Document · PDF

2022-088 03 Bijlage A - Begroting 2023 gemeente Peel en Maas.docx

Raad 8 november 2022, gemeente Peel en MaasBij agendapunt: Vaststelling begroting 2023 gemeente Peel en Maas (2022-088)37.702 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Mochten de aanvullende maatregelen in 2023 niet nodig zijn, dan zullen we deze middelen niet onttrekken aan de algemene reserve. 2. Steunfonds energiekosten verenigingen en stichtingen Door de hoge energiekosten komen de exploitaties bij verenigingen en stichtingen (met name die een eigen accommodatie hebben) onder druk te staan. Net als we dat hebben gedaan bij corona willen we een steunfonds instellen waar verenigingen en stichtingen onder bepaalde voorwaarden een financiële compensatie kunnen ontvangen. Die voorwaarden zullen waarschijnlijk vergelijkbaar zijn met de voorwaarden voor het steunfonds corona. Hiervoor willen we in eerste instantie een budget van € 500.000 beschikbaar stellen dat we dekken uit de algemene reserve. 3. Vooronderzoek wegen Dit betreft budget om in de fase van het opstellen van de ramingen ten behoeve van kadernota en begroting al vooronderzoeken uit te voeren naar de best passende onderhoudsmaatregelen en naar maatregelen om risico’s op het gebied van milieu beter in te perken. Dit helpt om betere kostenramingen te maken voor aanstaande herinrichtingen en groot onderhoud van wegen. Het betekent ook deels een verschuiving van de kosten omdat de onderzoekskosten in de investeringskredieten lager kunnen/zullen zijn als er al gedegen vooronderzoek heeft plaatsgevonden. 4.

Verkeersonderzoek Kessel-Eik Vanuit de Dorpsontwikkelingsvisie Kessel- Eik bestaat de wens om een masterplan te maken. Daarin worden fysieke vraagstukken in samenhang met elkaar bekeken. Specifieke aandacht is gevraagd voor de infrastructuur in zijn algemeenheid, de entree van de kern en voor de ontsluiting van de kern en het bedrijventerrein. Als bouwsteen voor het genoemde masterplan laten we een onafhankelijk verkeersonderzoek uitvoeren. Uitvoering gebeurt door een externe partij om goed (en kansrijk) aan te sluiten op de eisen die de provincie stelt voor (nieuwe) aansluitingen op provinciale wegen (=Napoleonsbaan). 5. Bijdrage Retailmanagement In het najaar van 2019 is de Stichting Retailmanagement Peel en Maas opgericht met het doel om de samenwerking tussen de ondernemersverenigingen in Peel en Maas tot stand te brengen. De stichting werkt aan - en heeft als doel - het behoud van leefbare en toekomstbestendige kernen (met behoud van ieders identiteit) waarbij het versterken van de retail en horeca een grote rol speelt. Voor de opstart en de jaren 2020 en 2021 is er door de gemeente Peel en Maas € 30.000 per jaar beschikbaar gesteld. Dit bedrag is ook voor de toekomst nodig om het voortbestaan van de stichting te garanderen. In verband met de nog resterende middelen uit 2020 en 2021 is, in gezamenlijk overleg, besloten om in 2022 geen bijdrage te verlenen.

Afgesproken is dat de stichting jaarlijks verantwoording aflegt over de inzet van de gemeentelijke bijdrage over het afgelopen jaar en een plan maakt voor de inzet van de bijdrage voor het nieuwe jaar. Afhankelijk van deze evaluatie met doorkijk zal worden gekeken hoe hoog de bijdrage voor het nieuwe jaar gaat worden waarbij € 30.000 het maximale bedrag per jaar zal zijn.

6. Woonondersteuner In Peel en Maas is het goed wonen, en dat willen we ook zo houden. We denken en werken als gemeente mee bij goede initiatieven. In lijn met de motie “Woonondersteuner Peel en Maas”, aangenomen bij de behandeling van de kadernota 2021, is een medewerker aangesteld die een belangrijke schakel is tussen de dorpen, inwoners en gemeente. Zij biedt ondersteuning bij de vele vraagstukken die er zijn en nog volgen op het gebied van wonen, wonen en zorg, toepassing van nieuwe woonvormen etc. De woonondersteuner is nu anderhalf jaar actief waarbij een meerwaarde wordt ervaren. Om onze bijdrage te blijven leveren aan verdere versnelling op de woningmarkt, is het voorstel de inzet van de woonondersteuner structureel te maken. 7. Warmte-koude net Het Warmte Koude Panningen (WKP) gaat meer vorm krijgen in Panningen. De werkzaamheden voor aanleg van het WKP zullen straks goed zichtbaar en merkbaar zijn in het plangebied. Voor voorbereiding, specialistische vraagstukken en begeleiding bij de uiteindelijke uitvoering is aanvullende expertise nodig. Daar zijn extra middelen voor nodig die geen onderdeel uitmaken van de rijksbijdrage die is uitgekeerd in het kader van het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW). Deze bijdrage is namelijk vooral bedoeld om de energiebesparende maatregelen en het eigenlijke systeem mee te financieren.

Wij verwachten dat we voor de drie aankomende jaren in totaal €150.000 nodig hebben. We zullen actief op zoek gaan naar financiering door derden, wat kan resulteren in een lager bedrag. Dit zullen we dan via een volgende begroting of bijstellingsrapportage voorleggen.

G. EMU saldo en geprognotiseerde balans De begroting van Peel en Maas is gebaseerd op het stelsel van baten en lasten. Dit betekent bijvoorbeeld dat kosten van investeringen niet volledig ten laste van het begrotingsjaar worden gebracht maar door kapitaallasten worden ‘uitgesmeerd’ over meerdere jaren. De Rijksoverheid werkt op basis van het kasstelsel en alle kosten komen daarbij volledig ten laste van het jaar van uitgave. Het gevolg daarvan is dat, om te kunnen bepalen in hoeverre gemeenten een tekort hebben in het kader van de EMU, de begroting van de gemeente moet worden ‘vertaald’ naar het kasstelsel. Op die wijze wordt bepaald of er een tekort is en in welke mate dat binnen (of buiten) de gestelde normen valt. Het ‘maximale’ tekort voor Peel en Maas op basis van de referentiewaarde voor het EMU-saldo uit de septembercirculaire bedraagt € 4.201.000. De berekeningen van het EMU saldo laten zien dat Peel en Maas het maximale tekort van € 4.201.000 niet zal overschrijden. Door de verwachte extra investeringen vanaf 2023 ontstaan er wel tekorten op het EMUsaldo maar deze blijven binnen de maximale waarden die aan Peel en Maas zijn ‘toebedeeld’. Overigens heeft overschrijding van die referentiewaarde ook geen directe consequentie. Pas als het totaal EMU tekort van alle gemeenten groter wordt dan de totaal aan referentiewaarden kan de Rijksoverheid maatregelen voorstellen.

EMU overzicht

2022

2023

2024

2025

1.274

425

3.538

7.347

.615 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

7.046

7.397

7.799

7.818

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie

632

453

481

Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

-/-

12.000

11.500 12.500 13.000

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4

-/-

913

987

638

2.225

566

683

180

-/-

416

819

650

Nee

-2.152

-3.682

-1.484

2.080

(bedragen x € 1.000) 1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: 6

7 8

Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voor zover transacties niet op exploitatie verantwoord

Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen

Lasten i.v.m. transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

Verkoop van effecten:

Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)

Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie? Berekend EMU-saldo

Om het inzicht in de financiële positie van gemeenten te vergroten is in het BBV voorgeschreven dat in de begroting ook een geprognotiseerde balans voor het begrotingsjaar moet worden opgenomen. Die balans voor 2023 is gebaseerd op de werkelijke eindbalans 2021 en vervolgens zijn de individuele posten doorgerekend naar het boekjaar 2023 en verder. Dat betekent dat deze balans dus grotendeels is gebaseerd op ramingen. Daarom moet de balans met enige terughoudendheid worden gebruikt als het gaat om de informatiewaarde ervan. 34

Geprognotiseerde balans 2023 - 2026 Activa

1-1-2022

1-1-2023

1-1-2024

1-1-2025

Passiva

Immateriële vaste activa

5.006.479

4.733.638

4.464.146

4.199.764

1-1-2022

1-1-2023

1-1-2024

1-1-2025

Eigen vermogen

45.746.706

43.801.326

43.785.031

46.841.852

Materiële vaste activa

144.757.605 144.537.028 150.602.211 157.173.687

Voorzieningen

17.451.308

16.626.958

16.912.666

17.129.409

Financiële vaste activa

10.828.287

Vaste schulden

88.493.950

90.443.513

9.574.769

98.554.672

Totaal vaste activa

10.501.538

10.279.516

10.052.889

160.592.371 159.772.204 165.345.873 171.426.340

Totaal vaste passiva

151.691.964 150.871.797

70.272.466 162.525.933

Netto vlottende schuld met rentetypische looptijd < 1 jaar

15.148.803

Voorraden

2.342.622

Uitzettingen met een rente-typische looptijd < 1 jaar

8.398.602

Liquide middelen

614.819

Overlopende activa

2.125.590

Overlopende passiva

7.233.237

Totaal vlottende activa

13.481.633

Totaal vlottende passiva

22.382.040

174.074.004 173.253.837 178.827.506 184.907.973

Totaal passiva

174.074.004 173.253.837

Totaal activa

92.654.506 184.907.973

6. Programmabeschrijvingen De begroting 2023 is opgebouwd uit 6 thema’s met 11 programma’s. Bij de beschrijving van de programma’s komen de drie ‘W’ vragen aan de orde: 1) Wat willen we bereiken? 2) Wat doen we ervoor? 3) Wat gaat het kosten? Verder hebben we het onderdeel ‘Wat doen we verder nog binnen dit programma?’ opgenomen. Daarin staat welke (min of meer) reguliere werkzaamheden allemaal worden verricht binnen een programma om een zo compleet mogelijk beeld te geven van hetgeen er allemaal gebeurt voor het budget dat per programma beschikbaar is. Als onderdeel van “Wat mag het kosten?” is bij de betreffende programma’s opgenomen welke investeringen en claims in 2023 worden voorgesteld in deze begroting. Per thema zijn door de gemeenteraad al verschillende kaderstellende besluiten genomen. Onderstaand is een overzicht van de belangrijkste besluiten per thema:

Thema 1: ruimte • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Structuurvisie buitengebied Kaderstelling openbare ruimte Bestemmingsplan buitengebied Structuurvisie kernen en bedrijventerreinen Beleidsuitgangspunten permanente bewoning recreatieterreinen Vaststelling structuurvisie wonen Noord-Limburg Bestemmingsplan buitengebied 3de reparatieherziening Uitgangspunten windenergie POL-uitwerking regionale energievisie Verordening startersleningen Huisvesting arbeidsmigranten Uitwerking kaderstellingen thema Wonen POL-uitwerking regionale visie land- en tuinbouw Noord-Limburg en regionaal ruimtelijk kwaliteitskader Nota Bodembeheer Limburg Noord 2020-2029 / Bodemfunctieklassenkaart en Bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord Uitgangspunten Regionale Energiestrategie (2020-018) Verordening startersleningen gemeente Peel en Maas aanpassen aan de verruimde mogelijkheden van de provincie (2020-034) Regionale woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 (2020-047) Regionale Energiestrategie - RES 1.0 (2021-028) Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas (2021-029) Nota grondbeleid Peel en Maas Waterketenplan Noord 2021 – 2025 en Gemeentelijk RioleringsPlan Peel en Maas 2022 – 2026 Achtervangovereenkomsten Waarborgfonds Sociale Woningbouw Participatiebeleid Omgevingswet Peel en Maas Adviesrecht van de raad onder Omgevingswet Subsidieverordening Investeringsagenda Regio Noord Limburg Transitievisie Warmte Verordening op de gemeentelijke

adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Omgevingsvisie Peel en Maas

17 december 2008 18 september 2012 5 november 2013 31 maart 2015 14 april 2015 19 april 2016 18 oktober 2016 15 maart 2017 4 december 2018 26 maart 2019 16 april 2019 16 april 2019 25 juni 2019 3 maart 2020 12 mei 2020 23 juni 2020 22 september 2020 8 juni 2021 8 juni 2021 7 juli 2021 12 oktober 2021 12 oktober 2021 9 november 2021 9 november 2021 21 december 2021 21 december 2021 22 februari 2022 5 juli 2022

Thema 2 : sociaal domein • • • • • • • • • • •

Kaderstelling sociaal domein Meerjarige pilot hulp bij het huishouden als werking van vitale gemeenschappen. Aanpassing in beleidsnotitie pilot algemene voorziening hulp bij het huishouden Regionale samenwerking voor inwoners met complexe problematiek Re-integratie Participatiewet gemeente Peel en Maas Jeugdhulp gemeente Peel en Maas Maatschappelijk ondersteuning gemeente Peel en Maas Afstemming Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Peel en Maas Bekostiging leerlingenvervoer gemeente Peel en Maas Regionaal beleidsplan jeugd 2022 e.v. Dorpsvoorziening hulp bij het huishouden

23 mei 2017 7 november 2017 5 februari 2019 21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021 21 december 2021

Thema 3: vitale gemeenschappen • • • • • • • • • • • •

Hoofdlijnen van het subsidie en accommodatiebeleid Bekostigingssystematiek buitensportaccommodaties Erfgoedverordening Beleidsrijk Integraal HuisvestingsPlan (IHP) onderwijshuisvesting Toekomstig zwemaanbod Peel en Maas. Muziekonderwijs Algemene subsidieverordening Peel en Maas. Bibliotheek Maas en Peel Kaderstelling vitale gemeenschappen Zelfsturing 3.0 Verlenging Pilot Zelfsturing 3.0 Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2036

21 december 2010 6 mei 2014 2 december 2014 3 februari 2015 30 juni 2015 29 september 2015 19 januari 2016 7 maart 2017 23 mei 2017 4 december 2018 23 maart 2021 8 juni 2021

Thema 4: toekomstbestendige economie • • • • • • • • •

Structuurvisie kernen en bedrijventerreinen Provinciaal omgevingsplan Limburg-uitwerking detailhandel POL-uitwerking werklocaties regionale visie bedrijventerreinen Noord-Limburg POL-uitwerking werklocaties regionale visie kantoren Noord-Limburg Regionaal beleid vrijetijdseconomie Kaderstelling ruimte en economie. Marktverordening Verordening winkeltijden Evaluatie beleid huisvesting arbeidsmigranten short stay 2019

14 april 2015 6 juni 2017 6 juni 2017 6 juni 2017 19 december 2017 19 december 2017 20 februari 2018 4 december 2018 20 april 2021

Thema 5: integrale veiligheid • •

Kaderstelling integrale veiligheid (incl. handhaving) 9 juli 2018 Vaststelling Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Peel en Maas 2021 6 juli 2021

Thema 6: bestuur, communicatie en dienstverlening • • • • • • • • • • • • •

Perspectievennota “Toekomst in beeld” Missie en kernwaarden zelfsturing, duurzaamheid, diversiteit Kaderstelling bestuur, communicatie en dienstverlening Treasury-statuut Archiefverordening Nota Reserves en Voorzieningen Regiovisie Noord-Limburg 2040 Aanwijzing Omroep P&M als lokale publieke media-instelling Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Peel en Maas Verordening klankbordgesprekken burgemeester en raad Peel en Maas Verordening belastingen en tarieven Gedragscode integriteit gemeenteraad Peel en Maas 2022 Verordening commissie bezwaarschriften en klachten Peel en Maas

De bovenstaande lijst is niet limitatief.

17 september 2008 22 juni 2010 13 maart 2018 4 december 2018 5 februari 2019 3 september 2019 12 mei 2020 22 september 2020 22 september 2020 8 juni 2021 21 december 2021 21 december 2021 5 juli 2022

Thema 1: Ruimte Programma 1.1 Vitale leefomgeving In Peel en Maas zijn we trots op de kwaliteiten die onze leefomgeving vitaal maken en dragen dit uit. De fysieke leefomgeving ondersteunt een vitale gemeenschap. Gemeenschappen wonen, werken en verblijven er aangenaam met elkaar en geven zelf mee inhoud aan de ontwikkelingen en behoeftes in hun omgeving. We stellen onszelf en elkaar bij nieuwe ontwikkelingen de vraag of deze ook daadwerkelijk bijdragen aan een vitale gemeenschap. Vanuit de gemeente leveren we een bijdrage aan het behouden en versterken van een vitale gemeenschap, onder andere door het scheppen van ruime kwalitatieve kaders met oog voor diversiteit die aansluiten bij het karakter van het dorp, gemeenschap en bestaande kwaliteiten. Dit doen we met inbreng van de gemeenschap aan de hand van een duidelijke integrale gebiedsgerichte visie met focus, die gemeenschappen uitnodigt zich verder te ontwikkelen. Ook spelen we daarbij in op uitdagingen voor de toekomst die noodzakelijk zijn voor behoud van een vitale gemeenschap. Soms doen we dit als regisseur, vaak als partner en soms als ondersteuner van processen in de dorpen. Daarbij zoeken we naar en staan we open voor de creativiteit en kwaliteit van de mensen in de omgeving en laten dat meewegen bij de uiteindelijke vormgeving.

We geloven in deze dynamische tijden meer en meer in tijdelijkheid en flexibiliteit door uit te gaan van doelen, in plaats van uitgaan van in beton gegoten regels. We geven inwoners en bedrijven vanuit hun gemeenschap de gelegenheid zelf te komen met initiatieven die passend zijn binnen de kwalitatieve kaders. Daarbij stellen we ons uitnodigend, ondersteunend, faciliterend waar nodig en als vraagbaak op in de planontwikkeling en coöperatief in de uitvoering.

Wat willen we bereiken? 1. Behouden van het goede en ruimte voor het betere.

Wat doen we ervoor? 1.1 We ondersteunen de beweging om de identiteit van de dorpen en het landschap te behouden en te versterken. 1.2 We benutten bestaande bebouwing en sturen op hergebruik én transformatie boven uitbreiding en nieuwvestiging. Daar waar dit niet mogelijk is, wordt er zorg gedragen voor hetgeen achterblijft. Dit doen we onder meer via het benoemen van ontwikkelmogelijkheden voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB). Verder onderzoeken we of wij als gemeente door het voeren van een actievere grondpolitiek bij kunnen dragen aan een grote diversiteit aan doelstellingen op het gebied van onder meer wonen, groen, bedrijvigheid, etc. 1.3 We gaan op een duurzame, bewuste wijze om met onze fysieke leefomgeving en koesteren de diversiteit hiervan. Hierin stimuleren en faciliteren we het gemeenschappelijk eigenaarschap van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. 1.4 We zorgen voor verbindingen en balans tussen de verschillende functies en waarden/kwaliteiten van de fysieke omgeving. Dit hebben we vastgelegd in de nieuwe omgevingsvisie waar we in 2023 mee gaan werken.

2. Een fysieke leefomgeving die samen met de gemeenschap ontwikkeld is.

2.1

We dagen gemeenschappen uit om mee inhoud te geven aan hun fysieke leefomgeving. Dit doen we op basis van de waarden en kwaliteiten en opgaven die vastgelegd zijn in onze omgevingsvisie.

2.2

We stimuleren de dialoog over invulling van ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet vraagt meer aandacht voor de omgevingsdialoog. Hiervoor werken we met het in 2021 vastgestelde participatiebeleid.

2.3

We werken aan partnership en netwerkontwikkeling. 39

Wat willen we bereiken?

Wat doen we ervoor?

3. Bedrijvigheid in balans met de omgeving.

3.1 We zorgen voor verbindingen en balans tussen economische en ruimtelijke waarden. Bij ontwikkelingen streven we naar bijdragen aan de waarden, kwaliteiten en opgaven in de omgeving zoals vastgelegd in de omgevingsvisie.

4. Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving. We zijn klimaat- en energieneutraal in 2050.

5. Gezonde, veilige, toegankelijke en slimme(re) mobiliteit.

3.2 We hebben aandacht voor de transitie in het landelijk gebied. De transitie pakken we op aan de hand van het programma Vitaal en verbonden buitengebied waarin we uitdagingen omzetten in concrete acties. 4.1 We passen onze fysieke leefomgeving aan het klimaat aan. Specifiek op het gebied van wonen betekent dit dat we: - Bestaande woonwijken klimaatadaptief maken en bij nieuwbouw het goede voorbeeld geven; - Werken aan de energietransitie in de bestaande woningvoorraad en bij nieuwbouw het goede voorbeeld geven; - Het gebruik van duurzame bouwmaterialen stimuleren; - In 2023 verdere voorbereidingen treffen voor het warmtekoude net in Panningen. 4.2 We geven invulling aan duurzaamheid, de energietransitie en circulaire economie door aan de slag te gaan met de hoofdacties uit de vastgestelde duurzaamheidsagenda. We hebben daarbij onder meer oog voor energie-armoede, met betrokken partijen gaan we na of en hoe we tot een aanpak kunnen komen. Met de WoonWijzerWinkel openen we een loket waar inwoners op allerlei manieren kennis kunnen maken met duurzaam wonen. 5.1 We zorgen voor een goede bereikbaarheid van voorzieningen. 5.2 We behouden en verbeteren de verkeersveiligheid. 5.3 We stimuleren en faciliteren initiatieven die betrekking hebben op het verbeteren van het milieu en het versnellen van de energietransitie op het gebied van mobiliteit.

6. Woningbestand duurzaam in balans.

6.1 We bouwen de juiste woningen in de juiste aantallen op de juiste plek. Dit doen we door: - met het oog op morgen, in samenwerking met gemeenschappen en overige betrokkenen, vraag en aanbod kwalitatief in overeenstemming te brengen door: o Bestaande woonwijken transformeren naar woningen geschikt voor ouderen en kleine huishoudens; o Nieuw te bouwen woningen moeten geschikt zijn voor de behoefte van morgen: woningen voor ouderen en kleine huishoudens; o Met flexibele/tijdelijke woningen spelen we in op de vraag van vandaag: woningen voor jongeren en andere urgente doelgroepen. o Onze planvoorraad af te stemmen op de behoefte, met een ambitie om instromers aan ons te binden. - wonen in principe plaats te laten vinden in de kernen; - te sturen op hergebruik boven uitbreiding en nieuwvestiging. - tegelijkertijd dragen we zorg voor hetgeen achterblijft; - uitvoering te geven aan de verruimde regeling op het gebied van woning- en kavelsplitsing. Dit alles doen we onder meer door inzet van de woonondersteuner, die inzet pleegt op de woonopgaven van nu. En mede aan de hand van de woonagenda geven we ook concreet invulling aan een aantal eigen woonplannen, waaronder Giel Peetershof fase II, Kuukven en Panningen-Zuid. 40

Wat willen we bereiken?

Wat doen we ervoor? 6.2 We dragen bij aan het realiseren van een passend en voldoende huuraanbod. Dit doen we door: - bij te dragen aan het betaalbaar houden van huurwoningen voor inwoners die niet zelf in een woning kunnen voorzien en jongeren; - oog te hebben voor voldoende vrije sector huur voor de middeninkomens. 6.3 We hebben extra oog voor doelgroepen met bijzondere aandacht. Dit doen we door te zorgen voor: - kwantitatief en kwalitatief voldoende woonruimte voor nieuwkomers, zorgbehoevenden/kwetsbare groepen; - zorgdragen voor voldoende woonwagens en/of standplaatsen; - wijken inrichten op het ontmoeten en zorgen voor elkaar.

Wat doen we verder binnen dit programma? • • • • • •

Advisering binnen ruimtelijke procedures; Coördinatie, begeleiding en planning van project- en procesactiviteiten; Actueel houden en monitoren van beleidsonderdelen zoals intensieve veehouderij en huisvesting short-stay arbeidsmigranten; Afhandeling van ruimtelijke procedures en projecten en reguliere werkzaamheden in het kader van vergunningverlening en toezicht; Aankoop en verkoop gronden; Grondexploitatie.

Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2023

1.1 Vitale leefomgeving

2024

2025

2026

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

6.225.632

1.306.058

6.265.521

1.324.578

5.696.307

1.338.971

5.594.225

1.353.099

Omschrijving Woonondersteuner Warmte-koude net

Betrekking op periode structureel 2023-2025

Kosten 2023 90.000 50.000

Gerelateerde verbonden partijen: Aan dit programma is de volgende verbonden partij gerelateerd: • Gemeenschappelijke regeling RUD Limburg Noord (GR RUD LN) In de paragraaf verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.

Programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving Een goed toegankelijke, kwalitatief goede, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte is van grote waarde voor vitale gemeenschappen. De openbare ruimte staat ten dienste van de gemeenschap en nodigt inwoners en bedrijven uit zich te ontwikkelen. Het is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, waar gemeenschappen hun activiteiten ontplooien en draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven. Het eigenaarschap van de openbare ruimte mag dan mogelijk juridisch bij de overheid liggen, mentaal is de omgeving – straat, buurt, wijk, dorp – eigenaar van de openbare ruimte. Die visie op de openbare ruimte is een uitdaging voor de overheid, maar ook voor de mensen die gewend zijn zich in hun eigen privé domein terug te trekken. Die visie schept letterlijk een ruimte waar eenieder vrij in kan stappen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen. Als gemeente kunnen wij dat gevoel niet afdwingen of opdringen, maar we kunnen samen met inwoners wel manieren bedenken om dat mentaal eigenaarschap weer meer terug te geven aan de omgeving, waarbij we oog hebben voor de diversiteit aan dorpen, wijken en buurten. We stellen ons meedenkend en meewerkend op wat betreft zaken waar mensen om vragen, waar ze enthousiast over zijn.

We sluiten aan op ontwikkelingen in kernen en op de behoefte van mensen om betekenis te hebben. Door de omgeving invloed uit te laten oefenen op ontwerp en beheer kan een leef-, werk- en vrijetijds- omgeving ontstaan die van en voor iedereen is en waar inwoners actief gebruik van maken en zich mentaal eigenaar voelen. Bij het maken van keuzes over het beheer van de openbare ruimte speelt duurzaamheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie uitdrukkelijk een rol.

Wat willen we bereiken? 1.

Een kwalitatief goede, veilige, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die de eigen identiteit versterkt.

Wat doen we ervoor? 1.1 We nemen de eigen identiteit als uitgangspunt bij de herinrichting van de openbare ruimte. 1.2 We zorgen gebiedsgericht voor een kwalitatief goed ingerichte en onderhouden openbare ruimte. We maken daarbij onderscheid in de na te streven beeldkwaliteiten volgens de landelijke standaard voor beeldkwaliteitsniveaus (A is het hoogste onderhoudsniveau): Gebieden Woongebieden Centrumgebieden en toeristische gebieden Bedrijventerreinen – wegen Bedrijventerreinen – overige onderdelen Buitengebied – wegen Buitengebied – overige onderdelen

Niveau B A B C B C

1.3 Ontwerp en onderhoud is gericht op een lange, duurzame en toekomstbestendige levensduur. We ontwerpen slim, klimaatadaptief en integraal. Daarbij hebben we extra aandacht voor een groene leefomgeving. 2.

Een openbare ruimte die van en voor iedereen is en waar het met name voor fietsers en wandelaars goed toeven is.

2.1 We ontwerpen en onderhouden de openbare ruimte met aandacht voor toegankelijkheid. We hebben extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers. We stemmen af met belanghebbenden.

Een fysieke leefomgeving waarvan de gebruikers zich ‘mentaal eigenaar’ voelen.

3.1 We dagen gemeenschappen uit om mee vorm te geven aan de inrichting van hun eigen fysieke leefomgeving vanuit het perspectief van gemeenschapsontwikkeling. We bereiden samen met de omgeving (bewoners, bedrijven en belangengroeperingen etc.) herinrichtingsprojecten voor om zo samen bij te dragen aan de leef- en beleefomgeving. 3.2 We stimuleren en faciliteren participatie- en adoptieprojecten in de openbare ruimte. 3.3. Samen met bewoners realiseren we meer ‘natuurlijke’ gelegenheid om te leren, te spelen en te bewegen in een groene omgeving. 42

Wat willen we bereiken?

Wat doen we ervoor?

Een klimaat adaptieve en klimaat-neutrale fysieke leefomgeving.

4.1 We geven zelf het goede voorbeeld in de openbare ruimte. We planten extra bomen in de hele gemeente, bij voorkeur in de versteende omgeving. Dit doen we bijvoorbeeld met het ‘7319 bomenplan’. We maken duurzame, klimaatadaptieve keuzes met extra aandacht voor vergroening, biodiversiteit en de laadinfrastructuur.

4.2 We geven zelf het goede voorbeeld in onze bedrijfsvoering en kopen zo duurzaam mogelijk (circulair en lokaal) in: tractie, (tuin) machines, (bouw)materialen etc.. 4.3 Afval is een grondstof. Zowel huishoudelijk afval als bedrijfsafval en afval uit de openbare ruimte wordt zoveel mogelijk gescheiden en hergebruikt als grondstof. Samen met regionale bedrijven onderzoeken we mogelijkheden om meer waarde uit afvalstromen te halen. Met voorlichting zetten we ook in op het voorkomen van afval. 4.4. We steken in op bewustwording, stimulering en advisering richting inwoners, bedrijven en scholen. Dit doen we over verschillende onderwerpen zoals vergroenen, ontstenen, verkeersveiligheid, afkoppelen van regenwater, inrichting van het landschap en het versterken van de biodiversiteit. Met scholen gaan we aan de slag met educatie en het vergroenen van schoolpleinen (regionaal project Groen Blauwe revolutie schoolpleinen). Wij werken hier zo mogelijk samen met partners als bijv. Veilig Verkeer Nederland, Groenplatform, Peel en Maas Schoon en Waterklaar.

Wat doen we verder binnen dit programma? • • • • • • • • • •

Advisering over de openbare ruimte inclusief het toezicht daarop; Beheer van de openbare ruimte; Advisering over en uitvoering van ongediertebestrijding (plagen) en bestrijding van bijvoorbeeld ongewenste exoten en eikenprocessierups; Nemen (tijdelijke) verkeersmaatregelen en verrichten tellingen en metingen; We werken samen met partners aan bewustwording over afval, verkeersveiligheid, klimaat, biodiversiteit etc.. Ook overleggen we met scholen en (verkeers-)ouders; Begeleiden en inzet van mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt en integratieprojecten; Gladheidsbestrijding; Materialen uitleen bij evenementen; Advisering van verenigingen bij het beheer en onderhoud van (sport-)accommodaties; 24/7 calamiteitendienst bij storingen, incidenten en calamiteiten in de openbare ruimte.

Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2023 Lasten 1.2 Beheer fysieke leefomgeving

2024 Baten

Lasten

2025 Baten

Lasten

2026 Baten

Lasten

Baten

17.249.706 10.473.718 17.583.808 10.651.492 17.778.433 10.931.366 17.840.026 11.083.860

Welke claims en investeringen zijn er in 2023 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2023 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 1.2 gaat het om de volgende investeringen en claims: Investeringen 2023: nr

AfschrijfBruto termijn investering

Omschrijving

Dekking*

Netto investering

Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling 1

Verbetermaatregelen Kader Richtlijn Water (KRW) 2023

588.000

Herinrichten en afkoppelen omgeving Fuusstraat en 't Sittert

2.360.000

Herinrichten Pastoor Kengenstraat e.o.

890.000

Herinrichten en afkoppelen Averbodestraat e.o.

2.400.000

5 6

Groen-blauwe revolutie Bijdrage privaat afkoppelen (Waterklaar)

60 60

61.000 50.000

0 0

Herinrichting De Koningsstraat

275.000

8 9 10

Herinrichting Lorbaan Herinrichting Haagveld/Zelen Herinrichten Bosakkerweg

40 40 40

3.300.000 200.000 1.170.000

0 0 0

3.300.000 200.000 1.170.000

Verkeersmaatregelen Strategisch Plan Verkeersveiligheid

700.000

350.000

150.000 0 2.133.000 2.133.000 381.000 0 150.000 150.000

150.000 0 381.000 0

Bevordering verkeersveiligheid

Overige infrastructurele werken 12 Vervangen van speeltoestellen 13a Reconstructie Molenstraat (aandeel riolering) 13b Reconstructie Molenstraat (aandeel verhardingen) 14 Vervangen ondergrondse containers Riool en afvalwater beheer 15 Renovatie/vervanging vrijverval riolering 2023 16 Optimalisatie vrijverval riool 2023 17 Optimalisatie mechanische leidingen 18 Renovatie hoofdgemalen 19 Renovatie drukriolering 20

20 60 40 10

Aanpassen wadi's en buffers voor beter beheer

60 60 60 15 15

768.000 330.000 91.000 307.000 252.000

0 0 0 0 0

35.000

* kapitaallasten kunnen worden gedekt uit GRP, bestaande budgetten binnen begroting, reserves etc.

Claims 2023 e.v.: Nr.

3 4

Omschrijving

Vooronderzoek wegen Verkeersonderzoek Kessel - Eik

Betrekking op periode

Kosten 2023

structureel incidenteel

100.000 25.000

Gerelateerde verbonden partijen: Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • • •

Nazorg (bodemzorg) Limburg BV Maasveren Limburg - Noord Belastingsamenwerking gemeenten en waterschappen (BsGW)

In de paragraaf verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.

Thema 2: Sociaal Domein Programma: 2.1 Werk en inkomen Peel en Maas is een vitale gemeenschap waar iedereen naar vermogen in kan participeren. Wij organiseren de ondergrens. Dat betekent dat we bepalen vanaf welk moment door de overheid hulp wordt geboden. Alleen deze ondergrens is onvoldoende om het goede leven te behouden. Daarom sluiten wij aan bij de krachten van onze gemeenschap om dit te realiseren. We stimuleren en faciliteren collectieven in onze gemeenschap om het goede leven in samenspraak en samenwerking met alle belanghebbenden – inwoners, organisaties, bedrijven, overheid – te bereiken, uit te bouwen en in stand te houden.

Wat willen we bereiken? 1. Iedereen neemt, naar eigen vermogen, deel aan de gemeenschap

Wat doen we ervoor? 1.1 Als onderdeel van de leerontwikkelroutes gaan we het activeringscentrum herinrichten. Dit centrum is bedoeld voor werkzoekenden om zich beter te oriënteren op arbeid en opleiding. Dit herinrichten doen we samen met ondernemers, onderwijs en andere lokale partners. Voor arbeidsmatige dagbesteding en beschut werken gaan we meer aan netwerkontwikkeling doen om zo een nauwere samenwerking met lokale zorgpartijen tot stand te brengen. 1.2 We onderzoeken de mogelijkheden van vrijwilligerswerk voor inwoners waarvoor betaalde arbeid niet haalbaar is. Hiervoor benaderen we lokale stichtingen en verenigingen. Beringe Buiten is hiervan een voorbeeld. 1.3 We starten met regionale pilots in verschillende bedrijfssectoren, zoals Zorgstart, Nieuwe Limburgers in de Zorg en het project Arriva. Zo willen we in de huidige gespannen arbeidsmarkt optimale kansen creëren voor uitkeringsgerechtigden. De pilots zijn bedoeld om te ontdekken welke voorzieningen en welke begeleiding het meest effectief werken. 1.4 We gaan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunen met aanvullende modules (via kennisoverdracht, excursies) gericht op onder andere welzijn, geld en gezondheid om volwaardiger te kunnen meedoen in de samenleving.

2. Iedereen heeft een inkomen dat het mogelijk maakt om als volwaardig burger mee te doen in de samenleving.

2.1 We voeren verschillende ondersteuningsmaatregelen uit naar aanleiding van de kostencrisis en opvang ontheemden.

3. Voorkómen van financiële problemen, zodat burgers (beter) kunnen participeren in de samenleving.

3.1 We blijven vroeg signalering van schulden zoveel mogelijk bevorderen door gezamenlijke afspraken met partners, mede in het licht van actuele ontwikkelingen. 3.2 We onderzoeken kredietmogelijkheden voor een grotere groep (meer dan 120% van de bijstandsnorm) die door de huidige ontwikkelingen in financiële problemen komen. Dit in lijn met het beleid vanuit de Rijksoverheid.

4. Uitkeringscliënten zijn zich bewust van hun rechten en plichten.

4.1 We passen ons handhavingsbeleid aan op de wetswijzing van het rijk die waarschijnlijk eind 2022 wordt vastgesteld. De wet gaat hierbij meer uit van vertrouwen vooraf in plaats van handhaving achteraf. De nieuwe, door de Rijksoverheid voorgestelde benadering, sluit al aan bij de Peel en Maas werkwijze. 45

Wat doen we verder binnen dit programma? Werk • • • • • • • • •

We zetten in op uitkeringsonafhankelijkheid door zoveel mogelijk betaalde dienstverbanden te genereren via het netwerk: “Wij maken Werk van Werk”; We maken optimaal gebruik van de voorziening: loonkostensubsidie, waarbij ook na plaatsing, monitoring plaatsvindt op de ontwikkeling van een medewerker; We participeren beleidsmatig in een Noord-Limburgs samenwerkingsverband op het gebied van arbeidsmarktbeleid, Participatiewet, inkoop diensten, en maken deel uit/werken samen met; het Werkgeverservicepunt, het Mobiliteitsteam en het Leerwerkloket; We werken voor de uitvoering van de Wsw (spoor 1) en gedeeltelijke uitvoering dienstverlening Participatiewet (spoor 2) samen in de gemeenschappelijke regeling NoordLimburg West (NLW); We adviseren en interveniëren als aandeelhouder ten aanzien van de bedrijfsvoering van ons SW-bedrijf NLW; Re-integratie van uitkeringsgerechtigden én niet-uitkeringsgerechtigden mét afstand tot de arbeidsmarkt; Re-integratie van onder andere VSO-ers (Voortgezet Speciaal Onderwijs) en leerlingen zonder startkwalificatie; We acquireren beschut werk plekken; We ondersteunen burgers bij hun indicatie voor het doelgroepenregister (doelgroep banenafspraak) en beschut werken; We participeren regionaal in verschillende alternatieve financiële bronnen zoals: Perspectief op Werk (POW) en ESF.

Inkomen • We verstrekken bijstandsuitkering, bijzondere bijstand, ondersteuning voor zelfstandigen, • We voeren controles uit, zoals staat beschreven in de kwaliteitsborging SD en het controleprotocol Tozo; • We voeren debiteurenbeheer uit voor verstrekte leningen, borgsommen of kredieten uit bijzondere bijstand, Bbz of Tozo kredieten; • We faciliteren middelen (subsidie) voor initiatieven rondom collectieve minimaregelingen, zoals collectieve ziektekostenverzekering, stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport en Cultuur kleding- en Voedselbank. Schuldhulpverlening • De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) voeren wij uit in samenwerking met netwerkpartners zoals Vorkmeer (Wegwijzer) en woningcorporaties (preventief én curatief). Voorbeelden hiervan is de samenwerking met de woningcorporaties bij het voorkomen van huisuitzetting door huisbezoeken van onze eigen schuldhulpverleners samen met maatschappelijk werk (Vorkmeer); • We vragen bij maatschappelijke begeleiding van statushouders meer aandacht voor het leren budgetteren. We coördineren de bijeenkomsten voor het Platform Armoedevrij Peel en Maas. Naleving en controle (op onderdeel Werk en Inkomen) • We geven voorlichting over en werken de gemeentelijke website, folders en (digitale) dienstverlening bij, op alle onderdelen van dit programma; • Fraudebestrijding.

Algemeen • We ondersteunen de stichting ‘Het Ontdeklab Peel en Maas’; om meer jongeren gemotiveerd te krijgen om een opleiding en baan te verwerven in de techniek. • We nemen bestuurlijk deel aan het regionaal werkbedrijf waarin arbeidsmarktbeleid met vakbonden, ondernemers, UWV en Limburgse werkgeversvereniging verder wordt ontwikkeld. Dit doen we mede namens de regiogemeenten.

Wat mag het kosten ? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2023

2.1. Werk en inkomen

2024

2025 Lasten

2026

Lasten

Baten

Lasten

Baten

17.001.933

6.761.125

16.159.791

6.680.600 16.072.915 6.681.206

Lasten

Baten

15.696.258

6.681.206

Omschrijving Voorkomen van armoede

betreft

2023

incidenteel

500.000

Dekking algemene reserve 500.000

Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • •

Werkvoorzieningschap Noord Limburg West (NLW) Modulair Gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord (MGR SDLN)

In de paragraaf verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.

Programma 2.2 Zorg en Ondersteuning Gemeenschappen in Peel en Maas kenmerken zich doordat iedereen naar vermogen mee doet; het goede leven wordt vanuit de samenleving bevorderd. Als ondersteuning nodig is worden collectieve voorzieningen ingezet. Waar nodig wordt als aanvulling de maatwerkvoorziening aangeboden. Om collectieve voorzieningen te realiseren, faciliteert de gemeente en ondersteunen we, waar nodig, verbanden van burgers en maatschappelijke partners. We leven in een samenleving waarin de mens leidend is in plaats van het systeem. Daarom willen we met zijn allen een wereld opbouwen vanuit de talenten die er zijn en daar de systemen op aanpassen. Het samenleven van inwoners kenmerkt zich door het mee laten doen van iedereen, met specifieke aandacht voor mensen in een kwetsbare positie. Inwoners kunnen zo de kwaliteit van hun eigen leven en elkaars leven bevorderen. Deze manier van leven in de gemeenschap helpt om zo lang mogelijk de regie over het eigen leven te voeren en om mee te doen. Daarbij bepalen gemeenschappen zelf welke voorzieningen ze vanuit hun eigen kwaliteiten realiseren en welke aanvullende woon-, welzijns- en zorgvoorzieningen nodig zijn. Als gemeente zijn wij vangnet voor kwetsbare groepen en zetten daarvoor maatwerkvoorzieningen en/of maatschappelijke opvang in.

Als het gaat om professionele inzet geven we ruim baan aan nieuw vakmanschap van de zorgprofessional. Daarnaast brengen we regelgeving en protocollen terug tot het verantwoorde minimum.

Wat willen we bereiken? 1.

Burgers en gemeenschappen voeren zelf regie en geven zelf vorm aan het zorgen voor elkaar.

Wat doen we ervoor? 1.1 We zijn een actieve partner om het langer thuis wonen van ouderen mogelijk te maken. Zo faciliteren en initiëren we woonvormen waarbij ouderen makkelijker thuis kunnen wonen o.a. op basis van het inspiratiekader in de woonzorgvisie. En werken we samen met zorgaanbieders, 2e lijnszorg, Vorkmeer en gemeenschappen om de ondersteuning bij ouderen thuis te versterken. Ook blijven we de bewustwording van langer en veiliger thuis wonen stimuleren. Vanuit de behoefte van inwoners gaan we in een pilotwijk of -kern zorgtechnologie stimuleren als hulpmiddel om langer en veiliger thuis te kunnen wonen. De keuze voor welke wijk of kern nemen we eind 2022. 1.2 We pakken de doorontwikkeling van de dorpsontmoetingen per dorp op, samen met de besturen, beroepskrachten en andere netwerkpartners. 1.3 We faciliteren en subsidiëren de dorpsvoorziening hulp bij huishouden en een eventuele inhoudelijke verbreding daarvan. (er van uitgaande dat eind 2022 de dorpsvoorziening een feit is). 1.4 We sluiten vanuit de maatschappelijke kant aan bij gebiedsontwikkelingen om bij de invulling en het ontwerp ook de omgeving meer te betrekken en te verbinden. Daarbij sturen we op meer aandacht voor de sociale kant in het ontwerp, onder andere door het bevorderen van ontmoeting en het zorgen voor elkaar. Voorbeeld is het project Panningen-Zuid.

Wat willen we bereiken? 2.

Er zijn toegankelijke algemene voorzieningen aangevuld met passende maatwerkvoorziening.

Wat doen we ervoor? 2.1 Met aanbieders en contractmanagement (MGR) voeren we contractgesprekken ter monitoring van de contracten die per 1-1-2022 of 1-1-2023 zijn ingegaan en ontwikkelgesprekken over het realiseren van de ontwikkeldoelen. 2.2

We geven verder vorm aan de samenwerking met zorgaanbieders omdat we zien dat door de nieuwe inkoop vanuit het regionale project Sturing en Inkoop de rollen en taken deels zijn veranderd.

2.3 We stimuleren de samenwerking en verbinding met de gemeenschap en algemene voorzieningen vanuit de zorgaanbieders om te komen tot snellere afschaling van ingezette ondersteuning. 2.4. De werkwijze van de pilot Hendig bij Jeugd gaan we toepassen bij een aantal casussen van het Integraal Team Jongvolwassen. Hiermee bieden we ruimte aan beroepskrachten om de juiste ondersteuning te bieden aan jongvolwassenen en hun naasten. Het eerste thema is duurzame zelfredzaamheid en zelfstandigheid van de jongvolwassene.

Er is maatschappelijke opvang voor kwetsbare groepen.

2.5

Wij gaan bij zowel inwoners als netwerkpartners bewustwording bevorderen over de gehanteerde criteria bij de indicatie van Wmo-voorzieningen. Zo gaan wij onder andere uit van de sobere en doelmatige oplossing voor beperkingen van inwoners.

2.6

We evalueren de scootmobielpool bij de woningen De Paast in Meijel. Centraal daarbij staat de vraag hoe de pool bijdraagt voor mensen met mobiliteitsbeperkingen. We bevorderen ook deelmobiliteit door het onderzoeken en aanjagen van pools met mobiliteitsvoorzieningen in zoveel mogelijk dorpen zoals (duo)driewielfietsen met elektrische ondersteuning.

2.7

Op basis van een evaluatie van Ervaringen Delen (eind 2022), geven we verder vorm aan het Vertelpunt of eventuele alternatieven voor cliëntervaringsonderzoeken.

2.8

Op basis van nader onderzoek en de door Vorkmeer gevoerde gesprekken met de dorpen maken we een keuze over de opzet van de warme maaltijdvoorziening.

3.1 We versterken de lokale sociale basis. Insteek hierbij is het normaliseren en zo te komen tot een duurzamere uitstroom vanuit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. En op het voorkomen van instroom. 3.2 We stimuleren en/of realiseren passende en betaalbare woonruimte voor kwetsbare jongvolwassenen. Ook hiermee voorkomen we instroom van Beschermd Wonen en maken we uitstroom mede mogelijk.

Wat willen we bereiken? 4. We faciliteren gemeenschappen en (groepen) burgers bij het bevorderen van een gezonde leefstijl.

Wat doen we ervoor? 4.1 We zetten in op valpreventie bij ouderen op basis van het regionale gestarte project ‘Stevig Staan’ al dan niet in combinatie met lopende initiatieven in onder andere in Meijel, Helden en Koningslust. 4.2 We bevorderen de beweging positieve gezondheid door met maatschappelijke partners deel te nemen aan het Leer-OntwikkelNetwerk Vitaal & Gezond Noord-Limburg. Lokaal faciliteren we initiatieven die inzetten op positieve gezondheid. 4.3 Vanuit het regionale project ‘Burgerparticipatie en positieve gezondheid in de huisartsenzorg’ participeren we in twee kernen (Kessel en Beringe) om de verbinding en samenwerking tussen huisarts, gemeenschap en voorliggend veld te versterken. Doel is enerzijds om de huisarts te ontlasten met niet-medische vragen en anderzijds om het zorgen voor elkaar te versterken (zie ook 1.3).

Wat doen we verder binnen dit programma? Eigen regie gemeenschappen en burgers • Ondersteunen van (burger)initiatieven op gebied van wonen, zorg en welzijn; • In gesprek met gemeenschappen, zorgpartijen en zorgverzekeraar/zorgkantoor over thema’s als Mantelzorg, dementie en eenzaamheid. Algemene en maatwerkvoorzieningen • Facilitering en subsidiëring van algemene voorzieningen: de dorpsinfoloketten, dorpsontmoetingen (inclusief Thoeshoes), dorpsvervoer, TWP, inloop GGZ, Huis van Morgen, Join In, de Thoesvrijwilliger en Plattelandshoes • Uitvoeren van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning door het voeren van gesprekken, afhandelen van meldingen en aanvragen, geven van informatie en advies etc.; • Brede ondersteuning aan jongvolwassenen via het integraal team jongvolwassenen; • In gesprek met zorgverzekeraar en zorgkantoor VGZ over doorstroming in de zorgketen, knelpunten in wetgeving en zorgtechnologie; • Regionaal inkopen van maatwerkvoorzieningen Wmo: hulp bij huishouden (met name Baarlo), dagbesteding; begeleiding individueel, logeren, Beschermd Wonen en persoonlijke verzorging. Dit loopt via de MGR Limburg Noord; • Regionale contractering van hulpmiddelen; • Regionaal inkopen van collectief vervoer via GR Omnibuzz; • We adviseren over beleid van en aanvragen voor (pré-)mantelzorgwoningen.

Maatschappelijke opvang • Aansturen van het lokale zorgnetwerk voor complexe GGZ-problematiek; • Aanpak van huiselijk geweld, waaronder ouderenmishandeling; • Samen met preventiemedewerkers van Vincent van Gogh bevorderen we de deskundigheid van medewerkers in het voorliggend veld en bieden we preventie-activiteiten voor jongvolwassenen. Gezonde leefstijl en positieve gezondheid • Gezondheidszorg (GGD) via GR VRLN. Algemeen • Bijdragen aan regionale programma Vitaal en Gezond (onderdeel van gezondste regio) en het bijbehorende leerontwikkelnetwerk; • Handhaving op rechtmatig en doelmatig gebruik van zorg en ondersteuning en toezicht houden op kwaliteit en rechtmatigheid via regionale toezichthouders; • Periodiek overleg met belangengroepen (mantelzorgforum) en Adviesraad Sociaal Domein; • Monitoring cijfers gebruik zorg en ondersteuning.

Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2023 Lasten 2.2. Zorg en ondersteuning

2024 Baten

Lasten

2025 Baten

Lasten

2026 Baten

Lasten

15.070.623 2.628.750 15.097.176 2.625.000 15.423.607 2.626.500 15.676.797 2.626.500

Welke claims en investeringen zijn er in 2023 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2023 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 2.2. gaat het om de volgende investering: Investeringen 2023: Nr.

Omschrijving

Afschrijftermijn

Bruto investering

Dekking*

Netto investering

500.000

Wmo-voorzieningen 26

Wmo-vervoersvoorzieningen

500.000

* kapitaallasten kunnen worden gedekt uit GRP, bestaande budgetten binnen begroting, reserves etc.

Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • • •

Baten

Modulair Gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord (MGR SDLN) Gemeenschappelijke regeling Omnibuzz Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)

In de paragraaf verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.

Programma: 2.3 Jeugd en onderwijs We willen graag dat kinderen opgroeien in een gezonde en veilige omgeving zodat ieder kind de kans krijgt zich te ontwikkelen tot een zelfbewuste, betrokken en leergierige jongvolwassene met een maatschappelijke startkwalificatie. Een jongvolwassene die in staat is om verantwoordelijkheid te nemen en die bijdraagt aan de eigen vitale gemeenschappen. Ieder binnen zijn/haar mogelijkheden. Opvoeden en opgroeien zien wij als een ‘gemeenschapsverantwoordelijkheid’. Wij stimuleren gemeenschappen om ‘hun jeugd’ (0-23 jaar) te laten ontdekken wat ze willen in dit leven, met ruimte voor ontwikkeling van het sociale en culturele. Basisvoorzieningen zoals onderwijs en kinderopvang spelen hierin een belangrijke rol. Als daarvoor aanleiding is spreken we deze partijen aan op hun rol en verantwoordelijkheid. Als ouders tegen vragen of problemen aanlopen, is er professionele hulp die erop is gericht de opvoedvaardigheden van ouders te bevorderen. Daarnaast zetten we erop in de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige, zijn ouders en de sociale omgeving in te schakelen en te herstellen. Daarbij richten wij ons op het voorkómen van en vroege interventie bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. Deze hulp zetten we waar mogelijk aanvullend in op wat de gemeenschap hierin zelf kan betekenen.

Als er sprake is van meervoudige problematiek wordt integrale hulp aan de jeugdige en zijn ouders geboden. Bij dit soort interventies staat het kind voorop. We geven ruim baan aan vakmanschap van de zorgprofessional en brengen regelgeving en protocollen terug tot het verantwoorde minimum. Wij bevorderen de veiligheid van de jeugdige in de opvoedsituatie waarin hij opgroeit.

Wat willen we bereiken? 1. Veilig en gezond opgroeien van kinderen en jongeren.

Kinderen, jongeren en gezinnen krijgen de hulp die nodig is.

Wat doen we ervoor? 1.1

We geven uitvoering aan het uitvoeringsbeleid opvoeden en opgroeien dat in 2022 is vastgesteld. Samen met de basisvoorzieningen hebben we hiervoor een uitvoeringsplan opgesteld.

1.2

We versterken en onderhouden de samenwerking tussen en met de basisvoorzieningen zoals Vorkmeer, onderwijs, kinderopvang, GGD, huisartsen en MEE. Dit doen we onder andere door het maken van afspraken binnen Hendig en het realiseren van afspraken uit het uitvoeringsplan opvoeden en opgroeien. We zetten dit jaar in op de verbinding met het onderwijs.

2.1 We stimuleren samenwerking tussen de partners in de jeugdhulpketen in Peel en Maas (en de regio NoordLimburg). In 2023 ligt de focus bij Hendig op de uitgangspunten duurzaamheid, normaliseren en hulp/ondersteuning nabij. Daarnaast borgen we de randvoorwaarden van Hendig. 2.2 We borgen het werken volgens de gefaseerde ketenaanpak. Dit is de centrale visie uit de regiovisie “Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2019 en verder”. Samenwerking met Vorkmeer, Veilig Thuis en andere jeugdpartners is hier van belang. Hiervoor is een plan opgesteld dat we lokaal en regionaal uitvoeren. 2.3 We geven uitvoering aan het Regionaal Beleidsplan Jeugd 2022 en verder. We richten ons op netwerkversterking, verbinding jeugd en gezondheid, verbinding jeugd en onderwijs, passende en tijdige hulp en bescherming (waaronder Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming) en het zijn van een lerende jeugdhulpregio. 2.4

Met aanbieders en contractmanagement (MGR) voeren we contractgesprekken ter monitoring van de contracten die per 1-1-2022 of 1-1-2023 zijn ingegaan en ontwikkelgesprekken over het realiseren van de ontwikkeldoelen. 52

Wat willen we bereiken? 3.

Kinderen en jongeren zijn in staat om te groeien naar zelfstandigheid, om zo voldoende zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren.

Wat doen we ervoor? 3.1 We geven in samenwerking met alle betrokken partijen uitvoering aan het plan van aanpak naar aanleiding van het Nationaal Programma Onderwijs. Daarnaast volgen we de mentale gezondheid van de jeugd in Peel en Maas. Beide zijn onderdeel van het Actieplan Jeugd Peel en Maas en corona, gericht op het verminderen van de (langdurige) gevolgen van de coronaperiode.

Wat doen we verder in dit programma ? Veilig en gezond opgroeien • Faciliteren van een pedagogische samenleving; • Ondersteuning van goede basisvoorzieningen zoals kinderopvang, primair en middelbaar onderwijs, consultatiebureau, jeugd- en jongerenwerk en gezinscoach; • Uitvoeren van het regionale project Kansrijke Start om de omstandigheden voor een kind in de eerste 1000 dagen zo optimaal mogelijk te maken; • Uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van (preventieve) gezondheid; • Uitvoeren integrale aanpak alcohol- en drugsgebruik. Hulp voor jeugdigen en gezinnen • Inzetten van gezinscoaches die zelf hulp en ondersteuning kunnen bieden aan gezinnen en die indien nodig andere beschikbare ondersteuning binnen het sociaal domein of gespecialiseerde hulp in kunnen zetten én faciliteren dat ouders regie voeren over de opvoeding van hun kind; • Integrale hulp verlenen aan gezinnen; • Actief ingrijpen als de veiligheid van het kind in het geding is; • Duurzaam verbeteren van het jeugdhulpstelsel (transformatie onder andere via Hendig). We zijn hierbij ook in dialoog met de jeugd zodat we weten wat er bij hen speelt en wat zij belangrijk vinden; • Op het gebied van handhaving en toezicht vroegtijdig informeren van zorgaanbieders en jongeren en/of hun ouders over hun contractuele verplichtingen en rechten om fraude te voorkomen.

Handhaving op rechtmatig en doelmatig gebruik van jeugdhulp en toezicht houden op rechtmatigheid via regionale toezichthouders. Groeien naar zelfstandigheid • Faciliteren van deelname aan kinderopvang door het aanbieden van een Peuterprogramma, Voorschoolse Educatie en kinderopvang op maat via een Sociaal Medische Indicatie; • De uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van handhaving en toezicht van de kwaliteit van de kinderopvang; • Inzetten van de leerplichtambtenaar om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en schoolverzuim te minimaliseren; • Uitvoeren van het leerlingenvervoer; • Stimuleren van samenwerking, gezamenlijke visieontwikkeling, vernieuwing en uitvoering bij organisaties die zich bewegen op de terreinen van jeugd en onderwijs; • Bevorderen dat kinderen en jongeren, met of zonder beperking of chronische ziekte, samen opgroeien in een inclusieve samenleving: samen spelen, samen naar school, samen sporten en gebruik maken van dezelfde voorzieningen; • Afstemming met besturen en directeuren van de vier stichtingen van het Primair onderwijs (16 scholen) en het voortgezet onderwijs (2 scholen) binnen onze gemeente over gezamenlijke vraagstukken; • Met het onderwijs afspraken maken over inzet van extra zorg, ondersteuning of hulpmiddelen; • Met onderwijs en arbeidsmarkt samenwerken om jongeren met een beperking aan een duurzame arbeidsplaats te helpen; •

Begeleiden en afhandelen van binnenkomende verzoeken tot het stichten van nieuwe scholen; • Faciliteren van (talent)ontwikkeling en ontplooiing van jeugdigen door onder andere verstrekken van waarderingssubsidies aan verenigingen en het faciliteren van initiatieven van jeugdigen. Algemeen • Verder ontwikkelen van monitoring en het gemakkelijker genereren van monitorgegevens voor evaluatie van beleid. 53

Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: 2023

2.3. Jeugd en onderwijs

2024

2025

2026

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

16.634.963

703.325

17.136.931

542.164

17.645.195

547.585

18.031.281

548.187

Welke claims en investeringen zijn er in 2023 met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2023 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 2.3 zijn geen specifieke investeringen en/of claims opgenomen. Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma zijn de volgende verbonden partijen gerelateerd: • •

Modulair Gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord (MGR SDLN) Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)

In de paragraaf verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen.

Thema 3: Vitale Gemeenschappen Programma: 3.1 Gemeenschapsontwikkeling Inwoners nemen maximaal deel aan ontwikkelingen in de (lokale) samenleving. Daarbij nemen zij zelf de regie over hun eigen ontwikkeling en de ontwikkelingen in hun omgeving, als onderdeel van de grotere samenleving. In het samenleven met andere inwoners gaan inwoners tolerant met elkaar om en respecteren zij elkaars verschillen. Generaties dragen zorg voor elkaar en geven elkaar ruimte om te vernieuwen en te veranderen: sociale innovatie en emancipatie zijn basisvoorwaarden voor het behoud van het goede leven. Inwoners zijn leidend als het gaat om het hoofddoel: het realiseren en behouden van vitale en intelligente gemeenschappen, die gevormd en gedragen worden door betrokken inwoners. Overheden en maatschappelijke organisaties nemen dit hoofddoel als uitgangspunt voor hun handelen en leveren, waar gevraagd, hieraan een ondersteunende bijdrage. Diversiteit zien we als een belangrijk gespreksthema in de ontwikkeling naar inclusieve gemeenschappen. Als overheid nemen we verantwoordelijkheid wanneer minderheidsgroepen onvoldoende deelnemer zijn in de gemeenschappen, wanneer ze te maken krijgen met discriminatie of voorzieningen hen onvoldoende bereiken.

Wat willen we bereiken?

Wat doen we ervoor?

1. Vitale gemeenschappen die regie hebben over de eigen ontwikkeling.

1.1 We ondersteunen de ontwikkeling van zelfsturende gemeenschappen. Dit doen we door procesmatige begeleiding van gemeenschappen, buurten en inwonersinitiatieven, onder andere via welzijnsorganisatie Vorkmeer. 1.2 We stimuleren verbindingen tussen gemeenschappen die met eenzelfde thema bezig zijn (samen ontwikkelen) of zijn geweest (leren van elkaar). Actuele thema’s van het Gezamenlijk Dorpsoverleg voor 2023 zijn jeugd, communicatie (in het dorp), duurzaamheid en economische huishouding. 1.3 We faciliteren gemeenschappen bij het maken van hun eigen, integrale dorpsontwikkelingsvisies. Hierin geven gemeenschappen zelf richting aan hun sociale, economische en fysieke leefomgeving. In 2023 vraagt de monitoring en doorontwikkeling van de projecten uit onder andere de visies van Baarlo, Kessel-Eik en Maasbree specifieke aandacht. Naar verwachting komt Koningslust met een hernieuwde visie, en oriënteren ook Grashoek, Meijel, Kessel en Beringe zich op een nieuwe visie (op onderdelen). 1.4 We zijn met partners in gesprek zodat de inzet van maatschappelijke partijen en ondernemers zich op de juiste wijze verhoudt tot en ondersteunend is aan het realiseren en behouden van vitale gemeenschappen. De agenda’s en ambities van de gemeenschappen zijn leidend. We sturen er op dat organisaties waarde toevoegen aan het gemeenschapsproces en zich samenwerkend opstellen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=PeelenMaas&id=0700a08a-4199-4e04-bde0-bf7c753c7f74