Document · PDF

Voorjaarsnota 2024 en Kadernota 2025

Raad Besluitvorming 11 juli 2024, gemeente Pijnacker NootdorpBij agendapunt: Voorjaarsnota 2024/Kadernota 202520.280 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Kadernota Begroting

Planning & Control-cyclus

Jaarrekening

rin

e nak ko or

gsa gen

Bedr

lij n

o Ui

o da c

ijf s p la n D

ll e

Najaarsnota

Voorjaarsnota 2024 en Kadernota 2025 Dorps wonen in de metropoolregio

Inhoudsopgave 3 1. Inleiding en besluit 10 2. Voorjaarsnota - Financiële actualisatie 2024 10 17

2.1. Voortgang 2024 en exploitatie 2.2. Mutaties per programma

18 3. Bepalingen kaders bĳ begroting 2025-2028 19 4. Kadernota - Financiële actualisatie meerjarenperspectief 19 28

4.1. De exploitatie in meerjarenperspectief 2025-2028 4.2. Mutaties per programma

30 5. Ontwikkeling vermogenspositie 30 31 33

5.1. Vermogenspositie per januari 2024 5.2. Actualisatie vermogenspositie (algemene reserve) 5.3. Overzicht mutaties reserves en voorzieningen

35 6. Toekomstbestendige gemeentefinancien 35 43

6.1. Exploitatie 6.2. Vermogenspositie

44 7. Kaders Duurzaamheid (Sustainability) 45 8. Bĳlagen 46

8.1. Reserves en voorzieningen

1. Inleiding en besluit 1.1 De begrotingscyclus De uitvoeringsagenda bepaalt vier jaar lang de richting voor de begrotingscyclus met elk jaar een kadernota, een programmabegroting, een voorjaarsnota, een najaarsnota en een programmarekening (jaarstukken). Jaarlĳks geeft de kadernota het financieel perspectief aan voor het komend begrotingsjaar en de jaren daarna, hetgeen wordt uitgewerkt in de (meerjaren)programmabegroting. In de voorjaarsnota, najaarsnota en de jaarstukken legt het college verantwoording af over het financieel beheer en het beleid dat is gevoerd. In onderstaande figuur is de planning- en controlcyclus weergegeven.

Voorjaarsnota 2024/ Kadernota 2025 De Voorjaarsnota 2024 heeft ten eerste tot doel de lopende Begroting 2024 te actualiseren. Daarnaast wordt, middels de Kadernota 2025, het financieel perspectief geschetst voor het begrotingsjaar 2025 en de jaren daarna. Tot dit jaar was uitsluitend sprake van een Kadernota, die een verwevendheid was tussen actualisatie van het lopende boekjaar (nu: Voorjaarsnota 2024) én een perspectief voor het volgende boekjaar en daarna (nu: Kadernota 2025). De Kadernota 2025 "stelt de kaders voor bĳ de Begroting 2025".

1.2 Thema "Dorps wonen in de metropoolregio" De afgelopen jaren bent u wellicht gewend geraakt aan de structuur en opmaak van een Kadernota waarbĳ de Voorjaarsnota en de Kadernota geïntegreerd waren in één document met één besluit. Vanuit de herĳking van de planning & control cyclus is er een noodzaak om deze twee processen meer te beoordelen op waar ze ook daadwerkelĳk voor bedoeld zĳn. Daardoor ontstaat meer transparantie. De voorjaarsnota 2024 geeft inzicht in het verloop van de uitvoering van het beleid in de eerste drie maanden van het lopende jaar. Het gaat zowel om de financiële als inhoudelĳk stand van zaken. De kadernota 2025 geeft een overzicht van de belangrĳkste beleidsthema's en financiële kaders voor de komende jaren. Het thema Planning en Control in relatie tot het contrast tussen 'Dorps wonen' en een 'Stedelĳke omgeving' omvat diverse aspecten van beleidsvorming, budgettering, monitoring en evaluatie in een context waarin de behoeften en doelstellingen van een meer ‘dorpse’ bestuurscultuur naar een meer ’kleinstedelĳke' (suburbane) context uiteenlopen. Dit zien we terug in de volgende onderwerpen: •

•

Beleidsvorming en doelstellingen: We identificeren de specifieke doelstellingen en behoeften van zowel dorpsgemeenschappen als meer verstedelĳkte gebieden, rekening houdend met verschillen in demografie, economie, cultuur en infrastructuur. Budgettering en financiële planning: Door de omvangrĳke uitbreiding als gevolg van nieuwbouw en verstedelĳking is onze inkomenspositie vanuit het gemeentefonds bĳ de vernieuwde systematiek ook onder druk komen te staan. We maken gebruik van regionale samenwerkingen waarbĳ vanuit de metropolitane samenwerking het effect van kleinstedelĳke inrichting onoverkomelĳk is. Dit vraagt om een toekomstbestendige visie waarin ook de beschikbare middelen de basis vormen voor de dienstverlening. Control, risicobeheer en bĳsturing: We identificeren potentiële risico's en uitdagingen die zich kunnen voordoen bĳ de uitvoering van het beleid in dorps- en kleinstedelĳke contexten en ontwikkelen beheersmaatregelen om deze risico's te beperken. Samenwerking en participatie: Als Pĳnacker-Nootdorp zĳn we niet uniek in deze situatie. Er zĳn diverse gemeenten die al eerder een dergelĳke transitie hebben meegemaakt. We zoeken de samenwerking met omliggende gemeenten om synergiën te creëren en gezamenlĳke uitdagingen aan te pakken.

Door het thema Planning en Control in relatie tot het thema "Dorps wonen in de metropoolregio" op deze manier uit te werken, kunnen beleidsmakers, college en gemeenteraad een effectieve en evenwichtige benadering ontwikkelen om de behoeften van onze inwoners te adresseren en te vertalen in doelstellingen. De voorjaarsnota 2024 en de kadernota 2025 zĳn belangrĳke beleidsdocumenten voor de gemeente PĳnackerNootdorp. Met name de kadernota 2025 geeft een richting aan voor de komende jaren en vormt daarmee een basis voor de besluitvorming over de gemeentelĳke begroting.

De voorjaarsnota 2024 De voorjaarsnota 2024 is een uitwerking van de uitvoeringsagenda 2022-2026 "Bouwen aan de toekomst". De nota bevat een aantal belangrĳke beleidsthema's, zoals de energietransitie, de woningbouwopgave en de versterking van de sociale voorzieningen. Deze voorjaarsnota leidt tot bĳstelling van budgetten en investeringen en daarmee ook begrotingswĳzigingen. Hiermee ontstaat een bĳstelling op de primaire begroting 2024. In de voorjaarsnota is het accent gelegd op vrĳwel uitsluitend de afwĳkingen in het beleid en de mogelĳke financiële effecten hiervan.

De kadernota 2025 De kadernota 2025 geeft een overzicht van de financiële kaders voor de komende jaren. De nota bevat onder meer de kaders die noodzakelĳk zĳn voor het opstellen van de begroting 2025. Dat er voor 2025, en de jaren daarna, meer aandacht ontstaat voor de te nemen beleidskeuzes is ook noodzakelĳk in verband met de toenemende zorg hoe de uitvoering van het raadsakkoord ook financieel toekomstbestendig te kunnen maken. De gemeenteraad en het college zĳn meegenomen in een stappenplan, om afhankelĳk van de ontwikkelingen, voor 2027 en verder te streven naar een sluitende meerjarige begroting. Dat is gelet op ontwikkelingen vanuit het Rĳk een majeure opgave.

Toekomstbestendige gemeentefinanciën Het begrotingsproces 2025 loopt anders dan voorgaande jaren. Dit heeft te maken met de toenemende onzekerheid over onze toekomstbestendige gemeentefinanciën. Vanaf 2026 worden we geconfronteerd, bĳ ongewĳzigd beleid, met niet sluitende begrotingssaldi. De raad is op 18 april hierover geïnformeerd door het college voor het pakket met maatregelen sluitend op €2.046.000. In de kadernota is dit geduid op fase 1a en fase 1b van de voorgestelde maatregelen. De opgave was € 2.800.000. Het college heeft, conform de presentatie van 18 april 2024 nog een aanvullend besluit genomen over de resterende € 754.000. Deze zĳn in de kadernota geduid als fase 1c. In de kadernota zĳn meer ontwikkelingen opgenomen dan in fase 1 van het proces toekomstbestendige gemeentefinanciën en levert nog een nadeel op van € 155.000. Onderstaand treft u een overzicht aan van de verwachte resultaatontwikkeling voor de meerjarenbegroting 2025 en verder: Exploitatie x € 1.000

2024

2025

2026

2027

2028

Begroting '24

1.954

3.642

-3.225

-5.508

Effect september circulaire

1.044

864

559

2.188

-5.454 2.188

Saldo najaarsnota

2.998

4.506

-2.666

-3.320

-3.266

Mutaties VJN/ KN

-1.173

-1.546

-1.112

-900

-777

Saldo VJN/ KN

1.824

2.960

-3.778

-4.219

-4.043

Claims

-445

-1.042

Set met maatregelen fase 1a

1.140

1.227

1.631

Set met maatregelen fase 1b

730

1.379

4.100

-2.862

-2.900

-2.724

Saldo na fase 1b Set met maatregelen fase 1c Saldo

250

750

1.379

4.350

-2.612

-2.150

-1.974

Beeld 18/04 (na fase 1b) Verschil

-2.745 -155

Verschillen met het beeld (zĳn) onstaan door enkele ontwikkelingen die in de verwerking bĳ de kadernota zĳn verwerkt. Dit kunnen positieve en negatieve effecten zĳn.

Financiële huishouding De ambities van het college worden, met de huidige maatregelen, nog niet geremd door de onzekere perspectieven die het Rĳk biedt. Tegelĳkertĳd komen diverse ontwikkelingen op de gemeente af. Dit vraagt om het maken van soms ingewikkelde keuzes. Om te anticiperen op de toekomst wordt in navolging van de hierna genoemde bestemmingsreserve voor egalisatie van het begrotingssaldo onderzocht hoe de gemeente de financiën toekomstbestendig kan organiseren.

Bestemmingsreseve Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027 Ter dekking van het begrotingstekort in de jaren 2026 en 2027 en te zorgen dat beleid kan worden gecontinueerd is in 2023 voor beide jaren het destĳds bekende saldo van het begrotingstekort toegevoegd aan de bestemmingsreserve Egalisatie begrotingssaldo 2026 en 2027. Het totaalbedrag van € 8.732.000 is onttrokken aan de algemene reserve.

Eneco stelpost Uit het investeringsplan 2020-2025 is (afgerond) € 1,7 miljoen structurele begrotingsruimte ontstaan. Dit bedrag is gelabeld als stelpost ‘Eneco-gelden’. Deze middelen zĳn zoals onderstaande tabel ingezet. Binnen de stelpost Eneco-gelden resteert een saldo van € 537.000. Dit saldo is (voorlopig) gealloceerd voor exploitatiekosten van het SCC Pĳnacker. Verdere uitwerking hiervan is terug te vinden in het hoofdstuk "Toekomstbestendige gemeentefinanciën". Bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

2028

Beschikbare stelpost Enecogelden

1.714

1.674

Uitwerking participatiebeleid

-250

Handhavingsuitvoeringsplan BOA 2023

-498

Verbreden sport- en cultuurfonds

-42

-67

Intensivering toezicht en handhaving project emissieloze kas

-50

Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen

-500

Integraal veiligheidsplan

-190

Ondersteuning Kinderburgemeester

-22

Inrichting groengebied Oude Polder

-96

doorstroommakelaar

-60

inzet:

alloceren SCC

-537

Restant stelpost

537

Leeswĳzer Hoofdstuk 2 geeft een weergave van de voortgang van de lopende begroting, over 2024. De genomen collegebesluiten en enkele autonome ontwikkelingen zĳn financieel verwerkt. In het onderdeel "Voortgang per programma" wordt per programma de voortgang van de onderwerpen uit de begroting toegelicht. Hoofdstuk 3 geeft het financieel kader voor bĳ de begroting 2025. Dit hoofdstuk, gecombineerd met hoofdstuk 4 (kadernota), hoofdstuk 5 (ontwikkeling vermogenspositie) en hoofdstuk 6 (toekomstbestendige gemeentefinanciën) bepalen het financieel kader welke verder wordt uitgewerkt bĳ de begroting 2025. In hoofdstuk 4 is, evenals de "Voortgang per programma" bĳ de voorjaarsnota, met het onderdeel "nieuw en gewĳzigd beleid" een extra afwegingskader aan dit boekwerk toegevoegd. Hoofdstuk 5 geeft een weergave van de effecten op het vermogen van de verwerkte ontwikkelingen/ mutaties (dus exclusief hoofdstuk 6, toekomstbestendige gemeentefinanciën).

Gevraagd besluit Het college stelt de raad voor: 1. De Voorjaarsnota 2024, inclusief de verwerkte budgetmutaties en actualisatie van de investeringsplanning, vast te stellen, inclusief de mutatie uit het traject Toekomstbestendige gemeentefinanciën inzake de Hofweg. 2. De Kadernota 2025 vast te stellen en het college daarmee de volgende opdrachten te geven te verwerken in de concept-programmabegroting 2025-2028: a. De meerjaren investeringsplanning/-begroting te herzien en te actualiseren en ter besluitvorming voor te leggen in de Najaarsnota 2024 en/of Begroting 2025; b. De investeringen voor: i. Indexering normering onderwĳshuisvesting, ii. Beheerplan sportvelden, iii. 'Woonrĳpmaken' Jan Janssen sporthal, iv. Warmtepomp bestuurscentrum, v. IKC Pĳnacker Noord; c. Een incidenteel budget voor het jaar 2025 ter hoogte van € 40.000 voor het Omgevingsprogramma Vitale glastuinbouw; d. De budgetten uit het vastgestelde beheerplan Sportvelden, zĳnde: i. € 157.000 structureel ten laste van de exploitatie te brengen (aan de begroting toe te voegen), ten behoeve van dagelĳks onderhoud en (aanvullende) jaarlĳkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud sportvelden, ii. Oplopende afschrĳvingslasten tot € 88.000 per jaar in 2027, te verwerken in de (meerjarige) investeringsbegroting, iii. De voorziening groot onderhoud aan te vullen met € 150.000 vanuit de algemene reserve, iv.

€ 235.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve voor 'afschrĳvingslasten onderbouw kunstgrasvelden' vanuit de algemene reserve; e. Een extra structurele renteopbrengst van € 11.000 als gevolg van de aan CulturA & Zo verstrekte geldlening; f. Het budget van de gasprĳzen structureel te verhogen met € 40.000; g. De huuropbrengsten ter hoogte van € 30.000 voor de Meikoninginnelaan te laten vervallen vanwege de sloop van het pand; h. De additionele structurele lasten voor de Welzĳnslocatie voor de SWOP in Nootdorp (voor € 91.000 tot en met 2026, en € 114.000 vanaf 2027); i. Een structureel hogere bĳdrage aan VVE van € 50.000 ten gevolge van de toegenomen energiekosten; j. De huuropbrengsten structureel te verlagen met € 40.000 als gevolg van actualisatie; k. De aanvullende subsidie voor Cultura & Zo voor 2025 ter hoogte van € 152.572; l. Een afweging voor te leggen over de structureel aanvullende subsidie, ter hoogte van € 152.572, vanaf 2026 voor Cultura & Zo; m. De structurele meerkosten voor de verhoging van de pgb-tarieven voor niet professionele ondersteuning, ten gevolge van de verordening maatschappelĳke ondersteuning, ter hoogte van € 34.000; n. Het budget voor het beheerplan Baggeren structureel te verhogen met € 68.500 vanaf 2025 voor kosten die niet aan de rioolheffing worden toegerekend; o. Het budget van de griffie structureel te verhogen met € 33.624; p.

De structurele meerkosten ten gevolge van de Regionale kaderbrief verbonden partĳen, van € 70.000 vanaf 2025; q. De structurele verhoging van vergoedingen voor raadsleden, ter hoogte van € 39.000 als gevolg van aangepaste landelĳke regelgeving; r. De meerjarige effecten van de actualisatie van de algemene uitkering voor resp. € 39.000 voor 2025, € 148.000 voor 2026 en € 87.000 voor 2027; s. Aan de begroting van het Sociaal Domein voor 2025 € 2,456 miljoen en vanaf 2026 structureel € 2,38 miljoen toe te voegen als gevolg van oplopende kosten; t. De reeds uitgewerkte maatregelen ten behoeve van toekomstbestendige gemeentefinanciën, bestaande uit vrĳval stelpost prĳsindexatie 2022, bĳstellen financiële baten en structurele

onderuitputting van de begroting, voor resp. € 1,858 miljoen in 2025, € 2,315 miljoen in 2026, € 2,543 miljoen in 2027 en € 2,58 miljoen in 2028. Bĳ het opstellen van de concept-Programmabegroting 2025-2028 in het financieel meerjarenperspectief, onder voorbehoud van positief separate besluitvorming door college en/of gemeenteraad, rekening te houden met de volgende financiële gevolgen: a. Een investering van (maximaal) € 7 miljoen, met een jaarlĳkse kapitaallast van ca. € 320.000,per jaar vanaf 2026, ten behoeve van Katwĳkerlaan; b. Een investering van (circa) € 1,4 miljoen, met een jaarlĳkse kapitaallast van ca. € 42.000,- per jaar vanaf 2026, ten behoeve van Kerkweg/ Veenweg; c. De effecten van het nieuwe Sociaal Cultureel Centrum Pĳnacker, zĳnde (circa): i. € 526.000 structurele last toe te voegen ten laste van het exploitatieresultaat (vanaf 2026), ii. € 537.000 structurele last ten laste van de Eneco-stelpost te brengen, iii. € 12,840 mio toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve, iv. De restwaarde van het huidige ("Rabobank"-)gebouw ten laste van de algemene reserve te brengen (maximaal € 2,95 mio); d. Het NIET herinvoeren van de Hondenbelasting, met als gevolg een structurele last van € 154.000 per jaar, vanaf 2026; e.

Een herĳking van het provinciaal subsidiebeleid (subsidie voor beheer van het recreatiegebied bĳ de Dobbeplas en Hondenbos), met als gevolg een subsidie-opbrengstdaling van € 75.000 per jaar, vanaf 2025. In het kader van toekomstbestendige gemeentefinanciën de volgende maatregelen te effectueren in de concept-Programmabegroting 2025-2028: a. De bestedingsruimte structureel terug te brengen ter hoogte van: i. € 75.000 in het budget voor Handhaving en IVP, te verwerken vanaf 2025, ii. € 103.000 decentraal begrote kosten voor ICT, te verwerken vanaf 2025, iii. € 130.000 ruimte in de (formatieve) begroting voor implementatie omgevingswet, te verwerken vanaf 2025, iv. € 70.000 ruimte binnen de in de cultuurnota opgenomen begroting, te verwerken vanaf 2027, v. € 38.000 ruimte binnen de in Lokaal Educatieve Agenda (LEA) opgenomen begroting, te verwerken vanaf 2027; b. Enkele niet-wettelĳke subsidies, voor in totaal € 71.000, af te bouwen naar en te beëindigen per 2027; c. Een taakstellende besparing van € 50.000 vanaf 2027 op te leggen aan het leerlingenvervoer; d. Het budget voor maaien/begrazen structureel vanaf 2026 te verminderen met € 37.500 door gericht opdrachten te verstrekken; e.

Het budget van € 60.000,- voor participatiebeleid structureel, vanaf 2025, uit de begroting te halen, dit op projectbasis (incidenteel) te budgetteren en in de P&C-cyclus ter besluitvorming voor te leggen; f. De structurele parkeerlasten met € 200.000 te verlagen vanaf 2027, middels herziening van parkeermaatregelen in de centra. g. Structurele voorbereidingsbudgetten van € 96.000 voor transformatiegebieden vanaf 2025 uit de begroting te halen, en eventueel incidenteel te begroten/ budgetteren via de grondexploitaties; h. Het budget voor Citymarketing structureel vanaf 2025 te verminderen met € 43.000 door gericht/ specifiek inzetten van de middelen; i. De bĳdrage voor regionaal groen structureel vanaf 2026 te verminderen met € 25.000; In het kader van toekomstbestendige gemeentefinanciën de volgende maatregelen verder uit te werken en daarover bĳ de concept-Programmabegroting 2025-2028 een voorstel ter afweging aan de gemeenteraad voor te leggen: a. De OZB, welke de afgelopen drie jaar voor in totaal 6% minder is geïndexeerd dan de 'kostendekkende indexatie', vanaf 2025 te corrigeren voor deze 6%. Naar verwachting met een financieel effect van structureel ca. € 708.000; b. Uit te zoeken wat de effecten zĳn van het belasten van kosten voor ondernemers naar de OZB niet-woningen vanaf 2025, vooralsnog geraamd op een structurele extra inkomst van € 310.000;

6. 7. 8.

Na te gaan welke (extra) kosten toe te rekenen zĳn aan de riool- en afvalstoffenheffing, vooralsnog geraamd op een structurele extra inkomst van € 320.000; d. Na te gaan wat de effecten zĳn van het heffen van leges voor de kosten die gemaakt worden voor het 'Gehandicaptenparkeren', vooralsnog geraamd op een structurele extra inkomst van € 100.000; e. Het ophogen van het begrote bedrag met betrekking tot "ruimte onder het BCF-plafond" met € 250.000; f. Een optimalisatie in het treasurybeleid en de bedrĳfsvoering te verkennen, vooralsnog geraamd op een structurele reductie van € 500.000 vanaf 2027. De mutaties in de algemene reserve, bestemmingsreserves en voorzieningen vast te stellen zoals opgesomd in het onderdeel 'Ontwikkeling vermogenspositie'. De bestemmingsreserve 'huisvesting statushouders' te wĳzigen in 'Bestemmingsreserve vluchtelingen en asielopvang'. De bĳ de 'toekomstbestendige gemeentefinanciën' genoemde 'claims' op het vermogen te alloceren en mee te wegen in de besluitvorming en de effecten verder uit te werken bĳ de begroting 2025, dit betreft (naast de bĳ besluit 3d benoemde effecten van het Sociaal Cultureel Centrum Pĳnacker): a. € 2,05 miljoen en € 2,8 miljoen ten behoeve van huisvesting en aanbestedingsrisico's scholen/ kindcentra, b.

Een "worst case scenario" van € 5 miljoen ten gevolge van een negatief resultaat op de grondexploitatie van het Oranjepark, c. € 275.000 ten behoeve van ontwikkelen gebiedsvisie Dwarskade.

2. Voorjaarsnota - Financiële actualisatie 2024 Het lopende jaar 2024 is geactualiseerd op basis van de Jaarrekening 2023, de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024, college- en raadsbesluiten, de decembercirculaire gemeentefonds 2023 en overige financiële ontwikkelingen.

2.1. Voortgang 2024 en exploitatie De mutaties van de Voorjaarsnota 2024 bestaan uit de volgende categorieën: Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

Saldo primaire Begroting 2024-2028 + aangenomen amendementen

1.954

Effecten september circulaire

1.044

Saldo NJN

2.998

1. Actualisatie staat van activa met gevolgen JR23 en herziene investeringsplanning

623

2. Uitwerking collegebesluiten en Actualisatie budgetten (mutaties VJN)

-543

3. Sociaal domein

-2.539

4. Reeds uitgewerkte maatregelen toekomstbestendige gemeentefinanciën

1.285

Saldo Voorjaarsnota 2024

1.824

Onderstaand wordt per categorie een toelichting gegeven op de mutaties.

1. Actualisatie staat van activa Van de investeringsplanning 2023 is een deel gedurende 2023 niet gerealiseerd hetgeen in 2024 leidt tot lagere kapitaallasten dan oorspronkelĳk was begroot. Dit vormt daarmee een voordelig effect op het begrotingssaldo 2024. De afronding van de resterende investeringsbudgetten 2023 in 2024 levert in latere jaren uiteindelĳk, naar verwachting, wel de oorspronkelĳk geplande kapitaallasten op. De cĳfers voor de grondexploitaties zĳn bĳgesteld op basis van de actualisatie per 1 januari 2024. Aanpassingen van de boekwaarden en de toerekenbare rente leiden tot een beperkte mutatie in de begroting.

2. Uitwerking collegebesluiten, voortgang en actualisatie budgetten Onderstaand zĳn de wĳzigingen van budgetten als gevolg van verwerkte collegebesluiten en autonome ontwikkelingen weergegeven voor zover deze doorwerken in het begrotingssaldo. Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

1) Kaderstellende notitie Omgevingsprogramma Ruimtelĳke kwaliteit

-75

2) Vitale glastuinbouw omgevingsprogramma

-86

5) Stanislas uitbreiding vertraagd/normkostenbudget onvoldoende

-135

6) Beheerplan Sportvelden 2024-2027

-157

6) CulturA & Zo Nootdorp verstrekte geldlening

6) Gasprĳzen volgens contract vanaf 2025 25% verhoogd

-41

6) Meikoninginnelaan aframen huurinkomsten vanwege sloop

-30

6) SWOP uitbreiding locatie Nootdorp

-91

6) Verhoging bĳdrage VVE agv energieverhogingen vanaf 2021

-50

6) Actualisatie huuropbrengsten obv geplande nieuwbouw

-40

7) Verordening maatschappelĳke ondersteuning 2024

-34

8) Beheerplan Baggeren

-69

8) FLO actualisatie obv info VRH

217

9) Wĳziging omvang Griffie

-34

9) Griffie-gemeenteraad mutaties 2024

-39

10) AU decembercirculaire 2023 en actualisatie 10) CAO ontwikkeling 2024

79 -632

10) Dividend gewone aandelen Stedin 2023

662

Totaal Uitwerking collegebesluiten en Actualisatie budgetten

-543

Toelichtingen op de begrotingswĳzigingen: 1) Kaderstellende notitie Omgevingsprogramma Ruimtelĳke kwaliteit Benodigd budget voor het schrĳven het omgevingsprogramma Ruimtelĳke kwaliteit.

2) Vitale glastuinbouw omgevingsprogramma Voor het uitvoeren van de bestuursopdracht "omgevingsprogramma vitale glastuinbouw" werden de kosten in 2023 gedekt uit bestaande budgetten. Voor 2024 kan een deel van de kosten worden gedekt vanuit de SPUK Energietransitie. Voor het overige is aanvullend budget benodigd.

5) Stanislas uitbreiding vertraagd/normkostenbudget onvoldoende Voor de uitbreiding van het Stanislas College is in de meerjarenbegroting rekening gehouden met een investeringsbudget. Er is geen rekening gehouden met kosten voor sloop en bouwrĳp maken, waarvoor dit budget benodigd is.

6) Beheerplan Sportvelden 2024-2027 Het beheerplan is inmiddels door de raad vastgesteld en de financiële gevolgen die hieruit voorvloeien zĳn opgenomen in de exploitatie.

6) CulturA & Zo Nootdorp verstrekte geldlening Renteopbrengsten als gevolg van verstrekte geldlening aan CulturA en Zo.

6) Gasprĳzen volgens contract vanaf 2025 25% verhoogd Conform contractuele afspraken nemen (gas)prĳzen toe.

6) Meikoninginnelaan aframen huurinkomsten vanwege sloop Pand wordt gesloopt, waarmee de huuropbrengsten komen te vervallen.

6) SWOP uitbreiding locatie Nootdorp Kosten voor het openen van een welzĳnslocatie in Nootdorp. Tot en met 2026 deels gedekt vanuit de brede SPUK.

6) Verhoging bĳdrage VVE agv energieverhogingen vanaf 2021 Energiekosten zĳn in eerder jaar verhoogd, deze bĳdrage was daar niet in meegenomen. De bĳdragen aan VVE zĳn om deze reden toegenomen.

6) Actualisatie huuropbrengsten obv geplande nieuwbouw Periodiek worden de huuropbrengsten geactualiseerd. Onder andere vanwege vertraging in (nieuw)bouw worden begrote huuropbrengsten (nog) niet gerealiseerd.

7) Verordening maatschappelĳke ondersteuning 2024 Dit betreft meerkosten voor de verhoging van de pgb-tarieven voor niet professionele ondersteuning, in het verlengde van de nieuwe verordening maatschappelĳke ondersteuning.

8) Beheerplan Baggeren Tekort vanuit het beheerplan Baggeren dat, conform het verbreed GRP 2022-2025, niet ten laste van de rioolheffing wordt gebracht.

8) FLO actualisatie obv info VRH Voormalige medewerkers van onze gemeente zĳn overgegaan bĳ de vorming van de Veiligheidsregio Haaglanden. De arbeidsvoorwaarden die op dat moment van toepassing waren zĳn nog steeds de basis. De gemeente is hier risicodrager van. Een antal jaren geleden is de door de voormalige accountant aangegeven dat voor deze niet reguliere kosten een voorziening gevormd diende te worden. Vanuit het huidig inzicht is het functioneel leeftĳds- ontslag een reguliere arbeidsvoorwaarde waarvoor geen voorziening maar een bestemmingsreserve van toepassing is. Bĳ de jaarrekening 2023 is voorziening ten gunste van het resultaat 2023 gebracht en is in de bestemming van het saldo een bestemmingsreserve toegevoegd. In de Voorjaarsnota is er een onttrekking uit de bestemmingsreserve opgenomen voor het verwachte exploitatieeffect voor 2024.

9) Wĳziging omvang Griffie Formatieve uitbreiding van de griffie van 3,64 fte maar 4,0 fte.

9) Griffie-gemeenteraad mutaties 2024 Per 1 januari 2024 zĳn de vergoedingen voor raadsleden verhoogd conform het rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers.

10) AU decembercirculaire 2023 en actualisatie Actualisatie van de inkomsten vanuit de algemene uitkering, als gevolg van de decembercirculaire en (her)berekening maatstaven.

10) CAO ontwikkeling 2024 De CAO over 2024 is vastgesteld nadat de P-begroting is opgesteld. Dit betreft de (extra) last van de werkelĳke loonsverhoging (hoger) afgezet tegen de begrote indexatie. Een deel wordt gedekt uit de stelpost prĳs, het resterend deel komt ten laste van het begrotingssaldo.

10) Dividend gewone aandelen Stedin 2023 Stedin heeft in 2023 een resultaat behaald van € 162 mln. Conform het dividendbeleid van Stedin wordt € 52 mln. uitgekeerd. Genoemd bedrag bedraagt het aandeel hiervan voor de gemeente Pĳnacker-Nootdorp.

3. Sociaal domein Bĳ de najaarsnota 2023 is structureel aan de begroting van het Sociaal domein een toevoeging gedaan van ruim € 2,5 miljoen. Hiermee is beoogd om een nieuwe realistische nul lĳn te creëren. Tegelĳkertĳd is het vanwege toekomstbestendige gemeentefinanciën (zie verder hierna) van belang om meer grip te krĳgen op de (oplopende) kosten binnen het sociaal domein. Hiervoor is een projectgroep 'kostenbeheersing sociaal domein' actief.

4. Maatregelen toekomstbestendige gemeentefinanciën In het kader van de bestuursopdracht met betrekking tot toekomstbestendige gemeentefinanciën is in de eerste fase geinventariseerd waar de kansen en risico's in de begroting zitten. In een drietal onderwerpen is een 'quick-win' te behalen. Deze quick wins betreffen het laten vrĳvallen van een stelpost voor prĳsindexatie over 2022, realistisch(er) begroten van financiële baten (zoals dividend-opbrengsten) en structurele onderuitnutting van de bestaande begroting (meerjarig historisch niet gebruikte budgetten). In totaal leidt dit in 2024 tot een positieve bĳstelling van de begroting voor een kleine € 1,3 miljoen. De dividendopbrengsten Stedin zĳn ten opzichte van het eerder gepresenteerde beeld hierop gecorrigered, aangezien dividenduitkering (over 2023, in 2024) reeds heeft plaatsgevonden.

5. Voortgang per programma Na de hiervoor gepresenteerde financiële ontwikkelingen over 2024 volgt hierna de inhoudelĳke voortgang per programma. In de Begroting 2024 hebben we beschreven wat we gaan doen om de ambities te behalen. Veel van deze activiteiten lopen op schema en vragen dan ook geen nadere toelichting. De activiteiten waar wel bĳzonderheden over te melden zĳn, bĳvoorbeeld omdat ze vertraagd zĳn of er nieuwe inzichten zĳn opgedaan, worden hieronder uitgelicht. Ook eventuele andere vermeldenswaardige ontwikkelingen in 2024 worden hier benoemd.

Programma 1: ruimte en wonen In de Begroting 2024 hebben we beschreven wat we gaan doen om de ambities te behalen. Veel van deze activiteiten lopen op schema en vragen dan ook geen nadere toelichting. De activiteiten waar wel bĳzonderheden over te melden zĳn, bĳvoorbeeld omdat ze vertraagd zĳn of er nieuwe inzichten zĳn opgedaan, worden hieronder uitgelicht.

Uitbreiden van de woningvoorraad Het opstellen van een ruimtelĳke visie voor Oranjepark heeft vertraging opgelopen. Dat komt omdat Stedin heeft aangegeven het bestaande verdeelstation aan de Nĳverheidsweg te willen uitbreiden. We zĳn in overleg met Stedin om te verkennen of uitbreiding van de netcapaciteit ook op een andere manier of andere plek kan worden gerealiseerd. Dit overleg loopt parallel met het het opstellen van de ruimtelĳke visie, maar heeft wel tot vertraging geleid. De planning is dat begin 2025 de visie en de bĳbehorende grondexploitatie ter besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd. De raad ontvangt in 2024 een voorstel voor het realiseren van meer woningen in Tuindershof als gevolg van een verdichting. Er komen dan 33 tot 36 woningen meer in het betaalbare segment. Daarnaast wordt de mogelĳkheid voor het toevoegen van een huisartsenpraktĳk (in samenwerking met Woningcoöperatie) in Tuindershof onderzocht.

Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen Voor de actualisatie van de instrumentenkoffer was nog geen planning gemaakt. Dit is inmiddels gedaan. De raad kan in het derde kwartaal de instrumentenkoffer 2.0 tegemoet zien. In diezelfde periode ontvangt de raad een voorstel waarin de mogelĳkheden voor sociale verevening zĳn uitgewerkt. Dit voorstel vloeit voort uit bespreking van de Nota Grondbeleid in maart 2024. Daarnaast is het nog onduidelĳk of er een regionale woonvisie wordt opgesteld. Dat komt omdat er in de afgelopen jaren al op andere manieren regionale afspraken zĳn gemaakt. Bĳvoorbeeld in de vorm van de regionale realisatieafspraken, nieuwe woningmarktafspraken en de regionale realisatieagenda. Wel wordt er dit jaar in regionaal verband gewerkt aan een woonzorgvisie. Dit vormt het sluitstuk van het volkshuisvestelĳk programma voor de regio. Een nieuwe regionale woonvisie is daarmee op dit moment ook niet nodig.

Programma 2: economie en glastuinbouw In de Begroting 2024 hebben we beschreven wat we gaan doen om de ambities te behalen. Veel van deze activiteiten lopen op schema en vragen dan ook geen nadere toelichting. De activiteiten waar wel bĳzonderheden over te melden zĳn, bĳvoorbeeld omdat ze vertraagd zĳn of er nieuwe inzichten zĳn opgedaan, worden hieronder uitgelicht.

Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden Het jaarverslag 2023 van Businesspark Haaglanden zal later dit jaar ter informatie aan de raad worden aangeboden. Daarnaast wordt een verkenning gedaan naar een (regionale) uitvoeringsorganisatie voor

bedrĳventerreinen. Het bestaande Businesspark Haaglanden zal daar mogelĳk een rol in gaan vervullen. De raad wordt over de uitkomsten van deze verkenning geïnformeerd.

Versterken economische vernieuwing Citymarketting maakt onderdeel uit van het voorstel van het college in het kader van toekomstbestendige gemeentefinanciën.

Programma 3: mobiliteit Infrastructuur duurzaam veilig (her)inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag In juni 2023 heeft de raad besloten om de verlengde Komkommerweg aan te leggen. Er wordt gewerkt aan de uitwerking van het schetsontwerp van deze weg. De daadwerkelĳk realisatie is afhankelĳk van het verloop van de verwervingen en de omgevingsplanprocedure. Medio 2024 is er meer inzicht in de planning. Hofweg De Hofweg behoeft verder verkeerskundige aanpassingen teneinde de maximumsnelheid en daarmee de nu ervaren geluidsoverlast in de wĳk ’s-Gravenhout terug te dringen. Hiervoor is een ontwerp gemaakt waarbĳ de bestaande middenberm zo wordt aangepast dat scherpere bochten in de weg komen die de rĳsnelheid terugdringen. Voor de aanpassing is meer budget nodig dan nu beschikbaar is vanuit de Beheerplannen Wegen en Groen. De extra kosten worden geraamd op € 445.000. Bĳ het onderdeel "toekomstbestendige gemeentefinanciën" wordt rekening gehouden met de effecten hiervan.

Duurzaam en doelmatig beheren van de openbare ruimte Zoals eerder gemeld verlopen de uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen niet allemaal volgens planning. Dit geldt vooral voor wegen, civiele kunstwerken, groen, sport en spelen. De uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen verlopen niet allemaal volgens planning. Dit heeft onder meer te maken met een tekort aan personeel, stĳgende marktprĳzen en langere levertĳden. Diverse activiteiten zullen medio 2024 worden uitgevoerd waarbĳ ook wordt bekeken om ‘’werk met werk te maken’’. Het college heeft eerder aan de raad toegezegd naar een oplossing te zoeken voor dit knelpunt. Uitgangspunt wordt dat de geplande uitvoering leidend gaat worden voor de investeringsplanning. Het uiteindelĳke doel is om bĳ de Kadernota 2026 deze verbeterde werkwĳze te implementeren en jaarlĳks te evalueren.

Programma 4: groen en recreatie Het uitvoeren van regulier beheer en onderhoud van groen, water, oeverse en speelvoorzieningen in de openbare ruimte Zoals eerder gemeld verlopen de uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen niet allemaal volgens planning. Dit geldt vooral voor wegen, civiele kunstwerken, groen en spelen. De uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen verlopen niet allemaal volgens planning. Dit heeft onder meer te maken met een tekort aan personeel, stĳgende marktprĳzen en langere levertĳden. Diverse activiteiten zullen medio 2024 worden uitgevoerd waarbĳ ook wordt bekeken om ‘’werk met werk te maken’’. Het college heeft eerder aan de raad toegezegd naar een oplossing te zoeken voor dit knelpunt. Uitgangspunt wordt dat de geplande uitvoering leidend gaat worden voor de investeringsplanning. Het uiteindelĳke doel is om bĳ de Kadernota 2026 deze verbeterde werkwĳze te implementeren en jaarlĳks te evalueren.

Programma 5: onderwĳs en kinderopvang Realiseren basisvoorzieningen in de eigen woon- en leefomgeving De realisatie van (integrale) kindcentra wordt uitgevoerd conform het Integraal Huisvestingsplan Kindcentra 2023. Bĳ de aanbesteding van diverse onderwĳshuisvestingsprojecten ervaren wĳ dat de berekende budgetten op basis van VNG normering niet altĳd toereikend zĳn. In voorkomende gevallen zĳn alsnog aanvullende financiële middelen beschikbaar gesteld. Ten behoeve van uitbreiding Stanislas Pĳnacker € 135.000 voor sloop en bouwrĳp maken en € 375.195 in verband met tegenvallend aanbestedingsresultaat. Medio 2024 verwachten wĳ de aanbestedingsresultaten voor de realisatie van kindcentrum Mariaschool en kindcentrum Beatrixschool.

In verband met herstel van deuren en het vervangen van de betonblokken en ophogen van het schoolterrein bĳ MFA Het Nest is € 279.874 beschikbaar gesteld. Hiervoor is een voorziening getroffen bĳ de jaarrekening 2023. Bĳ een tĳdelĳke voorziening van een schoolgebouw (Buis) is bekend dat de technische installaties niet meer toereikend zĳn voor een opvolgende fase. Het bestuur van de school heeft aangegeven belangstellend te zĳn voor overname van het schoolgebouw met de voorwaarde dat de installaties worden vernieuwd. In het gebouw is ook een kinderopvang gevestigd. Voor 2024 voorzien we een onderhoudsvoorziening van € 750.000 waarmee in de investeringsplanning geen rekening is gehouden. De investeringsplanning wordt in juni geactualiseerd en wĳ zullen deze investering daarin meenemen. Binnen de onderwiĳshuisvesting zien we op dit moment een aanbestedingsrisico van € 2.800.000. Dit betreft zowel het deel wat al vertrouwelĳk met de raad is gedeeld. Het resterende deel heeft betrekking op de lopende investeringsprojecten.

Programma 6: collectieve voorzieningen Investeren in voorzieningen voor sport en cultuur en faciliteren van sportieve en culturele activiteiten Uitvoeren beheerplan sportvelden 2024-2027; Het nieuwe beheerplan voor de sportvelden is onlangs door de raad vastgesteld. De aanbesteding van de eerste projecten zĳn opgestart. Opstellen eindevaluatie Cultuurnota, inclusief uitvoeringsagenda 2020-2023; De evaluatie van de Cultuurnota Verbinden door Cultuur maakt onderdeel uit van de startnotitie cultuur, die in Q1 2025 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd wordt. Realiseren Sociaal Cultureel Centrum Pĳnacker: De raad is in februari 2024 middels een informatienota en een presentatie geïnformeerd over het uitstel van het besluit over de realisatie van het SCC vanwege de ontwikkelingen op het gebied van toekomstbestendige gemeentefinanciën. In september 2024 wordt het besluit rondom de realisatie voorgelegd aan de raad.

Programma 7: individuele voorzieningen We bieden laagdrempelige en doelmatige oplossingen voor jongeren, ouderen, gezinnen en inwoners in een kwetsbare positie Voorbereiding doordecentralisatie van beschermd wonen naar beschermd thuis; Het woonplaatsbeginsel, dat deels bepalend is voor het uitvoeren van de doordecentralisatie van beschermd wonen naar beschermd thuis, is wederom uitgesteld. De geplande ingangsdatum was 1 januari 2025, de nieuwe streefdatum is 1 januari 2026. Dit uitstel heeft invloed op de voorbereiding op het uitvoeren van deze doordecentralisatie. Wĳ zullen dit jaar lokaal en regionaal doorgaan met de voorbereidingen hierop. Waar mogelĳk starten wĳ met een eerste implementatie en de inrichting van de lokale toegang. Dit zal naar verwachting medio 2025 plaatsvinden.

We continueren de maatregelen om de kosten te beheersen en de kwaliteit te borgen De kosten binnen het sociaal domein zĳn in 2023 scherp gestegen ten opzichte van 2022. Dit heeft geleid tot een tekort bĳ de najaarsnota 2023 van € 2,5 miljoen. Dit tekort is structureel toegevoegd bĳ de kadernota. Deze stĳgende kosten vragen om een passende reactie om deze ontwikkeling te beheersen. Hiervoor zĳn wĳ van start gegaan met het opstellen van een nieuw programma kostenbeheersing in het sociaal domein. Het nieuwe interventieplan kostenbeheersing en innovatie sociaal domein zal naar verwachting in het najaar van 2024 worden vastgesteld. In de kadernota wordt hier verder op ingegaan.

Programma 8: veiligheid en duurzaamheid We werken samen met inwoners, organisaties, ondernemers, brandweer en politie aan de veiligheid en leefbaarheid in onze wĳken en buurten Zowel het opstellen van het evenementenbeleid als het standplaatsenbeleid heeft vertraging opgelopen. Verwacht wordt dat beide documenten in respectievelĳk het tweede en derde kwartaal van 2024 ter vaststelling kunnen worden aangeboden. De evaluatie van het beleidskader Wĳken die werken wordt in de loop van 2024 uitgevoerd. Na deze evaluatie en na vaststelling van de visie op het Sociaal Domein bekĳken we in hoeverre actualisatie van het beleidskader Wĳken die werken nodig is. Hierover informeren we de raad.

Duurzaamheid versnellen, intensivering en verbreden De planning voor het opstellen van wĳkuitvoeringplannen heeft vertraging opgelopen. Dat komt omdat onze ervaring met zowel Klapwĳk als ’s-Gravenhout heeft aangetoond dat wetgeving noodzakelĳk is om stappen te kunnen maken in de warmtetransitie. De Wet gemeentelĳke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) wordt momenteel in de Tweede Kamer behandeld. Het is nog niet bekend wanneer deze wet in werking treedt. Verder gaan we in 2024 een nieuw uitvoeringsprogramma Energietransitie maken. In dit uitvoeringsprogramma staan de acties die in het kader van de energietransitie worden uitgevoerd. De kosten voor het maken van het uitvoeringsprogramma worden gedekt vanuit de Specifieke Uitkering Capaciteit Decenrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (SPUK CDOKE).

Aandacht voor lucht-, water- en bodemkwaliteit Het omgevingsprogramma geluid (actieplan geluid) heeft vertraging opgelopen. De participatie rondom het bepalen van de plandrempel heeft meer tĳd gekost dan vooraf verwacht. De vaststelling staat gepland rond de zomer van 2024. Direct daarna wordt ook gestart met het opstellen van de kaderstellende notitie voor het omgevingsprogramma Leefkwaliteit. De elektromechanische vervanging van de rioolgemalen loopt achter op de planning. Naar verwachting zal deze achterstand in 2025 worden ingelopen.

Het verbeteren van toezicht en handhaving Het opstellen van het beleid voor vergunningen, toezicht en handhaving voor de periode 2024-2028 heeft vertraging opgelopen. Verwacht wordt dat het nieuwe beleid inclusief een uitvoeringsplan rond de zomer van 2024 kan worden aangeboden aan de raad.

Programma 9: bestuur en bedrĳfsvoering Het organisatieontwikkeltraject en herĳking visie dienstverlening wordt aan gewerkt, hierover zĳn geen afwĳkingen te vermelden.

2.2. Mutaties per programma Bedragen x € 1.000

2024 primair

mutaties

actueel

lasten Prog. 1 ruimte en wonen

-23.634

-2.429

-26.055

Prog. 2 economie en glastuinbouw

-7.620

5.587

-2.033

Prog. 3 mobiliteit

-8.332

641

-7.691

Prog. 4 groen en recreatie

-7.066

-196

-7.292

Prog. 5 onderwĳs en kinderopvang

-6.405

146

-6.259

Prog. 6 collectieve voorzieningen

-15.829

-5.127

-20.956

Prog. 7 individuele voorzieningen

-39.669

-5.260

-44.929

Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid

-22.722

-1.470

-24.192

Prog. 9 bestuur en bedrĳfsvoering

-5.926

-383

-6.309

-137.203

-8.491

-145.716

subtotaal programma's Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen

-7.719

977

-6.742

overhead

-17.849

-371

-18.220

heffing VpB

-1.242

724

-518

-103

-164.116

-7.161

-171.299

-6.285

-23.271

-29.556

-170.401

-30.432

-200.855

bedrag onvoorzien resultaat voor bestemming dotaties reserves Totaal saldo van lasten inclusief dotaties reserves baten Prog. 1 ruimte en wonen

22.779

2.322

25.101

Prog. 2 economie en glastuinbouw

8.341

-6.967

1.374

Prog. 3 mobiliteit

216

Prog. 4 groen en recreatie

532

206

738

Prog. 5 onderwĳs en kinderopvang

1.280

1.296

Prog. 6 collectieve voorzieningen

2.260

4.075

6.335

Prog. 7 individuele voorzieningen

7.087

1.960

9.047

Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid

16.089

617

16.706

Prog. 9 bestuur en bedrĳfsvoering subtotaal programma's

790

59.374

2.229

61.602

Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

102.046

2.285

104.331

resultaat voor bestemming

161.420

4.514

165.933

onttrekkingen reserves

10.934

25.814

36.748

Totaal saldo van baten inclusief onttrekkingen reserves

172.354

30.328

202.681

1.953

-104

1.826

BEGROTINGSSALDO NA BESTEMMING

Gezien de toelichting in dit hoofdstuk wordt in de afzonderlĳke programma’s geen toelichting gegeven op de mutaties.

3. Bepalingen kaders bĳ begroting 2025-2028 Bĳ het opstellen van het meerjarenperspectief is het van belang om de diverse uitgangspunten te benoemen en vast te leggen. Deze uitgangspunten vormen de basis voor het meerjarenperspectief. In de kadernota (vanaf hier) zĳn de volgende uitgangspunten voor de jaren 2025-2028 opgenomen. Aantallen per 1-1 Woningen Groei woningen * Inwoners

2025

2026

2027

2028

22.905

23.191

23.477

286

58.671

59.386

60.101

Groei inwoners

715

Areaaluitbreiding (t.o.v. voorgaande jaar)

1,2%

23.763 60.816

* Bovenstaande groei is gebaseerd op een vierjarig gemiddelde van de verkoopprognoses uit de geactualiseerde gemeentelĳke grondexploitaties per 1 januari 2024 en particuliere initiatieven.

Bĳ het bepalen van de prĳsindexaties op de budgetten wordt gebruik gemaakt van de informatie uit het Centraal Economisch Plan zoals dat jaarlĳks door het CPB wordt gepubliceerd. Voor de gemeenschappelĳke regelingen is de prĳsindex uit de kaderbrief gemeenschappelĳke regelingen begroting 2025 in de regio Haaglanden toegepast. De prĳs- en areaalindexpercentages die worden voorgesteld voor de jaren 2025-2028: Prĳsstĳging t.o.v. het voorgaande jaar

2025

2026

2027

2028

Personeel gerelateerde budgetten

3,8%

3,7%

3,6%

3,5%

Goederen en diensten (uitgaven)

2,8%

2,4%

2,3%

Gemeenschappelĳke regelingen

4,1%

3,3%

3,2%

3,1%

Subsidies en sociaal domein

3,5%

3,3%

3,2%

3,1%

Goederen en diensten (inkomsten)

2,8%

2,4%

2,3%

Areaalstĳging t.o.v. het voorgaande jaar

2025

2026

2027

2028

Personeel gerelateerde budgetten

1,2%

Goederen en diensten (uitgaven)

1,2%

Gemeenschappelĳke regelingen

1,2%

Subsidies en sociaal domein

1,2%

De Voorjaarsnota 2024 van het Rĳk en de gevolgen ervan voor de inkomsten uit de meicirculaire gemeentefonds 2024 zĳn niet opgenomen in bovengenoemde percentages voor prĳsindex. Het ontbreken van deze informatie leidt ertoe dat de financiële gevolgen van de bovengenoemde percentages niet zĳn uitgewerkt in de kadernota 2025. Indien de inhoud en de uitwerking van de meicirculaire hiertoe aanleiding geven worden de prĳsindexpercentages hierop aangepast en worden de financiële gevolgen aan u voorgelegd in de besluitvorming naar de Programmabegroting 2025.

4. Kadernota - Financiële actualisatie meerjarenperspectief 4.1. De exploitatie in meerjarenperspectief 2025-2028 De mutaties in de Kadernota 2025 bestaan uit de volgende categorieën: Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo primaire Begroting 2024-2028 + aangenomen amendementen

1.954

Effecten september circulaire

1.044

864

559

2.188

Saldo NJN

2.998

4.506

-2.666

-3.320

-3.266

1. Actualisatie staat van activa met gevolgen JR23

623

-73

-103

-157

-158

2. Uitwerking collegebesluiten en Actualisatie budgetten

-543

-875

-944

-906

-820

3. Sociaal domein

-2.539

-2.456

-2.380

4. Reeds uitgewerkte maatregelen toekomstbestendige gemeentefinanciën

1.285

1.858

2.315

2.543

2.580

Saldo kadernota 2024

1.824

2.960

-3.778

-4.219

-4.043

3.642

-3.225

-5.508

-5.454

Onderstaand wordt per categorie een toelichting gegeven op de mutaties.

1. Actualisatie staat van activa In deze kadernota is nog geen actualisatie van de investeringen opgenomen. De investeringsplanning vanuit de begroting 2024 en meerjarenbeeld 2025-2027 is nog leidend in het financieel beeld. Daarmee is ook de actualisatie van wat vanuit 2023 is gerealiseerd en wat doorgeschoven is naar 2024 en verder niet in het huidige beeld verwerkt. Bĳ het verschĳnen van de meicirculaire 2024 zullen wĳ naast de herrekening van de indexaties ook de actualisatie van de investeringen aan de raad voorleggen. De cĳfers voor de grondexploitaties zĳn bĳgesteld op basis van de actualisatie per 1 januari 2024. Aanpassingen van de boekwaarden en de toerekenbare rente leiden tot een beperkte mutatie in de begroting.

2. Uitwerking collegebesluiten en actualisatie budgetten Onderstaand zĳn de wĳzigingen van budgetten als gevolg van verwerkte collegebesluiten en autonome ontwikkelingen weergegeven voor zover deze doorwerken in het begrotingssaldo. Bedragen x € 1.000 Totaal mutaties voorjaarsnota

2024

2025

2026

2027

2028

-543

2) Vitale glastuinbouw omgevingsprogramma

-40

6) Beheerplan Sportvelden 2024-2027

-157

6) CulturA & Zo Nootdorp verstrekte geldlening

6) Gasprĳzen volgens contract vanaf 2025 25% verhoogd

-41

6) Meikoninginnelaan aframen huurinkomsten vanwege sloop

-30

6) SWOP uitbreiding locatie Nootdorp

-91

-114

6) Verhoging bĳdrage VVE agv energieverhogingen vanaf 2021

-50

6) Actualisatie huuropbrengsten obv geplande nieuwbouw

-40

6) Aanvullende subsidie CulturA & Zo

-153

7) Verordening maatschappelĳke ondersteuning 2024

-34

8) Beheerplan Baggeren

-69

9) Wĳziging omvang Griffie

-34

9) Vaststelling regionale kaderbrief verbonden partĳen

-70

9) Griffie-gemeenteraad mutaties 2024

-39

10) AU decembercirculaire 2023 en actualisatie

-39

-148

-87

-543

-875

-944

-906

-820

Totaal

-157

Toelichtingen op de begrotingswĳzigingen: Voor een (groot) deel van de besluiten betreft het hier opgenomen bedrag de structurele gevolgen van de bĳ de voorjaarsnota opgenomen onderwerpen. De uitsluitend bĳ de kadernota opgenomen onderwerpen zĳn de volgende:

Aanvullende subsidie CulturA & Zo In 2023 is besloten om voor twee jaar een aanvullende subsidie toe te kennen en nader onderzoek te doen naar de structurele subsidie. Op basis van onderzoek en alle stukken die hier onderdeel van uitmaken, kan geconcludeerd worden dat de aanvullende subsidie zoals toegekend voor 2023 en 2024 noodzakelĳk is om de huidige werkzaamheden voort te zetten en daarmee een bĳdrage te (blĳven) leveren aan de gemeentelĳke doelstellingen op het gebied van cultuur en sociaal domein. Voor 2025 heeft de raad besloten om aanvullende subsidie beschikbaar te stellen. In deze kadernota is daarnaast het besluit van de raad verwerkt om voor bĳ de begroting de structurele gevolgen af te wegen.

Vaststelling regionale kaderbrief verbonden partĳen De indexatie vanuit de regionaal opgestelde kaderbrief voor de Gemeenschappelĳke Regelingen regio Haaglanden veroorzaakt een structureel tekort van € 70.000.

3. Sociaal domein Bĳ de najaarsnota is structureel ruim € 2,5 miljoen aan de begroting van het Sociaal domein toegevoegd. Hiermee is beoogd om een reëel nieuw nulpunt te creëren vanuit het proces van toekomstbestendige gemeentefinanciën (zie verder hierna), van belang om meer grip te krĳgen op de (oplopende) kosten binnen het sociaal domein. Hiervoor is een projectgroep 'kostenbeheersing sociaal domein' actief. Ook in meerjarig perspectief is deze systematiek verwerkt. Hierbĳ is geen rekening gehouden met (prĳs)indexaties. Deze indexaties worden bĳ de begroting verder uitgewerkt. De lasten van het gelĳktrekken van de budgetten aan de realisatie 2023 lopen in 2025 en verder licht af ten opzichte van 2024. Een incidentele inzet van extern budget bĳ de uitvoeringslasten geeft in 2024 éénmalig extra lasten bĳ het gelĳktrekken aan de realisatie 2023. Na 2024 is deze bĳstelling niet nodig. De andere oorzaak is een bedrag aan eerder opgenomen inkomsten in de vorm van eigen bĳdragen bĳ Wmo Hulp bĳ huishouden. Dit was voor 2025 opgenomen maar gaat nu een jaar later in. Dit veroorzaakt voor 2025 een nadeel maar niet meer in de jaren erna.

4. Maatregelen toekomstbestendige gemeentefinanciën In het kader van de bestuursopdracht met betrekking tot toekomstbestendige gemeentefinanciën is in de eerste fase geinventariseerd waar de kansen en risico's in de begroting zitten. In een drietal onderwerpen is een 'quick-win' te behalen. Deze quick wins betreffen het laten vrĳvallen van een stelpost voor prĳsindexatie over 2022, realistisch(er) begroten van financiële baten (zoals dividend-opbrengsten) en structurele onderuitnutting van de bestaande begroting (meerjarig historisch niet gebruikte budgetten). Het effect hiervan loopt op van kleine € 1,3 miljoen in 2024 tot ruim € 2,5 miljoen in 2028.

5. Nieuw en gewĳzigd beleid per programma Bĳ de kadernota worden kaders mee gegeven voor de begroting 2025. Voor een deel bestaan deze kaders uit financiële en cĳfermatige kaders, voor een ander belangrĳk deel bestaan deze kaders uit het maken van beleidskeuzes en het uitspreken van ambities welke bĳ de begroting dienen te worden uitgewerkt. Met deze kadernota wordt een stap gezet naar het in positie brengen van college en raad voor het maken van deze keuzes. In de kadernota geven we aan welke belangrĳke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen de komende jaren (2025-2028) worden verwacht. Ook staat er welke financiele middelen daarvoor nodig zĳn. De Kadernota bevat richtinggevende uitspraken van de gemeenteraad over welke plannen meegenomen moeten worden in de begroting. Daarmee vormt de Kadernota de basis voor de begroting van volgend jaar.

Programma 1: ruimte en wonen Hieronder is beschreven welke belangrĳke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 1 worden verwacht, inclusief de daarbĳ behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zĳn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Behouden en ontwikkelen van een herkenbare en passende woon- en leefomgeving Nieuwe visies We gaan in 2024 starten met een drietal nieuwe visies voor locaties binnen de kernen. Het gaat om Vrĳenban in Delfgauw, Sytwinde in Nootdorp en de Goudenregensingel in Pĳnacker. De visie voor Vrĳenban (inclusief S-bocht) is ter uitvoering van een door de raad aangenomen motie. De andere twee locaties komen vrĳ door de bouw van nieuwe scholen (de Regenboog in Nootdorp en Casaschool in Pĳnacker). Deze locaties bieden kansen voor het ontwikkelen van een herkenbare en passende woon- en leefomgeving. De visies zullen deze kansen concreet maken. Bĳ het vaststellen van de bestuursopdrachten worden de financiële gevolgen inzichtelĳk gemaakt. Tĳdelĳke school Ackerswoude De school in Ackerswoude heeft, conform eerder vastgesteld beleid, tĳdelĳke huisvesting nodig. Dit kunnen we realiseren op gronden vlak bĳ de school, maar deze grond heeft een woonbestemming. Dat betekent dat door dit tĳdelĳke gebruik het tekort in de grondexploitatie van Ackerswoude toeneemt met €1.200.000. Dit moet in de voorziening nadelige complexen worden gestort. Faciliterende rol bĳ initiatieven van derden We zien dat we als gemeente steeds vaker een faciliterende rol hebben bĳ initiatieven van derden meenemen. Onze werkwĳze passen we daarop aan. Het betekent ook dat de inzet van capaciteit verandert.

Zo neemt het risico toe dat we de kosten die we maken voor het begeleiden van deze plannen niet of niet helemaal kunnen verhalen. Dit risico en eventuele noodzakelĳke aanpassingen in de (omvang van de) personele bezetting zullen we in de komende periode verder uitwerken.

Uitbreiden van de woningvoorraad Flexwoningen In 2024 is gestart met de realisatie van flexwoningen op de voormalige Avalex-locatie in Nootdorp. Dit is een pilot overeenkomstig het Plan van Aanpak Flexwoningen (december 2023). Er zĳn financiele middelen

beschikbaar om het project te starten. In de onderzoeksfase worden de kosten van de realisatie van het project in beeld gebracht en zal hiervoor een apart voorstel worden gemaakt. Een deel van de kosten kan via subsidies worden afgedekt. Vermindering legesopbrengsten De woningbouwproductie binnen actieve, gemeentelĳke grondexploitaties gaat verminderen. Dat komt omdat onze eigen ontwikkellocaties (zoals Ackerswoude en Keĳzershof) in een afrondende fase zĳn gekomen, ontwikkellocaties door derden worden uitgevoerd en de transformatiegebieden nog in voorbereiding zĳn. Dat heeft effect op de opbrengsten vanuit de leges. Immers wanneer er minder woningen worden gerealiseerd, dan komen er ook minder leges binnen. De gevolgen daarvan zullen de komende jaren inzichtelĳk worden gemaakt. Woonwagenbeleid We zĳn gestart met het opstellen van woonwagenbeleid, inclusief het bĳbehorende toewĳzingsbeleid en herziening van de huisvestingsverordening.

Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen Omgevingsprogramma Wonen en Ontwikkeling In 2025 starten we met omgevingsprogramma Wonen en Ontwikkeling. Hiermee voeren we de omgevingsvisie voor dit onderdeel uit en brengen we al het ruimtelĳk beleid onder in één programma. Hiervoor zĳn financiële middelen nodig die bĳ de start van het omgevingsprogramma in beeld worden gebracht. De kaderstellende notitie staat gepland voor 2025.

Programma 2: economie en glastuinbouw Hieronder is beschreven welke belangrĳke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 2 worden verwacht, inclusief de daarbĳ behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zĳn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden Vervolgonderzoek ontwikkeling Boezemvaart Ter uitvoering van het omgevingsprogramma De Boezem wordt voorgesteld om een vervolgonderzoek uit te voeren naar de ontwikkelingsmogelĳkheden van Boezemvaart.

Herstructurering en innovatie glastuinbouw Omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden In mei 2024 wordt de kaderstellende notitie voor het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden ter besluitvorming aangeboden aan de raad. Voor het opstellen van het omgevingsprogramma zĳn financiële middelen beschikbaar gesteld. De kosten voor de uitvoering van het omgevingsprogramma worden gedurende het proces inzichtelĳk gemaakt. In 2025 ontstaat hier meer duidelĳkheid over. Innovatiepact Greenport West-Holland Sinds 2018 nemen we deel aan het Innovatiepact Greenport West-Holland. Overheden, ondernemers, onderzoeksorganisaties en onderwĳsinstellingen in de regio werken samen aan de ambitie om het meest toonaangevende internationale tuinbouwcluster ter wereld te blĳven. Onze deelname loopt eind 2024 af. Voor de structurele jaarlĳkse bĳdrage van €10.000 zĳn geen financiele middelen beschikbaar. Emissieloze kas Als gemeente nemen we deel aan het afsprakenkader Emissieloze kas. In samenwerking met alle glastuinbouwgemeenten in het Oost- en Westland, twee waterschappen, provincie Zuid-Holland en

Glastuinbouw Nederland wordt gewerkt aan het behalen van nulemissie vanuit de kas richting het oppervlakteen grondwater. De Kaderrichtlĳn Water is hierbĳ leidend. Het beschikbare budget loopt eind 2024 af. Voor de periode 2025 tot en met 2027 is een jaarlĳks bedrag van € 2.500 nodig om deel te kunnen blĳven nemen.

Versterken economische vernieuwing Omgevingsprogramma Economisch Vestigingsklimaat In 2024 starten we met het opstellen van het omgevingsprogramma Economisch Vestigingsklimaat. Hierin wordt al het economisch beleid voor de fysieke leefomgeving opgenomen. Onderdeel is in ieder geval de actualisatie van de huidige economische visie en het organiseren van een economische conferentie. De kosten voor het opstellen van het omgevingsprogramma worden bĳ de kaderstellende notitie, eind 2024, in beeld gebracht.

Programma 3: mobiliteit Hieronder is beschreven welke belangrĳke plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen in programma 3 worden verwacht, inclusief de daarbĳ behorende financiele middelen. Onderdeel van dit overzicht vormen de plannen, projecten en/of beleidsontwikkelingen die reeds aan het college zĳn voorgelegd, maar waarover nog een financieel besluit moet worden genomen.

Infrastructuur duurzaam veilig (her)inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag Kerkweg/Veenweg Het verkeersveiligheidsproject Kerkweg/Veenweg in Nootdorp is onderdeel van de Projectenagenda Verkeersveiligheid. In de daarvoor uitgevoerde verkeersveiligheidsenquête is de Kerkweg het meest genoemd als onveilig ervaren weg. In 2022 is onderzoek gedaan naar het verkeersveiliger maken van de Kerkweg/ Veenweg. In 2023 heeft het CROW een richtlĳn uitgebracht voor het inrichten van wegen met zowel een verblĳfsfunctie als een verkeersfunctie, zoals de Kerkweg/Veenweg. Op basis van deze nieuwe CROW-richtlĳn en het in 2022 uitgevoerde verkeersonderzoek werken we aan inrichtingsplan voor deze weg. De kosten worden vooralsnog geraamd op € 1,4 mln (bĳ het onderdeel "toekomstbestendige gemeentefinanciën" wordt rekening gehouden met de effecten hiervan). De komende periode wordt gewerkt aan een uitgewerkter beeld van de kosten. Er is geen budget om dit inrichtingsplan te kunnen realiseren. Op basis van de uitgewerkte raming, wordt bĳ de begroting 2025 een investeringsvoorstel voorgelegd aan de raad.

Stimuleren van duurzamere vormen van mobiliteit Omgevingsprogramma Duurzame Mobiliteit In 2025 starten we met het opstellen van het omgevingsprogramma Duurzame Mobiliteit. Hierin wordt het mobiliteitsbeleid en maatregelen voor onder meer verkeersveiligheid en parkeren opgenomen. De kosten voor het opstellen van het omgevingsprogramma worden begin 2025 bĳ de kaderstellende notitie in beeld gebracht.

Duurzaam en doelmatig beheren van de openbare ruimte Beheerplannen Zoals eerder gemeld verlopen de uitvoeringsactiviteiten binnen de huidige beheerplannen niet allemaal volgens planning. Het college heeft eerder aan de raad toegezegd naar een oplossing te zoeken voor dit knelpunt. We gaan hierbĳ een nieuwe, duurzame, meerjarige investeringsplanning opstellen. Hierbĳ verwachten wĳ in het najaar tĳdens een thema-avond met u in gesprek te gaan over de hanteren criteria. Herinrichting Katwĳkerlaan en omgeving De beschoeiing en keerwanden langs de Katwĳkerlaan zĳn in een slechte technische staat. De gemeente gaat daarom de Katwĳkerlaan tussen de Vlielandseweg en de S-bocht vernieuwen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14179233/1