Bijlage 1 - Rapportage haalbaarheidsonderzoek VO-scholen.pdf

verdere verbetering van de leefbaarheid en het voorzieningenniveau van Papendrecht.

hergebruik van gebruikte materialen in de toekomst of van het toepassen van gerecycled materiaal bij de realisatie. Een frisse school is een schoolgebouw (basis- of voortgezet on-

De herpositionering van kleinere, compacte onderwijsgebouwen op de locaties maakt on-

derwijs) met een laag energiegebruik en een gezond binnenmilieu als het gaat om lucht-

der andere dat er ruimte kan worden gecreëerd om invulling te geven aan de woningbouw-

kwaliteit, temperatuur, comfort, licht en geluid. Ook duurzaam materiaalgebruik in de school

opgave in Papendrecht en de regio6. De ambitie van de gemeente is om woningen te

heeft invloed op het binnenklimaat. Hier dient aandacht voor te zijn in het vervolg traject.

bouwen voor de autonome groei. Zodoende kunnen meer Papendrechters in de eigen vertrouwde omgeving blijven wonen. In het kader van de Groeiagenda heeft de gemeente ook

Duurzame kans 4: Ruimtegebruik en ruimtelijke kwaliteit

de ambitie om extra woningen te bouwen met als doel bij te dragen aan de versterking van

Binnen bestaand stedelijk gebied is het de opgave om zo efficiënt mogelijk met de ruimte

de sociaal-economische positie van de Drechtsteden. Met het toevoegen van woningen

om te gaan. Dubbel ruimtegebruik heeft de voorkeur boven monofunctioneel gebruik. Ruim-

kan ook de doorstroming op de woningmarkt worden gestimuleerd, zodat in de bestaande

telijke kwaliteit staat voorop. Wanneer je kiest voor 'groene' oplossingen voor klimaatadap-

woningvoorraad woningen vrijkomen voor starters, huishoudens met een laag inkomen en

tatie, versterk je de groenstructuur van Papendrecht en voeg je ruimtelijke kwaliteit toe voor

beginnende doorstromers.

Papendrechters. Extra aandachtspunt in dit kader is de winst die met deze ontwikkeling te maken is in bruikbaarheid en beleefbaarheid van het gebied voor de bewoners en gebrui-

Papendrecht is een sportieve gemeente. Het heeft een rijk verenigingsleven. Sporters ma-

kers van de omliggende buurten. Dit zit hem in toegankelijkheid, wandelroutes die aanslui-

ken gebruik van buitensportaccommodaties, Sportcentrum Papendrecht en verschillende

ten op bestaande routes (of ontbrekende schakels die kunnen worden ingevuld) en

kleinere gymzalen7. Voor het bewegingsonderwijs van het Willem de Zwijger College en

(mede)gebruik van functies.

CSG De Lage Waard worden nieuwe gymzalen gerealiseerd conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de gemeente Papendrecht. Dit biedt een kans om

Duurzame kans 5: Sociale relevantie

meer moderne, multifunctionele sportvoorzieningen te realiseren waar alle Papendrechters

Deze ambitie is al enorm verweven in de ambitie voor het toekomstbestendig maken van

kunnen sporten en bewegen. Door gymzalen te koppelen tot een grotere sportruimte met

de VO-scholen en is verbonden met de duurzame kans voor ruimtegebruik en ruimtelijke

scheidingswanden kan de sportvoorziening voor de scholen tevens worden gebruikt door

kwaliteit. Scholen kunnen, naast een onderwijsfunctie, (ook) een belangrijke functie voor

sportverenigingen. Dit draagt bij aan het realiseren van een gezond sport- en beweegkli-

de buurt hebben. Een school kan ruimte bieden voor buurtgenoten om daar elkaar te ont-

maat in de kern.

moeten, voor maatschappelijke activiteiten of kleine evenementen. Papendrecht wordt gewaardeerd vanwege het dorpse karakter en het relatief hoge voor-

5.5

Kansen voor integrale gebiedsontwikkeling

De combinatiekansen voor woningbouwontwikkeling, sportvoorzieningen, maatschappelijke voorzieningen en duurzaamheid en groen geven inzicht in de toegevoegde waarde die de investering in scholenbouw kan bieden voor zoveel mogelijk inwoners van Papendrecht.

zieningenniveau. In het gebied rond de locatie Van der Palmstraat zijn verschillende maatschappelijke organisaties gehuisvest met een specifieke ruimtebehoefte, functionele eisen en gebruikstijden. Dat maakt dat een combinatie met de huisvesting van de scholen nu nog niet voor de hand ligt. De ruimtebehoefte is dan ook niet meegenomen in de scenario’s

De realisatie van toekomstbestendige huisvesting voor het voortgezet onderwijs op de 6 7

Gemeente Papendrecht, Papendrechts Woonplan 2020 – 2030, juli 2019 Sportakkoord Papendrecht 2020

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

22

Papendrecht kent een groot aantal verenigingen en maatschappelijke instellingen met een rijk cultuuraanbod. Theater de Willem is hiervan een sprekend voorbeeld. Theater De Willem aan de Van der Palmstraat en het Willem de Zwijger College zijn fysiek met elkaar verbonden en er wordt wederzijds gebruik gemaakt van elkaars ruimte. In de ruimtelijk verkenning van de scenario’s voor vernieuwing van de huisvesting van het Willem de Zwijger College wordt ruimtelijk rekening gehouden met behoud van het theater en de benodigde ruimte voor het ‘stand alone’ maken hiervan. Dit biedt kansen om de uitstraling, toegankelijkheid en functionaliteit van het theater verder te verbeteren. Hiermee worden de mogelijkheden voor Papendrechters om zich te ontplooien, te ontspannen, vertier te hebben en talent te ontwikkelen vergroot. De gemeente Papendrecht wil de komende jaren uitgroeien tot een duurzame samenleving en draagt bij om doelstellingen van het Klimaatakkoord te behalen8. De duurzaamheidsagenda richt zich onder andere op het verbeteren van de biodiversiteit en het besparen van energie. Herindeling van de locaties biedt kansen om meer groen en water aan te leggen. Dankzij compacte nieuwbouw kan het energieverbruik worden vermindert en met de toepassing van zonnepanelen kan mogelijk zelfs energie worden geleverd aan de omgeving.

Hiermee draagt de investering in scholenbouw bij aan de duurzaamheidsagenda van de gemeente Papendrecht. Toekomstbestendige huisvesting voor het voortgezet onderwijs in Papendrecht biedt veel kansen om tegelijkertijd te werken aan de ontwikkeling van woningbouw, de realisatie van moderne sportvoorzieningen, de verbetering van maatschappelijke voorzieningen en het versterken van het stedelijk ecosyteem. De realisatie van toekomstbestendige huisvesting voor het voortgezet onderwijs is hiermee een vliegwiel voor integrale gebiedsontwikkeling van de locaties Vijzellaan en Van der Palmstraat en van de vrijvallende locaties. Daarmee koerst de Gemeente Papendrecht af op een duurzame toekomst zoals deze in de omgevingsvisie is geschetst. Door zorgvuldig kansen en mogelijkheden te inventariseren en af te wegen kan de investering in scholenbouw in Papendrecht veel vruchten afwerpen. We versterken de voorzieningen in de buurt en creëren ruimte voor ontmoeting. We bouwen woningen in een duurzame en groene omgeving. Zodoende heeft een investering in scholenbouw toegevoegde waarde voor zoveel mogelijk inwoners van Papendrecht. 8

Duurzaamheidsagenda Papendrecht

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

23

6.

Locatieverkenning

6.1

Locatie Vijzellaan

De locatie Vijzellaan is gelegen in de wijk Molenvliet. Het totale terrein heeft een omvang In september 2020 heeft de Raad ingestemd met het haalbaarheidsonderzoek voor de VO-

van ca. 25.200 m² en bestaat uit:

scholen. Hierin zijn twee ontwikkellocaties voor de scholen aangewezen: de Vijzellaan en

1. CSG De Lage Waard, vestiging Havo/VWO: het schoolterrein bestaat uit het onderwijs-

de Van der Palmstraat inclusief Douwes Dekkerlaan. De locatie Burgermeester Keijzerweg

gebouw (inclusief gymzalen), de voormalige conciërgewoning (in gebruik als berg-

wordt niet langer ingezet voor de scholen en kan worden ontwikkeld met bijvoorbeeld wo-

ruimte) en schoolplein (incl. fietsenstallingen). De grond is in eigendom van de

ningbouw.

gemeente Papendrecht (in bijlage 10 is een toelichting op de specifieke uitgangspunten voor het eigendom van schoolgebouwen opgenomen).

Er is een verkenning van de ruimtelijk kenmerken van de locaties uitgevoerd. De twee lo-

2. Een openbaar parkeerterrein in eigendom van de gemeente Papendrecht;

caties hebben elk een eigen identiteit die bij herontwikkeling versterkt kan worden: de Vij-

3. Een sportveld aan de voorzijde van het terrein is in eigendom van CSG De Lage Waard;

zellaan op de grens van het landschap en de Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan als

4. Een sportveld aan de achterzijde (parkzijde) van het terrein in eigendom van CSG De

onderdeel van een groene campus.

Lage Waard.

Figuur 10: Locatie Vijzellaan

Figuur 9: Locaties Vijzellaan en Van der Palmstraat

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

24

6.2

Locatie Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan

De locatie Douwes Dekkerlaan heeft een totale omvang van ca. 18.000 m² en bestaat uit:

De locatie Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan is gelegen in de wijk Westpolder. De

6. Een accommodatie voor muziekvereniging Excelsior;

locatie bestaat uit twee delen met een diversiteit aan functies. Er is sprake van een ver-

7. Praktijk voor Fysiotherapie en Podotherapie;

snipperde eigendomssituatie.

8. Voormalig schoolgebouw dat leeg staat.

In bijlage 5 is een overzicht opgenomen van de eigendomssituatie.

Opgemerkt wordt dat in het gebied Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan een aantal gebouwen staan die ook in de nieuwe situatie behouden blijven. Dit betreft onder andere twee basisscholen (OBS De Viermaster en IKC Beatrix).

Figuur 11: locatie Van der Palmstraat/Douwes Dekkerlaan

De locatie Van der Palmstraat heeft een totale omvang van ca. 29.500 m² en bestaat uit: 1. Het Willem de Zwijger College. Het schoolterrein bestaat uit het gebouw (incl. gymzalen) en schoolplein en fietsenstallingen; 2. Theater De Willem dat fysiek is verbonden met het Willem de Zwijger College; 3. Openbare parkeerterreinen; 4. Denksportcentrum, een overkoepelende stichting in Papendrecht die verantwoordelijk is voor het exploiteren en in stand houden van het Denksportcentrum; 5. Sportaccommodatie van DES’72, een handbalvereniging met een asfaltveld (buiten) en een clubgebouw.

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

25

Deel 2 - Scenario’s

7.

Uitgangspunten scenario’s

7.1

Uitgangspunten huisvestingsscenario’s

Voor de huisvestingsscenario’s zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: In het haalbaarheidsonderzoek is een ruimtelijke verkenning uitgevoerd hoe en waar de nieuwe scholen ingepast kunnen worden op de locaties. In vier huisvestingsscenario’s is

1. Verdeling over de locaties: de scholen voelen zich verbonden met de huidige locatie.

onderzocht hoe de onderwijsvoorzieningen op beide locaties verdeeld zouden kunnen wor-

We gaan er vanuit dat de scholen hun locaties niet uitruilen. Varianten waarbij de scho-

den. In deze haalbaarheidsfase staat daarbij de vraag centraal of het benodigde ruimtepro-

len van locatie wisselen zijn niet onderzocht.

gramma voor de scholen gerealiseerd kan worden op de locaties. In een volgende fase, als er gekozen is voor een scenario, wordt nader onderzocht op welke manier de te realiseren

2. Samenwerking sport: de raad heeft de ambitie uitgesproken dat de scholen gebruik gaan maken van gezamenlijke binnensportvoorzieningen. We gaan er vanuit dat

gebouwmassa kan worden ingepast.

nieuwe sportvoorzieningen multifunctioneel zijn en efficiënt worden gebruikt. Daarom Hoe het ruimteprogramma op de beschikbare locaties kan worden gerealiseerd is een las-

onderzoeken we slechts twee varianten voor clustering van de sportvoorzieningen voor

tige puzzel. Daarbij spelen niet alleen de wensen van de scholen, maar ook de mate van

het onderwijs:

samenwerking, de locatiekenmerken, de inpassing in de omgeving en financiële afwegin-

a. Een clustering van minimaal 6 zalen op een locatie, in combinatie met een clustering

gen een rol. Het ruimteprogramma is op tal van manieren te realiseren maar het is niet

van 3 zalen op de andere locatie;

haalbaar en zinvol om alle denkbare varianten even diepgaand te onderzoeken.

b. Een clustering van 9 zalen op de locatie Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan.

Voor de vier huisvestingsscenario’s zijn op basis van de uitgangspunten als omschreven in

Buitensportvoorzieningen zijn conform de Verordening voorzieningen huisvesting on-

dit hoofdstuk per locatie twee mogelijke varianten voor inpassing ter illustratie uitgewerkt.

derwijs gemeente Papendrecht (2015) buiten beschouwing gelaten. CSG De Lage

In tabel 5 is een overzicht opgenomen met het huidig aantal leerlingen per locatie, de hui-

Waard heeft op de Vijzellaan twee eigen sportvelden waar zij gebruik van kan maken.

dige omvang van het gebouw in m² bvo en de bijbehorende voetafdruk.

Willem de Zwijger College heeft geen sportvelden bij de school. Voor buitensport kan zij gebruik maken van bestaande gemeentelijke buitensportaccommodaties in Papend-

Tabel 5: Huidig gebruik en bebouwing locaties VO-scholen

Van der Palmstraat (WdZ)

Huidig aantal leerlingen

1.110 leerlingen

1.249 leerlingen

689 leerlingen

Huidig aantal m² bvo

9.750 m² bvo

12.800 m² bvo

10.100 m² bvo

staat uit een Theoretische (VMBO-T) leerweg en Beroepsgerichte leerwegen (VMBO-

4.700 m²

6.200 m²

6.519 m²

BB/KB). Voor de clustering bestaan tal van mogelijkheden die in de inpassingsstudie

Huidige voetafdruk gebouw

Burg. Keijzerweg (DLW)

recht.

Vijzellaan (DLW)

3. Samenwerking Beroepsgericht VMBO: de raad heeft de ambitie uitgesproken dat de scholen samenwerken op het gebied van de Beroepsgerichte leerwegen. VMBO be-

zijn onderzocht, zoals: a. VMBO BB/KB voor beide scholen in één gebouw en VMBO-T koppelen aan onderwijs voor HAVO en VWO van de afzonderlijke scholen (scenario 1); b. VMBO-T en VMBO-BB/KB koppelen aan onderwijs voor HAVO en VWO (scenario 2 en 4); c. VMBO-BB/KB verbinden aan VMBO-T in een gebouw voor VMBO (scenario 3). Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

27

4. Buitenruimte t.b.v. scholen berekenen we op basis van de VNG-normen: voor de bere-

7.2

Uitgangspunten inpassing ruimteclusters

kening van de buitenruimte zijn deze normen uitgangspunt:

Voor het inpassen van de ruimteclusters per scenario is bepaald wat het totale ruimtelijk

a. School met 1-300 leerlingen:

= 300 m² buitenruimte

programma is dat volgt uit de te realiseren onderwijsgebouwen en sportvoorzieningen. Per

b. School met meer dan 300 leerlingen:

= 300 + 0,75 * (aantal leerlingen – 300)

scenario is in beeld gebracht welk oppervlak de gebouwclusters krijgen, hoeveel vierkante

Dit uitgangspunt wordt bij de uitwerking van de scenario's gehanteerd.

meter buitenruimte er voor de scholen gerealiseerd moet worden (schoolplein) en welke parkeervoorzieningen er nodig zijn. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen parkeerplaat-

5. Ruimtebehoefte parkeren berekenen we op basis van gemiddelde kengetallen: in het

sen voor auto’s en stallingsplaatsen voor fietsen en scooters.

kader van de haalbaarheidsstudie werken we, zoals altijd bij parkeren, met kencijfers van zowel het CROW als uit het vigerende parkeerbeleid. Hierbij wordt een bandbreedte gehanteerd. Voor zowel het auto-, fiets en bromfiets/scooterparkeren gaan we uit van het gemiddelde van de genoemde normen. Uitgangspunt is een gebiedsgerichte aanpak van parkeren zodat waar mogelijk parkeervoorzieningen dubbel kunnen worden gebruikt. Op basis van aanwezigheidspercentages van de verschillende functies binnen een gebied kan de mate waarin dubbelgebruik mogelijk is worden berekend en meege-

Voetafdruk Voor de inpassing van de gebouwen op de locaties is het belangrijk om een juiste aanname te doen voor de voetafdruk van een gebouw. Als we een te krappe aanname doen, past het gebouw straks niet goed op het kavel. Als we daarentegen een te ruime aanname doen, nemen de gebouwen onnodig veel ruimte in. Uit ervaring weten we dat bij schoolgebouwen de behoefte aan ruimtes op de begane grond groter is dan ruimtes op de verdieping.

wogen. Door deze methode zoeken we een nog betere aansluiting met de daadwerkelijke parkeersituatie. In bijlage 6 is de parkeerbehoefteberekening opgenomen.

Bovendien weten we uit ervaring dat er veel gevellengte nodig is voor voldoende daglicht in alle onderwijsruimten. Tegelijkertijd willen we een efficiënte vormfactor realiseren (en dus

6. Wonen: De gemeente Papendrecht heeft een woningbouwopgave die door inbreiding moet worden gerealiseerd. Door de realisatie van nieuwe huisvesting voor het voortgezet onderwijs komt ruimte vrij voor herontwikkeling van terreinen voor woningbouw. Kwantiteit, type en doelgroep van het beoogde woningbouwprogramma worden bepaald wanneer duidelijk is hoeveel ruimte op welke locatie beschikbaar is en aan welke woonvraag daar kan worden voldaan. 7. Theater: de ontwikkelingen rond het theater en de businesscase "cultuurplatform" worden niet meegenomen. In de verschillende scenario's wordt het theater integraal overgenomen en er wordt vanuit gegaan dat er een kleine foyer aanwezig is. Of die foyer er ook daadwerkelijk kan en zal komen is geen onderdeel van dit project maar we nemen hiervoor wel een ruimtereservering op.

kostenbewust ontwerpen). Op dit moment is het Programma van Eisen voor de schoolgebouwen nog niet op ruimte niveau uitgewerkt. We kunnen daarom nog niet precies de hoeveelheid gevel bepalen die nodig is om voldoende daglicht te hebben voor elke onderwijsruimte. Om dit in de toekomst te borgen is het heel belangrijk nu een ruime marge te nemen, zodat er in de toekomst voldoende mogelijkheden zijn om het precieze programma en alle wensen juist in te passen. Ten aanzien van de gebouwhoogte gaan we uit van 3-laagse onderwijsgebouwen met eventueel een hoogteaccent, maar vanwege de grotere behoefte aan ruimtes op de begane grond en de noodzaak om alle lokalen van daglicht te voorzien, rekenen we met een ruimere factor. Als basis houden we aan dat 60% van het ruimteprogramma op de begane grond moet kunnen liggen. De overige 40% wordt verspreid over de twee verdiepingen daarboven. In werkelijkheid zal (enigszins verschillend per schooltype) waarschijnlijk minder ruimte nodig zijn op de begane grond. De huidige schoolgebouwen hebben circa 50% van het programma op de begane grond. Het gebouw zal, afhankelijk van het aantal lokalen, wel een minder efficiënte en compacte vorm krijgen (met bijvoorbeeld vleugels) om alle

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

28

onderwijsruimten van voldoende daglicht te voorzien. Deze marge is meegenomen in het

Er is op basis van de het type voorziening en de omvang een inschatting gemaakt van

uitgangspunt van 60% van het programma op de begane grond.

de doorlooptijd van de voorbereiding (definitie- en ontwerpfase) en de uitvoering.

Voor de sportvoorzieningen gaan we vooralsnog ervan uit dat 100% van het programma op maaiveld wordt gerealiseerd. Meerdere zalen kunnen worden gestapeld om stedenbouwkundig en architectonisch een aantrekkelijker beeld te realiseren, maar hier is nu (met name financieel) geen rekening mee gehouden. Plat vlak In de ruimtelijke verkenning is in beeld gebracht op welke manier de ruimteclusters verdeeld kunnen worden over de locatie. Hierbij is dus rekening gehouden met schoolgebouwen van maximaal 3 bouwlagen (eventueel met hoogteaccent) en éénlaagse sportvoorzieningen. Het voert te ver om in deze fase een verkenning in bouwmassa’s te doen. Daarom volstaan we in deze haalbaarheidsfase met het visualiseren van de inpassing in een plat vlak. Daarbij is overigens wel nauwkeurig onderzocht of het benodigde programma per locatie en per scenario in te passen is op de betreffende locatie.

7.3

Uitgangspunten voor fasering

Bij de ruimtelijke verkenning is rekening gehouden met een aantal uitgangspunten die mede samenhangen met de volgorde waarin de verschillen gebouwen op de locaties gerealiseerd kunnen worden. Hierbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd in volgorde van prioriteit: Er is geen tijdelijke huisvesting voor de scholen nodig tijdens de bouwfase; Vrijkomende gebouwen worden zoveel mogelijk in één keer leeg gehaald, zodat er geen of zo min mogelijk sprake is van tijdelijke leegstand van gebouwen; We beginnen op gronden die in eigendom van de gemeente zijn; We beginnen op vrij beschikbare gronden, dus waar op dit moment geen bestaande schoolgebouwen staan. Er heeft nog geen verkenning plaatsgevonden van de benodigde planologische procedures, derhalve is er in de fasering in de doorlooptijd van de projecten geen rekening gehouden met uitgebreide proceduretijden en/of bezwaarprocedures.

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

29

8.

Scenario 1: Praktijk centraal

In scenario 1 worden drie schoolgebouwen en twee sportgebouwen gerealiseerd. Deze worden als volgt verdeeld over de twee locaties: Te realiseren gebouwen Vijzellaan: Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor VMBO-T, Havo en VWO Sportgebouw met 4 gymzalen Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan: Gezamenlijk schoolgebouw voor het beroepsgericht VMBO-onderwijs (VMBO BB/KB) voor zowel CSG De Lage Waard als het Willem de Zwijger College Schoolgebouw voor Willem de Zwijger College voor VMBO-T, Havo en VWO. Sportgebouw met 7 gymzalen

Tabel 6: In te passen ruimteprogramma scenario 1 Scenario 1: aantal m² bvo voetafdruk m² m² Totaal in te Praktijk centraal leerlingen gebouw gebouw m² schoolplein parkeren passen m² Vijzellaan VMBO-T DLW 1.325 8.700 5.200 1.100 3.200 9.500 HAVO/VWO Sport Gym 1 1.855 1.855 n.v.t. 700 2.555 Sport Gym PO Programma Vijzellaan 1.325 10.555 7.055 1.100 3.900 12.055 Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan DLW VMBO-BB/KB 607 6.600 WdZ VMBO-BB/KB VMBO-T WdZ 1.116 7.600 HAVO/VWO Gym 2 Sport Gym 3 n.v.t. 3.255 Gym WdZ Programma vd Palmstraat 1.723 17.455

4.000

500

2.000

6.500

4.600

900

2.700

8.181

3.255

n.v.t.

900

4.158

11.775

1.442

5.600

18.855

Nieuw programma vs. bestaand programma Het bestaande gebouw op de locatie Vijzellaan heeft een voetafdruk van 4.700 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van het in te passen programma 7.075 m². Dit is een toename van 2.375 m². De voetprint van het bestaande gebouw op de locatie Van der Palmstraat heeft een oppervlak van 6.200 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van

8.1

Ruimtelijk programma

het in te passen gebouwprogramma 11.775 m². Dit is een toename van 5.575 m².

In tabel 6 is het ruimteprogramma van scenario 1 vertaald in de verschillende gebouwvolumes die gerealiseerd worden, inclusief de voetafdruk van gebouwen en het benodigde pro-

8.2

gramma aan buitenruimte en parkeervoorzieningen.

In de figuren op de volgende pagina is ter illustratie in twee varianten in beeld gebracht op

Ruimtelijke verkenning

welke manier de ruimteclusters ingepast zouden kunnen worden op de locatie. In bijlage 7 is een uitgebreid overzicht opgenomen met het totaal in te passen ruimteprogramma inclusief de uitgesplitste aantallen voor parkeren (auto, fiets en scooter) en de bijbehorende vierkante meters. Het totale terreinoppervlak van de locatie Vijzellaan is ca 25.200 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 12.100 m². Het totale terreinoppervlak van de locatie Van der Palmstraat is ca. 47.500 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 18.900 m².

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

30

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 1: locatie Vijzellaan

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 1: locatie Van der Palmstraat

Figuur 12: Inpassing scenario 1 – locatie Vijzellaan – variant A

Figuur 14: Inpassing scenario 1 – locatie Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan - variant A

Figuur 13: Inpassing scenario 1 – locatie Vijzellaan - variant B

Figuur 15: Inpassing scenario 1 – Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan - variant B

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

31

8.3

sociale relevantie) goed te scoren. De schoolgebouwen kunnen compact worden uitge-

Fasering

In figuur 16 is een mogelijke fasering van de gebouwclusters als voorgesteld in scenario 1

voerd, waarmee wordt voldaan aan de vraag om duurzaam ruimtegebruik. In dit model blijft

uitgewerkt rekening houdend met de uitgangspunten als omschreven in § 7.3. Na defini-

voldoende ruimte over om de omgeving groen, beweegvriendelijk, klimaatbestendig en na-

tieve besluitvorming is minimaal 7 jaar nodig om alle gebouwen te realiseren. Er wordt op

tuurinclusief in te richten, met aandacht voor de versterking van doorgaande groene en

beide locaties gestart met de voorbereiding van twee schoolgebouwen.

blauwe structuren. Compact bouwen draagt ook bij aan de ambitie om zoveel mogelijk bestaande bomen te behouden. Door de spreiding van de scholen over twee locaties, in twee

Op de Vijzellaan met het gebouw voor CSG De Lage Waard voor VMBO-T en Havo/VWO.

verschillende wijken, ontstaan twee plekken die sociaal relevant zijn.

Vervolgens wordt op deze locatie het sportgebouw gerealiseerd. Door deze gebouwen naast het bestaande gebouw te realiseren kan de school in gebruik blijven tijdens de bouw.

In de Transitievisie Warmte 2021 wordt aangegeven dat de wijk Westpolder zich leent voor de aanleg van een warmtenet. Voor de wijk Molenvliet is op dit moment nog niet zeker of

Op de locatie Van der Palmstraat wordt gestart met het gezamenlijke gebouw voor VMBO

de aanleg van een warmtenet (in de toekomst) de variant is met de laagste maatschappe-

BB/KB. Bij oplevering van dit gebouw is ook de gezamenlijke sportvoorziening gereed. Aan-

lijke kosten. Hierop zal de komende jaren verder gestudeerd worden. Nieuwe schoolge-

sluitend wordt gestart met de bouw van de school voor het Willem de Zwijger College

bouwen (in combinatie met woningbouw) in zowel Westpolder als Molenvliet kunnen

(VMBO-T en Havo/VWO).

belangrijke bouwstenen zijn in de energietransitie met spin-off kansen voor de aangrenzende buurten.

Scenario 1: Praktijk centraal

jaar 1 1

2

3

jaar 2 4

1

2

3

jaar 3 4

1

2

3

jaar 4 4

1

2

3

jaar 5 4

1

2

3

jaar 6 4

1

2

3

jaar 7 4

1

2

3

jaar 8 4

1

2

3

4

Locatie Vijzellaan Sloop bestaand gebouw DLW DLW - VMBO T/ Havo / VWO

Het intensiever bebouwen van de locatie Vijzellaan zal leiden tot een extra opgave op het gebied van waterberging. Het terrein inclusief de twee sportvelden is in de huidige situatie vrij extensief bebouwd. De locatie is compact en een eventuele waterbergingsopgave dient

Sport Locatie Van der Palmstraat Sloop bestaand gebouw WdZ

bij verdere uitwerking te worden meegenomen.

DLW / WdZ VMBO BB/KB WdZ VMBO T/ Havo / VWO

Ten aanzien van de stedenbouwkundige uitwerking zijn er op voorhand geen belangrijke

Sport 2

belemmeringen. De nieuwe ontwikkelingen zijn ten opzichte van de huidige bebouwing

Locatie Burg. Keijzerweg Sloop bestaand gebouw DLW

goed inpasbaar. Wel zijn er aandachtspunten voor de verdere uitwerking te benoemen.

Figuur 16: Faseringsvoorstel scenario 1

Bij de Vijzellaan is in dit scenario na de nieuwbouw voldoende ruimte voor een aanvullend

8.4

Beoordeling

woonprogramma naast of op de plek van het huidige schoolgebouw. De ontsluiting van dit

Het scenario is op verschillende aspecten beoordeeld. De beoordeling op kosten en op-

stukje buurt en de aansluiting van nieuwe woningen op de bestaande woningen zijn be-

brengsten is opgenomen in paragraaf 12.4.

langrijke aandachtspunten. Bebouwing van de sportvelden aan de zijde van de Vijzellaan heeft vanuit het perspectief van het behoud van groene structuren en natuurwaarden de

Ruimte

voorkeur boven bebouwing aan de parkzijde.

Dit scenario biedt de mogelijkheid om op alle duurzame kansen (klimaatbestendig en natuur inclusief, energie, duurzaam materiaalgebruik, ruimtegebruik en ruimtelijke kwaliteit, Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

32

Rond de locatie Van der Palmstraat en op de locatie aan de Douwes Dekkerlaan ontstaat

Gemengde Leerweg en Theoretische Leerweg) en de talentontwikkelingsprogramma’s

in dit scenario een gemengd gebied met zowel scholen, sportvoorzieningen als woning-

voor havo/vwo-leerlingen).

bouw. Hiervoor is voldoende ruimte. De scholen worden in dit scenario meer ingebed in een gemengd gebied en verliezen daardoor mogelijk enigszins hun eigen plek in de ruim-

Omdat in dit scenario een gezamenlijke huisvesting voor het beroepsgericht onderwijs

telijke structuur van Papendrecht.

wordt gerealiseerd, sluit dit scenario aan bij de gemeentelijke Visie en Routekaart huisvesting VO. Dit scenario sluit echter niet aan bij het advies van onderwijsorganisaties en we-

Voor het onderdeel verkeer is gekeken naar de (school)routes, de ontsluiting van en de

tenschappelijk onderzoek om leerlingen met verschillende niveaus en achtergronden niet

toegang naar het gebied en naar parkeren (en halen en brengen). Dit zijn in alle scenario's

te scheiden, maar te mengen (zie bijlage 8). De gemeentelijke Visie spreekt zich hier niet

belangrijke aandachtspunten waarvoor maatregelen nodig zijn. Wat betreft vorm, omvang

over uit.

en kosten van de maatregelen is dit scenario vergelijkbaar met de overige scenario's. Beide scholen vrezen dat het samenvoegen van twee verschillende onderwijsconcepten Combinatiekansen

en pedagogische visies in één sportgebouw onoverzichtelijk is en zorgt voor onduidelijkheid

In dit scenario bestaan er voldoende combinatiekansen met de bestaande sportvoorzienin-

bij leerlingen.

gen in de gemeente. Daarnaast is er voldoende ruimte om een nader te bepalen programma aanvullende woningbouw met bijbehorende parkeergelegenheid te realiseren.

Draagvlak Uit de gevoerde gesprekken op de inloopavonden blijkt dat er breed draagvlak is voor het

Onderwijsvisie

behouden van en het investeren in de vernieuwing van de schoolgebouwen. Ook de ge-

Op basis van de visie op onderwijs en samenwerking van het Willem de Zwijger College en

meenteraad heeft uitgesproken grote waarde te hechten aan deze voor het dorp belangrijke

CSG De Lage Waard wordt dit scenario niet gunstig beoordeeld. Voorzieningen voor be-

voorzieningen.

roepsgericht onderwijs kunnen weliswaar makkelijk worden gedeeld door de scholen, maar beide scholen vrezen dat het samenvoegen van twee verschillende onderwijsconcepten en

Uit de gesprekken blijkt tevens dat er bij elk scenario aandachtspunten en zorgen worden

pedagogische visies in één schoolgebouw onoverzichtelijk is en zorgt voor onduidelijkheid

benoemd. Zo vinden omwonenden het belangrijk dat er voldoende parkeergelegenheid bij

bij leerlingen.

de schoolgebouwen komt, ook ten behoeve van avondgebruik. Als er op de locaties woningbouw gerealiseerd wordt, dan liever geen hoogbouw. Bij realisatie van een schoolge-

Bovendien staat in dit scenario de kansengelijkheid onder druk. Door het opsplitsen van de

bouw op de locatie Douwes Dekkerlaan is verkeersveiligheid, mede vanwege de

leerlingenpopulatie naar niveau is onderling contact tussen leeftijdsgenoten in verschil-

aanwezigheid van basisscholen in het gebied, een aandachtspunt. Bij de Vijzellaan hebben

lende leerwegen op school niet mogelijk. De school is daarmee geen afspiegeling van de

omwonenden de voorkeur voor bebouwing op het sportveld achter de school in plaats van

samenleving. Niet alleen de kansengelijkheid, ook de brede ontwikkelingsmogelijkheden

het sportveld aan de voorzijde.

van leerlingen staan onder druk. Door het opsplitsen van de leerlingenpopulatie is een aantal bijzondere voorzieningen en vakdocenten voor een deel van de leerlingen niet nabij

Bij de verdere uitwerking is het van belang om, ongeacht het gekozen scenario, in gesprek

beschikbaar (denk aan muziek, drama, beeldende vorming). Dit scenario biedt geen mo-

te blijven met stakeholders.

gelijkheden voor medegebruik van voorzieningen van beroepsgericht onderwijs door andere leerwegen, waaronder de nieuwe leerweg met praktijkgericht programma (nu nog Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

33

9.

Scenario 2: Twee keer één

In scenario 2 worden drie schoolgebouwen en twee sportgebouwen gerealiseerd. Deze worden als volgt verdeeld over de twee locaties: Te realiseren gebouwen Vijzellaan: Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor VMBO (zowel VMBO-T als VMBO BB/KB); Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor HAVO/VWO; Sportgebouw met 7 gymzalen. Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan: Schoolgebouw voor het Willem de Zwijger College voor VMBO (zowel VMBO-T als VMBO BB/KB) en HAVO/VWO; Sportgebouw met 4 gymzalen.

Tabel 7: In te passen ruimteprogramma scenario 2 Scenario 2: aantal m² bvo voetafdruk m² m² Totaal in te Twee keer één leerlingen gebouw gebouw m² schoolplein parkeren passen m² Vijzellaan VMBO-BB/KB 6.400 3.800 DLW VMBO-T 1.799 1.400 4.900 14.500 HAVO/VWO 7.400 4.400 Gym 1 Sport Gym 2 n.v.t. 3.255 3.255 n.v.t. 1.300 4.555 Gym PO Programma Vijzellaan 1.799 17.055 11.455 1.400 6.200 19.055 Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan VMBO-BB/KB WdZ VMBO-T 1.249 9.100 HAVO/VWO Gym 3 Sport n.v.t. 1.855 Gym WdZ Programma vd Palmstraat 1.249 10.955

5.500

1.000

3.100

9.600

1.855

n.v.t.

500

2.355

7.355

1.000

3.600

11.955

Nieuw programma vs. bestaand programma Het bestaande gebouw op de locatie Vijzellaan heeft een voetafdruk van 4.700 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van het in te passen programma 11.535 m². Dit is een toename van 6.835 m². De voetprint van het bestaande gebouw op de locatie Van der

9.1

Ruimtelijk programma

In tabel 7 is het ruimteprogramma van scenario 2 vertaald in de verschillende gebouwvolu-

Palmstraat heeft een oppervlak van 6.200 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van het in te passen programma 7.315 m². Dit is een toename van 1.115 m².

mes die gerealiseerd worden, inclusief de voetafdruk van gebouwen en het benodigde programma aan buitenruimte en parkeervoorzieningen.

9.2

Ruimtelijke verkenning

In de figuren op de volgende pagina is ter illustratie in twee varianten in beeld gebracht op In bijlage 7 is een uitgebreid overzicht opgenomen met het totaal in te passen ruimtepro-

welke manier de ruimteclusters ingepast zouden kunnen worden op de locatie.

gramma inclusief de uitgesplitste aantallen voor parkeren (auto, fiets en scooter) en de bijbehorende vierkante meters. Het totale terreinoppervlak van de locatie Vijzellaan is ca. 25.200 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 19.000 m². Het totale terreinoppervlak van de locatie Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan is ca. 47.500 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 12.000 m². Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

34

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 2: locatie Vijzellaan

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 2: locatie Van der Palmstraat

Figuur 17: Inpassing scenario 2 – locatie Vijzellaan - variant A

Figuur 19: Inpassing scenario 2 – locatie Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan - variant A

Figuur 18: Inpassing scenario 2 – locatie Vijzellaan - variant B

Figuur 20: Inpassing scenario 2 – locatie Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan - variant B

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

35

9.3

Fasering

Ruimte

In figuur 21 is een mogelijke fasering van de gebouwclusters als voorgesteld in scenario 2

De locatie Vijzellaan wordt in dit scenario intensief bebouwd en dit kan gevolgen hebben

uitgewerkt rekening houdend met de uitgangspunten als omschreven in § 7.3. Na defini-

voor het naastgelegen park Noordhoekse wiel en de relatie met de Achterdijk. De school-

tieve besluitvorming is minimaal 8,5 jaar nodig om alle gebouwen te realiseren.

gebouwen zijn compact, waarmee wordt voldaan aan de vraag om duurzaam ruimtegebruik. In dit scenario blijft voldoende ruimte over om de omgeving groen, beweegvriendelijk,

Er wordt gestart met ontwikkeling van de locatie Vijzellaan; hier wordt het grootste gebouw-

klimaatadaptief en natuurinclusief in te richten, met aandacht voor de versterking van door-

volume gerealiseerd. Allereerst wordt het gebouw voor CSG De Lage Waard voor

gaande groene en blauwe structuren. Compact bouwen draagt ook bij aan de ambitie om

Havo/VWO en de sportvoorzieningen voorbereid en gebouwd. Na oplevering van dit ge-

zoveel mogelijk bestaande bomen te behouden. Door de spreiding van de scholen over

bouw kan het bestaande gebouw gesloopt worden en kan op deze plek het gebouw voor

twee locaties, in twee verschillende wijken, ontstaan twee plekken die sociaal relevant zijn.

CSG De Lage Waard VMBO/mavo (vervanging van gebouw Burg. Keijzerweg) gerealiseerd worden.

In de transitievisie Warmte 2021 wordt aangegeven dat de wijk Westpolder zich leent voor de aanleg van een warmtenet. Voor de wijk Molenvliet is op dit moment nog niet zeker of

Op de locatie Van der Palmstraat realiseren we de voorzieningen voor het Willem de Zwij-

de aanleg van een warmtenet (in de toekomst) de variant is met de laagste maatschappe-

ger College (VMBO en Havo/VWO) en de benodigde sportvoorzieningen. Deze gebouwen

lijke kosten. Hierop wordt de komende jaren verder gestudeerd. Nieuwe schoolgebouwen

zijn gereed voordat gestart wordt met de uitvoering van het tweede schoolgebouw op de

(in combinatie met woningbouw) in zowel Westpolder als Molenvliet kunnen belangrijke

Vijzellaan.

bouwstenen zijn in de energietransitie met spin-off kansen voor de aangrenzende buurten.

Scenario 2: Twee keer één

jaar 1 1

2

3

jaar 2 4

1

2

3

jaar 3 4

1

2

3

jaar 4 4

1

2

3

jaar 5 4

1

2

3

jaar 6 4

1

2

3

jaar 7 4

1

2

3

jaar 8 4

1

2

3

4

Locatie Vijzellaan Sloop bestaand gebouw DLW DLW - Havo / VWO

De locatie Vijzellaan wordt - met het samenvoegen van het volledige programma van CSG De Lage Waard - een stuk intensiever bebouwd dan in de huidige situatie het geval is. Noordhoekse Wiel is een bijzondere plek in Papendrecht. Een gedeelte van het park is

DLW - VMBO

onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (voormalige Ecologische Hoofdstructuur).

Sport

Het wiel in het park heeft een 'redelijk hoge' cultuurhistorische waarde volgens de Provincie

Locatie Van der Palmstraat Sloop bestaand gebouw WdZ WdZ VMBO / Havo / VWO Sport 2 Locatie Burg. Keijzerweg Sloop bestaand gebouw DLW

Figuur 21: Faseringsvoorstel scenario 2

Zuid Holland. Vanuit een groen en duurzaam perspectief is bouwen op het sportveld niet onmogelijk, maar er zijn aandachtspunten ten aanzien van groen en de ecologie in dit gebied. Intensief bebouwen van de locatie Vijzellaan vraagt ook om extra aandacht voor de relatie tussen de nieuwbouw en de cultuurhistorisch en ecologisch waardevolle Achterdijk. Het is belangrijk om bij de uitwerking een eventuele waterbergingsopgave goed in te passen.

9.4

Beoordeling

Het scenario is op verschillende aspecten beoordeeld. De beoordeling op kosten en op-

Er zijn bij dit scenario geen belangrijke stedenbouwkundige belemmeringen. Wel zijn er

brengsten is opgenomen in paragraaf 12.4.

aandachtspunten voor de verdere uitwerking te benoemen. Doordat alle bebouwing voor CSG De Lage Waard aan de Vijzellaan wordt geconcentreerd, is het in verband met de benodigde fasering ook nodig om op het sportveld aan de parkzijde te bouwen. De

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

36

bebouwing doorbreekt dan de bestaande bebouwingsgrens op basis van poldersloten, dat

andere leerwegen waaronder de nieuwe leerweg met praktijkgericht programma (nu nog

stelt extra eisen aan de inpassing van nieuwbouw in het park. Ook vraagt dit extra aandacht

Gemengde en Theoretische Leerweg) en de talenontwikkelingsprogramma’s voor

voor de oriëntatie ten opzichte van het Noordhoekse Wiel, de Achterkade en de verschil-

havo/vwo-leerlingen om gebruik te maken van faciliteiten voor beroepsgericht onderwijs.

lende kavelrichtingen. Aan de noordzijde van het terrein van CSG De Lage Waard is eventueel ruimte voor de bouw van enkele woningen. Door de concentratie van bebouwing aan

Scenario 2 sluit aan bij het advies van onderwijsorganisaties en wetenschappelijk onder-

de Vijzellaan, eist CSG De Lage Waard daar nadrukkelijker dan nu een eigen plek op in de

zoek om leerlingen met verschillende niveaus en achtergronden niet te scheiden, maar te

omgeving.

mengen (bijlage 8). Door de fysieke nabijheid van sportvoorzieningen zijn het sportaanbod en de sportdocenten nadrukkelijk verbonden aan de leergemeenschap die de school vormt.

In dit scenario ontstaat aan de Van der Palmstraat een gemengd gebied waarin het Willem de Zwijgercollege compact vormgegeven kan worden. Daarmee wordt de school een ge-

In dit scenario wordt geen gezamenlijk techniekgebouw ontwikkeld en daarmee sluit dit

bouw tussen de andere nieuw te bouwen gebouwen. Aan de Douwes Dekkerlaan biedt dit

scenario niet aan bij de gemeentelijke Visie en Routekaart huisvesting VO. In hoofdstuk 3

scenario meer kansen voor een goede woningbouwontwikkeling. Bovendien biedt dit sce-

van het haalbaarheidsonderzoek is uiteengezet dat in de gemeentelijke visie het aspect

nario kansen om een sterke groene (wandel-) verbinding te creëren tussen het Vondelpark

van de kansengelijkheid voor leerlingen niet is belicht. Dit scenario sluit wel aan bij het

en de rivier.

advies van onderwijsorganisaties en wetenschappelijk onderzoek om leerlingen met ver-

Voor het onderdeel verkeer is gekeken naar de (school)routes, de ontsluiting van en de

schillende niveaus en achtergronden niet te scheiden, maar te mengen (bijlage 8).

toegang naar het gebied en naar parkeren (en halen en brengen). Dit zijn in alle scenario's belangrijke aandachtspunten waarvoor maatregelen nodig zijn.

Draagvlak Uit de gevoerde gesprekken op de inloopavonden blijkt dat er breed draagvlak is voor het

Combinatiekansen

behouden van en het investeren in de vernieuwing van de schoolgebouwen. Ook de ge-

In dit scenario bestaan er voldoende combinatiekansen met de bestaande sportvoorzienin-

meenteraad heeft uitgesproken grote waarde te hechten aan het belang van deze voor het

gen in de gemeente. Daarnaast is er voldoende ruimte om een nader te bepalen pro-

dorp belangrijke voorzieningen.

gramma aanvullende woningbouw met bijbehorende parkeergelegenheid te realiseren. Uit de gesprekken blijkt tevens dat er bij elk scenario aandachtspunten en zorgen worden Onderwijsvisie

benoemd. Zo vinden omwonenden het belangrijk dat er voldoende parkeergelegenheid bij

Op basis van de visie op onderwijs en samenwerking van het Willem de Zwijger College en

de schoolgebouwen komt, ook ten behoeve van avondgebruik. Als er op de locaties wo-

CSG De Lage Waard wordt dit scenario gunstig beoordeeld. Er worden schoolgebouwen

ningbouw gerealiseerd wordt, dan liever geen hoogbouw. Bij realisatie van een schoolge-

gerealiseerd waarin de eigen identiteit, het eigen onderwijsconcept en de eigen pedagogi-

bouw op de locatie Douwes Dekkerlaan is verkeersveiligheid, mede vanwege de

sche visie herkenbaar zijn. Door het mengen van de leerlingpopulatie ongeacht het niveau

aanwezigheid van basisscholen in het gebied, een aandachtspunt. Bij de Vijzellaan hebben

is onderling contact tussen leeftijdsgenoten in verschillende leerwegen op school mogelijk.

omwonenden de voorkeur voor bebouwing op het sportveld achter de school in plaats van

Dit scenario draagt bij aan kansengelijkheid voor alle leerlingen ongeacht het schooladvies

het sportveld aan de voorzijde.

in groep 8. Het biedt daarnaast ook brede ontwikkelingsmogelijkheden voor alle leerlingen door de beschikbaarheid van bijzondere voorzieningen en vakdocenten nabij (denk aan

Bij de verdere uitwerking is het van belang om, ongeacht het gekozen scenario, in gesprek

muziek, drama, beeldende vorming). Bovendien biedt dit scenario de mogelijkheid aan

te blijven met stakeholders.

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

37

10. Scenario 3: Campus In scenario 3 worden drie schoolgebouwen en twee sportgebouwen gerealiseerd. Deze worden als volgt verdeeld over de twee locaties: Te realiseren gebouwen Vijzellaan: Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor HAVO/VWO; Sportgebouw met 4 gymzalen. Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan: Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor VMBO (zowel VMBO-T als VMBO BB/KB); Schoolgebouw voor het Willem de Zwijger College voor VMBO (zowel VMBO-T als VMBO BB/KB) en HAVO/VWO; Sportgebouw met 7 gymzalen.

Tabel 8: In te passen ruimteprogramma scenario 3 aantal m² bvo voetafdruk m² m² Totaal in te Scenario 3: Campus leerlingen gebouw gebouw m² schoolplein parkeren passen m² Vijzellaan DLW HAVO/VWO 1.110 7.400 4.400 900 2.800 8.100 Gym 1 Sport n.v.t. 1.855 1.855 n.v.t. 700 2.555 Gym PO Programma Vijzellaan 1.110 9.255 6.255 900 3.500 10.655 Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan VMBO-BB/KB DLW 689 6.400 VMBO-T VMBO-BB/KB WdZ VMBO-T 1.249 9.100 HAVO/VWO Gym 2 Sport Gym 3 n.v.t. 3.255 Gym WdZ Programma vd Palmstraat 1.938 18.755

3.800

600

2.100

6.500

5.500

1.000

3.100

9.600

3.255

n.v.t.

900

4.155

12.555

1.600

6.100

20.255

Nieuw programma vs. bestaand programma Het bestaande gebouw op de locatie Vijzellaan heeft een voetafdruk van 4.700 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van het in te passen programma 6.295 m². Dit is een toename van 1.595 m². De voetprint van het bestaande gebouw op de locatie Van der

10.1

Ruimtelijk programma

In tabel 8 is het ruimteprogramma van scenario 3 vertaald in de verschillende gebouwvolu-

Palmstraat heeft een oppervlak van 6.200 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van het in te passen programma 12.555 m². Dit is een toename van 6.355 m².

mes die gerealiseerd worden, inclusief de voetafdruk van gebouwen en het benodigde programma aan buitenruimte en parkeervoorzieningen.

10.2

Ruimtelijke verkenning

In de figuren op de volgende pagina is ter illustratie in beeld gebracht op welke manier de In bijlage 7 is een uitgebreid overzicht opgenomen met het totaal in te passen ruimtepro-

ruimteclusters ingepast zouden kunnen worden op de locatie.

gramma inclusief de uitgesplitste aantallen voor parkeren (auto, fiets en scooter) en de bijbehorende vierkante meters. Het terreinoppervlak van de locatie Vijzellaan is ca. 25.200 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 11.700 m². Het totale terrein-oppervlak van de locatie vd Palmstraat/Douwes Dekkerlaan is ca. 47.500 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 23.000 m².

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

38

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 3: locatie Vijzellaan

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 3: locatie Van der Palmstraat

Figuur 22: Inpassing scenario 3 – locatie Vijzellaan - variant A

Figuur 24: Inpassing scenario 3 – locatie Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan - variant A

Figuur 23: Inpassing scenario 3 – locatie Vijzellaan- variant B

Figuur 25: Inpassing scenario 3 – locatie Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan - variant B

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

39

10.3

Fasering

Ruimte

In figuur 26 is een faseringsvoorstel voor scenario 3 uitgewerkt, rekening houdend met de

Dit scenario biedt de mogelijkheid om op alle duurzame kansen (klimaatbestendig en na-

uitgangspunten als omschreven in § 7.3. Na definitieve besluitvorming is ruim 8 jaar nodig

tuur inclusief, energie, duurzaam materiaalgebruik, ruimtegebruik en ruimtelijke kwaliteit,

om alle gebouwen te realiseren. Er wordt op beide locaties gestart met de voorbereiding

sociale relevantie) goed te scoren. De schoolgebouwen kunnen compact worden gebouwd,

van twee schoolgebouwen.

waarmee wordt voldaan aan de vraag om duurzaam ruimtegebruik. In dit model blijft voldoende ruimte over om de omgeving groen, beweegvriendelijk, klimaatadaptief en natuurin-

Op de Vijzellaan met het gebouw voor CSG De Lage Waard voor Havo/VWO. Vervolgens

clusief in te richten, met aandacht voor de versterking van doorgaande groene en blauwe

wordt op deze locatie het sportgebouw gerealiseerd. Door deze gebouwen naast het be-

structuren. Compact bouwen draagt ook bij aan de ambitie om zoveel mogelijk bestaande

staande gebouw te realiseren kan de school in gebruik blijven tijdens de bouw.

bomen te behouden. Door de spreiding van de scholen over twee locaties, in twee verschillende wijken, ontstaan twee plekken die sociaal relevant zijn.

Op de locatie Van der Palmstraat wordt gestart met het gebouw voor CSG De Lage Waard voor VMBO. Na oplevering van dit gebouw is de locatie aan de Burgermeester Keijzerweg

Bebouwing van de sportvelden aan de zijde van de Vijzellaan heeft vanuit het perspectief

beschikbaar voor herontwikkeling. Bij oplevering van het schoolgebouw is ook de geza-

van het behoud van groene structuren en natuurwaarden de voorkeur boven bebouwing

menlijke sportvoorziening voor de scholen op de locatie Van der Palmstraat gereed. Aan-

aan de parkzijde.

sluitend wordt gestart met de bouw van de school voor het Willem de Zwijger College (VMBO en Havo/VWO).

In de Transitievisie Warmte 2021 wordt aangegeven dat de wijk Westpolder zich leent voor de aanleg van een warmtenet. Voor de wijk Molenvliet is op dit moment nog niet zeker of

Scenario 3: Campus

jaar 1 1

2

3

jaar 2 4

1

2

3

jaar 3 4

1

2

3

jaar 4 4

1

2

3

jaar 5 4

1

2

3

jaar 6 4

1

2

3

jaar 7 4

1

2

3

jaar 8 4

1

2

3

4

Locatie Vijzellaan Sloop bestaand gebouw DLW DLW - Havo / VWO

de aanleg van een warmtenet (in de toekomst) de variant is met de laagste maatschappelijke kosten. Hierop zal de komende jaren verder gestudeerd worden. Nieuwe schoolgebouwen (in combinatie met woningbouw) in zowel Westpolder als Molenvliet kunnen belangrijke bouwstenen zijn in de energietransitie met spin-off kansen voor de aangren-

Sport Locatie Van der Palmstraat Sloop bestaand gebouw WdZ

zende buurten.

DLW - VMBO WdZ VMBO / Havo / VWO Sport 2 Locatie Burg. Keijzerweg Sloop bestaand gebouw DLW

Figuur 26: Faseringsvoorstel scenario 3

Er zijn ten aanzien van dit scenario geen belangrijke stedenbouwkundige belemmeringen. Wel zijn er aandachtspunten voor de verdere uitwerking te benoemen. Op de Vijzellaan is in dit scenario voldoende ruimte voor een aanvullend woonprogramma naast of op de plek van het huidige schoolgebouw. De ontsluiting van dit stukje buurt en de aansluiting van nieuwe woningen op de bestaande woningen zijn belangrijke aandachtspunten.

10.4

Beoordeling

Het scenario is op verschillende aspecten beoordeeld. De beoordeling op kosten en op-

Voor CSG De Lage Waard levert dit scenario vooral een herkenbare positie in de wijk (en

brengsten is opgenomen in paragraaf 12.4.

in Papendrecht op) wanneer het schoolgebouw in het park wordt gebouwd. Bouwen op het sportveld in het park stelt extra eisen aan de inpassing van nieuwbouw in het park. Ook vraagt dit extra aandacht voor de oriëntatie ten opzichte van het Noordhoekse Wiel, de

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

40

Achterkade en de verschillende kavelrichtingen. Aan alle kanten omringd door woningbouw

Voor CSG De Lage Waard sluit dit scenario niet aan bij het advies van onderwijsorganisa-

is die herkenbaarheid veel minder.

ties en wetenschappelijk onderzoek om leerlingen met verschillende niveaus en achtergronden niet te scheiden, maar te mengen (zie bijlage 8). Beide scholen vrezen dat het

Aan de Douwes Dekkerlaan en de Van der Palmstraat ontstaat een groot gemengd gebied.

samenvoegen van twee verschillende onderwijsconcepten en pedagogische visies in één

Dit scenario biedt weinig ruimte voor een rustig woonmilieu. Afhankelijk van de manier

sportgebouw onoverzichtelijk is en zorgt voor onduidelijkheid bij leerlingen.

waarop bebouwing wordt ingepast aan de van der Palmstraat is er wel of niet ruimte om de verbinding tussen het Vondelpark en de rivier te versterken. Dat is een opgave vanuit de

In dit scenario wordt geen gezamenlijke huisvesting voor het beroepsgericht onderwijs ge-

groenstructuur. Aan de Douwes Dekkerlaan neemt schoolbebouwing een gemakkelijk her-

realiseerd, maar wordt wel een sportvoorziening gedeeld. Daarmee voldoet dit scenario

kenbare plek in de wijk in, als eigen gebied binnen een groter gemengd gebied (tussen

niet geheel aan het gedachtengoed van de gemeentelijke Visie en Routekaart huisvesting

Vondelpark en rivier).

VO. In hoofdstuk 3 van het haalbaarheidsonderzoek is uiteengezet dat in de gemeentelijke visie het aspect van de kansengelijkheid voor leerlingen niet is belicht.

Voor het onderdeel verkeer is gekeken naar de (school)routes, de ontsluiting van en de toegang naar het gebied en naar parkeren (en halen en brengen). Dit zijn in alle scenario's

Draagvlak

belangrijke aandachtspunten waarvoor maatregelen nodig zijn. Wat betreft vorm, omvang

Uit de gevoerde gesprekken op de inloopavonden blijkt dat er breed draagvlak is voor het

en kosten van de maatregelen zijn de scenario's vergelijkbaar.

behouden van en het investeren in de vernieuwing van de schoolgebouwen. Ook de gemeenteraad heeft uitgesproken grote waarde te hechten aan het belang van deze voor het

Combinatiekansen

dorp belangrijke voorzieningen.

In dit scenario bestaan er voldoende combinatiekansen met de bestaande sportvoorzieningen in de gemeente. Daarnaast is er voldoende ruimte om een nader te bepalen pro-

Uit de gesprekken blijkt tevens dat er bij elk scenario aandachtspunten en zorgen worden

gramma aanvullende woningbouw met bijbehorende parkeergelegenheid te realiseren.

benoemd. Zo vinden omwonenden het belangrijk dat er voldoende parkeergelegenheid bij de schoolgebouwen komt, ook ten behoeve van avondgebruik. Als er op de locaties wo-

Onderwijsvisie

ningbouw gerealiseerd wordt, dan liever geen hoogbouw. Bij realisatie van een schoolge-

Op basis van de visie op onderwijs en samenwerking van het Willem de Zwijger College en

bouw op de locatie Douwes Dekkerlaan is verkeersveiligheid, mede vanwege de

CSG De Lage Waard wordt dit scenario minder gunstig beoordeeld. Er worden weliswaar

aanwezigheid van basisscholen in het gebied, een aandachtspunt. Bij de Vijzellaan hebben

schoolgebouwen gerealiseerd waarin de eigen identiteit, het eigen onderwijsconcept en de

omwonenden de voorkeur voor bebouwing op het sportveld achter de school in plaats van

eigen pedagogische visie herkenbaar zijn. Maar de kansengelijkheid staat enigszins onder

het sportveld aan de voorzijde.

druk voor CSG De Lage Waard. Door het opsplitsen van de leerlingenpopulatie naar niveau is onderling contact tussen leeftijdsgenoten in verschillende leerwegen op school niet mo-

Bij de verdere uitwerking is het van belang om, ongeacht het gekozen scenario, in gesprek

gelijk. De school is daarmee geen afspiegeling van de samenleving. Scenario 3 biedt voor

te blijven met stakeholders.

CSG De Lage Waard geen mogelijkheden voor medegebruik van voorzieningen van beroepsgericht onderwijs door andere leerwegen voor bijvoorbeeld de talentontwikkelingsprogramma’s voor havo/vwo-leerlingen

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

41

11. Scenario 4: Campus integraal In scenario 4 worden drie schoolgebouwen en één sportgebouw gerealiseerd. Deze worden als volgt verdeeld over de twee locaties: Te realiseren gebouwen Vijzellaan: Geen ontwikkeling t.b.v. VO-scholen. Van der Palmstraat / Douwes Dekkerlaan: Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor VMBO (zowel VMBO-T als VMBO BB/KB); Schoolgebouw voor CSG De Lage Waard voor HAVO/VWO; Schoolgebouw voor het Willem de Zwijger College voor VMBO (zowel VMBO-T als VMBO BB/KB) en HAVO/VWO. sportgebouw met 10 gymzalen.

Tabel 9: In te passen ruimteprogramma scenario 4 Scenario 4: aantal m² bvo voetafdruk m² m² Totaal in te Campus integraal leerlingen gebouw gebouw m² schoolplein parkeren passen m² Van der Palmstraat/ Douwes Dekkerlaan VMBO-BB/KB 6.400 3.800 DLW VMBO-T 1.799 1.400 4.900 14.500 HAVO/VWO 7.400 4.400 HAVO/VWO WdZ VMBO-BB/KB 1.249 9.100 5.500 1.000 3.100 9.600 VMBO-T Gym 1 Gym 2 Sport n.v.t. 4.655 4.655 n.v.t. 1.300 5.955 Gym 3 Gym WdZ Programma vd Palmstraat 3.048 27.555 18.355 2.400 9.300 30.055

Het totale terreinoppervlak van de locatie Van der Palmstraat/Douwes Dekkerlaan is ca. 47.500 m². Het totale programma dat in dit scenario ingepast moet worden heeft een omvang van ca. 29.900 m². Nieuw programma vs. bestaand programma De voetprint van het bestaande gebouw op de locatie Van der Palmstraat heeft een oppervlak van 6.200 m². In de nieuwe situatie wordt de voetprint van het in te passen programma

De locatie Vijzellaan wordt in dit scenario niet gebruik voor de nieuwe schoolgebouwen en

18.395 m². Dit is een toename van 12.195 m².

is daarmee beschikbaar voor bijvoorbeeld woningontwikkeling.

11.1

Ruimtelijk programma

In tabel 9 is het ruimteprogramma van scenario 4 vertaald in de verschillende gebouwvolu-

11.2

Ruimtelijke verkenning

In de figuren op de volgende pagina’s ter illustratie in twee varianten in beeld gebracht op welke manier de ruimteclusters ingepast zouden kunnen worden op de locatie.

mes die gerealiseerd worden, inclusief de voetafdruk van gebouwen en het benodigde programma aan buitenruimte en parkeervoorzieningen. In bijlage 7 is een uitgebreid overzicht opgenomen met het totaal in te passen ruimteprogramma inclusief de uitgesplitste aantallen voor parkeren (auto, fiets en scooter) en de bijbehorende vierkante meters.

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

42

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 4: locatie Vijzellaan

Voorbeelden inpassingsvarianten scenario 4: locatie Van der Palmstraat

Figuur 27: Inpassing scenario 4 – locatie Vijzellaan

Figuur 28: Inpassing scenario 4 – locatie Van der Palmstraat/Douwes Dekkerlaan - variant A

Figuur 29: Inpassing scenario 4 – locatie Van der Palmstraat/Douwes Dekkerlaan - variant B

Haalbaarheidsonderzoek – Naar toekomstbestendige VO-scholen in Papendrecht

43

11.3

zal het behoud van zoveel mogelijk bestaande bomen wel extra aandacht vragen. De con-

Fasering

In figuur 30 is een mogelijke fasering van de gebouwclusters als voorgesteld in scenario 4

centratie van schoolvoorzieningen op één locatie maakt wel dat er geen combinatiekansen

uitgewerkt. Hierbij is rekening gehouden met de uitgangspunten als omschreven in § 7.3.

zijn in de wijk Molenvliet voor meer sociale cohesie.

Na definitieve besluitvorming is minimaal 7 jaar nodig om alle gebouwen te realiseren. Omdat in dit scenario alleen school- en sportgebouwen gerealiseerd worden op de locatie Van

In de transitievisie Warmte 2021 wordt aangegeven dat de wijk Westpolder zich leent voor

der Palmstraat is er in de fasering rekening mee gehouden dat niet alle gebouwen tegelij-

de aanleg van een warmtenet. Voor de wijk Molenvliet is op dit moment nog niet zeker of

kertijd worden gebouwd. Er wordt gestart met de bouw van het VMBO-gebouw voor CSG

de aanleg van een warmtenet (in de toekomst) de variant is met de laagste maatschappe-

De Lage Waard, zodat de locatie Burgermeester Keijzerweg zo snel mogelijk ontwikkeld

lijke kosten. Hierop zal de komende jaren verder gestudeerd worden. Nieuwe schoolge-

kan worden. De nieuwe sportvoorziening wordt gelijk met het schoolgebouw opgeleverd.

bouwen (in combinatie met woningbouw) in Westpolder kunnen een belangrijke bouwsteen

Vervolgens worden de gebouwen voor het Willem de Zwijger College en CSG De Lage

zijn in de energietransitie voor deze wijk.

Waard Havo/VWO gebouwd. Of er aan de Vijzellaan zonder schoolgebouw een mogelijkheid zal zijn om spin-off voor de Scenario 4: Campus integraal

jaar 1 1

2

3

jaar 2 4

1

2

3

jaar 3 4

1

2

3

jaar 4 4

1

2

3

jaar 5 4

1

2

3

jaar 6 4

1

2

3

jaar 7 4

1

2

3

jaar 8 4

1

2

3

4

Locatie Vijzellaan Sloop bestaand gebouw DLW

omliggende buurten te creëren ten aanzien van de energietransitie zal pas inzichtelijk worden wanneer meer duidelijk wordt over de herontwikkeling aldaar. Door de intensievere

Terrein

bebouwing op de locatie aan de Van der Palmstraat wordt het moeilijker de bestaande

Locatie Van der Palmstraat

bomen in dit gebied te behouden.

Sloop bestaand gebouw WdZ DLW - Havo / VWO DLW - VMBO WdZ VMBO / Havo / VWO

Er zijn ten aanzien van dit scenario geen belangrijke stedenbouwkundige belemmeringen. Wel zijn er aandachtspunten voor de verdere uitwerking te benoemen.

Sport Locatie Burg. Keijzerweg Sloop bestaand gebouw DLW

Figuur 30: Faseringsvoorstel scenario 4

Aan de Vijzellaan kunnen woningen in een rustig en groen woonmilieu worden ontwikkeld. Het gebied aan de Douwes Dekkerlaan wordt helemaal benut voor de scholenbouw en aan de van der Palmstraat ontstaat een gemengd gebied waarin ook woningbouw een plek kan

11.4

Beoordeling

vinden. De scholen krijgen een eigen plek in een groot gemengd gebied. Er liggen kansen

Het scenario is op verschillende aspecten beoordeeld. De beoordeling op kosten en op-

om in dit gebied een sterke groene (wandel-)verbinding te maken tussen Vondelpark en

brengsten is opgenomen in paragraaf 12.4.

rivier.

Ruimte

Voor het onderdeel verkeer is gekeken naar de (school)routes, de ontsluiting van en de

Dit model biedt de mogelijkheid om op de duurzame kansen goed te scoren. De schoolge-

toegang naar het gebied en naar parkeren (en halen en brengen). Dit zijn in alle scenario's