Jaarstukken 2022

Demografische druk

% Aantal personen

75

72,5

70

67,5 2018

2019

Pijnacker-Nootdorp

2020

2021

2022

Nederland

Grafiek 1.1 In 2022 zijn prestatieafspraken gemaakt met verschillende woningcorporaties die in onze gemeente actief zijn. Het in 2021 door acht van de negen Haaglandengemeenten ondertekende Tussenakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Haaglanden heeft in 2022 (nog) niet geleid tot een definitief akkoord. Wel is het Tussenakkoord de basis voor de regionale realisatieagenda die in 2022 is voorbereid. Deze regionale realisatieagenda laat zien hoeveel woningen in Haaglanden worden gebouwd en op welke manier deze bijdragen aan de ambitie van de minister van Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening. De minister wil het aanbod aan sociale huurwoningen en betaalbare woningen namelijk vergroten. Onze inzet voor deze woondeal is, in lijn met de Woonvisie en Omgevingsvisie. Voor Pijnacker- Nootdorp betekent een en ander dat we in de periode tussen 2019 en 2030 2.070 woningen gaan bijbouwen en het aantal sociale huurwoningen met 840 woningen vergroten. Dit doen we door nieuwbouw toe te voegen en de woningen van Habion te behouden voor de sociale woningvoorraad. De verwachting is dat regionale realisatieagenda Haaglanden begin 2023 wordt getekend.

23

De geplande groei wordt afgerond

Woningbouw helpt mee aan meer evenwicht op de woningmarkt. Er wordt hard gewerkt om de geplande projecten te realiseren. Daarbij zijn er projecten die al bijna klaar zijn (zoals Keijzershof en Ackerswoude) en projecten die net gestart zijn (zoals Tuindershof) of nog moeten gaan starten (zoals De Scheg en Centrumlijn). Onze woningvoorraad groeit, zoals ook te zien is in grafiek 1.2.

Ontwikkeling woningvoorraad

Aantal woning

24.000

22.000

20.000

22 20

20

20

18 20

16 20

14 20

20

12

18.000

Grafiek 1.2 De realisatie van Park van Buijsen (Keijzershof) is bijna klaar. De grond voor de laatste fase van dit deelgebied, waarop 23 appartementen worden gerealiseerd, is in 2022 verkocht. Naar verwachting gaan deze appartementen in 2023 in verkoop. In Ackerswoude hebben in 2022 de bewoners hun nieuwe huis kunnen betrekken. Er worden ook woningen gebouwd op locaties in de bestaande woonkernen. Een goed voorbeeld daarvan zijn de woningen die langs de Kerkweg in Pijnacker zijn gerealiseerd. In plaats van een garagebedrijf staan er nu een aantal woningen en appartementen. In Tuindershof is in 2022 veel gebeurd. Woningen zijn in de verkoop gegaan, anderen zijn gestart met bouwen en de eerste bewoners voelen zich thuis in deze nieuwe wijk. Ook in 2023 gaat de ontwikkeling van deze wijk door. In 2022 is gestart met de voorbereiding van de bouw van woningen in de Scheg (Kiem) en zijn de eerste woningen in de verkoop gegaan.

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op drie prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2022 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1.01 Regisseren uitbreidingen in nieuwe woonmilieus Voorbereiden en organiseren randvoorwaarden voor realisatie woningbouwprojecten

Rapportage voortgang en halfjaarlijkse actualisatie projecten en grondexploitaties

De actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2022, is in juni aan de raad aangeboden. In oktober is de halfjaarlijkse financiële voortgangsrapportage projecten 2022 aan de raad aangeboden.

Start bouw eerste fase vrije sector woningen De eerste fase van Tuindershof is gerealiseerd in Tuindershof en aan de tweede fase (1c) wordt gebouwd. Inmiddels wordt gebouwd aan de volgende fase (2a). De daarop volgende twee fases (1b en 3a) zijn in verkoop. De verkoop valt vooralsnog binnen de gesteld verkooptijd, maar stagnatie in de verkoop is zichtbaar. Dit kan leiden tot vertraging en/of aanpassing van de plannen. Start sanering Centrumlijn-Zuid

24

De sanering van Centrumlijn Zuid is afgerond. De voorbelasting van het terrein is aanbesteed en wordt vanaf februari 2023 aangebracht om een jaar te blijven liggen. Met Heijmans zijn we in gesprek over de ontwikkeling van 200

Activiteit

Resultaat

Toelichting status woningen op deze locatie, waarvan 40% in het sociale segment. Beoogde start van de bouw is december 2024.

Start verkoop eerste fase vrije sector woningen in De Scheg

In juli 2022 zijn de eerste woningen in de verkoop gegaan. De verwachting is dat de bouw vervolgens gefaseerd start in het tweede kwartaal van 2023.

Start verkoop en bouw vierde fase vrije sector woningen Park van Buijsen

Alle woningen in Park van Buijsen zijn in de eerste helft van 2022 opgeleverd en het gebied is woonrijp gemaakt. De ontwikkeling van appartementengebouw De Juffer, grenzend aan de noordoosthoek van de Plas van Van Buijsen, is in volle gang. De omgevingsvergunning wordt in maart 2023 aangevraagd en de verkoop van de 22 appartementen in het duurdere segment, zal in het tweede kwartaal starten. Bij 70% verkocht zal met de bouw worden gestart. De Van Buijsenlaan blijft tussen de Europalaan/ Aalscholver en de rotonde in de Tuindersweg, gedurende de bouw van de Juffer en de laatste woningen in het zuidelijk deel van Tuindershof, fungeren als bouwweg.

Start voorbereiding ontwikkeling Oranjepark In oktober 2022 heeft de gemeenteraad besloten over een startnotitie, waarmee de raad de kaders, voor met name het proces en de planning om te komen tot realisatie van woningbouw op deze locatie, heeft bepaald. Aansluitend is gestart met het verzamelen van input voor een kaderstellende notitie, waarbij ook de omgeving is betrokken. Vaststelling van een kaderstellende notitie staat gepland voor juni 2023. Vastgesteld bestemmingsplan Hart van Nootdorp en Vrijenban II

Het bestemmingsplan Hart van Nootdorp is in december 2021 vastgesteld. Daarmee is het beoogde resultaat bereikt. Het voorontwerpbestemmingsplan Vrijenban II is in november vrijgegeven voor inspraak. Tijdens deze periode zijn inspraaken overlegreacties ontvangen. Deze zijn beantwoord en samen met het (gewijzigde) ontwerp in november 2022 aan de raad aangeboden. De gemeenteraad heeft besloten niet in te stemmen met het ontwerpbestemmingsplan. Dit betekent dat de procedure van het bestemmingsplan niet zal worden vervolgd. In dezelfde vergadering heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin zij ons college oproept om te komen tot een gebiedsvisie.

Hoofdactiviteit (rol): 1.02 Regisseren van het woningaanbod voor doelgroepen In overleg met partners maatregelen uitwerken gericht op vermindering krapte in aanbod voor lokale doelgroepen

25

Checklist eisen woningbouw bij nieuwe ontwikkelingen

In 2020 heeft de raad de Woonagenda voor 2020-2021 vastgesteld. Hierin staat dat we een checklist ontwikkelen, die gebruikt kan worden bij nieuwe projecten. De checklist biedt een overzicht van uitgangspunten en beleid rondom nieuwe woningbouwontwikkelingen. De lijst is dynamisch en zal door wijzigend beleid steeds iets veranderen. De checklist is in februari 2022 ter informatie aan de raad aangeboden.

Lokale prestatieafspraken 2022

Ieder jaar maakt het college nieuwe prestatieafspraken met de woningcorporaties in de gemeente. Hierin staan onder andere afspraken over verkoop- en huurbeleid, duurzaamheid en het huisvesten van de verschillende doelgroepen. In 2021 zijn de afspraken voor meerdere jaren vastgesteld. Deze zijn, volgens afspraak, in december 2022 geactualiseerd in overleg met de woningcorporaties en huurdersverenigingen.

Activiteit

26

Resultaat

Toelichting status

Nieuwe woningmarkafspraken regio Haaglanden

In 2019 zijn we in de woningmarktregio Haaglanden gestart met het project Nieuwe Woningmarktafspraken. Hierin maken we als regio (samen met de corporaties, huurdersverenigingen en de provincie) afspraken over de omvang van de (sociale) woningvoorraad, de beschikbaarheid en wijze van monitoren. Dit alles is vastgelegd in het tussenakkoord, waarover de raad in november via de actieve informatieplicht is geïnformeerd. In februari 2022 hebben de wethouders Wonen besloten om de discussie over de inhoud en de planning voor een mogelijk eindakkoord over te laten aan de nieuwe wethouders. Hierover zijn nog geen afspraken gemaakt. Daarmee blijft het onzeker of er na het tussenakkoord ook nog een eindakkoord komt.

Rapportage voortgang en halfjaarlijkse actualisatie ontwikkeling woningbouwvoorraad

In 2020 heeft de raad besloten om eenmaal per jaar, door middel van een infographic, geïnformeerd te worden over de ontwikkelingen van de woningvoorraad. De raad heeft de infographic "Monitor Wonen" in september 2022 ontvangen.

Verdiepend onderzoek wonen en zorg

In 2020 heeft de raad de Woonagenda voor 2020-2021 vastgesteld. Hierin staat opgenomen dat we een verdiepend onderzoek naar de woonbehoefte van senioren gaan uitvoeren. De uitkomsten van het onderzoek gebruiken we bij het invullen van de nieuwbouwopgave en de ambitie om (kleinschalige) woonzorgvoorzieningen te ontwikkelen. Het onderzoeksrapport is in december 2022 opgeleverd en wordt gebruikt om een aanvullend hoofdstuk te schrijven voor de Woonvisie. Deze toevoeging is gepland voor de eerste helft van 2023.

Verkenning maatregelen doorstroming in Pijnacker-Nootdorp

In 2020 heeft de raad de Woonagenda voor 2020-2021 vastgesteld. Hierin staat dat er een regionaal onderzoek naar doorstroming wordt uitgevoerd. Op basis van deze uitkomsten verkent de gemeente (samen met woningcorporaties) hoe de doorstroming binnen de gemeente verbeterd kan worden. Het regionale onderzoek is inmiddels afgerond. Met de woningcorporaties is een startnotitie opgesteld. De mogelijke instrumenten voor het verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt, worden in 2023 toegevoegd aan de “gereedschapskist” met maatregelen t.b.v. de lokale wooncarrière.

Verkenning mogelijkheden doelgroepenverordening

De mogelijkheid van het vaststellen van een doelgroepenverordening, is besproken tijdens de totstandkoming van de Woonvisie. Uiteindelijk is ervoor gekozen om geen doelgroepenverordening op te stellen. Inmiddels is de wetgeving rondom dergelijke verordeningen gewijzigd. Er is verkend of en op welke manier een doelgroepenverordening nu mogelijk wel van toegevoegde waarde kan zijn voor de gemeente. Uit deze verkenning is een aantal mogelijke instrumenten gekomen die interessant zijn. In 2023 maken we een overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren. In deze 'gereedschapskist' worden de kansen en beperkingen van maatregelen als opkoopbescherming,

Activiteit

Resultaat

Toelichting status doelgroepenverordening, antispeculatiebeding, flexwonen en maatregelen t.b.v. doorstroming verder uitgewerkt.

Uitvoeren besluiten over realisatie sociale huur

Overeenkomst realisatie sociale (huur)woningen op locaties Stanislas I en Vrijenban II

De ontwikkeling en bouw van 66 koopen 34 (sociale) huurappartementen op de locatie Stanislas I, wordt gerealiseerd door ontwikkelaar Blauwhoed. Met corporatie De Goede Woning is overeenstemming bereikt over de afname en exploitatie van de huurwoningen. De verkoop is in volle gang en de omgevingsvergunning is eind 2022 aangevraagd. Wanneer de omgevingsvergunning onherroepelijk is, wordt gestart met de bouw. Op de locatie Vrijenban II is een anterieure overeenkomst gesloten met de ontwikkelaar voor circa 40 woningen (waarvan 12 in het sociale segment). De samenwerking met een toegelaten instelling is in de overeenkomst vastgelegd. In november 2022 besloot de raad het ontwerpbestemmingsplan niet vast te stellen en is door middel van een motie aan het college gevraagd om een gebiedsvisie voor het gebied tussen Kooltuin, Delftsestraatweg, Noordeindseweg en glastuinbouwgebied, inclusief de S-bocht op te stellen. Over realisatie van sociale huurwoningen op deze locatie is daarom op dit moment geen duidelijkheid. Deze ontstaat wellicht na afronding en vaststelling van de gebiedsvisie.

Start bouw sociale (huur)woningen in De Scheg

Overeenkomstig de planning is de verkoop van de eerste woningen in juli 2022 gestart. De verwachting is dat de bouw vervolgens gefaseerd start in het tweede kwartaal van 2023.

Hoofdactiviteit (rol): 1.03 Bepalen en faciliteren ruimtelijke kwaliteit voor aantrekkelijke (woon)omgeving Bestemmingsplannen tijdig actualiseren

Opstellen visieverkenningen volgens de methodiek bestemmingsplan 2.0 (uitnodigingsplanologie)

27

Bestemmingsplannen conform jaarplanning bestemmingsplannen 2021

Elk jaar wordt een planning opgesteld, waarin is weergegeven aan welke bestemmingsplannen wordt gewerkt en wanneer deze plannen aan de raad worden aangeboden. Deze planning is ook voor 2022 opgesteld op basis van onder andere actuele ontwikkelingen in projecten en regelgeving (zoals uitstel van de Omgevingswet).

Vastgesteld bestemmingsplan RuyvenZuidpolder

Het bestemmingsplan Ruyven-Zuidpolder is in april 2021 door de raad vastgesteld.

Visieverkenning Duurzame Glastuinbouwgebieden (relatie met Visie Oostland in programma 2)

Met het oog op de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet en het daarmee wijzigende instrumentarium, zal geen visieverkenning meer worden opgesteld. Een visieverkenning kwam in de plaats van een voorontwerpbestemmingsplan en was een manier om de samenleving op een nieuwe, uitnodigende wijze in een vroeg stadium te betrekken bij het opstellen van een bestemmingsplan. Onder de Omgevingswet stellen we eerst een omgevingsprogramma op en daarna een omgevingsplan. In 2023 wordt gestart met het opstellen van een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Pijnacker-Oost. In dit gebiedsgerichte omgevingsprogramma wordt gebruik gemaakt van de uitwerking van werkboek Oostland, dat in 2023 wordt afgerond. Een op dit omgevingsprogramma aansluitende herziening van het omgevingsplan voor dit

Activiteit

Resultaat

Toelichting status gebied, wordt dan ook niet eerder dan in 2024 verwacht.

Uitnodigen en faciliteren verbetering ruimtelijke kwaliteit o.b.v. Ruimtelijke Structuurvisie

Vastgestelde Omgevingsvisie (incl. planMER) Zowel de omgevingsvisie als het planMER zijn in november 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is het beoogde resultaat bereikt. In 2023 wordt op basis van een projectplan gestart met de monitoring van de omgevingsvisie.

Voorbereiden invoering Omgevingswet

Gerealiseerd Plan van Aanpak digitaal stelstel Omgevingswet

De realisatie van het Plan van aanpak voor het DSO bestaat uit een aantal onderdelen, zoals aanschaf en implementatie van systemen en ontwikkeling van processen en standaarden. Inmiddels zijn alle nieuwe systemen operationeel. De ontwikkeling en publicatie van Toepasbare Regels is in uitvoering, net als de publicaties van ruimtelijke plannen en inrichting van VTH processen (Vergunningsverlening, Toezicht en Handhaving). Deze lopen de komende jaren nog door.

Halfjaarlijkse monitor uitvoering Programmaplan Omgevingswet

In de monitor Omgevingswet staat informatie over de voortgang van onze voorbereidingen op de invoering van de Omgevingswet. De raad ontvangt deze twee maal per jaar. In 2021 heeft een Rekenkameronderzoek plaatsgevonden, waaruit blijkt dat de voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet goed op schema ligt. Alleen de wet zelf is in 2022 wederom doorgeschoven en zal ingaan per 1 januari 2024.

Vastgesteld omgevingsplan Tolhek (pilot)

Het concept ontwerp omgevingsplan Tolhek, heeft in september-oktober 2021 zes weken ter inzage gelegen. De reden dat het omgevingsplan (nog) niet ter vaststelling is aangeboden aan de gemeenteraad, ligt in de relatie met de invoering van de Omgevingswet. De publicatie van de vaststelling kan, juridisch gezien, pas plaatsvinden als de wet in werking is getreden. De Omgevingswet treedt, volgens de huidige planning, in werking op 1 januari 2024.

Vaststellen van een participatiebeleidskader Het eerste concept van de beleidsnotitie voor omgevingsvraagstukken, incl. visie, participatie, bestaande uit een Denkwijzer, ambitie en doelstelling Werkwijzer en een handreiking voor participatie door de initiatiefnemers, is in september 2022 door de raad besproken. Daarna is het concept ter inzage gelegd. Behandeling van het participatiebeleid door de raad, heeft in het eerste kwartaal van 2023 plaatsgevonden.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2022, begroting na wijziging 2022, rekening 2021, rekening 2022 en de afwijking rekening 2022 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2022 ten opzichte van de rekening 2021. Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening 2021

Rekening 2022

Afwijking tov. begroting na wijziging 2022

Afwijking tov. rekening 2021

Lasten

-36.082

-23.059

-29.234

-13.647

9.412

15.586

Baten

35.051

21.153

28.115

13.923

-7.229

-14.192

Totaal

-1.031

-1.907

-1.118

276

2.183

1.394

28

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening 2021

Rekening 2022

Afwijking tov. begroting na wijziging 2022

Afwijking tov. rekening 2021

Lasten per taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving

-2.411

-3.609

-2.654

-2.840

768

-186

820 - Grondexploitatie

-28.638

-15.192

-23.286

-6.620

8.573

16.666

830 - Wonen en Bouwen Totaal

-959

-709

-462

-638

71

-176

-32.008

-19.510

-26.402

-10.097

9.412

16.304

Baten per taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie

165

167

143

428

261

285

31.644

16.902

24.197

9.437

-7.465

-14.760

830 - Wonen en Bouwen

2.844

2.344

1.913

2.298

-46

385

Totaal

34.653

19.413

26.254

12.163

-7.250

-14.091

Totaal saldo van baten en lasten

2.645

-97

-148

2.065

2.162

2.213

Toevoeging aan reserves 810 - Ruimte en leefomgeving

0

-464

-300

-464

0

-164

820 - Grondexploitatie

-3.941

-2.953

-2.399

-2.953

0

-554

830 - Wonen en Bouwen

-133

-133

-133

-133

0

0

-4.074

-3.550

-2.832

-3.550

0

-718

810 - Ruimte en leefomgeving

48

900

298

351

-549

53

820 - Grondexploitatie

350

825

1.564

1.395

570

-169

Totaal Onttrekking aan reserves

830 - Wonen en Bouwen

0

15

0

15

0

15

398

1.740

1.862

1.761

21

-101

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-3.676

-1.810

-970

-1.789

21

-819

Resultaat

-1.031

-1.907

-1.118

276

2.183

1.394

Totaal

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2022 na wijziging en de Jaarrekening 2022 01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Anterieure overeenkomsten: Lagere opbrengsten gerealiseerd op anterieure overeenkomsten vanuit wet Wabo in 2022. Oorzaak hiervan is dat projecten meerjarig worden uitgevoerd en de opbrengsten niet altijd gelijk lopen aan de kosten voor ambtelijke inzet die worden verhaald. Achteraf vindt afrekening plaats op basis van de werkelijk gemaakt kosten.

-34

-

Mutatie reserves: Overeenkomstig het opgestelde Programmaplan Omgevingswet werken we aan de implementatie van deze nieuwe wet (transitiefase). De werkzaamheden lopen door in 2023, doordat de invoeringsdatum van de Omgevingswet is verschoven naar 1 januari 2024. De uitgaven worden gedekt uit de bestemmingsreserve implementatie Omgevingswet, dit heeft geen effect op het rekeningresultaat.

-524

524

Resultaatbestemming: Betreft de verkoopopbrengst van RvR-recht Oude Leedeweg 5-7 te Pijnacker (zaaknummer 1229673). Middels resultaatbestemming wordt voorgesteld deze opbrengsten te storten in de bestemmingsreserve Groenzoom.

275

-

Urentoerekening: Betreft een lagere urentoerekening aan taakveld Ruimte & Leefomgeving. Hiertegenover staat een nadeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

233

Overig

-6

11

-7.899

11.253

Mutatie reserves: Dit betreft afwijkingen in mutaties naar de voorziening nadelige complexen als gevolg van verwachte negatieve resultaten op de grondexploitaties Ackerswoude, Hart van Nootdorp en Oude Leede. De voorziening wordt aangevuld vanuit de algemene reserve. Voor een nadere toelichting op de mutaties en resultaten van het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

570

-570

Strategisch vastgoed: Als gevolg van de tweejaarlijkse herwaardering van strategisch vastgoed zijn diverse gronden lager gewaardeerd, nadeel € 1.840.000.

-

-1.840

810 Ruimte en leefomgeving

820 Grondexploitatie Grondexploitaties: Dit betreft afwijkingen in totalen van de grondexploitaties op taakveld 820. Zowel de baten als de lasten op grondexploitaties wijken af van de actualisatie per 1 juli 2022. Het saldo van € 3.354.000 betreft een hogere winstuitname (€ 6.307.000) op de grondexploitaties dan begroot (€ 2.953.000). Voor een nadere toelichting op de mutaties en resultaten van het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

29

01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Strategisch vastgoed: Betreft een incidenteel voordeel door de verkoop van een perceel grond Hofweg te Nootdorp (€ 352.000) en boekwinst van Markt 55A te Nootdorp (€ 44.000).

396

-

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan grondzaken en beheer strategisch vastgoed. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-127

Voorbereidingskosten projecten: In mei 2020 heeft uw raad besloten om voorbereidingskosten voor grondexploitaties in voorbereiding te activeren. Omdat voor Oude Polder en Oranjepark vooralsnog geen actieve grondexploitatie wordt gestart, worden de geactiveerde voorbereidingskosten die zijn gemaakt vanaf 2020 voor beide projecten ten lasten van het rekeningresultaat 2022 gebracht.

-

-104

Overig

38

-39

-

-51

Huisvesting statushouders: Lagere huuropbrengsten in 2022 dan begroot. Tevens blijkt het aanvullende budget voor beheer en onderhoud huisvesting, welke bij de Najaarsnota 2022 is opgeraamd, niet te hoeven worden ingezet.

-21

114

Woonbeurs: De woonbeurs heeft niet plaatsgevonden in 2022.

-24

24

-1

-16

-7.229

9.412

830 Wonen en Bouwen Externe inzet plantoetsers en constructeurs: Er heeft in 2022 extra inzet plaatsgevonden van externe plantoetsers en constructeurs als gevolg van de implementatie van de Omgevingswet.

Overig Totaal 01 Ruimte en wonen

Investeringen Investeringsbudget Beschikbaar na bijstelling Najaarsnota 2022

Werkelijke uitgaven 2022

Startersleningen T5 (2022)

500.000

509.525

-9.525

afsluiten

2e hands Chalets i.v.m. Crisisopvang(9 st.) (2022)

235.000

235.228

-228

afsluiten

0

4.084.202

-4.084.202

afsluiten

-52.583

3.437

-56.020

afsluiten

682.417

4.832.392

-4.149.975

Totaal af te sluiten

Ruimte en wonen

Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden Voorbereiding Oude Polder (2020) Katwijkerbuurt

Restant

afsluiten / handhaven

0

-0

0

handhaven

1.800.000

0

1.800.000

handhaven

Transitiekst opvang ontheemden, Dwarskade 33(2022)

6.050

3.841

2.209

handhaven

Transitieks opv. Kon.Julianast.Brandweerkaz(2022)

6.050

157

5.893

handhaven

Transitiekst opvang ontheemden,Oranjepark (2022)

250.755

152.385

98.370

handhaven

Transitiekst opvang, Meikoninglaan 30(2022)

112.530

78.272

34.258

handhaven

Transitiekst opvang ontheemden,Molenweg 61A (2022)

55.055

22.705

32.350

handhaven

Trans.kst opvang ontheemden,Nootdorpseweg2-4(2022)

918.390

72.141

846.249

handhaven

0

49.199

-49.199

handhaven

1.767.568

44.288

1.723.280

handhaven

Voorbereiding Vrijeban 2 (2020)

-45.263

19.570

-64.833

handhaven

Voorbereidingsbudget Transformatiegebieden (2022)

200.000

0

200.000

handhaven

0

-0

0

handhaven

Woonunits crisisopvang vluchtelingen (50st.)(2022)

Voorber.budget Oranjepark,ruimtelijke visie(2022) Herstructurering Katwijkerlaan fase 1 (2021)

Voorbereiding PZ Keerspoor RET (2020) Voorbereiding Oranjepark (2020) Totaal Ruimte en wonen

151.852

0

151.852

handhaven

5.222.987

442.559

4.780.428

Totaal te handhaven

5.905.404

5.274.951

630.453

Toelichting investeringen Transitiekosten opvanglocaties ontheemden In 2022 is een zestal locaties aangewezen in verband met de opvang van Oekraienese ontheemden (zaaknummer 1353296) waarvan een viertal is opgeleverd en hiervan nog een financiele afwikkeling plaatsvind. De overige twee locaties komen gereed in 2023. De kosten voor transitie van de locaties worden voor 100% vergoed door het Rijk, Ministerie van Justitie & Veiligheid.

30

Woonunits crisisopvang In 2022 is een investeringsbudget beschikbaar gesteld van €1.800.000 voor de aanschaf van woonunits voor vlucghtelingen uit Oekraine. De aanschaf van de woonunits zal plaatsvinden in 2023.

Strategische grondvoorraad Dit betreft de jaarlijskse mutaties van de grondvoorraad, dit zijn in 2022; aankoop Nijverheidsweg 10, Oudeweg 18 , Dwarskade 33, drie winkelpanden en 84 parkeerplaatsen Mercato.

Herstructurering Katwijkerlaan (fase 1) In 2023 zal worden gestart met de herstructurering Katwijkerlaan fase1.

31

32

2. Economie en glastuinbouw Het stimuleren en borgen van een innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat.

Algemene omschrijving Het programma Economie en glastuinbouw bestaat uit vier onderdelen: 1. Economische ontwikkeling; 2. Economische promotie (waaronder citymarketing); 3. Fysieke bedrijfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrijventerreinen; 4. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen. We willen het ondernemers- en vestigingsklimaat stimuleren door: • dienstverlening te bieden die aansluit op de behoefte van ondernemers; • te investeren in de fysieke ruimte; • en ruimtelijke plannen waar mogelijk flexibel in te richten (zie programma 1).

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Een gemeente met een duurzaam en toekomstgericht ondernemersklimaat waar ruimte is voor duurzaam en nieuw ondernemerschap

Wat wilden we bereiken

Kwalitatieve werklocaties waarbij de werkgelegenheid meegroeit met de groei van het aantal inwoners

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Regisseren optimale dienstverlening aan bedrijven en ondernemers 2. Faciliteren economische promotie

Duurzaam en circulair ondernemerschap Een modern en efficient glastuinbouwcluster Vitale en bruisende centra

3. Afstemmen en regisseren bedrijfsinfrastructuur 4. Participeren in projecten ten behoeve van regionale economische structuurversterking (MRDH)

Bedrijvigheid en werkgelegenheid zijn voorwaarden voor een goed functionerende samenleving, waarin iedereen meedoet. Ondernemers spelen een belangrijke rol om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg te helpen naar werk. Als gemeente spelen we daarom in op regionale economische ontwikkelingen en trends. Dat zijn onder meer de groei van het aantal inwoners, de verstedelijkingsopgave en de economische transitie (digitalisering, robotisering, 3D-printing, circulaire- en deeleconomie). Deze ontwikkelingen hebben invloed op de lokale en regionale bedrijvigheid en werkgelegenheid. Vanuit de economische visie richten we ons op 'ruimte voor duurzaam en nieuwe ondernemerschap'. In 2025 willen we een gemeente zijn met: 1. Een duurzaam en toekomstgericht ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor ondernemers om in te spelen op economische trends en ontwikkelingen. 3. Behouden van het groene en dorpse karakter als een van de drijvende vestigingsvoorwaarden, voor bestaande en nieuwe ondernemers. 4. Een ondernemersklimaat en een gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers die door ondernemers gewaardeerd worden met minimaal een 7,0.

33

We leggen daarom de focus op een gemeente: • Waar duurzaam en circulair ondernemen vanzelfsprekend is; • Met vitale bruisende centra, sociale ontmoetingsplekken voor winkelen, boodschappen, beleving en ondernemen; • Met een modern en efficiënt tuinbouwcluster; • Waar de werkgelegenheid zich via optimale benutting van bestaande werklocaties en herstructureringsmogelijkheden zich vooral 'kwalitatief 'ontwikkelt. Vanuit onze positie in onder andere de Greenport West Holland, de metropoolregio Rotterdam - Den Haag (MRDH), de Strategische Samenwerking Middengebied en Businesspark Haaglanden, investeren we in regionale samenwerking en benutten we kansen die bijdragen aan zowel het regionale als het lokale ondernemers- en vestigingsklimaat. De regionale bekendheid van onze gemeente als aantrekkelijke woon- en werkgemeente wordt vergroot, door toepassing van het citymarketingconcept 'Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp'. In het jaar 2022 liepen de laatste coronamaatregelen af maar ontstond er een nieuwe crisis door de oorlog tussen Oekraine en Rusland. Wat voor ondernemers grote kostenstijgingen voor energie, productie en logistiek. Dit gaf veel onzekerheid bij ondernemers. Het inflatiecijfer kwam voor 2022 uit op 11,6% (bron. Rabobank). Het aantal faillissementen steeg in 2022 met 18 procent ten opzichte van 2021, maar is nog steeds historisch laag.

Bedrijven konden begin 2022 nog gebruik maken van de coronasteunmaatregelen. De oplopende energieprijzen jaagt ook bij ondernemers de urgentie aan om (verder) te verduurzamen. In deze dynamische tijd is vanuit de gemeente prioriteit gelegd bij het faciliteren en ondersteunen van ondernemers en economie. Wat de daadwerkelijke lokale economische consequenties zullen zijn, wordt de komende jaren waarschijnlijk zichtbaar. In de glastuinbouw zijn door hoge energiekosten bedrijven minder gaan produceren en de eerste bedrijven hebben moeten stoppen. De economische effecten zijn niet alleen voor de glastuinbouwbedrijven maar ook voor de toeleveranciers. Tevens leiden de hoge gasprijzen tot vertraging van de verduurzaming, omdat ook duurzame energieproducenten, zoals aardwarmte wellicht op hogere prijzen moeten rekenen (als gevolg van de koppeling met gas in de SDE+ subsidies). De vraag naar fysieke bedrijfsruimte bleef ook in 2022 aanhouden. De beschikbare fysieke ruimte is beperkt en deze moeten we daarom zo efficiënt mogelijk gebruiken, zowel lokaal als in de regio. Als gemeente zetten we daarom in op kwalitatieve werklocaties. In 2022 heeft de pilot omgevingsprogramma bedrijvenpark de Boezem verder vorm gekregen. De ruimtelijke kaders en ambities uit de omgevingsvisie zijn voor programma het uitganspunt.

Kwalitatieve werklocaties waarbij de werkgelegenheid meegroeit met de groei van het aantal inwoners

In 2022 is het aantal absolute banen in Pijnacker-Nootdorp gestegen met ongeveer 0,5%. (bron: werkgelegenheidsregister Haaglanden). Dit geldt ook voor het aantal bedrijfsvestingen. Op Boezem-Oost en Heron, hebben zich nieuwe bedrijven gevestigd en zijn bestaande bedrijven gegroeid. Figuur 2.1 laat de verhouding zien tussen werken en wonen in de periode 2021. De index varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Onze gemeente is een forensengemeente. Daardoor is deze verhouding bij ons lager dan het landelijk gemiddelde. De verhouding wonen-werken is in 2021 ten opzicht van 2020 gedaald met 0,4%. Dit heeft onder andere te maken met de groei van het aantal woningen.

34

Functiemenging

Verhouding banen en woningen in %

75

50

25

0 2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

2021

Nederland

Figuur 2.1 Figuur 2.2 laat zien dat in 2021 het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 in onze gemeente nagenoeg gelijk is gebleven met de periode 2020. In dit overzicht van (bron: waarstaatjegemeente) zijn de gegevens uit het werkgelegenheidsregister nog niet verwerkt.

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners tussen 15 en 64 jaar

1.000

500

0 2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

2021

Nederland

Figuur 2.2 In 2022 is uitvoering gegeven aan de actieagenda Economische Visie 2022 - 2023. De activiteiten richten zich op een stimulerend, innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat. Er is continu aandacht voor het verbeteren van de dienstverlening aan ondernemers en faciliteren we ondernemersinitiatieven op het gebied van bereikbaarheid, digitalisering en verduurzaming. Werken we samen met ondernemers aan een toekomstgericht omgevingsprogramma voor bedrijventerrein de Boezem en aan een goede economische infrastructuur. Door in deze randvoorwaarden te investeren, stimuleren we economische groei en werkgelegenheid. Door inzet van proactief accountmanagement onderhouden we contact met ondernemers op bedrijventerreinen, glastuinbouwgebieden en winkelcentra. Dit versterkt het ondernemers- en vestigingsklimaat. Zo zijn er in 2022 op de bedrijventerreinen Heron en Boezem Oost nieuwe overeenkomsten gesloten voor de bedrijventerreinen en kavels geleverd en in aanbouw genomen. Het resterend aantal uitgeefbare m2 is verder afgenomen.

35

Heron 1-1-2019

Heron 1-1 2020

Heron 1-1-2021

Heron 1-1-2022

Heron 1-7-2022

Uitgeefbaar (m2)

133.500

133.500

133.500

133.500

133.500

Verkocht (m2)

91.100

99.800

101.000

114.750

114.750

Gereserveerd(m2)

19.400

21.450

21.450

4.800

0

Resterend (m2)

23.000

12.250

10.900

10.950

14.050 nog

Boezem 1-1-2019

Boezem 1-1 2020

Boezem 1-1 2021

Boezem 1-1-2022

Boezem 1-7-2022

Uitgeefbaar (m2)

134.400

134.400

134.400

134.400

134.00

Verkocht (m2)

29.900

41.700

68.600

83.900

87.400

Gereserveerd(m2)

19.400

38.300

15.200

20.950

28.900

Resterend (m2)

85.100

54.400

50.600

29.550

18.100

In 2022 is vanuit de samenwerking Businesspark Haaglanden ingezet op het aantrekken van nieuwe bedrijven voor Heron en Boezem-Oost en de rest van de regio. Figuur 2.3 laat zien dat het aantal bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar, in 2021 is gestegen. Deze trend heeft zich in 2022 doorgezet. Het totaal aantal vestigingen van bedrijven in Pijnacker-Nootdorp is in 2022 gestegen van 4.752 (2021) naar 5.050 (2022) (bron: werkgelegenheidsregister Haaglanden). De werkloosheid is in 2021 gedaald van 4.0% (2020) naar 3.3%. (Bron: waarstaatjegemeente).

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners tussen 15 t/m 64 jaar

200

100

0 2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

2021

Nederland

Figuur 2.3 Een goed ondernemers- en vestigingsklimaat is een randvoorwaarde voor bedrijven om zich te vestigen en binnen onze gemeentegrenzen te blijven ondernemen. Het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp (OFPN) wordt gefaciliteerd door de gemeente. Het OFPN kan collectieve ondernemersprojecten financieren, die een impuls geven aan het ondernemersklimaat en de lokale economische structuur versterken. In 2021 heeft de raad besloten het OFPN te continueren voor een periode van vijf jaar. Middels een extra heffing op de WOZ-belasting, gebruikersheffing voor bedrijven, wordt het fonds gesubsidieerd. In 2022 is een nieuw bestuur en gestart.

Regionale structuurversterking In onze economische ontwikkeling zijn we afhankelijk van en anticiperen we op de ontwikkelingen en trends in de regio. In 2022 heeft de gemeente Pijnacker-Nootdorp geparticipeerd in verschillende regionale ontwikkelingen. Wanneer het gaat om het cluster glastuinbouw, is er gewerkt aan de economische structuurversterking van het glastuinbouwgebied Oostland met de gemeenten Zuidplas, Waddinxveen, Lansingerland en de Provincie Zuid-Holland. Binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, is het afgelopen jaar gewerkt aan de nieuwe strategische agenda en een geactualiseerde module bedrijventerreinen in de strategie werklocaties. Daarnaast participeren we met de MRDH in de ontwikkeling van de nieuwe ruimtelijke economische strategie van de Provincie. Binnen de economische subregio Haaglanden wordt al geruime tijd samengewerkt in Stichting Businesspark Haaglanden (BPH). De ambitie is het versterken van de regionale samenwerking tussen de deelnemende

36

gemeenten op het gebied van bedrijfshuisvesting ten behoeve van het behouden en vestigen van bedrijven en daarmee de werkgelegenheid in de Haagse regio. In 2022 is een start gemaakt met het herijken van de positionering van BPH.

Duurzaam en circulair ondernemerschap

Begin 2020 is de Stichting Businesspark Haaglanden (BPH) uitgebreid naar zeven gemeenten. In 2021 is deze uitbreiding formeel afgerond en de organisatie op orde gebracht. BPH maakt zich sterk om het thema werken een gelijkwaardige plek te geven in de complexe verstedelijkingsopgave, in relatie tot de meervoudige ruimteclaims. Er is een continue vraag naar bedrijfsruimten en -kavels. In 2022 is ingezet op kennisdeling over onder andere verduurzaming en toekomstbestendige bedrijventerreinen. Is er afgestemd over de regionale beleidsontwikkelingen van de Provincie en de MRDH. Daarnaast in geïnvesteerd in samenwerking tussen de BPH-gemeenten op zowel uitvoerend als beleidsmatig niveau. Verder is gestart met de ontwikkeling van een positionpaper en is in samenwerking met de MRDH een onderzoek gedaan naar het 'Beter Benutten' van een aantal bedrijfsterreinen in de BPH gemeente. In 2023 wordt het onderzoek opgeleverd en geanalyseerd op kansen voor de BPH-regio. Vanuit de Actieagenda Economische Visie is in 2022 ingezet op het versterken van de huidige werklocaties (kwaliteit en efficiënt ruimtegebruik) en niet op het realiseren van nieuwe bedrijventerreinen. Zo zijn initiatieven gefaciliteerd op het gebied van verduurzaming (Energieopslag Boezem), bereikbaarheid (shuttleservice) en andere lokale initiatieven.

In 2022 is verder gewerkt aan de pilot gebiedsgericht omgevingsprogramma Bedrijvenpark de Boezem. Eind 2022 is het rapport van STEC opgeleverd met mogelijkheden hoe het terrein zich kan ontwikkelen om in de toekomst vitaal te blijven. Deze pilot wordt ondersteund met een subsidie vanuit de MRDH. Ook de samenwerking met het bestuur van bedrijvenpark De Boezem en de parkmanager is in 2022 gecontinueerd. Naast de lange termijn gebiedsvisie zijn er een flink aantal quick wins in de openbare ruimte opgepakt, waaronder parkeren, entree, handhaving en lichtmasten. De gemeentelijke inzet op de Boezem met ondernemers en parkmanagement heeft tot doel de samenwerking te versterken, de organisatiegraad te verhogen en een basis te creëren voor herstructurering, verduurzaming en circulair ondernemen. In 2023 wordt het programma ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Verder zijn we als gemeente aangehaakt bij het programma digitale economie en circulair ondernemen van de MRDH. Tijdens bijeenkomsten worden belangrijke ontwikkelingen op gebied van digitale economie, digitalisering en circulair ondernemen in het MKB gedeeld en staan we stil bij de (subsidie) mogelijkheden voor onze lokale ondernemers. Voor bedrijvenparken Heron en Oostambacht is een onderzoek ontwikkelt dat een nulmeeting betreft van de prestaties op gebied van energiefitheid en dashboard verduurzaming van Oostambacht en Heron.

Een subsidie van de provincie heeft dit mogelijk gemaakt. Voor bedrijvenpark De Boezem is een onderzoek gestart naar de energiebehoefte, het voorkomen van energiecongestie en het slimmer omgaan met energie. Een team van 5 ondernemers hebben dit initiatief opgepakt. Het bestuur De Boezem, de gemeente en Stedin zijn daarbij aangesloten. Er is een subsidie aangevraagd en ontvangen van de MRDH en de gemeente stelt capaciteit beschikbaar. In 2022 zijn nieuwe bedrijfsgronden op Heron en Boezem-Oost uitgegeven aan nieuwe innovatieve, duurzame en soms internationale ondernemers en bedrijven. Hiermee is een bijdrage geleverd aan de groei van zowel de lokale als de regionale werkgelegenheid en economie en toekomstgericht ondernemerschap.

Sterk, vitaal, innovatief en duurzaam Glastuinbouwcluster

Pijnacker-Nootdorp is de derde grootste glastuinbouwgemeente in de Greenport West-Holland. In 2022 is het netto glastuinbouwareaal licht gegroeid naar 462 hectare. De energiecrisis heeft op dit moment zowel invloed op de bestaande bedrijven als op de ontwikkeling van de glastuinbouw. Bedrijven die de gascontracten niet voor de langere termijn hebben vastgelegd, of geen warmtekrachtkoppeling op het bedrijf hebben, lopen tegen hoge energiekosten aan en kiezen soms voor leegstand. Bedrijven die dit wel op orde hebben, kijken naar de korte termijnmogelijkheden om hun bedrijfsvoering aan te passen en/of af te schalen en kosten te besparen. Uitbreidingsplannen worden overwegend tot nader order uitgesteld. Pijnacker-Nootdorp is een vooruitstrevende gemeente waarop verschillende plekken geothermie wordt toegepast in de verduurzaming van kassen, voorzieningen en de gebouwde omgeving. Deze gemeente is binnen de Greenport West-Holland

37

(GPWH) bestuurlijk ambassadeur op het thema ‘duurzame energie’. De energiecrisis heeft echter ook een weerslag op de ontwikkeling van duurzame energiebronnen. In 2022 is de doortrekking van de Komkommerweg naar de Hoefslag in de Noordpolder nader verkend. De doortrekking kan de bereikbaarheid en ontsluiting van het gebied vergroten en de economische potentie van het gebied versterken. In het eerste kwartaal van 2023 wordt hierover een besluit genomen. Verder is in 2022 samen met de gemeenten Lansingerland, Waddinxveen, Zuidplas en de Provincie uitvoering gegeven aan de vier projectplannen (herstructurering Oostland, verbinden tuinders, innovatieve tuinbouwruimte en toekomst tuinbouw Oostland) die zijn voortgekomen uit het 'Werkboek Oostland'. In het projectplan Tuinbouw Toekomst Oostland zijn 12 jonge tuinbouwondernemers vanuit het scenario denken meegenomen in het vergroten van hun strategisch vermogen. Dit traject is medio 2022 met succes afgerond en krijgt naar het zich laat aanzien een vervolg in de gemeente Westland. Het projectplan Verbinden Tuinders richtte zich aanvankelijk op het informeren van tuinbouwondernemers via fysieke bijeenkomsten. Corona maakte fysieke bijeenkomsten onmogelijk en heeft ertoe geleid om het accent te verleggen naar het bieden van informatie middels georganiseerde communicatie. Dit is een continu traject en loopt dus nog door.

Binnen het projectplan herstructurering is in 2022 vervolg gegeven aan de uitkomsten van het onderzoek van 2021. Hierbij zijn de overheden, de Warmte Samenwerking Oostland en Glastuinbouw Nederland het gesprek aangegaan met de dertien ondernemers over de zes onderwerpen waarmee zij hun gebieden vitaal willen houden voor de toekomst. In samenwerking met de partners en de ondernemers wordt gewerkt aan deze onderwerpen. Dit traject loopt nog door in 2023. Het projectplan innovatieve tuinbouwruimte heeft door verschillende externe omstandigheden vertraging opgelopen en loopt nog door in 2023. Begin 2022 is de ontwerp-beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten ter inzage gelegd voor zienswijzen. Met inachtneming van de ingekomen zienswijzen heeft de raad in juni deze beleidsnota vastgesteld. Op basis hiervan worden gesprekken gevoerd met de initiatiefnemers die nieuwbouw van huisvesting voorstaan. Gesprekken over de benutting van de bestaande woningen voor de huisvesting van deze doelgroep worden gevoerd op basis van de vastgestelde beleidsnota woningvoorraad. De samenwerking met de Greenport West-Holland heeft in 2022 vooral plaatsgevonden rondom de ruimtelijke economische strategie en het Energie Akkoord. In 2022 is in samenwerking met de Greenport de ruimtelijke economische strategie 2050 voor de Greenport opgesteld.

De ruimtelijke economische strategie is tot stand gekomen via een uitgebreid participatietraject met het bedrijfsleven, de overheden en de kennisinstellingen. In 2023 zal het college een standpunt innemen over de ruimtelijke economische strategie. De in 2020 in het kader van de uitvoering van het landelijk klimaatakkoord opgestelde gebiedsvisie zijn in 2022 geëvalueerd. Er zijn gebiedsvisie opgesteld voor Oostland, Westland en Voorne Putten. Op basis van de evaluatie is een versnellingsagenda in de maak. Tevens is een onderzoek gedaan door Blueterra naar de behoeften naar electriciteitscapaciteit in de glastuinbouw richting 2040. Uit de eerste resultaten komt naar voren dat de elektriciteitscapaciteit behoefte in de glastuinbouw door meer belichting en verdere elektrificering zal toenemen. Pijnacker-Nootdorp maakt daarnaast onderdeel uit van de WarmteSamenwerking Oostland (WSO). De WSO is een samenwerking van de overheden in het Oostland, stakeholders in de warmteketen (tuinders, Eneco, Uniper, Agro-Energy, Gasunie), de Provincie en het Rijk. De WSO werkt met de betrokken stakeholders stapsgewijs aan een gebiedsdekkend warmtenetwerk voor de glastuinbouw en (delen) van de gebouwde omgeving in Oostland uit. De huidige energiecrisis heeft ook invloed op de WSO.

Op basis van gedane studies is momenteel de richting om de realisatie van het regionale warmtenetwerk op te knippen in deelprojecten en per deelproject de governance te bepalen. De WSO begeleidt deze deelprojecten en bewaakt het algemeen regionaal belang en springt bij daar waar nodig, op zowel inhoudelijk als organisatorisch en financieel gebied. Twee deelprojecten, Rondom Ypenburg – Noukoop en de Oostwestverbinding Klapwijk/Kleijhoogt met de warmtehub in Lansingerland worden onder regie van de gemeente Pijnacker-Nootdorp in samenspraak met de WSO doorontwikkeld.

38

De Oostlandgemeenten zijn een convenant aangegaan met de Gasunie voor een aansluiting van Oostland op WarmtelinQ. Partijen hebben afgesproken om de aansluiting van Oostland op WarmtelinQ te verkennen. De ambitie is om in Oostland een regionaal warmtenet te realiseren om vraag en aanbod van warmte aan elkaar te koppelen. WarmtelinQ wordt gevoed door havenwarmte. Naast het convenant is een garantstellingsovereenkomst voor een T-stuk in WarmtelinQ getekend. Hiermee staan de Oostland-gemeenten garant voor de kosten van het T-stuk.

Vitale en bruisende centra

In het jaar 2022 liepen de laatste coronamaatregelen af, maar kregen ondernemers te maken met de gevolgen van de oorlog in Oekraine (energiekosten, inflatie). Vanuit de ondernemersvereniging krijgen we signalen dat het druktebeeld niet terug is op het oude niveau, maar in veel gevallen de uitgaven per bezoeker wel stijgen. Er zijn ook zorgen over de ondernemers die het in de coronaperiode het zwaar voor de kiezen hebben gekregen en de komende jaren weer uit de rode cijfers moeten zien te raken. De gemeente probeert de ondernemersverenigingen zo goed mogelijk te ondersteunen en te faciliteren waar mogelijk, bijvoorbeeld door de inzet van citymarkting, communicatie, ondernemerscoaching via de ondernemersklankbordgroep Haaglanden en door de verbinding te leggen met het regionale ondersteuningsaanbod. Ook in 2022 zijn we blijven investeren in de samenwerking tussen ondernemers, vastgoed en gemeente. Wanneer deze stakeholders periodiek met elkaar in gesprek zijn over branchering, veiligheid, marketing, corona, openbare ruimte en digitalisering, draagt dit bij aan de keuzes en investeringen die elke partij individueel doet aan de gezamenlijke ambities voor een bruisend centrum. Zoals bijvoorbeeld het besluit voor een sociaal cultureel centrum in Pijnacker Centrum en de keuzes van vastgoed voor nieuwe huurders in het winkelcentrum.

In Parade Nootdorp is het afgelopen jaar door de gemeente stevig ingezet op de aanpak van jeugdoverlast. Daarnaast is in 2022 een haalbaarheidsonderzoek opgeleverd over de mogelijkheden voor een upgrade van de openbare ruimte in winkelcentrum Parade. In 2023 neemt het college een standpunt in over dit haalbaarheidsonderzoek en het mogelijke vervolg. Het gezamenlijk centrummanagent in Pijnacker Centrum heeft in 2022 met name geinvesteerd in het versterken van de samenwerking tussen stakeholders en ondernemers onderling. Het passanten- en marktonderzoek is uitgevoerd en opgeleverd. De uitkomsten hiervan zijn eind 2022 meegenomen in het actieplan voor 2023. Partijen zijn voornemens om de samenwerkingsovereenkomst 'gezamenlijk centrummanagement' in 2023 te verlengen. Begin 2023 is hier door partijen een formeel besluit over genomen.

Week van de ondernemer In de week van de ondernemer (16 t/m 20 november) heeft de gemeente haar ondernemers in het zonnetje gezet. Op de verschillende bedrijventerreinen zijn de werknemers op heerlijke snacks getrakteerd. Voor de ZZP-ers in onze gemeente is een netwerkborrel georganiseerd en aan de besturen van de winkelcentra is een cheque overhandigd om nieuwe initiatieven te ondersteunen. Ook meerdere glastuinbouw bedrijven zijn bezocht in deze week.

Leegstand De leegstand zit ruim onder het regionale leegstandgemiddelde (10,18% winkelvloeroppervlak, 14,27% verkooppunten). Het percentage leegstand winkelvloeroppervlak zit rond het niveau van frictie leegstand (5%) (bron: Locatus). Vanuit ondernemers en vastgoedeigenaren zien we toenemende zorgen als het gaat om het vullen van leegstaande winkelpanden. In 2022 is de leegstand iets gestegen, met name in Pijnacker Centrum. De vraag naar panden voor detailhandel is erg afgenomen de laatste jaren. Zo wordt er door vastgoed steeds vaker gekeken naar andere invulling die van toegevoegde waarde is voor het centrum (gezondheid, maatschappelijk instellingen en sport).

39

Percentage leegstand winkelvloeroppervlak

Percentage leegstand verkooppunten

Januari 2016

8,6

15,38

Januari 2017

6,12

12,82

Januari 2019

3,42

10,11

Augustus 2019

3,9

10,61

Januari 2020

6,13

10,67

juli 2020

5,75

9,60

Januari 2021

5,75

69,60

Juli 2021

4,45

6,86

Januari 2022

4,41

6,32

Januari 2023

5,21

8,05

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op vier prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2022 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 02 Economie en glastuinbouw Hoofdactiviteit (rol): 2.01 Faciliteren economische promotie Ondernemen van activiteiten om de Jaarverslag en Jaarplan gemeente op de kaart te zetten en het imago Citymarketing PijnackerNootdorp te versterken

In 2022 is het goedgekeurde jaarplan citymarketing volgens planning uitgevoerd. Zo is het magazine uitgebracht in juni en december. Naar aanleiding van het rekenkameronderzoek citymarketing is in het derde kwartaal de eerste aanzet gemaakt voor een proces om te komen tot een herijking van onze visie op citymarketing. Naar verwachting wordt het nieuwe marketingplan in de tweede helft van 2023 opgeleverd. Het jaarverslag 2022 wordt begin 2023 samen met jaarverslag economie ter kennisgeving aan de raad aangeboden.

Hoofdactiviteit (rol): 2.02 Participeren in projecten ten behoeve van regionale economische structuurversterking (o.a. Greenport en MRDH) Bijdragen aan de uitvoering van de strategische agenda MRDH

Informatierapportage aan de raad met inspanningen en resultaten

In het jaarverslag Actieagenda Economie wordt gerapporteerd over de uitvoering van de strategische agenda MRDH en actuele regionale projecten. Het jaarverslag is in het eerste kwartaal van 2023 ter informatie aan de raad aangeboden. In januari 2023 heeft het college de zienswijze over de nieuwe strategische agenda van de MRDH vastgesteld en ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Verder heeft de MRDH een nieuwe strategie werklocaties (module bedrijventerreinen) vastgesteld en worden er regionale projecten ondersteund, waaronder bedrijvenpark De Boezem.

Samen met stakeholders en bedrijfsleven uitvoering geven aan Werkboek Oostland (Glastuinbouw)

Informatierapportage aan de raad met inspanningen en resultaten

In het jaarverslag Actieagenda Economie is gerapporteerd over de voortgang van de vier projectplannen uit het Werkboek Oostland.

Hoofdactiviteit (rol): 2.03 Regisseren en optimaliseren dienstverlening aan bedrijven en ondernemers In samenwerking met het bedrijfsleven het Informatienota aan de raad met de ontwikkelen van een Actieagenda Economie nieuwe actieagenda en een overzicht van 2022 & 2023 inspanningen en resultaten.

40

De actieagenda 2022 - 2023 is in augustus 2022 vastgesteld en ter informatie aan de raad aangeboden.

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Ondersteuning en stimulans bieden in het toekomstgericht ondernemen en digitalisering van de economie

Informatierapportage aan de raad met inspanningen en resultaten

Als gemeente zijn we aangehaakt bij het programma digitale economie van de MRDH. Tijdens bijeenkomsten worden belangrijke ontwikkelingen op het gebied van digitale econome en digitalisering in het MKB gedeeld en staan we stil bij de (subsidie) mogelijkheden voor ondernemers. Ook worden projecten toegelicht en staan de bijeenkomsten vaak in het teken van kennisdeling en netwerken. Subsidie mogelijkheden worden via onze gemeentelijke kanalen gedeeld met onze ondernemers en krijgen een plek in de nieuwsbrief van de verschillende ondernemersverenigingen. Op deze manier zijn onze ondernemers op de hoogte van de mogelijkheden. Ondernemersinitiatieven en vragen komen bij onze accountmanagers binnen die een initiatieven-map bijhouden.

Hoofdactiviteit (rol): 2.04 Afstemmen en faciliteren bedrijfsinfrastructuur Gebiedsprogramma bedrijvenpark Boezem 2050

Informatienota met gebiedsprogramma over In 2022 hebben meerdere sessies met interne bedrijvenpark Boezem en externe stakeholders plaatsgevonden over benodigde maatregelen voor een toekomstbestendige Boezem. De opbrengsten zijn in Q1 2023 door onderzoeksbureau Stec uitgewerkt tot een eindrapport met advies voor een toekomstprofiel en maatregelen voor het bedrijventerrein. Op basis van het eindrapport wordt in overleg met stakeholders een definitief toekomstprofiel met bijbehorende maatregelen gekozen. Het eindrapport en de definitieve keuze worden verwerkt in een Gebiedsgericht Omgevingsprogramma voor de Boezem. Oplevering van het Omgevingsprogramma staat gepland voor Q2 2023.

Samen met ondernemers, Informatierapportage aan de raad met vastgoedeigenaren en stakeholders inspanningen en resultaten uitvoering geven aan de centrumplannen Parade Nootdorp en Pijnacker-Centrum (o.a. herinrichting Raadshuisplein) t.b.v. ambitie bruisende centra

In Pijnacker Centrum hebben de stakeholders ook voor 2022 hun gezamenlijke middelen ingezet voor professioneel centrummanagement. Eind derde kwartaal is het passantenonderzoek opgeleverd en met betrokken stakeholders besproken. Op basis van het onderzoek werken de stakeholders aan een nieuwe samenwerkingsovereenkomst en opdracht voor de continuering van de centrummanager. Medio februari besluit het college over de overeenkomst. In Parade Nootdorp hebben de gezamenlijke stakeholders een haalbaarheidsonderzoek uit laten voeren voor het aantrekkelijker maken van de openbare ruimte. Het college neemt in het eerste kwartaal van 2023 een besluit over dit onderzoek en legt de uitkomsten voor aan de raad.

Via Businesspark Haaglanden bedrijven naar Jaarplan 2022 en jaarverslag 2020 onze bedrijventerreinen halen Businesspark Haaglanden

41

In februari 2022 heeft het college het jaarverslag 2020 en jaarplan 2022 van Businesspark Haaglanden (BPH) ter kennisgeving aan de raad aangeboden. Het jaarverslag over 2021 en een jaarplan 2023 zijn als bijlage bij het jaarverslag Actieplan Economie 2022 gevoegd, dat in het eerste kwartaal 2023 aan de raad is aangeboden.

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Rapportage voortgang en halfjaarlijkse actualisatie projecten en grondexploitaties bedrijventerreinen

In oktober 2022 is de halfjaarlijkse actualisatie projecten en bedrijventerreinen aan de raad ter goedkeuring voorgelegd.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2022, begroting na wijziging 2022, rekening 2021, rekening 2022 en de afwijking rekening 2022 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2022 ten opzichte van de rekening 2021. Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening 2021

Rekening 2022

Afwijking tov. begroting na wijziging 2022

Afwijking tov. rekening 2021

Lasten

-7.743

-9.093

-10.034

-3.424

5.669

6.609

Baten

7.298

8.268

10.064

1.511

-6.756

-8.552

Totaal

-445

-825

30

-1.913

-1.088

-1.943

Afwijking tov. begroting na wijziging 2022

Afwijking tov. rekening 2021

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Rekening 2021

Rekening 2022

Lasten per taakveld 310 - Economische ontwikkeling

-301

-864

-843

-797

67

46

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-5.966

-6.469

-7.628

-828

5.641

6.800

-323

-326

-405

-373

-47

32

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie Totaal

-75

-75

-71

-67

8

4

-6.665

-7.734

-8.948

-2.065

5.669

6.882

Baten per taakveld 310 - Economische ontwikkeling 320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie Totaal Totaal saldo van baten en lasten

0

40

0

40

0

40

7.044

7.828

9.697

1.065

-6.763

-8.632

46

76

36

75

-0

39

208

208

194

214

6

21

7.298

8.151

9.927

1.395

-6.756

-8.532

633

417

980

-670

-1.088

-1.650

Toevoeging aan reserves 320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-1.078

-1.359

-1.086

-1.359

0

-273

Totaal

-1.078

-1.359

-1.086

-1.359

0

-273

310 - Economische ontwikkeling

0

116

30

116

0

86

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

0

0

0

0

0

0

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

0

0

107

0

0

-107

Totaal

0

116

137

116

0

-20

-1.078

-1.243

-950

-1.243

0

-293

-445

-825

30

-1.913

-1.088

-1.943

Onttrekking aan reserves

Toevoegingen en onttrekkingen reserves Resultaat

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2022 na wijziging en de Jaarrekening 2022 02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000) 310 Economische ontwikkeling

42

Baten

Lasten

02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Resultaatbestemming: Het project gebiedsvisie Boezem is gestart aan de hand van een startnotitie middels collegebesluit. Het budget is de co-financiering ten behoeve van de MRDH-subsidie en dient beschikbaar te blijven voor 2023. Afronding project is gepland eind Q2 van 2023. Voorgesteld wordt het budget met resultaatbestemming mee te nemen naar 2023.

-

31

Resultaatbestemming: In 2021 is er eenmalig budget beschikbaar gesteld voor vier projectplannen. Het projectplan Toekomst Tuinbouw Oostland is in 2022 afgerond. De andere drie projectplannen zijn vertraagd en lopen door in 2023. Voorgesteld wordt het restant bedrag met resultaatbestemming mee te nemen naar 2023.

-

67

Uitvoeringsagenda economische visie: In 2022 is budget ter beschikking gesteld voor de pilot gezamenlijk centrummanagement en de economische conferentie. De economische conferentie heeft in overleg met de bestuurder (staf overleg EZ) niet plaats gevonden onder andere door capaciteitsknelpunten. Tevens is de Pilot gezamenlijk centrummanagement niet van de grond gekomen in 2022 wegens het ontbreken van draagvlak bij het bestuur van de Parade.

-

25

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan taakveld economische ontwikkeling. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-71

Overig

-

15

Grondexploitaties (bedrijventerreinen): Dit betreft afwijkingen in totalen van de grondexploitaties bedrijventerreinen op taakveld 320. Zowel de baten als de lasten op grondexploitaties (bedrijventerreinen) wijken af van de actualisatie per 1 juli 2022. Het saldo van -/- € 1.122.000 betreft een lagere winstuitname (€ 237.000) op de grondexploitaties bedrijventerreinen dan begroot (€ 1.359.000). Voor een nadere toelichting op de mutaties en resultaten van het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

-6.763

5.641

Overig

0

-0

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Ondernemersprijs: De ondernemersprijs heeft niet plaatsgevonden in 2022.

-

18

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan accountmanagement. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-79

Overig

-0

14

340 Economische promotie Overig Totaal 02 Economie en glastuinbouw

Investeringen Niet van toepassing voor programma Economie & Glastuinbouw.

43

6

8

-6.756

5.669

44

3. Mobiliteit Pijnacker-Nootdorp is een verkeersveilige gemeente, met goed bereikbare voorzieningen, efficient openbaar vervoer en waar gebruik wordt gemaakt van schoon vervoer.

Algemene omschrijving Het programma Mobiliteit bestaat uit drie onderdelen: 1. Verkeer en wegen; 2. Parkeren; 3. Openbaar vervoer. Met de uitwerking van deze onderdelen werken we aan de voorwaarden om de mobiliteit van de huidige en toekomstige inwoners en bedrijven mogelijk te maken.

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Duurzame mobiliteit

Wat wilden we bereiken

Een bereikbare gemeente

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Faciliteren van efficiënt gebruik van de beschikbare weg- en parkeercapaciteit

Een verkeersveilige gemeente Schoon vervoer

2. Regisseren van instandhouding basisinfrastructuur 3. Faciliteren van verkeersveilig gedrag 4. Faciliteren van een schone vervoerswijzekeuze

Met de uitvoering van dit programma willen we ervoor zorgen dat Pijnacker-Nootdorp verkeersveilig en bereikbaar is en dat gebruik wordt gemaakt van schoon vervoer. Deze doelstellingen passen in de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050, de Visie op Duurzame Mobiliteit en het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026. Onze gemeente heeft drie kernen, verschillende de buurtschapen en een relatief groot grondoppervlak. De voorzieningen liggen verspreid. Goed geschikt openbaar vervoer en goede wegverbindingen zijn belangrijk om snel bij voorzieningen en op het werk te komen. Daar horen ook genoeg parkeervoorzieningen voor auto en fiets bij. Het is voor de veiligheid en de bereikbaarheid van groot belang dat de bestaande infrastructuur goed wordt beheerd. Onze plannen hiervoor leggen we vast in beheerplannen, die we elke vier jaar actualiseren. Onze gemeente is goed bereikbaar met de auto, het openbaar vervoer (ov) en de fiets. Daarmee levert Pijnacker-Nootdorp een belangrijke bijdrage aan de agglomeratiekracht en het vestigingsklimaat van de regio. Om deze kwaliteiten te behouden werken wij met de MRDH aan: • • • •