b-definitief-jaarstukken-2023-gemeente-purmerend

Daarmee creëren we meer ruimte voor de fiets, voetganger en het groen: • Met de opening van de parkeergarage Stadhuisplein) zijn er 305 nieuwe parkeerplekken in het centrum van Purmerend beschikbaar gekomen. • De parkeertarieven in de parkeergarages zijn per 1 januari 2024 lager dan op straat parkeren. Daarmee stimuleren we het gebruik van de parkeergarages en zijn er minder auto’s op straat. We zorgen voor verkeersveilige situaties: • De herinrichting van het kruispunt Bamestraweg – Rijperweg naar een rotonde wordt uitgewerkt naar een voorlopige ontwerp met een geactualiseerde kostenraming. Besluitvorming vindt in 2024 plaats. De realisatie is gepland in 2025. • aanvragen en verkrijgen van de subsidie impulsregeling voor klimaatadaptieve maatregelen. Start uitvoering voorzien in september 2024. • De herinrichting Herengracht naar een fietsstraat is in voorbereiding. De realisatie is voorzien in 2024-2025. • Uit het nieuwe fonds urgente verkeersmaatregelen hebben we snelheidsremmende maatregelen gerealiseerd op de Westerweg en hebben we het zebrapad Middenweg-Kerkhoflaantje beter zichtbaar gemaakt. Resterende middelen worden in 2024 ingezet om een aantal andere oversteekplaatsen te verbeteren. • Door een tekort aan ambtelijke capaciteit lopende herinrichtingen van de Grotenhuysweg en de Van Osweg vertraging op.

De voorbereidingen vinden dit jaar plaats, zodat die wegen in 2025 heringericht kunnen worden en verkeersveiliger worden gemaakt. We stimuleren het gebruik van de fiets: • In het kader van de ontwikkeling van Baanstee Noord is een deel van een doorgaande fietsverbinding gerealiseerd. Dit mede dankzij een bijdrage van de Vervoerregio Amsterdam.

53

Ook is gerealiseerd het verbreden van de fietsstroken op de Westerweg, de herinrichting van de Zuiderweg en verbeteringen aan de fietspaden op de Rijperweg.

Wat heeft het gekost PGR05

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-4.202

-4.558

-5.306

-4.958

348

Baten

3.135

4.027

3.477

3.850

373

Saldo

-1.067

-531

-1.829

-1.108

721

Het programma Bereikbaarheid heeft per saldo een voordelige afwijking van € 721.000. Dit komt door € 348.000 lagere lasten en € 373.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

54

Afwijkingen beleidsveld Bereikbaarheid BV051 Bereikbaarheid

Lasten

Baten

Haltevoorzieningen R-net route 305 (Beemster) De gemeente Purmerend ontving de subsidievaststelling van de Vervoerregio Amsterdam voor de haltevoorzieningen R-net (route 305 Beemster). In 2023 is dit bedrag verwerkt in de exploitatie van programma 5.

168

Herinrichting van Ijsendijkstraat De geplande herinrichting van de van IJsendijkstraat is verschoven naar realisatie 2024. Hierdoor zal ook de subsidie inkomst van de Vervoerregio Amsterdam verschuiven naar 2024, aangezien we deze pas zullen ontvangen na realisatie.

179

-100

Mobiliteitsplan In 2023 is de voorbereiding van het uitvoeringsprogramma van het mobiliteitsplan Purmerend aangevangen. Het programmateam en de uitvoering was daarmee nog niet op volle kracht. Voor 2024 en verder zijn de eerder gereserveerde middelen nodig om de noodzakelijke stappen richting uitvoering te zetten. Het voorstel is om het restantbudget 2023 te bestemmen naar 2024.

126

Parkeergarages De lasten van de parkeergarages zijn lager dan begroot. Dit komt doordat er in 2023 geen storting in de voorziening onderhoud voor de garage Stadhuisplein heeft plaatsgevonden vanwege de latere oplevering van de garage. Het onderhoudsplan wordt in 2024 opgesteld. Ook is er minder onderhoud gepleegd aan de parkeergarage Claxonate. Dat onderhoud staat voor 2024 in de planning.

195

Straatparkeren In de Najaarsnota zijn de baten en lasten van straatparkeren geactualiseerd o.b.v. realisatie prognose 2023. Dit kon dit jaar voor het eerst goed omdat er geen corona effect doorheen liep. Duidelijk is dat de opbrengsten van straatparkeren lager zijn dan begroot in de primitieve begroting. Het effect is niet structureel nadelig door de tariefstijging die vanaf 1 januari 2024 is doorgevoerd in verband met de opening van de parkeergarage Stadhuisplein. De werkelijke opbrengsten in 2023 zijn uiteindelijk nog wat hoger uitgevallen dan het geactualiseerde budget.

184

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-152

121

Totaal

348

373

Reserves Reserve Parkeren Bij de Voorjaarsnota 2023 is besloten dat de jaarlijks positieve resultaten van de parkeermaatregelen worden toegevoegd aan de bestemmingsreseve parkeren. Door de parkeeropbrengsten vrij te maken en te gebruiken voor parkeeroplossingen, kan er een gesloten systeem voor parkeren worden gecreëerd. Hierbij kunnen verschillende aspecten zoals het aanwijzen van gebieden voor betaald parkeren, de kosten, de tarieven voor zowel straat- als garageparkeren, het aantal parkeerplekken en de bezettingsgraad worden gemonitord en gestuurd met behulp van de reserve parkeren als (egalisatie)buffer. De bestemmingsreserve parkeren is conform de realisatie gemuteerd: een dotatie van € 1.505.320. Het saldo van de reserve is ultimo 2023 € 2.567.337.

55

Voorzieningen Er zijn geen voorzieningen aanwezig in dit programma.

Investeringen De parkeergarage Stadhuisplein is binnen het door de raad vastgestelde uitgavenkrediet gerealiseerd. Het voordeel van € 2,85 miljoen ontstaat op de inkomsten op het krediet. In de business case Parkeergarage is ook rekening gehouden met bijdragen kostenverhaal voor de onrendabele top. In 2022 en 2023 is hiervoor zo'n € 3,6 miljoen ten gunste van het cascokrediet Parkeergarage gebracht. Geraamd was € 0,7 miljoen. Dit leidt tot lagere netto uitgaven en dus lagere kapitaallasten. De oorspronkelijke verdeling tussen casco en installaties is in de praktijk iets anders uitgepakt.

56

Programma 6

Beheer openbare ruimte Visie De openbare ruimte is van ons allemaal. Het moet een plek zijn waar je in een aantrekkelijke omgeving op een comfortabele manier kan verblijven, mensen kan ontmoeten of naar een evenement gaat. Er moet ruimte zijn voor water en groen, natuur, sport en spel, klimaatadaptieve maatregelen, energietransitie en mobiliteit. Een nieuwe circulaire economie en gezonde en meer natuurinclusieve stad en dorpen hebben invloed op het gebruik, de inrichting en het beheer van onze leefomgeving. Purmerend groeit. Meer inwoners en woningen betekent dat er meer druk op de openbare ruimte ontstaat: zowel onder- als bovengronds wordt het steeds voller. Dit vraagt om een efficiënte inrichting van de openbare ruimte met een bijpassend beheerniveau.

Doelen en activiteiten De openbare ruimte wordt gebruikt door alle inwoners en bezoekers van Purmerend. De openbare ruimte, die schoon, heel, veilig, en zoveel als mogelijk groen is, richten we zo in dat we voorbereid zijn op klimaatverandering. We werken door middel van integraal beheer toe naar minimaal kwaliteitsniveau B binnen alle vakdisciplines. We streven naar een toekomstbestendige en fijne leefomgeving van en voor iedereen. Daarbij werken we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het beheren van de openbare ruimte betekent het in stand houden van de bestaande situatie, maar vanwege de veranderende behoeftes zijn de beheerders ook steeds meer betrokken bij ontwikkeling, (her)inrichting en realisatie van de openbare ruimte. Dat doen we in de geest van de Omgevingswet, waarbij naast ontwikkeling ook doelmatig beheer en gebruik van onder meer de openbare ruimte aan de orde is. Door de onderhoudsplanning van de verschillende vakdisciplines op elkaar af te stemmen, zorgen we ervoor dat we zowel onder- als bovengronds zoveel mogelijk efficiënt werken.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Integraal beheer en onderhoud We willen een functionele, veilige, toekomstbestendige en aantrekkelijke leefomgeving en richten deze evenwichtig, klimaatadaptief en duurzaam in en beheren deze ook zo. We geven uitvoering aan het integraal beheerplan waarin beschreven is hoe we naar minimaal kwaliteitsniveau B gaan in de komende jaren. • In alle vakdisciplines kijken we naar mogelijkheden om te verduurzamen en innoveren, qua materiaal en werkwijze en passen deze toe in de uitvoering van onze projecten. • Er zijn diverse grote onderhoudsprojecten integraal uitgevoerd waaronder de reconstructie van de Verzetslaan-Zuid, met samenwerking tussen de disciplines wegen, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. Ook is de Zuiderweg heringericht. • In Wheermolen-Oost is de integrale herinrichting van de Henri Dunantstraat en de Dr. Albert Schweitzerlaan gedaan waarin de riolering is vernieuwd en de straten zijn heringericht.

57

• Er is groot onderhoud aan de verharding uitgevoerd van de Aziëlaan, Eufraatlaan, Westerweg, Middenweg, Karekietpark en Weeshuissteeg. • De rioolvervanging in Overwhere-Zuid is in uitvoering en de integrale rioolvervanging in Overwhere-Noord is in voorbereiding • Er is onderhoud uitgevoerd aan 15 bruggen en 25 fiets-voetgangersbruggen zijn vervangen. Tevens is 3.700 meter beschoeiing vervangen. • Het gemaal Mercuriusweg is geheel gerenoveerd, een aantal gemalen zijn energiezuiniger gemaakt. In de Beemster zijn 60 minigemalen geheel gerenoveerd. • In Purmerend zijn 520 lichtmasten voorzien van LED verlichting • Er zijn ongeveer 3.500 meldingen over openbare verlichting en 1.500 meldingen over verkeersborden afgehandeld. Op het gebied van onderhoud Wegen zijn circa 2050 meldingen afgehandeld, op Riolering& gemalen circa 1200 meldingen, Bomen circa 2050, Groen circa 1150 meldingen en Graffiti 200 meldingen. • Het Parkeer Route Informatie Systeem (PRIS) uitgebreid met de parkeergarage Stadhuisplein. Groen We zetten het ingezette cyclisch onderhoud in het groen voort en verbeteren de biodiversiteit, natuurinclusiviteit en groei- en leefomstandigheden voor de bomen. We geven daarvoor uitvoering aan het Groenplan en het Bomenplan. • We kijken kritisch naar waar we wel of niet intensief maaien.

Hiermee houden we vast aan het stimuleren van de biodiversiteit, maar kijken we tegelijk ook waar we de beeldkwaliteit in de openbare ruimte kunnen verbeteren. We maaien de zichthoeken bij kruisingen, rotondes, oversteekplaatsen met ruw gras vaker. • In lijn met het Parkenplan worden acht parken tot 2040 opgewaardeerd. In 2023 is gestart met de realisatie van het Kooimanpark en de voorbereidingen voor Park de Noord. • Ruim 21.500 planten ingeboet op plaatsen waar kale plekken in de bestaande plantvakken waren ontstaan. • Tijdens de Tulpenparade in het voorjaar sierden ruim 20.000 tulpen de straten, pleinen en winkelcentra. Buiten de tulpenroute is er circa 1.400 meter aan bollen in gazons gezet. • Ongeveer 10.350 boomveiligheidscontroles zijn uitgevoerd. Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie is essentieel om te waarborgen dat Purmerend in fysiek, sociaal en economisch opzicht aantrekkelijk blijft voor inwoners, bedrijven en bezoekers. De nieuwe openbare ruimte wordt klimaatadaptief ingericht om schade en overlast als gevolg van extreme buien, hitte, droogte/ bodemdaling en overstromingen zoveel mogelijk te beperken. • De basisveiligheidsniveaus klimaatbestendige nieuwbouw die van toepassing zijn op de openbare ruimte zijn verankerd in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). • In Wheermolen-Oost is een deel van de wijk opnieuw ingericht.

Om de omgeving aan te passen aan het veranderende klimaat, is waterberging onder de weg mogelijk gemaakt door middel van een waterbergende wegfundering. • De meeste klimaatadaptieve maatregelen zijn relatief nieuw, zoals de waterbergende weg in Wheermolen-Oost. De komende jaren wordt gemonitord op functionaliteit en onderhoud.

58

• Vanwege het extreem natte najaar moest het planten van bomen worden uitgesteld tot later in het plantseizoen (2024). Belangrijk om te weten Klimaatadaptatie In 2023 hadden we te maken met weersinvloeden die een impact hebben gehad op het beheer van de openbare ruimte. Purmerend noteerde een landelijk record voor de hoogste lokale jaarsom neerslag ooit gemeten, met circa 1435 mm aan regen. Dit zorgde onder andere voor een overstroming van de parkeergarage van het Triton. Daarnaast hebben stormen zoals Ciarán en Poly, in combinatie met een natte en slappe bodem, veel schade veroorzaakt aan verschillende elementen in de openbare ruimte, zoals bomen, hekwerken, bestrating, lantaarnpalen, verkeersborden, gazons en speeltoestellen. Eén en ander heeft tot een flinke stijging in het aantal bewonersmeldingen geleid, binnen de gemeente bekend als Melding Openbare Ruimte (MOR). Voor de discipline Riolering & Gemalen was er een stijging van 85,6% ten opzichte van 2022 em voor de discipline Bomen een stijging van 106,3% ten opzichte van 2022. Er is breed ingezet op het snel weer veilig maken van de stad. Risico bedrijfsvoering De komende jaren zal het risico in de bedrijfsvoering voornamelijk liggen in de stijgende materiaalkosten, maar ook de energie-, brandstof- en loonkosten. Tevens is er gebrek aan voldoende interne en externe capacitieit.

Dit kan effect hebben op de snelheid en kwaliteit van het beheer en onderhoud in de gemeente. GRP Het gemeentelijk beleid geeft invulling aan de zorg voor afvalwater, hemelwater en grondwater en is vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Het gezamenlijke regionaal (ZaanstreekWaterland) GRP is in afrondende fase. Het GRP heeft een regionaal deel en een gemeente specifiek deel. Daarnaast is het geactualiseerde Grondwaterbeleidsplan ook in de afrondende fase en wordt samen met het GRP in 2024 ter vaststelling aangeboden aan de raad. De gemeente Purmerend, het Waterschap (HHNK), PWN en de gemeenten in de regio ZaanstreekWaterland werken intensief samen bij het invullen van watertaken. We hebben mede daardoor de verwachte kostenstijging en personele kwetsbaarheid beperkt en de kwaliteit van het beheer verhoogd. Deze samenwerking in de waterketen is eind 2020 verlengd met 10 jaar om samen verder te verbeteren en effectief in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Om dit te borgen wordt het volgende Gemeentelijk Rioleringsplan (of Programma water en riolering genoemd onder de Omgevingswet) weer in de samenwerking opgesteld. De riolering wordt planmatig geïnspecteerd. De frequentie is afhankelijk van de leeftijd, de functie en de resultaten van eerdere inspecties. Tegelijk met de inspectie wordt het riool gereinigd.

De inspectie wordt beoordeeld en indien nodig wordt er herstel uitgevoerd. Straatkolken worden jaarlijks gereinigd en geïnspecteerd. Ook hiervan worden geconstateerde gebreken hersteld. Duurzaamheid We maken een duidelijke koppeling van duurzaamheid in relatie tot de openbare ruimte. Een groot aantal duurzaamheidsmaatregelen is zichtbaar of aanwezig in de openbare ruimte: maatregelen 59

rondom de energietransitie (stadsverwarming, zonnepanelen, windenergie, geo- en aquathermie), klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit (laadpalen en deelauto’s). Daarnaast is er ook aandacht voor het gebruik van duurzame materialen, hergebruik van materialen en een duurzame manier van werken bij de verschillende vakdisciplines. De duurzaamheidsagenda wordt vernieuwd en verbreed, hierin zullen maatregelen in de openbare ruimte duidelijk terugkomen en integraal op elkaar worden afgestemd. Wegenoverdracht Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK) Het HHNK is voornemens alle wegen en het wegbeheer over te dragen aan gemeentes en zich te richten op de eigen watertaak. Er wordt samen met de regiogemeentes (Waterland, Wormerland, Edam-Volendam, Landsmeer) gewerkt aan het opstellen van uitgangspunten voor het maken van de businesscase voor overdracht van de wegen. Pas als er overeenstemming is over de uitgangspunten wordt een businesscase uitgewerkt. Op basis hiervan wordt bekeken in hoeverre de overdracht van de wegen wenselijk is of niet. En zo ja, onder welke voorwaarden dit plaats moet vinden. Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) Als gemeente zijn we duidelijk over hoe we de openbare ruimte inrichten om deze goed te kunnen beheren.

We zorgen voor een actueel HIOR waarin de laatste wet- en regelgeving is verwerkt ten behoeve van externe partijen die zich bezighouden met ontwikkeling of (her)inrichting van de openbare ruimte. Dit document wordt jaarlijks geëvalueerd en geactualiseerd. Parkenplan In de parken komen meerdere zaken samen zoals spelen, recreëren, evenementen, klimaatadaptatie en ecologie. Het beheer van de parken verdient de komende jaren extra aandacht.

Wat heeft het gekost PGR06

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-29.688

-30.197

-37.886

-33.803

4.083

Baten

10.521

11.019

12.954

12.879

-75

Saldo

-19.167

-19.178

-24.932

-20.924

4.008

Het programma Beheer openbare ruimte heeft per saldo een voordelige afwijking van € 4.008.000. Dit komt door € 4.083.000 lagere lasten en € 75.000 lagere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Beheer openbare ruimte BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

Hogere doorberekening veegdienst De doorberekening van de kosten straatreiniging zijn € 174.000 hoger dan begroot, waarvan 1/3 deel ten gunste komt van afvalbeheer en 1/3 deel ten gunste van rioolbeheer.

60

-174

Baten

BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten

Baten

Hogere lasten calamiteiten groen Als gevolg van de zomerstorm Poly komen we op het calamiteiten budget € 127.000 tekort. De werkzaamheden zijn hoger uitgevallen dan in eerste instantie werd ingeschat en gemeld in de Najaarsnota 2023.

-127

Hogere lasten electra openbare verlichting Er is sprake van hogere lasten electra van € 190.000 voor de openbare verlichting als gevolg van de hogere tarieven van HVC Kringloopenergie (structureel effect).

-190

Hogere lasten regulier onderhoud groen De hogere lasten van het reguliere onderhoud groen van € 122.000 zijn als volgt te verklaren. Vanwege klimatologische omstandigheden en de levensvatbaarheid van planten wordt er naar alternatieven gezocht om de wijken toch groen te houden door bijvoorbeeld het plaatsen van bloem- en plantenbakken. Daarnaast wordt er groen onderhouden, dat vanuit politiek oogpunt gesteld is, waarvoor nog geen budget beschikbaar is zoals bijvoorbeeld de tulpenroute. De areaaluitbreidingen in de Beemster (Nieuwe Tuinderij Oost en de Keyser) zijn nog niet begroot in 2023, echter zijn hier al wel werkzaamheden voor verricht.

-122

Lagere baten rioolaansluitingen nieuwbouw Er is sprake van € 125.000 lagere baten voor de rioolaansluitingen nieuwbouw als gevolg van vertraging in nieuwbouw projecten.

-125

Lagere beheerskosten riolering De lagere beheerskosten riolering van € 451.000 betreffen hogere inspectiekosten voor de gemengde rioolstelsels van € 159.000, uitgestelde onderhoudswerkzaamheden aan riolering en gemalen voor € 444.000 en lagere kosten baggeren voor € 166.000.

451

Lagere doorbelaste loonkosten riolering Er is sprake van lagere doorbelaste loonkosten van € 161.000 met name door niet ingevulde vacatures. Het is moeilijk om aan gekwalificeerd personeel te komen om de vacatures in te vullen.

161

Lagere lasten projecten beheer en onderhoud Lagere lasten van € 4.721.000 op projectmatige werkzaamheden aan het beheer van de openbare ruimte (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte/ IBOR). Dit zijn projecten met een bijdrage uit het lopende beheerbudget waarvan de aanvang of de afronding in 2023 niet kon worden gerealiseerd. Uitvoering vindt plaats in 2024 of later. Het betreft projecten wegen (€ 2.460.000), kunst- en waterwerken (€ 1.594.000), groen en bomen (€ 340.000) en overige disciplines (€ 327.000). Voorgesteld wordt dit budget van € 4.721.000 toe te voegen aan de reserve instandhouding openbare ruimte.

4.721

Lagere onttrekking voorziening rioolheffing De onttrekking aan de voorziening rioolheffing is inclusief de nacalculatie op btw en overhead € 482.000 lager dan begroot. Eerder was de raming van de onttrekking aan de voorziening rioolheffing bijgesteld tot € 648.000. Per saldo wordt er € 166.000 onttrokken aan de voorziening rioolheffing.

-482

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000.

-155

50

Totaal

4.083

-75

61

Reserves Bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte Ter egalisatie van de uitgaven voor de uitvoering van het integrale beheerplan openbare ruimte (IBOR) is de bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte in 2022 ingesteld. Per jaareinde 2022 was € 2.358.753 beschikbaar in de reserve instandhouding openbare ruimte. Hiervan is in 2023 € 1.876.689 onttrokken voor uitvoering van projecten. Bij de Najaarsrapportage is € 3.300.759 geraamd als dotatie aan de reserve instandhouding openbare ruimte. Per jaareinde zijn de lagere lasten van € 4.720.984 van de projecten, waarvan de start of afronding in 2023 niet kon worden gerealiseerd, toegevoegd aan de reserve instandhouding openbare ruimte. Het saldo van de reserve instandhouding openbare ruimte bedraagt ultimo 2023 € 8.503.807.

Voorzieningen Voorziening gemeentelijke watertaken Per jaareinde 2022 was € 2.559.391 beschikbaar in de voorziening gemeentelijke watertaken. Dit betreft met name een saldering van doorgeschoven werk uit voorgaande jaren. Als gevolg van het resultaat op het product riolering is in 2023 per saldo € 166.438 onttrokken aan de voorziening gemeentelijke watertaken. Het saldo van de voorziening gemeentelijke watertaken bedraagt per einde 2023 € 2.392.953. Voorziening onderhoud begraafrechten Per jaareinde 2022 was € 1.328.000 beschikbaar in de voorziening onderhoud begraafrechten ter egalisering van meerjarig afgekochte begraafrechten en afkoopsommen onderhoud. In 2023 is er wegens afkoopsommen € 213.000 toegevoegd aan de voorziening en is er € 234.000 onttrokken aan de voorziening. De stand van de voorziening is per einde 2023 € 1.307.000.

Investeringen Krediet 7100221002- renovatie Aula begraafplaats van € 350.000 is zonder uitgaven afgesloten per jaareinde. De gemeente heeft het voornemen om de Aula niet te renoveren maar te verkopen.

62

Programma 7

Ruimtelijke ordening Visie In de stad Purmerend en werelderfgoed Beemster is een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving uitgangspunt voor iedereen, met een goede balans tussen wonen, werken, recreëren en verblijven. Daarbij jaagt de gemeente zelfstandig en samen met initiatiefnemers ontwikkelingen aan en worden Beemster kernwaarden bewaakt en beschermd. Gemeentelijke inspanning en mate van (rechts)zekerheid, die we de inwoners en bedrijven (kunnen) bieden, wordt per situatie bepaald en eigen kracht van de gemeenschap proberen we nadrukkelijk ook aan te boren. Het toekomstgerichte programma Purmerend 2040 is ook in de komende jaren essentieel onderdeel van de inzet. We bouwen voort aan onze positie in en bijdrage aan de regio. Samen met onze partners werken we, onder andere vanuit de verstedelijkingsstrategie, verder aan de ruimtelijke ontwikkeling van de MRA en de rest van de regio.

Doelen en activiteiten We bouwen verder aan een complete en compacte stad en vitale dorpen vanuit doelstellingen en ambities die toekomstgericht zijn en/of worden bepaald vanuit de paraplu van Purmerend 2040. We doen dat in de geest van de (nieuwe) Omgevingswet. We benaderen onze inwoners en ondernemers met een welwillende en constructieve houding. We hebben te maken met veel opgaven onder andere op het gebied van wonen, werken, klimaat, mobiliteit en energie. We brengen deze met elkaar in verbinding, zoeken daarin de juiste balans en vertalen deze in gebiedsen locatieontwikkelingen. Daarin maken we onderscheid tussen drie grote clusters: het sleutelgebied – bestaande stad (w.o. de binnenstad) de Oostflank en de Westflank. In deze clusters vinden verschillende (gebieds)ontwikkelingen plaats waar nieuwe woningen, werkplekken, wegen en voorzieningen worden gerealiseerd die bijdragen aan de ambities en doelen die zijn gesteld in o.a. de woonvisie, het mobiliteitsplan en de kantorenvisie. De drie clusters zijn complementair aan elkaar, kennen elk hun eigen invulling, dynamiek en fasering. Zo ligt de focus in de Westflank op de uitvoering van de dorpsontwikkelingsvisies en wordt in het sleutelgebied uitvoering gegeven aan stedelijke ontwikkelingen. Tezamen dragen ze bij aan een complete gemeente. Als gemeente staan we voor het algemeen belang.

De ontwikkelingen en werkzaamheden hebben invloed op onze wijken, buurten en dorpen Participatie vinden we daarom belangrijk. De daartoe te maken afwegingen worden tijdig aan de gemeenschap voorgelegd en zijn transparant, uitlegbaar en navolgbaar voor elke burger. Tegelijkertijd is daarbij geen sprake van: ‘u vraagt, wij draaien’.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan We bouwen verder aan een complete en compacte stad en vitale dorpen vanuit doelstellingen en ambities die toekomstgericht zijn en/of worden bepaald vanuit de paraplu van Purmerend 2040. 63

• 2023 stond vooral in het teken van het in uitvoering brengen van reeds gemaakte plannen. Het Waterlandkwartier is daar het meest sprekende voorbeeld van. Naast toegekende (rijks)middelen en het vaststellen van diverse, aanvullende instrumenten voor ontwikkeling is - na sloop van de bestaande opstallen uit de tachtiger jaren - langs de Waterlandlaan het eerste, grote transformatiegebied zichtbaar. • Naast voorbereiding van de woon(zorg)visie wordt onderzocht aan welke commerciële en maatschappelijke voorzieningen Purmerend, met het oog op de groei en demografische ontwikkelingen, behoefte heeft. De besluitvorming over deze visies vinden in 2024 plaats.. De uitkomsten kunnen meegenomen worden in de gebiedsontwikkelingen, omgevingsvisie en investeringsagenda. • In 2023 is voor de eerste keer een investeringsagenda bij de voorjaarsnota toegevoegd. De investeringsagenda geeft een indicatie van de te verwachten investeren voor de toekomst. De investeringsagenda helpt in het maken van een integrale afweging met betrekking tot de door de gemeente gewenste investeringen. De investeringsagenda wordt jaarlijks geactualiseerd en aan de voorjaarsnota toegevoegd. In 2023 is al het gemeentelijke beleid van invloed op de fysieke leefomgeving verzameld en aangemerkt als Omgevingsvisie Purmerend 1.0. Deze vormen de basis voor de daadwerkelijke omgevingsvisie 2.0.

• We zijn gestart met het opstellen van de omgevingsvisie. In 2023 hebben we de aanbestedingsprocedure gedaan en is een bureau geselecteerd die ons hierin gaat ondersteunen. • We hebben -over de inwerkingtreding van de Omgevingswet- diverse werkbijeenkomsten georganiseerd We bouwen voort aan onze positie in en bijdrage aan de regio. Samen met onze partners werken we verder aan de ruimtelijke ontwikkeling van de MRA en de rest van de regio. • In 2023 is vervolg gegeven aan het uitwerken van het Verstedelijkingsconcept (Rijk/Regio en inmiddels NOVEX) Zaanstreek-Waterland, waarbij vooral aandacht is uitgegaan naar inventarisatie van de essentiële ingrepen in het zgn. groen-blauwe netwerk. Voor Purmerend en haar inwoners is van belang, dat niet alleen binnen stedelijk gebied maar ook daarbuiten en over de gemeentegrenzen heen zaken zoals ecologische zones en waterbeheer toekomstbestendig zijn. • Ook Purmerend heeft te maken met het stroomvraagstuk. Met de stroomleveranciers Liander en TenneT wordt continu gemonitord en wordt in nauw overleg met andere gemeenten en de provincie gekeken naar oplossingen. Zo is de realisatie van een onderstation in voorbereiding en wordt nagedacht over een 380kV-transportleiding. Purmerend heeft zich in 2023 aangesloten bij de New Towns Alliantie. Deze alliantie bestaat uit een aantal groeikernen verspreid over Nederland.

Het doel van deze alliantie is kennisuitwisseling en meer (financiële) aandacht bij het Rijk voor de groeikernen. In 2023 is een gezamenlijk onderzoek naar de socio-economische en sociaalmaatschappelijke ‘gezondheid’ van de betreffende steden gedaan. Voor Purmerend is dit een kans zich te versterken op sociaalmaatschappelijk en economisch gebied. We maken onderscheid tussen drie grote clusters: het sleutelgebied – bestaande stad (w.o. de binnenstad) de Oostflank en de Westflank. In deze clusters vinden verschillende 64

(gebieds)ontwikkelingen plaats waar nieuwe woningen, werkplekken, wegen en voorzieningen worden gerealiseerd die bijdragen aan de ambities en doelen die zijn gesteld in o.a. de woonvisie, het mobiliteitsplan en de kantorenvisie. De drie clusters zijn complementair aan elkaar, kennen elk hun eigen invulling, dynamiek en fasering. Tezamen dragen ze bij aan een complete gemeente. Cluster sleutelgebied -bestaande stad; Uitvoering in stedelijke ontwikkelingen Waar Purmerend streeft naar één groot centrumgebied met binnenstad, Wagenweg en Waterlandkwartier volgen de vele veranderingen in de bebouwde omgeving langs de oostwestroute (‘de stedelijke rug’) elkaar nu in snel tempo op. • De appartementen op de Post NL locatie en Wagenweg 9 zijn bijna gereed en worden in 2024 opgeleverd. • De parkeergarage Stadhuisplein is in december 2023 opgeleverd. • In het najaar is gestart met de realisatie van 291 appartementen aan de Waterlandlaan en 54 in de Vijfhoek in de binnenstad. • Aan de Gorslaan is gestart de bouw van 57 sociale huurwoningen • Aan de Waterlandlandlaan is gestart met de realisatie van 42 tijdelijke woningen op het terrein van het voormalige politiebureau. • In 2023 is het bestemmingsplan voor de realisatie van 489 appartementen aan de Burgemeester Kooimanweg vastgesteld. Inmiddels loopt hiervoor een procedure bij de Raad van State, waardoor dit project vertraging op loopt.

• Voor de ontwikkeling van de overige percelen in het Wagenweggebied zijn diverse gesprekken gevoerd met de eigenaren. Dit heeft nog niet geleid tot ontwikkelovereenkomsten. • Voor wat betreft de binnenstad zijn in 2023 de vastgestelde visie en het uitvoeringsprogramma voortvarend opgepakt. De focus lag in 2023 vooral op het positioneren van de binnenstad. Zo is het verhaal voor de binnenstad “Stadje tussen de polders” vastgesteld. We hebben een bidbook opgesteld waarin de binnenstad zich presenteert aan potentiële (nieuwe) ondernemers. Daarnaast is het voormalige ABN-AMRO kantoor aangekocht en omgevormd naar een broedplaats. Tot slot zijn de plannen voor het vergroenen van een aantal winkelstraten uitgewerkt, Naast het centrumgebied concentreren zich veel ontwikkelingen in de omgeving van Wheermolen en De Koog. De wijkvernieuwing van Wheermolen-Oost is in volle gang. De wijk moet nog meer gezond, gemengd en gezellig worden. De vernieuwing van de wijk gebeurt in nauw overleg met de wijk- en buurtbewoners. Voor de Koog wordt gewerkt aan een transformatie van een bedrijventerrein naar een werk- woongebied met (e) sportcampus. In 2023 is de herinrichting en rioolvervanging van de Henri Dunantstraat en de Dr. Albert Schweitzerlaan gerealiseerd en zijn voorbereidingen gedaan voor de herinrichting van andere straten.

• De plannen voor de herontwikkeling van omgeving van de Boeierstraat en de lage flats aan Lage Gouwzeestraat en Henri Dunanstraat worden uitgewerkt en voorbereid. • Voor bedrijventerrein De Koog is begin 2023 een gebiedsvisie vastgesteld, die wordt uitgewerkt in een ontwikkelstrategie. September 2024 is deze gereed en zal het ter vaststelling worden aangeboden. • In het kader van WVG zijn een aantal percelen op de Koog aangekocht. 65

Naast bovengenoemde grote gebiedsontwikkelingen lopen nog een aantal kleinere gebieds- en locatieontwikkelingen waaronder het Karekietpark/Leeuwerikplein, Kwadijkerpark, Kop West en de binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL). Omtrent de stand van zaken wordt jaarlijks gerapporteerd in het Meerjarenprogramma Grondexploitatie. Cluster Westflank - werelderfgoed Beemster; Uitvoering dorpsontwikkelingsvisies en Kom A7 • Voor de Westflank en werelderfgoed Beemster is in 2023 - naast de werkzaamheden ter voorbereiding op stolpenbeleid - o.a. invulling gegeven aan de raadsmotie ‘Visie Nekkerzoom’ met een procesvoorstel en spelregelkaart. Het overleg daarover en besluitvorming loopt door tot in 2024. Ook het bestemmingsplan Buitengebied Beemster 2012 - reparatie partiële herziening 2021 is aangepast op basis van uitspraak Raad van State. • In 2023 hebben we verder gewerkt aan de ontwikkeling van een Integraal Kindcentrum (IKC) in nieuwbouwplan De Keyser in Middenbeemster, de ontwikkeling van een seniorenhof in Middenbeemster; gezondheidscentrum Tobias de Coeneplein in Middenbeemster en Jonk-locatie in Zuidoostbeemster. • In 2023 zijn diverse verkeersonderzoeken gedaan ten behoeve van de uitwerking van de Beemster dorpsontwikkelingsvisies • De Raad van State heeft uitspraak gedaan over het bestemmingsplan hotel Kom A7.

De provinciale, reactieve aanwijzing is in stand gebleven, zodat het bestemmingsplan definitief niet in werking treedt. Gelet op de anterieure overeenkomst wordt sinds de tweede helft van 2023 overleg gevoerd met initiatiefnemer en de provincie over een eventuele aanpassing van de plannen. • De gemeente Wormerland is gestart met het opstellen van een gebiedsvisie voor Neck-Oost We voeren hierover nauw overleg met de gemeente Wormerland Cluster Oostflank -droogmakerij De Purmer; Ontwikkeling van de randen en landschap • De samenhangende visie voor de gehele Purmer, samen met de gemeenten Edam-Volendam en Waterland, is afgerond. De visie schetst een toekomstperspectief waar wonen, natuur, landschap en landbouw samenkomen. De visie is in de zomer van 2023 voor inspraak vrijgegeven. Aan de hand van zienswijzen wordt de visie waar nodig aangepast. • De afgelopen jaren is hard gewerkt aan een visie voor de Oostflank. Mede op basis van de uitkomsten van het participatieproces heeft het college de gemeentelijke uitgangspunten omtrent het Purmerbos voor de visie bijgesteld. Zo is behoud van het Purmerbos met een zorgvuldige inpassing van de doorgetrokken IJsselmeerlaan en goede aansluiting op omringende ontwikkelingen het uitgangspunt. Daardoor is de aanvankelijke samenwerking met Staatsbosbeheer herijkt. De visie voor de Oostflank is in het eerste kwartaal van 2024 afgerond.

Voor het gebied Vurige Staart is verder gewerkt aan de ontwikkeling en de ontsluiting van een woongebied in een groen- blauwe setting op het deel tussen de N235 en de Purmerringvaart. We verwachten in 2024 hierover een anterieure overeenkomst te kunnen tekenen. • In 2023 is ook aanzienlijke inspanning geleverd voor een grootschalige opvanglocatie voor ontheemden. Die ontwikkeling bleek (financieel) onhaalbaar. Bestuurlijke producten 2023

66

De volgende, planologische maatregelen zijn in 2023 op de agenda gezet voor bespreking en besluitvorming door de gemeenteraad, ofwel ze zijn nog in bewerking of aanhangig in het kader van een juridische procedure. Soort planologische maatregel

Onderwerp

Stand van zaken / situatie per ultimo 2023

structuurvisie Beemstermaat

spelregelkaart Nekkerzoom (beleidsregels)

procesvoorstel / verwerking inspraakreacties

omgevingsvisie

Omgevingsvisie Purmerend 1.0 (inclusief startdocument)

raadsbesluit: 30-11-2023 / aanbesteding externe expertise

bestemmingsplan

Buitengebied Beemster 2012 - reparatie partiële herziening 2021

raadsbesluit: 29-06-2023 / procedure bij Raad van State

bestemmingsplan (project) reactieve aanwijzing provincie N.H.

hotel Kom A7

einduitspraak Raad van State: 05-04-2023 (bestemmingsplan definitief niet in werking) / vervolgoverleg in relatie tot Anterieure Overeenkomst

bestemmingsplan (project)

Vredenburghweg

raadsbesluit: 22-12-2022 / procedure bij Raad van State

bestemmingsplan (project)

Tankstation en autoherstelgarage Verzetslaan - 2022

raadsbesluit: 26-01-2023 / onherroepelijk: ja

bestemmingsplan (project)

Burgemeester D. Kooimanweg 4 t/m 14 - 2022

raadsbesluit: 23-02-2023 / procedure bij Raad van State

bestemmingsplan (project)

Rotterdamhaven 2021

raadsbesluit: 29-03-2023 / onherroepelijk: ja

bestemmingsplan (project)

Torenmolen 9, 2022

raadsbesluit: 29-03-2023 / onherroepelijk: ja

bestemmingsplan (project)

Wormerweg 27, Westbeemster

raadsbesluit: 29-06-2023 / procedure bij Raad van State

bestemmingsplan (project)

Tarwestraat 2022

raadsbesluit: 29-06-2023 / procedure bij Raad van State

bestemmingsplan (project)

Meeuwstraat 2 - 2023

raadsbesluit: 30-11-2023 / procedure bij Raad van State

beeldkwaliteitsplan

Waterlandkwartier

raadsbesluit: 29-06-2023 / in werking

beeldkwaliteitsplan

Wheermolen- oost

raadsbesluit: 26-01-2023 / in werking

beheersverordening

Kop West

raadsbesluit: 20-04-2023 / in werking

beheersverordening

De Keyser, fase 2

raadsbesluit: 21-12-2023 / in werking

beheersverordening

De Nieuwe Tuinderij - oost

raadsbesluit: 21-12-2023 / in werking

voorbereidingsbesluit (herhaling)

kernwinkelgebied binnenstad

raadsbesluit: 20-04-2023 / in werking

voorbereidingsbesluit

Dwarsgouw

raadsbesluit: 25-05-2023 / in werking

verklaring van geen bedenkingen

Terrazza, Waterlandlaan 1 -57

raadsbesluit: 29-07-2023 / onherroepelijke vergunning: ja

verklaring van geen bedenkingen (ontwerp)

Hobrederweg 40A

raadsbesluit: 27-10-2022 / zienswijzeprocedure

verklaring van geen bedenkingen (ontwerp)

Jisperweg 134

raadsbesluit: 21-12-2023 / zienswijzeprocedure

verklaring van geen bedenkingen (ontwerp)

Zuiddijk 11

raadsbesluit: 21-12-2023 / zienswijzeprocedure

Grondbeleid De evaluatie van de nota’s grondbeleid van de voormalige gemeenten Beemster (2017) en Purmerend (2019) is in het voorjaar van 2023 afgerond. Het actualiseringsproces loopt door tot in 2024 en daarbij vormt de Purmerendse nota het uitgangspunt. Conform de Nota grondbeleid (2019) bieden we jaarlijks het Meerjarenprogramma. Grondexploitaties (MPG) aan ter vaststelling door de gemeenteraad. De effecten van het MPG zijn verwerkt in deze jaarrekening. Het MPG wordt vastgesteld voorafgaand aan besluitvorming over de jaarrekening. In het MPG wordt verslag gedaan met betrekking tot door de gemeente in exploitatie genomen gronden. Naast een financieel verslag is in dat verband ook sprake van (inhoudelijke) toelichting op samenwerkingsverbanden, strategische grondposities en projecten, waarbij faciliterend grondbeleid aan de orde is.

67

.

Het gevestigde, gemeentelijke voorkeursrecht voor percelen op bedrijventerrein De Koog is in 2023 heroverwogen en bijgesteld, terwijl ook enkele percelen zijn aangekocht. Vastgoed Kwaliteit Als gemeente dragen we zorg voor een toekomstbestendig en kwalitatief bestand van het gemeentelijk vastgoed. We staan voor een minimale kwaliteitseis “goede conditie” volgens de NEN norm 2767. Hiertoe wordt ieder jaar 25% van het vastgoed onderworpen aan een herinspectie waarvan de resultaten worden opgenomen in het MJOP (meerjarige onderhoudsplannen) en op basis waarvan ook in 2023 uitvoering is gegeven. Duurzaamheid Begin 2023 is de nota duurzaam vastgoedbeheer vastgesteld en is gestart met de uitvoering van het plan van aanpak voor verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Voor diverse panden zijn maatregelen in kaart gebracht en is gestart om de maatregelen in het (duurzaam) meerjarig onderhoudsplan (DMJOP) op te nemen. Gemeentelijk vastgoed Het gemeentelijk vastgoed zetten we op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier in voor onze inwoners en vooral voor maatschappelijke doelen. Tijdelijke woningen in Purmerend zijn hard nodig. In 2023 is na enige vertraging gestart met de realisatie van tijdelijke woningen aan de Waterlandlaan (voormalige locatie politiebureau). De woningen worden naar verwachting in april 2024 opgeleverd.

De vastgoedportefeuille is in 2023 uitgebreid met nieuwe locaties. In 2023 is aanvullend krediet verstrekt voor de vervanging van de gevel Multi Functioneel Centrum (MFC) te Zuidoostbeemster en gestart met de uitvoering. De nieuwe gevel wordt in het eerste kwartaal van 2024 opgeleverd. Sloop en verkoop gemeentelijk vastgoed Het gemeentelijk vastgoed waarmee geen strategische- of beleidsdoelen zijn gediend, worden (op termijn) zoveel mogelijk afgestoten of verkocht wanneer de juiste gelegenheid zich voordoet of door deze actief op de markt te brengen. Er zijn verschillende locaties uit de gemeentelijke vastgoedportefeuille benoemd als BOL locatie (binnenwijkse ontwikkellocatie) en in de GREX opgenomen. Voor de BOL locaties Koggenland (90&92), Luitje Broekemastraat en Alleta Jacobslaan is de gecoördineerde procedure opgestart. De Torenmolen heeft in 2023 gediend als opvanglocatie voor Oekraïners, en de gesprekken met Wooncompagnie over deze locatie zijn hervat. Het bestemmingsplan van de Tarwestraat ligt op dit moment bij de Raad van State. Bij de Rie gaffelstraat heeft de woningbouwcorporatie aangegeven de businesscase niet financieel rond te krijgen. Er wordt onderzocht hoe we deze locatie kunnen verkopen en tegelijkertijd de maatschappelijke functie kunnen behouden.

De volgende locaties zijn in 2023 als onderdeel van het bouwrijp maken gesloopt: Koggenland, Luitje Broekemastraat, Overweerspolderdijk. Voor Torenmolen en Aletta Jacobslaan is de sloop voorbereid

68

Onderwijshuisvesting In 2023 is het proces om te komen tot een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) ingezet. Verschillende projecten uit het IHP 2021 zijn gerealiseerd waaronder: Uitbreiding KC Wheermolen, KC de Vlieger en buiteneducatie Lourdesschool. Diverse groene schoolpleinen zijn gerealiseerd. Geplande groene schoolpleinen voor 2024 zijn De Wilgenhoek/Bloeiende Perelaar, Tangram, De Marimba en Vonk. De planvorming van nieuwbouw voor basisschool het Plankier, de A. Roozendaalschool en de Klimopschool zijn opgestart. Voor de Waterlandschool is een scenariostudie opgeleverd. Stichting Spurd Kapitaalgoederen die onder het programma sport vallen, zijn het zwembad, de sporthallen, gymzalen en buitensportaccommodaties. De exploitatie, inclusief dagelijks onderhoud van de sportaccommodaties zijn ondergebracht bij Stichting Spurd. Op bestuurlijk niveau zijn afspraken gemaakt dat voor de prestatieplannen van Spurd de pijlers en speerpunten van de gemeente Purmerend worden aangehouden. Ook is gekeken naar verdere verduurzaming van de (sport-)accommodaties. In samenspraak met Spurd is de planvorming tot stand gekomen voor de bouw van een tijdelijke sporthal om de capaciteit voor het bewegingsonderwijs te vergroten.

Wat heeft het gekost PGR07

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-37.320

-32.084

-57.204

-32.250

24.955

Baten

40.555

29.661

45.730

21.319

-24.411

Saldo

3.236

-2.422

-11.474

-10.931

543

Het programma Ruimtelijke ordening heeft per saldo een voordelige afwijking van € 543.000 dit komt door € 24.955.000 lagere lasten en € 24.411.000 lagere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

Afwijkingen beleidsveld Ruimtelijke ordening BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten

Faciliterend grondbeleid De baten en lasten met betrekking tot het Faciliterend grondbeleid behoren in evenwicht te zijn met de baten (het is immers kostenverhaal). Er zijn echter meer kosten gemaakt dan er aan (voordeel op de) baten is veelal door uitloop van projecten waardoor ambtelijke kosten hoger uitvallen.

69

-262

Baten

BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten

De baten voor het kostenverhaal zijn € 137.000 hoger dan bij de Najaarsnota zijn ingeschat. Daar staan kosten tegenover aan de lastenzijde. De baten zijn niet afdoende voor de dekking van de kosten

Baten 137

Gevel kaasmarkt 20 Bij de voorjaarsnota 2023 is er incidenteel budget van 60K beschikbaar gesteld voor het onderzoek naar de verzakking betreffende de gevel. Van dit budget is 9K gebruikt dus er wordt voorgesteld € 50.000 middels resultaatbestemming over te hevelen naar 2024.

50

Grondexploitaities De verantwoording van de grondexploitatie verloopt via de exploitatie van dit programma. Dit resulteert in lagere € 27.690.889 baten en lagere lasten. Conform regelgeving worden jaarlijks in de programmaverantwoording van baten en lasten zowel de werkelijke lasten van het bouwrijp maken als de werkelijke verkopen getoond. Het saldo daarvan is de mutatie onderhanden werk (OHW).

27.691

-27.691

Initiatieven De gemeente faciliteert projecten van initiatiefnemers voor met name woningbouw. Voor deze projecten wordt overeengekomen dat de gemeentelijke kosten worden verhaald volgens een wettelijk model (plankostenscan). Het lukt niet altijd de projecten binnen die kostenafspraak af te ronden. De voorbereiding en ambtelijke begeleiding leidt dan tot hogere lasten die ten laste van de bestemmingsreserve gronden wordt gebracht

-178

Moties Beemster Stolpenbeleid en Vrijkomende Agrarische Bebouwing De motie Stolpenbeleid verzoekt om beleid tot behoud-, maar ook tot richtlijnen voor verduurzaming en ontwikkeling van stolpen te komen. Hiervoor is een samenwerking met de provincie gestart. Afgelopen winter hebben Gedeputeerde Staten de stolpenwaarderingskaart als inspiratiekader vastgesteld. Hierop volgend willen zij samen met gemeenten criteria voor stolpenontwikkeling vaststellen, ter behoud van het gehele stolpenbestand De provinciale opdracht en gemeentelijke opdracht raken elkaar, waardoor de samenwerking is opgezocht. Met een projectteam worden nu de eerste stappen om tot het beleid te komen gemaakt. De motie Vrijkomende Agrarische Bebouwing verzoekt om beleid op te stellen voor locaties met vrijkomende agrarische bebouwing, maar er dient eerst een onderzoek uitgevoerd te worden naar hoe groot dit probleem in Beemster werkelijk is. Daar zijn namelijk geen recente cijfers van. Eerst moet de omvang van de probleemstelling bekend zijn, alvorens je daar oplossingen voor kunt gaan regelen dan wel beleid ervoor gaat opstellen. Het voorstel om het restantbudget 2023 te bestemmen in 2024.

137

Onderhoud en beheer gebouwen en gronden In deze jaarrekening wordt duidelijk dat er op het onderhoud en beheer door capaciteitsgebrek de nodige middelen worden overgehouden. Voor zover dit groot onderhoud is, blijft dit beschikbaar in voorziening. Voor zover dit dagelijks beheer en onderhoud is, valt dit vrij in het rekeningsresultaat.

357

Purmerend 2040 / voortzetting programma Het afgelopen jaar zijn vanuit programma 2040 een aantal visietrajecten uitgevoerd en afgerond. Een aantal visietrajecten vragen echter om meer tijd en schuiven daardoor door naar afronding 2024. Daarnaast is de website nog niet klaar. Deze schuift ook door naar 2024.

125

Tussentijdse winstneming Op basis van de herziende grondexploitatiebegroting (MPG 2024) wordt er een winst verwacht voor Baanstee Noord, Kop West, de Verzetslaan en Klein Where. Conform BBV is er een tussentijdse winstneming genomen van € 3.142.723 (Baanstee Noord € 1.621.488, Kop West € 1.245.548, Verzetslaan € 120.090 en Klein Where € 155.597). Dit

70

3.143

BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten

Baten

bedrag komt voor € 1.571.361 ten gunste van de bestemmingsreserve gronden en voor € 1.570.962 ten gunste van de algemene reserve. Verliesvoorziening Op basis van de herziende grondexploitatiebegroting (MPG 2024) wordt er meer verlies verwacht voor Wheermolen-Oost en de Binnenwijkse Ontwikkellocaties (BOL) en is er een dotatie van € 2.841.811 (Wheermolen-Oost € 2.614.920 en de Binnenwijkse Ontwikkellocaties (BOL) €226.891) gedaan aan de eerder gevormde verliesvoorziening ten lasten van de bestemmingsreserve gronden. Deze verslechtering is het gevolg van de hogere indexering van de kosten bouw- en woonrijp maken.

-2.842

Visievorming In 2023 is hard gewerkt aan de vele ruimtelijke plannen in onze gemeente. Aan sommige projecten is meer tijd besteed dan geraamd zoals het Waterlandkwartier en aan sommige projecten minder dan geraamd. Tot de laatste behoren: Visie De Koog, Purmer Zuid Zuid, Slaperdijk en Zuivelpad. Hieraan ligt soms capaciteitsgebrek ten grondslag, maar planvorming is nu eenmaal van veel factoren afhankelijk.

141

Waterlandkwartier De ambtelijke inzet is in aanloop naar de grondexploitatie hoger uitgevallen dan geraamd. Dit komt met name omdat de grondexploitatie later is geopend dan oorspronkelijk was gepland. De plankosten lopen dan door ten laste van de begroting. Inmiddels is de grondexploitatie geopend en lopen de kosten via de grondexploitatie.

-199

Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000

-65

Totaal

24.955

-24.411

Reserves Bestemmingsreserve gronden In 2023 is € 5.040.889 toegevoegd aan de bestemmingsreserve gronden en in totaal € 10.205.916 onttrokken vanwege: • Winstneming 2023: € 5.040.889 • Verliesneming 2023: - € 8.351.349 • Afwikkeling diverse anterieure overeenkomsten: - € 565.177 • Dorpsontwikkelvisie: - € 16.202 • Jaagweg 16 / kapitaal- en beheerslasten: - € 48.535 • Nekkerzoom: - € 44.210 • Nieuwstraat 107 / rentelasten: - € 8.000 • Purmerend 2040 / verkeer: - € 100.000 • Purmerend 2040 / placemaking: - € 77.214 • Purmerend 2040 / voortzetting programma: - € 125.341 • Geulenstraat 64-70 / kapitaal- en beheerslasten: - € 40.325 • Landsmeerstraat 3 / kapitaal- en beheerslasten: - € 9.350 • Gebiedsontwikkeling De Koog: - € 568.215 • Ontwikkelvisie Purmer-Zuid / Oostflank: - € 144.163 • Visie recreatie en toerisme: - € 7.835 • Waterlandkwartier: - € 100.000 71

Bestemmingsreserve Omgevingsplan Voorgesteld wordt om de bij de jaarrekening 2023 de bestemmingsreserve omgevingsplan in te stellen. Dit zorgt ervoor dat de incidentele budgetten voor de implementatie van de Omgevingswet beschikbaar blijven om de doelen van de wet te bereiken. Bij resultaatbestemming 2023 is het voorstel om een bedrag van € 345.746 te storten in deze reserve. Deze middelen waren beschikbaar gesteld in de decembercirculaire 2023 voor de invoeringskosten van de omgevingswet voor 2023. Voor de jaren 2024 en 2025 staat er nog een reservering op een aanvullende post binnen het Rijk. Deze middelen voor 2024 en 2025 worden in de Voorjaarsnota 2024 voorgesteld om te storten in de reserve. Hierdoor zal de totaal toevoeging uitkomen op circa € 1 miljoen. Het wordt verwacht dat de bestedingen voor externe advies- en onderzoekskosten om tot een definitief omgevingsplan te komen, ook op dit bedrag uitkomen

Voorzieningen Voorziening groot onderhoud gebouwen In 2023 heeft er een dotatie van € 7.326.136 en een onttrekking van € 1.647.755 plaats gevonden. Ultimo 2023 bedraagt deze voorziening € 5.678.381. Voorziening bijdrage nota Prof In 2023 heeft er een dotatie en onttrekking plaats gevonden van € 708.231. Ultimo 2023 bedraagt deze voorziening € 0. Voorziening kostenverhaal sociale woningbouw In 2023 heeft een dotatie van € 158.124 plaatsgevonden. Er hebben in dit jaar geen onttrekkingen plaatsgevonden. Het saldo per 31-12-2023 bedraagt € 158.124. Voorziening kostenverhaal parkeervoorzieningen centrumgebied In 2023 heeft er een dotatie en onttrekking plaats gevonden van € 800.209. Ultimo 2023 bedraagt deze voorziening € 0. Voorziening mobiliteit en groen In 2023 heeft er een dotatie en onttrekking plaats gevonden van €259.266. Ultimo 2023 bedraagt deze voorziening € 0.

Investeringen Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma. In 2021 heeft de toenmalige gemeente Beemster een tweetal kredieten beschikbaar gesteld voor de dorpsontwikkelingsvisie Middenbeemster van € 300.000 (besluit: 1546263) alsmede voor de dorpsontwikkelingsvisie Zuidoostbeemster van € 600.000 (besluit: 1546264). Inmiddels is duidelijk dat de toegekende kredieten anders verdeeld hadden moeten worden. Voorgesteld wordt het krediet voor Middenbeemster te verhogen met € 300.000 en het krediet van Zuidoostbeemster met een gelijk bedrag te verlagen. Per saldo blijft het totaal toegekende kredietbedrag daarmee ongewijzigd.

72

Programma 8

Veiligheid Visie We zien graag dat inwoners van de gemeente Purmerend zich veilig en prettig voelen. Veiligheid is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. De gemeente heeft de regiefunctie en stimuleert de goede uitvoering van taken door politie, brandweer en andere hulpverleningsdiensten. Ook de inzet van onze eigen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) krijgt aandacht. Bij de inrichting van de openbare ruimte houden we rekening met veiligheidsaspecten. Dat gaat verder dan algemene maatregelen om onveilige situaties te voorkomen. Het gaat ook om op elkaar passen, snelle reactie bij meldingen en een vertrouwd gezicht in de wijk of buurt, of in het dorp. De rol van gemeentelijke handhavers is meer dan alleen handhaving. Zij zorgen voor verbinding en zichtbaarheid van de gemeente in de wijk en moeten voldoende capaciteit hebben om te kunnen doen wat nodig is. Dit noemen wij wijk- en dorpsgericht werken. We laten hierbij ruimte aan inwoners om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen buurt. Dat gebeurt nu al door het project Ogen en Oren, of in buurtwhatsappgroepen en Facebookgroepen. We bieden ruimte aan andere initiatieven en mogelijkheden uit de samenleving. Purmerend is een veilige gemeente, maar ook in veilige gemeenten komt criminaliteit en overlast voor en digitale of online criminaliteit kent geen gemeentegrenzen.

Wij geven inwoners voorlichting over hoe ze zich kunnen beschermen tegen deze laatste vorm van criminaliteit. We treden steeds vaker bestuurlijk op om criminele activiteiten te beëindigen of te voorkomen, bijvoorbeeld door het sluiten van panden of het opleggen van dwangsommen.

Doelen en activiteiten

We zetten in op preventie door medewerkers, ondernemers en inwoners bewust te maken van signalen van ondermijning. Het stimuleren van het melden van ondermijnende criminaliteit, al dan niet anoniem, draagt bij aan de informatiepositie van de gemeente. Door het (integraal) oppakken van deze meldingen, laten we zien dat we groeien in de aanpak tegen ondermijning. Daarnaast willen we door het grote aantal meldingen woon- en leefomgeving meer informatie gestuurd werken. Op deze manier willen we meer aandacht geven aan gebieden waar veel overlast is.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan Veiligheid • Er is ingezet op bewustwording van inwoners door middel van het mobiele media lab van politie (thema nep webshops), de organisatie van een seniorenmarkt incusief lezing van een deskundige, via een game die kinderen onder de 12 jaar bewust maakt van de gevaren op het internet en tot slot zijn er meerdere online campagnes en berichten uitgebracht die inspeelden op de actualiteit van digitale criminaliteit. • In verband met het aantreffen van drugs in woningen/panden zijn er 3 lasten onder dwangsom opgelegd, 4 waarschuwingen voor het sluiten van een woning opgelegd en zijn er 6 woningen en 1 pand gesloten. In het kader van openbare orde verstoringen in verband met vuurwerkbommen gericht op gebouwen, zijn er 6 woningen en 1 pand gesloten. 73

• Wegens de vele incidenten in 2023 en de structurele last hiervan op de huidige bezetting, is het niet gelukt om alle gestelde ambities uit het JUP 2023 te realiseren. De gemeente groeit gestaag en daarmee ook de complexiteit van veiligheidsvraagstukken. Het is gebleken dat de huidige capaciteit niet toereikend is om naast de aanpak van acute openbare orde en veiligheidsproblematiek op alle beleidsthema’s een duurzame (strategische) aanpak te ontwikkelen. • Ondermijning: •medewerkers van de buitendienst hebben voorlichting gehad over wat ondermijning is en hoe zij signalen kunnen herkennen. 113 collega’s hebben deze voorlichting gehad •er is op intranet een oproep geplaatst aan alle medewerkers van de gemeente om mee te gaan naar een realistisch nagemaakt synthetisch drugslab (Ceon). Tijdens dit bezoek werden zij geïnformeerd over de gevaren van een synthetisch drugslab en wat je moet doen als je het aantreft •Het anoniem melden bij M. is onder de aandacht gebracht door middel van een lokale campagne. Hierop volgend hebben 114 professionals (burgerzaken, vastgoed en sociaal domein) en raadsleden een training gevolgd. In het kader van een groter bereik voor de inwoners zijn ook berichten op sociale media geplaatst. • Er zijn in totaal 5 integrale actiedagen op bedrijfspanden in Purmerend en de Beemster uitgevoerd, waarbij in totaal 140 panden zijn gecontroleerd.

Dit gebeurde in samenwerking met politie, douane, veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, Liander en de omgevingsdienst IJmond. Deze controles leverden het volgende op: 2 druggerelateerde vondsten, activiteiten in strijd met het bestemmingsplan, onrechtmatige bewoning, brandonveilige situaties en diverse milieuen bouwovertredingen. • Er is in 2023 veel tijd besteed aan het opstellen van het Terrassenbeleid. Hierdoor was er geen capaciteit meer over om de inzet van testkopers te begeleiden en of uit te voeren. In 2024 wordt hier weer op ingezet. • In 2023 is er op het gebied van samenwerking met interne- en externe partners minimaal ingezet op het vergroten van bewustwording van de gezondheidsrisico’s van alcoholgebruik . Wel subsidieert de gemeente 5 minuten extra overlegtijd voor de schoolarts om met 10-jarige kinderen te praten over de risico’s van alcohol. Daarnaast worden er preventielessen op het onderwijs georganiseerd en is er jaarlijks de IkPas-campagne. Zie voor meer informatie ook de raadsmemo met registratienummer 1589842. • Het wijkgericht werken, met betrokkenheid van inwoners en ondernemers, blijft een doorlopende actie. Er zijn open spreekuren en aanloopmomenten in de wijken georganiseerd.

In het kader van wijkgericht werken is onder meer aandacht besteed aan de volgende activiteiten: afvaldumpingen en projectmatige controles op verkeerveiligheidssituaties, zoals (brom)fietsen waar dit niet is toegestaan, parkeren rond scholen en rijden in strijd met geslotenverklaringen. Daarnaast is het hondenbeleid geëvalueerd. De uitkomsten van deze evaluatie worden nu op projectbasis verder uitgewerkt door een externe partij waarbij interne partners, maar ook inwoners en ondernemers betrokken worden. • De samenwerking tussen de handhavers, jeugdboa's, politie en andere partners (Spurd, Clup, wijkmanagers, team Veiligheid etc.) is verder geïntensiveerd. Dit is bijvoorbeeld zeer effectief toegepast bij de jaarlijkse kermissen, waardoor deze zonder incidenten hebben plaatsgevonden. • Ook in 2023 hebben we weer veel MOR-meldingen ontvangen. De meeste meldingen gaan over parkeerproblemen, (fiets)wrakken en afvaldumpingen. Uit de MOR-meldingen is een schat aan informatie te halen. Door de MOR-meldingen op een kaart te tonen, kunnen bijvoorbeeld de 74

hotspots in beeld worden gebracht, zodat niet alleen reactief maar ook preventief kan worden opgetreden om kleine ergernissen in de wijken tegen te gaan. Deze kaart is nog in ontwikkeling. Verder werken we voornamelijk informatiegestuurd door eigen onderzoek en raadplegen van 70 informatiebestanden. We zetten extra in op bepaalde locaties waar veel meldingen over afkomstig zijn. Daarnaast is er een start gemaakt met het aankopen en inrichten van een informatiesysteem die er voor gaat zorgen dat we meer informatie gestuurd gaan werken. De oplevering zal in 2024 plaatsvinden. • Er is toezicht gehouden op afgegeven bouwvergunningen, APV en bijzondere wetten. Ook zijn er controles uitgevoerd bij meerdere bedrijven en verenigingen met betrekking tot de Alcoholwet en indien nodig is er gecontroleerd op afgegeven evenementenvergunningen. • Er zijn integrale controles uitgevoerd op bedrijventerreinen. Illegale bewoning is bij deze controles meegenomen. Bij geconstateerde overtredingen is handhavend opgetreden. • Het cameratoezicht wordt zoals gewoonlijk ingezet. Iedere vrijdag- en zaterdagnacht wordt het cameratoezicht live bekeken. Daarnaast zijn bij enkele evenementen ook camera’s ingezet. • Er is gecontroleerd op parkeerregulering (betaald parkeren en vergunningen) en op parkeergedrag in de wijken.

Met betrekking tot betaald parkeren is nauw samengewerkt tussen verschillende disciplines binnen de gemeente (parkeerregisseur, beheerders parkeerautomaten, team Belasting en ICT). • Voor medewerkers van de gemeenten in Zaanstreek-Waterland is 2 keer een training georganiseerd over het herkennen van signalen van mensenhandel. Ook is de e-learning BUIT (gaat over het herkennen van signalen van criminele en seksuele uitbuiting van jongeren) aan medewerkers van WMO en Loket Jeugd aangeboden. Daarnaast is er samenwerking met de zorgcoördinator mensenhandel van HvO Querido die helpen bij de verbetering van de opvang en hulpverlening aan slachtoffers mensenhandel. Zij participeren in dit kader ook op aanvraag bij prostitutiecontroles.. • Het verbindingsnetwerk is tweemaal bijeengekomen. Het doel hiervan is om inwoners met verschillende culturele- en religieuze achtergronden met elkaar te verbinden, de onderlinge cohesie te versterken en sociaal/maatschappelijke initiatieven tot stand te brengen.

Wat heeft het gekost PGR08

Realisatie Begroting 2022 2023 primitief

Begroting 2023 bijgesteld

Realisatie 2023

Afwijking

Lasten

-10.141

-10.410

-10.645

-10.730

-85

Baten

41

1

1

47

46

Saldo

-10.100

-10.409

-10.644

-10.684

-40

Het programma Veiligheid heeft per saldo een nadelige afwijking van € 40.000 Dit komt door € 85.000 hogere lasten en € 46.000 hogere baten.

75

Afwijkingen beleidsveld Veiligheid BV081 Veiligheid

Lasten

Baten

Afwijkingen individueel lager dan € 100.000