Voorjaarsnota 2024 en Kadernota 2025

23

Progamma 4: groen en recreatie Hieronder is beschreven welke belangrijke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 4 worden verwacht, inclusief de daarbij behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zijn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Het uitvoeren van regulier beheer en onderhoud voor het dagelijks beheer en onderhoud van groen, water, oevers en speelvoorzieningen in de openbare ruimte In 2025 actualiseren wij het beheerplan oevers 2022-2026 en beheerplan spelen 2022-2025. In 2026 actualiseren wij het baggerplan 2024-2027.

Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van de biodiversiteit en dierenwelzijn Met het opstellen en vervolgens de uitvoering hiervan geven wij uitvoering aan het Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen. De vaststelling hiervan is voorzien in 2024.

Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van ontmoeten, recreëren, bewegen en spelen in de kernen Met het opstellen en vervolgens de uitvoering hiervan geven wij uitvoering aan het Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen. De vaststelling hiervan is voorzien in 2024.

Het opstellen en uitvoeren van beleid en maatregelen ter bevordering van natuur en landschap, en recreëren in het buitengebied Met het opstellen en vervolgens de uitvoering hiervan geven wij uitvoering aan het Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen. De vaststelling hiervan is voorzien in 2024.

Het opstellen en uitvoeren van maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering te ondervangen In 2025 starten we met omgevingsprogramma Klimaatbestendige gemeente. Hierin nemen wij beleid en maatregelen op voor onder andere wateroverlast, hittestress en droogte. Dit beleidsplan vervangt het huidige Omgevingsprogramma Water en Klimaat.

Programma 5: onderwijs en kinderopvang Hieronder is beschreven welke belangrijke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 5 worden verwacht, inclusief de daarbij behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zijn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Realiseren basisvoorzieningen in de eigen woon- en leefomgeving De realisatie van basisvoorzieningen voor onderwijs en (kinder)opvang wordt uitgevoerd conform de kaders en uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan Kindcentra 2023. In het derde kwartaal wordt het nieuwe onderwijscluster in Pijnacker-Noord, bestaande uit de kindcentra Casa en Schatkaart opgeleverd en in gebruik genomen. Onderdeel van dit onderwijscluster is een voorziening voor het bewegingsonderwijs. Na vertrek van Casa uit het scholencomplex Koningshof gaan we aan de slag met renovatie van het nog niet gerenoveerde deel van het complex ten behoeve van SBO Prinsenhof. Voor de zomer heeft aanbesteding van de kindcentra Mariaschool en Beatrixschool plaats. Start bouw van beide kindcentra is voorzien in de tweede helft van 2024. De uitbreiding van Stanislas Pijnacker is nog voor de zomervakantie gepland. In Nootdorp starten we medio 2024 met de bouw van kindcentrum Regenboog. De oplevering is voorzien in de tweede helft van 2025. Schoolbesturen kunnen jaarlijks een aanvraag indienen voor onderwijshuisvesting. Beoordeling en toetsing van de aanvragen heeft plaats op basis van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs PN 2015. Toegekende aanvragen worden opgenomen in het Programma.

De samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs in de regio Lansingerland/Pijnacker- Nootdorp wordt voortgezet. In 2024 is de samenwerkingsovereenkomst verlengd tot en met 2027.

24

Stimuleren samenwerking onderwijs en opvang in (integrale) kindcentra Het stimuleren van samenwerking onderwijs en opvang in (integrale) kindcentra is onderdeel van de Lokaal Educatieve Agenda en het Lokaal Educatief Overleg. Dat doen we samen met onze partners uit het onderwijs, de voorschoolse voorzieningen, de jeugdgezondheidszorg en de bibliotheek.

Een actieve aanpak van schooluitval en stimuleren behalen startkwalificatie We willen dat kinderen en jongeren naar school of opvang gaan, zodat kinderen zich kunnen ontwikkelen en jongeren een startkwalificatie halen. Waar dat nodig is bieden we, samen met onze maatschappelijke partners, ondersteuning en hulp om achterstanden en voortijdig schoolverlaten te voorkomen.

Ondersteunen lokale partners bij ontwikkelen en versterken basisvaardigheden volwasseneneducatie Voor volwassenen die dat nodig hebben, is er volwasseneneducatie beschikbaar. We maken daarbij zoveel mogelijk gebruik van lokale partners zoals Taalhuis. We richten ons op het ontwikkelen en versterken van taal, rekenen, digitale en sociale vaardigheden.

Programma 6: collectieve voorzieningen Hieronder is beschreven welke belangrijke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 6 worden verwacht, inclusief de daarbij behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zijn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling De huidige regiovisie loopt eind 2025 af. In 2024 starten de voorbereidingen voor een nieuwe regiovisie. De bekostiging verloopt via de GR GGD en Veilig Thuis. Het is op dit moment nog niet bekend of de middelen voldoende toereikend zijn op basis van de toegepaste indexatie.

Invoering Spreidingswet Eind januari 2024 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de invoering van de Spreidingswet. Hiermee krijgt iedere gemeente de taak om opvangplekken voor asielzoekers te realiseren. De middelen vanuit het Rijk zouden kostendekkend moeten zijn voor het realiseren van de opvang. Hiervoor is vanuit de jaarrekening 2023 een bestemmingsreserve opgenomen.

JGZ naar een gezonde toekomst Om de kwaliteit en continuïteit van de Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West in de toekomst te kunnen borgen is vanaf 2025 een aanvullend subsidiebedrag benodigd ter hoogte van €29.491. De nieuwe nul lijn voor de begroting van het Sociaal Domein is bij de najaarsnota met € 2,5 mln. Opgehoogd. Dekking hiervoor dient binnen de begroting gevonden te worden.

Realisatie SCC Pijnacker De besluitvorming rondom de realisatie van het SCC Pijnacker is uitgesteld tot september. De benodigde middelen voor het realiseren van het SCC in Pijnacker zijn voor het beeld opgenomen in de kadernota.

Actualisatie Subsidiebeleidskader Het subsidiebeleidskader is gebaseerd op de huidige visie op het sociaal domein. Met het vaststellen van de nieuwe visie worden er ook een geactualiseerd beleidskader en Algemene Subsidieverordening (ASV) opgesteld. Hiervoor zijn geen structurele middelen benodigd.

Uitvoeren visie op het sociaal domein Vanaf 2025 zullen wij door middel van een transformatieagenda uitvoering geven aan de in juni 2024 vastgestelde visie op het sociaal domein. Een nadere toelichting is te vinden bij programma 7.

25

Programma 7: individuele voorzieningen Hieronder is beschreven welke belangrijke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 7 worden verwacht, inclusief de daarbij behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zijn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

We bieden laagdrempelige en doelmatige oplossingen voor jongeren, ouderen, gezinnen en inwoners in een kwetsbare positie Uitvoeren visie op het sociaal domein Vanaf 2025 zullen wij door middel van een transformatieagenda uitvoering geven aan de in juni 2024 vastgestelde visie op het sociaal domein. De visie is de volgende stap waarmee we de transformatie in het sociaal domein verder vormgeven. We leggen hiermee gezamenlijk de koers vast en zorgen er met de visie voor, dat we allemaal dezelfde inhoud en invulling geven aan begrippen als eigen kracht, verbondenheid en samenredzaamheid en positieve gezondheid. Bij het vaststellen van de visie is een incidenteel uitvoeringsbudget gevraagd. Dit incidentele budget is de opmaat naar het verzoek voor structurele middelen voor het uitvoeren van de visie. Naar alle waarschijnlijkheid vindt dit verzoek om structurele middelen bij de begroting 2025 plaats. Beleidsplan schuldhulpverlening 2025 – 2029 Het huidige beleidsplan schuldhulpverlening loopt in 2025 af en zal worden geactualiseerd. Financiële middelen hiervoor zijn beschikbaar. Mogelijk worden er voor communicatieinspanningen extra middelen gevraagd. Wetsvoorstel van school naar duurzaam werk Het doel van deze wet is zorgen voor meer gelijke kansen. Jongeren die het nodig hebben krijgen hulp in de stap van school naar werk. Ook zorgen we dat jongeren hulp krijgen als ze hun baan verliezen.

Naar verwachting gaat deze wet medio 2025 in en zijn hiervoor regionale middelen beschikbaar. Jouw ingebrachte mentor (JIM) Via deze werkwijze kan een jongere binnen een groep mensen die hij/zij kent en vertrouwt, iemand vragen als hun mentor. Deze mentor is beschikbaar voor hulp aan deze persoon, denkt mee en heeft vaak een persoonlijkere kijk op deze jongere dan een professioneel hulpverlener. Via de SPUK-middelen is er budget om deze methode binnen onze gemeente uit te voeren. Naar verwachting beginnen wij eind 2024 of begin 2025 met de implementatie van dit programma.

We continueren de maatregelen om de kosten te beheersen en de kwaliteit te borgen Nieuw interventieplan kostenbeheersing en innovatie sociaal domein In navolging op het afronden interventieplan ‘Grip op het sociaal domein’ uit 2020-2022, zijn wij vanwege nieuwe kostenstijgingen een nieuw interventieplan aan het ontwikkelen. Het nieuwe interventieplan kostenbeheersing en innovatie sociaal domein zal naar verwachting in het najaar van 2024 worden vastgesteld. Bij het vaststellen van de visie op het sociaal domein is een incidenteel uitvoeringsbudget gevraagd, dit is tevens bedoeld voor de uitwerking van het nieuwe interventieplan. Daarnaast zien wij een financieel aandachtspunt bij de uitvoering van een drietal lopende kostenbeheersende maatregelen. Dit zijn maatregelen uit het oude interventieplan ‘Grip op het sociaal domein’. Het gaat hierbij om de inzet van het ambulante team jeugd, het ambulante team Wmo en de welzijnsondersteuner ouderen. Deze activiteiten worden op dit moment met incidenteel geld gefinancierd. Na het evalueren van de resultaten van de business cases van deze maatregelen, wordt voor de kadernota 2026 een advies opgesteld of het werken met respectievelijk het ambulante team jeugd, het ambulante team Wmo en de welzijnsondersteuner ouderen, structureel wordt voortgezet.

26

Programma 8: veiligheid en duurzaamheid Hieronder is beschreven welke belangrijke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 8 worden verwacht, inclusief de daarbij behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zijn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Duurzaamheid versnellen, intensivering en verbreden Omgevingsprogramma Duurzame gemeente In 2025 starten we met het opstellen van het omgevingsprogramma Duurzame gemeente. Hierin nemen we al het beleid inzake duurzaamheid en energietransitie op. Daarbij leggen we ook de relatie met het omgevingsprogramma Warmte, wat is opgenomen in de nog in voorbereiding zijnde Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw).

Aandacht voor lucht-, water- en bodemkwaliteit Omgevingsprogramma Ondergrond Het wordt steeds drukker in de ondergrond. Mede ter uitvoering van de omgevingsvisie en het bijbehorend planMER gaan we in 2025 aan de slag met het omgevingsprogramma Ondergrond. Bij de kaderstellende notitie brengen we in beeld welke financiele middelen noodzakelijk zijn voor het opstellen van dit programma.

Het verbeteren van toezicht en handhaving Integraal Veiligheidsplan en Uitvoeringsplan integrale veiligheid In 2025 stellen we een nieuw Uitvoeringsplan integrale veiligheid op voor de jaren 2025 en 2026. Bovendien evalueren we het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Voor deze producten zijn voldoende financiele middelen beschikbaar. In 2026 starten we met het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 en het bijbehorende uitvoeringsplan.

Programma 9: bestuur en bedrijfsvoering Hieronder is beschreven welke belangrijke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 9 worden verwacht, inclusief de daarbij behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zijn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen. Eventuele gevolgen worden pas duidelijk bij het doorlopen van het organisatieontwikkeltraject en herijking visie dienstverlening. Omdat het beleid nog niet gereed is, is het ook niet duidelijk of de volledige uitvoering meer middelen gaat vragen.

27

4.2. Mutaties per programma Bedragen x € 1.000

2025 primair

2026

mutaties

actueel

primair

mutaties

actueel

lasten Prog. 1 ruimte en wonen

-14.664

-2.276

-16.876

-11.851

5.493

-6.258

Prog. 2 economie en glastuinbouw

-1.949

-5.752

-7.701

-1.186

-738

-1.924

Prog. 3 mobiliteit

-7.933

-51

-7.984

-7.960

-112

-8.072

Prog. 4 groen en recreatie

-7.007

-134

-7.141

-7.122

-216

-7.338

Prog. 5 onderwijs en kinderopvang

-6.347

-38

-6.385

-6.905

108

-6.797

Prog. 6 collectieve voorzieningen

-14.969

-1.915

-16.884

-14.702

-1.278

-15.980

Prog. 7 individuele voorzieningen

-38.356

-4.374

-42.730

-38.548

-4.108

-42.656

Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid

-22.304

-190

-22.494

-21.516

-22

-21.538

Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering

-5.947

-418

-6.365

-5.947

-418

-6.365

subtotaal programma's

-119.476

-15.148

-134.560

-115.737

-1.291

-116.928

Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen

-12.063

2.390

-9.490

-14.793

1.530

-12.930

overhead

-18.028

-946

-18.974

-18.745

-529

-19.274

heffing VpB

-545

-447

-992

-491

-47

-538

bedrag onvoorzien

-103

0

-103

-103

0

-103

-150.215

-14.151

-164.119

-149.869

-337

-149.773

-2.626

-1.789

-4.415

-5.538

-186

-5.724

-152.841

-15.940

-168.534

-155.407

-523

-155.497

Prog. 1 ruimte en wonen

13.524

2.207

15.731

11.121

-5.517

5.604

Prog. 2 economie en glastuinbouw

1.296

7.154

8.450

523

1.112

1.635

Prog. 3 mobiliteit

216

0

216

216

0

216

Prog. 4 groen en recreatie

347

0

347

347

0

347

Prog. 5 onderwijs en kinderopvang

1501

-70

1.431

1.568

-70

1.498

Prog. 6 collectieve voorzieningen

2.134

146

2.280

1.905

146

2.051

Prog. 7 individuele voorzieningen

7.168

1.875

9.043

7.073

1.960

9.033

Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid

16.167

205

16.372

15.379

206

15.585

resultaat voor bestemming dotaties reserves Totaal saldo van lasten inclusief dotaties reserves baten

Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering

790

0

790

790

0

790

subtotaal programma's

43.143

11.517

54.660

38.922

-2.163

36.758

Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

106.934

1.727

108.661

104.851

1.578

106.429

resultaat voor bestemming

150.077

13.244

163.321

143.773

-585

143.187

6.405

1.768

8.173

8.408

124

8.532

156.482

15.012

171.494

152.181

-461

151.719

3.641

-928

2.960

-3.226

-984

-3.778

onttrekkingen reserves Totaal saldo van baten inclusief onttrekkingen reserves BEGROTINGSSALDO NA BESTEMMING

28

Bedragen x € 1.000

2027 primair

2028

mutaties

actueel

primair

mutaties

actueel -6.044

lasten Prog. 1 ruimte en wonen

-8.658

799

-7.836

-8.605

2.614

-816

41

-775

-816

41

-775

Prog. 3 mobiliteit

-8.116

-109

-8.225

-8.116

-229

-8.345

Prog. 4 groen en recreatie

-7.130

-227

-7.357

-7.130

-233

-7.363

Prog. 5 onderwijs en kinderopvang

-7.374

-80

-7.454

-7.374

-50

-7.424

Prog. 6 collectieve voorzieningen

-14.155

-1.363

-15.518

-14.155

-1.343

-15.498

Prog. 7 individuele voorzieningen

-38.548

-4.107

-42.655

-38.548

-4.107

-42.655

Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid

-21.588

-17

-21.605

-21.588

-143

-21.731

Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering

-5.868

-418

-6.286

-5.868

-418

-6.286

subtotaal programma's

-112.253

-5.481

-117.713

-112.200

-3.868

-116.122

Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen

-18.984

1.616

-16.709

-18.984

1.616

-20.044

overhead

-18.700

-731

-19.431

-18.700

-731

-19.431

heffing VpB

-156

22

-134

-156

22

-134

bedrag onvoorzien

-103

0

-103

-103

0

-103

-150.196

-4.574

-154.090

-150.143

-2.961

-155.834

-6.481

90

-6.391

-6.481

5.620

-861

-156.677

-4.484

-160.481

-156.624

2.659

-156.695

Prog. 2 economie en glastuinbouw

resultaat voor bestemming dotaties reserves Totaal saldo van lasten inclusief dotaties reserves baten

6.979

-939

6.040

6.979

-2.516

4.463

Prog. 2 economie en glastuinbouw

Prog. 1 ruimte en wonen

269

0

269

269

0

269

Prog. 3 mobiliteit

216

0

216

216

0

216

Prog. 4 groen en recreatie

347

0

347

347

0

347

Prog. 5 onderwijs en kinderopvang

1.568

-70

1.498

1.568

-70

1.498

Prog. 6 collectieve voorzieningen

1.354

145

1.499

1.354

145

1.499

Prog. 7 individuele voorzieningen

7.073

1.960

9.033

7.073

1.960

9.033

Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid

15.452

205

15.657

15.452

205

15.657

Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering

790

0

790

790

0

790

subtotaal programma's

34.048

1.301

35.349

34.048

-276

33.771

Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

106.724

3.392

110.116

106.724

6.985

113.709

resultaat voor bestemming

140.772

4.693

145.465

140.772

6.709

147.480

onttrekkingen reserves

10.399

398

10.797

10.399

-5.228

5.171

Totaal saldo van baten inclusief onttrekkingen reserves

151.171

5.091

156.262

151.171

1.481

152.651

-5.506

607

-4.219

-5.453

4.140

-4.043

BEGROTINGSSALDO NA BESTEMMING

Gezien de uitgebreide toelichting in dit hoofdstuk wordt in de afzonderlijke programma’s geen toelichting geven op de mutaties.

29

5. Ontwikkeling vermogenspositie 5.1. Vermogenspositie per januari 2024 De ontwikkeling van de vermogenspositie bestaat uit een actualisatie van de huidige vermogenspositie op basis van de Jaarrekening 2023, de verwachte ontwikkelingen in de grondexploitaties en de investeringsplanning, alsmede enkele andere mutaties in het vrij beschikbare vermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000) Weerstand

Capaciteit

Algemene reserve per 1-1-2024

55.150

Resultaat Jaarrekening 2023

15.150

Ten laste van de algemene reserve gebrachte bestemmingen

-7.089

Onvoorzien 2024

103

Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

63.314

Benodigde weerstandscapaciteit

11.099

Beschikbaar vermogen per 1 januari 2024

52.215

In bovenstaande tabel is het jaarrekeningresultaat 2023 opgenomen zoals bekend bij het opstellen van de Voorjaarsnota 2024/kadernota 2025.

De weerstandsratio is bepaald op basis van de normtabel van de Universiteit Twente. Per 1 januari 2024 bedraagt deze 5,17 en wordt daarmee beoordeeld als ‘uitstekend’. Deze ratio wijkt af van de berekening van de ratio ten tijde van de kadernota, aangezien bij de kadernota mutaties gedurende het lopende jaar hebben plaatsgevonden.

Ratio weerstandsvermogen =

30

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

63.314 11.099

= 5,70

5.2. Actualisatie vermogenspositie (algemene reserve) Bij deze paragraaf wordt uitsluitend gerekend met de verwerkte besluiten. De onderwerpen die nog voorliggen vanuit de 'toekomstbestendige gemeentefinanciën' zijn hierbij NIET meegenomen. Bij de toekomstbestendige gemeentefinanciën wordt voortgeborduurd op de hier gepresenteerde cijfers.

Mutaties weerstandscapaciteit exclusief grondexploitaties Er worden de volgende mutaties in de algemene reserve verwacht die van invloed zijn op de beschikbare weerstandscapaciteit. Omschrijving (€ x 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

15.150

-

-

-

-

2. Weidevogelkerngebied

185

-

-

-

-

3. Saldo exploitatie overig gemeentelijk vastgoed

133

133

133

133

133

1. Resultaat jaarrekening 2023

4. Actualisatie investeringen

366

-

-

-

-

5. Resultaatbestemming uit jaarrekeningresultaat

-7.090

-

-

-

-

6. Aanvullende afschrijvingslasten staat van activa

-2.073

-439

-72

-72

-72

7. Metropolitane fietsroute

-1.822

-

-

-

8. Vennootschapsbelastingen over winstuitkeringen

-517

-991

-536

-132

-182

9. Inrichtings-, proces- en organisatiekosten Weidevogelgebied

-35

-

-

-

-

10. Storting bestemmingsreserve "Toekomstbestendige sportvereniging"

-1.000

-

-

-

-

11. Storting voorziening "Groot onderhoud en renovaties buitensport"

-150

-

-

-

-

12.Storting bestemmingsreserve "Afschrijvingslasten onderbouw kunstgrasvelden"

-235

-

-

-

-

-

-

-3.225

-5.507

-

1.824

2.960

-3.778

-4.219

-4.043

-

-

3.225

5.507

-

4.737

1.663

-4.253

-4.290

-4.164

13. Storting in bestemmingsreserve Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027 14. Saldo Kadernota 2024 15. Inzetten bestemmingsreserve Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027 Totaal

Toelichting: 1.

Resultaat jaaarrekening 2023 Dit betreft het voordeling resultaat over het boekjaar 2023.

2.

Weidevogelkerngebied Van de provincie ontvangt de gemeente een eenmalige vergoeding voor de beheerkosten van € 185.000.

3.

Saldo exploitatie overig gemeentelijk vastgoed Na een periode waarin kosten voor renovatie en inrichting zijn gemaakt voor gemeentelijk vastgoed, volgt een aantal jaren waarin de huuropbrengsten de kosten van beheer overstijgen. Zowel de dekking van de kosten als de storting van het jaarlijkse exploitatieoverschot verloopt via de algemene reserve.

4.

Actualisatie investeringen Een lagere boekwaarde leidt tot lagere afschrijvingslasten, het overschot wordt toegevoegd aan de algemene reserve.

5.

Resultaatbestemming Ten laste van de algemene reserve wordt € 7.089.830 onttrokken en wordt bestemd in 2024.

6.

Afschrijvingslasten staat van activa De actualisatie van de staat van activa heeft geleidt tot een aanvullende onttrekking aan de algemene reserve ter dekking van de afschrijvingslasten.

7.

Metropolitane fietsroute Ter dekking van de afschrijvingslasten wordt de bestemmingsreserve Metropolitane fietsroute op de juiste hoogte gebracht.

31

8.

Vennootschapsbelasting over winstuitkeringen Er wordt een hogere winst verwacht op de grondexploitatie hierover wordt 25% vennootschapsbelasting geheven.

9.

Inrichting-, proces en organisatekosten Weidevogelgebied Voor eenmalige inrichtings- en organisatiekosten wordt een investeringsbudget beschikbaar gesteld.

10.

Storting bestemmingsreserve "Toekomstbestendige sportvereniging" Een bedrag van € 1.000.000 wordt onttrokken aan de algemene reserve en wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve "Toekomstbestendige sportvereniging"

11.

Storting voorziening "Groot onderhoud en renovaties buitensport" Conform het Beheerplan sportvelden 2024-2027 wordt € 150.000 toegevoegd aan de voorziening "Groot onderhoud en renovaties buitensport".

12.

Storting bestemmingsreserve "Afschrijvingslasten onderbouw kunstgrasvelden" Conform het Beheerplan sportvelden 2024-2027 wordt € 235.000 toegevoegd aan de bestemmingsreserve "Afschrijvingslasten onderbouw kunstgrasvelden".

13+15.Storting in bestemmingsreserve Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027 Ten laste van de algemene reserve is in 2023 de bestemmingsreserve "Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027' gevormd. 14

Saldo Kadernota 2024 Dit betreft het vrij beschikbaar begrotingssaldo na vaststelling van de Kadernota 2023. In 2026 en 2027 wordt de bestemmingsreserve "Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027" ingezet ter dekking van het nadelige begrotingssaldo.

Mutaties weerstandscapaciteit naar aanleiding van de actualisatie grondexploitaties De actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 levert voor de Kadernota 2024 het volgende beeld op voor wat betreft de verwachte winstuitnames, rente op de strategische grondvoorraad en de dotatie voor de te verwachten verliezen op nadelige complexen. Omschrijving (€ x 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

1. Verhogen van de voorziening nadelige complexen

-125

-50

-40

-82

-41

2. Verwachte winstuitnames grondexploitaties

2.069

3.965

2.146

531

728

Totaal

1.944

3.915

2.106

449

687

Toelichting: 1+2.

Verwachte winstuitnames grondexploitaties De grondexploitaties zijn per 1 januari 2024 geactualiseerd. De geprognotiseerde winsten zijn in de algemene reserve opgenomen.

Samenvatting en conclusie Onderstaand zijn alle mutaties die gevolgen hebben voor het weerstandsvermogen samengevat. Omschrijving (x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

Mutaties exclusief grondexploitaties

4.737

1.663

-4.253

-4.290

Mutaties actualisatie grondexploitatie

1.944

3.915

2.106

449

-4.164 687

Totaal ten gunste/laste van het weerstandsvermogen

6.681

5.578

-2.147

-3.841

-3.477

De beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2024 bedraagt € 63,3 miljoen. In onderstaande tabel wordt het verloop weergegeven na bovenstaande actualisatie. Het benodigd weerstandsvermogen is bij de Jaarrekening 2023 berekend op € 12,245 miljoen. Dit betekent dat de weerstandsratio in de periode 2024-2028 volgens de normtabel wordt gekwalificeerd als uitstekend. Omschrijving (x € 1.000) Beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari

2024

2025

2026

2027

2028

63.314

69.994

75.572

73.425

69.584

Verwachte mutaties

6.680

5.578

-2.147

-3.841

-3.477

Beschikbaar weerstandscapaciteit per 31 december

69.994

75.572

73.425

69.584

66.107

Benodigd weerstandscapaciteit conform Kadernota 2024

11.099

11.099

11.099

11.099

11.099

6,31

6,81

6,62

6,27

5,96

Ratio weerstandsvermogen per 31 december

32

5.3. Overzicht mutaties reserves en voorzieningen Ten behoeve van een evenwichtige bedrijfsvoering is het gebruik van reserves en voorzieningen noodzakelijk. In de beleidsnota Reserves en voorzieningen worden hierover vierjaarlijks voorwaarden vastgelegd. Op grond van artikel 16 van de Financiële verordening gemeente Pijnacker-Nootdorp 2024 wordt jaarlijks als onderdeel van de kadernota een bijgesteld overzicht van reserves en voorzieningen met toelichting opgenomen. In deze toelichting wordt ingegaan op de vorming en besteding van bestemmingsreserves en voorzieningen. De mutaties in de algemene reserve zijn reeds toegelicht bij de actualisatie van de vermogenspositie in paragraaf 4.2.

Reserve: 1. 2.

3.

4. 5.

6.

7.

8.

9.

10. 11.

12.

33

Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Bedrijfsvoering’ Door middel van resultaatbestemming is € 1.590.000 gestort in deze reserve. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Afschrijvingslasten Stanislas-college’ Ten laste van de algemene reserve is de bestemmingsreserve op de juiste hoogte gebracht ter dekking van de afschrijvingslasten ad. € 770.110. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Sociaal Domein’ Door middel van resultaatbestemming is € 429.533 gestort in deze reserve. Dit betreft resterende middelen op de specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Vluchtelingen en asielopvang’ Door middel van resultaatbestemming is € 1.925.016 gestort in deze reserve. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Afschrijvingslasten school De Regenboog’ Ten laste van de algemene reserve is de bestemmingsreserve op de juiste hoogte gebracht ter dekking van de afschrijvingslasten ad. € 278.425. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Cultuur’ Ten laste van de algemene reserve is de bestemmingsreserve op de juiste hoogte gebracht ter dekking van de afschrijvingslasten ad. € 58.314. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Casaschool en IKC Pijnacker-Noord’ Ten laste van de algemene reserve is de bestemmingsreserve op de juiste hoogte gebracht ter dekking van de afschrijvingslasten ad.

€ 200.000 Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Versterking dienstverlening’ Voor de versterking van de dienstverlening door gemeenten zijn door het Rijk POK middelen toegekend (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen), de storting bedraagt € 211.695 in 2024. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Metropolitane fietsroute’ Ten laste van de algemene reserve is de bestemmingsreserve op de juiste hoogte gebracht ter dekking van de afschrijvingslasten ad. € 1.822.000 Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Toekomstbestendige sportvereniging’ Ten laste van de algemene reserve is een € 1.000.000 onttrokken en toegevoegd in de reserve. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘FLO Brandweer’ In verband met wettelijke voorschriften is de voorziening FLO Brandweer omgezet in een reserve. De reserve is gevormd om de fluctuaties op te vangen van de kosten van de overgangsregeling FLO van oud medewerkers van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Afschrijvingslasten IKC's’ Ten laste van de algemene reserve is de bestemmingsreserve op de juiste hoogte gebracht ter dekking van de afschrijvingslasten ad. € 653.520.

1.

2. 3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Bedrijfsvoering’ In 2024 vindt vanuit de reserve Bedrijfsvoering voor € 832.860 aan ontrekkingen plaats. Dit heeft te maken met bedrijfsvoering gerelateerde zaken. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Sociaal Domein’ De kosten van enkele prjectmatige activiteiten worden gedekt uit deze reserve ad. € 493.260. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Vluchtelingen en asielopvang’ Met betrekking tot werkzaamheden voor de vluchtelingenopvang wordt € 176.245 onttrokken uit deze reserve. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Energieneutrale gemeente’ Voor de realisatie van de uitvoeringsprogramma Energietransitieplan 2021 wordt in 2024 € 562.100 ingezet. Onttrekking aan de bestemmingsreserve Financiële gevolgen Corona‘’ Ten laste van de bestemmingsreserve "Financiële gevolgen Corona"wordt € 150.000 ingezet voor duurzaamheidscoach en € 50.000 voor een gezonde leefstijl. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Beschermd wonen beschermd thuis’ Uit deze reserve wordt € 126.620 onttrokken voor werkzaamheden met betrekking tot beschermd wonen. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Degeneratiekosten’ Voor het uitvoeren van herstelwerkzaamheden in Oud Delfgauw worden de kosten gedekt ten laste van de bestemmingsreserve Degeneratiekosten.

Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Maatregelen bestaanszekerheid' Voor het uitvoeren van actieplan bestaanszekerheid 2023-2024 wordt in 2024 € 485.000 onttrokken aan deze reserve. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Toekomstbestendige sportvereniging' Voor het duurzamer en toekomstbestendiger onderhouden van de sportvelden is € 1.000.000 onttrokken en toegevoegd aan de bestemmingsreserve “Afschrijvingslasten onderbouw kunstgrasvelden”. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘FLO Brandweer' Deze reserve is gevormd om fluctuaties op te vangen van de kosten van de overgangsregeling FLO van oud medewerkers van de gemeente Pijnacker-Nootdorp.

Voorziening: 1.

2. 3.

Dotatie aan de voorziening “Groot onderhoud en renovaties buitensport” Conform het Beheerplan sportvelden 2024-2027 wordt in 2024 de voorziening aangevuld met € 150.000. Daarnaast bedraagt de jaarlijkse storting € 9.000. Onttrekking aan de voorziening ‘Baggerwerken’ Conform het Beheerplan Baggeren 2024-2027 wordt structureel € 274.000 gestort in de voorziening. Onttrekking aan de voorziening ‘Riolering’ Voor 2024 zijn de tarieven voor afvalstoffenheffing vastgesteld. Doorbelasting aan de eindgebruiker is niet meer mogelijk. Daarom worden de hogere lasten conform het verbreed GRP 2022-2025 ten laste van de voorziening gebracht

Een volledig overzicht van alle reserves en voorzieningen treft u aan in de bijlage.

34

6. Toekomstbestendige gemeentefinancien 6.1. Exploitatie Exploitatieresultaat Kadernota Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo primaire Begroting 2024-2028 + aangenomen amendementen

1.954

Effecten september circulaire

1.044

864

559

2.188

2.188

Saldo NJN

2.998

4.506

-2.666

-3.320

-3.266

Mutaties KN

-1.173

-1.546

-1.112

-900

-777

Saldo kadernota '25

1.824

2.960

-3.778

-4.219

-4.043

3.642

-3.225

-5.508

-5.454

Naar aanleiding van de negatieve meerjarenbegroting, vanaf het 'ravijnjaar 2026', heeft het college een bestuursopdracht verstrekt voor "toekomstbestendige gemeentefinanciën". Vanuit financieel toezicht (verticaal vanuit de provincie) heeft elke gemeente de plicht een realistische én sluitende meerjarenbegroting te kunnen overleggen. Daarnaast is sprake van enkele grote (financiële) onzekerheden, zoals: • • •

Herverdeeleffect gemeentefonds, Oplopende kosten in het sociaal domein, Aanvullende ombuigingen vanuit het Rijk.

Niet in (hoofdstuk) kadernota opgenomen voorstellen (ter overweging/ afweging Raad) Er is een aantal onderwerpen waarover nog geen besluitvorming heeft plaatsgevonden, maar waarvoor de nodige voorbereidingen zijn getroffen met een substantiële en/ of structurele impact. Om de juiste afweging te kunnen maken worden deze onderwerpen hierna binnen deze Voorjaarsnota/ Kadernota uiteengezet. De gevolgen van deze onderwerpen zijn (nog) niet in de administratie verwerkt, en daarmee in de delen hiervóór nog niet in het beeld verwerkt. Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Programma 3 Katwijkerlaan

-320

-320

-320

Kerkweg/ Veenweg

-42

-42

-42

-526

-526

-526

-154

-154

-154

Hofweg

-445

Programma 6 Sociaal Cultureel Centrum Pijnacker Programma 10 NIET herinvoeren hondenbelasting Subtotaal

-445

0

-1.042

-1.042

-1.042

Saldo

1.379

2.960

-4.820

-5.261

-5.085

Toelichting Katwijkerlaan Zoals bij de Kadernota, onder programma 3, vermeld: de beschoeiing en keerwanden langs de Katwijkerlaan zijn in een slechte technische staat. De gemeente gaat daarom de Katwijkerlaan tussen de Vlielandseweg en de S-bocht vernieuwen. De herinrichting bestaat uit verschillende deelprojecten. Bij een eerdere inventarisatie is gesproken over een maximale investeringslast van € 7 miljoen. De bijbehorenede kapitaallasten zijn hier gekwantificeerd/ opgenomen.

35

Kerkweg/ Veenweg Het verkeersveiligheidsproject Kerkweg/Veenweg in Nootdorp is onderdeel van de Projectenagenda Verkeersveiligheid. In de daarvoor uitgevoerde verkeersveiligheidsenquête is de Kerkweg het meest genoemd als onveilig ervaren weg. De kosten worden vooralsnog geraamd op € 1,4 miljoen. De bijbehorende kapitaallasten zijn hier gekwantificeerd/ opgenomen.

Hofweg In de begroting is voor de vergroening (Beleids- en beheerplan openbaar groen 2019-2022) en onderhoud van de weg (Beheerplan Wegen 2022-2023) budget gereserveerd om de Hofweg gedeeltelijk te reconstrueren. In het kader van de planvorming is na een participatietraject onderhavig definitief ontwerp ontstaan waarvoor meer financiële middelen benodigd zijn.

SCC Pijnacker Het college heeft het besluit over het Sociaal Cultureel Centrum uitgesteld. Om een goede afweging te kunnen maken worden de nu bekende effecten opgenomen. Deze effecten beslaan een viertal delen, waarvan het explotatiedeel hier(boven) gepresenteerd: • • • •

Exploitatielasten, Exploitatielasten ten laste van het restand van de Eneco-stelpost, Een beslag op de algemene reserve, Desinvestering van de boekwaarde van het bestaande gebouw ten laste van de algemene reserve.

Zoals de planning er nu uitziet, staat het besluit over de realisatie van het Sociaal Cultuur Centrum in september 2024 op de agenda van de gemeenteraad. De financiële gevolgen worden daarna meegenomen bij de behandeling van de begroting die in november 2024 besproken wordt in de gemeenteraad.

NIET herinvoeren hondenbelasting Eerder heeft de raad besloten (tijdelijk) de hondenbelasting af te schaffen. Dit tijdelijke besluit loopt tot en met 2025. Wanneer de raad besluit de hondenbelating NIET her in te voeren leidt dit tot een daling van de baten in de begroting vanaf 2026.

36

Voorgestelde maatregelen Gezien de huidige negatieve meerjarenraming en de hiervoor genoemde 'claims' op de exploitatiebegroting is een 'groslijst' samengesteld van mogelijke maatregelen die kunnen helpen bij/ leiden tot een sluitende meerjarenbegroting. Voor de uitwerking van mogelijke maatregelen is in eerste instantie gekeken naar 2027 als ijkjaar. Ten tijde van de bestuursopdracht het verste perspectief. Terug in de tijd is vervolgens bekeken wanneer maatregelen te effectueren zijn. Vanuit de groslijst stelt het college voor de volgende maatregelen door te voeren: Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Omvang post

Inhaalindexering OZB (6% 2022-2024)

708

708

708

708

708

Ruimte in begroting handhaving en IVP

75

75

75

75

75

ICT kosten decentraal begroot, onderdeel van ICT beheerplan (dubbel begroot)

103

103

103

103

103

Ruimte in begroting cultuur(nota)

70

70

70

Ruimte in begroting lokaal onderwijs

38

38

38

Ruimte in begroting omgevingswet

130

130

130

130

233

Herijking provinciaal subsidiebeleid Dobbeplas

-75

-75

-75

-75

-75

71

71

667

Afbouwen enkele niet wettelijke subsidies Dubbele taak: maaien en begrazen

38

38

38

75

Inperken leerlingenvervoer

25

50

50

1.000

60

60

60

60

200

200

200

Participatiebeleid inperken/ onderdeel maken van projectkosten

60

Herziening parkeermaatregelen centra Voorbereidingsbudgetten transformatiegebieden

96

96

96

96

96

Citymarketing

43

43

43

43

78

25

25

25

55

Bijdrage regionale groen Subtotaal Saldo

0

1.140

1.227

1.631

1.631

1.379

4.100

-3.592

-3.631

-3.455

Toelichting Inhaalindexatie OZB De afgelopen drie jaar (2022-2024) is de OZB (in zijn totaliteit) minder geindexeerd dan de 'budgetneutrale indexatie'. In totaal, gecumuleerd, betreft dit ca. 6%. Door per 2025 deze inhaalindexering toe te passen is de OZB weer op het te verwachten niveau. Toegepaste indexatie

Budgetneutrale indexatie

Verschil

Meerjarig effect1

2022 1,4%

2,1%

0,7%

0,7%

2023 1,3%

3,1%

1,8%

2,5%

2024 3,8%

7,0%

3,2%

6,0%

1 Meerjarig effect wordt berekend op basis van 'indexatie op indexatie' en is (dus) geen optelsom van de verschillen per jaar.

Om een beeld te schetsen van de OZB-ruimte wordt in de volgende tabel (over het jaar 2023) een vergelijking gemaakt tussen de door de gemeente Pijnacker-Nootdorp gehanteerde OZB percentages en de rekenpercentages van de algemene uitkering: Pijnacker-Nootdorp

Rekentarief algemene uitkering

Verschil %

0,0727%

0,0857%

18%

OZB niet woningen - eigenaren 0,2348%

0,2796%

19%

OZB niet woningen - gebruik

0,2127%

27%

OZB woningen

0,1671%

Het rekentarief van de algemene uitkering is een generiek percentage dat het Rijk gebruikt voor elke gemeente. Op basis van dit tarief wordt elke gemeente gekort op de algemene uitkering, voor het deel waarvan 'het Rijk

37

vindt' dat de gemeente dit middels lokale belastingen zelf kan ophalen. Aan deze methodiek kleven diverse 'mitsen en maren', maar deze vergelijking geeft wel een beeld/ perspectief van waar de gemeente staat. In 2023 is ca. € 11,4 miljoen OZB opgelegd. 1% verschil betekent dus ca. € 114.000.

Ruimte in begroting Op een aantal onderdelen is sprake van ruimte in de begroting. Dit betreft begrote kosten die (momenteel) niet worden besteed en/ of eenvoudig te reduceren zijn, zonder negatieve (bij)effecten. Dit betreft: • • •

Handhaving en IVP (integraal veiligheidsplan), ICT kosten, Omgevingswet.

Naast bezuinigingsmogelijkheden zijn er ook een aantal exploitatieonderdelen (cultuur en LEA; lokaal educatieve agenda) waar we extra uitgaven verwachten. Een alternatieve mogelijkheid is om wel binnen het budget voor deze posten uit te komen door het herzien van het uitvoeren van beleid. Gelet op de urgentie en het belang van deze onderwerpen heeft het de voorkeur om het budget hiervoor aan te passen.

Herijking provinciaal subsidiebeleid Dobbeplas en Hondenbos In tegenstelling tot de hier opgenomen besparingen is bij de inventarisatie geconstateerd dat herijking van het provinciaal subsidiebeleid leidt tot het verlagen van de subsidie ten behoeve van het beheer van het recreatiegebied bij de Dobbeplas en Hondenbos.

Afbouwen enkele niet- wettelijke subsidies Het college heeft de niet- wettelijke subsidies beoordeeld en is tot de conclusie gekomen een tweetal subsidies te willen afbouwen, te weten aan de Papaver en de Stichting Urgente Noden. Van enkele andere subsidies moeten de neveneffecten en/ of mogelijkheden nog worden uitgezocht. Van enkele andere subsidies is beoordeeld dat het afbouwen/ afschaffen grotere negatieve effecten (kunnen) hebben.

Dubbele taak: maaien/ begrazen Momenteel is er sprake van een dubbele taak: er zijn afspraken voor zowel maaien als begrazen voor hetzelfde gebied. De kosten hiervoor kunnen worden teruggebracht door hier gericht naar te kijken.

Inperken leerlingenvervoer Door kritisch te kijken naar hoe het leerlingenvervoer momenteel wordt aangeboden stelt het college voor hier taakstellend een besparing van € 50.000,- op te nemen. Dit kan worden gerealiseerd door zowel de kosten- als opbrengstenkant tegen het licht te houden.

Participatiebeleid inperken/ onderdeel maken van projectkosten Er is structureel budget begroot voor participatiebeleid. Voorgesteld wordt om kosten voor participatie onderdeel te maken van projectkosten en de participatie daarmee te integreren bij projecten waarbij participatie wordt voorgesteld.

Herziening parkeermaatregelen centra De gemeente heeft in het verleden met derden overeenkomsten gesloten voor het parkeerbeleid. De kosten van deze voorziening lopen op waarbij dit niet meer in relatie is tot het beoogde doel. Onderzoek is noodzakelijk hoe we hier als gemeente een doorontwikkeling in kunnen maken.

Voorbereidingsbudgetten transformatiegebieden Er zijn structurele voorbereidingsbudgetten voor transformatiegebieden begroot. Voorgesteld wordt hiervoor gericht, incidenteel, voor te budgetteren.

Citymarketing Door citymarketing gericht in te zetten (te definiëren wat wordt gehandhaafd en wat niet, wat binnen andere bestaande activiteiten past) is dit budget terug te brengen naar € 35.000,-.

38

Bijdrage regionale groen Met andere buurgemeenten werken we samen aan de ontwikkeling van regionaal groen. Aan twee regionale platforms voor regionaal groen leveren we jaarlijks een bijdrage: Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland (BPL), en Regiopark Buytenhout. Met een budget van € 30.000 kunnen we deze regionale samenwerking voldoende borgen.

Voorgestelde maatregelen, verder uit te werken bij de begroting Enkele maatregelen van de groslijst is door het college aangemerkt om de impact te verkennen richting de begroting 2025. Van deze maatregelen is het financiële en/ of bijkomende effect nog niet voldoende in beeld. Bedragen x € 1.000 (-/is nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Omvang post

Kosten ondernemers toerekenen aan OZB nietwoningen

310

310

310

310

Kosten toerekenen (o.a. BTW) aan rioolen afvalstoffenheffing

320

320

320

320

Kosten/ leges gehandicaptenparkeren

100

100

100

100

Subtotaal Saldo

0

0

730

730

730

1.379

4.100

-2.862

-2.900

-2.724

Toelichting Kosten ondernemers toerekenen aan OZB niet-woningen Het college staat positief tegenover het principe van 'de gebruiker betaalt'. De effecten van het toerekenen van kosten van ondernemers aan OZB niet-woningen dienen echter nog verder worden uitgezocht. Het college stelt voor deze maatregel onder voorbehoud van deze effecten bij de begroting verder uit te werken.

Kosten toerekenen aan riool- en afvalstoffenheffing Het college staat positief tegenover het principe van 'de gebruiker betaalt'. De exacte omvang en effecten van deze maatregel dient nog verder te worden onderzocht. Het college stelt voor deze maatregel bij de begroting verder uit te werken.

Kosten/ leges gehandicaptenparkeren Het college staat positief tegenover het principe van 'de gebruiker betaalt'. Kosten voor gehandicaptenparkeren niet met leges belasten is een keuze geweest voor het faciliteren van met name minima. Het college hecht er waarde aan uit te zoeken hoe de(ze) doelgroep wordt bereikt/ gefaciliteerd alvorens dit in te voeren. Voorgesteld wordt deze maatregel bij de begroting verder uit te werken.

39

Samenvatting Voorgaande uiteenzettingen leiden tot de volgende resultaten: Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo na VJN/ KN én claims

1.379

2.960

-4.820

-5.261

-5.085

Set met maatregelen fase 1a

0

1.140

1.227

1.631

1.631

Set met maatregelen fase 1b

0

0

730

730

730

1.379

4.100

-2.862

-2.900

-2.724

>0

3.000

-2.000

-2.000

-2.000

-862

-900

-724

Saldo Streefbedrag na dekkingsvoorstellen, in afwachting meicirculaire Verschil

Het college stelt voor om, vooruitlopend op de begroting, maatregelen uit te werken tot een tekort in 2026/ 2027 van ca. € 2 miljoen. Op basis van bovenstaande tabel rest een verschil van ca. € 900.000. Bij de vaststelling van de kadernota komt het college, ter afronding van 'fase 1', nog met de onderstaande aanvullende maatregelen voor € 750.000 (eerder: fase 1c). Het college stelt voor dit resterende bedrag op te halen vanuit de volgende twee onderwerpen: •

•

“Ruimte onder het BCF-plafond”: in de huidige begroting wordt rekening gehouden met een bedrag van € 450.000. Vanaf 2021 bedroeg de werkelijke afrekening ca. € 700.000. Dit betekent een ruimte van ca. € 250.000. Volgens de regels van het provinciaal toezicht is het toegestaan de laatst bekende afrekening in de meerjarenbegroting op te nemen. De laatst bekende afrekening is van 2022: € 690.000, het laatst bekende voorschot (van september 2023, over 2023): € 780.000. Uitgaande van het feit dat we structureel meer ruimte hebben dan waar in het meerjaren beeld rekening mee is gehouden stelt het college voor om € 250.000 structureel toe te voegen. Conform de vastgestelde nota en de Wet- en regelgeving inzake de treasury inrichting van de organisatie is optimalisatie van het rente beleid noodzakelijk. De kasgeldmiddelen en de langlopende leningen (met hogere rente standen) dienen conform eerdere besluiten meer in lijn gebracht te worden. Voor investeringen met directe (grondexploitatie) of indirect (leges en tarieven) dient de financiering hierop meer efficiënt aan te sluiten. Door deze optimalisatie ontstaat ook meer efficiëntie in de bedrijfsvoering. Het college stelt voor om hier structureel € 500.000 een voordeel te realiseren ten opzicht van de huidige meerjarenprognose (vanaf 2027).

Maatregelen waarvan wordt voorgesteld NIET door te voeren in deze fase (mogelijk fase 2; kadernota 2026) Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

Omvang post

Invoeren betaald parkeren

PM

Afschaffen/ afbouwen combinatiefunctionarissen

347

Strategisch adviseur participatie

142

Versobering onderhoud/ beheerplan(nen)

100

Terugbrengen aantal beschut werkplekken

75

Actualisatiebudget omgevingsvisie

64

Afschaffen Rotterdampas

50

Bijdrage bureau Halt

18

Kostendekkendheid leges

PM

Omvang subsidies

PM

Beoordeling personeelsformatie

PM

Extra budget zwerfdieren en ongediertebestrijding

20

Zorg en veiligheidshuis

23

Bijdrage breedtesport

25

Toelichting afweging Invoeren betaald parkeren Het college heeft opdracht gegeven het parkeerbeleid te evalueren en met aanbevelingen te geven, waarbij mede rekening wordt gehouden met de volgende afwegingsfactoren:

40

• • • •

Duurzaamheid: ontmoedigen autogebruik, Faciliteren forenzen Den Haag en Rotterdam: wordt Pijnacker-Nootdorp gebruikt voor forenzen van en naar Den Haag en Rotterdam, (eventueel) Belasten van tweede auto's, Parkeerfaciliteiten bij centra en OV-hubs.

Afschaffen/ afbouwen combinatiefunctionarissen Het college schat in dat de neveneffecten van het afschaffen/ afbouwen van de combinatiefunctionarissen grote impact heeft. Momenteel wordt een deel van de kosten gedekt vanuit een SPUK (specufieke uitkering). Indien deze inkomsten ontbreken/ wegvallen kan opnieuw een afweging worden gemaakt.

Strategisch adviseur participatie De gemeente Pijnacker-Nootdorp hecht veel waarde aan participatie. Tegelijkertijd brengt participatie kosten met zich mee. Het college stelt voor participatie onderdeel te maken van projectkosten. Om dit binnen de gemeente te organiseren is wel personele formatie benodigd.

Versobering onderhoud/ beheerplannen Het college acht het versoberen van het onderhoud en/ of de beheerplannen vooralsnog niet wenselijk. De huidige actualisaties van beheerplannen resulteren in grotere budget-vragen. Op korte termijn is het dus naar verwachting niet haalbaar hier kostenbesparing(en) in te realiseren.

Terugbrengen aantal beschut- werkplekken Het aantal beschut- werkplekken is opgehoogd. Er kan een keuze worden gemaakt dit aantal plekken weer terug te brengen naar het eerdere niveau. Er is echter sprake van een wachtlijst voor beschut werken, waardoor het niet haalbaar wordt geacht deze plekken af te schalen.

Actualisatiebudget omgevingsvisie Het college acht het noodzakelijk deze budgetten in stand te houden voor het monitoren en actualiseren van de omgevingsvisie.

Afschaffen Rotterdampas De gemeente Pijnacker-Nootdorp levert een bijdrage voor het faciliteren in de Rotterdampas. Voor het afschaffen hiervan wil het college eerst uitzoeken wat de neveneffecten zijn en/ of hoe de doelgroep kan worden gefaciliteerd.

Bijdrage bureau Halt De bijdrage aan bureau Halt is geen wettelijke taak. De verwachting is echter dat wanneer geen bijdrage geleverd wordt aan Halt, en daar dus geen gebruik meer van gemaakt kan worden, de neveneffecten groter zijn en leiden tot hogere lasten voor de gemeente.

Kostendekkendheid leges Onderzoek naar in hoeverre de leges kostendekkend zijn en/ of meer kostendekkend te maken zijn is op (relatief) korte termijn niet haalbaar. Het is een zorgvuldig proces om de nieuwe toerekeningssystematiek op te stellen omdat het ook gebonden is aan Wet- en regelgeving. Voorgesteld wordt om dit door te schuiven naar tenminste fase 2 (kadernota 2026).

Omvang subsidies Het beoordelen van de subsidies in zijn geheel vraagt veel zorgvuldigheid. Op (relatief) korte termijn is het niet haalbaar om de subsidie-verstrekkingen te beoordelen en af te wegen in het kader van te realiseren besparingen. In de uitwerking naar de begroting nemen we dit mee in de inventarisatie.

Beoordeling personeelsformatie Ook de beoordeling van de personeelsformatie vraagt zorgvuldig uitzoekwerk. Er is een interne projectopdracht gegeven om de basis inrichting aan te passen naar de gewenste managementinformatie. De resultaten vanuit dit project worden pas eind 2024 verwacht. Daarnaast wordt gewerkt aan het organisatieontwikkelplan, is er

41

sprake van krapte op de arbeidsmarkt (hetgeen leidt tot hogere kosten van externe inhuur voor hetzelfde werk) en hoge werkdruk.

Extra budget zwerfdieren en ongediertebestrijding, Zorg en veiligheidshuis, Bijdrage breedtesport Deze onderwerpen zijn gezien omvang en eventuele/ onbekende gevolgen (nog) niet verder verkend.

Naar fase 2 doorverwezen onderwerpen Naast de hierboven beschreven maatregelen zijn enkele andere onderwerpen aangemerkt om in 'fase 2' in de beoordeling mee te nemen, dit betreft: • • • • •

OZB, de huidige OZB verhoging is een correctie op het verschil tussen de toegepaste indexatie en de werkelijke inflatie. Er is geen verhoging toegepast voor het sluitend verkrijgen van de begroting, Precario, het betreft hier het in kaart brengen van reclame zuilen, lichtmastreclame maar ook het houden van terrassen, 'Niet maaien, maar zaaien', LED-straatverlichting op bepaalde momenten lager zetten, Eventuele inzet van de mogelijkheid om algemene reserve te gebruiken voor dekking van structurele lasten (zie uitwerking hierna).

Inzet van algemene reserve ter dekking van structurele lasten Vanaf (1 januari) 2024 is het gemeenten toegestaan reserves en overschotten in te zetten ter dekking van structurele lasten. Als voorwaarden hiervoor gelden de volgende regels: • • •

42

Van het vrij besteedbare vermogen (algemene reserves) mag maximaal 10% worden ingezet, De solvabiliteit moet groter zijn én blijven dan 20%, Het weerstandsvermogen moet, naar oordeel van de toezichthouder (de provincie), voldoende zijn.

6.2. Vermogenspositie Onderstaand wordt de ontwikkeling van de algemene reserve, ten gevolge van alle hiervoor genoemde onderwerpen/ uiteenzettingen, gepresenteerd. Aanvullend op de eerder genoemde vermogenspositie wordt hierbij ook rekening gehouden met (de) uitnamen uit de algemene reserve voor onderwerpen waar nog geen besluitvorming heeft plaatsgevonden (zogenoemde 'claims'). Dit geeft een beeld weer van de effecten van de te nemen besluiten in het perspectief van de gehele vermogenspositie. (x € 1.000)

2024

2025

Beginstand algemene reserve

55.150

resultaat JR '23 (na bestemming):

8.060

Mutaties algemene reserve VJN/ KN

-5.147

2026

2027

2028

51.366

36.579

33.492

31.271

-1.297

-475

-71

-121

-4.043

Uitname AR: Integraal huisvestingsplan kindcentra (index norm '24)

-2.050

Dekking afschrijvingslasten SCC middels reserve Afboeken Rabo (desinv SCC, maximaal)

-12.840 -2.951

Grex Oranjepark (worst case) Dwarskade Aanbestedingsrisico scholen

-5.000 -275 -2.800

Effect exploitatieresultaat Exploitatieresultaat KN

1.824

2.960

-3.778

-4.219

Claims en maatregelen fase 1

-445

1.390

1.165

2.069

2.069

Resultaat

1.379

4.350

-2.612

-2.150

-1.974

Eindsaldo algemene reserve

51.366

36.579

33.492

31.271

29.175

43

7. Kaders Duurzaamheid (Sustainability) Bij de vaststelling van de jaarrekening 2022 heeft onze toenmalige accountant, Baker & Tilly, in het accountantsverslag een aanbeveling gedaan om meer nadrukkelijk aandacht te geven aan de doelstellingen vanuit duurzaamheid (Sustainability). Dit naar aanleiding van de aangescherpte doelstellingen vanuit de Europese Unie om in het kader van het streven naar klimaatneutraal leven de natuurlijke habitat te beschermen. In november heeft het Europese Parlement de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vastgesteld waarmee voor grote bedrijven vanaf 2025 een verplichting ontstaat om hierop te rapporteren. Voor lokale overheden is dit vooralsnog geen verplichting. De gemeenteraad heeft in de behandeling van de jaarrekening het college verzocht om duurzaamheid (Sustainability) via de Planning en Control Cyclus te organiseren. In reactie op het verzoek heeft het college bij monde van de wethouder financiën de volgende toezegging gedaan aan de raad: “om met de gemeenteraad in overleg te gaan over de reikwijdte en informatieverschaffing inzake een duurzaamheidsrapportage, met als doel hierover in de loop van 2024 concrete afspraken te maken. Dit in de geest van de ingetrokken motie ‘Advies accountant” (MATIS-lijst T.2023.27).

De behandeling van de Kadernota is, naar mening van het college, het meest logische eerstvolgende moment om dit overleg inhoudelijk te faciliteren. Het college stelt aan de raad voor om hieraan op de volgende wijze invulling te geven. De CSRD voorziet in een beperkt aantal aandachtsgebieden. De gemeenteraad is onlangs door het college geïnformeerd (zaaknummer 1453357) over het advies van het college om ons als gemeente niet actief aan te sluiten bij het netwerk Gemeenten4GlobalGoals van de VNG. Als gemeente voeren wij wel veel beleidstaken uit die hier rechtstreeks een verbinding mee hebben. In het advies zijn daarbij de volgende doelen opgenomen:

In de begroting 2025 zullen wij in de paragraaf duurzaamheid (Sustainability) een eerste aanzet doen om voor boven vermelde doelen de activiteiten die wij, of onze partners namens ons, uitvoeren op te nemen. Daarmee ontstaat voor 2025 inzicht in wat we al doen en ontstaat voor de gemeenteraad ook de mogelijkheid om bij de volgende kadernota en/of het raadsakkoord na de verkiezingen in 2026 aanvullend kaders te stellen voor mogelijk nieuw of te wijzigen beleid. In het kader van herkenbaarheid met andere gemeenten stellen wij voor om de hiervoor genoemde doelen structuur toe te passen. Via de begroting brengt het college de doelstellingen in beeld en uiteraard via het jaarverslag de verantwoording van het gevoerde beleid.

44

8. Bijlagen

45

8.1. Reserves en voorzieningen Saldo eind dienstjaar 2023 EIGENVERMOGEN Algemene reserves Algemene Reserve

55.150.048

Resultaat jaarrekening

15.149.963

Totaal algemene reserve

70.300.011

Bestemmingsreserves: Best. Reserve Afschrijvingslasten Gemeentelijke huisvesting

5.387.240

Best. Reserve Afschrijvingslasten Fes Oostelijke Randweg

6.512.376

Best. Reserve Afschrijvingslasten Komkommerweg

5.155.808

Best. Reserve Afschrijvingslasten ISV Pijnacker Noord

1.091.987

Best. Reserve Afschrijvingslasten Ruijven Zuid-Polder

412.758

Best. Reserve Bedrijfsvoering

3.125.088

Best. Reserve Afschrijvingslasten De Groene Wijdte

3.343.233

Best. Reserve Afschrijvingslasten Stanislas-college

9.999.823

Best. Reserve Afschrijvingslasten Renovatie scholen Pijnacker Noord Best. Reserve Bestemmingsreserve Sociaal Domein

115.632 4.064.533

Best. Reserve Vluchtelingen en asielopvang

854.807

Best. Reserve Energieneutrale gemeente

2.078.285

Best. Reserve Beheer Dobbeplas

310.000

Best. Reserve Afschrijvingslasten herinrichting Raadhuisplein

525.228

Best. Reserve Groene Keizer

285.000

Best. Reserve Afschrijvingslasten Modernisering gemeentekantoor

309.484

Best. Reserve Afschrijvingslasten Schoollokaties Ackerswoude en Keijzershof

11.722.352

Best. Reserve Kwaliteitsverbetering Groenzoom

1.096.750

Best. Reserve Afschrijvingslasten Herstructurering Katwijkerlaan

2.088.757

Best. Reserve Afschrijvingslasten School de Regenboog

5.506.708

Best. Reserve Verbinding Groenzoom-Balijbos

262.386

Best. Reserve Implementatie Omgevingswet

989.027

Best. Reserve Financiele gevolgen Corona

200.000

Best. Reserve Cultuur

660.000

Best. Reserve Afschrijvingslasten Casaschool en IKC Pijnacker Noord

15.162.887

Best. Reserve Lagere rente langlopende leningen o/g

5.128.572

Best. Reserve Faciliteiten personeel

149.322

Best. Reserve Tijdelijke huisvesting CBS Schatkaart

159.222

Best. Reserve Tijdelijke huisvesting Jan Jansen Sporthal

158.142

Best. Reserve Bescherm wonen/beschermd thuis Best. Reserve Afschrijvingslasten opvanglocaties ontheemden

451.318 2.023.467

Best.Reserve Degeneratiekosten

350.000

Best.Reserve Transformatiegebieden

304.566

Best. Reserve Oranjepark

350.800

Best. Reserve Maatregelen bestaanszekerheid

717.500

Best. Reserve Versterking dienstverlening

697.951

Best. Reserve Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027 Best. Reserve Metropolitane fietsroute

3.635.000

Best. Reserve Toekomstbestendige sportvereniging

-

Best. Reserve FLO Brandweer

-

Reserves m.b.t. Enecogelden Best. Reserve Afschrijvingslasten IKC's

46

26.338.423

Best. Reserve Afschrijvingslasten Sporthallen

9.705.278

Best. Reserve Afschrijvingslasten Onderbouw kunstgrasvelden

1.905.093

Best. Reserve Afschrijvingslasten Cultura Dorpsstraat 7

1.581.354

Best. Reserve Afschrijvingslasten Begraafplaats St. Janshof

2.681.867

Best. Reserve Afschrijvingslasten Asfaltering

358.875

Totaal bestemmingsreserve

137.956.900

Totaal eigen vermogen

208.256.911

VOORZIENINGEN Voorziening Onderhoud wegen

1.883.996

Voorziening Onderhoud gebouwen

73.197

Voorziening Baggerwerken

37.407

Voorziening Dubieuze debiteuren

967.826

Voorziening Nadelige complexen

8.187.000

Voorziening Wethouderspensioenen

3.097.626

Voorziening Openbaar groen

484.835

Voorziening Civiele kunstwerken

104.439

Voorziening Riolering (egalisatie)

5.000.626

Voorziening Beheer Dobbeplas

57.470

Voorziening Groot onderhoud en renovaties buitensport

43.623

Voorziening Beheer Wandelbos Laakweg

1.178.706

Voorziening Bovenwettelijk verlof

419.313

Voorziening RVU en personele verplichtingen

941.339

Voorziening Herstelwerkzaamheden Het Nest

279.874

Totaal voorzieningen

22.757.276

Reserves en voorzieningen

231.014.187 Begroting 2024 Bij:

Af:

Begroting 2025 Saldo eind

Bij:

Af:

dienstjaar 2024

Saldo eind dienstjaar 2025

EIGENVERMOGEN Algemene reserves Algemene Reserve

17.903.228

13.047.015

60.006.261

15.149.963

-

17.903.228

28.196.978

60.006.261

4.097.610

1.479.582

62.624.289

Best. Reserve Afschrijvingslasten Gemeentelijke huisvesting

-

413.810

4.973.430

-

403.810

4.569.620

Best. Reserve Afschrijvingslasten Fes Oostelijke Randweg

-

176.010

6.336.366

-

176.010

6.160.356

Best. Reserve Afschrijvingslasten Komkommerweg

-

25.256

5.130.553

-

40.256

5.090.297

Best. Reserve Afschrijvingslasten ISV Pijnacker Noord

-

27.300

1.064.688

-

27.300

1.037.388

Best. Reserve Afschrijvingslasten Ruijven ZuidPolder

-

17.120

395.638

-

17.120

378.518 3.682.228

Resultaat jaarrekening

4.097.610

1.479.582

62.624.289 -

Totaal algemene reserve Bestemmingsreserves:

Best. Reserve Bedrijfsvoering

1.590.000

832.860

3.882.228

-

200.000

Best. Reserve Afschrijvingslasten De Groene Wijdte

-

242.421

3.100.812

-

122.421

2.978.391

Best. Reserve Afschrijvingslasten Stanislas-college

770.110

259.601

10.510.332

-

259.601

10.250.731

Best. Reserve Afschrijvingslasten Renovatie scholen Pijnacker Noord

-

24.543

91.089

-

13.283

77.806

Best. Reserve Bestemmingsreserve Sociaal Domein Best. Reserve Vluchtelingen en asielopvang Best. Reserve Energieneutrale gemeente

47

848.683

493.260

4.419.956

97.400

468.800

4.048.556

1.925.016

176.245

2.603.578

-

51.000

2.552.578

-

562.100

1.516.185

-

-

1.516.185

Begroting 2024

Begroting 2025

Best. Reserve Beheer Dobbeplas

-

-

310.000

-

-

310.000

Best. Reserve Afschrijvingslasten herinrichting Raadhuisplein

-

2.143

523.085

-

22.547

500.538

Best. Reserve Groene Keizer

-

-

285.000

-

-

285.000

Best. Reserve Afschrijvingslasten Modernisering gemeentekantoor

-

42.091

267.393

-

42.091

225.302

Best. Reserve Afschrijvingslasten Schoollokaties Ackerswoude en Keijzershof

-

53.166

11.669.186

-

294.388

11.374.798

Best. Reserve Kwaliteitsverbetering Groenzoom

-

-

1.096.750

-

-

1.096.750

Best. Reserve Afschrijvingslasten Herstructurering Katwijkerlaan

-

34.499

2.054.258

-

20.822

2.033.436

278.425

-

5.785.133

-

17.946

5.767.187

Best. Reserve Verbinding Groenzoom-Balijbos

-

-

262.386

-

-

262.386

Best. Reserve Implementatie Omgevingswet

-

-

989.027

-

-

989.027

Best. Reserve Financiele gevolgen Corona

-

200.000

0

-

-

0

Best. Reserve Cultuur

58.314

-

718.314

-

660.002

58.312

Best. Reserve Afschrijvingslasten Casaschool en IKC Pijnacker Noord

200.000

187.226

15.175.661

-

291.284

14.884.377

Best. Reserve Lagere rente langlopende leningen o/g

-

1.289.000

3.839.572

-

1.020.000

2.819.572

Best. Reserve Faciliteiten personeel

-

-

149.322

-

-

149.322

Best. Reserve Tijdelijke huisvesting CBS Schatkaart

-

159.222

-

-

-

-

40.832

198.974

-

-

-

-

Best. Reserve Bescherm wonen/beschermd thuis

-

126.260

325.058

-

-

325.058

Best. Reserve Afschrijvingslasten opvanglocaties ontheemden

-

11.761

2.011.706

-

101.761

1.909.945

Best.Reserve Degeneratiekosten

-

210.000

140.000

-

140.000

-

Best.Reserve Transformatiegebieden

-

150.000

154.566

-

150.000

4.566

Best. Reserve Oranjepark

-

-

350.800

-

350.800

-

Best. Reserve Maatregelen bestaanszekerheid