortgezet. Daarnaast wordt er door PGB houders minder gedeclareerd bij het SVB dan op basis van hun toekenning had gekund.

373

Specifieke uitkering bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine Voor de opvang van de ontheemden van de Oekraine ontvangen we van het Rijk een vergoeding voor het aantal beschikbare opvangplekken en transitiekosten van de opvanglocaties. In 2023 is dat per saldo € 4.8 mlo. meer dan begroot. In december 2023 is het duidelijk geworden dat het bedrag € 4,8 mlo. uit 2022 niet terug betaald dient te worden. Hierdoor hebben we in 2023 € 9,6 mln. extra baten dan begroot.

9.600

Specifieke uitkering huisvesting kwetsbare doelgroepen De gemeente Purmerend heeft een bedrag van € 682.500 ontvangen voor het realiseren van huisvesting voor kwetsbare doelgroepen. In totaal hebben we € 620.123 aan bestedingen. In 2023 hebben € 350.000 besteed. Dit betekent dat we € 62.377 moeten terugbetalen aan het Rijk over deze SiSa regeling.

-350

De gemeente Purmerend heeft een bedrag van € 682.500 ontvangen voor het realiseren van huisvesting voor kwetsbare doelgroepen. In totaal hebben we € 620.123 aan bestedingen. In 2023 hebben we € 350.000 besteed. Dit betekent dat we € 62.377 moeten terugbetalen aan het Rijk over deze SiSa regeling.

350

Specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden De gemeente Purmerend heeft een bedrag van € 1,44 miljoen ontvangen voor de tijdelijke onderwijshuisvesting van van ontheemden uit de Oekraine. In totaal hebben we € 419.000 aan bestedingen. Waarvan € 376.000 in 2023. Dit betekent dat we 1,02 miljoen moeten terugbetalen aan het Rijk over deze SiSa regeling.

-376

Subisidie Welzijnswerk Een deel van de subsidie aan Clup Welzijn is gedekt uit de bijdrage vanuit GALA. Hierbij gaat het om de onderdelen versterken sociale basis en welzijn op recept. Hierdoor is er voordeel ontstaan op het subsidiebudget op Welzijnswerk van € 168.000.

168

Toegankelijkheid Dit bedrag is opgenomen in het voorstel voor resultaatbestemming omdat het in 2023 niet is uitgegeven vanwege het ontbreken aan capaciteit.

154

Vervoersvoorzieningen Bij vervoersvoorzieningen zijn de lasten € 113.000 lager dan begroot. Ondanks dat het aantal cliënten met vervoersvoorzieningen nog wel steeds stijgt hebben we een onderbestedingen. In de begroting zijn we na de corona periode uitgegaan van een

37

113

376

BV026 Maatschappelijke ondersteuning

Lasten

Baten

-82

272

3.777

8.142

Lasten

Baten

hogere stijging dan in werkelijkheid is gerealiseerd. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000. Totaal

Afwijkingen beleidsveld Werk en inkomen BV027 Werk en inkomen Bijzondere bijstand In 2023 hebben we € 113.000 minder besteed aan de uitgaven voor de Bijzonder bijstand. De werkgelegenheid is toegenomen met als gevolg een lager aantal uitkeringen. Hierdoor is er onderbesteding op de BBZ uitkeringen.

113

Energiearmoede In 2022 en 2023 hebben we € 1,4 miljoen aan baten voor energiearmoede ontvangen. Hier van is in 2023 € 398.000 uitgegeven. Deze baten hebben we ontvangen als een specifieke uitkering. Het restantbedrag van € 730.000 wordt uitgegeven in 2024 en 2025. Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Daardoor ontstaat er een verschil tussen de lasten en de baten op dit programma.

-256

398

Energietoeslag In de najaarsnota hebben een inschatting gedaan van de energietoeslag 2023. Hierdoor hebben we ruim € 1.500.000 doorgeschoven voor de uitbetaling in 2024. Echter in 2023 hebben we € 708.000 meer energietoeslag uitbetaald dan voorzien. Het doorgeschoven bedrag naar 2024 is daardoor te hoog ingeschat.

-708

ESF subsidie In 2023 hebben we een eenmalige extra ESF bijdrage ontvangen waardoor € 799 809 van het reguliere re-integratie budget onbenut is gebleven. Voor de financiering van de ontwikkelbanen in 2024 en ter bekostiging van de verbetering van de Cao SW en aan de slag willen we door middel van resultaatbestemming dit bedrag graag door zetten naar 2024.

799

Gebundelde uitkeringen De uitkeringen zijn € 346.000 lager dan begroot. Er is namelijk € 629.000 aan uitgaven Participatiewet verantwoord op de Toeslagaffaire. Voor gedupeerden van de Toeslagaffaire mag de lopende ondersteuning binnen de leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk worden meegenomen in de verantwoording over de Toeslagaffaire.

346

Inburgeringsgelden Voor de kosten van de Inburgeringgelden ontvangen we een specifieke uitkering (SPUK). In de najaarsnota hebben we rekening gehouden met € 500.000 aan zowel baten als kosten. Uiteindelijk hebben we € 644.000 aan kosten gemaakt. Deze kosten worden volledig gedekt door de baten uit de Spuk Inburgering.

-144

Kinderarmoede In de meicirculaire is er € 165.000 aan budget gekomen voor de aanpak van geldzorgen, armoede en schulden en het tegengaan van kinderarmoede. Deze gelden willen we

38

165

144

BV027 Werk en inkomen

Lasten

Baten

graag overhevelen naar 2024 door middel van resultaatbestemming. Dit om door te ontwikkelen op het armoedebeleid wat in september akkoord is gesteld door de gemeenteraad. Maatschappelijke begeleiding In 2023 hebben we geld ontvangen voor de hogere instroom van inburgeraars voor de inburgering. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden en maatschappelijke begeleiding van inburgering plichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Dit bedrag is in 2023 niet benut en willen we door middel van resultaatbestemming doorschuiven naar 2024.

304

Minimabeleid In 2023 hebben we lagere uitgaven voor het minimabeleid. Lagere kosten voor de vangnetregeling zwemlessen en lagere kosten voor de compensatie eigen risico ziektekosten.

103

Participatie Bij participatie is een onderschrijding van per saldo € 945.000 zichtbaar. Dit bestaat uit lagere vergoedingen aan Werkom voor het participatiebedrijf. Dit als gevolg van een lagere instroom. In totaliteit was over het hele jaar een gemiddelde van 1.500 kandidaten in begeleiding begroot. Tot en met september was dit gemiddelde 1.338 kandidaten. Het grootste verschil van ruim € 650.000 komt echter doordat we sinds 2023 moeten afrekenen op werkelijke kosten. Dit omdat we anders geen gebruik kunnen maken van de koepelvrijstelling voor de omzetbelasting. In 2023 is hierover een afspraak gemaakt met de belastingdienst. Wat betekende dat we met terugwerkende kracht tot 2018 hebben moeten afrekenen op basis van werkelijke kosten met Werkom.

945

Personeelskosten In 2023 is er voor € 170.000 aan extra personeelskosten doorbelast.

-170

Sociaal Rendement In 2023 hebben wij € 165.000 minder besteed dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder kandidaten zijn geplaatst dan verwacht.

165

Terugvordering Bijzondere Bijstand In 2023 is er voor € 148.000 meer teruggevorderd met betrekking tot de bijzonder bijstand dan waar we in de bijgestelde begroting rekening mee hadden gehouden.

148

Toeslagenaffaire In de Najaarsnota 2023 is € 375.000 geraamd voor individuele tegemoetkomingen aan gedupeerden van de Toeslagenaffaire. We hebben halverwege 2023 een toename gezien in de behoefte aan brede ondersteuning, gedupeerden waren voorzichtig toe aan de “nieuwe start”. Specifiek ingezette consulenten luisteren naar de betreffende inwoner, kijken naar passende oplossingen en bieden zo maatwerk. Doordat er actiever gebruik gemaakt wordt van brede ondersteuning is € 146.000 meer aan individuele tegemoetkomingen toegekend in 2023 dan ten tijde van de Najaarsnota 2023 werd geprognosticeerd. De totale kosten voor deze individuele tegemoetkomingen wordt gedeclareerd bij het Rijk op de SiSa regeling brede hulpverlening. Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Daardoor ontstaat er een verschil tussen de lasten en de baten op dit programma. Vroegsignalering

39

-146

234

BV027 Werk en inkomen

Lasten

In december 2022 hebben we extra middelen ontvangen voor de inzet op vroegsignalering en gerichte hulp via de bijzonder bijstand. Deze zijn als budget in 2023 beschikbaar gesteld maar niet besteed.

Baten

170

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

90

-20

Totaal

977

1.703

Reserves Dit programma heeft geen reserves.

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Verbouwing Purmaryn, Kerkstraat 18 De opleverpunten m.b.t. de verbouwing van de Kerkstraat 18 zijn afgelopen jaar afgerond, hiermee kan de investering afgesloten worden. Het gehele project is € 125.136,- lager uitgevallen dan begroot. Tijdelijke woningen Waterlandlaan Er is sprake van een ruime onderschrijding van het krediet van de tijdelijke woningen omdat het krediet nog uitging van 54 units waar er uiteindelijk 42 zijn gerealiseerd. De gemeenteraad is hierover in februari 2023 geïnformeerd (reg. nr. 1580133). De financiële afwikkeling van de bouw vindt plaats overeenkomstig de rechterlijke uitspraak. Het gehele project is € 1.237.347,- lager uitgevallen dan begroot.

40

Programma 3

Wonen Visie We zorgen voor een aantrekkelijke woningvoorraad in leefbare buurten, met voldoende diversiteit in woonomgevingen, woningtypen en prijsklassen voor zowel huur als koop, zodat iedereen in elke levensfase een geschikte woning kan vinden. Er wordt ook rekening gehouden met speciale doelgroepen en huishoudens met een specifieke woon- en zorgbehoeften.

Doelen en activiteiten Samen met onze partners werken wij aan deze visie door te sturen op: • Een eerlijke verdeling van sociale huurwoningen van woningcorporaties. • Een gebalanceerde programmering van nieuwbouw- en transformatielocaties, rekening houdend met de specifieke ligging en kenmerken van de locatie, de woningbehoeften van zowel lokale als nieuwe woningzoekenden, de behoeften van speciale doelgroepen inclusief Purmerenders met specifieke woon- en zorgwensen, en het beschikbare aanbod uit de bestaande woningvoorraad. Hierbij kan de bouw van tijdelijke woningen onderdeel zijn, en het bevorderen van de doorstroming van senioren in zowel huur als koop is een belangrijk aandachtspunt. • Het behoud en de samenstelling van de bestaande woningvoorraadom het aandeel en het aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen en andere schaarse woningen te behouden en de leefbaarheid in de wijken zoveel mogelijk te beschermen. • Aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie in zowel bestaande als nieuw te bouwen woningen. • Het in kaart brengen van de woonzorgopgave en het stimuleren van samenwerking tussen woningcorporaties en zorgaanbieders om hieraan te voldoen.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Wonen Iedereen ziet en voelt dat de woningnood in Purmerend en Beemster hoog is. Wachtlijsten voor sociale huur zijn lang en er is weinig aanbod in het middeldure huursegment. Ook is er een tekort aan betaalbare koopwoningen. We willen dat alle Purmerenders en Beemsterlingen wonen in een kwalitatief goede woning en een woonomgeving die aansluit bij de behoeften en leefomstandigheden. De gemeente is slechts één van de partijen die hier invloed op heeft. Wel zijn we de aangewezen partij om de regie te nemen. We zetten daarom in op een stevige samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en ontwikkelaars. Ook blijven we ons inzetten om maximale woningbouw te realiseren met een divers aanbod in alle prijsklassen, woonomgevingen en voor alle leeftijden, waarbij we duurzaamheid en leefbaarheid niet uit het oog verliezen. • In het afgelopen jaar zijn er in de gemeente 222 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad. • In 2023 is gestart met het opstellen van een nieuwe woon(zorg)visie. Er zijn interactieve sessies met maatschappelijke partners en de raad georganiseerd. Ook zijn inwoners bevraagd over de

41

thema’s die zij zien in de gemeente Purmerend op het gebied van wonen, zorg en welzijn. De woon(zorg)visie wordt naar verwachting eind 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. • In het kader van de uitvoering van de prestatieafspraken 2021-2024 hebben de gemeente, woningcorporaties en huurdersverenigingen de jaarschijf 2024 met de acties voor dat jaar opgesteld. De acties uit de jaarschijf 2023 zijn grotendeels uitgevoerd. Enkele afspraken lopen in de uitvoering door in 2024. • Begin 2023 zijn de nieuwe regionale regels voor de verdeling van sociale huurwoningen in werking getreden. Het effect van de nieuwe regels voor de inwoners van de gemeente wordt jaarlijks gemonitord. In 2026 wordt de regeling geëvalueerd. • In 2023 is de verhuisvoordeelregeling 65 plus gecontinueerd. Momenteel wordt de regeling geëvalueerd, waarna wordt bepaald op welke wijze de regeling wordt voorgezet. • In het kader van de uitvoering van het sociaal woonakkoord voeren we jaarlijks meerdere accountgesprekken met woningcorporaties. Tijdens deze gesprekken bespreken we onder andere de voortgang en de eventuele knelpunten in de woningbouwontwikkeling. Daarnaast voeren we regelmatig gesprekken met onze maatschappelijke partners op verschillende niveaus over onderwerpen die voor de gemeente en haar inwoners van belang zijn.

Deze onderwerpen omvatten bijvoorbeeld woningtoewijzing, nieuwbouw, betaalbaarheid, huisuitzettingen, het bieden van ondersteuning en duurzaamheid. • De inventarisatie van de toevoeging van 2 extra standplaatsen op het woonwagenterrein aan de Slaperdijk is uitgevoerd. De bijbehorende omgevingsvergunningsprocedure start in 2024. Er wordt momenteel een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheid om een nieuw woonwagenterrein te realiseren. • In 2023 is gestart met een eerste analyse voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Deze wordt in 2024 verder uitgewerkt. Arbeidsmigranten vormen één van de doelgroepen die ook een plek krijgen in de woon(zorg)visie. • Ook in 2023 is er binnen de MRA weer intensief samengewerkt om de woningbouwproductie te versnellen. De gemeente Purmerend heeft hiervoor in het afgelopen jaar ongeveer 1.7 miljoen euro aan subsidies (Startbouwimpuls) voor ontvangen, bestemd voor de projecten: Jacana, Terrazza, Lisdoddestraat en Kwadijkerpark. In de komende jaren voeren we de afspraken uit de Woondeal uit. Eind 2023 heeft het eerste bestuurlijke overleg Woondeal tussen de MRA en de minister plaatsgevonden. • Het afgelopen jaar hebben de gemeenten en de provincies binnen de MRA samengewerkt aan het programma ‘Een Thuis voor Iedereen’.

Dit project is opgericht om ervoor te zorgen dat er voldoende huisvesting is voor alle aandachtsgroepen en dat deze mensen evenwichtig over de verschillende gemeenten worden verdeeld met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. De MRA is 1 van de 6 ‘koploperregio’s binnen het landelijke programma. De koplopers proberen, vooruitlopend op landelijke wetgeving, de doelen alvast in de praktijk te realiseren. In 2023 is binnen de MRA in kaart gebracht wat er nodig is voor het huisvesten van aandachtsgroepen. Belangrijk om te weten Nationale Woon- en Bouwagenda met de zes onderliggende volkshuisvestelijke programma’s Het Rijk neemt weer flink de regie op de woningmarkt. Half maart heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) de Nationale Woon- en Bouwagenda (NWBA) vastgesteld. Deze agenda heeft 3 kerndoelen: • Beschikbaarheid: voldoende woningen voor iedereen. De bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven: tweederde betaalbare woningen. 42

• Betaalbaarheid: woonlasten beter laten aansluiten op het inkomen. Het aantal huishoudens dat te hoge woonlasten draagt ten opzichte van het inkomen neemt af. • Kwaliteit: voldoende woningen voor aandachtsgroepen en ouderen, perspectief voor kwetsbare wijken en duurzame huisvesting voor iedereen bereikbaar. Om de doelstellingen te realiseren, moeten we invulling geven aan de 6 programma's die voortvloeien uit de Nationale Woon- en Bouwagenda. Inmiddels is het programma Woningbouw gepubliceerd. In mei is het programma “Een thuis voor iedereen” gepresenteerd. De andere 4 programma’s zijn: Betaalbaar wonen, Wonen en zorg voor ouderen, Versnelling Verduurzaming gebouwde omgeving en Leefbaarheid en veiligheid. Deze verschijnen de komende tijd achtereenvolgens. Met name de eerste 4 programma’s zullen (forse) invloed hebben op het programma (maatschappelijk) wonen. Via de woondeals die worden gesloten tussen het Rijk, provincies en regio’s, komt er ongetwijfeld nog veel op ons af de komende jaren.

Wat heeft het gekost PGR03

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-377

-506

-734

-622

112

Baten

12

130

130

24

-107

Saldo

-364

-376

-603

-598

5

Het programma Wonen heeft per saldo een voordelige afwijking van € 5.000. Dit komt door € 112.000 lagere lasten en € 107.000 lagere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Wonen BV031 Wonen

Lasten

Baten

Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

112

-107

Totaal

112

-107

Diverse

Reserves Reserve woonvisie Uit de reserve woonvisie is een bedrag van € 146.915,- onttrokken. Dit is het saldo van de exploitatie tijdelijke woningen € 110.663 (programma 2). Dit negatieve resultaat wordt veroorzaakt door jurisiche kosten en hogere gebruikerslasten en het saldo van de realisatie van de woonvisie € 36.282. Reserve woningbouwprogrammering In 2023 heeft er geen aanwending van deze reserve plaatsgevonden.

43

Voorzieningen Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

44

Programma 4

Milieu Visie We zetten in op het behoud van een goed milieu en duurzaam gebruik van grondstoffen. Duurzame energieopwekking en vermindering van CO2-uitstoot vraagt inzet van iedereen om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs haalbaar en betaalbaar te maken. Het inrichten van het afvalbeheer met de focus op maximalisering van de hoeveelheden gescheiden opgehaalde grondstoffen en het minimaliseren van de hoeveelheid te verbranden restafval. Hierbij wordt de balans gezocht tussen het gemak voor onze inwoners en het realiseren van de milieudoelstellingen, tegen maatschappelijk verantwoorde kosten.

Doelen en activiteiten Afvalinzameling Een gemeente die werkt voor haar inwoners en ondernemers, met zoveel mogelijk vooraf gescheiden afvalinzameling als aanzet tot grondstoffenverwerking. Het gaat niet meer over afval, het gaat over grondstoffen; afvalbeheer wordt grondstoffenmanagement en vraagt om een andere aanpak en inrichting. Afvalscheiding is niet als enige van belang in de overgang naar het grondstofdenken. Ook afvalpreventie speelt een rol. Het voorkomen van afval ligt niet langer alleen op het bord van de producenten, maar ook op het bord van de inwoners van Purmerend. Door slim kopen en consumeren kan veel restafval voorkomen worden. Wij kunnen de inwoners van Purmerend hierbij helpen door een makkelijk toegankelijk inzamelsysteem voor grondstoffen te bieden en bewoners goed en volledig te informeren over het waarom en nut & noodzaak van afvalscheiding en afvalpreventie. Energietransitie en klimaat Bewustwording staat aan de basis van een duurzame samenleving. Besparing op de energiekosten kan mogelijk zijn met isolatie en andere energiebesparende maatregelen. Energiebesparende maatregelen zijn vaak ook kostenbesparende maatregelen. Dat levert een dubbel voordeel op: we werken aan de duurzaamheidsdoelen van het Parijs-akkoord en het kan lagere energiekosten opleveren voor onze bewoners.

De gemeente heeft hierin en in duurzaamheid in het algemeen een actieve faciliterende en stimulerende rol. De uitvoering van de energietransitie gebeurt waar mogelijk kostenneutraal en met behoud van keuzevrijheid voor de inwoners. Aanvullend geven we uitvoering aan de duurzaamheidsagenda, de Regionale Energiestrategie (RES) en de Transitievisie Warmte (TVW) om de Parijs-doelstellingen voor CO2-reductie (55% minder in 2030 en 95% minder in 2050) te behalen. Dit doen we in samenwerking met Stadsverwarming Purmerend (SVP), de woningcorporaties, inwoners en bedrijven. We werken aan een actualisatie van de duurzaamheidsagenda met aandacht voor verbinding tussen meer thema’s betreffende het werken aan een duurzame stad en dorpen.

45

Milieu Door middel van gericht toezicht zorgen we ervoor dat bedrijven voldoen aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van milieu. In het op te stellen programma Uitvoering en Handhaving wordt aangegeven waar de prioriteiten liggen. Hierbij worden diverse samenwerkingsverbanden met externe partijen aangegaan op het gebied van energietransitie en duurzaamheid.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Afvalinzameling Het inrichten van het afvalbeheer met de focus op maximalisering van de hoeveelheden gescheiden opgehaalde grondstoffen en het minimaliseren van de hoeveelheid te verbranden restafval. • In 2023 is de communicatiecampagne “ Afval bestaat niet!’ afgerond, waarin we op creatieve wijze onze inwoners bewust hebben gemaakt van nut en noodzaak van afval scheiden. De focus lag in de campagne op het inzamelen van schone grondstofstromen voor betere recycling. • In 2023 is heeft de raad de keuze voor het omgekeerd inzamelen ondersteund en is begonnen met de uitwerking van dit nieuwe inzamelsysteem in de vorm van een business case en projectaanpak. Bij omgekeerd inzamelen worden bruikbare grondstoffen gescheiden ingezameld. Gezien deze keuze is de uitbreiding van de inzameling van bio-afval bij de hoogbouw ook toegevoegd aan dit project. Energietransitie en klimaat Vermindering van de afhankelijkheid van fossiele warmtebronnen door ruimte te geven aan schone energiebronnen zoals zonne- of windenergie, geo- of aquathermie en het aardgasvrij maken van woningen, winkels en overige panden. En vermindering van de vraag naar energie waardoor energiearmoede vermindert, het wooncomfort verbetert en de keuze voor lage temperatuurverwarming een optie wordt.

Opheffen te beperkte capaciteit elektriciteitsnetwerk • We hebben uitvoering gegeven aan de Transitievisie Warmte door het opstellen van wijkontwikkelingsplannen. Per wijk wordt vastgesteld welke warmtebron wordt ingezet om de panden aardgasvrij te maken. In 2023 is verder uitvoering gegeven (d.m.v. aanvragen) aan het verder verkrijgen van (Rijks) financiering voor de het aardgasvrij maken van de proeftuin 2030 (incl. het aanpalende gebied). De (eventuele) aanvullende middelen zijn mede bepalend voor welke warmtebron haalbaar is bij de wijkontwikkelingsplannen. • We hebben verder uitvoering gegeven aan de Proeftuin aardgasvrij. In 2023 is Blok 1 afgerond en wordt uitvoering gegeven aan Blok 2. Aan het einde van het jaar is begonnen aan de voorbereiding van Blok 3. • We helpen onze inwoners met het isoleren van hun woning. In 2023 zijn de isolatiemogelijkheden van woningen in kaart gebracht dmv woningscans. In 2024 worden de isolatiemaatregelen geinstalleerd bij bewoners die gebruik maken van deze aanvullende subsidies. • Samen met de netbeheerder is gewerkt aan de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk, zodat we meer capaciteit beschikbaar krijgen op stroom te krijgen en terug te kunnen leveren. Parallel hieraan is verkend wat de mogelijkheden zijn om beter gebruik te maken van de netcapaciteit die nu beschikbaar is.

Daarnaast vindt continu afstemming plaats met de netbeheerder over de stroomcapaciteit irt de verschillende ontwikkelingen • Begin 2023 is een eerste voortgangsrapportage van de Regionale energietransitie (RES) gepubliceerd en vastgesteld door het college. Vervolgens is een uitgangspuntennotitie met daarin

46

de uitgangspunten en procesbeschrijving voor de Herijking RES opgesteld. In 2024 wordt de Herijking RES voorgelegd aan het college en wordt de raad geïnformeerd. Het afgelopen jaar is tevens gewerkt aan de voorverkenning van opwek duurzame energie op Rijksgronden langs de A7; dit krijgt een vervolg in 2024. • Het afgelopen jaar heeft overleg plaatsgevonden over het uitvoeren van aanvullend aardwarmteonderzoek en hiervoor een subsidieaanvraag bij de Provincie Noord-Holland in te dienen in 2024. • Er is verder gewerkt aan een vervolg op de duurzaamheids. Deze agenda verbindt alle duurzaamheidsonderwerpen waaraan gewerkt wordt aan elkaar. Ook geeft de agenda een duidelijk kader van beleid en projecten voor de komende vier jaar incl. kostenraming. • Het aantal subsidieaanvragen en aanvragen voor duurzaamheidslening vertonen nog steeds een groei. Er is zowel voor subsidies als isolatie een totaal bedrag van € 413.187,20 toegekend. Aan Duurzaamheidsleningen is een totaalbedrag van € 2.364.395,-beschikbaar gesteld. • Klimaatadaptieve maatregelen voor stimulering en ondersteuning van duurzaamheidsinitiatieven van inwoners voor de eigen woning. • Met betrekking tot energiesparing bij bedrijven zijn er in het kader van het Energiebesparingsakkoord, controles uitgevoerd.

Verder uitvoering geven aan het Energiebesparingsakkoord door middel van het aanbieden van energiescans aan bedrijven zal in 2024 gebeuren. Milieu • Het Programma Uitvoering en Handhaving Purmerend 2024 is vastgesteld. Hierin zijn de prioriteiten bepaald voor 2024. • In het Evaluatieverslag Uitvoering en Handhaving 2022 is gerapporteerd over de uitgevoerde werkzaamheden. • 2023 stond in het teken als overgangsjaar naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Alle milieu-inrichtingen in Purmerend zijn omgezet naar milieubelastende activiteiten. In verband met het verruimde basistakenpakket milieu zijn gesprekken gevoerd en afspraken gemaakt met Omgevingsdienst IJmond over de overdracht van verplichte basistaken. Dit krijgt een vervolg in 2024 voor de overige milieutaken. • Het bodeminformatiesysteem van Purmerend is bijgewerkt en er is een start gemaakt met een geactualiseerde bodemkwaliteitskaart. Belangrijk om te weten Wet en regelgeving Het LAP3 wordt vervangen door het CMT, het Circulair Materialen Plan. Het CMT heeft een bredere reikwijdte dan het LAP3, om zo beter aan te sluiten op het programma Nederland Circulair in 2050. In het CMT is naast afvalscheiding, meer aandacht voor schone grondstoffen, hergebruik en preventie. Het streven is om het CMT per 2025 in werking te laten treden. Ontwikkelingen afvalbranche De afvalbranche is onverminderd in ontwikkeling.

De afzetmarkten fluctueren in bereikbaarheid en ook de tariefstructuren staan onder druk. De vergoedingen voor de grondstoffen vertonen een 47

grillig karakter, zowel positief als negatief. Deze ontwikkeling tekent zich al enkele jaren af. De verwachting is niet dat dit de komende jaren zal veranderen. Afvalscheiding en hergebruik Binnen de afvalbranche is steeds meer discussie over het verschil tussen afvalscheiding en daadwerkelijk hergebruik van grondstoffen. De focus ligt nu nog vaak op het scheidingspercentage maar dit impliceert niet altijd dat de gescheiden stromen daadwerkelijk in aanmerking komen voor hergebruik. De focus verschuift daarom steeds meer van maximale afvalscheiding naar schone grondstofstromen waarmee de herbruikbaarheid verbeterd wordt. Risico’s bedrijfsvoering De levertijden van externe leveranciers van bijvoorbeeld (vracht)auto’s en onderdelen daarvan, minicontainers, ondergrondse containers en containerbehuizingen voor Gft hoogbouw zijn nog steeds lang en ook aanschafkosten blijven onderhevig aan stijgingen. Daarnaast blijven de brandstofkosten nog steeds een reden tot zorg. Rijksbeleid duurzaamheid Hoewel het kabinet demissionair is, is in 2023 duidelijkheid gegeven voor de jaren 2023, 2024 en 2025 van de middelen die beschikbaar worden gesteld op grond van de Spuk CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid). Ook over het budget voor de NIP-gelden (Isolatie van koopwoningen met label D, E, F of G.) is voor zowel 2023 als 2024 duidelijkheid gegeven.

De uitvoering van het NIP kan vertraging oplopen door het nog niet hebben van een definitief Soorten Management Plan (SMP). Een en ander wordt verwerkt in de Duurzaamheidsagenda voor 2024-2027. Warmtebronnen Een van de bedrijven die beschikt over een opsporingsvergunning voor het gebied in en rond Purmerend heeft inmiddels subsidie aangevraagd bij het Rijk voor het boren en exploiteren van Geothermie. Op dit moment is nog niet bekend of deze aanvraag is gehonoreerd. Maatwerkoplossingen Beemster Een rapport dat in opdracht van de gemeente is opgesteld over maatwerkoplossingen in de Beemster, is door de provincie aangehouden. De Provincie en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hebben besloten om te participeren in de opstelling van een nieuw rapport. Dit wordt in 2024 voortgezet. Het rapport dient o.a. inzicht te geven of er mogelijkheden zijn voor kleine windmolens en andere voorzieningen die nodig zijn voor de energietransitie zoals zonnepanelen. Houtbouw We zetten voor woningbouw vol in op houtbouw en andere duurzame en circulaire bouwmethoden. Purmerend heeft de green deal houtbouw ondertekend. Streven daarin is 20% in houtbouw na 2025. Daarnaast zetten we in (regionale) keten en -samenwerking vanuit de alliantie Purmer Hout. Voor een duurzame en toekomstbestendige woon- en leefklimaat. In de gebiedsontwikkelingen wordt dit meegenomen.

Omgevingswet Met inwerkingtreding van de Omgevingswet veranderen er een aantal zaken. Zo zal de gemeente 48

bevoegd gezag worden voor een groot aantal bodemtaken. Vooralsnog is het nog niet duidelijk op welke manier de financiering van deze taken invulling gaat krijgen. Winningsplan Middelie 2022. In 2022 heeft de staatssecretaris van EZK een verzoek tot instemming ontvangen over het geactualiseerde winningsplan Middelie 2022 (hierna: winningsplan) van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (hierna: NAM). Aangezien het gasveld grotendeels in de gemeente Purmerend is gelegen, is het college gevraagd om advies uit te brengen aan de staatssecretaris. Het college heeft geadviseerd om niet in te stemmen met een langere en intensievere gaswinning zoals beschreven in het winningsplan en heeft haar zorgen op een aantal onderdelen uit het winningsplan geuit. Deze zorgen heeft de staatssecretaris gedurende de procedure niet weg kunnen nemen. Het college heeft dan ook tegen het ontwerp-instemmingsbesluit zienswijzen ingediend en tegen het definitieve instemmingsbesluit na overweging van alle belangen en gronden beroep aangetekend. Hierover is de gemeenteraad steeds inhoudelijk geïnformeerd. Op termijn volgt een zitting bij de Raad van State.

Wat heeft het gekost PGR04

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-16.271

-16.493

-15.350

-15.730

-380

Baten

15.795

15.991

17.242

17.825

582

Saldo

-476

-502

1.892

2.095

203

Het programma Milieu heeft per saldo een voordelige afwijking van € 203.000. Dit komt door € 380.000 hogere lasten en € 582.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

49

Afwijkingen beleidsveld Milieu BV041 Milieu

Lasten

Baten

Dotatie voorziening afvalstoffenheffing De dotatie aan de voorziening afvalstoffenheffing is inclusief de nacalculatie op btw en overhead € 856.000 hoger dan begroot.

-856

Hogere inkomsten uit afvalstromen Er is sprake van hogere inkomsten uit afvalstromen van € 143.000 door marktwerking. Dit betreft met name kunststof verpakking (€ 83.000) en overige stromen (€ 60.000).

143

Lagere doorbelaste loonkosten Er is sprake van lagere doorbelaste loonkosten van € 295.000 met name door niet ingevulde vacatures. Het is moeilijk om aan gekwalificeerd personeel te komen om de vacatures in te vullen.

295

Lagere lasten, kwijtscheldingen en oninbaar De invoering van de tarieven éénpersoon- en meerpersoonshuishoudens voor de nieuwe gemeente leiden ook in het tweede jaar niet tot hogere lasten, kwijtscheldingen en oninbaar. In de begroting was rekening gehouden met een stijging van 10%. De totale lasten, kwijtscheldingen en oninbaar zijn in 2023 € 169.000 lager dan begroot (structureel effect), waarvan kwijtscheldingen € 121.000 en oninbaar € 48.000.

169

Regionaal energiebesparingsprogramma In 2023 heeft de vaststelling plaatsgevonden van de provinciale subsidie in het kader van het regionaal energiebesparingsprogramma woningen. Na de vaststelling heeft verrekening plaatsgevonden met de deelnemende gemeenten. Dit heeft hogere baten en lasten tot gevolg.

-181

156

Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

150

188

Totaal

-423

487

Lasten

Baten

Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

43

95

Totaal

43

95

Diverse

Afwijkingen beleidsveld Duurzaamheid BV042 Duurzaamheid Diverse

Reserves Reserve duurzaamheid Aan de reserve duurzaamheid is in 2023 per saldo € 1.017.343 gedoteerd. De onttrekking wordt gedaan op basis van de werkelijke kosten van het project aardgasvrij. De dotatie aan de reserve valt hoger uit door de toevoeging van gelden welke zijn ontvangen vanuit het Rijk. In totaal is € 1.548.626 gedoteerd. Het saldo van de reserve is ultimo 2023 € 6.344.163

50

Voorzieningen Voorziening afvalstoffenheffing Per jaareinde 2022 was € 2.073.997 beschikbaar in de voorziening afvalstoffenheffing. Hiervan is in 2023 € 140.000 onttrokken voor het tarief afvalstoffenheffing 2023. In 2023 is in totaal € 894.272 aan de voorziening afvalstoffenheffing toegevoegd (waarvan € 38.173 bij de najaarsnota). Het saldo van de voorziening afvalstoffenheffing bedraagt ultimo 2023 € 2.828.269.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

51

Programma 5

Bereikbaarheid Visie Purmerend groeit. Vooral binnenstedelijk worden de komende jaren veel woningen toegevoegd. Nieuwe én bestaande inwoners moeten op een veilige, comfortabele manier naar hun bestemmingen kunnen reizen. Daarbij mogen geen groepen buiten de boot vallen. De binnenstedelijke verdichting vraagt daarom om nieuwe oplossingen. We geven voorrang aan voetgangers, fietsers en openbaar vervoer.

Doelen en activiteiten Om de stedelijke groei van het aantal woningen mogelijk te maken, werken we verder aan het mobiliteitsnetwerk. We verbeteren het fietsnetwerk, zodat inwoners uit alle wijken en dorpen de hele gemeente comfortabel kunnen bereiken met de fiets. Ook het centrum moet optimaal bereikbaar worden voor de fiets, zodat we daar kunnen werken aan een autoluwe binnenstad. We zorgen er daarbij wel voor dat bezoekers die met de auto komen voldoende gelegenheid hebben tot parkeren. Parkeren in een parkeergarage is daarbij goedkoper dan parkeren op straat. Niet iedereen kan fietsen vanwege een fysieke beperking. En soms is het weer niet uitnodigend. Voor verplaatsingen in de stad en regionaal blijven we inzetten op verbetering van het openbaar vervoer, zodat dit een aantrekkelijk alternatief is voor de auto; niet alleen voor de forens richting Amsterdam, maar ook voor reizen binnen Purmerend zelf. Inwoners moeten zich veilig kunnen verplaatsen. Daarom onderzoeken we per wijk en dorp hoe we de verkeersveiligheid kunnen verbeteren. Dat doen we door naar de infrastructuur te kijken, maar ook door de inwoners te bevragen op hun ervaringen. Zo’n onderzoek heeft alleen zin als we daarna maatregelen treffen om de situatie te verbeteren. Doordat we van buiten naar binnen werken, komen er veel initiatieven uit de samenleving met betrekking tot mobiliteit.

Vaak zijn dit vragen over veiligheid of parkeersituaties. Begrijpelijke vragen en signalen uit de samenleving waar in veel gevallen een fysieke ingreep uit voortvloeit. Hiervoor is een jaarlijkse begrotingspost voorhanden.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Mobiliteit Eind 2022 is het Mobiliteitsplan Purmerend vastgesteld. Er is in 2023 een programmamanager aangesteld. In samenspraak met de Vervoerregio Amsterdam is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Diverse onderzoeks- en uitvoeringsprojecten zijn opgestart. We zijn in 2023 gestart met opstellen van een multimodaal netwerkkader. Dit onderzoek maakt inzichtelijk welke vervoersmiddelen waar allemaal rijden en laat zien wat er gebeurt in de straten als 52

we daar bepaalde maatregelen gaan nemen. Dit onderzoek gaat helpen om keuzes te maken in de maatregelen die we willen nemen om Purmerend veilig en bereikbaar, maar ook leefbaar te houden rekening houdend met de groei van de stad. Het onderzoek is eind 2024 afgerond Een ander onderzoek uit het Mobiliteitsplan is het stadsbrede verkeersveiligheidsonderzoek. Door een tekort aan ambtelijke capaciteit is het niet gelukt om hiermee te starten. We starten daar nu mee in het tweede kwartaal van 2024. We stimuleren het gebruik van het openbaar vervoer: • Medio december 2023 is de nieuwe ov-concessie van start gegaan. In deze concessies is voor Purmerend een nieuwe lijn opgestart: lijn 101 en lijn 102. Deze lijnen lopen als een "ring "door Purmerend. Daarmee kunnen inwoners van Purmerend makkelijker met OV reizen van wijk naar wijk en zo zijn de voorzieningen in de Binnenstad voor iedereen met de bus te bereiken. • De definitieve halte aan de Purmerenderweg in Zuidoostbeemster is nog niet gerealiseerd. Dit is vertraagd door een juridische procedure m.b.t. grondeigendom. Ook loopt nog nader onderzoek naar de meest wenselijke inpassing van de definitieve halte. Wel is een tijdelijke halte aangelegd in afwachting van de definitieve halte. We zorgen voor een bereikbaar centrum en halen het blik van de straat.