CConstaterende datPeel en Maas
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-092 03 Begroting 2024 Peel en Maas

Raad 14 november 2023, gemeente Peel en MaasBij agendapunt: Begroting 2024 (2023-092)35.332 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

1

2

Inhoudsopgave:

Pagina:

Algemeen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten begroting 2024 3. Kerngegevens en indicatoren 4. Overzicht thema’s, programma’s en producten

5 5 6 8 15

Financiële begroting 2024 5. Financiële positie Peel en Maas 2024 – 2027 a. Baten en lasten 2024 – 2027 b. Toelichting op financiële positie c. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien d. Ombuigingsmaatregelen e. Overhead en treasury f. Investeringen en claims 2024 g. EMU saldo en geprognotiseerde balans 2024-2027

17 17 18 22 23 24 25 36

Beleidsbegroting 2024 6. Programmabeschrijvingen: 1 Thema Ruimte 1.1 Vitale leefomgeving 1.2 Beheer fysieke leefomgeving

38 40 40 44

38

2 Thema Sociaal domein 2.1 Werk en inkomen 2.2 Zorg en ondersteuning 2.3 Jeugd en onderwijs

48 48 51 55

3 Thema Vitale gemeenschappen 3.1 Gemeenschapsontwikkeling 3.2 Onderwijshuisvesting 3.3 Sport en bewegen 3.4 Kunst en cultuur

59 59 63 65 69

4 Thema Economie 4.1 Economie

71 71

5 Thema Integrale veiligheid 5.1 Integrale veiligheid

73 73

6 Thema Bestuur, communicatie en dienstverlening 6.1 Bestuur, communicatie en dienstverlening

77 77

7. Paragrafen: A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing B. Onderhoud kapitaalgoederen C. Financiering D. Bedrijfsvoering E. Verbonden partijen F. Grondbeleid G. Lokale heffingen H. Demografische ontwikkelingen I. Wet open overheid Bijlagen: A. Overzicht baten en lasten 2024 op productniveau B. Overzicht structureel begrotingsevenwicht 2024 - 2027 C. Overzicht reserves en voorzieningen 2024 – 2027 D. Specificatie algemene uitkering 2024 E. Overzicht baten en lasten 2024 op taakveldniveau F. Overzicht baten en lasten 2022 en 2023

81 82 91 98 101 102 118 124 131 132

3

133 134 136 139 145 147 149

4

1. Inleiding De Kadernota 2024 vormt in financieel opzicht de basis voor deze begroting. We sluiten aan op de exploitatiesaldi uit die kadernota en geven aan waar deze zijn aangepast en geactualiseerd.

De opbouw van deze begroting Financieel In het eerste deel van de begroting staan de uitgangspunten, de kerngegevens, de indicatoren en een overzicht van de verwachte begrotingssaldi met toelichting. Hier staan ook de voorgestelde investeringen en claims. Ons beleid In het tweede deel van de begroting staan zes thema’s die de kapstok vormen. De zes thema’s zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Ruimte Sociaal Domein Vitale Gemeenschappen Economie Integrale Veiligheid Bestuur, Communicatie en Dienstverlening

Bij elk thema horen programma’s. Deze beschrijven we aan de hand van vier vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we om dit te bereiken? • Wat gaat het kosten? • Wat doen we nog meer? Voor de antwoorden op deze vragen zijn de programmadoelen en de uitvoeringsafspraken het vertrekpunt. Deze vinden hun oorsprong in de kaderstellingen die door de raad zijn vastgesteld. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn, stellen we de doelen en afspraken bij. Per programma zijn ook de investeringen, de claims en de verbonden partijen genoemd. Dit geeft per programma inzicht in de ontwikkellijn, de productielijn en de kosten. Paragrafen Overkoepelende onderwerpen zoals risico’s, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, lokale lasten, zijn in de paragrafen omschreven. Bijlagen De bijlagen vormen het laatste onderdeel van deze begroting.

5

2. Uitgangspunten begroting 2024 Deze begroting is gebaseerd op de uitgangspunten die zijn benoemd in de kadernota die afgelopen september in uw raad werd behandeld. Verder zijn de onderstaande uitgangspunten van toepassing:

Overhead Volgens de regelgeving BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is voorgeschreven dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. De overhead blijft als apart onderdeel (taakveld) zichtbaar in de begroting. Alleen de overheadkosten die samenhangen met investeringen en projecten worden nog doorbelast. Er is een algemeen overheadtarief berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2024. In de paragraaf Lokale heffingen staat de exacte berekening en een nadere toelichting.

Investeringen en kapitaallasten De nota activabeleid is door de gemeenteraad vastgesteld en vormt het uitgangspunt voor de wijze waarop we investeringen activeren en kapitaallasten berekenen. De onderstaande uitgangspunten met betrekking tot de waardering en afschrijving van de gemeentelijke eigendommen worden in acht genomen:

-

Voor het bepalen van de afschrijvingstermijnen gelden de volgende termijnen, tenzij anders is bepaald: Onderdeel

Afschrijvingstermijn (in jaren)

Rioleringen Vrijvervalrioleng en persleidingen Gemalen renovatie Drukriolering mechanisch/elektrisch Milieu- en klimaatmaatregelen Grondwatermaatregelen Wegen Wegen; elementverhardingen (klinkers) Wegen; asfalt Wegen; beton Parkeerplaatsen Lichtmasten Armaturen Vervoermiddelen Vrachtauto’s, tractoren en heftrucks Kolkenzuigers Vuilnisauto’s Pick-up’s Grasmaaiers Wmo vervoersvoorzieningen Gebouwen Nieuwbouw Uitbreiding/renovatie/verbouwing Kleedlokalen sportverenigingen C.V. installaties Beveiligingssystemen Zonnepanelen Warmtepompen Overige elektrotechnische installaties Machines. Apparaten en installaties Gladheidsbestrijdingsmiddelen Bladvegers Basis ICT Hardware werkplekken/audiovisuele middelen Kantoormeubilair

60 15 15 60 60 40 40 60 40 50 25 10 10 8 6 7 5 40 25 30 15 8 15 15 15 12 8 4 6 10

6

-

-

-

Er wordt geactiveerd voor investeringen boven de € 25.000. Investeringen onder de € 25.000 worden ten laste van de exploitatie in het jaar van aanschaf gebracht. Indien externe richtlijnen anders voorschrijven, worden deze gevolgd. Voor nieuwe investeringen wordt in principe uitgegaan van een lineair afschrijvingssysteem. Bij de kapitaallasten wordt rekening gehouden met het moment van realisatie van de investeringen, zodat kapitaallasten naar rato worden opgenomen. In de begroting wordt voor het jaar van investering rekening gehouden met een bepaalde onderuitputting op basis van de verwachte datum van ingebruikname. Voor de bepaling van het rentepercentage in 2024 over de boekwaarde van de nieuwe investeringen is het rentepercentage gesteld op 0,75%. Dat is gebaseerd op de (afgeronde) gemiddelde rentelasten. De vrije ruimte voor kapitaallasten van nieuwe investeringen bedraagt in principe jaarlijks € 250.000. Naast de investeringen, waarvan de kapitaallasten ten laste van de vrije begrotingsruimte komen, zijn er ook investeringen mogelijk waarvan de kapitaallasten worden gedekt uit bestaande budgetten, reserves en voorzieningen of via direct aan de investering verbonden inkomsten. Voor ‘majeure’ investeringsprojecten zijn aanvullende budgetten opgenomen als dekking voor kapitaallasten. Die budgetten zijn: 2024: € 750.000 2025: € 950.000 2026: € 1.150.000 2027: € 1.350.000

De verwerking van de geactiveerde uren Uit de capaciteitsplanningen van de verschillende teams komt naar voren dat een deel van de uren besteed wordt aan investeringen en projecten. Deze doorberekende uren en kosten hebben dus geen directe invloed op het begrotingssaldo. In 2024 wordt een bedrag van € 1.614.476 (12.775 uur) doorbelast naar investeringen en projecten.

Reserves en voorzieningen In bijlage C wordt een meerjarig overzicht verstrekt van de aanwezige reserves en voorzieningen.

7

3. Kerngegevens en indicatoren INWONERS PEEL EN MAAS per 1 januari

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 (verwacht)

Inwoners 0 – 3 jaar

1.456

1.489

1.508

1.492

1.593

1.612

1.618

Inwoners 4 – 16 jaar

5.907

5.795

5.665

5.603

5.520

5.582

5.535

inwoners 17-25 jaar

4.314

4.330

4.373

4.434

4.555

4.594

inwoners 26-40 jaar

6.919

7.048

7.234

7.443

7.657

7.974

inwoners 41 -64 jaar

15.277

15.126

14.946

14.978

15.180

14.971

Inwoners 17 - 64 jaar Inwoners van 65 jaar en ouder

26.717

26.510

26.504

26.553

26.855

27.392

27.539

9.239

9.525

9.753

10.013

10.310

10.699

10.928

Inwoners totaal

43.319

43.319

43.430

43.661

44.278

45.285

45.620

50.000

45.000

40.000

35.000

Inwoners van 65 jaar en ouder Inwoners 17 - 64 jaar

30.000

Inwoners 4 – 16 jaar 25.000 Inwoners 0 – 3 jaar 20.000

15.000

10.000

5.000

0

8

INWONERS PEEL EN MAAS per 1 januari

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Baarlo

6.502

6.510

6.510

6.484

6.465

6.517

6.443

Beringe

2.124

2.122

2.127

2.148

2.141

2.145

2.198

Egchel

1.235

1.268

1.290

1.329

1.433

1.533

1.552

Grashoek

1.661

1.649

1.650

1.656

1.649

1.699

1.696

Helden

6.185

6.227

6.210

6.245

6.292

6.398

6.472

Kessel

3.423

3.416

3.403

3.354

3.400

3.377

3.397

INWONERS PER KERN

Kessel – Eik

795

794

808

802

802

810

812

Koningslust

1.199

1.229

1.235

1.253

1.255

1.251

1.251

Maasbree

6.522

6.520

6.512

6.626

6.855

7.249

7.561

Meijel

6.164

6.098

6.159

6.146

6.261

6.492

6.430

Panningen

7.509

7.486

7.526

7.618

7.725

7.814

7.808

43.319

43.319

43.430

43.661

44.278

45.285

45.620

Baarlo 6.443

7.808

Beringe Egchel

2.198 1.552 6.430

1.696

Grashoek Helden Kessel Kessel – Eik

6.472

Koningslust Maasbree

7.561 3.397 1.251

812

9

Meijel Panningen

UITKERINGSGERECHTIGDEN

1-1-2018

1-1-2019

1-1-2020

1-1-2021

1-1-2022

1-1-2023

01-01-2024 (verwacht)

WWB

364

351

315

305

327

337

345

BBZ l.o.

1

1

0

2

0

0

0

IOAW / IOAZ

63

64

59

56

40

38

38

WSW

297

282

275

220

193

182

175

2024 (verwacht)

2023

2022

WWB BBZ l.o.

2021

IOAW / IOAZ WSW

2020

2019

2018 0

100

200

300

400

500

10

600

700

800

Indicatoren Gemeenten zijn (op basis van het BBV) verplicht om in de begroting en jaarstukken een aantal voorgeschreven prestatie-indicatoren op te nemen. Die indicatoren worden door de gemeenten niet zelf gevuld maar op landelijk niveau op uniforme wijze verzameld en gevuld. Op die manier zijn voor elke gemeente de indicatoren op dezelfde wijze samengesteld en gedefinieerd en is een betere vergelijkbaarheid tussen gemeenten mogelijk. Via de website www.waarstaatjegemeente.nl worden deze gegevens ontsloten. Naast deze landelijk ter beschikking gestelde indicatoren zijn er nog vijf indicatoren die op basis van eigen gemeentelijke informatie moeten worden ingevuld. Dat betreft: - Formatie: Fte. per 1.000 inwoners (toegestane formatie) - Bezetting: Fte. per 1.000 inwoners (werkelijke bezetting) - Apparaatskosten: Kosten per inwoner - Externe inhuur: Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten externe inhuur - Overhead: % van de totale kosten Eigen indicatoren: Peel en Maas Indicator:

Eenheid

Formatie

Begroting 2024

Begroting 2023

Jaarstukken 2022

FTE per 1.000 inwoners

7,62

7,22

7,32

Bezetting

FTE per 1.000 inwoners

7,56

7,31

7,26

Apparaatskosten*

Kosten per inwoner

€ 749,84

€ 674,22

€ 646,82

Externe inhuur

Kosten in euro’s

€ 1.940.944

€ 1.903.412

€ 1.927.960

Externe inhuur

% van totale loonsom

6,36%

7,03%

7,50%

Overhead

% van de totale kosten

12,01%

11,86%

10,23%

* Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

De toename in de apparaatskosten in 2024 is grotendeels het gevolg van de hogere personeelskosten. In de begroting 2023 waren de effecten van de CAO 2023 nog niet verwerkt bij de personeelskosten. De salarisstijgingen als gevolg van die CAO zijn bij de begroting 2024 wel verwerkt.

11

Landelijke indicatoren: Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 2024 inwoners 2020 2021 2022 2023 2024 PEEL EN MAAS

INDICATOR

Eenheid

Toelichting indicator

Woonlasten éénpersoonshuishouden

€

675

691

719

767

781

867

2023

vlgns. berekeningen COELO

Woonlasten meerpersoonshuishouden

€

725

741

769

817

831

949

2023

vlgns. berekeningen COELO

WOZ-waarde woningen

x € 1.000

234

246

261

285

357

x

2023

Nieuwgebouwde woningen

aantal per 1.000 woningen

8,4

8,1

9,2

12,4

7,8

8,2

2022

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

69

36

38

42

42

137

2020

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

%

4,8

7,3

10,5

20,4

32,2

Geen data

2021

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.

Winkeldiefstal

aantal per 1.000 inw.

0,7

0,7

0,7

0,5

0,8

1,2

2022

Geweldsmisdrijven

aantal per 1.000 inw.

1,7

2,2

2,1

1,9

2,4

3,2

2022

Diefstal uit woning

aantal per 1.000 inw.

2,3

2,3

2,3

1,5

1,1

1,2

2022

Vernieling en beschadiging

aantal per 1.000 inw.

3,2

2,9

5,8

3,8

4,1

4,8

2022

Verwijzingen Halt

per 1.000 inw. 12-17 jr

2

5

6

3

6

8

2022

%

0,71

0

1

1

0

1

2021

Hernieuwbare elektriciteit

Jongeren met delict voor rechter

12

Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 2024 2020 2021 2022 2023 2024 inwoners PEEL EN MAAS

INDICATOR

Eenheid

Toelichting indicator

Demografische druk

%

73,7

73,8

74,3

74,7

74,7

79,1

2023

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Niet-sporters

%

46,6

46,6

46,6

48

48

50,7

2020

Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.

Banen

per 1.000 inw 15-64 jr

621,5

661,6

663,6

670,2

682,4

726,1

2022

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Vestigingen van bedrijven

per 1.000 inw 15-64 jr

139,2

145

148,6

155,2

161,5

167,6

2022

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Netto arbeidsparticipatie

%

71,7

72,5

72,4

72,4

74,1

72,5

2022

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.

Functiemenging

%

48,7

49,9

49,8

49,9

50,3

50,2

2022

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

144

146,5

173,4

152.6

152,6

277,7

2021

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Participatiewet.

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inw 15-65 jr

501

305,2

268,9

268,9

237,4

192

2022

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

per 10.000 inwoners

430

500

540

540

490

Geen data

2022

% kinderen in uitkeringsgezin

%

2,39

3

3

3

3

4

2021

Werkeloze jongeren

%

0,57

1

1

1

1

1

2021

13

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 2024 2020 2021 2022 2023 2024 inwoners PEEL EN MAAS

INDICATOR

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)

Eenheid

Toelichting indicator

%

1,9

1,3

1,1

1

1

1,6

2021

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

1,13

1,1

1,9

1,1

2,1

4,2

2022

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen.

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

8,76

9

10

6

10

21

2022

Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

7,4

9

9,3

11,4

11,2

13,2

2022

Jongeren met jeugdreclassering

%

0,2

0,2

0,2

0,3

0,2

Geen data

2022

Jongeren met jeugdbescherming

%

0,9

1

1

1,1

1,1

1,2

2022

14

5.0in

4. Overzicht thema’s / programma’s / producten Programma

1 1.1 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 1.2 120 121 122 123 124 125 126 2 2.1 212 213 214 2.2 222 223 224 225 226 227 228 229 2.3 231 232 233 3 3.1 311 312 313 314 3.2 325 3.3 331 332 333

Product Vitale leefomgeving

Vitale leefomgeving Beleidskader ruimtelijke ontwikkeling Plattelandsontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling kernen Gronden Uitvoering ruimtelijke ontwikkeling Beleidskader wonen Wonen - volkshuisvesting Grondexploitatie wonen Beleidskader vergunning en toezicht Integrale vergunningverlening Toezicht fysieke leefomgeving Beheer fysieke leefomgeving Beleidskader openbare ruimte Afvalinzameling Wegen Wijk, natuur en landschap Water en riolering Verkeer, vervoer en ondergrondse infrastructuur Openbare verlichting Sociaal domein Werk en Inkomen Werk Inkomen Minima Zorg en Ondersteuning Huishoudelijk werk Woonvoorzieningen Leef- en vervoersvoorzieningen Wmo begeleiding Uitvoeringsprogramma WWZ Maatschappelijke opvang Volksgezondheid Bedrijfsvoering sociaal domein Jeugd en Onderwijs Jeugdhulp Jeugd en gezin Onderwijs Vitale gemeenschappen Gemeenschapsontwikkeling Beleidskader gemeenschapsontwikkeling Samenlevingsopbouw Gemeenschapsaccommodaties Leerontwikkelroutes Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Sport en Bewegen Beleidskader Sport en bewegen Sport en bewegen Sportvoorzieningen en –accommodaties

15

Programma 3.4 341 342 343 344 4 4.1 411 412 421 422 423 424 425 426 427 428 429 5 5.1 510 515 520 6 6.1 611 612 613 614 615 616 620 711 712 713 714 715

Product

Kunst en Cultuur Beleidskader kunst en cultuur Cultuurstimulering Cultuurbehoud Culturele voorzieningen/accommodaties Economie Economie Beleidskader economische ontwikkeling Regionale economische samenwerking Beleidskader bedrijven Bedrijventerreinen Platteland Detailhandel Grondexploitatie werklocaties Ondernemersloket Beleidskader toerisme en promotie Recreatie en toerisme Evenementen Integrale veiligheid Integrale veiligheid Openbare orde en veiligheid Brandweerdistrict Peel en Maas Handhaving fysieke leefomgeving Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Gemeenteraad Burgemeester en wethouders Ondernemingsraad Rekenkamercommissie Regionale bestuurlijke samenwerking Verkiezingen Burgerzaken Algemene dekkingsmiddelen en overige taakvelden Algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Onvoorzien Overhead Treasury

16

5. Financiële positie Peel en Maas 2024-2027 A. Baten en lasten op programmaniveau 2024 – 2027* Programma

2024 LASTEN

2025 BATEN

LASTEN

2026 BATEN

LASTEN

2027 BATEN

LASTEN

BATEN

1.1

Vitale leefomgeving

7.571.052

2.074.577

6.784.429

2.088.971

6.762.442

2.103.099

6.844.526

2.116.175

1.2

Beheer fysieke leefomgeving

19.022.849

10.937.685

19.582.895

11.220.550

19.945.127

11.377.112

19.992.966

11.595.945

2.1

Werk en inkomen

17.685.465

7.340.600

17.685.509

7.441.206

17.269.850

7.491.206

17.182.989

7.541.206

2.2

Zorg en ondersteuning

15.277.630

2.725.000

15.516.202

2.726.500

15.877.595

3.076.500

16.170.731

3.078.765

2.3

Jeugd en onderwijs

17.555.475

542.164

18.167.957

547.585

18.218.993

548.187

18.315.860

553.669

3.1

Gemeenschapsontwikkeling

4.414.922

228.396

4.447.162

228.500

4.503.246

228.605

4.562.187

229.111

3.2

Onderwijshuisvesting

2.130.129

53.942

2.017.619

54.481

2.018.326

55.026

2.026.345

55.577

3.3

Sport en bewegen

3.872.534

1.352.694

3.890.040

1.365.321

3.803.279

1.258.821

3.831.254

1.264.611

3.4

Kunst en cultuur

3.211.543

236.805

3.211.778

238.724

3.222.709

240.636

3.251.749

242.592

4.1

Economie

1.787.315

259.861

1.810.639

262.460

1.796.659

265.084

1.812.987

267.735

5.1

Integrale veiligheid

5.265.716

236.128

5.338.697

238.229

5.419.864

240.352

5.505.845

242.495

6.1

Bestuur, communicatie en dienstverlening

4.820.975

971.316

4.873.548

1.003.028

4.915.766

1.034.809

4.958.456

1.016.657

Algemene Dekkingsmiddelen

3.125.175

95.725.130

3.387.913 100.481.440

4.077.945

96.231.301

4.348.284

98.986.036

Overhead

14.769.380

78.028

14.967.623

78.809

15.018.794

79.597

15.156.278

80.393

Treasury

-473.212

54.329

-500.649

51.647

-463.386

48.887

-471.724

46.048

Onvoorzien

400.000

0

400.000

0

400.000

0

400.000

0

Resultaat voor bestemming TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN Dotaties en onttrekkingen aan reserves Resultaat baten lasten GERAAMD RESULTAAT

120.436.948 122.816.655 121.581.362 128.027.451 122.787.211 124.279.222 123.888.733 127.317.015 2.379.707 3.788.916

2.563.028

6.446.089 4.777.783

1.538.659

1.492.011 2.774.002

1.746.467

3.428.281 3.769.558

1.528.302

124.225.864 125.379.683 126.359.145 129.566.110 125.561.213 126.025.689 127.658.291 128.845.316 1.153.819

3.206.965

* Door afrondingsverschillen kunnen kleine afwijkingen ontstaan in de totaaltellingen.

17

464.476

1.187.025

B. Toelichting financiële positie De basis voor de begroting 2024 vormt de Kadernota 2024. In de onderstaande tabel staat de aansluiting van de huidige begrotingssaldi met de saldi uit de Kadernota 2024: 2024 1.466.228 479.326 -268.943 -158.000 -53.731 -78.498 116.885 -100.000 -350.000 -311.816 412.368

2025 4.845.318 47.085 -170.706 -158.000 -51.967 -16.716 99.334 -100.000 -275.000 -189.840 177.457

2026 418.130 -67.224 -87.894 -158.000 -51.351 -88.609 84.269 -100.000 -275.000 -262.021 52.176

Mutatie algemene reserve

0

-1.000.000

1.000.000

0

Saldi Begroting 2024 - 2027

1.153.819

3.206.965

464.476

1.187.025

Saldi Kadernota 2024 Rente en afschrijvingen Personeelskosten Indexeringen subsidies Effect m.b.t. kosten afvalverwerking Sociaal domein actualisatie Kadernota (moties) Effect 2e bijstellingsrapportage Aanvullende claims Overige Effect septembercirculaire

2027 741.898 92.895 -165.948 -158.000 -9.784 -24.384 68.828 -100.000 -275.000 -316.443 1.332.963

In de saldi is de volgende toevoeging aan de algemene reserve opgenomen 2024: € 3.000.000 2025: € 4.000.000 2026: € 2.000.000 2027: € 3.000.000

De afzonderlijke posten worden als volgt toegelicht: Rente en afschrijving: De rentekosten voor nieuwe langlopende leningen stijgen vanaf 2022, maar het gemiddelde rentepercentage op al onze leningen ligt nog relatief laag. Het financieel effect van de rentecomponent op de kapitaallasten is dus beperkt. De afschrijvingslasten bij nieuwe investeringen worden berekend vanaf het moment dat de investering daadwerkelijk in gebruik wordt genomen. Daarbij gaat het om verwachtingen die in de loop van de tijd kunnen verschuiven. Daardoor ontstaat ook fluctuaties in de verwachte kosten. In deze post is ook de vervallen bijdrage (ad. € 25.000) voor de kapitaallasten van Den Doelhof verwerkt. Personeelskosten: De raming van de personeelskosten 2024 – 2027 is gebaseerd op de verwachte bezetting per 1-1-2024 en de actuele ramingen voor sociale lasten en pensioenpremies. Daarbij is uiteraard gerekend met de huidige CAO-voorwaarden en een jaarlijkse indexering. De bedragen in de bovenstaande tabel betreffen de verschillen t.o.v. de budgetten die al bij de kadernota waren opgenomen. Vanwege de eerdere indexering voor 2026 is het verschil in dat jaar minder groot dan in de andere jaren. Indexeringen subsidies en bijdragen: In diverse overeenkomsten zijn de indexeringen gebaseerd op jaarlijkse CBS-indexcijfers.

Die indexcijfers zijn over 2023 hoger dan gebruikelijk en dat leidt dus tot extra kosten. Veel van die kosten zijn bij de kadernota al meegenomen maar voor enkele overeenkomsten (o.a. bibliotheek Maas en Peel, onderhoud door verenigingen) waren de structurele effecten toen nog niet duidelijk. Dat is nu wel het geval en dit resulteert in € 158.000 extra kosten. Effect kosten afvalverwerking: In de paragraaf Lokale lasten wordt gespecificeerd aangegeven welke (kosten)ontwikkelingen voor afvalinzameling en – verwerking in de begroting zijn verwerkt. Door mutaties in de kosten voor het verwerken van afval en lagere vergoedingen voor o.a. oud papier ontstaat er per saldo een financieel nadeel van ca. € 50.000.

18

Sociaal domein actualisatie: De budgetten voor het sociaal domein (werk en inkomen, Wmo en jeugdzorg) worden jaarlijks bijgesteld op basis van de werkelijke uitgaven, het verwachte gebruik van de voorzieningen en de indexering van de tarieven. Voor 2024 wordt een indexering verwacht die hoger zal zijn dan gebruikelijk vanwege de loonstijgingen in de nieuwe CAO’s in de zorgsector. Dat betekent dat de kosten in onze begroting ook meer zullen stijgen dan eerder verwacht. Kadernota 2024: Bij de vaststelling van de Kadernota 2024 zijn ook diverse moties aangenomen door de gemeenteraad. Een tweetal moties heeft direct financieel effect op de begroting en dat betreft de motie over de verhoging van het tarief voor de verblijfsbelasting en de jaarlijkse indexering van de waarderingssubsidies. Structurele effecten 2e bijstellingsrapportage 2023: Enkele bijstellingen van de begroting 2023 die zijn opgenomen in de 2 e bijstellingsrapportage 2023 hebben een structureel karakter en dus ook effect voor de begroting 2024. Alhoewel de 2e bijstellingsrapportage nog niet is behandeld door de gemeenteraad en we daar in principe ook niet op vooruit willen lopen zijn de structurele effecten voorzichtigheidshalve wel al verwerkt. Aanvullende claims: In de begroting zijn de financiële effecten van de claims en investeringen die in de Kadernota 2024 staan verwerkt.

Er is nog een drietal aanvullende claims opgenomen voor 2024 en verder. Dat betreft een uitbreiding van capaciteit bij het team Omgevingsontwikkeling, een structureel hogere bijdrage aan het Toeristisch-recreatief platform Peel en Maas en incidentele kosten m.b.t. afscheid burgemeester en selectie en aantreden van een nieuwe burgemeester. In onderdeel F worden deze claims nader toegelicht. Overige: Naast de genoemde oorzaken met een financieel effect op de begroting zijn er ook diverse kleinere bijstellingen en actualisaties van budgetten die ook leiden tot bijstelling van het saldo. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om recente raadsbesluiten, actualisatie van de mutaties in reserves en autonome ontwikkelingen. Effect septembercirculaire 2023: De septembercirculaire bevat voornamelijk compensatie voor verwachte loon- en prijsstijgingen in de jaren 2024 tot en met 2027 waardoor de algemene uitkering in die jaren wordt verhoogd. Mocht de prijsontwikkeling in werkelijkheid lager blijken in die jaren dan zal de algemene uitkering ook weer worden verlaagd. Daarom gebruiken we de extra middelen in de algemene uitkering voornamelijk om de algemene stelpost voor loon- en prijsstijgingen te verhogen (tot € 861.000 structureel). Als de prijzen daadwerkelijk extra stijgen kunnen we deze stelpost inzetten.

Is de prijsontwikkeling minder groot dan kunnen we deze stelpost gebruiken ter dekking van een eventueel lagere algemene uitkering. Vanaf 2027 wijzigt de grondslag waar de omvang van het gemeentefonds op is gebaseerd. Dat wordt de gemiddelde ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product over de laatste 8 jaren. Op basis van de huidige prognoses zou daardoor in 2027 een positief effect ontstaan van ruim € 1,3 miljoen. Of dat ook in werkelijkheid het geval zal zijn zullen we in de komende jaren zien. In de jaren 2024-2027 ontvangen we ook meer budget voor onze WSW-voorziening die we volgens afspraak doorbetalen aan NLW. De netto-effecten van de septembercirculaire ná ophoging van de stelpost indexatie en de bijdrage aan NLW zijn in de tabel opgenomen Mutaties algemene reserve: Om onze weerstandspositie te versterken en middelen ter beschikking te hebben die incidenteel vrij te besteden zijn voegen we jaarlijks een bedrag toe aan de algemene reserve. In 2026 zien we een terugval in de algemene uitkering en kunnen we minder toevoegen aan de algemene reserve dan eerder voorzien. In plaats van € 3 miljoen voegen we in dat jaar € 2 miljoen toe aan onze algemene reserve. Om over de periode van 4 jaar toch hetzelfde bedrag aan het weerstandsvermogen toe te voegen als opgenomen in de kadernota willen we in 2025 € 4.000.000 toevoegen in plaats van de eerder geraamde € 3.000.000.

Het begrotingsoverschot 2025 biedt daartoe voldoende ruimte.

19

Reserves Het resultaat van de begroting wordt mede bepaald door de verwachte toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In 2024 zal naar verwachting € 2,4 miljoen worden onttrokken uit verschillende reserves. Die onttrekkingen hebben merendeels betrekking op posten waarvoor in het verleden via een raadsbesluit is aangegeven dat dekking via reserves plaats zal vinden zoals (kapitaal)lasten onderwijshuisvesting, kapitaallasten Huis van de Gemeente etc. In 2024 wordt circa € 3,8 miljoen toegevoegd aan de reserves. De toevoegingen en onttrekkingen voor 2024 kunnen als volgt worden gespecificeerd: 2024 Mutaties reserves

Reserve huisvestingsfonds

Lasten begroting

Baten begroting

100.000

structureel / incidenteel

Toelichting reserves

structureel

Claim m.b.t. huisvestingsfonds

Reserve overkluizing Bosbeek

59.158

Incidenteel

Opheffen reserve

Reserve herstructureringsfonds

500.000

incidenteel

herstructureringsbudget 2022 - 2024

13.073

structureel

toevoeging t.b.v. dekking van kosten voor aanschaf materieel buitendienst

56.000

structureel

toevoeging t.b.v. dekking van kosten omgevingswet / bestemmingsplannen

510.000

incidenteel

onttrekking ter dekking van kosten m.b.t. invoering omgevingswet

390.897

structureel

onttrekking ter dekking van kosten onderwijshuisvesting

structureel

toevoeging aandeel onderwijshuisvesting in algemene uitkering

structureel

onttrekking ter dekking van kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo

structureel

toevoeging t.b.v. dekking kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo

structureel

onttrekking ter dekking kapitaallasten plan Maasdal

incidenteel

toevoeging ter versterking vermogenspositie

Reserve materialen OW Reserve Herziening bestemmingsplannen

Reserve onderwijshuisvesting 240.671 Reserve ontsluiting glastuinbouw-gebieden

41.000 50.000

Reserve Schering en inslag Algemene reserve

15.000 3.000.000

Reserve dekking kapitaallasten

416.973

structureel

onttrekking ter dekking van kapitaallasten verschillende investeringen

Reserve uitgezette middelen

510.000

structureel

onttrekking ter dekking kapitaallasten verbouwing Huis van de Gemeente

structureel

toevoeging t.b.v. dekking kosten voor licenties en onderhoud ICT

incidenteel

onttrekking ter dekking van (meer)kosten ICT inzake onderhoud en licenties

structureel

toevoeging vaste compensatie aan diverse reserves

110.000 Reserve ICT 120.000 Verschillende reserves vaste compensatie Totaal lasten / baten begroting 2024 Per saldo mutaties reserves 2024

219.172 3.788.916

2.563.028

1.225.888

20

De onderverdeling in structurele en incidentele mutaties in 2024 is als volgt: 2024

Mutaties reserves

Toevoegingen

Onttrekkingen

Structureel Incidenteel Totaal

788.916 3.000.000 3.788.916

1.373.870 1.189.158 2.563.028

Voor de jaren 2025 tot en met 2027 zijn de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves als volgt: 2025

2026

2027

Mutaties reserves

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Toevoegingen*

Onttrekkingen*

Structureel Incidenteel Totaal

777.783 4.000.000 4.777.783

1.343.659 195.000 1.538.659

774.002 2.000.000 2.774.002

1.328.467 418.000 1.746.467

769.558 3.000.000 3.769.558

1.323.301 205.000 1.528.301

* Toevoegingen Onttrekkingen

= lasten begroting = opbrengsten begroting

Het totaaloverzicht van de reserves voor de periode 2024 – 2027 is opgenomen in bijlage C van deze begroting. Vennootschapsbelastingplicht De gemeente Peel en Maas is sinds 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting voor zover zij een onderneming in fiscale zin drijft. Op basis van de ingenomen standpunten, die met de Belastingdienst zijn besproken, worden de aangiften opgesteld. De aangiften over de jaren 2016 tot en met 2019 zijn ingediend en door de Belastingdienst conform de aangiften definitief vastgesteld. Er is over deze jaren geen vennootschapsbelasting verschuldigd. De aangifte over 2020 is ook ingediend en in behandeling bij de Belastingdienst. Er zal geen vennootschapsbelasting verschuldigd zijn. Eind 2020 is er nog een compensabel verlies van afgerond € 0,9 miljoen wat met toekomstige winsten verrekend kan worden. Over 2021 en de komende jaren is, mede gelet op de verliescompensatie, de verwachting dat ook geen vennootschapsbelasting verschuldigd is. Arbeidskosten 2024 – 2027 De berekening van de personeelskosten voor 2024 is gebaseerd op de werkelijk verwachte bezetting per 1-1-2024 conform de geldende CAO. Dat leidt tot de volgende jaarlijkse arbeidskosten inclusief de kosten van (oud-)bestuurders:

Arbeidskosten

2024 30.499.406

2025 30.926.390

21

2026 31.267.266

2027 31.607.804

C. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit zijn voornamelijk baten die niet toegerekend (mogen) worden aan een specifiek programma en zijn als volgt gespecificeerd: 2024

2025

2026

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lokale heffingen

303.634

10.276.784

305.981

10.505.325

308.352 10.739.601

311.117 10.951.486

Algemene uitkering Dividenden en rente

166.000 14.231

85.047.813 400.533

166.000 14.237

89.477.856 498.259

166.000 84.992.324 14.237 499.376

166.000 87.534.046 14.243 500.504

2.901.695

Overige

2.641.310

0

Algemene dekkingsmiddelen

3.125.175

95.725.130

Post onvoorzien

400.000

0

Lasten

2027 Baten

0 3.589.356

Lasten

Baten

0 3.856.923

0

3.387.913 100.481.440 4.077.945 96.231.301 4.348.283 98.986.036

400.000

0

400.000

0

400.000

0

Onderstaand worden de belangrijkste onderdelen nader toegelicht: Lokale heffingen Dit zijn vooral OZB-opbrengsten, verblijfsbelasting en forensenbelasting. BsGW voert voor Peel en Maas de taken voor de lokale heffingen uit. BsGW is beschreven in de paragraaf Verbonden partijen. Een specificatie van de tarieven staat in de paragraaf Lokale heffingen. Samen met BsGW is een prognose gemaakt en de tarieven zijn hierop afgestemd. 2024

2025

2026

2027

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

OZB

214.193

9.133.344

215.901

9.361.712

217.626

9.595.813 219.520

9.787.729

Verblijfsbelasting

27.007

1.126.150

27.222

1.126.150

27.439

1.126.150

27.678

1.145.943

Overige kosten en opbrengsten

62.434

17.290

62.858

17.463

63.287

17.638

63.919

17.814

303.634 10.276.784

305.981 10.505.325

Lasten

Baten

308.352 10.739.601 311.117 10.951.486

Algemene uitkering Het belangrijkste algemene dekkingsmiddel voor de gemeentelijke begroting vormt de algemene uitkering. De algemene uitkering is onder andere afhankelijk van de omvang van de rijksuitgaven (samen trap op, samen trap af). In de jaren 2024 en 2025 verwacht het Rijk forse uitgaven te doen waardoor ook het gemeentefonds in die jaren stijgt. Verder is de ‘opschalingskorting’ opgeschort. Dat is een eenzijdig door het Rijk opgelegde korting omdat gemeenten efficiënter zouden gaan werken als er alleen nog gemeenten waren met 100.000 inwoners of meer. Vanaf 2026 wordt de opschalingskorting weer van kracht en zijn de rijksuitgaven weer teruggebracht tot het niveau van 2022. Vanaf 2027 zal het gemeentefonds niet langer gekoppeld zijn aan de omvang van de overheidsuitgaven maar aan de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP). In de septembercirculaire is daarvoor al een positieve bijstelling van het gemeentefonds voor opgenomen. Wat de werkelijke effecten zullen zijn voor de ontwikkeling van het gemeentefonds wordt pas duidelijk in de komende jaren. De algemene uitkering vanaf 2026 / 2027 bevat dus nog veel onzekerheden die pas in de komende jaren meer duidelijk zullen worden. In de algemene uitkering voor 2023 is ook een bedrag opgenomen ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg.

Het Rijk heeft toegezegd dat die compensatie structureel wordt uitgekeerd maar dat is nog niet opgenomen in alle jaren van de algemene uitkering. In 2024 en 2025 zijn de middelen onderdeel van de algemene uitkering. Vanaf 2026 echter (nog) niet.

22

De provinciale toezichthouders hebben besloten dat op basis van de toezegging de compensatie wel meerjarig mag worden opgenomen. Volgens de richtlijnen van de provincie nemen we onderstaande bedragen als stelpost op: 2024

Stelpost compensatie jeugdzorg

2025 0

0

2026 628.503

2027 466.951

Deze begroting is verder gebaseerd op de gegevens uit de septembercirculaire 2023. In die circulaire zijn de gevolgen van de miljoenennota 2024 verwerkt. Als bijlage D is een specificatie van de algemene uitkering 2024 op basis van de septembercirculaire 2023 opgenomen. Dividenden / renteopbrengsten We ontvangen dividend van Enexis en de BNG omdat we aandeelhouder zijn. Ook is een lening verstrekt aan Enexis. De provincie Limburg beschrijft in haar richtlijnen voor de begroting welke bedragen aan dividend mogen worden opgenomen. 2024 Dividend BNG

159.218

Rente/Dividend Enexis

241.315 400.533

Overige algemene dekkingsmiddelen Deze post bestaat voor 2024 o.a. uit: • Kapitaallasten van nieuwe investeringen (regulier + aanvullend) • Verwachte onderuitputting kapitaallasten 2024 • Algemene stelpost voor loon- en prijsindexatie (incl. gas en elektriciteit) (€ 1.368.614) • Stelpost aanvullende kapitaallasten (nog vrij beschikbaar € 696.000); We verwachten de komende jaren extra investeringen (onder andere in onderwijshuisvesting). Om de kapitaallasten te dekken die volgen uit de extra investeringen is een stelpost opgenomen. Die extra kapitaallasten bieden ruimte voor zo’n € 3 miljoen aan aanvullende investeringen per jaar. • Budget voor de cofinanciering van projecten voor de regiodeal en investeringsagenda (nog vrij beschikbaar € 312.313 / al ingezet voor projecten: € 87.687) Onvoorzien Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft een post onvoorzien voor, maar niet de omvang. Gemeenten bepalen zelf hoe groot deze post moet zijn. Deze post is om onvoorzienbare, onvermijdbare en onuitstelbare kosten op te vangen. De post onvoorzien bedraagt structureel € 400.000.

D. Ombuigingsmaatregelen Vanwege de positieve begrotingssaldi voor 2024 – 2027 is het niet nodig om deze maatregelen te nemen.

23

E. Overhead en treasury Overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. Alleen de overheadkosten voor investeringen en projecten worden doorbelast. Het overheadtarief is berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2024. In de paragraaf Lokale heffingen staat de berekening en een toelichting. De overheadkosten 2024 van Peel en Maas zijn (per saldo) als volgt opgebouwd: Overheadkosten 2024 betreft directie, MT en strategie en ontwikkeling betreft onder andere P&O, inkoop, juridisch control, P&C, financiële administratie, secretariaat en BsGW

2.473.931

Kosten faciliteiten, informatisering en automatisering

incl. kapitaallasten en kosten voor licenties en onderhoud, telefonie

5.956.193

Kosten huisvesting

betreft kosten huis van de gemeente (netto kosten)

1.318.438

Overige kosten overhead

communicatie, algemene personeelskosten

1.129.776

Kosten management Kosten advies & control

Bruto overheadkosten

4.550.349

15.428.687

Doorbelasting naar investeringen / projecten

737.335

Overheadkosten t.l.v. begroting

14.691.352

Treasury Naast de overheadkosten moeten ook de kosten met betrekking tot treasury apart worden opgenomen: Treasury 2024 Te betalen rente m.b.t. opgenomen geldleningen (saldo)

1.026.769

Afschrijvingskosten investeringen en projecten

8.450.647

Ontvangen rente m.b.t. verstrekte geldleningen

96.055

Kosten treasury 2024 (per saldo)

9.573.471

Doorbelaste kapitaallasten naar producten

-9.933.804

Doorbelaste renteopbrengsten naar producten (bij projectfinanciering)

-41.726

Doorbelaste kapitaallasten naar projecten grondexploitatie

-16.824

Saldo treasury

-418.883

Het saldo op dit taakveld is administratief en ontstaat doordat er meer kapitaallasten worden doorbelast op basis van rekenrente (0,75%) dan er daadwerkelijk aan kosten voor rente en afschrijving ontstaat. 24

F. Investeringen en claims 2024 Jaarlijks is een budget van € 250.000 aan kapitaallasten beschikbaar ter dekking van nieuwe investeringen. Diverse investeringen hebben een ‘eigen dekking’ zoals de investeringen die in het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) staan, en tellen niet mee in de € 250.000. Uit de inventarisatie van investeringen voor de jaren 2024 en verder blijkt dat er met name in 2024 en 2025 behoefte is aan extra ruimte op het reguliere budget en is een totaalbedrag van € 400.000 per jaar beschikbaar. Naast de ruimte voor de reguliere investeringen is in deze begroting ook een stelpost opgenomen waarmee we de (kapitaal)lasten voor de aanvullende/majeure investeringen kunnen dekken. Dat betreft bijvoorbeeld projecten m.b.t. IHP (onderwijshuisvesting) en Piuspark. De stelpost bedraagt: 2024: € 750.000 2025: € 950.000 2026: € 1.150.000 2027: € 1.350.000 De financiële effecten van de nieuwe investeringen en claims zijn opgenomen in de begroting 2024 en verder. Aanvullende claims en investeringen Ten opzichte van de investeringen en claims uit de Kadernota 2024 zijn een drietal aanvullingen opgenomen in deze begroting: Investering: - Bijdrage renovatie blokhut Jong Nederland Maasbree (Maasbree). Claims: - Uitbreiding taken Maatschappelijke ontwikkeling én Omgevingsontwikkeling; - Bijdrage Toeristisch-recreatief platform Peel en Maas; - Nieuwe burgemeester 2024.

Toekomstige investeringen en claims: In de begroting nemen we alleen de investeringen en claims op waarvan we concreet kunnen aangeven wat de kosten zullen zijn. Naast die posten zijn er ook nog ontwikkelingen gaande met betrekking tot investeringen en claims die nu nog onvoldoende concreet zijn maar in de (nabije) toekomst waarschijnlijk wel aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

25

Totaal investeringen Begroting 2024 Omschrijving van de kapitaaluitgaven

Afschrijftermijn

Bruto investering

Dekking*

Netto investering

Totaal kapitaallasten

Kapitaallasten gedekt*

Kapitaallasten netto

nr

Kern

1

Algemeen

Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling KRW 2024

60

535.000

535.000

0

12.929

12.929

0

2

Algemeen

Afkoppelen bedrijfsterreinen KRW 2024

60

643.000

643.000

0

15.539

15.539

0

3

Algemeen

Groen-blauwe revolutie 2024

60

62.000

62.000

0

1.498

1.498

0

4

Algemeen

Bijdrage privaat afkoppelen 2024

60

112.000

112.000

0

2.707

2.707

0

5

Baarlo

Voorbereidingskrediet afkoppelen en herinrichten Koninginnebuurt Baarlo

40

285.000

0

285.000

9.263

0

9.263

6

Meijel

40

2.335.000

0

2.335.000

75.888

0

75.888

40

3.138.000

0

3.138.000

101.985

0

101.985

60

150.000

150.000

0

3.625

3.625

0

40

3.275.000

0

3.275.000

106.438

0

106.438

60

814.000

814.000

0

19.672

19.672

0

75.628

7a

Helden

7b

Helden

8a

Kessel

8b

Kessel

Afkoppelen en herinrichten bedrijventerrein Kruisstraat-BanmolenBosrand-Hof Bevordering verkeersveiligheid Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg bebouwde kom (incl. entree Kaupman en Rochusplein) Bijdrage maatregelen riolering Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg (incl. Kaupman en Rochusplein) Herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, Overbergstraat en Aloysiusstraat Bijdrage maatregelen riolering herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, Overbergstraat en Aloysiusstraat. Overige infrastructurele werken

9a

Panningen Reconstructie Berhardstraat e.o.

40

2.327.000

0

2.327.000

75.628

0

9b

Panningen Bijdrage riolering aan reconstructie Berhardstraat e.o.

60

768.000

768.000

0

18.560

18.560

0

10

Maasbree Reconstructie rijbaan Siberië-Zonneveld

40

1.860.000

0

1.860.000

60.450

0

60.450

11

Diverse

60

512.420

0

512.420

12.383

0

12.383

12

Algemeen Speeltoestellen

20

150.000

0

150.000

8.625

0

8.625

Vervangen duikers Haambergweg+Molenstraat+Bosakkerweg Riool en afvalwater beheer

13

Algemeen Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2024

60

1.682.312

1.682.312

0

40.656

40.656

0

14

Algemeen Optimalisatie mechanische leidingen 2024

60

93.000

93.000

0

2.248

2.248

0

15

Algemeen Renovatie hoofdgemalen 2024

15

312.000

312.000

0

23.140

23.140

0

16

Algemeen Renovatie drukriolering 2024

15

255.000

255.000

0

18.913

18.913

0

17

Algemeen Aanpassen wadi's en buffers 2024

60

36.000

36.000

0

870

870

0

Verharden van parkeerterrein RKMSV

40

214.000

214.000

6.955

0

6.955

Maasbree Bijdrage renovatie blokhut Jong Nederland Maasbree

25

60.000

60.000

2.850

0

2.850

Onderhouden en verduurzamen accommodaties 18 19

Meijel

26

27

Toelichting investeringen 2024 Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 4. Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving. 1. Kader richtlijn water (KRW) 2024: € 535.000 De Kader Richtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit aan bepaalde eisen moet voldoen. Voor de komende jaren vraagt dit nog diverse investeringen (met name in Baarlo). In ons Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) is dit vertaald in concrete maatregelen. Tot en met 2026 is daar € 2.800.000 voor gereserveerd. 2. Afkoppelen bedrijventerreinen KRW 2024: € 643.000 Bijdrage vanuit het Gemeentelijke RioleringsPlan voor het verminderen van de effecten van overstorten vanuit bedrijfsterreinen. 3. Groen-blauwe revolutie 2024: € 62.000 Samen met onze partners van Waterpanel Noord stimuleren we scholen om schoolpleinen af te koppelen en te vergroenen, de zogenaamde groen-blauwe revolutie. 4. Bijdrage privaat afkoppelen 2024: € 112.000 Deze investering is er om de huidige afkoppelregeling (Waterklaar) voor privaat terrein voort te zetten. Het waterschap draagt € 61.000 bij aan deze regeling. Het aandeel van Peel en Maas (€ 51.000) is gedekt via het GRP. Het totale budget bedraagt dus €112.000. 5.

Voorbereidingskrediet afkoppelen en herinrichten Koninginnebuurt (Baarlo): € 285.000 Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. De herinrichting geeft invulling aan de KRW opgave in Baarlo en ook wordt wateroverlast voorkomen. De voorbereidingskosten van in totaal € 500.000 zijn onderdeel van de totaal te verwachten kosten van ca. € 5.000.000. Voorbereidingskosten zullen worden gebruikt om het plan meer op detailniveau uit te werken. Daarmee kan voor 2025 gerichter uitvoeringsbudget worden aangevraagd. De geschatte (aanvullende) uitvoeringskosten 2025 bedragen ca. € 4.500.000. 6. Afkoppelen en herinrichten bedrijventerrein Kruisstraat-Banmolen-Bosrand-Hof (Meijel): € 2.335.000 Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. De herinrichting geeft invulling aan de KRW opgave in Meijel en ook wordt wateroverlast voorkomen. De werkzaamheden aan het riool worden voor € 2.643.000 gedekt uit het GRP (€ 320.000 via investering 1- KRW 2024, € 643.000 via investering 2 – afkoppelen bedrijventerreinen KRW 2024 en € 1.680.000 via investering 13 – Renovatie vrijvervalriolering 2024). Het totale budget bedraagt dus € 4.978.000. Bevordering verkeersveiligheid De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1.

‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’ en 2. ‘Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is’. 7a. Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg bebouwde kom (Helden) : € 3.138.000 7b. Bijdrage maatregelen riolering herinrichten Mariaplein en Kesselseweg: € 150.000 Het Mariaplein en de Kesselseweg worden, ook als uitwerking van de unaniem aangenomen motie M152022, ingericht volgens het concept van Duurzaam Veilig Verkeer (DVV). Bij het ontwerpen van wegen speelt de veiligheid van de weggebruiker een belangrijke rol. Landelijke richtlijnen, normen en instrumenten helpen de wegontwerper bij het maken van een optimaal wegontwerp. Doel is verder het toekomstbestendig inrichten van het Mariaplein en de directe omgeving met de focus op beleven en ontmoeten. Op dit moment loopt het proces met het dorp nog om te komen tot een definitief ontwerp. Het aangegeven budget is een zo goed mogelijke inschatting op basis van de bekende informatie.

28

8a. Herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, e.o. (Kessel) : € 3.275.000 8b. Bijdrage maatregelen riolering Beeselseweg, Veers, e.o.: € 814.000 Duurzaam veilig herinrichten van Beeselseweg, Veers, Veersepad en Aloysiusstraat. Deze wegen vertonen schade-beelden waardoor vervanging van het wegdek nodig is. Bovendien zijn verkeerskundige aanpassingen gewenst, voor een deel ook volgend uit het verkeerscirculatieplan Kessel. Door gelijktijdig te investeren in de riolering kan ook hemelwater worden afgekoppeld. Overige infrastructurele werken De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling: 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’ en 3. ‘Een fysieke leefomgeving waarvan de gebruikers zich ‘mentaal eigenaar’ voelen’. 9a. Reconstructie Bernhardstraat e.o. (Panningen): € 2.327.000 9b. Bijdrage riolering aan reconstructie Bernhardstraat e.o.: € 768.000 Duurzaam veilig herinrichten van de openbare ruimte. In de huidige raming is geen rekening gehouden met eventuele meerkosten als gevolg van aanleg Warmte Koude net Panningen. Daarover is op dit moment nog te weinig bekend.

Het is echter belangrijk om per 2024 krediet ter beschikking te hebben, zodat we op elk moment kunnen aanhaken op de planning van het Warmte Koude net zodat daar geen onnodige vertraging ontstaat en de toegekende subsidie niet in gevaar komt. Mocht de aanleg van een Warmte Koude net om welke reden dan ook niet doorgaan, dan is een herinrichting evengoed noodzakelijk omdat de openbare ruimte technisch en esthetisch gezien aan vervanging toe is. 10. Reconstructie rijbaan Siberië-Zonneveld (Maasbree): € 1.860.000 Reconstructie van wegdek en fundering. De huidige fundering van de weg is niet sterk genoeg voor het zware verkeer dat daar rijdt. Daardoor ontstaat schade aan het asfalt. De fundering wordt versterkt en er wordt nieuw asfalt aangebracht. 11. Vervangen duikers Haambergweg+Molenstraat+Bosakkerweg: € 512.420 Vervangen huidige duikers door langere duikers. Daardoor komt er meer ruimte voor de berm waardoor de verkeersveiligheid verbetert. 12. Speeltoestellen: € 150.000 Het vervangen van speeltoestellen die technisch zijn afgeschreven. Conform besluit begroting 2022 wordt hiervoor jaarlijks een krediet ter beschikking gesteld. Dit bedrag staat los van de € 400.000 die in 2022 beschikbaar is gesteld, dat bedrag is bestemd voor uitbreiding van speelvoorzieningen. Riool en afvalwater beheer Dit betreft investeringen aan het rioolstelsel.

We volgen hierin we het Gemeentelijk Riolerings Plan 2022-2026. In dit plan zijn deze investeringen uitgebreid uitgewerkt. De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’. 13. Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2024: € 1.682.312 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering. De komende jaren optimaliseren we het functioneren van het vrijvervalriool. 14. Optimalisatie mechanische leidingen 2024: € 93.000 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering. De komende jaren optimaliseren we het functioneren van de mechanische leidingen (drukriool en persleidingen). 15. Renovatie hoofdgemalen 2024: € 312.000 Gemalen, drukriolering en IBA’s vervangen of renoveren we als dat nodig is. 16. Renovatie drukriolering 2024: € 255.000 Gemalen, drukriolering en IBA’s vervangen of renoveren we als dat nodig is.

29

17. Aanpassen wadi's en buffers 2024: € 36.000 Gedurende de planperiode van het huidige GRP willen we een aantal wadi’s (= water afvoer drainage en infiltratie) en buffers voor wateropvang omvormen en beter inrichten voor het beheer. Onderhouden en verduurzamen accommodaties De investering in het parkeerterrein van RKMSV heeft een relatie met programma 3.3 Sport en bewegen en doelstelling 2. ‘Sportvoorzieningen en sportaccommodaties zijn zoveel mogelijk van de gemeenschappen zelf en zijn zo optimaal mogelijk in gebruik’. De investering bij de blokhut Jong Nederland Maasbree is gerelateerd aan programma 3.1 Gemeenschapsontwikkeling doelstelling 2. “Wij voeren een subsidiebeleid dat gericht is op stabiliteit en ontwikkelperspectief van verenigingen en stichtingen” en doelstelling 3. ‘Eigenaarschap van accommodaties ligt zo veel mogelijk bij gemeenschappen, organisaties en verenigingen’. 18. Verharden van parkeerterrein RKMSV (Meijel): € 214.000 De parkeerplaats bij voetbalvereniging RKMSV bestaat op dit moment in zijn geheel uit halfverharding. De voetbalvereniging heeft de wens om deze te verharden. Door de rijbaan te verharden met asfalt zal in de toekomst voorkomen worden dat er gaten ontstaan. Door de parkeerstroken te behouden als halfverharding blijft er ruimte voor het regenwater om te infiltreren in het gebied.

Door de nieuwe indeling van het parkeerterrein ontstaat er ruimte voor extra groen in de vorm van bomen en onderbeplanting. 19. Bijdrage renovatie blokhut Jong Nederland Maasbree (Maasbree): € 60.000 Stichting Jong Nederland Maasbree heeft vanaf 1979 een eigen blokhut. In 1999 is de blokhut uitgebreid en voor het eerst gerenoveerd. Nu is de blokhut toe aan een verduurzaming, maar ook is een dakrenovatie dringend nodig vanwege ontstane lekkages en aanverwante schade aan het gebouw. Een gemeentelijke bouwkundige schouw en toets bevestigen de noodzaak van een volledige vervanging van de dakafwerking. De verduurzaming financiert de stichting zelf. Voor de dakrenovatie is de stichting niet in staat geweest om voldoende geld te reserveren. Mede daarom vraagt de stichting om een investeringssubsidie voor uitvoering van de dakrenovatie in 2024. Het aangereikte subsidieverzoek en het projectplan met o.a. een investerings-, financierings- en exploitatiebegroting zijn getoetst op aspecten van o.a. kosten, noodzaak en toekomstbestendigheid. Voorgesteld wordt om, volgens het huidige beleid voor jeugdaccommodaties, een investeringssubsidie van 50% van de geraamde renovatiekosten beschikbaar te stellen aan de stichting. Dit komt neer op een investeringssubsidie van afgerond maximaal € 60.000.

Bedrijfsvoering: In deze rubriek zijn diverse investeringen opgenomen die verband houden met eigen bedrijfsvoering. Dat betreft o.a. bedrijfsmiddelen voor de afvalinzameling (programma 1.2), buitendienst en ICT (programma 6.1). 20. Straatstofzuiger: € 25.000 Voor het ruimen van straatvuil in centra is het gebruik van een straatstofzuiger wenselijk. Deze milieuvriendelijke, vrijwel geruisloze en ergonomische stofzuiger is zonder overlast inzetbaar tijdens winkeltijden. De kapitaallasten worden gedekt uit het product afval. 21. Vervangen en verduurzamen tractie buitendienst: € 381.920 Diverse tractiemiddelen moeten in 2024 worden vervangen. De nieuwe voertuigen voldoen aan de duurzaamheidseisen. In de begroting is al rekening gehouden met de kapitaallasten die de jaarlijkse vervanging van tractiemiddelen met zich meebrengt. Vanwege de hoge inflatie is het budget met 10% opgehoogd ten opzichte van voorgaande jaren. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting. 22. Vervanging van 3 vuilniswagens: € 930.000 Drie vuilniswagens (voor het huis-aan-huis inzamelen) zijn afgeschreven en moeten worden vervangen. Deze voertuigen voldoen aan de duurzaamheidseisen (HVO100 schone diesel). De kapitaallasten worden gedekt binnen het product afval.

30

23. Vervanging werkplekken (schermen/thin clients): € 178.000 In 2024 staat de vervanging van de werkplekken in het Huis van de Gemeente en de gemeentewerf op het programma. De werkplekken zijn eind 2017 aangeschaft, hebben een levensduur van 6 jaar en technisch gezien is vervanging noodzakelijk. Met de aanschaf is een bedrag van € 178.000 gemoeid. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting. 24. Vervanging Wifi Huis van de Gemeente en buitendienst: € 45.000 Het Wifi-netwerk, aangeschaft tijdens de verbouwing van het Huis van de Gemeente in 2015, heeft in de praktijk een levensduur van ruim 8 jaar. De huidige installatie wordt vanaf medio 2024 niet meer ondersteund en daardoor kan de veiligheid niet meer worden gegarandeerd. Daarom moet deze in 2024 vervangen worden. Hiermee is een bedrag van € 45.000 gemoeid. Vanwege de aangescherpte veiligheidseisen gaan we bij het Wifi-netwerk uit van een afschrijvingstermijn van 6 jaren. Dit krediet wordt samengevoegd met het krediet van punt 23, omdat beide vervangingscycli gelijk lopen en integraal worden opgepakt. Sociaal domein: De investeringen in de rubriek sociaal domein hebben een relatie met programma 2.2 Zorg en ondersteuning en dragen o.a. bij aan doelstelling 3. ‘Er is maatschappelijke opvang voor kwetsbare groepen’ en 2.

‘Er zijn toegankelijke algemene voorzieningen aangevuld met passende maatwerkvoorzieningen‘. 25. Wmo vervoersvoorzieningen: € 500.000 Reguliere aanschaf van vervoersvoorzieningen in het kader van de Wmo die aan cliënten in bruikleen worden gegeven maar waarvan de gemeente eigenaar blijft. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting.

31

Claims Begroting 2024 Nr

Omschrijving

Betrekking op periode

2024

1

Verhogen onderhoudsbudget verlichting

structureel

150.000

150.000

150.000

150.000

2

Verkeer en vervoer

structureel

60.000

60.000

60.000

60.000

3

Kunstensymposium Baarlo

eenmalig

25.000

4

Nieuwe taken Omgevingswet

structureel

100.000

100.000

100.000

100.000

5

Uitbreiding taken Maatschappelijke ontwikkeling en Omgevingsontwikkeling

structureel

180.000

180.000

180.000

180.000

6

Structurele inzet BOA's

structureel

110.000

7

Handhaving, veiligheid en Bibob

structureel

172.000

172.000

172.000

172.000

8

Huisvestingsfonds

2024-2028

100.000

100.000

100.000

100.000

9

Bijdrage toeristisch platform

Structureel

185.000

185.000

185.000

185.000

10

Nieuwe burgemeester 2024

Eenmalig

75.000

0

0

0

Totaal

Dekking

2025

Dekking

2026

Dekking

2027

Dekking

25.000

110.000

1.157.000

135.000

32

110.000

1.057.000

110.000

110.000

110.000

1.057.000

110.000

110.000

110.000

1.057.000

110.000

110.000

Toelichting claims 2024 – 2027 1. Verhogen onderhoudsbudget verlichting: € 150.000 Relatie met programma 1.2; doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’. Voor openbare verlichting is de afgelopen jaren gebruikt gemaakt van een voorziening maar deze is niet meer toereikend. Het voorstel is om geen gebruik meer te maken van een voorziening maar om kosten voor vervangen van armaturen op te nemen in het reguliere onderhoudsbudget. In 2023 wordt het onderhoud van verlichting opnieuw aanbesteed. Pas na afronding van deze procedure is met zekerheid met welk bedrag het budget opgehoogd moet worden. Naar verwachting zal dit bedrag rond de € 150.000 liggen. 2. Verkeer en vervoer: € 60.000 Relatie met programma 1.2; doelstelling 2. ‘Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is’. Verhoging budget verkeer en vervoer is noodzakelijk om de toenemende ontwikkelingen en werkzaamheden op het gebied van mobiliteit en verkeersveiligheid uit te voeren. Uit dit budget faciliteren we lokale en regionale mobiliteitsvraagstukken en voeren we deze uit. De kosten van verkeerstechnisch beheer en onderhoud stijgen: bijvoorbeeld diverse verkeersmaatregelen die we uitvoeren n.a.v.

meldingen van inwoners en ondernemers op het gebied van parkeren en verkeersveiligheid. Naast investeringen in infrastructurele verkeersveiligheids-maatregelen en verkeerseducatie op scholen gaan we meer inzetten op gedragsbeïnvloeding om de verkeersveiligheid te bevorderen op diverse thema’s. Daarnaast stijgen de kosten voor regionale samenwerking op het gebied van mobiliteit onder Trendsportal. 3. Kunstensymposium Baarlo: € 25.000 Relatie met programma 3.4; doelstelling 1. ‘Kunst en cultuur bieden plezier en dragen bij aan het bereiken van individuele en sociale zingeving, zelfvertrouwen, intellectuele ontplooiing, ontspanning en positieve gezondheid. Kunst en cultuur zijn krachtige middelen om in te zetten en spelen een grote rol bij het bevorderen van een goed functionerende maatschappij’. Steengoed Baarlo wil in juni 2024 het tweede Beeldhouwsymposium organiseren. Dit is een opvolger van het kunstsymposium dat in 2018 is georganiseerd in het kader van 800 jarig bestaan van Baarlo. Toen zijn er 6 kunstwerken ter plaatse gehouwen in het kasteelpark. Het concept voor 2024 is in grote lijnen gelijk als aan dat van 2018. Het voorstel is om deze incidentele kosten te dekken uit de reserve Kunst en Cultuur. 4.

Nieuwe taken Omgevingswet: € 100.000 Relatie met programma 5.1; doelstelling 5 ‘ Handelingen in strijd met geldende regels beëindigen als waarborg voor een gezonde en veilige leefomgeving. En met programma 1.1; doelstelling 1.3. ‘We gaan op een duurzame, bewuste wijze om met onze fysieke leefomgeving en koesteren de diversiteit hiervan. Hierin stimuleren en faciliteren we het gemeenschappelijk eigenaarschap van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.’ Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2024 komt er een aantal extra taken naar onze gemeente. Gemeenten worden verantwoordelijk voor bodemtaken, centrale voorziening geluidsgegevens, register externe veiligheid (REV) en uitbreiding bedrijven bestand. Voor de uitvoering van deze taken is structureel extra budget nodig. 5. Uitbreiding taken Maatschappelijke ontwikkeling en Omgevingsontwikkeling: € 180.000 Relatie met programma’s: 1.1; doelstelling 2: Een fysieke leefomgeving die samen met de gemeenschap ontwikkeld is. 1.1; doelstelling 6: Woningbestand duurzaam in balans 2.2; doelstelling 4: We faciliteren gemeenschappen en (groepen)burgers bij het bevorderen van een gezonde leefstijl. 3.1; doelstelling 1: Vitale gemeenschappen die regie hebben over de eigen ontwikkeling 3.2: doelstelling 1: Een goede, gezonde en stimulerende fysieke leeromgeving.

Er is een aanzienlijke hoeveelheid lokale projecten op het gebied van omgevingsontwikkeling en maatschappelijke ontwikkeling die worden opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn: gebiedsanalyses, woningbouwopgave, uitbreiding industrieterreinen, ontwikkelingen m.b.t. De Heuf, MFA De Paort, sporthal Maasbree, onderwijshuisvesting. Daarnaast spelen landelijk diverse ontwikkelingen die ook hun weerslag hebben op de gemeentelijke taken. Voorbeelden zijn de Omgevingswet, spreidingswet en opvang nieuwkomers, het preventie-akkoord. Binnen de huidige bezetting kunnen deze taken niet allemaal worden uitgevoerd dus is structurele uitbreiding nodig.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=PeelenMaas&id=70cd62b6-852d-4ead-b32c-1b40f476287e