2023-092 03 Begroting 2024 Peel en Maas
Tekst van het document
33
6. Structurele inzet BOA’s : € 110.000 Relatie met programma 5.1; doelstelling 5 ‘ Handelingen in strijd met geldende regels beëindigen als waarborg voor een gezonde en veilige leefomgeving. En met programma 1.1; doelstelling 1.3. ‘We gaan op een duurzame, bewuste wijze om met onze fysieke leefomgeving en koesteren de diversiteit hiervan. Hierin stimuleren en faciliteren we het gemeenschappelijk eigenaarschap van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving’. In de begroting 2022 is besloten tot een tijdelijke uitbreiding Buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s). Dat betrof het voorstel voor een tijdelijke uitbreiding van 2 BOA’s voor de duur van 2 jaar, die zichtbaar zijn in de openbare ruimte en zich hoofdzakelijk bezig houden met de openbare orde en veiligheid in onze gemeente. Het aantal meldingen (klachten) in de openbare ruimte is de laatste jaren aanzienlijk toegenomen. Toezicht op de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte is van belang om het goede leven in Peel en Maas te kunnen blijven ervaren. Gelet op het aantal meldingen en de ervaringen uit de pilot is de inzet van de BOA’s structureel nodig. In financieel opzicht is er bij de begroting 2022 voorzichtigheidshalve al voor gekozen de lasten structureel te ramen zodat bij eventuele voortzetting geen financiële nadelen zouden ontstaan. 7.
Handhaving, veiligheid en Bibob: € 172.000 Relatie met programma’s 5.1; doelstelling 2: ‘Een weerbaar Peel en Maas dat bestand is tegen ondermijnende criminaliteit’ en met programma 1.1; doelstelling 1.3. ‘We gaan op een duurzame, bewuste wijze om met onze fysieke leefomgeving en koesteren de diversiteit hiervan. Hierin stimuleren en faciliteren we het gemeenschappelijk eigenaarschap van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving’. Op het vlak van openbare orde en veiligheid wordt ingezet op een veilige fysieke leefomgeving waaronder aanpak van ondermijning. Hierin zien we ook een toename van de inzet van bestuurlijk juridische instrumenten bij ongewenste situaties en de meer complexe procedures. De huidige personele capaciteit is hiervoor niet toereikend en er is extra capaciteit nodig om dit op te vangen, zowel voor openbare orde problematiek als handhavingsprocedures. De afgelopen jaren zijn de wettelijke mogelijkheden om een Bibob-toets (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) uit te voeren aanzienlijk uitgebreid. De beschikbare capaciteit, die al krap was, is niet met deze uitbreiding mee gegroeid. Willen we de bestuurlijk vastgelegde ambities waarmaken en de daarover gemaakte afspraken met de raad nakomen, dan is uitbreiding van de capaciteit op dit terrein noodzakelijk.
De gevolgen van de wijzigingen door de Omgevingswet en ontwikkeling op het gebied van de uitvoeringswerkzaamheden worden gemonitord en de mogelijke gevolgen worden in 2024 / 2025 meegenomen. 8. Huisvestingsfonds: € 100.000 Relatie met programma 1.1 doelstelling 6: Woningbestand duurzaam in balans. We stellen voor een huisvestingsfonds in te stellen. Daartoe zetten we de reserve Huisvestingsfonds in waarin we jaarlijks € 100.000 gedurende de komende 5 jaar willen storten. Met dit fonds willen we zowel tijdelijke als ook permanente woonvormen snel mogelijk maken. Hiertoe stellen we een regeling op die ontwikkelaars en initiatiefnemers in staat stelt om bij een tekort in hun plannen een compensatie aan te vragen zodat deze plannen voor de diverse groepen alsnog gerealiseerd kunnen worden. De regeling voor de uitvoering van dit fonds en de inzet van de reserve is al in de maak en wordt in 2023 opgenomen in de nota kostenverhaal. 9. Bijdrage Toeristisch platform: € 185.000 Relatie met programma 4.1 doelstelling 4: Peel en Maas, als onderdeel van de Regio Venlo, is een aantrekkelijke groene toeristisch-recreatieve bestemming.
Het nieuwe bestuur van het Toeristisch-recreatief Platform Peel en Maas heeft, mede op verzoek van de gemeente, de handschoen opgepakt om een beeld te vormen van wat ons samen te doen staat om te zorgen dat Peel en Maas een aantrekkelijke bestemming blijft voor inwoners, dagbezoekers, verblijvers én ondernemers in deze sector. Dit heeft zich vertaald in een lokale visie en vertaling van het regionale actieprogramma Vrijetijdseconomie. De visie schets een beeld van welke rollen een collectief kan vervullen voor de sector én voor de gemeenschap Peel en Maas. Daarvoor zijn de trends en ontwikkelingen in de sector bestudeerd, maatschappelijke ontwikkelingen en transities in kaart gebracht, ondernemers en experts geïnterviewd én hebben er integraliteitsgesprekken plaatsgevonden met vertegenwoordigers van de natuur, het buitengebied en de dorpskernen van Peel en Maas. Met als ambitie een toeristisch-recreatief klimaat te ondersteunen en te ontwikkelen met economisch perspectief gestoeld op een stevig sociaal fundament en met oog voor het ecologische plafond. Dit leidt er toe dat de jaarlijkse bijdrage aan het Toeristisch-recreatief Platform Peel en Maas stijgt met € 185.000.
34
10. Nieuwe burgemeester 2024: € 75.000 Relatie o.a. met programma 6.1 doelstelling 2: Wij zijn van meerwaarde als het gaat om het behouden en verder brengen van het goede leven en doelstelling 4: Transparante en integere bestuurlijke besluitvorming. Burgemeester Delissen heeft u recent laten weten dat zij een verzoek tot eervol ontslag per 1 oktober 2024 heeft ingediend bij Zijne Majesteit de Koning en Gouverneur Roemer. Voor een adequaat proces voor de selectie van en het inwerken van een nieuwe burgemeester én het verzorgen van een passend afscheid van onze huidige burgemeester, verzoeken wij de raad om voor 2024 een eenmalig budget van € 75.000 – bestaande uit een budget van € 25.000 voor ondersteuning vanuit de griffie en € 50.000 ten behoeve van representatie – beschikbaar te stellen ter dekking van alle hiermee gepaard gaande kosten.
35
G. EMU saldo en geprognotiseerde balans De begroting van Peel en Maas is gebaseerd op het stelsel van baten en lasten. Dit betekent bijvoorbeeld dat kosten van investeringen niet volledig ten laste van het begrotingsjaar worden gebracht maar door kapitaallasten worden ‘uitgesmeerd’ over meerdere jaren. De Rijksoverheid werkt op basis van het kasstelsel en alle kosten komen daarbij volledig ten laste van het jaar van uitgave. Het gevolg daarvan is dat de begroting van de gemeente moet worden ‘vertaald’ naar het kasstelsel, om te kunnen bepalen in hoeverre gemeenten een tekort hebben in het kader van de EMU. Het EMU-overzicht voor Peel en Maas ziet er als volgt uit: EMU overzicht (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
1
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
+
425
2.380
6.446
1.492
2
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
+
7.597
8.451
9.215
9.748
3
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie
+
632
481
544
481
4
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
-/-
11.500
9.500
9.500
9.500
5
Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
+
0
0
0
0
+
0
0
0
0
-/-
987
968
2.001
1.817
+
566
479
2.078
2.023
-/-
416
690
597
591
0
0
0
0
Nee
Nee
Nee
Nee
-3.683
633
6.184
1.835
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: 6
7 8
Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voor zover transacties niet op exploitatie verantwoord
9
Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen
10
Lasten i.v.m. transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten
11 Verkoop van effecten: a
Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)
b
Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie? Berekend EMU-saldo
Om het inzicht in de financiële positie van gemeenten te vergroten is in het BBV voorgeschreven dat in de begroting ook een geprognotiseerde balans voor het begrotingsjaar moet worden opgenomen. Die balans voor 2024 is gebaseerd op de werkelijke eindbalans 2022 en vervolgens zijn de individuele posten doorgerekend naar het boekjaar 2024 en verder. Dat betekent dat deze balans dus grotendeels is gebaseerd op ramingen. Daarom moet de balans met enige terughoudendheid worden gebruikt als het gaat om de informatiewaarde ervan.
36
Geprognotiseerde balans 2023 - 2026
Activa
1-1-2023
1-1-2024
1-1-2025
1-1-2026
Passiva
Immateriële vaste activa
4.743.789
4.476.935
4.215.192
3.953.449
1-1-2023
1-1-2024
1-1-2025
1-1-2026
Eigen vermogen
54.947.410
50.418.200
52.310.539
57.762.721
Materiële vaste activa
147.480.526 147.975.123 151.638.268 155.483.884
Voorzieningen
19.482.493
19.106.978
18.208.619
18.000.181
Financiële vaste activa
10.660.360
Vaste schulden
78.660.184
82.434.076
84.639.409
82.752.430
Totaal vaste activa
9.301.784
9.099.695
8.872.587
162.884.675 161.753.842 164.953.155 168.309.920
Voorraden
1.899.862
1.899.862
1.899.862
1.899.862
Uitzettingen met een rente-typische looptijd < 1 jaar
8.168.122
8.168.122
8.168.122
8.168.122
Liquide middelen
230.235
230.235
230.235
230.235
Overlopende activa
5.216.559
5.216.559
5.216.559
Totaal vlottende activa
15.514.778
15.514.778
15.514.778
Totaal activa
Totaal vaste passiva
153.090.087 151.959.254 155.158.567 158.515.332
Netto vlottende schuld met rentetypische looptijd < 1 jaar
15.223.102
15.223.102
15.223.102
15.223.102
5.216.559
Overlopende passiva
10.086.264
10.086.264
10.086.264
10.086.264
15.514.778
Totaal vlottende passiva
25.309.366
25.309.366
25.309.366
25.309.366
178.399.453 177.268.620 180.467.933 183.824.698
Totaal passiva
178.399.453 177.268.620 180.467.933 183.824.698
37
6. Programmabeschrijvingen De begroting 2023 is opgebouwd uit 6 thema’s met 11 programma’s. Bij de beschrijving van de programma’s komen de drie ‘W’ vragen aan de orde: 1) Wat willen we bereiken? 2) Wat doen we ervoor? 3) Wat gaat het kosten? Verder hebben we het onderdeel ‘Wat doen we verder nog binnen dit programma?’ opgenomen. Daarin staat welke (min of meer) reguliere werkzaamheden allemaal worden verricht binnen een programma om een zo compleet mogelijk beeld te geven van hetgeen er allemaal gebeurt voor het budget dat per programma beschikbaar is. Als onderdeel van “Wat mag het kosten?” is bij de betreffende programma’s opgenomen welke investeringen en claims in 2023 worden voorgesteld in deze begroting. Per thema zijn door de gemeenteraad al verschillende kaderstellende besluiten genomen.
Onderstaand is een overzicht van de belangrijkste besluiten per thema: Thema 1: ruimte • Structuurvisie buitengebied • Kaderstelling openbare ruimte • Bestemmingsplan buitengebied • Structuurvisie kernen en bedrijventerreinen • Beleidsuitgangspunten permanente bewoning recreatieterreinen • Vaststelling structuurvisie wonen Noord-Limburg • Bestemmingsplan buitengebied 3de reparatieherziening • Uitgangspunten windenergie • POL-uitwerking regionale energievisie • Verordening startersleningen • Huisvesting arbeidsmigranten • Uitwerking kaderstellingen thema Wonen • POL-uitwerking regionale visie land- en tuinbouw Noord-Limburg en regionaal ruimtelijk kwaliteitskader • Nota Bodembeheer Limburg Noord 2020-2029 / Bodemfunctieklassenkaart en Bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord • Uitgangspunten Regionale EnergieStrategie (2020-018) • Verordening startersleningen gemeente Peel en Maas aanpassen aan de verruimde mogelijkheden van de provincie (2020-034) • Regionale woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 (2020-047) • Regionale Energiestrategie - RES 1.0 (2021-028) • Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas (2021-029) • Nota grondbeleid Peel en Maas • Waterketenplan Noord 2021 – 2025 en Gemeentelijk RioleringsPlan Peel en Maas 2022 – 2026 • Achtervangovereenkomsten Waarborgfonds Sociale Woningbouw • Participatiebeleid Omgevingswet Peel en Maas • Adviesrecht van de raad onder
Omgevingswet • Subsidieverordening Investeringsagenda Regio Noord Limburg • Transitievisie Warmte • Verordening op de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit • Omgevingsvisie Peel en Maas Thema 2 : sociaal domein • Kaderstelling sociaal domein • Meerjarige pilot hulp bij het huishouden als werking van vitale gemeenschappen. • Aanpassing in beleidsnotitie pilot algemene voorziening hulp bij het huishouden • Regionale samenwerking voor inwoners met complexe problematiek 38
17 december 2008 18 september 2012 5 november 2013 31 maart 2015 14 april 2015 19 april 2016 18 oktober 2016 15 maart 2017 4 december 2018 26 maart 2019 16 april 2019 16 april 2019 25 juni 2019 3 maart 2020 12 mei 2020 23 juni 2020 22 september 2020 8 juni 2021 8 juni 2021 7 juli 2021 12 oktober 2021 12 oktober 2021 9 november 2021 9 november 2021 21 december 2021 21 december 2021 22 februari 2022 5 juli 2022 23 mei 2017 7 november 2017 5 februari 2019 21 december 2021
• • • • • •
Bekostiging leerlingenvervoer gemeente Peel en Maas Regionaal beleidsplan jeugd 2022 e.v. Dorpsvoorziening hulp bij het huishouden Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Peel en Maas Breed offensief Actualiseren verordeningen Sociaal Domein Gemeentelijk toezicht op het openbaar primair onderwijs
Thema 3: vitale gemeenschappen • Hoofdlijnen van het subsidie en accommodatiebeleid • Bekostigingssystematiek buitensportaccommodaties • Erfgoedverordening • Toekomstig zwemaanbod Peel en Maas. • Muziekonderwijs • Algemene subsidieverordening Peel en Maas. • Bibliotheek Maas en Peel • Kaderstelling vitale gemeenschappen • Zelfsturing 3.0 • Verlenging Pilot Zelfsturing 3.0 • Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2036 • Kaderstelling Kunst en Cultuur – onderdeel Erfgoed Thema 4: toekomstbestendige economie • Structuurvisie kernen en bedrijventerreinen • Provinciaal omgevingsplan Limburg-uitwerking detailhandel • POL-uitwerking werklocaties regionale visie bedrijventerreinen Noord-Limburg • POL-uitwerking werklocaties regionale visie kantoren Noord-Limburg • Regionaal beleid vrijetijdseconomie • Kaderstelling ruimte en economie. • Marktverordening • Verordening winkeltijden • Evaluatie beleid huisvesting arbeidsmigranten short stay 2019
21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021 4 juli 2023 13 december 2022 6 juni 2023 21 december 2010 6 mei 2014 2 december 2014 30 juni 2015 29 september 2015 19 januari 2016 7 maart 2017 23 mei 2017 4 december 2018 23 maart 2021 8 juni 2021 21 maart 2023 14 april 2015 6 juni 2017 6 juni 2017 6 juni 2017 19 december 2017 19 december 2017 20 februari 2018 4 december 2018 20 april 2021
Thema 5: integrale veiligheid • Kaderstelling integrale veiligheid (incl. handhaving) 9 juli 2018 • Vaststelling Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Peel en Maas 2021 6 juli 2021 Thema 6: bestuur, communicatie en dienstverlening • Perspectievennota “Toekomst in beeld” • Missie en kernwaarden zelfsturing, duurzaamheid, diversiteit • Kaderstelling bestuur, communicatie en dienstverlening • Treasury-statuut • Archiefverordening • Regiovisie Noord-Limburg 2040 • Aanwijzing Omroep P&M als lokale publieke media-instelling • Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Peel en Maas • Verordening klankbordgesprekken burgemeester en raad Peel en Maas • Gedragscode integriteit gemeenteraad Peel en Maas 2022 • Verordening commissie bezwaarschriften en klachten Peel en Maas • Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning • Financiële verordening en controleverordening • Nota reserves en voorzieningen 2023 • Notitie Activabeleid De bovenstaande lijst is niet limitatief.
39
17 september 2008 22 juni 2010 13 maart 2018 4 december 2018 5 februari 2019 12 mei 2020 22 september 2020 22 september 2020 8 juni 2021 21 december 2021 5 juli 2022 11 oktober 2022 4 juli 2023 4 juli 2023 4 juli 2023
Thema 1: Ruimte Programma 1.1 Vitale leefomgeving In Peel en Maas zijn we trots op de kwaliteiten die onze leefomgeving vitaal maken en dragen dit uit. De fysieke leefomgeving ondersteunt een vitale gemeenschap. Gemeenschappen wonen, werken en verblijven er aangenaam met elkaar en geven zelf mee inhoud aan de ontwikkelingen en behoeftes in hun omgeving. We stellen onszelf en elkaar bij nieuwe ontwikkelingen de vraag of deze ook daadwerkelijk bijdragen aan een vitale gemeenschap. Vanuit de gemeente leveren we een bijdrage aan het behouden en versterken van een vitale gemeenschap, onder andere door het scheppen van ruime kwalitatieve kaders met oog voor diversiteit die aansluiten bij het karakter van het dorp, gemeenschap en bestaande kwaliteiten. Dit doen we met inbreng van de gemeenschap aan de hand van een duidelijke integrale gebiedsgerichte visie met focus, die gemeenschappen uitnodigt zich verder te ontwikkelen. Ook spelen we daarbij in op uitdagingen voor de toekomst die noodzakelijk zijn voor behoud van een vitale gemeenschap. Soms doen we dit als regisseur, vaak als partner en soms als ondersteuner van processen in de dorpen. Daarbij zoeken we naar en staan we open voor de creativiteit en kwaliteit van de mensen in de omgeving en laten dat meewegen bij de uiteindelijke vormgeving.
We geloven in deze dynamische tijden meer en meer in tijdelijkheid en flexibiliteit door uit te gaan van doelen, in plaats van uitgaan van in beton gegoten regels. We geven inwoners en bedrijven vanuit hun gemeenschap de gelegenheid zelf te komen met initiatieven die passend zijn binnen de kwalitatieve kaders. Daarbij stellen we ons uitnodigend, ondersteunend, faciliterend waar nodig en als vraagbaak op in de planontwikkeling en coöperatief in de uitvoering.
Wat willen we bereiken? 1. Behouden van het goede en ruimte voor het betere.
Wat doen we ervoor? 1.1 We ondersteunen de beweging om de identiteit van de dorpen en het landschap te behouden en te versterken. 1.2 We benutten bestaande bebouwing en sturen op hergebruik én transformatie boven uitbreiding en nieuwvestiging. Daar waar dit niet mogelijk is, wordt er zorg gedragen voor hetgeen achterblijft. Dit doen we onder meer via het benoemen van ontwikkelmogelijkheden voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) en een helder inzicht in herstructureringslocaties. Verder voeren we een actievere grondpolitiek om bij te kunnen dragen aan een grote diversiteit aan doelstellingen op het gebied van onder meer wonen, groen, bedrijvigheid, etc. 1.3 We gaan op een duurzame, bewuste wijze om met onze fysieke leefomgeving en koesteren de diversiteit hiervan. Hierin stimuleren en faciliteren we het gemeenschappelijk eigenaarschap van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. 1.4 We zorgen voor verbindingen en balans tussen de verschillende functies en waarden/kwaliteiten van de fysieke omgeving. Dit hebben we vastgelegd in de omgevingsvisie Peel en Maas. De omgevingsvisie biedt ruimte voor ontwikkelingen die bijdragen aan de waardevolle ontwikkeling van onze gemeente
40
Wat willen we bereiken? 2. Een fysieke leefomgeving die samen met de gemeenschap ontwikkeld is.
3. Bedrijvigheid in balans met de omgeving.
Wat doen we ervoor? 2.1
We dagen gemeenschappen uit om mee inhoud te geven aan hun fysieke leefomgeving. Dit doen we op basis van de waarden, kwaliteiten en opgaven die vastgelegd zijn in de omgevingsvisie.
2.2
We stimuleren de dialoog over invulling van ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet vraagt meer aandacht voor de omgevingsdialoog. Hiervoor werken we met het in 2021 vastgestelde participatiebeleid.
2.3
We werken aan partnership en netwerkontwikkeling.
3.1 We zorgen voor verbindingen en balans tussen economische en ruimtelijke waarden. Bij ontwikkelingen streven we naar bijdragen aan de waarden, kwaliteiten en opgaven in de omgeving zoals vastgelegd in de omgevingsvisie. 3.2 We hebben aandacht voor de transitie in het landelijk gebied. De transitie pakken we op aan de hand van het programma Vitaal en verbonden buitengebied waarin we uitdagingen omzetten in concrete acties. Daarnaast nemen we een actieve rol in de tot standkoming van het Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) en Novex-gebied de Peel.
4. Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving. We zijn klimaat- en energieneutraal in 2050.
4.1 We passen onze fysieke leefomgeving aan het klimaat aan. Specifiek op het gebied van wonen betekent dit dat we: - Bestaande woonwijken klimaatadaptief maken en bij nieuwbouw het goede voorbeeld geven; - Werken aan de energietransitie van de bestaande woningen en bij nieuwbouw het goede voorbeeld geven; - Het gebruik van duurzame bouwmaterialen stimuleren; - In 2024 verdere voorbereidingen treffen voor het WarmteKoude net in Panningen. 4.2 We geven invulling aan duurzaamheid, de energietransitie en circulaire economie door aan de slag te gaan met de hoofdacties uit de vastgestelde duurzaamheidsagenda. We hebben daarbij onder meer oog voor energie-armoede, met betrokken partijen gaan we na of en hoe we tot een aanpak kunnen komen. De WoonWijzerWinkel, een loket waar inwoners op allerlei manieren kennis kunnen maken met duurzaam wonen, wordt in 2024 voorgezet.
5. Gezonde, veilige, toegankelijke en slimme(re) mobiliteit.
5.1 We zorgen voor een goede bereikbaarheid van voorzieningen. 5.2 We behouden en verbeteren de verkeersveiligheid. 5.3 We stimuleren en faciliteren initiatieven die betrekking hebben op het verbeteren van het milieu en het versnellen van de energietransitie op het gebied van mobiliteit.
41
Wat willen we bereiken?
Wat doen we ervoor?
6. Woningbestand duurzaam in balans.
6.1 We bouwen de juiste woningen in de juiste aantallen op de juiste plek. Dit doen we door: - met het oog op morgen, in samenwerking met gemeenschappen en overige betrokkenen, vraag en aanbod kwalitatief in overeenstemming te brengen door: o Bestaande woonwijken te transformeren naar woningen geschikt voor ouderen en kleine huishoudens; o Nieuw te bouwen woningen moeten geschikt zijn voor de behoefte van morgen: woningen voor ouderen en kleine huishoudens; o Met flexibele/tijdelijke woningen in te spelen op de vraag van vandaag: woningen voor jongeren en andere urgente doelgroepen. o Onze planvoorraad af te stemmen op de behoefte, met een ambitie om instromers aan ons te binden. - wonen in principe plaats te laten vinden in de kernen; - te sturen op hergebruik boven uitbreiding en nieuwvestiging. - tegelijkertijd zorg te dragen voor hetgeen achterblijft; - uitvoering te geven aan de verruimde regeling op het gebied van woning- en kavelsplitsing. Dit alles doen we onder meer door inzet van de woonondersteuner, die inzet pleegt op de woonopgaven van nu. En mede aan de hand van de woonagenda geven we ook concreet invulling aan een aantal eigen woonplannen, waaronder Giel Peetershof fase II, Kuukven en Panningen-Zuid. 6.2 We dragen bij aan het realiseren van een passend en voldoende huuraanbod.
Dit doen we door: In nieuwe plannen te sturen op realisatie van minimaal 30% (sociale)huurwoningen - bij te dragen aan het betaalbaar houden van huurwoningen voor inwoners die niet zelf in een woning kunnen voorzien en jongeren; - oog te hebben voor voldoende vrije sector huur voor de middeninkomens; - vanaf 2024 te gaan werken met een huisvestingsfonds. 6.3 We hebben extra oog voor doelgroepen met bijzondere aandacht. Dit doen we door te zorgen voor: - kwantitatief en kwalitatief voldoende woonruimte voor nieuwkomers, zorgbehoevenden/kwetsbare groepen; - voldoende woonwagens en/of standplaatsen; - wijken inrichten op het ontmoeten en zorgen voor elkaar.
Wat doen we verder binnen dit programma? • • • • • •
Advisering binnen ruimtelijke procedures; Coördinatie, begeleiding en planning van project- en procesactiviteiten; Actueel houden en monitoren van beleidsonderdelen zoals intensieve veehouderij en huisvesting short-stay arbeidsmigranten; Afhandeling van ruimtelijke procedures en projecten en reguliere werkzaamheden in het kader van vergunningverlening en toezicht; Aankoop en verkoop gronden; Grondexploitatie.
42
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2024
1.1 Vitale leefomgeving
2025
2026
2027
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
7.571.052
2.074.577
6.784.429
2.088.971
6.762.442
2.103.099
6.844.526
2.116.175
Welke claims en investeringen zijn er in 2024 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2024 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 1.1 zijn de volgende specifieke claims opgenomen: Nr
Omschrijving
Betrekking op periode
2024
4
Nieuwe taken Omgevingswet
structureel
100.000
8
Huisvestingsfonds
2024-2028
100.000
5
Uitbreiding taken Omgevingsontwikkeling
structureel
90.000
Dekking
Gerelateerde verbonden partijen: Aan dit programma is de volgende verbonden partij gerelateerd: • Gemeenschappelijke regeling RUD Limburg Noord (GR RUD LN) In de paragraaf verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.
43
Programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving Een goed toegankelijke, kwalitatief goede, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte is van grote waarde voor vitale gemeenschappen. De openbare ruimte staat ten dienste van de gemeenschap en nodigt inwoners en bedrijven uit zich te ontwikkelen. Het is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, waar gemeenschappen hun activiteiten ontplooien en draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven. Het eigenaarschap van de openbare ruimte mag dan mogelijk juridisch bij de overheid liggen, mentaal is de omgeving – straat, buurt, wijk, dorp – eigenaar van de openbare ruimte. Die visie op de openbare ruimte is een uitdaging voor de overheid, maar ook voor de mensen die gewend zijn zich in hun eigen privé domein terug te trekken. Die visie schept letterlijk een ruimte waar eenieder vrij in kan stappen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen. Als gemeente kunnen wij dat gevoel niet afdwingen of opdringen, maar we kunnen samen met inwoners wel manieren bedenken om dat mentaal eigenaarschap weer meer terug te geven aan de omgeving, waarbij we oog hebben voor de diversiteit aan dorpen, wijken en buurten. We stellen ons meedenkend en meewerkend op wat betreft zaken waar mensen om vragen, waar ze enthousiast over zijn.
We sluiten aan op ontwikkelingen in kernen en op de behoefte van mensen om betekenis te hebben. Door de omgeving invloed uit te laten oefenen op ontwerp en beheer kan een leef-, werk- en vrijetijds- omgeving ontstaan die van en voor iedereen is en waar inwoners actief gebruik van maken en zich mentaal eigenaar voelen. Bij het maken van keuzes over het beheer van de openbare ruimte speelt duurzaamheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie uitdrukkelijk een rol.
Wat willen we bereiken? 1.
Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt.
Wat doen we ervoor? 1.1 We nemen de eigen identiteit als uitgangspunt bij de herinrichting van de openbare ruimte. 1.2 We zorgen gebiedsgericht voor een kwalitatief goed ingerichte en onderhouden openbare ruimte. We maken daarbij onderscheid in de na te streven beeldkwaliteiten volgens de landelijke standaard voor beeldkwaliteitsniveaus (A is het hoogste onderhoudsniveau): Gebieden Woongebieden Centrumgebieden en toeristische gebieden Bedrijventerreinen – wegen Bedrijventerreinen – overige onderdelen Buitengebied – wegen Buitengebied – overige onderdelen
Niveau B A B C B C
1.3 Ontwerp en onderhoud is gericht op een lange, duurzame en toekomstbestendige levensduur. We ontwerpen slim, klimaatadaptief en integraal. Daarbij hebben we extra aandacht voor een groene leefomgeving (natuurinclusief). 2.
Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is.
2.1 We ontwerpen en onderhouden de openbare ruimte met aandacht voor toegankelijkheid en ontmoeting. We hebben extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers. We stemmen af met belanghebbenden.
44
3.
Wat willen we bereiken?
Wat doen we ervoor?
Een fysieke leefomgeving waarvan de gebruikers zich ‘mentaal eigenaar’ voelen.
3.1 We dagen gemeenschappen uit om mee vorm te geven aan de inrichting van hun eigen fysieke leefomgeving vanuit het perspectief van gemeenschapsontwikkeling. We bereiden samen met de omgeving (bewoners, bedrijven en belangengroeperingen etc.) herinrichtingsprojecten voor om zo samen bij te dragen aan de leef- en beleefomgeving. 3.2 We stimuleren en faciliteren participatie- en adoptieprojecten in de openbare ruimte. 3.3. Samen met bewoners realiseren we meer ‘natuurlijke’ gelegenheid om te leren, te spelen en te bewegen in een groene omgeving.
4.
Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving.
4.1 We geven zelf het goede voorbeeld in de openbare ruimte. We planten extra bomen in de hele gemeente, bij voorkeur in de versteende omgeving. Dit doen we bijvoorbeeld met het ‘7319 bomenplan’. We maken duurzame, klimaatadaptieve keuzes met extra aandacht voor kwalitatieve vergroening, biodiversiteit en de laadinfrastructuur. 4.2 We stimuleren en faciliteren (inzet van) duurzame mobiliteit 4.3 We geven zelf het goede voorbeeld in onze bedrijfsvoering en kopen zo duurzaam mogelijk (circulair en lokaal) in: tractie, (tuin) machines, (bouw)materialen etc.. 4.4 Afval is een grondstof. Zowel huishoudelijk afval als bedrijfsafval en afval uit de openbare ruimte wordt zoveel mogelijk gescheiden en hergebruikt als grondstof. Samen met regionale bedrijven onderzoeken we mogelijkheden om meer waarde uit afvalstromen te halen. Met voorlichting zetten we ook in op het voorkomen van afval. 4.5 We steken in op bewustwording, stimulering en advisering richting inwoners, bedrijven en scholen. Dit doen we over verschillende onderwerpen zoals vergroenen, ontstenen, verkeersveiligheid, afkoppelen van regenwater, inrichting van het landschap en het versterken van de biodiversiteit. Met scholen gaan we aan de slag met educatie en het vergroenen van schoolpleinen (regionaal project Groen Blauwe revolutie schoolpleinen). Wij werken hier zo veel mogelijk samen met partners als bijv.
Veilig Verkeer Nederland, Groenplatform, Peel en Maas Schoon en Waterklaar.
Wat doen we verder binnen dit programma? • • • • • • • • • •
Advisering over de openbare ruimte inclusief het toezicht daarop; Beheer van de openbare ruimte; Advisering over en uitvoering van ongediertebestrijding (plagen) en bestrijding van bijvoorbeeld ongewenste exoten en eikenprocessierups; Nemen (tijdelijke) verkeersmaatregelen en verrichten tellingen en metingen; We werken samen met partners aan bewustwording over afval, verkeersveiligheid, klimaat, biodiversiteit etc.. Ook overleggen we met scholen en (verkeers-)ouders; Begeleiden en inzet van mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt en integratieprojecten; Gladheidsbestrijding; Materialen uitleen bij evenementen; Advisering van verenigingen bij het beheer en onderhoud van (sport-)accommodaties; 24/7 calamiteitendienst bij storingen, incidenten en calamiteiten in de openbare ruimte.
45
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2024 Lasten 1.2 Beheer fysieke leefomgeving
2025 Baten
Lasten
2026 Baten
Lasten
2027 Baten
Lasten
Baten
19.022.849 10.937.685 19.582.895 11.220.550 19.945.127 11.377.112 19.992.966 11.595.945
Welke claims en investeringen zijn er in 2024 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2024 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 1.2 gaat het om de volgende investeringen en claims: Omschrijving van de kapitaaluitgaven
nr
Bruto investering
Netto Kapitaalinvestering lasten netto
1
KRW 2024
535.000
0
0
2
Afkoppelen bedrijfsterreinen KRW 2024
643.000
0
0
3
Groen-blauwe revolutie 2024
62.000
0
0
4
Bijdrage privaat afkoppelen 2024
112.000
0
0
5
Voorbereidingskrediet afkoppelen en herinrichten Koninginnebuurt Baarlo
285.000
285.000
9.263
6
Afkoppelen en herinrichten bedrijventerrein KruisstraatBanmolen-Bosrand-Hof
2.335.000
2.335.000
75.888
10 Reconstructie rijbaan Siberië-Zonneveld
1.860.000
1.860.000
60.450
11 12 13 14
512.420 150.000 1.682.312 93.000
512.420 150.000 0 0
12.383 8.625 0 0
15 Renovatie hoofdgemalen 2024
312.000
0
0
16 Renovatie drukriolering 2024
255.000
0
0
17 Aanpassen wadi's en buffers 2024
36.000
0
0
20 Straatstofzuiger
25.000
0
0
21 Vervangen en verduurzamen tractie buitendienst
381.920
0
0
22 Vervangen van 3 vuilniswagens
930.000
0
0
3.138.000
3.138.000
101.985
150.000
0
0
3.275.000
3.275.000
106.438
814.000
0
0
2.327.000
2.327.000
75.628
768.000
0
0
Vervangen duikers Haambergweg+Molenstraat+Bosakkerweg Speeltoestellen Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2024 Optimalisatie mechanische leidingen 2024
7a
Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg bebouwde kom (incl. entree Kaupman en Rochusplein)
7b
Bijdrage maatregelen riolering Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg (incl. Kaupman en Rochusplein)
8a
Herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, Overbergstraat en Aloysiusstraat
8b
Bijdrage maatregelen riolering herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, Overbergstraat en Aloysiusstraat.
9a Reconstructie Bernhardstraat e.o. 9b Bijdrage riolering aan reconstructie Bernhardstraat e.o.
46
Claims 2024 e.v.: Nr
Omschrijving
Betrekking op periode
2024
1
Verhogen onderhoudsbudget verlichting
structureel
150.000
2
Verkeer en vervoer
structureel
60.000
Dekking
Gerelateerde verbonden partijen: Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • • •
Nazorg (bodemzorg) Limburg BV Maasveren Limburg - Noord Belastingsamenwerking gemeenten en waterschappen (BsGW)
In de paragraaf Verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.
47
Thema 2: Sociaal Domein Programma: 2.1 Werk en inkomen Peel en Maas is een vitale gemeenschap waar iedereen naar vermogen in kan participeren. Wij organiseren de ondergrens. Dat betekent dat we bepalen vanaf welk moment door de overheid hulp wordt geboden. Alleen deze ondergrens is onvoldoende om het goede leven te behouden. Daarom sluiten wij aan bij de krachten van onze gemeenschap om dit te realiseren. We stimuleren en faciliteren collectieven in onze gemeenschap om het goede leven in samenspraak en samenwerking met alle belanghebbenden – inwoners, organisaties, bedrijven, overheid – te bereiken, uit te bouwen en in stand te houden.
Wat willen we bereiken? 1. Iedereen neemt, naar eigen vermogen, deel aan de gemeenschap
Wat doen we ervoor? 1.1 In 2024 gaan we het Experience Center (werknaam) volledig in gebruik nemen als basis voor alle leerontwikkelroutes. Dit centrum is bedoeld voor werkzoekenden om zich beter te oriënteren op arbeid en opleiding. Dit doen we samen met ondernemers, (taal)onderwijs en andere lokale partners. 1.2 Voor arbeidsmatige dagbesteding en beschut werken gaan we meer aan netwerkontwikkeling doen om zo een nauwere samenwerking met en tussen lokale zorgpartijen tot stand te brengen. 1.3 We sluiten aan bij nieuwe regionale pilots in diverse bedrijfssectoren zoals ‘Dichterbij dan je denkt’, ‘Hoofdzaak werk’ en onze eigen Zorgroute in combinatie met ‘Zorgstart’. Ook willen we als pilot zowel lokaal als regionaal meer gebruik maken van sociaal return on investment. De pilots zijn bedoeld om te ontdekken welke voorzieningen en welke begeleiding het meest effectief zijn bij werkzoekenden.
2. Iedereen heeft een inkomen dat het mogelijk maakt om als volwaardig burger mee te doen in de samenleving.
1.4 Met Horst aan de Maas en Venray onderzoeken we de effectiviteit van ons re-integratiebeleid voor alle doelgroepen. We inventariseren daarvoor welke partners actief zijn op deze terreinen en hoe we met deze partners kunnen samenwerken. Daaruit wordt ook duidelijk wat de positie van de NLW in de drie gemeentes gaat worden. We streven naar besluitvorming door de drie colleges in het kader van de lange termijn opdracht. 2.1 We voeren ondersteuningsmaatregelen uit voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
3. Voorkómen van financiële problemen, zodat burgers (beter) kunnen participeren in de samenleving.
3.1 We breiden de kredietmogelijkheden uit voor een grotere groep (meer dan 120% van bijstandsnorm) die door de huidige ontwikkelingen in financiële problemen zijn gekomen. Hiermee kunnen we bij meer inwoners bijdragen aan de bestaanszekerheid.
4. Uitkeringscliënten zijn zich bewust van hun rechten en plichten.
4.1 We passen ons handhavingsbeleid aan op de wijziging van de Participatiewet die waarschijnlijk eind 2023 wordt vastgesteld. De wet gaat hierbij meer uit van vertrouwen vooraf in plaats van handhaving achteraf. Omdat we dit al grotendeels toepassen is alleen een wijziging van de Afstemmingsverordening nodig.
48
Wat doen we verder binnen dit programma? Werk •
We investeren en participeren als partner in diverse netwerken; o.a. in het netwerk: “Wij maken Werk van Werk”; • We stimuleren een zo inclusieve samenleving en arbeidsmarkt waar we middels co-creatie partnerships aangaan om samen zoveel mogelijk kansen te creëren voor onze werkzoekenden; • We maken optimaal gebruik van de re-integratie voorzieningen, monitoren op hun effectiviteit zowel bij werkzoekenden als bij ondernemers; • We participeren beleidsmatig in diverse Noord-Limburgs samenwerkingsverbanden op het gebied van arbeidsmarktbeleid, Participatiewet, inkoop diensten(MGR), en maken deel uit/werken samen met; het Werkgeverservicepunt(WSP), het Mobiliteitsteam(RMT), het Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten (RMC) en het Leerwerkloket; • We werken voor de uitvoering van de Wsw en gedeeltelijke uitvoering Participatiewet samen in de gemeenschappelijke regeling Noord-Limburg West (NLW); • We adviseren en interveniëren als aandeelhouder ten aanzien van de bedrijfsvoering van ons SW bedrijf NLW; • We re-integreren diverse doelgroepen: uitkeringsgerechtigden, statushouders, VSO-ers (Voortgezet Speciaal Onderwijs), leerlingen zonder startkwalificatie en nietuitkeringsgerechtigden • We stellen beschut werk plekken ter beschikking; • We ondersteunen burgers bij hun indicatie voor het doelgroepenregister (doelgroep banenafspraak) en beschut werken; • We
zoeken naar beschikbare alternatieve financieringsbronnen o.a. ESF; • We ondersteunen inwoners met aanvullende modules (via kennisoverdracht, excursies) gericht op o.a. kenmerken/gebruiken van onze (lokale) samenleving op het gebied van geld, gezondheid, overheid, arbeidsmarkt, cultuur en welzijn om beter te integreren in onze samenleving. Inkomen • We verstrekken bijstandsuitkering, bijzondere bijstand, ondersteuning voor zelfstandigen; • We voeren controles uit, zoals staat beschreven in de kwaliteitsborging SD; • We voeren debiteurenbeheer uit voor verstrekte leningen, borgsommen of kredieten uit bijzondere bijstand, Bbz of Tozo kredieten; • We faciliteren middelen (subsidie) voor initiatieven rondom collectieve minimaregelingen, zoals collectieve ziektekostenverzekering, stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport en Cultuur kleding- en Voedselbank. Schuldhulpverlening • De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) voeren wij uit in samenwerking met netwerkpartners zoals Vorkmeer (Wegwijzer) en woningcorporaties (preventief én curatief).
Voorbeelden hiervan is de samenwerking met de woningcorporaties bij het voorkomen van huisuitzetting door huisbezoeken van onze eigen schuldhulpverleners samen met maatschappelijk werk (Vorkmeer); • We vragen bij maatschappelijke begeleiding van statushouders meer aandacht voor het leren budgetteren; • We coördineren de bijeenkomsten voor het Platform Armoedevrij Peel en Maas; • We blijven vroeg signalering van schulden door gezamenlijke afspraken met partners zoveel mogelijk bevorderen mede in het licht van actuele ontwikkelingen. Naleving en controle (op onderdeel Werk en Inkomen) • We geven voorlichting over en werken de gemeentelijke website, folders en (digitale) dienstverlening bij, op alle onderdelen van dit programma; • Fraudebestrijding. Algemeen • We ondersteunen stichting ‘Het Ontdeklab Peel en Maas’; om meer leerlingen vanuit PO en VO enthousiast te krijgen voor een technische opleiding en beroep.
49
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2024
2.1. Werk en inkomen
2025
2026 Lasten
2027
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Baten
17.685.465
7.340.600
17.685.509
7.441.206 17.269.850 7.491.206
Lasten
Baten
17.182.989
7.541.206
Welke claims en investeringen zijn er in 2024 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2024 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 2.1 zijn geen specifieke investeringen of claims opgenomen.
Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • •
Werkvoorzieningschap Noord Limburg West (NLW) Modulair Gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord (MGR SDLN)
In de paragraaf Verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.
50
Programma 2.2 Zorg en Ondersteuning Gemeenschappen in Peel en Maas kenmerken zich doordat iedereen naar vermogen mee doet; het goede leven wordt vanuit de samenleving bevorderd. Als ondersteuning nodig is worden collectieve voorzieningen ingezet. Waar nodig wordt als aanvulling de maatwerkvoorziening aangeboden. Om collectieve voorzieningen te realiseren, faciliteert de gemeente en ondersteunen we, waar nodig, verbanden van burgers en maatschappelijke partners. We leven in een samenleving waarin de mens leidend is in plaats van het systeem. Daarom willen we met zijn allen een wereld opbouwen vanuit de talenten die er zijn en daar de systemen op aanpassen. Het samenleven van inwoners kenmerkt zich door het mee laten doen van iedereen, met specifieke aandacht voor mensen in een kwetsbare positie. Inwoners kunnen zo de kwaliteit van hun eigen leven en elkaars leven bevorderen. Deze manier van leven in de gemeenschap helpt om zo lang mogelijk de regie over het eigen leven te voeren en om mee te doen. Daarbij bepalen gemeenschappen zelf welke voorzieningen ze vanuit hun eigen kwaliteiten realiseren en welke aanvullende woon-, welzijns- en zorgvoorzieningen nodig zijn. Als gemeente zijn wij vangnet voor kwetsbare groepen en zetten daarvoor maatwerkvoorzieningen en/of maatschappelijke opvang in.
Als het gaat om professionele inzet geven we ruim baan aan nieuw vakmanschap van de zorgprofessional. Daarnaast brengen we regelgeving en protocollen terug tot het verantwoorde minimum.
Wat willen we bereiken? 1.
Inwoners en gemeenschappen voeren zelf regie en geven zelf vorm aan het zorgen voor elkaar.
Wat doen we ervoor? 1.1 We pakken de doorontwikkeling van de dorpsontmoetingen per dorp op samen met besturen, beroepskrachten en andere netwerkpartners. 1.2 We zijn een actieve partner om het langer thuis wonen van ouderen mogelijk te maken. We faciliteren woonvormen waarbij ouderen makkelijker thuis kunnen wonen (bijv. Knarrenhof). We stimuleren de bewustwording bij (toekomstige) ouderen over langer en veilig thuis wonen en trekken hierin samen op met partijen zoals het Huis van Morgen en KBO’s.
2.
Er zijn toegankelijke algemene voorzieningen aangevuld met passende maatwerkvoorziening.
2.1 De werkwijze van de pilot Hendig bij jeugd gaan we ook bij Wmo toepassen. Naast casussen bij het integraal team Jongvolwassenen gaan we een pilot opzetten voor ouderen in Panningen genaamd Doe(n) es Hendig. We willen daarmee met ketenpartners komen tot integralere en passendere zorg als antwoord op personeelstekorten, complexere problematiek in de thuissituatie en minder mantelzorgers. 2.2 We treffen voorbereidingen voor de nieuwe regionale aanbesteding van collectief vraagafhankelijk vervoer onder de vlag van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz. Hierbij is (meer) verbinding met het openbaar vervoer een thema. 2.3 We doen mee met het regionale project ‘Kom Mee in het OV’ om het OV-gebruik voor ouderen laagdrempelig te maken en daardoor hun zelfredzaamheid te vergroten.
51
3.
Wat willen we bereiken?
Wat doen we ervoor?
Er is maatschappelijke opvang voor kwetsbare groepen.
3.1 We versterken de lokale sociale basis. Insteek hierbij is het normaliseren en zo te komen tot een duurzamere uitstroom vanuit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. En op het voorkomen van instroom. 3.2 We stimuleren passende en betaalbare woonruimte voor kwetsbare jongvolwassenen. Ook hiermee voorkomen we instroom van Beschermd Wonen en maken we uitstroom mede mogelijk.
4. We faciliteren gemeenschappen en (groepen) burgers bij het bevorderen van een gezonde leefstijl.
4.1 We geven lokaal en regionaal uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) op basis van ingediende plan van aanpak, op het gebied van onder meer leefstijl, valpreventie, mentale gezondheid, sociale basis, terugdringen gezondheidsverschillen en gezonde leefomgeving. 4.2 We realiseren in samenspraak met de kernen collectieve voorzieningen voor recreatief gebruik zoals duofietsen om bewegen te stimuleren. 4.3 Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) haken we aan bij het regioplan voor Noord- en Midden-Limburg om te bepalen aan welke onderdelen we willen participeren of bijdragen. 4.4 We faciliteren lokaal extra communicatie en ondersteuning bij de landelijke campagnes Ik Pas (30 dagen zonder alcohol) en Stoptober (stoppen met roken en vapen).
52
Wat doen we verder binnen dit programma? Eigen regie gemeenschappen en burgers • Ondersteunen van (burger)initiatieven op gebied van wonen, zorg en welzijn; • In gesprek met gemeenschappen, zorgpartijen en zorgverzekeraar/zorgkantoor over thema’s als mantelzorg, dementie en eenzaamheid; Algemene en maatwerkvoorzieningen • Facilitering en subsidiëring van algemene voorzieningen: de dorpsinfoloketten, dorpsontmoetingen (inclusief Thoeshoes), dorpsvervoer, TWP, inloop GGZ, Huis van Morgen, Join In, de Thoesvrijwilliger, Plattelandshoes en Plant-Aardig; • Uitvoeren van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning door het voeren van gesprekken, afhandelen van meldingen en aanvragen, geven van informatie en advies etc.; • Brede ondersteuning aan jongvolwassenen via het integraal team jongvolwassenen; • In gesprek met zorgverzekeraar en zorgkantoor VGZ over doorstroming in de zorgketen, knelpunten in wetgeving en zorgtechnologie; • Regionaal inkopen van maatwerkvoorzieningen Wmo: hulp bij huishouden (m.n. Baarlo), complexe, kort- en langdurende ondersteuning, ouderenondersteuning, Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Dit loopt via de MGR Limburg Noord.
Hiervoor nemen we deel aan contractgesprekken met zorgaanbieders ter monitoring van geleverde ondersteuning en ontwikkeldoelen; • Regionale contractering van hulpmiddelen; • Regionaal inkopen van collectief vervoer via GR Omnibuzz; • We adviseren over beleid van en aanvragen voor (pré-)mantelzorgwoningen. Maatschappelijke opvang • Aansturen van het lokale zorgnetwerk voor complexe GGZ-problematiek; • Aanpak van huiselijk geweld, waaronder ouderenmishandeling; • Samen met preventiemedewerkers van Vincent van Gogh bevorderen we de deskundigheid van medewerkers in het voorliggend veld en bieden we preventie-activiteiten voor jongvolwassenen. Gezonde leefstijl en positieve gezondheid • Gezondheidszorg (GGD) via GR Veiligheidsregio Limburg-Noord; • Deelname aan regionale project Stevig Staan gericht op valpreventie bij ouderen waarbij we de uitvoering in samenspraak met de gemeenschap doen; • Participeren in regionale project ‘Burgerparticipatie en positieve gezondheid in de huisartsenzorg’ om de verbinding en samenwerking tussen huisarts en algemene en gemeenschapsvoorzieningen te versterken.
Algemeen • Bijdragen aan regionale programma Vitaal en Gezond (onderdeel van Gezondste Regio) en het bijbehorende leerontwikkelnetwerk; • Handhaving op rechtmatig en doelmatig gebruik van zorg en ondersteuning en toezicht houden op kwaliteit en rechtmatigheid via regionale toezichthouders; • Periodiek overleg met belangengroepen (mantelzorgforum) en Adviesraad Sociaal Domein; • Monitoring cijfers gebruik zorg en ondersteuning.
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2024 Lasten 2.2. Zorg en ondersteuning
2025 Baten
Lasten
2026 Baten
Lasten
2027 Baten
Lasten
Baten
15.277.630 2.725.000 15.516.202 2.726.500 15.877.595 3.076.500 16.170.731 3.078.765
53
Welke claims en investeringen zijn er in 2024 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2024 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 2.2 gaat het om de volgende investering:
Omschrijving van de kapitaaluitgaven
nr
25 Wmo vervoersvoorzieningen
Bruto investering
Netto investering
500.000
0
Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • • •
Modulair Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg Noord (MGR SDLN) Gemeenschappelijke regeling Omnibuzz Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)
In de paragraaf Verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.
54
Kapitaallasten netto 0
Programma: 2.3 Jeugd en onderwijs We willen graag dat kinderen opgroeien in een gezonde en veilige omgeving zodat ieder kind de kans krijgt zich te ontwikkelen tot een zelfbewuste, betrokken en leergierige jongvolwassene met een maatschappelijke startkwalificatie. Een jongvolwassene die in staat is om verantwoordelijkheid te nemen en die bijdraagt aan de eigen vitale gemeenschappen. Ieder binnen zijn/haar mogelijkheden. Opvoeden en opgroeien zien wij als een ‘gemeenschapsverantwoordelijkheid’. Wij stimuleren gemeenschappen om ‘hun jeugd’ (0-23 jaar) te laten ontdekken wat ze willen in dit leven, met ruimte voor ontwikkeling van het sociale en culturele. Basisvoorzieningen zoals onderwijs en kinderopvang spelen hierin een belangrijke rol. Als daarvoor aanleiding is spreken we deze partijen aan op hun rol en verantwoordelijkheid. Als ouders tegen vragen of problemen aanlopen, is er professionele hulp die erop is gericht de opvoedvaardigheden van ouders te bevorderen. Daarnaast zetten we erop in de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige, zijn ouders en de sociale omgeving in te schakelen en te herstellen. Daarbij richten wij ons op het voorkómen van en vroege interventie bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. Deze hulp zetten we waar mogelijk aanvullend in op wat de gemeenschap hierin zelf kan betekenen.
Als er sprake is van meervoudige problematiek wordt integrale hulp aan de jeugdige en zijn ouders geboden. Bij dit soort interventies staat het kind voorop. We geven ruim baan aan vakmanschap van de zorgprofessional en brengen regelgeving en protocollen terug tot het verantwoorde minimum. Wij bevorderen de veiligheid van de jeugdige in de opvoedsituatie waarin hij opgroeit.
Wat willen we bereiken? 1. Veilig en gezond opgroeien van kinderen en jongeren.
Wat doen we ervoor? 1.2 We leveren een bijdrage aan het versterken van de gemeenschap op het gebied van opvoeden en opgroeien. We voeren het uitvoeringsbeleid opvoeden en opgroeien uit op basis van het uitvoeringsplan dat we samen met basisvoorzieningen hiervoor hebben vastgesteld. 1.3 We versterken en onderhouden de samenwerking tussen en met de basisvoorzieningen zoals Vorkmeer, onderwijs, kinderopvang, GGD, huisartsen en MEE. Ook dit is onderdeel van het uitvoeringsplan opvoeden en opgroeien. We zetten dit jaar met deze partijen expliciet in op normaliseren. 1.4 We faciliteren het gesprek over mentale gezondheid en zetten in op beschermende factoren en preventie van mentale gezondheid. Dit gebeurt op basis van de resultaten van de gevoerde gesprekken met partners, ouders en jongeren. 1.5 We faciliteren via onze partners het gesprek over alcohol en drugs en zetten in op bewustwording rondom middelengebruik bij jongeren en hun ouders. 1.6 We gaan via onze partners in gesprek met jongeren en de ketenpartners om ideeën op te halen voor locaties in de openbare ruimte waar ze een eigen plek kunnen hebben. Daar waar nodig faciliteren we deze initiatieven.
55
2.
Wat willen we bereiken?
Wat doen we ervoor?
Kinderen, jongeren en gezinnen krijgen de hulp die nodig is.
2.1 We geven uitvoering aan het Regionaal Beleidsplan Jeugd 2022 en verder, Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de Hervormingsagenda jeugd. We richten ons daarbij op netwerkversterking, verbinding jeugd en gezondheid, verbinding jeugd en onderwijs, passende en tijdige hulp en bescherming. We maken onderdeel uit van een lerende jeugdhulpregio. 2.2 We treffen voorbereidingen voor nieuwe regionale aanbestedingen binnen Jeugd, voor zover aan de orde. 2.3 We geven uitvoering aan de meerjarenaanpak Geweld in Afhankelijkheid. Lokaal maken we een plan van aanpak om de afstemming tussen zorg en veiligheid te verbeteren.
3. Kinderen en jongeren zijn in staat om te groeien naar zelfstandigheid, om zo voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren.
3.1 We pakken regionaal en lokaal in samenwerking met het onderwijs een aantal gezamenlijke uitdagingen op. Het accent ligt daarbij op: a. Samenwerking onderwijs-zorg volgens 1 Gezin, 1 Plan, 1 Regisseur b. Toename in speciaal onderwijs (incl. residentieel) vanuit verschillende (onderwijs) settingen in Noord-Limburg. c. Realiseren dekkend aanbod van passende ondersteuning vanuit onderwijs en jeugdhulp inclusief onderwijs aan anderstaligen.
56
Wat doen we verder in dit programma ? Veilig en gezond opgroeien • Faciliteren van een pedagogische samenleving; • Ondersteuning van goede basisvoorzieningen zoals kinderopvang, primair en middelbaar onderwijs, consultatiebureau, jeugd- en jongerenwerk en gezinscoach; • Uitvoeren van het regionale project Kansrijke Start om de omstandigheden voor een kind in de eerste 1000 dagen zo optimaal mogelijk te maken; • Uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van (preventieve) gezondheid; • Uitvoeren integrale aanpak alcohol- en drugsgebruik. Hulp voor jeugdigen en gezinnen • Inzetten van gezinscoaches die zelf hulp en ondersteuning kunnen bieden aan gezinnen en die indien nodig andere beschikbare ondersteuning binnen het sociaal domein of gespecialiseerde hulp in kunnen zetten én faciliteren dat ouders regie voeren over de opvoeding van hun kind; • Integrale hulp verlenen aan gezinnen; • Actief ingrijpen als de veiligheid van het kind in het geding is; • Duurzaam verbeteren van het jeugdhulpstelsel (transformatie. o.a. via Hendig). We zijn hierbij ook in dialoog met de jeugd zodat we weten wat er bij hen speelt en wat zij belangrijk vinden; • Op het gebied van handhaving en toezicht vroegtijdig informeren van zorgaanbieders en jongeren en/of hun ouders over hun contractuele verplichtingen en rechten om fraude te voorkomen.
Handhaving op rechtmatig en doelmatig gebruik van jeugdhulp en toezicht houden op rechtmatigheid via regionale toezichthouders; • Met aanbieders en contractmanagement (MGR) voeren van contractgesprekken ter monitoring van de contracten en ontwikkelgesprekken over het realiseren van de ontwikkeldoelen. Groeien naar zelfstandigheid • Faciliteren van deelname aan kinderopvang door het aanbieden van een Peuterprogramma, Voorschoolse Educatie en kinderopvang op maat via een Sociaal Medische Indicatie; • De uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van handhaving en toezicht van de kwaliteit van de kinderopvang; • Inzetten van de leerplichtambtenaar om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en schoolverzuim te minimaliseren; • Uitvoeren van het leerlingenvervoer; • Stimuleren van samenwerking, gezamenlijke visieontwikkeling, vernieuwing en uitvoering bij organisaties die zich bewegen op de terreinen van jeugd en onderwijs; • Bevorderen dat kinderen en jongeren, met of zonder beperking of chronische ziekte, samen opgroeien in een inclusieve samenleving: samen spelen, samen naar school, samen sporten en gebruik maken van dezelfde voorzieningen; • Afstemming met besturen en directeuren van de vier stichtingen van het Primair onderwijs (16 scholen) en het voortgezet onderwijs (2 scholen) binnen onze gemeente over gezamenlijke vraagstukken; • Met het onderwijs afspraken maken over
inzet van extra zorg, ondersteuning of hulpmiddelen; • Begeleiden en afhandelen van binnenkomende verzoeken tot het stichten van nieuwe scholen; • Faciliteren van (talent)ontwikkeling en ontplooiing van jeugdigen door onder andere verstrekken van waarderingssubsidies aan verenigingen en het faciliteren van initiatieven van jeugdigen. Algemeen • Verder ontwikkelen van monitoring en het gemakkelijker genereren van monitorgegevens voor evaluatie van beleid.
57
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2024
2.3. Jeugd en onderwijs
2025
2026
2027
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
17.555.475
542.164
18.167.957
547.585
18.218.993
548.187
18.315.860
553.669
Welke claims en investeringen zijn er in 2024 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2024 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 2.3 zijn geen specifieke investeringen en/of claims opgenomen.
Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • •
Modulair Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg Noord (MGR SDLN) Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)
In de paragraaf Verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.
58
Thema 3: Vitale Gemeenschappen Programma: 3.1 Gemeenschapsontwikkeling Inwoners nemen maximaal deel aan ontwikkelingen in de (lokale) samenleving. Daarbij nemen zij zelf de regie over hun eigen ontwikkeling en de ontwikkelingen in hun omgeving, als onderdeel van de grotere samenleving. In het samenleven met andere inwoners gaan inwoners tolerant met elkaar om en respecteren zij elkaars verschillen. Generaties dragen zorg voor elkaar en geven elkaar ruimte om te vernieuwen en te veranderen: sociale innovatie en emancipatie zijn basisvoorwaarden voor het behoud van het goede leven. Inwoners zijn leidend als het gaat om het hoofddoel: het realiseren en behouden van vitale en intelligente gemeenschappen, die gevormd en gedragen worden door betrokken inwoners. Overheden en maatschappelijke organisaties nemen dit hoofddoel als uitgangspunt voor hun handelen en leveren, waar gevraagd, hieraan een ondersteunende bijdrage. Diversiteit zien we als een belangrijk gespreksthema in de ontwikkeling naar inclusieve gemeenschappen. Als overheid nemen we verantwoordelijkheid wanneer minderheidsgroepen onvoldoende deelnemer zijn in de gemeenschappen, wanneer ze te maken krijgen met discriminatie of voorzieningen hen onvoldoende bereiken.
Wat willen we bereiken?
Wat doen we ervoor?
1. Vitale gemeenschappen die regie hebben over de eigen ontwikkeling.
1.1 We stimuleren verbindingen tussen gemeenschappen die met eenzelfde thema bezig zijn (samen ontwikkelen) of zijn geweest (leren van elkaar). Actuele thema’s van het gezamenlijk dorpsoverleg voor 2024 zijn jeugd, toekomst kerkgebouwen en gemeenschapszorg. 1.2 We faciliteren gemeenschappen bij het maken van hun eigen, integrale dorpsontwikkelingsvisies. Hierin geven gemeenschappen zelf richting aan hun sociale, economische en fysieke leefomgeving. In 2024 vraagt de beoordeling en facilitering Koningslust aandacht, evenals monitoring en doorontwikkeling van de projecten uit o.a. de visies van Baarlo, Kessel-Eik en Maasbree. Kessel gebruikt 2024 om een nieuwe visie te maken. 1.3 We zijn met partners in gesprek zodat de inzet van maatschappelijke partijen en ondernemers zich op de juiste wijze verhoudt tot en ondersteunend is aan het realiseren en behouden van vitale gemeenschappen. De agenda’s en ambities van de gemeenschappen zijn leidend. We sturen er op dat organisaties waarde toevoegen aan het gemeenschapsproces en zich samenwerkend opstellen. In de lijn van de “Samenspelbijeenkomsten” tussen dorpsoverleggen en gemeente (raad, college en organisatie), geven we in 2024 extra aandacht aan het samenspel met netwerkpartners. 1.4 We dragen bij aan de organisatie en ontwikkeling van een regionaal programma incl. leer- en ontwikkelnetwerk op het gebied van Vitale Gemeenschappen.
Dit is onderdeel van het regionaal uitvoeringsprogramma Vitaal en Gezond.
59
Wat willen we bereiken?
Wat doen we ervoor?
2
Stabiliteit en ontwikkelperspectief voor vrijwilligersorganisaties (verenigingen en stichtingen)