2023-092 03 Begroting 2024 Peel en Maas
Tekst van het document
1
2
Inhoudsopgave:
Pagina:
Algemeen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten begroting 2024 3. Kerngegevens en indicatoren 4. Overzicht thema’s, programma’s en producten
5 5 6 8 15
Financiële begroting 2024 5. Financiële positie Peel en Maas 2024 – 2027 a. Baten en lasten 2024 – 2027 b. Toelichting op financiële positie c. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien d. Ombuigingsmaatregelen e. Overhead en treasury f. Investeringen en claims 2024 g. EMU saldo en geprognotiseerde balans 2024-2027
17 17 18 22 23 24 25 36
Beleidsbegroting 2024 6. Programmabeschrijvingen: 1 Thema Ruimte 1.1 Vitale leefomgeving 1.2 Beheer fysieke leefomgeving
38 40 40 44
38
2 Thema Sociaal domein 2.1 Werk en inkomen 2.2 Zorg en ondersteuning 2.3 Jeugd en onderwijs
48 48 51 55
3 Thema Vitale gemeenschappen 3.1 Gemeenschapsontwikkeling 3.2 Onderwijshuisvesting 3.3 Sport en bewegen 3.4 Kunst en cultuur
59 59 63 65 69
4 Thema Economie 4.1 Economie
71 71
5 Thema Integrale veiligheid 5.1 Integrale veiligheid
73 73
6 Thema Bestuur, communicatie en dienstverlening 6.1 Bestuur, communicatie en dienstverlening
77 77
7. Paragrafen: A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing B. Onderhoud kapitaalgoederen C. Financiering D. Bedrijfsvoering E. Verbonden partijen F. Grondbeleid G. Lokale heffingen H. Demografische ontwikkelingen I. Wet open overheid Bijlagen: A. Overzicht baten en lasten 2024 op productniveau B. Overzicht structureel begrotingsevenwicht 2024 - 2027 C. Overzicht reserves en voorzieningen 2024 – 2027 D. Specificatie algemene uitkering 2024 E. Overzicht baten en lasten 2024 op taakveldniveau F. Overzicht baten en lasten 2022 en 2023
81 82 91 98 101 102 118 124 131 132
3
133 134 136 139 145 147 149
4
1. Inleiding De Kadernota 2024 vormt in financieel opzicht de basis voor deze begroting. We sluiten aan op de exploitatiesaldi uit die kadernota en geven aan waar deze zijn aangepast en geactualiseerd.
De opbouw van deze begroting Financieel In het eerste deel van de begroting staan de uitgangspunten, de kerngegevens, de indicatoren en een overzicht van de verwachte begrotingssaldi met toelichting. Hier staan ook de voorgestelde investeringen en claims. Ons beleid In het tweede deel van de begroting staan zes thema’s die de kapstok vormen. De zes thema’s zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Ruimte Sociaal Domein Vitale Gemeenschappen Economie Integrale Veiligheid Bestuur, Communicatie en Dienstverlening
Bij elk thema horen programma’s. Deze beschrijven we aan de hand van vier vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we om dit te bereiken? • Wat gaat het kosten? • Wat doen we nog meer? Voor de antwoorden op deze vragen zijn de programmadoelen en de uitvoeringsafspraken het vertrekpunt. Deze vinden hun oorsprong in de kaderstellingen die door de raad zijn vastgesteld. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn, stellen we de doelen en afspraken bij. Per programma zijn ook de investeringen, de claims en de verbonden partijen genoemd. Dit geeft per programma inzicht in de ontwikkellijn, de productielijn en de kosten. Paragrafen Overkoepelende onderwerpen zoals risico’s, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, lokale lasten, zijn in de paragrafen omschreven. Bijlagen De bijlagen vormen het laatste onderdeel van deze begroting.
5
2. Uitgangspunten begroting 2024 Deze begroting is gebaseerd op de uitgangspunten die zijn benoemd in de kadernota die afgelopen september in uw raad werd behandeld. Verder zijn de onderstaande uitgangspunten van toepassing:
Overhead Volgens de regelgeving BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is voorgeschreven dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. De overhead blijft als apart onderdeel (taakveld) zichtbaar in de begroting. Alleen de overheadkosten die samenhangen met investeringen en projecten worden nog doorbelast. Er is een algemeen overheadtarief berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2024. In de paragraaf Lokale heffingen staat de exacte berekening en een nadere toelichting.
Investeringen en kapitaallasten De nota activabeleid is door de gemeenteraad vastgesteld en vormt het uitgangspunt voor de wijze waarop we investeringen activeren en kapitaallasten berekenen. De onderstaande uitgangspunten met betrekking tot de waardering en afschrijving van de gemeentelijke eigendommen worden in acht genomen:
-
Voor het bepalen van de afschrijvingstermijnen gelden de volgende termijnen, tenzij anders is bepaald: Onderdeel
Afschrijvingstermijn (in jaren)
Rioleringen Vrijvervalrioleng en persleidingen Gemalen renovatie Drukriolering mechanisch/elektrisch Milieu- en klimaatmaatregelen Grondwatermaatregelen Wegen Wegen; elementverhardingen (klinkers) Wegen; asfalt Wegen; beton Parkeerplaatsen Lichtmasten Armaturen Vervoermiddelen Vrachtauto’s, tractoren en heftrucks Kolkenzuigers Vuilnisauto’s Pick-up’s Grasmaaiers Wmo vervoersvoorzieningen Gebouwen Nieuwbouw Uitbreiding/renovatie/verbouwing Kleedlokalen sportverenigingen C.V. installaties Beveiligingssystemen Zonnepanelen Warmtepompen Overige elektrotechnische installaties Machines. Apparaten en installaties Gladheidsbestrijdingsmiddelen Bladvegers Basis ICT Hardware werkplekken/audiovisuele middelen Kantoormeubilair
60 15 15 60 60 40 40 60 40 50 25 10 10 8 6 7 5 40 25 30 15 8 15 15 15 12 8 4 6 10
6
-
-
-
Er wordt geactiveerd voor investeringen boven de € 25.000. Investeringen onder de € 25.000 worden ten laste van de exploitatie in het jaar van aanschaf gebracht. Indien externe richtlijnen anders voorschrijven, worden deze gevolgd. Voor nieuwe investeringen wordt in principe uitgegaan van een lineair afschrijvingssysteem. Bij de kapitaallasten wordt rekening gehouden met het moment van realisatie van de investeringen, zodat kapitaallasten naar rato worden opgenomen. In de begroting wordt voor het jaar van investering rekening gehouden met een bepaalde onderuitputting op basis van de verwachte datum van ingebruikname. Voor de bepaling van het rentepercentage in 2024 over de boekwaarde van de nieuwe investeringen is het rentepercentage gesteld op 0,75%. Dat is gebaseerd op de (afgeronde) gemiddelde rentelasten. De vrije ruimte voor kapitaallasten van nieuwe investeringen bedraagt in principe jaarlijks € 250.000. Naast de investeringen, waarvan de kapitaallasten ten laste van de vrije begrotingsruimte komen, zijn er ook investeringen mogelijk waarvan de kapitaallasten worden gedekt uit bestaande budgetten, reserves en voorzieningen of via direct aan de investering verbonden inkomsten. Voor ‘majeure’ investeringsprojecten zijn aanvullende budgetten opgenomen als dekking voor kapitaallasten. Die budgetten zijn: 2024: € 750.000 2025: € 950.000 2026: € 1.150.000 2027: € 1.350.000
De verwerking van de geactiveerde uren Uit de capaciteitsplanningen van de verschillende teams komt naar voren dat een deel van de uren besteed wordt aan investeringen en projecten. Deze doorberekende uren en kosten hebben dus geen directe invloed op het begrotingssaldo. In 2024 wordt een bedrag van € 1.614.476 (12.775 uur) doorbelast naar investeringen en projecten.
Reserves en voorzieningen In bijlage C wordt een meerjarig overzicht verstrekt van de aanwezige reserves en voorzieningen.
7
3. Kerngegevens en indicatoren INWONERS PEEL EN MAAS per 1 januari
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024 (verwacht)
Inwoners 0 – 3 jaar
1.456
1.489
1.508
1.492
1.593
1.612
1.618
Inwoners 4 – 16 jaar
5.907
5.795
5.665
5.603
5.520
5.582
5.535
inwoners 17-25 jaar
4.314
4.330
4.373
4.434
4.555
4.594
inwoners 26-40 jaar
6.919
7.048
7.234
7.443
7.657
7.974
inwoners 41 -64 jaar
15.277
15.126
14.946
14.978
15.180
14.971
Inwoners 17 - 64 jaar Inwoners van 65 jaar en ouder
26.717
26.510
26.504
26.553
26.855
27.392
27.539
9.239
9.525
9.753
10.013
10.310
10.699
10.928
Inwoners totaal
43.319
43.319
43.430
43.661
44.278
45.285
45.620
50.000
45.000
40.000
35.000
Inwoners van 65 jaar en ouder Inwoners 17 - 64 jaar
30.000
Inwoners 4 – 16 jaar 25.000 Inwoners 0 – 3 jaar 20.000
15.000
10.000
5.000
0
8
INWONERS PEEL EN MAAS per 1 januari
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Baarlo
6.502
6.510
6.510
6.484
6.465
6.517
6.443
Beringe
2.124
2.122
2.127
2.148
2.141
2.145
2.198
Egchel
1.235
1.268
1.290
1.329
1.433
1.533
1.552
Grashoek
1.661
1.649
1.650
1.656
1.649
1.699
1.696
Helden
6.185
6.227
6.210
6.245
6.292
6.398
6.472
Kessel
3.423
3.416
3.403
3.354
3.400
3.377
3.397
INWONERS PER KERN
Kessel – Eik
795
794
808
802
802
810
812
Koningslust
1.199
1.229
1.235
1.253
1.255
1.251
1.251
Maasbree
6.522
6.520
6.512
6.626
6.855
7.249
7.561
Meijel
6.164
6.098
6.159
6.146
6.261
6.492
6.430
Panningen
7.509
7.486
7.526
7.618
7.725
7.814
7.808
43.319
43.319
43.430
43.661
44.278
45.285
45.620
Baarlo 6.443
7.808
Beringe Egchel
2.198 1.552 6.430
1.696
Grashoek Helden Kessel Kessel – Eik
6.472
Koningslust Maasbree
7.561 3.397 1.251
812
9
Meijel Panningen
UITKERINGSGERECHTIGDEN
1-1-2018
1-1-2019
1-1-2020
1-1-2021
1-1-2022
1-1-2023
01-01-2024 (verwacht)
WWB
364
351
315
305
327
337
345
BBZ l.o.
1
1
0
2
0
0
0
IOAW / IOAZ
63
64
59
56
40
38
38
WSW
297
282
275
220
193
182
175
2024 (verwacht)
2023
2022
WWB BBZ l.o.
2021
IOAW / IOAZ WSW
2020
2019
2018 0
100
200
300
400
500
10
600
700
800
Indicatoren Gemeenten zijn (op basis van het BBV) verplicht om in de begroting en jaarstukken een aantal voorgeschreven prestatie-indicatoren op te nemen. Die indicatoren worden door de gemeenten niet zelf gevuld maar op landelijk niveau op uniforme wijze verzameld en gevuld. Op die manier zijn voor elke gemeente de indicatoren op dezelfde wijze samengesteld en gedefinieerd en is een betere vergelijkbaarheid tussen gemeenten mogelijk. Via de website www.waarstaatjegemeente.nl worden deze gegevens ontsloten. Naast deze landelijk ter beschikking gestelde indicatoren zijn er nog vijf indicatoren die op basis van eigen gemeentelijke informatie moeten worden ingevuld. Dat betreft: - Formatie: Fte. per 1.000 inwoners (toegestane formatie) - Bezetting: Fte. per 1.000 inwoners (werkelijke bezetting) - Apparaatskosten: Kosten per inwoner - Externe inhuur: Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten externe inhuur - Overhead: % van de totale kosten Eigen indicatoren: Peel en Maas Indicator:
Eenheid
Formatie
Begroting 2024
Begroting 2023
Jaarstukken 2022
FTE per 1.000 inwoners
7,62
7,22
7,32
Bezetting
FTE per 1.000 inwoners
7,56
7,31
7,26
Apparaatskosten*
Kosten per inwoner
€ 749,84
€ 674,22
€ 646,82
Externe inhuur
Kosten in euro’s
€ 1.940.944
€ 1.903.412
€ 1.927.960
Externe inhuur
% van totale loonsom
6,36%
7,03%
7,50%
Overhead
% van de totale kosten
12,01%
11,86%
10,23%
* Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.
De toename in de apparaatskosten in 2024 is grotendeels het gevolg van de hogere personeelskosten. In de begroting 2023 waren de effecten van de CAO 2023 nog niet verwerkt bij de personeelskosten. De salarisstijgingen als gevolg van die CAO zijn bij de begroting 2024 wel verwerkt.
11
Landelijke indicatoren: Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 2024 inwoners 2020 2021 2022 2023 2024 PEEL EN MAAS
INDICATOR
Eenheid
Toelichting indicator
Woonlasten éénpersoonshuishouden
€
675
691
719
767
781
867
2023
vlgns. berekeningen COELO
Woonlasten meerpersoonshuishouden
€
725
741
769
817
831
949
2023
vlgns. berekeningen COELO
WOZ-waarde woningen
x € 1.000
234
246
261
285
357
x
2023
Nieuwgebouwde woningen
aantal per 1.000 woningen
8,4
8,1
9,2
12,4
7,8
8,2
2022
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
69
36
38
42
42
137
2020
Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.
%
4,8
7,3
10,5
20,4
32,2
Geen data
2021
Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Winkeldiefstal
aantal per 1.000 inw.
0,7
0,7
0,7
0,5
0,8
1,2
2022
Geweldsmisdrijven
aantal per 1.000 inw.
1,7
2,2
2,1
1,9
2,4
3,2
2022
Diefstal uit woning
aantal per 1.000 inw.
2,3
2,3
2,3
1,5
1,1
1,2
2022
Vernieling en beschadiging
aantal per 1.000 inw.
3,2
2,9
5,8
3,8
4,1
4,8
2022
Verwijzingen Halt
per 1.000 inw. 12-17 jr
2
5
6
3
6
8
2022
%
0,71
0
1
1
0
1
2021
Hernieuwbare elektriciteit
Jongeren met delict voor rechter
12
Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 2024 2020 2021 2022 2023 2024 inwoners PEEL EN MAAS
INDICATOR
Eenheid
Toelichting indicator
Demografische druk
%
73,7
73,8
74,3
74,7
74,7
79,1
2023
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Niet-sporters
%
46,6
46,6
46,6
48
48
50,7
2020
Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.
Banen
per 1.000 inw 15-64 jr
621,5
661,6
663,6
670,2
682,4
726,1
2022
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Vestigingen van bedrijven
per 1.000 inw 15-64 jr
139,2
145
148,6
155,2
161,5
167,6
2022
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Netto arbeidsparticipatie
%
71,7
72,5
72,4
72,4
74,1
72,5
2022
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
Functiemenging
%
48,7
49,9
49,8
49,9
50,3
50,2
2022
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
144
146,5
173,4
152.6
152,6
277,7
2021
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Participatiewet.
Lopende re-integratievoorzieningen
per 10.000 inw 15-65 jr
501
305,2
268,9
268,9
237,4
192
2022
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
per 10.000 inwoners
430
500
540
540
490
Geen data
2022
% kinderen in uitkeringsgezin
%
2,39
3
3
3
3
4
2021
Werkeloze jongeren
%
0,57
1
1
1
1
1
2021
13
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 2024 2020 2021 2022 2023 2024 inwoners PEEL EN MAAS
INDICATOR
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)
Eenheid
Toelichting indicator
%
1,9
1,3
1,1
1
1
1,6
2021
Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlingen
1,13
1,1
1,9
1,1
2,1
4,2
2022
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen.
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
8,76
9
10
6
10
21
2022
Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
7,4
9
9,3
11,4
11,2
13,2
2022
Jongeren met jeugdreclassering
%
0,2
0,2
0,2
0,3
0,2
Geen data
2022
Jongeren met jeugdbescherming
%
0,9
1
1
1,1
1,1
1,2
2022
14
5.0in
4. Overzicht thema’s / programma’s / producten Programma
1 1.1 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 1.2 120 121 122 123 124 125 126 2 2.1 212 213 214 2.2 222 223 224 225 226 227 228 229 2.3 231 232 233 3 3.1 311 312 313 314 3.2 325 3.3 331 332 333
Product Vitale leefomgeving
Vitale leefomgeving Beleidskader ruimtelijke ontwikkeling Plattelandsontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling kernen Gronden Uitvoering ruimtelijke ontwikkeling Beleidskader wonen Wonen - volkshuisvesting Grondexploitatie wonen Beleidskader vergunning en toezicht Integrale vergunningverlening Toezicht fysieke leefomgeving Beheer fysieke leefomgeving Beleidskader openbare ruimte Afvalinzameling Wegen Wijk, natuur en landschap Water en riolering Verkeer, vervoer en ondergrondse infrastructuur Openbare verlichting Sociaal domein Werk en Inkomen Werk Inkomen Minima Zorg en Ondersteuning Huishoudelijk werk Woonvoorzieningen Leef- en vervoersvoorzieningen Wmo begeleiding Uitvoeringsprogramma WWZ Maatschappelijke opvang Volksgezondheid Bedrijfsvoering sociaal domein Jeugd en Onderwijs Jeugdhulp Jeugd en gezin Onderwijs Vitale gemeenschappen Gemeenschapsontwikkeling Beleidskader gemeenschapsontwikkeling Samenlevingsopbouw Gemeenschapsaccommodaties Leerontwikkelroutes Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Sport en Bewegen Beleidskader Sport en bewegen Sport en bewegen Sportvoorzieningen en –accommodaties
15
Programma 3.4 341 342 343 344 4 4.1 411 412 421 422 423 424 425 426 427 428 429 5 5.1 510 515 520 6 6.1 611 612 613 614 615 616 620 711 712 713 714 715
Product
Kunst en Cultuur Beleidskader kunst en cultuur Cultuurstimulering Cultuurbehoud Culturele voorzieningen/accommodaties Economie Economie Beleidskader economische ontwikkeling Regionale economische samenwerking Beleidskader bedrijven Bedrijventerreinen Platteland Detailhandel Grondexploitatie werklocaties Ondernemersloket Beleidskader toerisme en promotie Recreatie en toerisme Evenementen Integrale veiligheid Integrale veiligheid Openbare orde en veiligheid Brandweerdistrict Peel en Maas Handhaving fysieke leefomgeving Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Gemeenteraad Burgemeester en wethouders Ondernemingsraad Rekenkamercommissie Regionale bestuurlijke samenwerking Verkiezingen Burgerzaken Algemene dekkingsmiddelen en overige taakvelden Algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Onvoorzien Overhead Treasury
16
5. Financiële positie Peel en Maas 2024-2027 A. Baten en lasten op programmaniveau 2024 – 2027* Programma
2024 LASTEN
2025 BATEN
LASTEN
2026 BATEN
LASTEN
2027 BATEN
LASTEN
BATEN
1.1
Vitale leefomgeving
7.571.052
2.074.577
6.784.429
2.088.971
6.762.442
2.103.099
6.844.526
2.116.175
1.2
Beheer fysieke leefomgeving
19.022.849
10.937.685
19.582.895
11.220.550
19.945.127
11.377.112
19.992.966
11.595.945
2.1
Werk en inkomen
17.685.465
7.340.600
17.685.509
7.441.206
17.269.850
7.491.206
17.182.989
7.541.206
2.2
Zorg en ondersteuning
15.277.630
2.725.000
15.516.202
2.726.500
15.877.595
3.076.500
16.170.731
3.078.765
2.3
Jeugd en onderwijs
17.555.475
542.164
18.167.957
547.585
18.218.993
548.187
18.315.860
553.669
3.1
Gemeenschapsontwikkeling
4.414.922
228.396
4.447.162
228.500
4.503.246
228.605
4.562.187
229.111
3.2
Onderwijshuisvesting
2.130.129
53.942
2.017.619
54.481
2.018.326
55.026
2.026.345
55.577
3.3
Sport en bewegen
3.872.534
1.352.694
3.890.040
1.365.321
3.803.279
1.258.821
3.831.254
1.264.611
3.4
Kunst en cultuur
3.211.543
236.805
3.211.778
238.724
3.222.709
240.636
3.251.749
242.592
4.1
Economie
1.787.315
259.861
1.810.639
262.460
1.796.659
265.084
1.812.987
267.735
5.1
Integrale veiligheid
5.265.716
236.128
5.338.697
238.229
5.419.864
240.352
5.505.845
242.495
6.1
Bestuur, communicatie en dienstverlening
4.820.975
971.316
4.873.548
1.003.028
4.915.766
1.034.809
4.958.456
1.016.657
Algemene Dekkingsmiddelen
3.125.175
95.725.130
3.387.913 100.481.440
4.077.945
96.231.301
4.348.284
98.986.036
Overhead
14.769.380
78.028
14.967.623
78.809
15.018.794
79.597
15.156.278
80.393
Treasury
-473.212
54.329
-500.649
51.647
-463.386
48.887
-471.724
46.048
Onvoorzien
400.000
0
400.000
0
400.000
0
400.000
0
Resultaat voor bestemming TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN Dotaties en onttrekkingen aan reserves Resultaat baten lasten GERAAMD RESULTAAT
120.436.948 122.816.655 121.581.362 128.027.451 122.787.211 124.279.222 123.888.733 127.317.015 2.379.707 3.788.916
2.563.028
6.446.089 4.777.783
1.538.659
1.492.011 2.774.002
1.746.467
3.428.281 3.769.558
1.528.302
124.225.864 125.379.683 126.359.145 129.566.110 125.561.213 126.025.689 127.658.291 128.845.316 1.153.819
3.206.965
* Door afrondingsverschillen kunnen kleine afwijkingen ontstaan in de totaaltellingen.
17
464.476
1.187.025
B. Toelichting financiële positie De basis voor de begroting 2024 vormt de Kadernota 2024. In de onderstaande tabel staat de aansluiting van de huidige begrotingssaldi met de saldi uit de Kadernota 2024: 2024 1.466.228 479.326 -268.943 -158.000 -53.731 -78.498 116.885 -100.000 -350.000 -311.816 412.368
2025 4.845.318 47.085 -170.706 -158.000 -51.967 -16.716 99.334 -100.000 -275.000 -189.840 177.457
2026 418.130 -67.224 -87.894 -158.000 -51.351 -88.609 84.269 -100.000 -275.000 -262.021 52.176
Mutatie algemene reserve
0
-1.000.000
1.000.000
0
Saldi Begroting 2024 - 2027
1.153.819
3.206.965
464.476
1.187.025
Saldi Kadernota 2024 Rente en afschrijvingen Personeelskosten Indexeringen subsidies Effect m.b.t. kosten afvalverwerking Sociaal domein actualisatie Kadernota (moties) Effect 2e bijstellingsrapportage Aanvullende claims Overige Effect septembercirculaire
2027 741.898 92.895 -165.948 -158.000 -9.784 -24.384 68.828 -100.000 -275.000 -316.443 1.332.963
In de saldi is de volgende toevoeging aan de algemene reserve opgenomen 2024: € 3.000.000 2025: € 4.000.000 2026: € 2.000.000 2027: € 3.000.000
De afzonderlijke posten worden als volgt toegelicht: Rente en afschrijving: De rentekosten voor nieuwe langlopende leningen stijgen vanaf 2022, maar het gemiddelde rentepercentage op al onze leningen ligt nog relatief laag. Het financieel effect van de rentecomponent op de kapitaallasten is dus beperkt. De afschrijvingslasten bij nieuwe investeringen worden berekend vanaf het moment dat de investering daadwerkelijk in gebruik wordt genomen. Daarbij gaat het om verwachtingen die in de loop van de tijd kunnen verschuiven. Daardoor ontstaat ook fluctuaties in de verwachte kosten. In deze post is ook de vervallen bijdrage (ad. € 25.000) voor de kapitaallasten van Den Doelhof verwerkt. Personeelskosten: De raming van de personeelskosten 2024 – 2027 is gebaseerd op de verwachte bezetting per 1-1-2024 en de actuele ramingen voor sociale lasten en pensioenpremies. Daarbij is uiteraard gerekend met de huidige CAO-voorwaarden en een jaarlijkse indexering. De bedragen in de bovenstaande tabel betreffen de verschillen t.o.v. de budgetten die al bij de kadernota waren opgenomen. Vanwege de eerdere indexering voor 2026 is het verschil in dat jaar minder groot dan in de andere jaren. Indexeringen subsidies en bijdragen: In diverse overeenkomsten zijn de indexeringen gebaseerd op jaarlijkse CBS-indexcijfers.
Die indexcijfers zijn over 2023 hoger dan gebruikelijk en dat leidt dus tot extra kosten. Veel van die kosten zijn bij de kadernota al meegenomen maar voor enkele overeenkomsten (o.a. bibliotheek Maas en Peel, onderhoud door verenigingen) waren de structurele effecten toen nog niet duidelijk. Dat is nu wel het geval en dit resulteert in € 158.000 extra kosten. Effect kosten afvalverwerking: In de paragraaf Lokale lasten wordt gespecificeerd aangegeven welke (kosten)ontwikkelingen voor afvalinzameling en – verwerking in de begroting zijn verwerkt. Door mutaties in de kosten voor het verwerken van afval en lagere vergoedingen voor o.a. oud papier ontstaat er per saldo een financieel nadeel van ca. € 50.000.
18
Sociaal domein actualisatie: De budgetten voor het sociaal domein (werk en inkomen, Wmo en jeugdzorg) worden jaarlijks bijgesteld op basis van de werkelijke uitgaven, het verwachte gebruik van de voorzieningen en de indexering van de tarieven. Voor 2024 wordt een indexering verwacht die hoger zal zijn dan gebruikelijk vanwege de loonstijgingen in de nieuwe CAO’s in de zorgsector. Dat betekent dat de kosten in onze begroting ook meer zullen stijgen dan eerder verwacht. Kadernota 2024: Bij de vaststelling van de Kadernota 2024 zijn ook diverse moties aangenomen door de gemeenteraad. Een tweetal moties heeft direct financieel effect op de begroting en dat betreft de motie over de verhoging van het tarief voor de verblijfsbelasting en de jaarlijkse indexering van de waarderingssubsidies. Structurele effecten 2e bijstellingsrapportage 2023: Enkele bijstellingen van de begroting 2023 die zijn opgenomen in de 2 e bijstellingsrapportage 2023 hebben een structureel karakter en dus ook effect voor de begroting 2024. Alhoewel de 2e bijstellingsrapportage nog niet is behandeld door de gemeenteraad en we daar in principe ook niet op vooruit willen lopen zijn de structurele effecten voorzichtigheidshalve wel al verwerkt. Aanvullende claims: In de begroting zijn de financiële effecten van de claims en investeringen die in de Kadernota 2024 staan verwerkt.
Er is nog een drietal aanvullende claims opgenomen voor 2024 en verder. Dat betreft een uitbreiding van capaciteit bij het team Omgevingsontwikkeling, een structureel hogere bijdrage aan het Toeristisch-recreatief platform Peel en Maas en incidentele kosten m.b.t. afscheid burgemeester en selectie en aantreden van een nieuwe burgemeester. In onderdeel F worden deze claims nader toegelicht. Overige: Naast de genoemde oorzaken met een financieel effect op de begroting zijn er ook diverse kleinere bijstellingen en actualisaties van budgetten die ook leiden tot bijstelling van het saldo. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om recente raadsbesluiten, actualisatie van de mutaties in reserves en autonome ontwikkelingen. Effect septembercirculaire 2023: De septembercirculaire bevat voornamelijk compensatie voor verwachte loon- en prijsstijgingen in de jaren 2024 tot en met 2027 waardoor de algemene uitkering in die jaren wordt verhoogd. Mocht de prijsontwikkeling in werkelijkheid lager blijken in die jaren dan zal de algemene uitkering ook weer worden verlaagd. Daarom gebruiken we de extra middelen in de algemene uitkering voornamelijk om de algemene stelpost voor loon- en prijsstijgingen te verhogen (tot € 861.000 structureel). Als de prijzen daadwerkelijk extra stijgen kunnen we deze stelpost inzetten.
Is de prijsontwikkeling minder groot dan kunnen we deze stelpost gebruiken ter dekking van een eventueel lagere algemene uitkering. Vanaf 2027 wijzigt de grondslag waar de omvang van het gemeentefonds op is gebaseerd. Dat wordt de gemiddelde ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product over de laatste 8 jaren. Op basis van de huidige prognoses zou daardoor in 2027 een positief effect ontstaan van ruim € 1,3 miljoen. Of dat ook in werkelijkheid het geval zal zijn zullen we in de komende jaren zien. In de jaren 2024-2027 ontvangen we ook meer budget voor onze WSW-voorziening die we volgens afspraak doorbetalen aan NLW. De netto-effecten van de septembercirculaire ná ophoging van de stelpost indexatie en de bijdrage aan NLW zijn in de tabel opgenomen Mutaties algemene reserve: Om onze weerstandspositie te versterken en middelen ter beschikking te hebben die incidenteel vrij te besteden zijn voegen we jaarlijks een bedrag toe aan de algemene reserve. In 2026 zien we een terugval in de algemene uitkering en kunnen we minder toevoegen aan de algemene reserve dan eerder voorzien. In plaats van € 3 miljoen voegen we in dat jaar € 2 miljoen toe aan onze algemene reserve. Om over de periode van 4 jaar toch hetzelfde bedrag aan het weerstandsvermogen toe te voegen als opgenomen in de kadernota willen we in 2025 € 4.000.000 toevoegen in plaats van de eerder geraamde € 3.000.000.
Het begrotingsoverschot 2025 biedt daartoe voldoende ruimte.
19
Reserves Het resultaat van de begroting wordt mede bepaald door de verwachte toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In 2024 zal naar verwachting € 2,4 miljoen worden onttrokken uit verschillende reserves. Die onttrekkingen hebben merendeels betrekking op posten waarvoor in het verleden via een raadsbesluit is aangegeven dat dekking via reserves plaats zal vinden zoals (kapitaal)lasten onderwijshuisvesting, kapitaallasten Huis van de Gemeente etc. In 2024 wordt circa € 3,8 miljoen toegevoegd aan de reserves. De toevoegingen en onttrekkingen voor 2024 kunnen als volgt worden gespecificeerd: 2024 Mutaties reserves
Reserve huisvestingsfonds
Lasten begroting
Baten begroting
100.000
structureel / incidenteel
Toelichting reserves
structureel
Claim m.b.t. huisvestingsfonds
Reserve overkluizing Bosbeek
59.158
Incidenteel
Opheffen reserve
Reserve herstructureringsfonds
500.000
incidenteel
herstructureringsbudget 2022 - 2024
13.073
structureel
toevoeging t.b.v. dekking van kosten voor aanschaf materieel buitendienst
56.000
structureel
toevoeging t.b.v. dekking van kosten omgevingswet / bestemmingsplannen
510.000
incidenteel
onttrekking ter dekking van kosten m.b.t. invoering omgevingswet
390.897
structureel
onttrekking ter dekking van kosten onderwijshuisvesting
structureel
toevoeging aandeel onderwijshuisvesting in algemene uitkering
structureel
onttrekking ter dekking van kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo
structureel
toevoeging t.b.v. dekking kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo
structureel
onttrekking ter dekking kapitaallasten plan Maasdal
incidenteel
toevoeging ter versterking vermogenspositie
Reserve materialen OW Reserve Herziening bestemmingsplannen
Reserve onderwijshuisvesting 240.671 Reserve ontsluiting glastuinbouw-gebieden
41.000 50.000
Reserve Schering en inslag Algemene reserve
15.000 3.000.000
Reserve dekking kapitaallasten
416.973
structureel
onttrekking ter dekking van kapitaallasten verschillende investeringen
Reserve uitgezette middelen
510.000
structureel
onttrekking ter dekking kapitaallasten verbouwing Huis van de Gemeente
structureel
toevoeging t.b.v. dekking kosten voor licenties en onderhoud ICT
incidenteel
onttrekking ter dekking van (meer)kosten ICT inzake onderhoud en licenties
structureel
toevoeging vaste compensatie aan diverse reserves
110.000 Reserve ICT 120.000 Verschillende reserves vaste compensatie Totaal lasten / baten begroting 2024 Per saldo mutaties reserves 2024
219.172 3.788.916
2.563.028
1.225.888
20
De onderverdeling in structurele en incidentele mutaties in 2024 is als volgt: 2024
Mutaties reserves
Toevoegingen
Onttrekkingen
Structureel Incidenteel Totaal
788.916 3.000.000 3.788.916
1.373.870 1.189.158 2.563.028
Voor de jaren 2025 tot en met 2027 zijn de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves als volgt: 2025
2026
2027
Mutaties reserves
Toevoegingen*
Onttrekkingen*
Toevoegingen*
Onttrekkingen*
Toevoegingen*
Onttrekkingen*
Structureel Incidenteel Totaal
777.783 4.000.000 4.777.783
1.343.659 195.000 1.538.659
774.002 2.000.000 2.774.002
1.328.467 418.000 1.746.467
769.558 3.000.000 3.769.558
1.323.301 205.000 1.528.301
* Toevoegingen Onttrekkingen
= lasten begroting = opbrengsten begroting
Het totaaloverzicht van de reserves voor de periode 2024 – 2027 is opgenomen in bijlage C van deze begroting. Vennootschapsbelastingplicht De gemeente Peel en Maas is sinds 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting voor zover zij een onderneming in fiscale zin drijft. Op basis van de ingenomen standpunten, die met de Belastingdienst zijn besproken, worden de aangiften opgesteld. De aangiften over de jaren 2016 tot en met 2019 zijn ingediend en door de Belastingdienst conform de aangiften definitief vastgesteld. Er is over deze jaren geen vennootschapsbelasting verschuldigd. De aangifte over 2020 is ook ingediend en in behandeling bij de Belastingdienst. Er zal geen vennootschapsbelasting verschuldigd zijn. Eind 2020 is er nog een compensabel verlies van afgerond € 0,9 miljoen wat met toekomstige winsten verrekend kan worden. Over 2021 en de komende jaren is, mede gelet op de verliescompensatie, de verwachting dat ook geen vennootschapsbelasting verschuldigd is. Arbeidskosten 2024 – 2027 De berekening van de personeelskosten voor 2024 is gebaseerd op de werkelijk verwachte bezetting per 1-1-2024 conform de geldende CAO. Dat leidt tot de volgende jaarlijkse arbeidskosten inclusief de kosten van (oud-)bestuurders:
Arbeidskosten
2024 30.499.406
2025 30.926.390
21
2026 31.267.266
2027 31.607.804
C. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit zijn voornamelijk baten die niet toegerekend (mogen) worden aan een specifiek programma en zijn als volgt gespecificeerd: 2024
2025
2026
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lokale heffingen
303.634
10.276.784
305.981
10.505.325
308.352 10.739.601
311.117 10.951.486
Algemene uitkering Dividenden en rente
166.000 14.231
85.047.813 400.533
166.000 14.237
89.477.856 498.259
166.000 84.992.324 14.237 499.376
166.000 87.534.046 14.243 500.504
2.901.695
Overige
2.641.310
0
Algemene dekkingsmiddelen
3.125.175
95.725.130
Post onvoorzien
400.000
0
Lasten
2027 Baten
0 3.589.356
Lasten
Baten
0 3.856.923
0
3.387.913 100.481.440 4.077.945 96.231.301 4.348.283 98.986.036
400.000
0
400.000
0
400.000
0
Onderstaand worden de belangrijkste onderdelen nader toegelicht: Lokale heffingen Dit zijn vooral OZB-opbrengsten, verblijfsbelasting en forensenbelasting. BsGW voert voor Peel en Maas de taken voor de lokale heffingen uit. BsGW is beschreven in de paragraaf Verbonden partijen. Een specificatie van de tarieven staat in de paragraaf Lokale heffingen. Samen met BsGW is een prognose gemaakt en de tarieven zijn hierop afgestemd. 2024
2025
2026
2027
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
OZB
214.193
9.133.344
215.901
9.361.712
217.626
9.595.813 219.520
9.787.729
Verblijfsbelasting
27.007
1.126.150
27.222
1.126.150
27.439
1.126.150
27.678
1.145.943
Overige kosten en opbrengsten
62.434
17.290
62.858
17.463
63.287
17.638
63.919
17.814
303.634 10.276.784
305.981 10.505.325
Lasten
Baten
308.352 10.739.601 311.117 10.951.486
Algemene uitkering Het belangrijkste algemene dekkingsmiddel voor de gemeentelijke begroting vormt de algemene uitkering. De algemene uitkering is onder andere afhankelijk van de omvang van de rijksuitgaven (samen trap op, samen trap af). In de jaren 2024 en 2025 verwacht het Rijk forse uitgaven te doen waardoor ook het gemeentefonds in die jaren stijgt. Verder is de ‘opschalingskorting’ opgeschort. Dat is een eenzijdig door het Rijk opgelegde korting omdat gemeenten efficiënter zouden gaan werken als er alleen nog gemeenten waren met 100.000 inwoners of meer. Vanaf 2026 wordt de opschalingskorting weer van kracht en zijn de rijksuitgaven weer teruggebracht tot het niveau van 2022. Vanaf 2027 zal het gemeentefonds niet langer gekoppeld zijn aan de omvang van de overheidsuitgaven maar aan de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP). In de septembercirculaire is daarvoor al een positieve bijstelling van het gemeentefonds voor opgenomen. Wat de werkelijke effecten zullen zijn voor de ontwikkeling van het gemeentefonds wordt pas duidelijk in de komende jaren. De algemene uitkering vanaf 2026 / 2027 bevat dus nog veel onzekerheden die pas in de komende jaren meer duidelijk zullen worden. In de algemene uitkering voor 2023 is ook een bedrag opgenomen ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg.
Het Rijk heeft toegezegd dat die compensatie structureel wordt uitgekeerd maar dat is nog niet opgenomen in alle jaren van de algemene uitkering. In 2024 en 2025 zijn de middelen onderdeel van de algemene uitkering. Vanaf 2026 echter (nog) niet.
22
De provinciale toezichthouders hebben besloten dat op basis van de toezegging de compensatie wel meerjarig mag worden opgenomen. Volgens de richtlijnen van de provincie nemen we onderstaande bedragen als stelpost op: 2024
Stelpost compensatie jeugdzorg
2025 0
0
2026 628.503
2027 466.951
Deze begroting is verder gebaseerd op de gegevens uit de septembercirculaire 2023. In die circulaire zijn de gevolgen van de miljoenennota 2024 verwerkt. Als bijlage D is een specificatie van de algemene uitkering 2024 op basis van de septembercirculaire 2023 opgenomen. Dividenden / renteopbrengsten We ontvangen dividend van Enexis en de BNG omdat we aandeelhouder zijn. Ook is een lening verstrekt aan Enexis. De provincie Limburg beschrijft in haar richtlijnen voor de begroting welke bedragen aan dividend mogen worden opgenomen. 2024 Dividend BNG
159.218
Rente/Dividend Enexis
241.315 400.533
Overige algemene dekkingsmiddelen Deze post bestaat voor 2024 o.a. uit: • Kapitaallasten van nieuwe investeringen (regulier + aanvullend) • Verwachte onderuitputting kapitaallasten 2024 • Algemene stelpost voor loon- en prijsindexatie (incl. gas en elektriciteit) (€ 1.368.614) • Stelpost aanvullende kapitaallasten (nog vrij beschikbaar € 696.000); We verwachten de komende jaren extra investeringen (onder andere in onderwijshuisvesting). Om de kapitaallasten te dekken die volgen uit de extra investeringen is een stelpost opgenomen. Die extra kapitaallasten bieden ruimte voor zo’n € 3 miljoen aan aanvullende investeringen per jaar. • Budget voor de cofinanciering van projecten voor de regiodeal en investeringsagenda (nog vrij beschikbaar € 312.313 / al ingezet voor projecten: € 87.687) Onvoorzien Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft een post onvoorzien voor, maar niet de omvang. Gemeenten bepalen zelf hoe groot deze post moet zijn. Deze post is om onvoorzienbare, onvermijdbare en onuitstelbare kosten op te vangen. De post onvoorzien bedraagt structureel € 400.000.
D. Ombuigingsmaatregelen Vanwege de positieve begrotingssaldi voor 2024 – 2027 is het niet nodig om deze maatregelen te nemen.
23
E. Overhead en treasury Overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. Alleen de overheadkosten voor investeringen en projecten worden doorbelast. Het overheadtarief is berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2024. In de paragraaf Lokale heffingen staat de berekening en een toelichting. De overheadkosten 2024 van Peel en Maas zijn (per saldo) als volgt opgebouwd: Overheadkosten 2024 betreft directie, MT en strategie en ontwikkeling betreft onder andere P&O, inkoop, juridisch control, P&C, financiële administratie, secretariaat en BsGW
2.473.931
Kosten faciliteiten, informatisering en automatisering
incl. kapitaallasten en kosten voor licenties en onderhoud, telefonie
5.956.193
Kosten huisvesting
betreft kosten huis van de gemeente (netto kosten)
1.318.438
Overige kosten overhead
communicatie, algemene personeelskosten
1.129.776
Kosten management Kosten advies & control
Bruto overheadkosten
4.550.349
15.428.687
Doorbelasting naar investeringen / projecten
737.335
Overheadkosten t.l.v. begroting
14.691.352
Treasury Naast de overheadkosten moeten ook de kosten met betrekking tot treasury apart worden opgenomen: Treasury 2024 Te betalen rente m.b.t. opgenomen geldleningen (saldo)
1.026.769
Afschrijvingskosten investeringen en projecten
8.450.647
Ontvangen rente m.b.t. verstrekte geldleningen
96.055
Kosten treasury 2024 (per saldo)
9.573.471
Doorbelaste kapitaallasten naar producten
-9.933.804
Doorbelaste renteopbrengsten naar producten (bij projectfinanciering)
-41.726
Doorbelaste kapitaallasten naar projecten grondexploitatie
-16.824
Saldo treasury
-418.883
Het saldo op dit taakveld is administratief en ontstaat doordat er meer kapitaallasten worden doorbelast op basis van rekenrente (0,75%) dan er daadwerkelijk aan kosten voor rente en afschrijving ontstaat. 24
F. Investeringen en claims 2024 Jaarlijks is een budget van € 250.000 aan kapitaallasten beschikbaar ter dekking van nieuwe investeringen. Diverse investeringen hebben een ‘eigen dekking’ zoals de investeringen die in het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) staan, en tellen niet mee in de € 250.000. Uit de inventarisatie van investeringen voor de jaren 2024 en verder blijkt dat er met name in 2024 en 2025 behoefte is aan extra ruimte op het reguliere budget en is een totaalbedrag van € 400.000 per jaar beschikbaar. Naast de ruimte voor de reguliere investeringen is in deze begroting ook een stelpost opgenomen waarmee we de (kapitaal)lasten voor de aanvullende/majeure investeringen kunnen dekken. Dat betreft bijvoorbeeld projecten m.b.t. IHP (onderwijshuisvesting) en Piuspark. De stelpost bedraagt: 2024: € 750.000 2025: € 950.000 2026: € 1.150.000 2027: € 1.350.000 De financiële effecten van de nieuwe investeringen en claims zijn opgenomen in de begroting 2024 en verder. Aanvullende claims en investeringen Ten opzichte van de investeringen en claims uit de Kadernota 2024 zijn een drietal aanvullingen opgenomen in deze begroting: Investering: - Bijdrage renovatie blokhut Jong Nederland Maasbree (Maasbree). Claims: - Uitbreiding taken Maatschappelijke ontwikkeling én Omgevingsontwikkeling; - Bijdrage Toeristisch-recreatief platform Peel en Maas; - Nieuwe burgemeester 2024.
Toekomstige investeringen en claims: In de begroting nemen we alleen de investeringen en claims op waarvan we concreet kunnen aangeven wat de kosten zullen zijn. Naast die posten zijn er ook nog ontwikkelingen gaande met betrekking tot investeringen en claims die nu nog onvoldoende concreet zijn maar in de (nabije) toekomst waarschijnlijk wel aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
25
Totaal investeringen Begroting 2024 Omschrijving van de kapitaaluitgaven
Afschrijftermijn
Bruto investering
Dekking*
Netto investering
Totaal kapitaallasten
Kapitaallasten gedekt*
Kapitaallasten netto
nr
Kern
1
Algemeen
Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling KRW 2024
60
535.000
535.000
0
12.929
12.929
0
2
Algemeen
Afkoppelen bedrijfsterreinen KRW 2024
60
643.000
643.000
0
15.539
15.539
0
3
Algemeen
Groen-blauwe revolutie 2024
60
62.000
62.000
0
1.498
1.498
0
4
Algemeen
Bijdrage privaat afkoppelen 2024
60
112.000
112.000
0
2.707
2.707
0
5
Baarlo
Voorbereidingskrediet afkoppelen en herinrichten Koninginnebuurt Baarlo
40
285.000
0
285.000
9.263
0
9.263
6
Meijel
40
2.335.000
0
2.335.000
75.888
0
75.888
40
3.138.000
0
3.138.000
101.985
0
101.985
60
150.000
150.000
0
3.625
3.625
0
40
3.275.000
0
3.275.000
106.438
0
106.438
60
814.000
814.000
0
19.672
19.672
0
75.628
7a
Helden
7b
Helden
8a
Kessel
8b
Kessel
Afkoppelen en herinrichten bedrijventerrein Kruisstraat-BanmolenBosrand-Hof Bevordering verkeersveiligheid Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg bebouwde kom (incl. entree Kaupman en Rochusplein) Bijdrage maatregelen riolering Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg (incl. Kaupman en Rochusplein) Herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, Overbergstraat en Aloysiusstraat Bijdrage maatregelen riolering herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, Overbergstraat en Aloysiusstraat. Overige infrastructurele werken
9a
Panningen Reconstructie Berhardstraat e.o.
40
2.327.000
0
2.327.000
75.628
0
9b
Panningen Bijdrage riolering aan reconstructie Berhardstraat e.o.
60
768.000
768.000
0
18.560
18.560
0
10
Maasbree Reconstructie rijbaan Siberië-Zonneveld
40
1.860.000
0
1.860.000
60.450
0
60.450
11
Diverse
60
512.420
0
512.420
12.383
0
12.383
12
Algemeen Speeltoestellen
20
150.000
0
150.000
8.625
0
8.625
Vervangen duikers Haambergweg+Molenstraat+Bosakkerweg Riool en afvalwater beheer
13
Algemeen Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2024
60
1.682.312
1.682.312
0
40.656
40.656
0
14
Algemeen Optimalisatie mechanische leidingen 2024
60
93.000
93.000
0
2.248
2.248
0
15
Algemeen Renovatie hoofdgemalen 2024
15
312.000
312.000
0
23.140
23.140
0
16
Algemeen Renovatie drukriolering 2024
15
255.000
255.000
0
18.913
18.913
0
17
Algemeen Aanpassen wadi's en buffers 2024
60
36.000
36.000
0
870
870
0
Verharden van parkeerterrein RKMSV
40
214.000
214.000
6.955
0
6.955
Maasbree Bijdrage renovatie blokhut Jong Nederland Maasbree
25
60.000
60.000
2.850
0
2.850
Onderhouden en verduurzamen accommodaties 18 19
Meijel
26
27
Toelichting investeringen 2024 Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 4. Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving. 1. Kader richtlijn water (KRW) 2024: € 535.000 De Kader Richtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit aan bepaalde eisen moet voldoen. Voor de komende jaren vraagt dit nog diverse investeringen (met name in Baarlo). In ons Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) is dit vertaald in concrete maatregelen. Tot en met 2026 is daar € 2.800.000 voor gereserveerd. 2. Afkoppelen bedrijventerreinen KRW 2024: € 643.000 Bijdrage vanuit het Gemeentelijke RioleringsPlan voor het verminderen van de effecten van overstorten vanuit bedrijfsterreinen. 3. Groen-blauwe revolutie 2024: € 62.000 Samen met onze partners van Waterpanel Noord stimuleren we scholen om schoolpleinen af te koppelen en te vergroenen, de zogenaamde groen-blauwe revolutie. 4. Bijdrage privaat afkoppelen 2024: € 112.000 Deze investering is er om de huidige afkoppelregeling (Waterklaar) voor privaat terrein voort te zetten. Het waterschap draagt € 61.000 bij aan deze regeling. Het aandeel van Peel en Maas (€ 51.000) is gedekt via het GRP. Het totale budget bedraagt dus €112.000. 5.
Voorbereidingskrediet afkoppelen en herinrichten Koninginnebuurt (Baarlo): € 285.000 Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. De herinrichting geeft invulling aan de KRW opgave in Baarlo en ook wordt wateroverlast voorkomen. De voorbereidingskosten van in totaal € 500.000 zijn onderdeel van de totaal te verwachten kosten van ca. € 5.000.000. Voorbereidingskosten zullen worden gebruikt om het plan meer op detailniveau uit te werken. Daarmee kan voor 2025 gerichter uitvoeringsbudget worden aangevraagd. De geschatte (aanvullende) uitvoeringskosten 2025 bedragen ca. € 4.500.000. 6. Afkoppelen en herinrichten bedrijventerrein Kruisstraat-Banmolen-Bosrand-Hof (Meijel): € 2.335.000 Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. De herinrichting geeft invulling aan de KRW opgave in Meijel en ook wordt wateroverlast voorkomen. De werkzaamheden aan het riool worden voor € 2.643.000 gedekt uit het GRP (€ 320.000 via investering 1- KRW 2024, € 643.000 via investering 2 – afkoppelen bedrijventerreinen KRW 2024 en € 1.680.000 via investering 13 – Renovatie vrijvervalriolering 2024). Het totale budget bedraagt dus € 4.978.000. Bevordering verkeersveiligheid De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1.
‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’ en 2. ‘Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is’. 7a. Herinrichten Mariaplein en Kesselseweg bebouwde kom (Helden) : € 3.138.000 7b. Bijdrage maatregelen riolering herinrichten Mariaplein en Kesselseweg: € 150.000 Het Mariaplein en de Kesselseweg worden, ook als uitwerking van de unaniem aangenomen motie M152022, ingericht volgens het concept van Duurzaam Veilig Verkeer (DVV). Bij het ontwerpen van wegen speelt de veiligheid van de weggebruiker een belangrijke rol. Landelijke richtlijnen, normen en instrumenten helpen de wegontwerper bij het maken van een optimaal wegontwerp. Doel is verder het toekomstbestendig inrichten van het Mariaplein en de directe omgeving met de focus op beleven en ontmoeten. Op dit moment loopt het proces met het dorp nog om te komen tot een definitief ontwerp. Het aangegeven budget is een zo goed mogelijke inschatting op basis van de bekende informatie.
28
8a. Herinrichten Beeselseweg, Veers, Veersepad, e.o. (Kessel) : € 3.275.000 8b. Bijdrage maatregelen riolering Beeselseweg, Veers, e.o.: € 814.000 Duurzaam veilig herinrichten van Beeselseweg, Veers, Veersepad en Aloysiusstraat. Deze wegen vertonen schade-beelden waardoor vervanging van het wegdek nodig is. Bovendien zijn verkeerskundige aanpassingen gewenst, voor een deel ook volgend uit het verkeerscirculatieplan Kessel. Door gelijktijdig te investeren in de riolering kan ook hemelwater worden afgekoppeld. Overige infrastructurele werken De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling: 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’ en 3. ‘Een fysieke leefomgeving waarvan de gebruikers zich ‘mentaal eigenaar’ voelen’. 9a. Reconstructie Bernhardstraat e.o. (Panningen): € 2.327.000 9b. Bijdrage riolering aan reconstructie Bernhardstraat e.o.: € 768.000 Duurzaam veilig herinrichten van de openbare ruimte. In de huidige raming is geen rekening gehouden met eventuele meerkosten als gevolg van aanleg Warmte Koude net Panningen. Daarover is op dit moment nog te weinig bekend.
Het is echter belangrijk om per 2024 krediet ter beschikking te hebben, zodat we op elk moment kunnen aanhaken op de planning van het Warmte Koude net zodat daar geen onnodige vertraging ontstaat en de toegekende subsidie niet in gevaar komt. Mocht de aanleg van een Warmte Koude net om welke reden dan ook niet doorgaan, dan is een herinrichting evengoed noodzakelijk omdat de openbare ruimte technisch en esthetisch gezien aan vervanging toe is. 10. Reconstructie rijbaan Siberië-Zonneveld (Maasbree): € 1.860.000 Reconstructie van wegdek en fundering. De huidige fundering van de weg is niet sterk genoeg voor het zware verkeer dat daar rijdt. Daardoor ontstaat schade aan het asfalt. De fundering wordt versterkt en er wordt nieuw asfalt aangebracht. 11. Vervangen duikers Haambergweg+Molenstraat+Bosakkerweg: € 512.420 Vervangen huidige duikers door langere duikers. Daardoor komt er meer ruimte voor de berm waardoor de verkeersveiligheid verbetert. 12. Speeltoestellen: € 150.000 Het vervangen van speeltoestellen die technisch zijn afgeschreven. Conform besluit begroting 2022 wordt hiervoor jaarlijks een krediet ter beschikking gesteld. Dit bedrag staat los van de € 400.000 die in 2022 beschikbaar is gesteld, dat bedrag is bestemd voor uitbreiding van speelvoorzieningen. Riool en afvalwater beheer Dit betreft investeringen aan het rioolstelsel.
We volgen hierin we het Gemeentelijk Riolerings Plan 2022-2026. In dit plan zijn deze investeringen uitgebreid uitgewerkt. De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’. 13. Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2024: € 1.682.312 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering. De komende jaren optimaliseren we het functioneren van het vrijvervalriool. 14. Optimalisatie mechanische leidingen 2024: € 93.000 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering. De komende jaren optimaliseren we het functioneren van de mechanische leidingen (drukriool en persleidingen). 15. Renovatie hoofdgemalen 2024: € 312.000 Gemalen, drukriolering en IBA’s vervangen of renoveren we als dat nodig is. 16. Renovatie drukriolering 2024: € 255.000 Gemalen, drukriolering en IBA’s vervangen of renoveren we als dat nodig is.
29
17. Aanpassen wadi's en buffers 2024: € 36.000 Gedurende de planperiode van het huidige GRP willen we een aantal wadi’s (= water afvoer drainage en infiltratie) en buffers voor wateropvang omvormen en beter inrichten voor het beheer. Onderhouden en verduurzamen accommodaties De investering in het parkeerterrein van RKMSV heeft een relatie met programma 3.3 Sport en bewegen en doelstelling 2. ‘Sportvoorzieningen en sportaccommodaties zijn zoveel mogelijk van de gemeenschappen zelf en zijn zo optimaal mogelijk in gebruik’. De investering bij de blokhut Jong Nederland Maasbree is gerelateerd aan programma 3.1 Gemeenschapsontwikkeling doelstelling 2. “Wij voeren een subsidiebeleid dat gericht is op stabiliteit en ontwikkelperspectief van verenigingen en stichtingen” en doelstelling 3. ‘Eigenaarschap van accommodaties ligt zo veel mogelijk bij gemeenschappen, organisaties en verenigingen’. 18. Verharden van parkeerterrein RKMSV (Meijel): € 214.000 De parkeerplaats bij voetbalvereniging RKMSV bestaat op dit moment in zijn geheel uit halfverharding. De voetbalvereniging heeft de wens om deze te verharden. Door de rijbaan te verharden met asfalt zal in de toekomst voorkomen worden dat er gaten ontstaan. Door de parkeerstroken te behouden als halfverharding blijft er ruimte voor het regenwater om te infiltreren in het gebied.
Door de nieuwe indeling van het parkeerterrein ontstaat er ruimte voor extra groen in de vorm van bomen en onderbeplanting. 19. Bijdrage renovatie blokhut Jong Nederland Maasbree (Maasbree): € 60.000 Stichting Jong Nederland Maasbree heeft vanaf 1979 een eigen blokhut. In 1999 is de blokhut uitgebreid en voor het eerst gerenoveerd. Nu is de blokhut toe aan een verduurzaming, maar ook is een dakrenovatie dringend nodig vanwege ontstane lekkages en aanverwante schade aan het gebouw. Een gemeentelijke bouwkundige schouw en toets bevestigen de noodzaak van een volledige vervanging van de dakafwerking. De verduurzaming financiert de stichting zelf. Voor de dakrenovatie is de stichting niet in staat geweest om voldoende geld te reserveren. Mede daarom vraagt de stichting om een investeringssubsidie voor uitvoering van de dakrenovatie in 2024. Het aangereikte subsidieverzoek en het projectplan met o.a. een investerings-, financierings- en exploitatiebegroting zijn getoetst op aspecten van o.a. kosten, noodzaak en toekomstbestendigheid. Voorgesteld wordt om, volgens het huidige beleid voor jeugdaccommodaties, een investeringssubsidie van 50% van de geraamde renovatiekosten beschikbaar te stellen aan de stichting. Dit komt neer op een investeringssubsidie van afgerond maximaal € 60.000.
Bedrijfsvoering: In deze rubriek zijn diverse investeringen opgenomen die verband houden met eigen bedrijfsvoering. Dat betreft o.a. bedrijfsmiddelen voor de afvalinzameling (programma 1.2), buitendienst en ICT (programma 6.1). 20. Straatstofzuiger: € 25.000 Voor het ruimen van straatvuil in centra is het gebruik van een straatstofzuiger wenselijk. Deze milieuvriendelijke, vrijwel geruisloze en ergonomische stofzuiger is zonder overlast inzetbaar tijdens winkeltijden. De kapitaallasten worden gedekt uit het product afval. 21. Vervangen en verduurzamen tractie buitendienst: € 381.920 Diverse tractiemiddelen moeten in 2024 worden vervangen. De nieuwe voertuigen voldoen aan de duurzaamheidseisen. In de begroting is al rekening gehouden met de kapitaallasten die de jaarlijkse vervanging van tractiemiddelen met zich meebrengt. Vanwege de hoge inflatie is het budget met 10% opgehoogd ten opzichte van voorgaande jaren. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting. 22. Vervanging van 3 vuilniswagens: € 930.000 Drie vuilniswagens (voor het huis-aan-huis inzamelen) zijn afgeschreven en moeten worden vervangen. Deze voertuigen voldoen aan de duurzaamheidseisen (HVO100 schone diesel). De kapitaallasten worden gedekt binnen het product afval.
30
23. Vervanging werkplekken (schermen/thin clients): € 178.000 In 2024 staat de vervanging van de werkplekken in het Huis van de Gemeente en de gemeentewerf op het programma. De werkplekken zijn eind 2017 aangeschaft, hebben een levensduur van 6 jaar en technisch gezien is vervanging noodzakelijk. Met de aanschaf is een bedrag van € 178.000 gemoeid. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting. 24. Vervanging Wifi Huis van de Gemeente en buitendienst: € 45.000 Het Wifi-netwerk, aangeschaft tijdens de verbouwing van het Huis van de Gemeente in 2015, heeft in de praktijk een levensduur van ruim 8 jaar. De huidige installatie wordt vanaf medio 2024 niet meer ondersteund en daardoor kan de veiligheid niet meer worden gegarandeerd. Daarom moet deze in 2024 vervangen worden. Hiermee is een bedrag van € 45.000 gemoeid. Vanwege de aangescherpte veiligheidseisen gaan we bij het Wifi-netwerk uit van een afschrijvingstermijn van 6 jaren. Dit krediet wordt samengevoegd met het krediet van punt 23, omdat beide vervangingscycli gelijk lopen en integraal worden opgepakt. Sociaal domein: De investeringen in de rubriek sociaal domein hebben een relatie met programma 2.2 Zorg en ondersteuning en dragen o.a. bij aan doelstelling 3. ‘Er is maatschappelijke opvang voor kwetsbare groepen’ en 2.
‘Er zijn toegankelijke algemene voorzieningen aangevuld met passende maatwerkvoorzieningen‘. 25. Wmo vervoersvoorzieningen: € 500.000 Reguliere aanschaf van vervoersvoorzieningen in het kader van de Wmo die aan cliënten in bruikleen worden gegeven maar waarvan de gemeente eigenaar blijft. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting.
31
Claims Begroting 2024 Nr
Omschrijving
Betrekking op periode
2024
1
Verhogen onderhoudsbudget verlichting
structureel
150.000
150.000
150.000
150.000
2
Verkeer en vervoer
structureel
60.000
60.000
60.000
60.000
3
Kunstensymposium Baarlo
eenmalig
25.000
4
Nieuwe taken Omgevingswet
structureel
100.000
100.000
100.000
100.000
5
Uitbreiding taken Maatschappelijke ontwikkeling en Omgevingsontwikkeling
structureel
180.000
180.000
180.000
180.000
6
Structurele inzet BOA's
structureel
110.000
7
Handhaving, veiligheid en Bibob
structureel
172.000
172.000
172.000
172.000
8
Huisvestingsfonds
2024-2028
100.000
100.000
100.000
100.000
9
Bijdrage toeristisch platform
Structureel
185.000
185.000
185.000
185.000
10
Nieuwe burgemeester 2024
Eenmalig
75.000
0
0
0
Totaal
Dekking
2025
Dekking
2026
Dekking
2027
Dekking
25.000
110.000
1.157.000
135.000
32
110.000
1.057.000
110.000
110.000
110.000
1.057.000
110.000
110.000
110.000
1.057.000
110.000
110.000
Toelichting claims 2024 – 2027 1. Verhogen onderhoudsbudget verlichting: € 150.000 Relatie met programma 1.2; doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt’. Voor openbare verlichting is de afgelopen jaren gebruikt gemaakt van een voorziening maar deze is niet meer toereikend. Het voorstel is om geen gebruik meer te maken van een voorziening maar om kosten voor vervangen van armaturen op te nemen in het reguliere onderhoudsbudget. In 2023 wordt het onderhoud van verlichting opnieuw aanbesteed. Pas na afronding van deze procedure is met zekerheid met welk bedrag het budget opgehoogd moet worden. Naar verwachting zal dit bedrag rond de € 150.000 liggen. 2. Verkeer en vervoer: € 60.000 Relatie met programma 1.2; doelstelling 2. ‘Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is’. Verhoging budget verkeer en vervoer is noodzakelijk om de toenemende ontwikkelingen en werkzaamheden op het gebied van mobiliteit en verkeersveiligheid uit te voeren. Uit dit budget faciliteren we lokale en regionale mobiliteitsvraagstukken en voeren we deze uit. De kosten van verkeerstechnisch beheer en onderhoud stijgen: bijvoorbeeld diverse verkeersmaatregelen die we uitvoeren n.a.v.
meldingen van inwoners en ondernemers op het gebied van parkeren en verkeersveiligheid. Naast investeringen in infrastructurele verkeersveiligheids-maatregelen en verkeerseducatie op scholen gaan we meer inzetten op gedragsbeïnvloeding om de verkeersveiligheid te bevorderen op diverse thema’s. Daarnaast stijgen de kosten voor regionale samenwerking op het gebied van mobiliteit onder Trendsportal. 3. Kunstensymposium Baarlo: € 25.000 Relatie met programma 3.4; doelstelling 1. ‘Kunst en cultuur bieden plezier en dragen bij aan het bereiken van individuele en sociale zingeving, zelfvertrouwen, intellectuele ontplooiing, ontspanning en positieve gezondheid. Kunst en cultuur zijn krachtige middelen om in te zetten en spelen een grote rol bij het bevorderen van een goed functionerende maatschappij’. Steengoed Baarlo wil in juni 2024 het tweede Beeldhouwsymposium organiseren. Dit is een opvolger van het kunstsymposium dat in 2018 is georganiseerd in het kader van 800 jarig bestaan van Baarlo. Toen zijn er 6 kunstwerken ter plaatse gehouwen in het kasteelpark. Het concept voor 2024 is in grote lijnen gelijk als aan dat van 2018. Het voorstel is om deze incidentele kosten te dekken uit de reserve Kunst en Cultuur. 4.
Nieuwe taken Omgevingswet: € 100.000 Relatie met programma 5.1; doelstelling 5 ‘ Handelingen in strijd met geldende regels beëindigen als waarborg voor een gezonde en veilige leefomgeving. En met programma 1.1; doelstelling 1.3. ‘We gaan op een duurzame, bewuste wijze om met onze fysieke leefomgeving en koesteren de diversiteit hiervan. Hierin stimuleren en faciliteren we het gemeenschappelijk eigenaarschap van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.’ Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2024 komt er een aantal extra taken naar onze gemeente. Gemeenten worden verantwoordelijk voor bodemtaken, centrale voorziening geluidsgegevens, register externe veiligheid (REV) en uitbreiding bedrijven bestand. Voor de uitvoering van deze taken is structureel extra budget nodig. 5. Uitbreiding taken Maatschappelijke ontwikkeling en Omgevingsontwikkeling: € 180.000 Relatie met programma’s: 1.1; doelstelling 2: Een fysieke leefomgeving die samen met de gemeenschap ontwikkeld is. 1.1; doelstelling 6: Woningbestand duurzaam in balans 2.2; doelstelling 4: We faciliteren gemeenschappen en (groepen)burgers bij het bevorderen van een gezonde leefstijl. 3.1; doelstelling 1: Vitale gemeenschappen die regie hebben over de eigen ontwikkeling 3.2: doelstelling 1: Een goede, gezonde en stimulerende fysieke leeromgeving.
Er is een aanzienlijke hoeveelheid lokale projecten op het gebied van omgevingsontwikkeling en maatschappelijke ontwikkeling die worden opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn: gebiedsanalyses, woningbouwopgave, uitbreiding industrieterreinen, ontwikkelingen m.b.t. De Heuf, MFA De Paort, sporthal Maasbree, onderwijshuisvesting. Daarnaast spelen landelijk diverse ontwikkelingen die ook hun weerslag hebben op de gemeentelijke taken. Voorbeelden zijn de Omgevingswet, spreidingswet en opvang nieuwkomers, het preventie-akkoord. Binnen de huidige bezetting kunnen deze taken niet allemaal worden uitgevoerd dus is structurele uitbreiding nodig.