250924 Begroting 2026-2030 DEF.pdf
Tekst van het document
52
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
Wat gaan we ervoor doen? • We voeren het Papendrechts Woonplan 2020-2030 uit met aandacht voor alternatieve samenlevingsvormen. • We voeren de Samenwerkingsafspraken Lange Termijn (SALT) met Woonkracht10 en de Combiraad 2026-2027 uit. • Het participeren in de verdere ontwikkeling van Kraaihoek. We geven ook uitvoering aan de Agenda huisvesting kwetsbare groepen (mensen die niet vallen onder de reguliere urgentieregeling), onder andere via de woontraining en de herstelwoning. • We werken via de Actieagenda Wonen en zorg voor senioren samen met partners aan maatregelen die onder meer sturen op voldoende geschikte woningen voor senioren. • We onderzoeken waar kansen liggen voor verantwoord verdichten/herontwikkelen met als doel het toevoegen van kwaliteit in de leefomgeving en onderscheidende woonmilieus. • We gaan door met het aanbieden van de starterslening voor starters op de woningmarkt. • We geven uitvoering aan de huisvestingsverordening. • We implementeren het programma woonwagen- en standplaatsen en voeren die, samen met onder meer Woonkracht10, uit. • We starten samen met Woonkracht10 met werkzaamheden voor het realiseren van flexwoningen op de locatie de voormalige Wieken aan de Noordhoek. Deze flexwoningen vallen binnen het reguliere toewijzingsbeleid van WK10.
• We geven de raad één keer per jaar een update van de stand van zaken van de woningbouwontwikkelingen (harde en zachte plannen). • We werken regionaal aan een gezamenlijke koers voor wonen en volkshuisvesting. Dit moet een gemeenschappelijke richting bieden voor afstemming tussen gemeenten, en de samenwerking met partners. • We werken vanuit de regionale behoefte naar een evenwichtiger verdeling van het aandeel sociale huur en betaalbare woningen over de regio. Op (lange) termijn streeft iedere gemeente ernaar om 30% sociale huur in de totale nieuwbouw te realiseren. • We werken vanuit Papendrecht, als partner binnen Smart Delta Drechtsteden, samen richting de provincie en het Rijk. Hierbij wordt de Ruimtelijke Strategie “De gezonde maritieme delta 2050” als leidraad gebruikt. • We voeren overleg met Woonkracht10 om de achterstand op de taakstelling voor de huisvesting van statushouders te verminderen. DUURZAAMHEID Wat willen we bereiken? We werken de komende decennia toe naar een duurzaam Papendrecht zonder CO2 uitstoot. Uitgangspunt is een betaalbare warmtetransitie met voldoende draagvlak. We gaan voor minder energieverbruik en meer duurzaam opgewekte energie. We gaan energiearmoede tegen en helpen onze inwoners met het besparen van energie. Een toekomstbestendig Papendrecht waar we duurzaam en met oog voor het klimaat en de natuur bouwen.
We maken tempo met de energie- en warmtetransitie, maar toenemende netcongestie2 vraagt om een ander perspectief. Vanuit dit perspectief gaan we met een gebiedsgerichte strategie toewerken naar een gelaagder en lokaler energiesysteem waarin we o.a. energie zoveel mogelijk op lokaal niveau op de juiste plek en het juiste moment uitwisselen. 2
Netcongestie is een situatie waarin het elektriciteitsnet vol zit, waardoor er geen ruimte is voor extra stroomverbruik of -opwekking (bron: https://www.rvo.nl/). 53
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
Wat gaan we ervoor doen? • We gaan de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 herijken, omdat de RES 1.0 niet meer voldoende kaders biedt voor het veranderde perspectief i.v.m. netcongestie. • We faciliteren ondernemers op bedrijventerreinen om een energiecoöperatie op te zetten. • Zo kunnen zij onderling hun lokale energievoorziening organiseren door energieopwekking, -opslag en -verbruik slim op elkaar af te stemmen. • We werken aan een verduurzamingsplan om het gemeentelijk vastgoed op natuurlijke momenten te verduurzamen. • We zetten in op het toekomstbestendig bouwen van woningen conform de Omgevingsvisie. • Dat doen we door de richtlijnen van Toekomstbestendig bouwen van de Provincie ZuidHolland door te vertalen in omgevingsprogramma’s en hier bij projecten op uit te vragen. • We bieden onze inwoners en het MKB met het Platform Duurzaam DrechtstedenPapendrecht handelingsperspectief om energie te besparen en verder te verduurzamen. • We geven uitvoering aan het warmteprogramma, waarin de planning van de warmtetransitie voor buurten (of clusters van buurten) voor de langere termijn vastligt. Voor de buurten waar we de komende tien jaar willen starten met het CO2 neutraal maken van woningen stellen we ‘uitvoeringsplannen aardgasvrij’ op. Dit doen we samen met Woonkracht10, HVC en Stedin.
• We zetten in op sociale duurzaamheid, ook via de op te stellen ‘uitvoeringsplannen aardgasvrij’. • We gaan door met het Meerjarige Collectieve Ontzorgingsprogramma voor de isolatie van grondgebonden koopwoningen. We willen hiermee de komende drie jaar 750 woningen beter isoleren om op termijn klaar te zijn voor de overstap op een duurzame warmtebron en het verlagen van de energierekening. • We voeren het SoortenManagementPlan (SMP) uit, zodat geen individueel ecologisch onderzoek nodig is bij het isoleren van een woning. • We gaan actief de voortgang van de warmtetransitie, met name het isoleren tot CO2 neutraal, monitoren en waar nodig bijsturen. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Passend gehuisveste huishoudens (corporatie)
Percentage
70,6% (2022) Bron: WSJG
70.3% (2022)
≥ 81,9% (2030)
Huurquote, corporatie woning
Percentage – deel van het netto besteedbaar inkomen dat een huishouden uitgeeft aan de netto huur
20,8% (2022) Bron: WSJG
24,7% (2024)
< 20,8% (2030)
Hernieuwbare energie
Percentage
5,5% (2023) Bron: WSJG *
11,9% (2021)
50% in 2035
* Het beleid in Papendrecht maakt grootschalige opwek onmogelijk.
54
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
3.5 BEGRAAFPLAATSEN De begraafplaats is een belangrijke voorziening binnen Papendrecht. Het biedt een plek voor rouw en herinneringen en is daarmee van belang voor het welzijn van de gemeenschap. De gemeente zorgt voor het beheer en onderhoud van begraafplaats, met aandacht voor een respectvolle en zorgvuldige invulling van deze ruimtes. Wat willen we bereiken? Ons streven is om een gepaste beleving te bieden aan bezoekers van de begraafplaats, in een parkachtige en rustige sfeer. Dit omvat onder andere kwalitatief goed onderhoud, met als doel een respectvolle en rustige ambiance te bieden aan bezoekers die hun dierbaren komen herdenken. Wat gaan we ervoor doen? • Het op A-niveau onderhouden van het groen op de begraafplaats. • Het onderhouden van de zitgelegenheden en paden. • Het voorzien van delen van de begraafplaats van drainage en waar nodig het ophogen van (delen van) de begraafplaats. • Het vernieuwen van het gebouw. • Het herinrichten van de voorzijde van de begraafplaats. • Er is extra inzet gevraagd om te starten met het herinrichten van de begraafplaats. • Het opstellen en vaststellen van een meerjarenonderhoudsplan. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
Onderhoudsniveau Schaal A t/m D groen op de begraafplaats
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
A (2025) Bron: eigen gegevens
Niet beschikbaar
= A (2030)
3.6 RIOLERING EN AFVAL Het beheer van riolering en afval is van groot belang voor het behoud van een schone en veilige leefomgeving in Papendrecht. De gemeente is verantwoordelijk voor het efficiënt afvoeren van afvalwater en het beheer van het rioolstelsel, met aandacht voor klimaatadaptieve maatregelen bij vernieuwingen en reconstructies. Daarnaast zorgt de gemeente voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval, waarbij steeds meer wordt ingezet op gescheiden afvalstromen om het percentage recycling te verhogen. Het principe ‘de vervuiler betaalt’ blijft hierbij centraal staan, terwijl er ook wordt gekeken naar mogelijkheden voor verdere digitalisering, zoals de digitale afvalpas. Dit alles draagt bij aan een efficiënt en duurzaam afvalbeheer, wat bijdraagt aan een schone en leefbare gemeente.
55
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
RIOLERING Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de volksgezondheid binnen de gemeente door te voldoen aan de wettelijke zorgplichten. Dit omvat het zorgvuldig inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater, het beheren van de grondwaterstand, het efficiënt inzamelen en verwerken van hemelwater en het zorgdragen voor de kwaliteit en het onderhoud van stedelijk oppervlaktewater. Daarnaast richten we ons op klimaatadaptatie om de gevolgen van klimaatverandering te minimaliseren. Door deze doelen nauwgezet uit te voeren, zorgen we voor een gezonde leefomgeving en dragen we bij aan het welzijn van onze inwoners. Wat gaan we ervoor doen? • Om te voldoen aan de wettelijke zorgplichten, zoals vastgelegd in het Water- en Rioleringsprogramma (WRP), treffen we diverse maatregelen. De riolering wordt zowel preventief als correctief geïnspecteerd, onderhouden en gereinigd. Preventieve acties worden uitgevoerd op basis van inspecties, terwijl correctieve maatregelen worden genomen naar aanleiding van meldingen, verstoppingen of calamiteiten. Daarnaast worden ook de drainages regelmatig gereinigd en onderhouden, om een goede werking en een stabiele grondwaterstand te waarborgen. • De vervanging van riolering wordt integraal opgepakt samen met vervanging van wegen, groen en het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen.
De aanleg wordt afgestemd op de werkzaamheden van nutsbedrijven en het warmtenet. Bij de reconstructieprojecten wordt het regenwater afgekoppeld en opgevangen in waterbergende funderingen en groenvoorzieningen. Vervolgens wordt het vertraagd geloosd naar het oppervlaktewater en grondwater. Daarnaast wordt extra groen aangebracht om meer schaduw en verkoeling te creëren. • De rioolgemalen worden preventief onderhouden en geïnspecteerd. Maatregelen voeren we uit naar aanleiding van de resultaten van de inspecties en op basis van meldingen en calamiteiten. De vervanging van de rioolgemalen en haar onderdelen vindt kwaliteit gestuurd plaats. • Met het WRP zijn financiële wijzigingen doorgevoerd die de kostendekkendheid van de rioolheffing waarborgen. Hiermee zorgen we voor een goede aansluiting op het huidige tariefniveau en kunnen we richting de toekomst een gematigde tariefstijging nastreven binnen de planperiodes. Daarnaast investeren we in plaats van €2,5 miljoen nu €3,5 miljoen in reconstructieprojecten om in te spelen op de stijgende kosten als gevolg van indexering. Hiermee blijven we in staat om werkzaamheden op het gewenste kwaliteitsniveau uit te voeren. • Vanaf 2026 wordt de heffingsgrondslag van de rioolheffing gebaseerd op de WOZ-waarde in klassen voor zowel woningen als niet-woningen.
Deze wijziging draagt bij aan een eerlijkere verdeling van de lasten en sluit beter aan bij de werkelijke zorgplichten van de gemeente op het gebied van riool- en waterbeheer.
56
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
• Bij nieuwbouwontwikkelingen verplichten we om maatregelen te treffen waarmee minimaal 40 mm regenwater per m² op eigen terrein wordt geborgen. Dit doen we in lijn met ons WRP en het programma Klimaatadaptatie en de landelijke ‘Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving’. • Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma vanuit het Programma Klimaatadaptatie 2025-2029. • Het waarborgen van de doorstroming door het baggeren en onderhouden van de watergangen. • In samenwerking met Sportvisserij Zuidwest Nederland zetten we in op het verbeteren van de visstand om de ervaring voor sportvissers te verrijken. • Het monitoren van de uitgezette graskarpers in de wijk Molenvliet. Met specifieke aandacht voor de impact op biodiversiteit en waterkwaliteit. • Samen met het Waterschap wordt een quickscan uitgevoerd naar de watergangen. Met deze quickscan worden knelpunten en kwetsbaarheden in de watergangen in beeld gebracht. • In 2026 worden de klimaatprojecten afgerond, die met subsidie uit de impulsregeling van het Rijk zijn gestart. Met deze klimaatprojecten wordt een aantal hemelwaterrioleringen, uitstroomvoorzieningen en een waterbergende fundering gerealiseerd. Met deze maatregelen worden meerdere locaties, waar in de toekomst wateroverlast kan ontstaan, opgepakt.
• We stimuleren bewoners, in samenwerking met partners als Woonkracht10 en andere organisaties, om klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Onze activiteiten richten zich op voorlichting, het bevorderen van vergroening van tuinen (zoals het gratis ophalen van tegels), zuinig omgaan met water, het afkoppelen van daken en het geven van het goede voorbeeld in de openbare ruimte. AFVAL Wat willen we bereiken? Het op een goede wijze vervullen van onze wettelijke taak, het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Hierbij bevorderen we de inzameling van een goede kwaliteit grondstoffen en het verminderen van de hoeveelheid restafval. Inzet is te voldoen aan de VANG-doelstellingen (van Afval naar Grondstof) van maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar en minimaal 75% afvalscheiding. Dit omvat het stimuleren van scheiding aan de bron en het aanbieden van gescheiden inzamelingssystemen voor verschillende soorten afval, zoals plastic, papier, textiel, luiers, glas, GFT en restafval. Wat gaan we ervoor doen? • Het laten inzamelen van huisvuil bij de bewoners aan huis met minicontainers, of in de wijken in ondergrondse en bovengrondse containers. Aanvullend het laten inzamelen van grof huishoudelijk afval bij het afvalbrengstation. • Het aan huis of dicht aan huis laten inzamelen van goed gescheiden en herbruikbare grondstoffen om bij te dragen aan de circulaire economie.
Dit betreft groente, fruit, tuinafval en etensresten, plastic, blik- en drinkpakken en oud papier en karton. • Het in de buurt laten inzamelen van goed gescheiden herbruikbare grondstoffen textiel, luiers en glasverpakking in bovengrondse en ondergrondse containers om bij te dragen aan de circulaire economie. • Het hanteren van een recycletarief voor het fijn huishoudelijk restafval, waarbij de bewoners per aanbieding een bedrag betalen. Dit wordt ondersteund met: 57
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
• Het monitoren van de afvalstromen, het gericht handhaven op aanbiedgedrag en het verwijderen van verkeerd aanbieden van afval. • Toezicht en handhaving met aanvullende aandacht voor hotspots voor verkeerd aangeboden afval zijn onderdeel van deze taak. • Het verbeteren van de kwaliteit van grondstoffenstromen is een belangrijk aandachtspunt. Vervuiling van deze grondstoffen bemoeilijkt recycling en leidt tot hogere kosten. • Het stimuleren en ondersteunen van de bewoners met hulp van onder andere afvalcoaches, publieksacties zoals compostdag, landelijke opschoon dag en kleinere acties als afvalles op basisscholen, aan groepen in de bibliotheek, in wijkteams of op locatie bij de bewoners aan de deur. Maar ook het faciliteren van opruimacties bij appartementencomplexen maakt deel uit van deze taak. • Onderhouden, beheren en vervangen van de inzamelvoorzieningen. • Uitvoeren van de gemeentelijke afvaltaak en andere daarmee samenhangende taken, zoals straatreiniging en rattenbestrijding. • Deze taken worden waar mogelijk regionaal afgestemd met gemeenten en afvalverwerkers. Belangrijke ontwikkelingen afval in 2026 • Nieuwe overeenkomst VNG – Verpact voor Plastic, Blik en Drinkpakken (PBD). Vanaf 1 januari 2026 treedt de nieuwe landelijke overeenkomst tussen de VNG en Verpact in werking voor de inzameling en verwerking van plastic verpakkingen, blik en drinkpakken (PBD).
Deze overeenkomst bevat aangescherpte kwaliteitseisen en een aangepaste inzamelwijze. In 2026 werken we aspecten verder uit naar onze lokale situatie, onder andere via gerichte communicatie, aanpassing van inzamelmiddelen en handhaving. • Betere toegangscontrole afvalbrengstation. We voeren op het afvalbrengstation een toegangscontrole in waarbij de gemeentelijke bewoners met een afvalpas toegang krijgen. • Nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) afvalinzameling met HVC vanaf 2026. Hierbij wordt intensief samengewerkt met de Drechtsteden-gemeenten Dordrecht, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Alblasserdam, op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. Met als doel het 4-jarenplan uit de DVO gezamenlijk verder vorm te geven. • De gemeente wordt eigenaar van de ondergrondse betonbakken, die als behuizing dienen voor de ondergrondse afvalcontainers waar HVC eigenaar van blijft. Dit biedt de gemeente flexibiliteit bij reconstructies en aanpassingen in de openbare ruimte. De gemeente behoudt de regie en voert de participatie met bewoners. De gemeenteraad ontvangt een kredietvoorstel voor deze wijziging. Voor de bewoners worden geen meerkosten voorzien. • Ontwerp en voorbereiding afvalinzameling bij woningbouwlocaties.
Voor een goed werkend afvalregime in en rond de woningbouwlocaties is het nodig om tijdig voldoende ruimte voor afvalinzameling te reserveren vanaf de eerste ontwerpfase. Een bijzonder aandachtspunt hierbij zijn de inpandige voorzieningen voor afvalinzameling op de begane grond van gebouwen. De afvalinzameling voor nieuwe bewoners wordt hierbij geïmplementeerd in het bestaande inzamelsysteem van Papendrecht. Nieuwe bewoners worden duidelijk geïnformeerd over hoe de afvalinzameling in Papendrecht werkt, zodat zij direct goed kunnen meedoen.
58
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Huishoudelijk restafval
Kg per inwoner
107 kg (2024) Bron: jaarrapportage 2024 HVC
177 kg (2023). Bron: CBS
<100 kg (2026)
Hergebruik grondstoffen
Bronscheidings 77% (2024) Bron: Steden uit klasse percentage jaarrapportage 2024 HVC B 61% (2024) Bron: CBS (voorlopig)
Totale hoeveelheid huishoudelijk afval
Kg huishoudelijk afval totaal
462 kg (2024) Bron: jaarrapportage 2024 HVC
59
Gemeentelijk afval 459 kg (2024). Bron: CBS (voorlopig)
75% (2026)
450 kg (2026)
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
WAT MAG HET KOSTEN? TV
REALISATIE 2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Lasten
30.799
30.630
28.924
27.442
27.398
27.414
27.509
3.1
Openbare Ruimte
10.691
11.914
10.751
10.703
10.743
10.800
10.900
3.2
Economie
3.047
2.174
1.899
2.015
1.950
1.921
1.900
3.3
Milieu en Klimaat
1.715
2.551
2.385
2.247
2.160
2.185
2.185
3.4
Wonen en Bouwen
8.062
6.379
6.104
4.689
4.652
4.612
4.612
3.5
Begraafplaatsen
485
509
433
429
429
429
429
3.6
Riolering en Afval
6.799
7.103
7.352
7.359
7.464
7.467
7.483
Baten
21.866
17.408
17.393
16.021
15.650
15.373
15.316
3.1
Openbare Ruimte
2.293
957
1.073
1.070
1.066
946
946
3.2
Economie
3.243
2.131
1.916
1.877
1.832
1.777
1.720
3.3
Milieu en Klimaat
340
845
755
700
600
600
600
3.4
Wonen en Bouwen
7.013
3.821
3.775
2.446
2.110
2.110
2.110
3.5
Begraafplaatsen
356
408
408
408
408
408
408
3.6
Riolering en Afval
8.621
9.246
9.466
9.520
9.634
9.532
9.532
Saldo
-8.933
-13.222
-11.531
-11.421
-11.748
-12.041
-12.193
REALISATIE 2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Storting in reserve (Lasten)
0
450
0
0
0
0
0
Egalisatiereserve grafrechten
0
0
0
0
0
0
0
Reserve stedelijke vernieuwing
0
0
0
0
0
0
0
Egalisatiereserve leges omgevingsvergunning
0
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve kapitaallasten Programma 3
0
0
0
0
0
0
0
2.
OMSCHRIJVING (-/- = NADELIG)
Fysieke leefomgeving
Bedragen (x € 1.000) MUTATIE RESERVE(S) ZIE OOK BESTUUR
Bestemminsreserve Land van Matena
450
Onttrekking uit reserve (Baten)
17
156
230
235
235
235
235
Egalisatiereserve grafrechten
0
0
0
0
0
0
0
Reserve stedelijke vernieuwing
0
0
0
0
0
0
0
Egalisatiereserve leges omgevingsvergunning
0
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve kapitaallasten Programma 3
17
156
230
235
235
235
235
Saldo
17
-294 60
230
235
235
235
235
Bedragen (x € 1.000)
VERKEER & VERVOER HOOFDSTUK 4
Titel metSamenleving onderwerp? Lopende tekst
61
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
HOOFDSTUK 4
Samenleving Algemene introductie Het sociaal domein is dynamisch en altijd in beweging. Dat neemt niet weg dat de aandachtspunten en de kernboodschap door de jaren heen stabiel zijn gebleven. In Papendrecht willen we dat het goed gaat met onze inwoners en dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Een veilig gevoel is daarbij belangrijk voor inwoners. Een dak boven het hoofd en voldoende inkomen zijn essentieel. Gezondheid en fitheid zijn ook zaken waar we aan werken. Het voorgaande maakt dat mensen zich op een betekenisvolle wijze onderdeel van de samenleving voelen. En er ook kunnen zijn voor anderen. Ontwikkelingen Onze gemeentelijke inzet is de komende jaren gericht op drie ontwikkellijnen: 1.
Inwoners vormen de samenleving: Mensen redden zich goed en helpen elkaar waar nodig. We zetten ons in om dat te behouden, versterken en vergroten.
2.
We voorkomen problematiek: We richten ons op de kernproblemen van inwoners. Door onderliggende oorzaken aan te pakken, voorkomen we dat intensievere ondersteuningsvragen ontstaan en doorbreken we kansenongelijkheid.
3.
Ondersteuning bieden we zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig: We maken een omslag naar meer groepsgerichte, lichtere hulpverlening in plaats van intensieve specialistische inzet. We zetten individuele specialistische hulpverlening alleen in als het eigen netwerk of alternatieve vormen van hulp niet mogelijk zijn.
Uiteraard doen we dat niet alleen. We werken nauw samen met veel partners, waaronder onze regionale samenwerkingen en lokale partners. Daarnaast levert de gemeente Papendrecht een actieve bijdrage aan de opvang van vluchtelingen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Volgens de vastgestelde langetermijnvisie Huisvesting en integratie asielzoekers en vluchtelingen richt de gemeente zich in eerste instantie op de opvang van amv’s en Oekraïners. We werken binnen de door de raad unaniem vastgestelde Langetermijnvisie Huisvesting en integratie asielzoekers en vluchtelingen. Binnen onze aanpak staat het bieden van een veilige, menswaardige opvang centraal, met oog voor draagvlak onder inwoners en zorgvuldige uitvoering. Een aanpak die past bij de schaal van onze gemeenschap en bij de draagkracht van onze gemeente en ketenpartners. Deze aanpak biedt ons richting in dit dynamische thema. Waarbij we te maken hebben met bezorgdheid in de samenleving en de landelijke politieke druk om onze opvang te intensiveren in tijden van crisis. Dit vertaalt zich in de opvang op drie locaties in Papendrecht. Aan de Seringenstraat bevindt zich een opvang voor 50 amv’s, waarvoor de huidige bestuursovereenkomst doorloopt tot april 2026. Daarnaast opent in 2026 aan de Weteringsingel een opvang voor 80 amv’s.
Onze opgave voor de Spreidingswet bedraagt 130 amv plaatsen en aanvullend nog eens 34 reguliere asielzoekers. Wij voldoen niet aan het verdeelbesluit van de minister. Uiterlijk 1-2-2026 (eens per 2 jaar) zal de minister een nieuw verdeelbesluit nemen met de (extra) opgave per provincie/gemeente. 62
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
Aan de Poldermolen loopt tot medio 2026 een overeenkomst voor de opvang van 55 Oekraïners. Met de provincie en de regio zijn verplichte afspraken gemaakt met betrekking tot de omvang over de opvang Oekraïners. Nieuw beleid De onlangs vastgestelde Samenlevingsvisie (2025) is de basis voor wat we doen en de keuzes die we maken. Samen met inwoners en partners bouwen we aan een samenleving waarin het goed gaat met iedereen en iedereen mee kan doen. In 2026 werken we de Samenlevingsvisie uit. De werkelijkheid is dynamisch en complex. Daarom hanteren we het afwegingskader uit de Samenlevingsvisie bij het maken van keuzes over het uitvoeren van projecten of ondersteunen van initiatieven. Naast de Samenlevingsvisie zijn ook de Omgevingsvisie 2.0 en de Strategische Visie koersbepalende documenten. Opgave is deze visies op elkaar af te stemmen, waarbij de belangrijkste opdracht bij de strategische visie ligt. In de Hervormingsagenda Jeugd hebben de samenwerkende partijen (cliëntenorganisaties, professionals, jeugdzorginstellingen, gemeenten en het rijk) een groot pakket afspraken gemaakt, zodat de jeugdzorg verbetert en te zorgen dat het financieel betaalbaar blijft. Via de Routekaart jeugd geven we hier lokaal gericht invulling aan. Eind 2025, begin 2026 zijn de uitkomsten van het rekenkameronderzoek naar de effectiviteit van het (preventieve) jeugdbeleid bekend.
Afhankelijk van de keuzes van het college en de gemeenteraad daarin, worden de aanbevelingen geïmplementeerd. Regionaal wordt gewerkt aan het verbeterprogramma “beschikbare en betaalbare jeugdhulp”. Ook speelt in 2026 de ‘Speelveldverkening sociaal domein’ een belangrijke rol. Deze is aangekondigd in de Perspectiefnota 2025-2030. Financiële impact Eén van de belangrijkste vraagstukken in het sociaal domein is de betaalbaarheid (van de zorg). Samen met de GR DG&J en GR Sociaal is gekeken waar scherper aan de wind gezeild kan worden. Beide organisaties hebben de bestuursopdrachten afgerond. Het blijkt dat de keuzes die regionaal gemaakt worden, niet afdoende zijn voor onze lokale vraagstukken. Ook leiden de regionale keuzes tot een verschuiving van taken naar de lokale teams. Deze extra taken kan ons lokale team niet volledig opvangen binnen de bestaande capaciteit. Dit brengt risico’s met zich mee. Daarom bevat deze begroting 2026 enkele voorstellen om lokaal te investeren. Naast lokaal investeren in preventie en lichtere vormen van ondersteuning (in plaats van zwaardere maatwerkvoorzieningen) blijven we met onze partners in gesprek over de verandering die nodig is om grip op het hulpaanbod te houden.
Conform de Samenlevingsvisie zoeken we dit onder meer in het vaker een beroep doen op de sociale basis, het scherper definiëren van wat hulp is en het inzetten van groepsinterventies in plaats van individuele trajecten. We ontvangen van het Rijk geld via een SPUK (specifieke uitkering) voor diverse interventies. Het Rijk heeft de SPUKS ter discussie gesteld waardoor het vervolg onduidelijk is. Sommige middelen vervallen of verminderen al in 2026. We voeren analyses uit om te bepalen hoe we 63
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
alificatie
alificatie alificatie woners
| 2024 | *Voorlopig
woners woners
| 2024 | *Voorlopig
onze huidige inzet kunnen vertalen in duurzaam effect en wat daarvoor (blijvend) nodig is.
| 2024 | *Voorlopig
Uitgangspunt daarbij is wel dat bezuinigingen van het Rijk niet automatisch gecompenseerd worden door inzet van lokale middelen. Sociaal domein Sociaal domein BBV-indicatoren Sociaal domein
woners
eidsmonitor | 2024
woners woners
eidsmonitor | 2024
eidsmonitor | 2024
Banen Sociaal domein per 1.000 inwoners van 15-64 jaar Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen Banen Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen ,8 inwoners van 15-64 jaar ,4 per woningen 1.000 per 1.000 1.000per woningen Banen Nieuw gebouwde woningen ,3 Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners ,1 1.000 ,8 inwoners van,3 ,11.000per ,315-64 jaar ,4 per,1 woningen Meerdere bronnen | 2023 Papendrecht 25.000 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 - 50.000 Papendrecht 25.000inwoners - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 inwoners ,8 ,4 BAG/ABF ,1 ,3 - 50.000 BAG/ABF || 2024 2024 Meerdere BAG/ABF | 2024bronnen | 2023 Papendrecht 25.000 50.000 Papendrecht 25.000 - 50.000 inwonersinwoners
0 0 0
823 823 823
Lopende re-integratievoorzieningen Lopende re-integratievoorzieningen Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar per 10.000 per 10.000 inwoners inwoners van van 15-64 15-64 jaar jaar Lopende re-integratievoorzieningen ,7 ,1 ,7 ,7 inwoners van 15-64 jaar ,1 ,1 per 10.000 Papendrecht 25.000 -- 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 Papendrecht 25.000,1 - 50.000 50.000 inwoners inwoners CBS | 2024 ,7
738 738 738
7 7 7
136 136 136
Papendrecht
Meerdere bronnen | 2023 BAG/ABF | 2024
176
176
CBS | 2023
citeit
citeit citeit woners berekening | 2022
woners berekening | 2022 woners berekening | 2022
stedelijke
stedelijke stedelijke
CBS | 2023
80,3%
Voorlopig Voorlopig Voorlopig
5%
CBS -- ABF ABF || 2025 2025 CBS CBS - ABF | 2025
CBS || 2024 2024 CBS CBS | 2024
CBS - ABF | 2025
CBS | 2024
1%
Jongeren met met jeugdbescherming Jongeren Jongeren met jeugdbescherming jeugdbescherming
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden éénpersoonshuishouden 1% Gemeentelijke woonlasten 2% Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden 0% 1% Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren | 25.000 - 50.000 inwoners Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden 0%
€ 957 € 95750.000 inwoners 25.000 -- 50.000 25.000 25.000 - 50.000 inwoners inwoners € 957
Kinderen in uitkeringsgezin
Werkloze jongeren |
CBS | 2023 25.000 - 50.000 inwoners
Kinderen in uitkeringsgezin
Werkloze jongeren |
COELO 2025 25.000 COELO -|| 50.000 2025 inwoners CBS | 2023 COELO | 2025
Papendrecht
25.000 - 50.000 inwoners
COELO | 2025
1 ,3% 1 ,3% ** Papendrecht Papendrecht Papendrecht 1,3% * Papendrecht
CBS | 2023
Jongeren met jeugdreclassering Jongeren Jongeren met met jeugdreclassering jeugdreclassering
0 ,4% 0 ,4% ** Papendrecht Papendrecht Papendrecht 0,4% * Papendrecht
CBS | 2024
pig
CBS CBS || 2024 2024 || *Voorlopig *Voorlopig CBS | 2024 | *Voorlopig
25.000 - 50.000 inwoners
CBS | 2024 | *Voorlopig
Cliënten met maatwerkvoorziening Wmo Cliënten met een een Cliënten een maatwerkvoorziening maatwerkvoorziening Wmo Wmo per 10.000 10.000met inwoners per inwoners per 10.000 inwoners Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo per 10.000 inwoners Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 inwoners Papendrecht 25.000 -- 50.000 50.000CBS inwoners GMSD Wmo | 2024
810 810 810
Papendrecht
253,4
2025
0 ,3% 0 ,3% ** 25.000 - 50.000 inwoners 25.000 25.000 50.000 inwoners inwoners 0,3% --*50.000
Jongeren ,4% * met jeugdreclassering ,3% *
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 met inwoners Personen een bijstandsuitkering Papendrecht per 10.000 inwoners 253,4 Papendrecht Papendrecht 253,4 25.000 - 50.000 inwoners
25.000 - 50.000 inwoners 25.000 - 50.000 inwoners
CBS CBS || 2024 2024 || *Voorlopig *Voorlopig CBS | 2024 | *Voorlopig
25.000 - 50.000 inwoners
CBS | 2024 | *Voorlopig
73 € 1.046 73 € 1.046 73 € 1.046
COELO | 2025
1 ,0% 1 ,0% ** 25.000 -- 50.000 50.000 inwoners 25.000 25.000 inwoners 1,0% -*50.000 inwoners
Jongeren ,3% * met jeugdbescherming ,0% *
Netto arbeidsparticipatie Gemeentelijke woonlasten Gemeentelijke woonlasten Netto arbeidsparticipatie Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden ,3% ,5% meerpersoonshuishouden meerpersoonshuishouden Netto arbeidsparticipatie Gemeentelijke woonlasten Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners ,3% ,5% meerpersoonshuishouden CBS | 2024 Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 inwoners Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 -- 50.000 50.000 inwoners ,3% ,5% COELO | 2025 COELO | 2025 CBS | 2024 COELOinwoners | 2025 Papendrecht 25.000inwoners - 50.000 Papendrecht 25.000 - 50.000
74 € 1.086 74 € 1.086 74 € 1.086
13,9
Voorlopig
4% 0% 2%
€ 973 € 973 Papendrecht Papendrecht Papendrecht € 973
13 ,9 13 13,9 ,9
25.000 - 50.000 inwoners
80,1%
13 ,7 13 13,7 ,7 13,7
25.000 -- 50.000 50.000 inwoners 25.000 25.000 - 50.000 inwoners inwoners
80 ,1% 80 80,1% ,1%
5%
6% 2% 4%
CBS | 2023
Papendrecht
5%
8% 4% 6%
CBS | 2023
Jongeren met jeugdhulp Jongeren met Jongeren met jeugdhulp jeugdhulp % van van alle alle jongeren jongeren tot 18 18 jaar % % van alle jongeren tot tot 18 jaar jaar Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Papendrecht Papendrecht Papendrecht
1 1 1
25.000 -- 50.000 50.000 inwoners 25.000 25.000 - 50.000 inwoners inwoners Achterstand onder jeugd Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Achterstand onder jeugd 8% Papendrecht Achterstand onder jeugd Papendrecht 6% 8%
176
CBS | 2024 CBS | 2024
25.000 - 50.000 inwoners
CBS | 2024
Jongeren met een delict voor de rechter Demografische druk Demografische druk Jongeren met een delict voor de rechter Demografische druk % % Jongeren met een delict voor de rechter Demografische druk Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners % % Papendrecht CBS | 2023 Papendrecht Papendrecht Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners % % 80 ,3% 80 80,3% ,3% CBS | 2023 Papendrecht Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners
1 1 1
207 207 207
232,1
711 711 711
CBS GMSD Wmo | 2024 CBS GMSD Wmo | 2024
25.000 - 50.000 inwoners
CBS GMSD Wmo | 2024
232,1 232,1
2025
CBS | 20212025 - 2025 pig
CBS | 2024
pig CBS | 2021 - 2025
CBS | 2024
CBS | 2021 - 2025
CBS | 2024
64
50,6% 50,6%
174174 ,2 ,2
25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwone inwone
25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwone inwone
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
2,6% *
2,0% *
Papendrecht
Meerdere Meerdere bronnenbronnen | 2023 | 2023
2024
(vsv-ers)
25.000 - 50.000 inwoners DUO/Ingrado | 2024 | *Voorlopig
LISA | 2023 LISA | 2023
2024
2020 Halt- |2024 2020 - 2024
Onderwijs Onderwijs
Sport, cultuur en recreatie
Onderwijs Absoluut Absoluut verzuim verzuim per 1.000 per 1.000 leerlingen leerlingen
Sociaal do
Sport, cultuur en recreatie Relatief Relatief verzuim verzuim per 1.000 per 1.000 leerlingen leerlingen
1,1 1,1
Niet-sporters
52,7%
9 9
Banen per 1.000 in
44,7%
Papendrecht
25.000 - 50.000 inwoners
823,8
Papendrech
Gezondheidsmonitor | 2024
Papendrecht Papendrecht
Papendrecht Papendrecht
5,6 5,6 0,9
orde gezag en gezag
00 ners inwoners CBS | 2024 CBS | 2024
Volksgezondheid en Milieu
25 25
25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwo… inwo…
25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwo… inwo…
DUO/Ingrado DUO/Ingrado | 2024 | 2024
DUO/Ingrado DUO/Ingrado | 2024 | 2024
Jongeren m
1%
Papendrech
Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner
Papendrecht Met welke (verbonden) partijen werken we samen?
Achterstan Papendrech
176
• GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid. 25.000 - 50.000 inwoners • GR Veiligheidsregio ZHZ. • GR Sociaal.
8%
118
6%
• Recreatie en Cultuur holding BV.
4% 2%
Relevante beleidsnota
CBS | 2023
De meest belangrijke, door de gemeenteraad vastgestelde, beleidsnota’s van de afgelopen
0%
twee jaar voor het programma samenleving zijn: Kinderen in
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
Samenlevingsvisie
8,4%
Deze visie beschrijft hoe we willen dat de samenleving er over 20 jaar uitziet. Papendrecht Link naar: Samenlevingsvisie-Papendrecht-4.pdf
49,3%
25.000 - 50.000 inwoners berekening | 2022
Routekaart jeugd In de Routekaart Jeugd zijn kaders gesteld om meer grip te krijgen op de jeugdhulp en het Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke ontstaan van jeugdhulpproblematiek fundamenteel aan te pakken. vernieuwing Link naar: bijlage-1-13513-A4-Rapport-Routekaart-Jeugd.pdf
Netto arbe
74,3%
Papendrech
Lange termijnvisie huisvesting en integratie vluchtelingen juli 2024 De visie beschrijft de ambitie, strategie en doelen van Papendrecht ten aanzien van de huisvesting Gemiddelde WOZ-waarde en integratie van asielzoekers en vluchtelingen.
Personen m per 10.000 i
x €1.000
420 Link naar: papendrecht.nl/dsresource?objectid=593c763d-8beb-450a-a18f-
Papendrec
380
87c0709cf76e&type=PDF
340
Visie wonen en zorg voor senioren 2023 – 2030 300
25.000 - 50
De visie stelt de kaders en koers om Papendrechtse260 senioren (zoveel als mogelijk) in hun eigen 220 vertrouwde omgeving (zelfstandig) oud te laten worden met een goede kwaliteit van leven.
Link naar: Bijlage-1-Visie-wonen-en-zorg-ouderen-V07092023Def-1.pdf 2021
Beleidsplan schuldhulpverlening Drechtsteden 2025 - 2028
2022
Papendrecht
2023 25.000 - 50.000 inwoners |
Het beleidsplan legt de nadruk op effectieve schuldpreventie en geeft prioriteiten voor de begeleiding bij het duurzaam oplossen of beheersbaar maken van schulden. Link naar: Beleidsplan-Schuldhulpverlening-2025-2028-Samen-sterker-door-effectieveschuldenpreventie-4.pdf 65
2024
2025
Voorlopig CBS | 2021 - 2025
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
4.1 WERK EN INKOMEN Binnen het sociaal domein vervult de gemeente Papendrecht een belangrijke rol in het bieden van ondersteuning aan inwoners die tijdelijk of langdurig niet zelfstandig kunnen voorzien in hun inkomen. In een samenleving waarin bestaanszekerheid onder druk staat, is het van belang dat er een toegankelijk vangnet bestaat en dat mensen de hulp krijgen die past bij hun persoonlijke situatie. Als gemeente stimuleren we (betaald) werk. Werk zorgt voor belangrijke basisbehoeftes: het zeker zijn van inkomsten, voor een gevoel van ertoe doen en het opbouwen van contacten. Wat willen we bereiken? We willen voorkomen dat mensen in een situatie van problematische schulden terechtkomen en streven naar een situatie waarin alle inwoners in staat zijn om zelfstandig hun financiële huishouding te beheren. Wij versterken de bestaanszekerheid van onze inwoners door het voorkomen en bestrijden van problematische schulden. Daarbij zorgen we dat onze minimaregelingen bekend en begrijpelijk zijn. We bieden ondersteuning aan inwoners met een algemene bijstandsuitkering om hen te helpen de stap naar werk te zetten en/of te participeren op een manier die past bij hun capaciteiten en mogelijkheden. Op deze manier dragen we bij aan het vergroten van de bestaanszekerheid en het welzijn van onze inwoners.
Wat gaan we ervoor doen? • We zorgen voor een robuust sociaal vangnet door het uitvoeren van de Participatiewet en aanverwante minimaregelingen. • We voeren, samen met onze maatschappelijke partners, het nieuwe uitvoeringsplan op armoede uit. • We zorgen met een sluitende schuldhulproute voor vroegsignalering van inwoners met schulden, een passend hulpaanbod en nazorg. • We voorkomen huisuitzettingen vanwege betalingsachterstanden via afspraken met Woonkracht10 en Sterk Papendrecht. • We begeleiden, via de GR Sociaal, zoveel mogelijk mensen naar een passende (werk-)plek. • We ronden de herijking (“Participatiewet in Balans”) van het beleid Werk en Inkomen, die we in 2025 hebben ingezet, af met een wijziging van de Verordening Werk en Inkomen in 2026. • We sluiten daarbij het lokale maatschappelijke participatieaanbod beter aan op het regionale aanbod. • We bieden lokaal participatieplekken om inwoners te activeren. • We begeleiden inburgeraars via een brede intake, het aanbieden van een leerroute, ontwikkelen naar werk en maatschappelijke begeleiding. • We voeren een pilot uit om in een vroeg stadium (al in de regionale asielzoekerscentra) te starten met de inburgering van statushouders.
66
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Heeft moeite met rondkomen
Percentage van 19 jaar en ouder
13% (2024) Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid
13% (2024)
≤ 11% (2028)
Bijstand en bijstand gerelateerde uitkering
per 1000 inwoners
25 (2024) Bron: Re-integratie, CBS
34 (2024)
≤ 24 (2027)
4.2 ZORG 18+ In de zorg voor volwassen inwoners staat een benadering centraal die uitgaat van eigen regie, nabijheid en samenhang. Hulp en ondersteuning moeten zoveel als mogelijk aansluiten op de leefwereld van mensen en rekening houden met hun persoonlijke omstandigheden en mogelijkheden. Daarbij speelt samenwerking tussen lokale en regionale partners een grote rol, zodat inwoners op tijd passende zorg kunnen ontvangen. De zorgstructuur is voortdurend in ontwikkeling, waarbij de nadruk steeds meer komt te liggen op ondersteuning dichtbij huis, in de eigen omgeving en met aandacht voor de kracht van het sociale netwerk. Wat willen we bereiken? Ons streven is dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en actief deelnemen aan het maatschappelijk leven. Dat betekent dat we voor inwoners met een beperking zorgen voor voorzieningen die hen hierbij helpen. We hebben hierbij specifiek aandacht voor senioren. In regionaal verband zorgen we voor voldoende plekken voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen, en we maken de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. Wat gaan we ervoor doen? • We zetten in op de verdere implementatie van de Integrale Klantroute waarbij de Sociale Dienst Drechtsteden en Sterk Papendrecht samenwerken om hulp en ondersteuning meer integraal en vraaggericht op alle leefgebieden te bieden aan inwoners.
In de ondersteuningsaanpak is aandacht voor de eigen kracht van inwoners en hun netwerk. We helpen inwoners zo veel mogelijk met het collectief aanbod. • We bieden, met het uitvoeren van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) door de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD), op maat geïndiceerde hulp en ondersteuning, gericht op het zelfredzaam kunnen deelnemen aan het dagelijks leven en het voeren van een huishouden. • Gezien de groeiende vraag, de oplopende kosten en het schaarse personeel, kijken we hoe we Wmo-voorzieningen slimmer en/of efficiënter kunnen aanbieden.
67
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
• We werken via de ‘Actieagenda Wonen en Zorg’ voor senioren samen met partners aan maatregelen die sturen op voldoende geschikte woningen voor senioren, een voor hen geschikte leefomgeving, vitale zelfredzame senioren en passende ondersteuning zodra dat nodig is. • Ondanks dat de doordecentralisatie van beschermd wonen wederom met een jaar is uitgesteld, werken we toe naar een nieuwe situatie vanuit beschermd wonen naar een beschermd thuis. De regiovisie bouwt voort op landelijke en regionale ontwikkelingen rondom de doordecentralisatie. De visie verbindt lopende trajecten zoals ‘Van opvang naar wonen’, de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen en lokale woon- en zorgvisies. • We zetten de wijk-GGD in voor het vroeg signaleren van psychische problematiek en het bevorderen van langer thuis wonen door passende hulp en ondersteuning tijdig in te zetten. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Cliënten met een maatwerk voorziening Wmo
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkvoorziening is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
810 (2024) Bron: CBS
720
≤ 810 (2027)
4.3 JEUGDZORG (JEUGDHULP) De jeugdhulp is erop gericht om kinderen, jongeren en de gezinnen waar zij deel van uitmaken zo goed mogelijk te ondersteunen in hun ontwikkeling. Daarbij wordt ingezet op preventie, zodat problemen vroegtijdig gesignaleerd en aangepakt kunnen worden. Wanneer zwaardere zorg noodzakelijk is, zorgen we ervoor dat deze hulp dichtbij, op maat en met een geïntegreerde aanpak wordt geboden. Met als uitgangspunt dat een veilige leefomgeving essentieel is voor ieder kind! In de Hervormingsagenda Jeugd is een aantal programmalijnen opgenomen dat moet leiden tot een forse afname van de kosten. In lijn hiermee worden de rijksbijdragen sterk afgebouwd. Als het niet lukt de kosten te laten dalen, ontstaat er een groot tekort tussen rijksbijdragen en kosten jeugdhulp. In 2026 worden de maatregelen die, regionaal en lokaal, voortkomen uit de Hervormingsagenda Jeugd en het Verbeterprogramma ‘Beschikbare en Betaalbare Jeugdhulp’ geïmplementeerd. Doel hiervan is jeugdhulp beschikbaar te houden voor gezinnen die dit nodig hebben en de kosten te beperken. Wat willen we bereiken? We streven ernaar dat problemen in het opgroeien en/of opvoeden zoveel mogelijk worden aangepakt en opgelost binnen het eigen gezin en netwerk. Daarnaast wordt zo veel mogelijk een beroep gedaan op voorliggende voorzieningen en het algemeen toegankelijk aanbod, 68
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
bijvoorbeeld bij het jongerenwerk of in de scholen. We streven ernaar dat deze werkwijze bij alle toeleiders naar jeugdhulp wordt gehanteerd. We zorgen dat jeugdigen die hulp nodig hebben van kwalitatief goede hulp gebruik kunnen maken, gericht op het duurzaam voorkomen en/of oplossen van problemen. Het vóórkomen van problemen bij het opgroeien en opvoeden krijgt prioriteit. In samenwerking met maatschappelijke organisaties (zowel professioneel als vrijwillig) werken we aan een lokaal pedagogisch pact om kinderen en hun ouders hierin te ondersteunen. Het is belangrijk dat kinderen en jongeren zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen. We zetten als gemeente enerzijds in op voorkoming van escalaties. Waar escalatie niet voorkomen kan worden, wordt het kind uit de onveilige situatie gehaald. Daarbij blijven we tegelijkertijd intensief werken aan ondersteuning en herstel binnen het gezin. Wat gaan we ervoor doen? • We treffen voorzieningen voor tijdige en passende ondersteuning voor kinderen, jongeren en hun ouders via onder andere Suppord, het Jeugdteam van Sterk Papendrecht, JongJGZ en de ingekochte diensten via de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ. • We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van het jeugdhulpaanbod via de maatregelen zoals beschreven in de routekaart Jeugd.
• We zetten in op preventie en schrijven hiervoor een uitvoeringsplan en we gaan met maatschappelijke organisaties een pedagogisch pact aan o.b.v. de Samenlevingsvisie. • We werken, data-gedreven, verder aan de kwaliteit van het jeugdteam en de geboden zorg, met als doel meer grip op kwaliteit en kosten te krijgen. • We bestrijden via het plan van aanpak ‘Huiselijk Geweld en Kindermishandeling’ (de oorzaken van) onveiligheid in gezinnen. Een belangrijk onderdeel hiervan is het verbeteren van de samenwerking in de jeugdbeschermingsketen (in het kader van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming). Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Jeugdhulp in natura (exclusief PGB)
Percentage tot 18 jaar
14% (voorlopige cijfers 2024) Bron: Indicatoren jeugdzorg in natura, CBS
14% (voorlopige cijfers 2024)
≤ 12% (2027)
69
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
4.4 WELZIJN Welzijn in Papendrecht draait om het versterken van de sociale basis en het bevorderen van een gemeenschap waarin inwoners zich ondersteund voelen en actief bijdragen aan hun omgeving. Het is belangrijk dat mensen zich met elkaar verbonden voelen en ruimte hebben om zelf initiatief te nemen, zowel op het gebied van zorg als in het versterken van sociale netwerken. Door te focussen op zelfredzaamheid, burgerparticipatie en het bevorderen van onderlinge solidariteit, zorgt de gemeente ervoor dat Papendrecht een gezonde, veilige en inclusieve plek blijft, waar iedereen zijn of haar plek kan vinden. SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE Wat willen we bereiken? Wijkgericht werken vormt een essentieel onderdeel van onze aanpak om de woon- en leefomgeving te verbeteren, met een sterke nadruk op verbondenheid en gemeenschapszin. Wijkgericht werken richt zich op het bevorderen van ontmoetingen in de wijk en het versterken van de zelfredzaamheid van een brede doelgroep zonder specifieke zorgbehoeften. Eén van de belangrijke doelstellingen hierbij is om het percentage zelfredzame inwoners, die in staat zijn om elkaar te helpen binnen de buurt, zo hoog mogelijk te houden. Dit doen we door te verbinden, te ondersteunen, drempels te verlagen en te stimuleren.
We willen goede ideeën ophalen en initiatieven ondersteunen die de leefbaarheid vergroten en sociale samenhang versterken in de wijken. Op deze manier dragen we bij aan de zelfredzaamheid van onze inwoners en creëren we een veerkrachtige en hechte gemeenschap. Wat gaan we ervoor doen? • We zorgen voor verbinding en ontmoeting in wijken, buurten en straten. • We ondersteunen inwoners met het organiseren van activiteiten. • We stimuleren initiatieven die bijdragen aan versterking van een fijne woonomgeving op een duurzame manier, denk aan Lief & Leedstraten, samen koken, samen eten of de buurtkastjes. • We ondersteunen lokale initiatieven die inzetten op meedoen, erbij horen en naar elkaar omzien. • We stimuleren sociale binding en eigen initiatief van inwoners onder meer via het platform PuurPapendrecht en de Papendrechtse Ideeën Tafel. • We starten een onderzoek naar de dekking van ontmoetingsruimtes over heel Papendrecht. DE SOCIALE BASIS Wat willen we bereiken? In Papendrecht willen we dat het goed gaat met onze inwoners, dat inwoners naar elkaar omzien en dat iedereen mee kan doen in de samenleving. We willen als gemeente, met onze partners, de persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis van inwoners versterken. Via onze maatregelen willen we dat we daarnaast laagdrempelig, en waar mogelijk in de buurt, te benaderen zijn.
We focussen ons op de kernproblemen (onderliggende oorzaken of aanleidingen voor andere problemen) van inwoners en willen zo een blijvend en duurzaam effect bereiken. Met als doel een veerkrachtige, sociale en inclusieve samenleving.
70
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
Wat gaan we ervoor doen? • We maken bij het opstellen van beleid en in het hulpaanbod gebruik van ervaringsdeskundigheid, bijvoorbeeld via het netwerk aan ervaringsdeskundigen bij Sterk Papendrecht. • We blijven Sterk Papendrecht positioneren als centrale toegang voor inwoners in alle leeftijdsgroepen met een ondersteuningsvraag ongeacht welk levensdomein. We maken prestatiegerichte (subsidie)afspraken met Sterk Papendrecht, gericht op het behalen van onze beleidsdoelstellingen. We hebben regelmatig overleg met Sterk Papendrecht over de voortgang van deze afspraken. • We hebben extra aandacht voor het versterken van de sociale basis via de Integrale Wijkaanpak in de wijken Kraaihoek en Middenpolder, onder meer met de inzet van buurtwerk. • We ondersteunen en nemen deel aan het project ‘Zorgzame Buurt Kraaihoek-Zuid’, waarbij we de inzet waar mogelijk afstemmen met en verbinden aan de Integrale Wijkaanpak. • We ondersteunen en nemen deel aan het project ‘De Buurt als Ecosysteem’ in de wijk Westpolder. • We waarderen en ondersteunen mantelzorgers via de activiteiten van de mantelzorgconsulent en met de pilot ‘Respijtzorg’. • We waarderen en stimuleren vrijwilligerswerk, vooral onder jongeren en ouderen, via het Vrijwilligerspunt Papendrecht. • We maken van het tegengaan van eenzaamheid een prioriteit zoals beschreven in de ‘Uitvoeringsagenda Eenzaamheid’.
Hierbij wordt ingezet op bewezen initiatieven voor het terugdringen van eenzaamheid, zoals Join-Us (met name voor jongeren) en ANWB Automaatje (met name voor ouderen). • We geven uitvoering aan de Lokale Inclusie Agenda. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Is nu jonge mantelzorger
Percentage 13- en 15-jarigen
18% (2023) Bron: Gezondheids monitor Jeugd, Dienst Gezondheid & Jeugd ZuidHolland Zuid
21% (2023)
≤ 18% (2027)
Doet vrijwilligerswerk
Percentage van 19 jaar en ouder
27% (2024) Bron: Gezondheids monitor Volwasse nen en Ouderen, Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Hol land Zuid
26% (2024)
≥ 28% (2028)
Buurtkastjes
Buurtkastjes zijn kastjes die de gemeente beschikbaar stelt om spullen te ruilen en te delen.
21 (2025) Bron: eigen cijfers
n.v.t.
= 23 (2030)
Lief & Leedstraten
In een lief & leedstraat besteden inwoners extra aandacht aan elkaar middels beschikbaar gestelde financiële middelen door de gemeente.
47 (2024) Bron: eigen cijfers
n.v.t.
≥ 75 (2030)
71
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
4.5 ONDERWIJS Onderwijs is onmisbaar voor de ontwikkeling van elk kind. Hierbij staat het bevorderen van gelijke onderwijskansen voorop, zodat alle leerlingen in staat worden gesteld hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen. In de gemeente Papendrecht spelen we hierin een belangrijke rol. Zo ondersteunen we onderwijsinstellingen, zorgen we voor geschikte onderwijshuisvesting en verbeteren we de aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt. Wat willen we bereiken? We voeren onze wettelijke taken uit met betrekking tot de continuïteit van het primair en voortgezet onderwijs en passende onderwijshuisvesting. Daarnaast streven we ernaar om gelijke kansen te bieden aan alle leerlingen, zodat zij hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen. Een ander aspect van ons beleid is het stimuleren en faciliteren van een betere aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt. We participeren in regionale aanpak van Laaggeletterdheid en verbeteren Basisvaardigheden. Wat gaan we ervoor doen? • Wettelijk toezicht houden op het openbaar primair en voortgezet onderwijs gericht op de continuïteit van het onderwijs door het beoordelen van statutenwijziging en het benoemen van de leden van de Raad van Toezicht. • Uitvoering geven aan de projecten uit het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 20232032 aan de hand van het faseringsplan en de afsprakenbrieven die hiervoor zijn opgesteld.
• In 2023 is een voorlopig stedenbouwkundig ontwerp voor het realiseren van duurzame toekomstbestendige huisvesting van het voorgezet onderwijs opgesteld. De structuurontwerpen voor de nieuwbouw De Lage Waard en Willem de Zwijger College zijn in 2024 afgerond. In 2026 worden het voorlopig- en definitief ontwerp opgesteld. Ook wordt het omgevingsplan opgesteld en de aanbesteding ten behoeve van de realisatie wordt voorbereid. • Het aanpassen van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs na verwachte wijzigingen in onderwijswetgeving en naar aanleiding van de specifieke afspraken uit het IHP. • Uitvoering geven aan de wettelijke taken van het Onderwijsachterstandenbeleid via de ‘Aanpak Onderwijsachterstanden 2025-2028’ (een uitvoeringsplan onder de Samenlevingsvisie). • Uitvoering geven aan de wettelijke taken op het gebied van Integratie, Segregatie en Toegankelijkheid van het Onderwijs. • Uitvoering geven aan de wettelijke taak Toezicht op de veiligheid en kwaliteit van de kinderopvang. • Uitvoering geven aan de wettelijke taken op het gebied van leerlingenvervoer. • Uitvoering geven aan de wettelijke taken op het gebied van leerplicht en voortijdig schoolverlaten. Regionaal heeft de bestuursopdracht plaatsgevonden, en op het niveau van het samenwerkingsverband wordt actief gezocht naar meer lokale samenwerking.
• Uitvoeren van de regionale aanpak laaggeletterdheid om inwoners die moeite hebben met basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) te ondersteunen door middel van les- en leeractiviteiten. • Versterken van de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp via het uitvoeringsprogramma Routekaart Jeugd.
72
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
• Aanpak (jeugd)werkloosheid vanuit het regionaal programma Arbeidsmarkt Drechtsteden, onder meer door de inzet van matchmakers (van opleiding naar werk voor mensen zonder startkwalificatie tot en met MBO2) en via de Sociale Dienst Drechtsteden. De gemeente Papendrecht zal uitvoering geven aan de wet Van school naar duurzaam werk, door samen te werken met onderwijs en doorstroompunten en jongeren tot 27 jaar extra te ondersteunen bij hun overgang naar werk. Dit in samenwerking met sociale partners. • Vanuit de Wet Educatie en Beroepsonderwijs werken we regionaal aan het verstevigen van de basisvaardigheden van de inwoners van de Drechtsteden gemeenten. • Het monitoren, evalueren en verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs van nieuwkomers. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Jongeren zonder werk en onderwijs
Aantal jongeren van 15-27 jaar zonder werk en onderwijs per 10.000 inwoners
688 (voorlopige cijfers 2022) Bron: WSJG
806
≤ 680 (2030)
Relatief verzuim
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
9 (2024) Bron: WSJG
28
≤ 9 (2030)
4.6 SPORT Sport en beweging spelen een cruciale rol in het bevorderen van gezondheid. De gemeente zet zich in voor een stimulerende sportieve omgeving waarin inwoners van alle leeftijden en achtergronden de kans krijgen om actief deel te nemen. Of het nu gaat om recreatieve activiteiten, sociale interactie of het verbeteren van de fysieke gezondheid, sport biedt een breed scala aan voordelen. De gemeente werkt samen met lokale en regionale partners om sportmogelijkheden te behouden, te verbeteren en af te stemmen op de behoeften van de gemeenschap. Wat willen we bereiken? We bevorderen een gezonde en sportieve leefomgeving waarin alle doelgroepen de mogelijkheid hebben om actief deel te nemen aan sport en lichaamsbeweging. Door middel van sport willen we bijdragen aan een gezonde levensstijl en de sociale ontwikkeling bevorderen. Om deze doelen te bereiken, behouden we bestaande sportvoorzieningen en streven we naar versterking waar nodig. Wat gaan we ervoor doen? • Met betrekking tot de beweegvriendelijke omgeving informeren we inwoners over het huidige aanbod zoals wandelgroepen en fysieke voorzieningen. Verder betrekken we de beweegvriendelijk omgeving zoals sport, spelen en bewegen bij het toetsen van initiatieven (o.a. omgevingstafel en vitaliteitsakkoord) en bij integrale afwegingen m.b.t. (herontwikkelings) projecten.
• Vanuit het plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) in de gemeente Papendrecht, zetten we in op bevordering van bewegen, zodat meer inwoners (gaan) 73
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
voldoen aan de Beweegrichtlijnen. Dat doen we door uitvoering te geven aan het Vitaliteitsakkoord, vanuit de stuurgroep met een coördinator en de Brede Regeling Combinatiefuncties. Dit akkoord loopt eind 2026 af en wordt opgevolgd door het Aanvullend Zorg- en Welzijns Akkoord (AZWA). Deze ontwikkelingen houden we in de gaten. • We faciliteren sportaanbieders bij hun educatieve taak om zoveel mogelijk inwoners met sport en bewegen in aanraking te brengen. Dat doen we door verenigingsondersteuning met een verenigingsadviseur, het organiseren van sportcafé’s met aangedragen thema’s en thema’s uit het Sportakkoord en het stimuleren van de organisatie van sportactiviteiten door verenigingen door uitvoering te geven aan de regeling jeugdsportsubsidie. • We geven uitvoering aan de interventie ‘Stapjefitter’: activeren van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders door middel van sport en bewegen, leefstijl-coaching, budget-coaching en diëtiek. • We hebben regelmatig overleg met sportaanbieders/sportverenigingen (‘vinger aan de pols’). • We nemen een actieve rol in het regionaal plan inclusief sporten – Uniek Sporten. Lokaal is de buurtsportcoach actief voor sportaanbieders, inwoners en bij het speciaal onderwijs.
• We gaan verder met de uitwerking van de realisatie van het sportcluster in het Van der Palmgebied en de sportaccommodatie bij de Lage Waard in samenwerking met de beoogde gebruikers. • We brengen via een verkenning de huidige situatie van sportaccommodaties in beeld. Dit vanuit demografische ontwikkelingen en ontwikkelingen binnen de verenigingen zelf. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Beweegt dagelijks minstens 1 uur
Percentage 13- en 15-jarigen
14% (2023) Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd, Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid
15% (2023)
≥ 15% (2027)
Voldoet aan beweegrichtlijn: matig intensieve inspanning + bot- en spierversterkende oefeningen
Percentage van 19 jaar 38% (2024) en ouder Bron: Gezondheids monitor Jeugd, Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid
49% (2024)
≥ 39% (2028)
Beweegvriendelijke omgeving
Geeft aan in hoeverre de openbare ruimte geschikt is om in te sporten en bewegen Score 1-100
68 (2024)
≥ 80 (2028)
74
79 (2024) Bron: Mulier Instituut
HOOFDSTUK 4 SAMENLEVING
4.7 CULTUUR Cultuur is een fundamenteel onderdeel van de identiteit van een gemeenschap en speelt een belangrijke rol in het welzijn en de sociale en persoonlijke ontwikkeling van inwoners. Cultuurparticipatie, het actief meedoen aan culturele activiteiten, biedt bovendien kansen voor sociale integratie, persoonlijke verrijking en het bevorderen van een gezond maatschappelijk klimaat. Cultuureducatie vormt de basis voor het ontwikkelen van culturele competenties bij jongere generaties. Het stimuleert creatief en kritisch denken, vergroot empathie en bevordert het respect voor diversiteit. Door kunst en cultuur toegankelijk te maken voor alle inwoners zorgt de gemeente Papendrecht ervoor dat iedereen de kans krijgt om zijn of haar culturele horizon te verbreden. Dit versterkt niet alleen de sociale cohesie, maar zorgt ook voor een inclusieve samenleving waarin iedereen zich gehoord en gewaardeerd voelt. Het koesteren van cultureel erfgoed draagt bij aan het behouden van de lokale identiteit en vertelt toekomstige generaties het verhaal van Papendrecht. CULTUUR EN MUSEA Wat willen we bereiken? We bevorderen onderlinge samenwerking van de cultuurpartners. We versterken de rol van cultuur als het gaat om het bevorderen van sociale cohesie en verbinden cultuur met andere domeinen (onder andere positieve gezondheid).
We zoeken in het cultuuraanbod de balans tussen ontspanning, zelfontplooiing en talentontwikkeling. We laten inwoners ontdekken wat cultuur voor hen kan betekenen. Wat gaan we ervoor doen? • Het voortzetten van het proces om te komen tot de realisatie van de MFA in het Van der Palmgebied in samenwerking met de beoogde gebruikers. • Intensiveren van de samenwerking tussen cultuuraanbieders (onder andere via het Cultuurplatform) om te komen tot een gezamenlijk cultureel aanbod dat aansluit bij de wensen en behoeften van inwoners. • Cultuur(uitingen) gebruiken ter ondersteuning van het behalen van maatschappelijke doelen binnen het sociaal domein. • Verbeteren van de inclusiviteit van het cultuuraanbod door onder andere betaalbaarheid en fysieke toegankelijkheid voor alle inwoners te bewerkstelligen. • Voortzetten van kennismaking met cultuur via het Cultuurmenu op de Papendrechtse basisscholen. • Zorgvuldig beheer van de collectie moderne kunst uit voormalig Museum De Rietgors. • Regionale samenwerking op cultuurgebied intensiveren. • Uitwerking en afronding evenementenbeleid. BIBLIOTHEEKVOORZIENING EN MEDIA Wat willen we bereiken? We blijven de bibliotheek in het gemeentehuis van Papendrecht mogelijk maken als een plek voor ontmoeting binnen onze gemeente. Een plek waar mensen samenkomen, leren en zichzelf ontwikkelen.