2025-048 03 Jaarstukken 2024

4

Nieuwkomers zijn onderdeel van en nemen actief deel aan gemeenschappen.

4.1 We onderzoeken met gemeenten uit de regio de samenwerkingsmogelijkheden op het gebied van sociale integratie van nieuwkomers, waaronder arbeidsmigranten en statushouders. We hebben in 2024 samen gewerkt in het regionaal opvangen van statushouders (Doorstroomvoorziening Horst aan de Maas). We zijn gestart met de oriëntatie op het regionaal inkopen van taallessen voor arbeidsmigranten. 4.2 We organiseren huisvesting, sociale voorzieningen en het wegwijs maken van Oekraïense vluchtelingen. Ook in 2024 hebben we gezorgd voor de opvang van Oekraïense ontheemden in Peel en Maas. In twee 49

gemeentelijke opvanglocaties vangen we in totaal 125 ontheemden op. Daarnaast stonden eind 2024 ruim 650 Oekraïners ingeschreven in de BRP. Zij verblijven op particuliere adressen. Het overgrote deel van de ontheemden heeft werk. Een kleine groep mensen (die niet kan werken) ontving van ons zogenaamd leef- en eetgeld. We hebben dagelijks ondersteund bij veel praktische vragen op het gebied van werk, zorg, jeugd, inkomen en vervoer naar onderwijsinstellingen. Eind 2024 hebben we een wettelijke eigen bijdrageregeling ingevoerd waarmee ontheemden bijdragen aan hun verblijfskosten in de gemeentelijke opvang. 4.3 Wanneer de ‘Spreidingswet’, die zich richt op asielzoekers, wordt ingevoerd, vertalen we dit naar Peel en Maas. Het COA vangt +/- 300 asielzoekers op in Maasbree. Hierdoor voldoen we aan onze taakstelling van de Spreidingswet. Er is een mooi begin van samenwerking gemaakt tussen COA en voetbalvereniging MVC’19, waardoor asielzoekers in verschillende leeftijdscategorieën actief mee kunnen doen in het verenigingsleven. 4.4 We stellen in 2024 een inclusie-agenda op, op een manier die past bij de gemeente Peel en Maas. Daarmee laten we zien welke inspanningen we binnen onze verantwoordelijkheid leveren, om iedere inwoner in staat te stellen mee te doen in de samenleving. De lokale inclusie-agenda is opgesteld op een manier die past bij de gemeente Peel en Maas.

Bij presentatie aan de raad is de afspraak gemaakt dat we deze in 2026 actualiseren wanneer nodig.

• • • • • • • • •

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We ondersteunen de ontwikkeling van zelfsturende gemeenschappen. Dit doen we door procesmatige begeleiding van gemeenschappen, buurten en inwonersinitiatieven, onder andere via welzijnsorganisatie Vorkmeer; We werken in alle kernen met een vast contactpersoon, die de relatie met de gemeenschap onderhoudt en ondersteuningsvragen doorgeleidt naar de juiste plek binnen of buiten de eigen de organisatie; We zien er op toe dat we als organisatie de verschillende rollen behorend bij de verschillende type activiteiten, op de juiste manier invullen in contact met de gemeenschappen; We waarderen het werk van vrijwilligersorganisaties en subsidiëren dat via de vernieuwde 4jaarlijkse systematiek (2022-2025) van de waarderingssubsidies voor verenigingen en stichtingen; We faciliteren en ondersteunen desgevraagd actieve inwoners die hun deskundigheid willen vergroten, en/of die zich inzetten om vrijwillige inspanning van andere inwoners te verhogen; Regionale samenwerking in gemeentelijke themagroep Vitale Gemeenschappen; Regionale samenwerking in programma ‘Vitaal en Gezond’, als onderdeel van De Gezondste Regio, met focus op uitvoering Programmalijn ‘Goed Leven’; We ondersteunen organisaties, verenigingen en gemeenschappen bij organisatie- en accommodatievraagstukken; We dagen de gemeenschappen uit om een rol te pakken bij de integratie

van nieuwkomers en wij faciliteren deze initiatieven daar waar nodig; we blijven actief in gesprek met gemeenschappen en hebben oog voor de draagkracht op het moment dat grotere groepen nieuwkomers in Peel en Maas landen; 50

•

We faciliteren de Anti Discriminatie Voorziening Limburg om meldingen van discriminatie te registreren en af te handelen; We faciliteren Mondiaal Burgerschap, een vrijwilligersorganisatie die zich inzet voor bevordering van de interculturele dialoog in Peel en Maas.

•

Inburgering Regionale samenwerking in de werkgroep ‘sociale integratie’ inzake statushouders; Ten aanzien van statushouders en uitgenodigde vluchtelingen: o Voeren we regie over de taakstelling huisvesting o Voeren we regie over de inburgeringstrajecten o Faciliteren we de maatschappelijke begeleiding o Voeren we samen met partners regie over het traject ‘Participatieverklaring’ en de ‘Module Arbeidsmarkt Participatie’ (Brugklas statushouders). We benutten in het kader van inburgering de verschillende voorzieningen, zoals omschreven in programma 2.1. Werk en Inkomen, om participatie van de statushouders en uitgenodigde vluchtelingen te bevorderen.

• •

Heeft het gekost wat het mocht kosten? Realisatie begrotingsjaar 4.026.067 7.395.690 -3.369.623

Baten Lasten Saldo

Raming begrotingsjaar ná wijziging 4.022.396 8.457.922 -4.435.526

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 228.396 4.414.922 -4.186.526

Het programma 3.1 laat over 2024 een positieve afwijking van € 1.065.903 zien. De baten zijn € 3.671 hoger dan begroot en de lasten zijn € 1.062.232 lager dan begroot, zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Lagere lasten inburgering € 260.000 In 2024 hebben we minder uitgegeven aan inburgering dan begroot. De kosten voor inburgering vallen uiteen in een tweetal componenten; de uitvoeringskosten en de inburgeringsvoorzieningen. Onder de uitvoeringskosten vallen onder andere de brede intake, beleidsondersteuning en inkoop. Hiervoor ontvangen we middelen in de Algemene Uitkering Gemeentefonds. De inburgeringsvoorzieningen betreffen onder andere kosten voor de leerroutes, de maatschappelijke begeleiding en de inzet van tolken. Hiervoor ontvangen we een specifieke uitkering. De niet-bestede middelen van deze specifieke uitkering moeten we verantwoorden op de balans als een schuld aan het Rijk. • Hogere lasten educatiemiddelen -/- € 33.000 Jaarlijks ontvangen we van de regiogemeente Venlo middelen om in te zetten voor educatie. De middelen die we in enig jaar niet inzetten mogen we voor 25% meenemen naar het volgend jaar. In 2024 hebben we € 33.000 meer uitgegeven aan educatie dan we hebben ontvangen van de regiogemeente.

Dit bedrag wordt gedekt door de middelen die we in voorgaande jaren minder hebben uitgegeven en die op de balans zijn verantwoord. • Lagere lasten opvang ontheemden Oekraïne € 715.000 In de ramingen zijn we ervan uit gegaan dat de kosten voor de opvang van de ontheemden uit Oekraïne gelijk zouden zijn aan de rijkscompensatie (€ 3 miljoen). In werkelijkheid zijn de kosten in 2024 € 715.000 lager en bedragen € 2,3 miljoen. Die 51

kosten bestaan voornamelijk uit de huisvesting, vervoerskosten, inzet van tolken en inzet van medewerkers. Ook leefgeld valt onder deze kosten. • Lagere lasten accommodaties € 83.000 In maart is gemeenschapshuis De Paort in Kessel officieel overgedragen aan de Stichting MFA Kessel. Overeenkomstig de nota activabeleid wordt er nog niet afgeschreven over het project Uitbreiding Ringoven. Vanaf 2025 wordt er op dit project afgeschreven. • Overige lagere lasten per saldo € 37.000 Er is binnen programma 3.1 op diverse begrotingsposten per saldo een voordeel ontstaan van € 37.000. Baten: • Lagere baten inburgering -/- € 99.000 Zie ook de toelichting bij de lasten. De niet-bestede middelen van de specifieke uitkering moeten we verantwoorden op de balans. Het is namelijk een schuld aan het Rijk. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten we dit boeken als een negatieve baat. • Lagere baten rijkscompensatie ontheemden Oekraïne -/- € 73.000 In 2024 is een inschatting gemaakt van de ontvangen rijkscompensatie voor kosten van opvang van ontheemden uit Oekraïne. Die inschatting bedroeg € 3 miljoen en de werkelijke rijkscompensatie bedraagt € 2.927.000. In 2024 is aanzienlijk minder leefgeld uitbetaald omdat veel van de vluchtelingen uit Oekraïne een eigen inkomen hebben.

Daarom ontstaan minder kosten maar kunnen we ook een lager bedrag aan compensatie declareren bij het Rijk voor dat onderdeel. Het overgrote deel van de rijkscompensatie is overigens gebaseerd op een normbedrag en staat los van de werkelijke kosten. Dat normbedrag wordt jaarlijks naar beneden bijgesteld en zal in 2025 verder dalen. • Hogere baten educatiemiddelen € 33.000 Zie ook de toelichting bij de lasten. Het bedrag van € 33.000 dat we meer hebben uitgegeven is van de balans naar de exploitatie geboekt. • Hogere baten regiogemeente € 99.000 In haar hoedanigheid van centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Noord-Limburg heeft gemeente Venlo vanuit de Rijksoverheid middelen ontvangen voor de regionale uitvoering van het sociaal pakket 'landelijke aanpak jeugdwerkloosheid', die deel uitmaakt van het steun- en herstelpakket corona van de overheid. Om de maatregelen uit het landelijke pakket te kunnen uitvoeren, zodat op een passende wijze de kwetsbare inwoners en jongeren in Noord-Limburg zo goed mogelijk worden ondersteund bij het vinden of behouden van werk of leerbanen, langer op school houden of om te scholen waar nodig, is het belangrijk om de beschikbaar gestelde middelen hier daadwerkelijk voor in te zetten. We hebben hiervoor een bijdrage ontvangen van € 58.000.

Daarnaast is de subsidie voor het project leren, werken en ontwikkelen leerwerkhuis Peel en Maas in het kader van de Investeringsagenda Noord-Limburg vastgesteld. Hiervoor hebben we in 2024 een bedrag ontvangen van € 41.000. • Hogere baten per saldo € 44.000 Er is binnen programma 3.1 op diverse begrotingsposten per saldo een voordeel ontstaan van € 44.000.

52

Programma: 3.2 Onderwijshuisvesting Kinderen en jongeren worden in staat gesteld te groeien naar zelfstandigheid, voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren, rekening houdend met hun leeftijd en ontwikkelingsniveau. Een goede stimulerende onderwijshuisvesting faciliteert daarbij. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Een goede, gezonde en stimulerende fysieke leeromgeving.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1 We geven uitvoering aan de afspraken en activiteiten die voortkomen uit het in 2021 vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP). In 2024 hebben we specifiek aandacht voor: - Kindcentrum de Riet (voorheen FavoRIET), Panningen. Definitieve planvorming nieuwbouw ter voorbereiding van realisatie 2025 (zowel het gebouwdeel als openbare ruimte) We hebben gewerkt aan de definitieve plannen voor zowel het gebouw als de openbare ruimte. Met deze plannen is de vergunning aangevraagd en er worden voorbereidingen getroffen om in 2025 te kunnen starten met de bouw. - Kindcentrum de Kemp, Egchel Uitvoering geven aan de businesscase renovatie of nieuwbouw te starten in januari We zijn door het uitvoeren van de businesscase gekomen tot een voorkeursscenario, namelijk vernieuwbouw op de huidige locatie. Met het verkregen voorbereidingskrediet worden de uitgangspunten verder vertaald naar het projectplan voor de bouwplannen met daarin onder andere het definitief programma van eisen, planning en kostenraming. - De School, Maasbree Definitieve planvorming en realisatie inpassing De School in de Violier We hebben de verbouwing van de Violier afgerond, OKC de Wereld (voorheen De School) heeft vanaf de zomer haar intrek genomen.

- De Diamant, Baarlo Opstarten businesscase definitieve huisvesting op basis van output gebiedsvisie Baarlo We hebben diverse overleggen gevoerd met de onderwijsinstellingen en kinderopvang om te komen tot de uitgangspunten voor de businesscase. Gezamenlijk zijn de uitgangspunten geformuleerd voor het uitvoeren van de businesscase. We hebben nauwe afstemming met onderdelen uit de gebiedsvisie Baarlo (onder andere sportaccommodatie). 1.2 We geven in 2024 uitvoering aan de resultaten uit het onderzoek naar realisatie van (tijdelijke) huisvesting voor Buurtcollege, waarbij de mogelijkheden van samenwerking tussen Buurtcollege en Bouwens zijn meegenomen. We hebben voor het Buurtcollege een definitieve locatie gevonden en realisatiekrediet verkregen voor zowel de tijdelijke als ook de semipermanente huisvesting. Hiermee heeft het Buurtcollege duidelijkheid gekregen over haar huisvesting voor de langere termijn. Stichting LVO (bouwheer) heeft de 53

bouwplannen verder uitgewerkt om de aanbesteding te starten. Parallel daaraan werken we aan de voorbereiding om de bouwplannen te realiseren (aansluitingen, ruimtelijke procedure, omgevingsdialoog). 1.3 We begeleiden een interne verbouwing bij de Groenling om meer klaslokalen te realiseren. De werkzaamheden zijn gereed start schooljaar 20242025. We hebben de verbouwing bij de Groenling afgerond. Hiermee heeft de Groenling er drie lokalen extra bij gekregen waardoor de tijdelijke units niet meer nodig zijn. Vanaf de zomer 2024 zitten alle klassen van de Groenling weer bij elkaar in hetzelfde gebouw. 1.4 We maken een handboek Onderwijshuisvesting om bij toekomstige projecten handvatten te kunnen bieden in de samenwerking met schoolbesturen voor de realisatie van onderwijsgebouwen. We zijn de voorbereidingen gestart voor de herijking van het IHP (Integraal HuisvestingsPlan) dat plaatsvindt in 2025. Hierin worden de rollen en verantwoordelijkheden (demarcatie) opgenomen voor de realisatie van onderwijsgebouwen. Dit maakt dat een apart handboek overbodig is geworden en we dit in één document (het IHP) combineren.

• • • • • •

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? Nieuwe wet- en/of regelgeving met betrekking tot onderwijshuisvesting implementeren (bijv. impact corona op luchtkwaliteit, frisse scholen en groen/blauwe schoolpleinen); Bij nieuwe onderwijshuisvesting: het onttrekken van de onderwijsbestemming op het achterblijvende gebouw; We behandelen tussentijdse aanvragen van schoolbesturen en trekken gezamenlijk op in huisvestingsvraagstukken; We hebben afstemming met buurgemeenten Horst aan de Maas en Venray om informatie uit te wisselen en van elkaar te leren; We hebben voor het Buurtcollege tijdelijke huisvesting gerealiseerd bij locatie De Pas voor het schooljaar 2024-2025. Hiermee voldoen we aan de ruimte waar het groeiende Buurtcollege aanspraak op maakt; We hebben meegewerkt aan de huisvesting van asielkinderen. Hier is verder invulling gegeven door programma 2.3 Jeugd en Onderwijs.

Heeft het gekost wat het mocht kosten?

Baten Lasten Saldo

Realisatie begrotingsjaar 59.135 2.360.861 -2.301.726

Raming begrotingsjaar ná wijziging 53.942 2.340.130 -2.286.188

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 53.942 2.130.130 -2.076.188

Het programma 1.1 laat over 2024 een negatieve afwijking van € 15.538 zien. De baten zijn € 5.193 hoger dan begroot en de lasten zijn € 20.731 hoger dan begroot, zodat per saldo een negatieve afwijking resteert. 54

De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Hogere lasten diverse posten (per saldo) -/- € 21.000 Er is binnen programma 3.2 op diverse begrotingsposten per saldo een nadeel ontstaan van € 20.000. Baten: • Hogere baten diverse posten (per saldo) € 5.000 Er is binnen programma 3.2 op diverse begrotingsposten per saldo een voordeel ontstaan van € 5.000.

55

Programma: 3.3 Sport en Bewegen Het eigenaarschap van sport en bewegen ligt nadrukkelijk bij de burgers, de verenigingen en de lokale gemeenschappen en is wat ons betreft onderwerp van het integrale debat in deze gemeenschappen. Onze rol is faciliterend en agenderend waar nodig. Sport en bewegen draagt bij aan vitaliteit van de kernen, zorgt voor vele ontmoetingen tussen sporters, vrijwilligers, ouders en supporters en draagt daarmee bij aan de gezondheid en het welzijn van de inwoners van Peel en Maas, aan het goede leven. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Sport en bewegen zijn een krachtig deel van het geheel van gemeenschappen.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1 We faciliteren initiatieven rond sportieve omgevingen. In 2024 hebben we specifieke aandacht voor o.a. samenwerking partners Pius Park. We hebben geadviseerd bij de ontwikkeling van het Pius Park en de werkgroep gefaciliteerd om te komen tot de juiste organisatievorm. In 2024 is de Stichting Pius Park opgericht. Deze stichting vertegenwoordigt alle partners die betrokken zijn bij het park en heeft als doel de samenwerking te verbeteren en het contact tussen de verschillende partijen te versterken. 1.2 We maken gebruik van landelijke regelingen zoals de Brede Regeling Combinatiefuncties en Lokaal Sportakkoord. Vanaf 2024 geven we met lokale partners en gemeenschappen uitvoering aan genoemde regelingen in samenhang en verbinding met Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We hebben diverse sportactiviteiten die onder het Lokaal Sportakkoord vallen gestimuleerd door het verstrekken van subsidie, waaronder de ‘Survivaldagen’ voor primair onderwijs, ‘Hoera, ik sport!’ in Baarlo en ‘Sportcarrousel’ in Meijel. 1.3 In 2024 maken we uitvoeringsbeleid sport en bewegen. We nemen de inzichten uit de herijkte kaderstellingen daar in mee. Bijzondere aandacht hebben we voor topsport en ontwikkelingen van nieuwe sporten zoals padel. In 2024 zijn we gestart met het opstellen van het uitvoeringsbeleid. In 2025 ronden we het uitvoeringsbeleid af.

Omdat er een duidelijke relatie is en het uitvoeringsbeleid sport ondergeschikt is aan onderdelen van het uitvoeringsbeleid maatschappelijke accommodaties, sluiten we qua planning aan op dit beleid.

2.

Sportvoorzieningen en sportaccommodaties zijn zoveel mogelijk van de gemeenschappen zelf en zijn zo optimaal mogelijk in gebruik.

2.1 We stimuleren en ondersteunen samenwerkingsverbanden en staan open voor nieuwe vormen van organiseren. Voorbeelden hiervan zijn de voorgenomen fusie tussen SV Panningen en SV Egchel en samenwerking tussen Stichting Thyas en Stichting Sporthal Helden. In 2024 zijn SV Panningen en SV Egchel officieel gefuseerd tot PEC’20. We hebben PEC’20 gefaciliteerd in dit fusieproces. We hebben PEC’20 begeleid in de verkenning voor nodige aanpassingen aan de fusielocatie. De resultaten van dit proces zijn vertaald in een raadsvoorstel. Met het genomen raadsbesluit en daar bijbehorend krediet kan fusieclub PEC’20 in 2025 de 56

noodzakelijke aanpassingen doen aan de voetbalaccommodatie sportpark Panningen-Noord. In 2024 hebben de bestuursleden van Stichting Sporthallen Helden het bestuur van Stichting Thyas overgenomen. 2.2 We faciliteren en ondersteunen bij accommodatievraagstukken rond sport. Voor 2024 is er aandacht voor het toekomstperspectief van de sporthallen in Maasbree, Baarlo en de Heuf in Panningen. We streven in 2024 naar definitieve besluitvorming van de raad over de toekomst van sporthal Maasbree en over de toekomst van sportcomplex de Heuf. Beide na afronding van een gezamenlijk scenario-onderzoek met betrokken partijen en verenigingen. Voor Baarlo wordt in 2024 verder onderzocht welk type sportaccommodatie nodig is, en op welke locatie, in samenhang met andere ruimtelijke vraagstukken. In 2024 hebben is het gebouw van sport- en evenementencomplex de Heuf aangekocht en overgenomen. We hebben overeenkomsten opgesteld voor de exploitatie en het beheer van het complex, waarin we het gebruik door Bevo HC en andere gebruikers hebben geregeld. Met gebruikers en andere stakeholders hebben we het proces over de toekomst van de sporthal in Maasbree een stap verder gebracht. De Sportieve Omgeving Maasbree (SOM) is de meest geschikte locatie en we hebben deze locatie inclusief voorbereidingskrediet ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

Na besluitvorming zijn we, met behulp van externe ondersteuning (proces en architect), aan de slag gegaan om het proces tot realisatie van de sporthal uit te stippelen en de ruimtelijke uitwerking op te starten. Samen met de eerder genoemde partijen (gebruikers en belanghebbende) wordt het Programma van Eisen opgesteld en het ontwerptraject doorlopen. De toekomstige gebruikers krijgen de mogelijkheid om te participeren om te komen tot een gedragen definitief ontwerp voor de nieuwe sporthal in de SOM. Voor de nieuwe binnensportaccommodatie in Baarlo hebben we in 2024 onderzoek gedaan naar het benodigde type accommodatie en potentiële locaties verkend. We werken integraal samen met diverse beleidsterreinen zoals onderwijs, verkeer en wonen aan de planvorming voor de nieuwe binnensportaccommodatie. Ook zijn we gestart met de voorbereiding om met de huidige gebruikers van de sporthal te komen tot een plan van wensen en eisen voor een nieuwe binnensportaccommodatie. Het streven is eind 2025 een voorbereidingskrediet te vragen aan de raad waarin dan ook duidelijkheid moet zijn over de locatie. We zijn betrokken geweest bij de verkenning voor de herbestemming van sportpark de Wietel. Door de nieuwe fusieclub PEC’20 komt deze locatie medio 2026 vrij. Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met het Bouwens 57

van der Boijecollege over het bewegingsonderwijs buiten, dat ook op dit terrein plaatsvindt. 3.

Er is een regionaal sportklimaat.

3.1 We faciliteren vanuit de sportregio initiatieven met een regionaal karakter die passen bij de sportregiovisie. In 2024 faciliteert de sportregio o.a. IKS (Iedereen Kan Sporten) en de Beweegbasis. In 2024 evalueren we de toekomst en meerwaarde van de sportregio. IKS heeft zich ook in 2024 ingezet om mensen met een beperking aan het sporten te krijgen en te houden. Voorbeelden van lokale samenwerkingen in 2024 zijn het sportgala en SGL Baarlo. Ook is IKS gestart met de verkenning om cultuuraanbod op te nemen. Uit de evaluatie blijkt dat de sportregio toekomstperspectief en meerwaarde heeft; om IKS te blijven faciliteren en om bestuurlijk en ambtelijk kennis te delen. Voor de jaren 2025 en 2026 zijn we als gemeente Peel en Maas voorzitter van de sportregio (zowel bestuurlijk als ambtelijk).

•

•

•

•

• •

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We exploiteren onze eigen, gemeentelijke binnensportaccommodaties: We dragen zorg voor het beheer, verhuur en/of onderhoud; Bij de Heuf hebben we nieuwe overeenkomsten opgesteld voor beheer, verhuur en onderhoud. We hebben gesprekken gevoerd met gebruikers van binnensportaccommodaties over de verschillen in huurtarieven tussen gemeentelijke en geprivatiseerde binnensportaccommodaties. Voor het beheer en exploitatie van zwembad de Waterloat zijn er nieuwe overeenkomsten opgesteld met Stichting Beheer Waterloat (SBW) en de exploitant Laco. Deze waren nodig om te voorkomen dat, door de verruiming van de btw-sportvrijstelling, er een extra financiële kostenpost zou ontstaan. SBW kan door deze verruiming namelijk geen btw meer aftrekken. We bouwen samen met initiatieven uit de gemeenschap aan een openbare ruimte die uitnodigt om te sporten en te bewegen; Hiervoor hebben we onderzoek gedaan naar 2-4 inclusieve speeltuinen in de gemeente. In 2025 volgt een workshop met initiatiefnemers uit de gemeenschap.

We onderhouden goede contacten met de sportverenigingen en beheersstichtingen zodat zij ons weten te vinden en zodat wij op de hoogte zijn van belangrijke ontwikkelingen; We hebben overlegd met de voetbalclubs over hun behoefte voor kunstgras en ledverlichting, de tennisverenigingen over de ontwikkeling van padel en met Judoclub Helden over hun huisvestingsbehoefte. Voor de buitensportaccommodaties hebben we nieuwe individuele overeenkomsten moeten opstellen vanwege het opheffen van de Coöperatie Sport Peel en Maas. We zijn gestart met de voorbereiding voor onderhoud, renovatie, en/of vervanging van onderdelen op het Thyas-complex. We werken samen met Vorkmeer en andere lokale uitvoeringspartners bij het realiseren van doelen en ambities uit Lokaal Sportakkoord en GALA. Zij faciliteren de kernen, (sport)verenigingen en groepen inwoners om te sporten, te bewegen en aandacht te hebben voor een gezonde leefstijl; Voorbeelden hiervan in 2024 zijn valpreventie, Golden Sports, en Stevig Staan. Verder is de motorische ontwikkeling van kinderen op het basisonderwijs in kaar gebracht middels de MQ scan. De verenigingsondersteuner heeft ondersteunt bij de aanvraag van subsidies die landelijk beschikbaar zijn via de sportservices. Wij ondersteunen sport- en beweeginitiatieven vanuit de gemeenschap.

Dit doen we door ambtelijke advisering, subsidie en indien nodig inzet van externe expertise; We subsidiëren incidentele sportevenementen / initiatieven die passen binnen de uitvoeringsregeling Sport en Bewegen. Een voorbeeld hiervan zijn de ‘vitality club Beringe’, het Beach handbaltoernooi, het Ghandbaltoernooi, de scholen survivaldagen en de tijdelijke sportactiviteiten aangeboden door Centraal Opvang Asielzoekers (COA) totdat de kinderen naar school kunnen. 58

Heeft het gekost wat het mocht kosten? Realisatie begrotingsjaar 1.440.062 3.929.358 -2.489.297

Baten Lasten Saldo

Raming begrotingsjaar ná wijziging 1.352.694 4.028.535 -2.675.841

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 1.352.694 3.872.535 -2.519.841

Het programma 3.3 laat over 2024 een positieve afwijking van € 186.544 zien. De baten zijn € 87.368 hoger dan begroot en de lasten zijn € 99.176 lager dan begroot, zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Hogere lasten zwembad de Waterloat -/- € 65.000 De verruiming van de sportvrijstelling heeft er toe geleid dat we de overeenkomsten met de Stichting Beheer de Waterloat en Sportfondsen iets hebben aangepast om hiervan geen nadelige gevolgen te ondervinden. Dit heeft verder geen gevolgen voor de daadwerkelijke exploitatie van het zwembad. De exploitatie van het zwembad blijft een verantwoordelijkheid van de stichting zoals ook destijds besloten door de raad. De wijziging heeft er toe geleid dat wij het zwembad tegen een marktconform tarief verhuren aan Sportfondsen voor € 65.000. Hiertegenover staat dan een extra subsidie van € 65.000. De factuur voor de exploitatiesubsidie (inclusief btw) brengt Sportfondsen in rekening bij de gemeente in plaats van bij de stichting. De gemeente kan de btw op haar beurt terugvragen via het btw-compensatiefonds. • Lagere lasten Brede SPUK € 137.000 In 2023 heeft het Rijk een nieuwe specifieke uitkering in het leven geroepen; de Brede SPUK regeling.

Deze regeling is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. De afspraken hiervoor zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze specifieke uitkering moeten we verantwoorden richting het Rijk en nietbestede middelen moeten we te zijner tijd terugbetalen. Vandaar dat we het bedrag dat we niet hebben besteed naar de balans hebben gebracht als een schuld richting het Rijk. • Lagere lasten overige posten (per saldo) € 27.000 Er is binnen programma 3.3 op de overige lasten per saldo een voordeel ontstaan van € 27.000. Baten: • Hogere baten specifieke uitkering stimulering sport € 89.000 Vanaf 2024 is de berekening van de specifieke uitkering stimulering sport gewijzigd. Niet meer een uitkering op basis van een jaarlijkse aanvraag, maar op basis van de verantwoording van de laatste drie vastgestelde jaren. Daarnaast is de uitkeringsfactor verhoogd van 17,5% naar 18%. Deze specifieke uitkering moeten we jaarlijks verantwoorden in de zogenaamde SISA-bijlage (Single Information Single Audit) bij de jaarstukken. • Hogere baten huur binnensportaccommodaties € 59.000 We hebben een hoger bedrag aan huuropbrengsten ontvangen voor sportaccommodaties dan begroot. 59

• Hogere baten zwembad de Waterloat € 65.000 Zie ook de toelichting bij de lasten. Vanaf 2024 gaat het om een huuropbrengst van € 65.000. • Lagere baten Brede SPUK -/- € 137.000 Zie ook de toelichting bij de lasten. De financiële voorschriften schrijven voor dat als we minder hebben uitgegeven aan een specifieke uitkering dan ontvangen, we dit bedrag naar de balans moeten brengen. Dit moeten we verantwoorden als een correctie op de baten. • Hogere baten overige posten (per saldo) € 11.000 Er is binnen programma 3.3 op de overige baten per saldo een voordeel ontstaan van € 11.000.

60

Programma 3.4 Kunst en Cultuur Kunst en cultuur zijn van essentiële waarde voor een vitale gemeenschap: ze zorgen voor de verbinding tussen inwoners en ze stimuleren het wij-gevoel en de verdraagzaamheid in de gemeenschap. Kunst en cultuur dragen bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven. Inspireren en vernieuwen zijn belangrijke kernwaarden van cultuur. Ze stimuleren dat inwoners zelf aan de slag gaan. Het eigenaarschap ligt bij de inwoners zelf en bij de gemeenschappen waar die inwoners deel van uit maken. Wat willen we bereiken? 1. Kunst en cultuur bieden plezier en dragen bij aan het bereiken van individuele en sociale zingeving, zelfvertrouwen, intellectuele ontplooiing, ontspanning en positieve gezondheid. Kunst en cultuur zijn krachtige middelen om in te zetten en spelen een grote rol bij het bevorderen van een goed functionerende maatschappij.

Wat doen we ervoor? 1.1 We onderhouden contacten met en maken afspraken over invulling van beleid in relatie tot de actualiteit van de culturele organisaties. Zo zijn we in 2024 in gesprek over: De doorontwikkeling van het toekomstbestendig maken van Cultureel Centrum Dok6. Het onderzoeksrapport over de toekomstscenario’s voor Dok6 is eind 2024 door de opdrachtgevers, de directeuren van Dok 6 Theater, Cinema en -Horeca, aan de gemeente toegezonden. - De ontwikkeling van Bibliotheek Maas en Peel met specifiek aandacht voor: • de verhuizing naar de Paort in Kessel • de ontwikkeling van het informatiepunt digitale overheid. De Bibliotheek Maas en Peel treft haar voorbereiding op de verhuizing naar De Paort in Kessel. Het Rijk stelt via de gemeente een bedrag van € 220.000 ter beschikking aan de bieb om dit proces kwalitatief te bevorderen. Hiermee wordt een impuls gegeven aan de invulling in de nieuwe vestiging. De Bibliotheek Maas en Peel heeft informatiepunten digitale overheid ingericht in de vestigingen. - Het maken van afspraken voor nieuwe subsidieperiode (2025 – 2028) voor de volgende organisaties: • Bibliotheek Maas en Peel We hebben subsidieafspraken gemaakt met de Bibliotheek Maas en Peel voor de periode 2025-2028.

De Bibliotheek Maas en Peel, de gemeente Beesel en de gemeente Peel en Maas hebben middels het vastleggen van uitgangspunten zich uitgesproken om te streven naar een samenwerking die gebaseerd is op gelijkwaardigheid en partnerschap, gericht op een optimale dienstverlening aan de inwoners. • Museum Peel en Maas We hebben Museum Peel en Maas extra ondersteund in de behoefte aan professionele ondersteuning voor het ontwikkelen van cultuur educatieve activiteiten. 1.2 We ontwikkelen een nieuw uitvoeringsbeleid cultuurstimulering met daarin tenminste aandacht voor cultuureducatie combinatiefunctionaris cultuur de relatie tussen cultuur en het sociaal domein (o.a. geestelijke gezondheid/jeugd). de kwantitatieve en kwalitatieve impuls op het gebied van muziekonderwijs Om te komen tot input voor het uitvoeringsbeleid cultuurstimulering is in 2024 gestart met een breed overleg cultuur, erfgoed en archief. Het plan is om dit overleg tenminste twee keer per jaar te organiseren. In 2024 hebben we de subsidieregeling voor Muziekonderwijs op de basisscholen verruimd om te komen tot een kwantiteitsimpuls.

2. Behoud van cultureel erfgoed en kunstwerken in de openbare ruimte.

2.1 We geven uitvoering aan het nieuwe uitvoeringsbeleid op het gebied van erfgoed. Er wordt uitvoering gegeven aan het uitvoeringsbeleid. In 2024 lag de focus op de voorbereiding van de aanwijzing van de eerste tranche. 61

Deze bestaat uit een aantal panden die aangewezen worden als gemeentelijk monument. 2.2 We stimuleren initiatieven met als doel herbestemming van kerkgebouwen en fungeren daarbij op verzoek als sparringpartner. Er hebben gesprekken plaatsgevonden over de herbestemming van een aantal kerken. De gemeente is hierbij als partner aangesloten. 2.3 Met lokale, provinciale en landelijke projectpartners (Universiteit Leiden, gemeente Venlo, Limburgs Museum, Provincie Limburg, Rijksdienst voor Cultureel erfgoed), grondeigenaren en de gemeenschap gaan we verder met het zichtbaar en beleefbaar maken van de grafheuvels in Baarlo. Er heeft onderzoek naar het opsporen van ontplofbare oorlogsresten op locatie plaatsgevonden. De grafheuvels zijn vrijgemaakt van ongewenste begroeiing. 2.4 Afhankelijk van politieke besluitvorming in 2023, geven we in 2024 uitvoering aan het verplaatsen van de molen van Kessel. Er is gestart met de voorbereiding voor verplaatsing van de Anthoniusmolen in Kessel. Als gevolg van diverse ontwikkelingen is er een alternatieve locatie onderzocht. 2.5 We faciliteren het kunstsymposium Baarlo 2024. Het kunstsymposium Baarlo heeft plaatsgevonden. Er zijn zes kunstwerken gerealiseerd inclusief flankerende culturele activiteiten. 2.6 We participeren in het project Geopark Peelhorst en Maasvallei. We participeren in het project.

Het project wordt verder verdiept in relatie tot de meerwaarde voor de inwoners. 2.7 We actualiseren de archeologische waardenkaart. Dit project is nog niet opgestart. Het maakt deel uit van de uitvoering van het erfgoedbeleid in relatie tot de Omgevingswet.

•

•

•

• •

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We overleggen over de voortgang van de afspraken met Stichting Behoud Kasteel de Keverberg, Museum Peel en Maas, Stichting PeelenMaasNet, Stichting PopPlaza, Vereniging Erfgoedplatform en Stichting Omroep P&M. In 2024 heeft de gemeente Stichting Behoud Kasteel de Keverberg aanvullend op de bestaande subsidie afspraken ondersteund middels het verstrekken van een subsidie. Tevens is het proces om te komen tot een nieuw toekomstperspectief voor het kasteel gestart. Dit wordt door de gemeente gefaciliteerd. In 2024 zijn er nieuwe afspraken gemaakt met Stichting PeelenMaasNet voor de periode 2025-2028. We ondersteunen op ad hoc basis initiatiefnemers in de ontwikkeling van culturele projecten. (idee, uitvoering, financieel, participatie, kwalitatief etc.); In 2024 zijn bij de werkzaamheden aan de Meijelseweg restanten van een tankversperring gevonden. Dit heeft geleid tot een lokaal gedragen plan om dit deel van de geschiedenis zichtbaar te maken. We adviseren, verbinden, faciliteren en ondersteunen de ontwikkeling van organisaties/platforms gevraagd en ongevraagd die kunst en cultuur inzetten voor het bereiken van hun doelstellingen; Er is een samenwerking tussen de lokale organisaties op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie ontstaan.

We faciliteren activiteiten die gericht zijn op een nieuw cultuuraanbod, op de kunstzinnige, culturele en muzikale ontwikkeling van inwoners; Een voorbeeld is het Nieuw Talenten Orkest. Dit stimuleert volwassenen om (weer) muziek te maken. We faciliteren activiteiten die gericht zijn op de coördinatie en de uitvoering van binnen - en buitenschoolse cultuur educatieve activiteiten; Een voorbeeld is het FIK festival (Festival in Kepel) voor jongeren. 62

•

• •

We faciliteren talentontwikkeling, het verhogen van zichtbaarheid van cultuur en het verbeteren van het productieklimaat (actieve kunstbeoefening) met als doel het behouden en versterken van het culturele veld. Dit doen we samen met de gemeenten van Cultuurregio Noord- en Midden-Limburg en de Provincie Limburg. In maart 2024 is de Cultuurregio Noord Limburg erkend door de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hierdoor kan invloed worden uitgeoefend, omdat de regio voortaan wordt uitgenodigd voor de bestuurlijke landelijke overleggen met de cultuurregio’s. Dit is een voorbeeld van een gezamenlijke inspanning naar het Rijk. Ook naar de Provincie Limburg wordt in gezamenlijkheid gereageerd. In 2024 heeft GS van Provincie Limburg besloten om een aanvullende subsidieregeling van € 3 miljoen te creëren voor de Cultuurregio ten behoeve van de culturele infrastructuur. We faciliteren de organisatie van de uitreiking van de gemeentelijke cultuurprijs; In 2024 is de gemeentelijke cultuurprijs uitgereikt aan Stichting Kunst en Cultuur Baarlo voor haar activiteiten in het kader van de 100ste viering van de geboorte van Tajiri. We verbeteren de bescherming van het cultureel erfgoed van Peel en Maas door: Het onderhouden, het digitaal ontsluiten en het geven van beleving aan objecten van cultuurhistorische waarden in gemeentelijk eigendom.

o Het faciliteren van de gemeenschap in het onderhouden van kruisen en kapellen. o We zorgen voor de monumenten in gemeentelijk eigendom, zoals de molen in Kessel, de watermolen in Baarlo, kasteel de Keverberg, de Ringoven. o Het adviseren van organisaties en particuliere eigenaren over het veiligstellen van erfgoed; In 2024 hebben we de muren van het Oud Kerkhof in Panningen laten restaureren en behandelen met algendoder. o

•

We participeren in het project Erfgoedkaart Limburg, waarmee we voldoen aan de wettelijke verplichting om erfgoed digitaal beschikbaar te maken; Het project Erfgoedkaart is afgerond. De opvolger is het Erfgoed Registratie Systeem.

•

We beschermen de kunstwerken in de openbare ruimte.

Heeft het gekost wat het mocht kosten? Realisatie begrotingsjaar 245.361 3.258.887 -3.013.526

Baten Lasten Saldo

Raming begrotingsjaar ná wijziging 266.805 3.428.542 -3.161.737

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 236.805 3.211.542 -2.974.737

Het programma 3.4 laat over 2024 een positieve afwijking van € 148.211 zien. De baten zijn € 21.444 lager dan begroot en de lasten zijn € 169.655 lager dan begroot, zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: • Lagere lasten erfgoedbeleid € 75.000 In de raadsvergadering van 10 oktober 2023 is besloten om jaarlijkse een bedrag beschikbaar te stellen van € 75.000 voor een financiële bijdrage in het onderhoud van beschermde cultuurhistorisch waardevolle panden. Er zijn hiervoor in 2024 geen uitgaven geweest. Tevens is destijds besloten om een eventueel restantbedrag te storten in de reserve Kunst en Cultuur om een eventuele overschrijding in enig jaar te kunnen dekken. Bij de resultaatbestemming van het resultaat van deze jaarstukken stellen we dan ook voor om dit bedrag van € 75.000 te storten in de reserve Kunst en Cultuur. 63

• Lagere lasten onderhoud Kasteel de Keverberg € 37.000 In de raadsvergadering van 24 september 2024 is besloten om gedurende de onderzoeksperiode een bedrag van € 107.000 te reserveren voor de kapitaallasten, verzekeringen met betrekking tot onroerend goed, publiekrechtelijk heffingen en groot onderhoud. Om zo invulling te geven aan de gemeentelijke taak in het behouden van erfgoed. Dit bedrag wordt gedekt uit de Algemene risicoreserve. In 2024 gaat het daadwerkelijk om een bedrag van € 70.000; er is dus € 37.000 minder uitgegeven dan begroot. Dit betekent dat er ook € 37.000 minder onttrokken hoeft te worden uit de Algemene risicoreserve. • Lagere lasten muziekonderwijs € 50.000 Een bedrag van € 50.000 dat op muziekonderwijs betrekking heeft, kunnen we ten laste brengen van de Brede SPUK. Deze regeling is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. • Lagere lasten overige posten (per saldo) € 8.000 Er is binnen programma 3.4 op de overige lasten per saldo een voordeel ontstaan van € 8.000. Baten: • Lagere baten grafheuvels Baarlo -/- € 30.000 In de 1ste bijstellingsrapportage 2024 is een krediet beschikbaar gesteld voor explosievenonderzoeken bij de grafheuvels in Baarlo. De kosten worden voor 68% gesubsidieerd door het Rijk; het gaat hier om een bedrag aan baten van € 30.000.

Deze kosten worden in 2025 gedeclareerd en zullen uitgekeerd worden via de Algemene Uitkering Gemeentefonds. • Hogere baten overige posten (per saldo) € 9.000 Er is binnen programma 3.4 op de overige baten per saldo een voordeel ontstaan van € 9.000.

64

Programma: 4.1 Economie We ondersteunen de transitie naar een circulaire, waarden gedreven economie waarin het gaat om coöperatie in plaats van concurrentie en waarin kenniscirculatie uitgangspunt is. Een toekomst bestendige economie zorgt voor welvaart en draagt bij tot het goede leven in Peel en Maas. Een toekomstbestendige economie kenmerkt zich door een solide economische structuur, met verschillende economische dragers, zoals agrofood, maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. Peel en Maas staat niet op zichzelf en maakt nadrukkelijk onderdeel uit van een regionale economie. Door aan te sluiten bij de kracht van de regio leveren we een bijdrage aan de ontwikkeling van en innovatie in de lokale en regionale economie. Wij leveren onze bijdrage door individuele ondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen en verbindingen te leggen tussen ondernemers en door een goed ondernemingsklimaat te scheppen voor bestaande en nieuwe ondernemers om te ondernemen. Naast de te onderscheiden lokale kwaliteiten van de Maas en de Peel zien wij het begrip ‘smaak’ als verbindend thema voor onze regio, waarbinnen wij een actieve en onderscheidende rol spelen. Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Een diverse en toekomstbestendige economische structuur.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1 We stimuleren het ontstaan van en desgevraagd faciliteren we netwerken waarin ondernemers, maatschappelijke instellingen (met name onderwijs) en/of inwoners bijdragen aan een toekomstbestendige economische structuur. Op verschillende thema’s werken we samen met de regiogemeenten, ondernemerscollectieven en de P10 gemeenten. In de dagelijkse praktijk vooral ook met “eigen” ondernemers in het kader van bijvoorbeeld Stichting Geopark en het Pius Park. Via deze netwerken stimuleren en faciliteren we de economische ontwikkeling van Peel en Maas 1.2 We participeren in regionale samenwerkingsverbanden die bijdragen aan een diverse en duurzame regionale economische structuur. Met partners sturen we op prestatieafspraken en afgesproken doelen. Samen met de andere regiogemeenten werken we sinds 2020 officieel samen onder de noemer De Gezondste Regio. Hierbinnen werken we op verschillende niveaus (Regio Deal, investeringsagenda en het innovatiefonds) met als doel te blijven bouwen aan een duurzame regionale economische structuur. Op 12 november 2024 is bij de begrotingsbehandeling besloten voor de jaren 2025-2028 jaarlijks een bedrag van € 2,20 per inwoner beschikbaar te stellen aan Stichting Economic Development Board Crossroads Limburg.

In 2024 is een tweede Regio Deal gesloten die resulteert in een (economische) structuurversterking van de regio. De inspanningen van de gemeente blijven erop gericht om het lokale bedrijfsleven te verbinden met de ontwikkelingen binnen Greenport Venlo. 1.3 Het stimuleren van ondernemerschap, zoals door het ondersteunen van innovatieve initiatieven en tijdelijke concepten. Wij faciliteren voornamelijk door partners te ondersteunen en een platform te bieden bij hun activiteiten. In regionaal verband doen we dit via het zogenoemde innovatiefonds en de investeringsagenda, waarin innovatieve concepten passend binnen de door de regio gestelde doelen financieel worden ondersteund. 65

Projecten die in dit kader zijn gestart zijn via een raadsvoorstel over de investeringsagenda aan de raad voorgelegd. Lokaal is het ondersteunen van ondernemerschap in 2024 onder andere weer gedaan via de jaarlijkse Ondernemersprijs Peel en Maas. 2.

Goed op elkaar afgestemde vraag van arbeidskrachten, zowel kwalitatief als kwantitatief.

2.1 We leveren een bijdrage aan een toekomstbestendige regionale kennisinfrastructuur, onder andere in verband met het behouden van hoogopgeleide jongeren voor onze regio. Dit doen we regionaal via de Brightlands Campus en via de verschillende programma’s binnen de regionale investeringsagenda. Een voorbeeld hiervan is het project “Regio in je Rugzak”. 2.2 We werken aan het zijn van een aantrekkelijke regio voor internationale werknemers zodat deze doelgroep zich (blijvend) zal vestigen en integreren in onze regio. In 2024 is gestart met een onderzoek naar de impact van (de huisvesting van) arbeidsmigranten op de draagkracht van de voorzieningen in Peel en Maas. Dit naar aanleiding van een aangenomen motie. Verder is onze regio pilot-regio geworden voor het Project Work in Netherlands (WIN). Een project gericht op het inrichten van fysieke informatiepunten voor arbeidsmigranten aangevuld met digitale informatie via de eerder gelanceerde MyInfo App. Het doel is om de informatieversterking aan arbeidsmigranten naar een hoger niveau te tillen. De regio ontvangt hiervoor een subsidie van het Rijk.

3. Diversiteit in bedrijvigheid als kracht en kwaliteit.

3.1 Faciliteren van lokale bedrijven met bijzondere aandacht voor de agrarische sector, het MKB (industrie en retail) en recreatie en toerisme. In 2024 zijn ook de bedrijfsbezoeken vanuit de accountmanagers voortgezet. De bedrijfsbezoeken zijn informeel en worden gebruikt om bedrijfs- en marktontwikkelingen te volgen. Ook helpt dit ons een beter inzicht te krijgen waar de behoefte van de ondernemer ligt en wat er noodzakelijk is voor een goede procesgang. Op deze manier kan een ondernemersinitiatief nog beter begeleid worden en ontstaat er wederzijds begrip en duidelijkheid. Dit leidt uiteindelijk tot een betere en snellere afhandeling. Daarnaast is het belangrijk om ondernemers via deze bezoeken te informeren over en waar mogelijk aan te laten haken op regionale ontwikkelingen, die bijvoorbeeld vanuit Crossroads of de Brightlands campus worden opgepakt. 3.2 We realiseren voldoende, vitale, goed bereikbare en duurzame werklocaties. We werken in 2024 ook verder aan de uitbreiding en/of betere ontsluiting van bedrijventerreinen in Peel en Maas. In 2024 is verder gewerkt aan de voorbereiding van de uitbreiding van de bedrijventerreinen in Maasbree, Meijel en Panningen. De onderhandelingen voor de aankoop van de benodigde gronden lopen. Na verwerving wordt het ontwerpproces en de voorbereiding van de planologische procedure inclusief onderzoeken gestart.

Het nieuwe VAB-beleid (Vrijkomende agrarische bebouwing) 66

is vastgesteld in 2024 en de eerste ontwikkelingen in het buitengebied zijn op basis van dit nieuwe VAB-beleid opgestart. Het VAB-beleid heeft als doel het hergebruik van bestaande bebouwing door niet-agrarische activiteiten om verpaupering en ondermijning tegen te gaan en een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. 4. Peel en Maas, als onderdeel van de Regio Venlo, is een aantrekkelijke groene toeristisch-recreatieve bestemming.

4.1 We promoten, samen met het bedrijfsleven en lokale organisaties de regio Peel en Maas. Zo wordt het Toeristisch-recreatief Platform nieuw leven ingeblazen, een ontwikkeling die we op de voet volgen en van harte ondersteunen. Het Toeristisch-recreatief platform heeft op basis van haar visiedocument in 2024 een uitvoeringsprogramma opgesteld en uitgevoerd. Voor de uitvoering van dit programma is een bedrag van € 180.000 beschikbaar gesteld in 2024. In november bent is de raad door het toeristisch-recreatief platform geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering. Projecten die onder andere zijn uitgevoerd in 2024 zijn: - Kijkje op de camping: een fietstocht voor inwoners en toeristen langs verschillende campings in Peel en Maas om mensen kennis te laten maken met het ruime aanbod; - Opzetten lokale marketingcampagne: in 2024 heeft het toeristisch platform een nieuwe marketing en promotiecampagne uitgevoerd, genaamd “Op goeie grond”; - Inspiratiesessies: voor de leden van het platform zijn enkele inspiratiesessies georganiseerd met onder andere als thema’s de klantreis en financiering. 4.2 We werken aan aantrekkelijke centra mede vanwege de toeristische en culturele functie. Daartoe werken we samen met en ondersteunen we Centrummanagement Panningen en Retailmanagement Peel en Maas.

Laatstgenoemde partner zal ook in 2024 verder gaan werken aan versterking van retail en horeca in alle kernen. Voor het centrumplan Panningen zijn in 2024 verkeersproeven uitgevoerd en afgerond. Ook is een nadere verkenning uitgevoerd van ‘meerlaags parkeren op de voormalige postkantoorlocatie’. De resultaten worden meegenomen in de verdere uitwerking van het centrumplan. In 2024 is in overleg met het Centrummanagement besloten de reclamebelasting voor 2025 met 10% te verhogen. Met de inning van de reclamebelasting, die één op één doorgezet wordt aan het Centrummanagement, hebben de ondernemers in het centrum de afgelopen jaren flinke stappen gezet om het centrum van Panningen te ontwikkelen tot een centrum met een sterke regionale functie. Dit is ook nodig om de regionale functie van het centrum van Panningen naar de toekomst te waarborgen. 4.3 We faciliteren evenementen die een positief effect hebben op de leefbaarheid en het imago van de gemeente Peel en Maas. De organisatie van kermissen in de kleine kernen blijft een belangrijke uitdaging. Toch is het gelukt om overal weer een passende kermis te organiseren. Ook de Paas- en Pinkstermarkt hebben beide plaats kunnen vinden. Het animo voor deelname is nog altijd groot. 67

Daarnaast zijn er ook dit jaar weer verschillende evenementen door derden georganiseerd met een meer dan regionale aantrekkingskracht. Voorbeelden hiervan zijn de Bonte Boete Belaeving, Egopop en het Internationaal Historisch Festival (IHF) . Dit zijn unieke evenementen in Peel en Maas die zorgen voor ontmoetingen tussen inwoners van Peel en Maas onderling, maar ook zeker met inwoners van buiten onze gemeente.

•

•

Wat hebben we verder binnen dit programma gedaan? We onderhouden intensief contact met partijen zoals ondernemers, agrariërs, bewoners, dorpsnetwerken, regiogemeenten en belanghebbende partijen als het gaat over bijvoorbeeld lokale en regionale economische ontwikkelingen. Waar mogelijk leggen we nieuwe verbindingen en netwerken tussen en met deze partijen; Organiseren van kermissen en week- en jaarmarkten en het ondersteunen van de Paas- en Pinkstermarkt.

Heeft het gekost wat het mocht kosten? Realisatie begrotingsjaar 461.891 2.054.425 -1.592.534

Baten Lasten Saldo

Raming begrotingsjaar ná wijziging 591.456 2.253.908 -1.662.452

Raming begrotingsjaar vóór wijziging 259.861 1.787.314 -1.527.453

Het programma 4.1 laat over 2024 een positieve afwijking van € 69.918 zien. De baten zijn € 129.565 lager dan begroot en de lasten zijn € 199.483 lager dan begroot, zodat per saldo een positieve afwijking resteert. De afwijkingen kunnen (afgerond op € 1.000) als volgt worden verklaard: Lasten: •

Lagere uitgaven beleid en economische ontwikkeling € 48.000 Het onderzoek draagkracht internationale werknemers is deels uitgevoerd in 2024 waardoor er in 2024 € 20.000 minder is uitgegeven. Daarnaast zijn de overige uitgaven € 28.000 lager uitgevallen.

•

Lagere uitgaven Centrummanagement € 39.000 Er zijn lagere uitgaven geweest aan het Centrummanagement, mede doordat er geen aanspraak is gemaakt op de jaarlijkse bijdrage door het Retailmanagement in verband met de doorlooptijd van bestaande projecten/geen nieuwe projecten. Aankomend jaar zitten er weer nieuwe projecten in de pijplijn.

•

Lagere uitgaven exploitatie bedrijventerreinen € 27.000 In 2024 is er extra krediet aangevraagd voor project ‘De Schor’, dit is echter nog maar deels gebruikt. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor het project ‘De Wielen’ waarvan het krediet in voorgaande jaren is afgegeven. Per saldo is er € 27.000 minder uitgegeven dan begroot.

•

Lagere uitgaven recreatie en toerisme € 109.000 Vanaf 2024 is er extra budget (ad. € 185.000) opgenomen ter ondersteuning van het Toeristisch Platform Peel en Maas. Op basis van een jaarlijks uitvoeringsprogramma wordt op projectbasis budget uitgekeerd aan het Toeristisch platform. 2024 was de opstart van deze nieuwe aanpak vanuit het Toeristisch platform. Het is niet gelukt om 68

alle projecten opgenomen in het uitvoeringsprogramma uit te voeren. Hierdoor is niet het volledig beschikbare budget uitgekeerd. •

Hogere uitgaven evenementen -/- € 26.000 In 2024 zijn er hogere uitgaven geweest voor het product evenementen die in hoofdzaak worden veroorzaakt door hogere elektriciteitskosten.

•

Diverse kleinere afwijkingen per saldo lagere uitgaven € 2.000 Op de andere producten binnen programma 4.1 zijn per saldo € 2.000 lagere lasten gerealiseerd dan begroot.

Baten: •

Lagere POC Winst industrieterrein Panningen -/- € 90.000 Jaarlijks wordt bij het opstellen van de jaarrekening de verwachte winst per project bepaald. Op basis van de voorschriften zijn wij verplicht tussentijds winst te nemen. We zien dat voor door de herziening van de grondexploitatie voor het project industrieterrein Panningen minder winst wordt verwacht dan vorig jaar. Dit betekent dat we de te veel genomen winst moeten corrigeren, de correctie betreft € 90.000.

•

Lagere opbrengsten kermissen -/- € 27.000 Bij het product burgerzaken hebben we meer baten ontvangen doordat we een bijdrage hebben gekregen voor het experiment tijdelijke verblijfsadressen. Aan de lasten kant staan eenzelfde hoeveelheid aan lasten.

•

Diverse kleinere afwijkingen per saldo hogere uitgaven -/- € 13.000 Op de andere producten binnen programma 4.1 zijn per saldo € 13.000 lagere baten gerealiseerd dan begroot. Dit betreft afwijkingen op productniveau die allemaal kleiner zijn dan € 50.000.

69

Programma: 5.1 Integrale veiligheid In Peel en Maas delen (groepen van) inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden de verantwoordelijkheid voor een veilig samenleven. We beogen met zijn allen -ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid- een zo veilig mogelijke samenleving en realiseren ons tegelijkertijd dat 100 procent veiligheid een illusie is. We werken als betrouwbare en proactieve partner samen met organisaties die ook een verantwoordelijkheid hebben op dit terrein. We appelleren bij dit alles nadrukkelijk aan de eigen verantwoordelijkheid van individuen en gemeenschappen als het gaat om preventie en het met elkaar bespreekbaar maken van overlast en ander ongemak. Zelf geven wij op een heldere en transparante wijze uitvoering aan de wettelijke taken die wij op dit terrein hebben. We leggen ons handelen helder uit, omdat wij de verwachting hebben dat begrip voor ons handelen ervoor zorgt dat mensen eerder de regels volgen. Wij kiezen ervoor om onze handhaving te richten op activiteiten waarvan wij verwachten dat de maatschappelijke meerwaarde het grootst is. Bij het maken van deze keuze kijken wij ook naar handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid. Wij verwachten dat het maken van deze duidelijke keuze ook bijdraagt aan een steviger veiligheidsgevoel in de samenleving en daarmee zorgt voor meer begrip voor ons handelen in dezelfde samenleving.

We handhaven regels op een transparante manier, zodat overtredingen worden beëindigd en inwoners kunnen vertrouwen op hun gemeentebestuur. Overtredingen worden aangepakt via de inzet van bestuurs- en/of strafrechtelijke instrumenten in samenwerking met handhavingspartners. Overtredingen worden aangepakt via de inzet van bestuurs- en/of strafrechtelijke instrumenten in samenwerking met handhavingspartners.

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 1. Een veilig Peel en Maas waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich mede-eigenaar voelen van een veilige woonen leefomgeving.

Hebben we gedaan wat we ervoor zouden doen? 1.1

We maken vraagstukken die te maken hebben met veiligheid bespreekbaar in de lokale gemeenschappen. Desgevraagd en desgewenst ondersteunen we gemeenschapsinitiatieven die bijdragen aan de ontwikkelrichting zoals die in deze kaderstelling staat omschreven, met respect voor het eigenaarschap van de overheid en de gemeenschap. We werken op tal van thema’s (bijvoorbeeld woonoverlast, jeugdoverlast) binnen onze organisatie integraal samen en ook met onze veiligheidspartners. Specifiek voor het buitengebied is er publiek-private samenwerking in de werkgroep Veilig Buitengebied, bestaande uit een vertegenwoordiging van inwoners en ondernemers uit het buitengebied, medewerkers van de gemeente en andere overheidspartners.

1.2

In samenwerking met de politie en het jongerenwerk continueren we en ontwikkelen we onze aanpak van jeugdoverlast verder door, waarbij we onze inspanningen op elkaar afstemmen. Daarbij zetten we waar nodig en mogelijk een persoonsgerichte aanpak in via het Zorg- en Veiligheidshuis. Tevens is daarbij aandacht voor een groepsgerichte / familieaanpak. Met partners uit het veiligheids- en zorgdomein werken we samen aan de aanpak van overlastgevende jongeren en/of jongeren die crimineel gedrag vertonen. Dat doen we onder andere structureel in het veiligheidsoverleg 18-. Indien nodig schalen we op naar de groeps- en persoonsgerichte aanpak (PGA) van het Zorg – en Veiligheidshuis. Voor het veiligheidsoverleg 18- is in 2024 een samenwerkingsconvenant en een privacy protocol vastgesteld. Daarnaast is ook de samenwerking met de diverse onderwijskoepels in onze gemeente geïntensiveerd. De lokale inzet van bureau HALT is doorontwikkeld.

1.3

We intensiveren de samenwerking tussen het zorg- en het veiligheidsdomein, door: 70

De bekendheid over en weer over elkaars instrumenten en mogelijke interventies te vergroten; - Afspraken te maken over het afstemmen van casuïstiek en thema’s die raakvlakken hebben met zorg en veiligheid; - Ketenoverstijgende vraagstukken en complexe casuïstiek op te pakken via (het netwerk van) het Zorg- en Veiligheidshuis Noord Limburg. De samenwerking tussen het veiligheidsdomein en het zorgdomein heeft blijvend de aandacht. Dat krijgt onder andere vorm in structureel overleg tussen het zorg- en het veiligheidsdomein zowel op beleidsniveau als op casusniveau. -

2.

Een weerbaar Peel en Maas dat bestand is tegen ondermijnende criminaliteit.

1.4

We herijken de kaderstelling integrale veiligheid waarin de actuele veiligheids- en leefbaarheidssituatie worden vertaald naar programmadoelen en uitvoeringsafspraken. Het herijkingsproces is in 2024 opgestart met het opstellen van een omgevingsbeeld, het houden van een ambitiegesprek en de toetsing van de concept ambitie met de raad. Daarbij is door de raad ook een voorzet gegeven voor de op te stellen programmadoelen. Vaststelling van de nieuwe kaderstelling Integrale Veiligheid door de raad gebeurt in 2025.

2.1

We versterken publiek-private samenwerking, door: - Een stevige relatie te onderhouden met relevante brancheorganisaties van het bedrijfsleven; - Inwoners, ondernemers en overige relevante partijen te informeren over de risico’s van (deelname aan) ondermijnende criminaliteit, omdat wij geloven dat bewustwording leidt tot bewustzijn. Dit doen we door in te zetten op het herkennen van signalen en het bieden van een handelingsperspectief; - Activiteiten op te zetten die de meldingsbereidheid van inwoners vergroten; - Mogelijkheden te onderzoeken om (nieuwe) samenwerkingen met private partijen aan te gaan in de strijd tegen ondermijning. We voeren periodiek overleg met Koninklijke Horeca Nederland en Horeca Peel en Maas. Ook in 2024 is de campagne “Kijk niet weg” voortgezet. Een gezamenlijk initiatief van de 8 Noord-Limburgse gemeenten. Met deze campagne worden inwoners op diverse manieren bewust gemaakt van (de risico’s van) ondermijnende criminaliteit, het herkennen van signalen en het melden hiervan. In 2024 is onder andere het volgende uitgevoerd: • Het organiseren van ‘roadshows’ waarbij op drukbezochte plekken inwoners worden geïnformeerd over ondermijning; • Het plaatsen van een drugslokbus en verspreiden van posters onder de subcampagne ''Meld wat je ziet voor een veilig buitengebied''; • Een informatiebijeenkomst in samenwerking met Meld Misdaad Anoniem over o.a.

het belang van het maken van meldingen; • Het uitvoeren van een grootschalige controle in het buitengebied in samenwerking met andere gemeenten die deels ook preventief was ingestoken om bewoners en ondernemers in het buitengebied bewust te maken van de risico's van ondermijning in hun woon- en werkomgeving.

2.2

We blijven investeren in een bestuurlijke aanpak, onder meer door: 71

- Signalen vanuit de samenleving en/of professionals via het RIEC-convenant integraal op te pakken; - Het bestuursrechtelijk instrumentarium, waaronder de Algemene Plaatselijke Verordening, het Bibob- en Damoclesbeleid, up-todate te houden en uit te voeren; - Meer coördinatie en afstemming tussen onze (individuele) inspanningen en die van onze partners te realiseren; - Integrale (bestuurlijke) interventies door het ACT! Interventieteam Noord-Limburg. Het bestuurlijk instrumentarium wordt ingezet in de aanpak van ondermijning. Daar waar het noodzakelijk is, wordt overgegaan tot bestuurlijke handhaving dan wel andere bestuurlijke maatregelen. Dat doen we als gemeente zelf (mono) of integraal via het regionaal Interventieteam ACT! Het ACT! is opgezet als project van de Regio Deal. Bij het ACT sluiten ook andere partners aan zoals de politie, belastingdienst of veiligheidsregio. In 2024 is op vijf adressen drugs aangetroffen dan wel aan de drugsproductie gerelateerde materialen. De burgemeester heeft 4 panden voor bepaalde tijd gesloten en eenmaal is een last onder dwangsom opgelegd. De APV is in 2024 geactualiseerd. 2.3