250924 Begroting 2026-2030 DEF.pdf
Tekst van het document
30
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
meldingen verdeeld over ruim 180 casussen. Naast bewustwording is ook het aantal controles geïntensiveerd. Daarbij intensiveren we ook het aantal controles in woningen waarbij vooraf informatie is over misstanden zoals onjuiste inschrijvingen of leegstand of daadwerkelijk signalen van ondermijning. Uit analyses door partners zoals het RIEC blijkt dat ondermijnende criminaliteit steeds meer verschuift van bedrijventerreinen naar woonwijken. Dit is ook in Papendrecht het geval. Alle signalen van ondermijning worden beoordeeld door de regisseur ondermijning en de ondersteuner. Door de explosieve stijging van meldingen en casussen moet er geprioriteerd worden. De casussen worden ook steeds complexer met vaker een regionale, landelijke en zelfs internationale criminele schakel. Ook regionaal is een stijging te zien van het aantal grotere vondsten van harddrugs en geweldsincidenten die verband houden met het criminele milieu. Daarnaast vinden criminelen nieuwe verdienmodellen in andere branches die een nog meer verhullend karakter hebben. Denk aan zorgcriminaliteit, milieucriminaliteit, mensenhandel en vastgoedcriminaliteit. De verwachting is dat deze trends en ontwikkelingen zullen doorzetten. Grip houden op de aanpak van ondermijning met de huidige formatie wordt daarom steeds lastiger.
Zorg en veiligheid Op het gebied van jeugd en veiligheid zijn verschillende onderwerpen (regionaal) in ontwikkeling. Onderwerpen als criminele jeugdgroepen, drillrap en jeugdcriminaliteit vragen extra aandacht en het opzetten van een (structurele) aanpak. Ook moet aandacht zijn voor jonge aanwas en het versterken van de weerbaarheid van jongeren. Daarnaast is de focus op schoolveiligheid noodzakelijk, omdat scholen de vindplaats zijn van signalen. Tevens is aandacht nodig voor de inzet van het model Aanpak Voorkoming Escalatie (hierna AVE-model). Het AVE-model is nodig omdat het helpt bij het voorkomen en beheersen van complexe situaties waarbij de veiligheid of het welzijn van mensen in het geding is. Het model biedt een gestructureerde aanpak, waarbij duidelijk wordt wie welke verantwoordelijkheid heeft en hoe er op- en afgeschaald moet worden bij escalatie. Dit zorgt voor meer duidelijkheid en effectiviteit in de samenwerking tussen verschillende organisaties, zoals gemeenten, zorginstellingen en veiligheidspartners. Crisis- en risicobeheersing De risico’s waar we als samenleving voor staan worden steeds complexer, langduriger en meer ontwrichtend. De toenemende geopolitieke spanningen en hybride dreigingen onderstrepen dat we als overheid beter voorbereid moeten zijn op ernstige verstoringen.
Het kabinet werkt aan nieuwe landelijke kaders voor crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid. Gemeenten krijgen hierin een expliciete rol en verantwoordelijkheid. Deze opgave is niet vrijblijvend; het betekent dat we helderheid moeten hebben hoe we ons voorbereiden op langdurige verstoringen, wie welke rol vervult in crisissituaties, met wie we samenwerken en hoe we inwoners handelingsperspectief kunnen bieden. Het vraagt om bestuurlijke betrokkenheid, duidelijke mandaten, inzet op scholing en het (her) inrichten van processen en samenwerking.
31
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
In 2026 bereiden we ons hier actief op voor in samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid. We oefenen met realistische scenario’s en brengen concreet in beeld wie welke taak en verantwoordelijkheid heeft bij langdurige crises. Daarbij leggen we de verbinding tussen veiligheid, zorg, sociaal domein en communicatie. Het vraagt om eigenaarschap, samenwerking en een organisatie brede inzet. Alleen zo kunnen we inwoners en partners bijstaan in tijden van echte ontwrichting. In 2026 start de uitvoering van het Beleidsplan VRZHZ 2026-2029. De prioriteiten liggen bij de toekomstbestendige brandweerzorg, versterking van crisisbeheersing en het vergroten van maatschappelijke weerbaarheid. Daarbij zet de Veiligheidsregio in op flexibele inzetstructuren, samenwerking met Rotterdam-Rijnmond, en investeren in soft skills en oefencapaciteit. Boa’s Ook in 2026 zullen boa’s zich richten op het aanpakken van onder andere parkeeroverlast bij scholen en in de woonwijken, zwerfaval, jeugdoverlast en nog meer aanspreekbaar zijn in de wijken met als doel het bevorderen van leefbare wijken. Daarnaast voeren de boa’s integrale controles op bedrijventerreinen en BRP-controles in woonwijken uit om de leefbaarheid en eerlijk ondernemersklimaat te verbeteren. Er is sprake van stijging van het aantal meldingen bij de reguliere taken van de boa’s.
Daarnaast spelen zij ook een belangrijke rol in de stijging van het aantal constateringen van signalen van ondermijning en meldingen van inwoners uit de wijk over dit onderwerp. Tijdens controles en surveillance stuiten de boa’s op meer en complexere constateringen van ondermijning. Door de zichtbare aanwezigheid in de wijk verkrijgen de boa’s ook steeds meer informatie van inwoners over diverse vormen van ondermijnende criminaliteit. De rol van de gemeente ten aanzien van de aanpak en voorkoming van ondermijning wordt steeds groter. Ook de rol van de boa’s wordt hier steeds belangrijker in. De boa’s zijn naast andere toezichthouders de voelsprieten van de ondermijningafdeling. Door de opgebouwde informatie positie in de wijken en contacten met inwoners, stijgt het aantal meldingen van ondermijning sterk. Daarnaast zijn de boa’s vaardiger geworden in het herkennen van en acteren op signalen van ondermijning. Op dit moment komt 1 op 6 signalen van ondermijning van de boa’s. Deze rol zal in de toekomst alleen maar belangrijker worden om Papendrecht weerbaar te maken tegen alle vormen van ondermijnende criminaliteit. Naast reguliere taken en het aandeel in de aanpak van ondermijning, stijgen de vraag en behoefte naar de inzet van de boa’s snel. Denk hierbij aan aanwezigheid bij evenementen, inzet bij overlast, jeugdproblematiek, incidenten etc.
De huidige formatie boa’s is niet in staat deze stroom aan taken en meldingen adequaat op te kunnen pakken. Daarom wordt steeds meer met prioriteiten gewerkt. Welke (beleidsmatige) risico’s hebben we in dit programma? Ondermijning Er komen meer meldingen/onderzoeken van ondermijning binnen door gefocuste inzet. Daardoor bestaat de kans dat niet (alle) meldingen/onderzoeken worden opgepakt.
32
14 per 1.000 jongeren
52,8% Papendrecht 52 ,8%
14 12
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
12 10
Papendrecht
810
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
50,6% 25.000 50,6%- 50.000 inwone
68
64 begroting en Gemeenten nemen een uniforme basisset beleidsindicatoren op in hun
jaarverslag. De set behandelt een breed spectrum van onderwerpen, van misdrijven en 24 afval tot bijstandsuitkeringen en nieuwbouwwoningen. Zo kunt u zich een helder beeld 02 vormen van de beleidsresultaten van de gemeente. BBV-indicatoren
25.000 - 50.000 inwone Meerdere bronnen | 2023
2020
2021
2022
2023
2024
2020
Papendrecht 2021
25.000 2022 - 50.000 inwoners 2023
2024
Economie Papendrecht
25.000 - 50.000 inwoners
0 van veiligheid. Hieronder staan de BBV-indicatoren op het gebied
Veiligheid
Veiligeid Misdrijven Functiemenging Papendrecht, per 1.000 inwoners Misdrijven 7 Papendrecht, per 1.000 inwoners
Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 14
67
10
56
5,1 Papendrecht
8
54
5,1
6
34
4
23
2
12
0
01 2020
2021
2022
Papendrecht
2023
2024
Halt | 2020 - 2024
Onderwijs
Halt | 2020 - 2024
Onderwijs
Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inw.15 t/m 64jr
52,8%
12
Meerdere bronnen | 2023
1,1 1,1 Papendrecht
128,9 Papendrecht
3,4
Papendrecht
50,6%
174,2
25.000 - 50.000 inwone
25.000 - 50.000 inwone
3,4
Meerdere bronnen | 2023
0,6 0,6
0,9 LISA | 2023
0,9
Geweldsmisdrijven Halt | 2020 - 2024
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
Diefstallen uit woning Winkeldiefstallen | 25.000 - 50.000 inwoners * CBS | 2024 Geweldsmisdrijven Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
Onderwijs
*Vergeleken met gemeenten van dezelfde grootteklasse Diefstallen uit woning Winkeldiefstallen | 25.000 - 50.000 inwoners
CBS | 2024
Met welke (verbonden) partijen werken we samen? Binnen dit programma werkt de gemeente Papendrecht Absoluut samen met een breed scala Relatief aan Misdrijven verzuim verzuim Papendrecht, per 1.000 inwoners
per 1.000 leerlingen
organisaties en instanties, hieronder worden enkele toegelicht. 7 6
• Politie. 5
• Brandweer.
• Woningcorporatie.
5,1
9 Papendrecht
• Zorginstellingen.
3
• Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. 2
Relevante beleidsnota
1,1
Papendrecht
• Openbaar Ministerie. 3,4
1
per 1.000 leerlingen
• Scholen en andere onderwijsinstellingen.
4
0,6
0,9
5,6 • Ondernemersverenigingen. • Buurt- en25.000 wijkverenigingen. - 50.000 inwo…
25 25.000 - 50.000 inwo…
DUO/Ingrado | 2024
0
De meest belangrijke beleidsnota’s van de afgelopen twee jaar voor het programma fysieke
DUO/Ingrado | 2024
leefomgeving zijn: Geweldsmisdrijven Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag Diefstallen uit woning
Winkeldiefstallen |
25.000 - 50.000 inwoners CBS | 2024
Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2022-2026 (februari 2023): Dit plan biedt een kader voor het lokale veiligheidsbeleid en ondersteunt de gemeente in haar regierol op het gebied van veiligheid. Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/Bijlage-1-Integraal-Veiligheidsplan-PPD-def.pdf VTH-beleidsplan 2023-2027 (juli 2023): Dit plan schetst het beleid voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VVTH) binnen het Omgevingsrecht, met uitzondering van milieutaken die zijn uitbesteed aan de Omgevingsdienst. Link naar: lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR699269/1 Plan van aanpak ondermijning 2024-2026 (december 2023): Dit plan beschrijft de aanpak van ondermijning binnen de gemeente, met als doel een optimale weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit te bereiken. Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/Raadsinformatiebrief/D19-20231220-RIB-Planvan-aanpak-ondermijning-2024-2026.pdf Integrale wijkaanpak (februari 2025) Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/Integrale-Wijkaanpak-presentatie-beeldvormende-raad-6-februari-2025.pdf Regionaal Risico Profiel (2025-2029) Link naar: zhzveilig.nl/nieuws/regionaal-risicoprofiel-2025-2028-vastgesteld 33
5,6 5,6 25.000 - 50.000 inwo… 25.000 - 50.000 inwo… DUO/Ingrado | 2024 DUO/Ingrado | 2024
0
25.000 - 50.000 inwoners
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
Welke investeringen zitten in het programma? Zorg en veiligheid In 2026 zal het zaaksysteem Atlas in gebruik genomen worden voor de juiste verwerking van casuïstiek op het gebied van zorg en veiligheid. Deze investering is noodzakelijk om te voldoen aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Daarnaast draagt het bij aan het regisseren en monitoren van interventies bij complexe casuïstiek. Het pakket Atlas ondersteunt bij het correct, veilig en transparant verwerken van persoonsgegevens, wat belangrijk is voor handhavingsactiviteiten waarbij privacygevoelige informatie wordt gebruikt. Het zaaksysteem wordt ook al gebruikt bij ondermijning en de BOA’s. 2.1 VEILIGHEID De inzet op openbare orde en veiligheid (OOV) en crisisbeheersing bestaat naast reguliere (planbare) werkzaamheden voor een behoorlijk deel uit niet planbare inzet. Crises en (sociale) calamiteiten laten zich niet plannen. Externe factoren zoals een vluchtelingencrisis of een acute crisissituatie in de lokale gemeenschap, zoals een explosie, leggen een fors beslag op de beschikbare capaciteit. Daarnaast leggen andere niet planbare incidenten zoals sluitingen van panden, veranderende wetgeving, inzet op criminele jeugdgroepen, geëscaleerde sociale problematiek en onverwachte situaties bij evenementen een behoorlijk beslag op de beschikbare capaciteit.
In 2025 is door de aanpak van ondermijnende criminaliteit het aantal signalen en onderzoeken gestegen. Dit komt mede door de verbeterde interne en externe bewustwording, een verbeterde informatiepositie, kwaliteitsslag tijdens de controles en verslaglegging. De verwachting is dat deze trend in 2026 zal doorzetten en het aantal bestuurlijke maatregelen zal toenemen. In 2025 is het Bibob beleid geactualiseerd. De verwachting is dat het aantal Bibob onderzoeken hierdoor zal stijgen en dit inzet vraagt van de ambtelijke organisatie. In het begin 2023 vastgestelde Integrale Veiligheidsplan is een drietal prioriteiten benoemd: 1. Verkeersveiligheid 2. Integrale wijkaanpak 3. Ondermijning Naast deze prioriteiten krijgen diverse strategische thema’s blijvend aandacht binnen de werkvelden OOV en Crisisbeheersing. Ook is er aandacht voor de aanpak van agressie, geweld en intimidatie tegen medewerkers (Veilige Publieke Taak). Tenslotte zijn binnen diverse regionale samenwerkingsverbanden verschillende prioriteiten geformuleerd waaruit projecten en activiteiten voortvloeien die door de gemeente moeten worden uitgevoerd. Voor 2026 wordt een verdere toename van (sub)regionale samenwerkingsverbanden verwacht. De Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) zien erop toe dat de buitenruimte schoon, heel en veilig is. De boa’s zijn in alle wijken van de gemeente Papendrecht aanwezig.
De focus ligt op het controleren of iedereen zich aan de regels houdt en afspraken nakomt. Daarnaast zijn de boa’s ook de ambassadeurs van de gemeente, aanspreekpunt voor bewoners in de wijken en hebben zij een antennefunctie. 34
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
Wat willen we bereiken? We streven naar een veilige en veerkrachtige samenleving, waarin zowel inwoners, ondernemers als bezoekers zich veilig voelen. We werken aan het beperken en bestrijden van criminaliteit en we investeren in een adequate en goed uitgeruste rampen- en crisisbeheersingsorganisatie. Wat gaan we ervoor doen? • We nemen deel aan de landelijke Week van de Veiligheid, Week tegen de georganiseerde ondermijnende criminaliteit, maand tegen de mensenhandel en organiseren publiekscampagnes over diverse veiligheidsonderwerpen. • We geven uitvoering aan de jaarplannen voor de integrale wijkaanpak. Dit houdt in dat we intensief samenwerken met interne en externe partners om (sociale) overlast in de wijk te voorkomen en de leefbaarheid te bevorderen. Daarnaast treffen we maatregelen voor gedragsbeïnvloeding en/of fysieke aanpassingen in relatie tot verkeersveiligheid. Ook monitoren we de resultaten via de indicatoren in het plan van aanpak en presenteren we de bereikte resultaten van de Integrale Wijkaanpak. • We houden periodiek en thematisch toezicht op leefbaarheid en veiligheid. • We voeren integrale controles uit bij bedrijven om ondermijning te bestrijden, een eerlijk en veilig ondernemersklimaat te creëren en om criminele structuren te verstoren. • We voeren BRP-controles uit in woningen om de leefbaarheid van wijken en veiligheid van onze inwoners te vergroten.
Hierbij letten we op persoonlijke leefomstandigheden en signalen van mensenhandel. • We verkennen het nieuwe fenomeen zorgfraude- en criminaliteit en werken toe naar een doeltreffende gemeentelijke aanpak. • We werken regionaal samen in de aanpak van ondermijning. • We pakken casuïstiek op het gebied van zorg en veiligheid op een passende wijze op. We implementeren de AVE-methodiek, zorgen dat onze partners hier ook mee gaan werken en werken zo toe naar een nog meer effectieve samenwerking bij complexe casuïstiek. We passen onze inzet, rollen en taken in de eigen organisatie hierop aan. • We pakken casuïstiek op het gebied van jeugd en veiligheid op een passende wijze op. We implementeren de AVE-methodiek, zorgen dat onze partners hier ook mee gaan werken en werken toe naar een nog meer effectieve samenwerking bij complexe casuïstiek We passen onze inzet, rollen en taken in de eigen organisatie hierop aan. • De inzet op de AVE wordt gemonitord en geëvalueerd. • We spelen in op niet-planbare gebeurtenissen en casuïstiek zoals huisverboden, incidenten openbare orde en veiligheid en maatschappelijke onrust. • In samenwerking met de VRZHZ, het waterschap en beheerders van maatschappelijk vastgoed verkennen wij de mogelijkheden voor schuilplekken en brengen we deze in kaart.
Het betreft een multidisciplinair proces, gezien de betrokkenheid van meerdere partners en uiteenlopende scenario’s waarmee rekening mee moet worden gehouden. • We communiceren actief met onze inwoners en ondernemers over verschillende vormen van criminaliteit en wat zij zelf kunnen doen om het risico op slachtofferschap te verkleinen. • We vergroten de bewustwording bij zowel interne medewerkers, inwoners, ondernemers en externe partners op het gebied van ondermijning om de meldingsbereidheid te verhogen. We sluiten daar waar mogelijk aan bij regionale en landelijke campagnes. • We geven uitvoering aan het jaarplan ondermijning.
35
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
• In 2026 wordt vanuit de veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid een bestuurlijke oefening aangeboden. • In 2026 krijgt elke medewerker in de regionale crisisorganisatie minimaal twee oefenmomenten aangeboden. • In 2026 zijn twee momenten gepland waarop de regionale crisisorganisatie een ketenoefening aangeboden krijgt. • In 2026 is de bijdrage met personele capaciteit aan de regionale crisisorganisatie 100%; er zijn geen langdurig openstaande vacatures. • We nemen actief deel aan de regionale werkgroep evacuatie. • We richten ons op het voorbereiden van onze organisatie en partners op hun rol, taak en verantwoordelijkheid bij langdurige crisis. • De boa’s nemen deel aan integrale controles. • De boa’s controleren op kamerverhuur. • De boa’s controleren op de Alcoholwet en voeren mysteryshopping controles uit. • De boa’s voeren in samenwerking met de politiecontroles uit bij scholen op parkeeroverlast. • De boa’s voeren controles uit in kader van het Digitale Opkopers Loket en Digitale Opkopers Register. • De boa’s handhaven op overlast in de buitenruimte (hondenpoep, afval, overlast parkeren en andere overlast zaken). • De boa’s geven uitvoering aan de Integrale Wijkaanpak (IWA). • De boa’s houden toezicht bij evenementen. • De boa’s houden toezicht op overlast vuurwerk. • De boa’s streven ernaar om het aantal afvalmeldingen met 25% te verminderen. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Veilige woonbuurt
Rapportcijfer 1-10
7,5 (2023) Bron: Veiligheidsmonitor
7,5 (2021)
≥7,8 (2026)
Leefbaarheid woonbuurt
Rapportcijfer 1-10
7,4 (2023) Bron: Veiligheidsmonitor
7,6 (2021)
≥7,8 (2026)
Politieregistraties overlast jeugd
Aantal politieregistraties overlast jeugd, per 10.000 inwoners
71,79 (2024) Bron: WSJG
49,99 (2024)
< 67,37 (2026)
Let wel, dit zijn politiecijfers waar wij meestal als gemeente geen directe relatie mee hebben. Ook zullen mogelijk de streefwaarden en indicatoren wijzigen n.a.v. de veiligheidsmonitor 2026, om deze reden is nu slechts de streefwaarde voor 2026 aangegeven.
36
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
WAT MAG HET KOSTEN? TV
OMSCHRIJVING (-/- = NADELIG)
REALISATIE 2024
2.
Veiligheid
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Lasten
4.483
5.220
5.393
5.383
5.445
5.495
5.505
Veiligheid
4.483
5.220
5.393
5.383
5.445
5.495
5.505
Baten
80
0
0
0
0
0
0
Veiligheid
80
0
0
0
0
0
0
-4.403
-5.220
-5.393
-5.383
-5.445
-5.495
-5.505
REALISATIE 2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Storting in reserve (Lasten)
0
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve kapitaallasten Programma 2
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking uit reserve (Baten)
0
0
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve kapitaallasten Programma 2
0
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
0
0
0
0
0
0
2.1
2.1
Saldo Bedragen (x € 1.000) MUTATIE RESERVE(S) ZIE OOK BESTUUR
Bedragen (x € 1.000)
37
HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID
38
VERKEER & VERVOER HOOFDSTUK 3
Titel metFysieke onderwerp? Lopende tekst
leefomgeving
39
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
HOOFDSTUK 3
Fysieke leefomgeving Algemene introductie De gemeente Papendrecht is groots in verscheidenheid, ook in de fysieke leefomgeving. In de gemeente liggen belangrijke bedrijventerreinen waar meerdere multinationals gevestigd zijn. Daarnaast ligt Papendrecht op een strategische locatie, omsloten door diverse hoofdwegen zoals de A15 en de N3. Ook de goederenspoorlijn Betuweroute en de rivieren de Beneden Merwede en de Noord lopen langs de gemeente. Dit alles binnen één van de kleinste gemeenten van Nederland: Papendrecht is op zes gemeenten na qua landoppervlakte de kleinste gemeente in omvang. Het programma ‘fysieke leefomgeving’ richt zich op het zo aangenaam mogelijk maken en/ of houden van onze leefomgeving. Hierbij streven we naar een groene, natuurinclusieve en veilige omgeving van de gemeente Papendrecht. We behouden en onderhouden de openbare ruimtes, bevorderen veilige en efficiënte verkeersstromen, stimuleren de lokale economie, dragen bij aan een schone en milieuvriendelijke leefomgeving en geven klimaatadaptatie een impuls. Daarnaast bevorderen we duurzame en betaalbare huisvesting, beheren en onderhouden we begraafplaatsen en zorgen we voor efficiënt beheer van riolering en afvalverwerking.
Dit doen we door ons in te zetten op onder andere de volgende deelprogramma’s vanuit de Omgevingswet: openbare ruimte, verkeer, economie, milieu en klimaat, wonen en bouwen, begraafplaatsen en riolering en afval. Ontwikkelingen Programma parkeren De gemeente Papendrecht heeft een nieuwe Omgevingsvisie. In deze visie is een aantal prioriteiten opgenomen voor fiets- en autoparkeren binnen Papendrecht. Deze prioriteiten zijn afkomstig uit de Parkeerstrategie Papendrecht 2035 en verwerkt in de Omgevingsvisie. Om de prioriteiten tot uitvoering te kunnen brengen, vinden uitwerkingen plaats. Binnen de uitwerking is gestart met het opstellen van de Nota parkeernormen. Deze nota bevat de eisen die in Papendrecht gaan gelden voor parkeren in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De Nota parkeernormen Papendrecht gaat de huidige Parkeernormennota Papendrecht 2018 vervangen. Programma laden Als uitwerking van de omgevingsvisie staat verduurzaming op de agenda. Om hieraan invulling te geven via mobiliteit stellen we een programma laden op. Hierin wordt de recente keuze van het college om deel te nemen aan de concessie Zuidwest verder concreet gemaakt en praktisch uitgewerkt. Programma Centrum Papendrecht bouwt aan een toekomstbestendig dorpshart door het levendiger en groener te maken. Een plek waar winkelen, ontmoeten, werken en recreëren in balans zijn en 40
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
waar ruimte is voor vernieuwing zonder de eigen identiteit te verliezen. We koesteren de sterke punten van het centrum: het dorpse karakter, de menselijke schaal, de ruimte en het ondernemende karakter, en versterken deze met nieuwe ontwikkelingen die inspelen op de behoeften van vandaag én morgen. Het programma Centrum vormt het integrale kader voor de ontwikkeling van het centrum richting 2050 en biedt handvatten voor keuzes op het gebied van stedenbouw, wonen, mobiliteit, economie, milieu en de energietransitie. Dit programma Centrum wordt uiteindelijk vertaald naar acties en maatregelen, waarmee we concrete stappen zetten om onze ambities werkelijkheid te maken. Programma Groenblauw Netwerk Het programma Groenblauw Netwerk beoogt een robuust en toekomstbestendig groenblauw netwerk te ontwikkelen als ruggengraat voor duurzame stedelijke ontwikkeling, klimaatadaptatie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving in Papendrecht. Het actualiseert de verouderde visie uit 2013 en werkt de Omgevingsvisie 2.0 uit, met vier ambities en ruim 150 prioriteiten. Het programma concretiseert duurzaamheidsdoelen, versterkt de ruimtelijke kwaliteit van hoofd- en secundaire groenstructuren, ondersteunt de mobiliteitstransitie en bevordert beweging in de openbare ruimte.
Nota Omgevingskwaliteit De Nota Omgevingskwaliteit is een beleidsstuk dat deel uitmaakt van de planvorming onder de Omgevingswet (ingevoerd in 2024). Hierin worden richtlijnen vastgelegd voor een aantrekkelijke, functionele en veilige fysieke leefomgeving, met focus op stedenbouw, architectuur, landschap en duurzaamheid. De nota vervangt de bestaande Welstandsnota, waardoor een modern kader wordt geboden voor de esthetische en functionele inrichting van onze gemeente. De voorbereidingen zijn onlangs gestart. Programma detailhandel en horeca Het programma Detailhandel en horeca Papendrecht omvat de actualisatie en bundeling van het horecabeleid en detailhandelsbeleid. Het programma werkt de in de omgevingsvisie beschreven ambities op deze onderwerpen uit en koppelt deze aan een duidelijke bundeling van beleidsuitgangspunten, beleidsregels en acties. Ook het terrassenbeleid maakt onderdeel uit van dit programma. Bundeling van deze onderwerpen heeft tot voordeel dat ambitie, regels en acties gebundeld te vinden zijn. Het versimpelen van beleidsregels maakt onderdeel uit van het programma. Oneigenlijk grondgebruik Voor lange tijd heeft het tegengaan van oneigenlijk grondgebruik geen hoge prioriteit gehad. Daardoor dreigt gevaar van verlies van gemeentegrond door verjaring en openbare ruimte die niet effectief beheerd dan wel ingezet kan worden.
Tevens is oneigenlijk grondgebruik oneerlijk tegenover inwoners die betalen voor gebruik van gemeentegrond. Als we onze ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving willen openhouden, moet het aanpakken van oneigenlijk grondgebruik prioriteit krijgen. Programma Openbare Ruimte Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in Papendrecht is grotendeels vastgelegd in het Beheerplan Openbare Ruimte (vastgesteld in 2022). Het beheerplan was bedoeld als een eerste bouwsteen voor een Programma Openbare Ruimte, maar is inmiddels verouderd,
41
Achterstand onder jeugd Papendrecht
176
25.000 - 50.000 inwonersHOOFDSTUK 3
8%
FYSIEKE LEEFOMGEVING 118
6%
5%
4%
Nieuw gebouwde woningen 2% Nieuw gebouwde per 1.000 woningenwoningen 1% CBS | 2023 per 1.000 woningen 0% o.a. vanwege de Omgevingsvisie 2.0. en het komende Collegeprogramma. Vanuit de Provincie ,1 ,3 ,1 ,3 - 50.000 inwoners Papendrecht is een actueel plan noodzakelijk als onderbouwing van de begroting van de 25.000 budgetten Papendrecht Kinderen in uitkeringsgezin25.000 - 50.000 Werkloze jongereninwoners | BAG/ABF 25.000 -| 2024 50.000 inwoners voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Het opstellen van het programma BAG/ABF | 2024 Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit CBS | 2023 openbare ruimte wordt in 2026 opgestart en bevat twee bouwstenen, ‘een beheerplan’ en de
0 0
‘leidraad inrichting openbare ruimte’. Voortijdige schoolverlaters zonder ,4% ,3%startkwalificatie (vsv-ers) Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners
8
49
2,6% *BBV-indicatoren 2,0% *
berekening | 2022
7 7
Demografische druk Demografische druk Netto arbeidsparticipatie
74,3%
,3%
80,3% - 50.000 inwoners 25.000 CBS | 2024
25.000 - 50.000 inwoners 25.000 - 50.000 inwoners Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein
0,1
420
340
0,1
2021
44 7
2022
7,3
2023
€ 973136,7 €Papendrecht 973Papendrecht
BAG/ABF | 2024 2025
2024
7,3
823 136
Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Volksgezondheid Milieu Papendrechten 25.000 - 50.000 inwoners | VoorlopigBAG/ABF | 2024 Demografische druk
738 207
€ 957207,1 €25.000 957 25.000inwoners - 50.000 inwoners - 50.000
CBS | 2024
Papendrecht 25.000 voor - 50.000 Papendrecht COELO | 2025 Jongeren met een delict de inwoners rechter
CBS | 2021 - 2025
80,3%
CBS | 2024
COELO | 2025
1
€ 1.086 € 1.086
€ 1.046 € 1.046
Besluit BesluitBegroting BegrotingenenVerantwoording Verantwoording(BBV) (BBV)
CBS - ABF | 2025
Veiligheid Veiligheid
CBS - ABF CBS || 2025 2023
Volksgezondheid en Milieu
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden € 973 € 957elektriciteit Percentage hernieuwbare Verwijzingen Verwijzingen Halt Halt bekende
Papendrecht perper 1.000 1.000 jongeren jongeren 14
14
12
12
10
10
8
8
6
6
4
4
2
2
0
0 2020 2020
25.000 - 50.000 inwoners
Voorlopig Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden 4%
€ 973
CBS | 2024
€ 957
2%
1% Economie Economie Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners 0% Economie COELO | 2025 Jongeren met jeugdbescherming Kinderen in uitkeringsgezin
Werkloze jongeren |
136,7
Papendrech
Jongeren m Jongeren m Jongeren m % ,3% van alle * j ,3% * Papendrech Papendrech Papendrec
1 1
CBS | 2024
Jongeren met jeugdhulp %% van alle jongeren tot 18 jaar % 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Demografische druk restafval Jongeren met jeugdhulp Gemeentelijke woonlasten Omvang huishoudelijk CBS | 2023 80,1% Papendrecht Papendrecht Gemeentelijke woonlasten % van alle jongeren tot 18 jaar meerpersoonshuishouden kg per inwoner meerpersoonshuishouden 80,3% 13,7 Papendrecht Papendrecht Papendrecht Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners 25.000 - 50.000 inwoners 25.000 - 50.000 inwoners - 50.000 inwoners Papendrecht 80,3% 176 ,7 COELO13 | 2025 Achterstand onder25.000 jeugd COELO | 2025 80,1% 13 ,9 Papendrecht CBS - ABF | 2025 Gemeenten Gemeenten nemen nemen eeneen uniforme uniforme basisset basisset beleidsindicatoren beleidsindicatoren op in ophun in hun begroting begroting en en 25.000 50.000 inwoners 25.000 50.000 inwoners 25.000 - 50.000 inwoners 8% jaarverslag. jaarverslag. De set De behandelt set behandelt eeneen breed breed spectrum spectrum vanvan onderwerpen, onderwerpen, vanvan misdrijven misdrijven en en Voorlopig 80,1% 13,9 118 afvalafval tot bijstandsuitkeringen tot bijstandsuitkeringen en nieuwbouwwoningen. en nieuwbouwwoningen. Zo kunt Zo kunt u zich u zich eeneen helder helder beeld beeld 6% 5% vormen vormen vanvan de beleidsresultaten de beleidsresultaten vanvan de gemeente. de gemeente.
1
25.000 - 50 25.000 - 50.
Lopende re per 10.000 i
CBS - ABF | 2025 Papendrecht Banen Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners CBS - ABF | 2025 per 1.000 inwoners van 15-64 jaar 253,4 | 2024 BAG/ABF Lopende re-integratievoorzieningen ,8 ,4 per 10.000 inwoners van 15-64 jaar 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Lopende ,7 re-integratievoorzieningen ,1 ,1 Meerdere bronnen | 2023 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden per 10.000 inwoners van 15-6425.000 jaar 232 Papendrecht - 50.000 inwoners Demografische druk
Nieuw gebouwde woningen 300 ,7% ,7% per 1.000 woningen Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners 260 Nieuw ,1 gebouwde woningen ,3 Gezondheidsmonitor | 2024 220 per 1.000 woningen Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners
52 0
80,1% 80,1%
Nieuw gebouwde Personenwoningen met een bijstandsuitkering per 1.000 per woningen 10.000 inwoners
Niet-sporters 380
Papendrech
Papendrec Papendrec
73 ,5% 80
Papendrecht
Gemiddelde WOZ-waarde x €1.000
136,7 136 ,7 Papendrech
Jongeren m Jongeren % van alle m j % van alle j
Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht Hieronder staan de BBV-indicatoren op het gebied van de fysieke leefomgeving. Papendrecht DUO/Ingrado | 2024 | *Voorlopig Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Lopende re Lopende per 10.000rei per 10.000 i
CBS | 2024
25.000 - 50. Jongeren m Jongeren m
0,4% * 0Papendrech ,4% *
Papendrech
Cliënten m Cliënten per 10.000mi Jongeren per 10.000 m i
810 810 Papendrech 1 ,3% * Papendrech
Papendrech
25.000 - 50.000 inwoners
Jongeren 1 ,3% * met jeugdbescherming 1,0% * bedrijven) Vestigingen Vestigingen (van(van bedrijven) Functiemenging Functiemenging
CBS | 2023
Papendrecht 25.000 - 50.000 per 1.000 inw.15 inw.15 t/m 64jr t/m 64jr inwoners Gemeentelijke woonlasten per 1.000 COELO | 2025 CBS | 2024 | *Voorlopig meerpersoonshuishouden ,3% * ,0% * ,4% ,3% Papendrecht 25.000 Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 -- 50.000 50.000 inwoners inwoners ,8%,8% Netto arbeidsparticipatie ,9 ,9 COELO || 2025 CBS | 2024 | *Voorlopig berekening 2022 Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht Papendrecht Papendrecht Papendrecht COELO | 2025 Gemeentelijke woonlasten Jongeren met jeugdreclassering ,3% ,5% meerpersoonshuishouden Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke Gemeentelijke ,4% * met jeugdreclassering CBS | 2024 ,6%,6% Jongeren ,2 ,3% ,2 * vernieuwing woonlasten meerpersoonshuishouden 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners 25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwone inwone 25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwone inwone COELO | 2025 CBS | 2024 | *Voorlopig
Jongeren m
Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners COELO | 2025 Gemiddelde WOZ-waarde x €1.000
810
€ 8 973
€ 49957
€ 1.086
€ 1.046
€ 1.086
€ 1.046
2021 2021 420
2022 2022
2023 2023
2024 2024
Papendrecht25.000 25.000 - 50.000 - 50.000 inwoners inwoners 380 Papendrecht
340 300 260 220
Misdrijven Misdrijven
Halt | Halt 2020| 2020 - 2024- 2024
1 52€521.086
1 € 128 1.046 128
74 0
73 0 174 174
5050
0,4% *
0,3% *
Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners CBS | 2024 | *Voorlopig Personen met een bijstandsuitkering LISA |LISA 2023| 2023 per 10.000 inwoners Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo per 10.000 inwoners Papendrecht 42 Cliënten met een maatwerkvoorziening 253,4Wmo Onderwijs Onderwijs per 10.000 inwoners Papendrecht 25.000 - 50.000 inwoners CBS GMSD Wmo | 2024 25.000 - 50.000 inwoners Papendrecht 25.000 232 - 50.000 inwoners ,1 Meerdere Meerdere bronnen bronnen | 2023| 2023
810
711
810
711
Absoluut Absoluut verzuim verzuim
0,4% *
Papendrech
Cliënten m per 10.000 i
Papendrech
CBS GMSD Wmo | 2024 Datum export: 12-9-2025 - www.waarstaat Relatief Relatief verzuim verzuim
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
Met welke (verbonden) partijen werken we samen? •
Waterschap Rivierenland.
•
Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ).
•
Gemeenten in de polder Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.
•
Rijkswaterstaat.
•
Provincie.
•
Drechtsteden.
Relevante beleidsnota De meest belangrijke beleidsnota’s van de afgelopen twee jaar voor het programma fysieke leefomgeving zijn: Omgevingsvisie Papendrecht 2.0 (februari 2025): Deze visie schetst de lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van Papendrecht voor de komende 20 tot 30 jaar. Link naar: Bijlage-1-Omgevingsvisie-2-0-Papendrecht-250228-1.pdf Actieplan Geluid 2024-2029 (oktober 2024): Dit plan beschrijft maatregelen om geluidsoverlast door wegverkeer te verminderen, waaronder het aanbrengen van stiller asfalt op diverse locaties. Link naar: Actieplan Geluid 2024-2029 Wijziging Omgevingsplan - Thema Bodem (december 2024): Deze wijziging in het omgevingsplan adresseert hiaten in de bodemregelgeving onder de Omgevingswet. Link naar: https://raad.papendrecht.nl/Documenten/Bijlage-A-Besluitdocument-omgevingsplanPapendrecht-thema-bodem-d-d-3-juli-2025.pdf Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 (september 2023): Dit plan, goedgekeurd door de gemeenteraad op 2 november 2023, richt zich op het bevorderen van duurzame mobiliteit, met nadruk op fietsers, voetgangers en openbaar vervoer, terwijl de bereikbaarheid en veiligheid van de gemeente gewaarborgd blijven.
Link naar: Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 Beleidskader Participatie onder de Omgevingswet (december 2023): Dit kader, vastgesteld op 29 december 2023, beschrijft hoe de gemeente participatie vormgeeft bij het opstellen van de omgevingsvisie en het omgevingsplan, in lijn met de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking trad. Link naar: Beleidskader participatie onder de Omgevingswet Papendrecht: Programma’s en vergunningen | Lokale wet- en regelgeving Programma Klimaatadaptatie 2025-2029 In 2025 is het programma Klimaatadaptatie door het college vastgesteld. In dit programma is de structurele aanpak voor het onderdeel klimaatadaptatie opgenomen, waarin is aangesloten bij de huidige actualiteit en landelijke doelstellingen. Het programma sluit aan op de Strategie Klimaatadaptatie Papendrecht, waarbij de thema’s hitte, droogte en gezondheid in de woon- en leefomgeving verder zijn verdiept en een actueel uitvoeringprogramma is opgenomen. link naar: omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/documenten/akn-nl-act-gm0590-2025000010-akn-nl-bill-gm0590-2025-000010/overzicht
43
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
3.1 OPENBARE RUIMTE EN MOBILITEIT Dit deelprogramma gaat over het voorbereiden en uitvoeren van beleid met betrekking tot wegen, straten en pleinen, verkeer en vervoer, openbaar groen en water. Dit noemen we de openbare ruimte en is de grootste gemeenschappelijke deler in de gemeente. Het is van ons allemaal. Als gemeente hebben we het grootste gedeelte van de openbare ruimte in eigendom en beheer. Daarmee zijn we verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van deze ruimte. Denk aan parken, speeltuinen, wegen en pleinen. Hierbij kijken we ook naar noodzakelijke aanpassingen vanwege het veranderende klimaat. We streven naar een samenleving waaraan iedereen kan deelnemen en waarbij je zo lang mogelijk zelfstandig kan wonen en verplaatsen. Hierom streven we ook naar een openbare ruimte die toegankelijk is zodat voorzieningen voor iedereen bereikbaar en bruikbaar zijn. Ook realiseren we parkeervoorzieningen. Veiligheid staat bij alles voorop. VERKEER EN VERVOER Wat willen we bereiken? We houden de kwaliteit en functionaliteit van wegen en civiele objecten in stand. Dit doen we met integrale vervangingsprojecten en regulier onderhoud. Daarbij geven we invulling aan het Mobiliteitsplan Papendrecht 2035, het Beheerplan Openbare Ruimte en vastgestelde meerjarenplannen.
Een belangrijk aspect van ons beleid op het gebied van mobiliteit is het bevorderen van verkeersveiligheid en de positieve beleving daarvan door alle weggebruikers. We streven er tevens naar om de bereikbaarheid te verbeteren. We zetten in op het stimuleren van lopen, fietsen, OV en elektrische mobiliteit als onderdeel van onze (duurzaamheids)doelstellingen. Wat gaan we ervoor doen? • Het beheer en onderhoud van de civiele objecten voeren we uit vanuit het Beheerplan Openbare Ruimte. Het beheerplan geeft inzicht in ‘hoe’ en ‘tegen welke kosten’ de openbare ruimte wordt beheerd om de kwaliteit en functie in stand te houden. • Het uitvoeren van integrale vervangingsprojecten. Bij deze reconstructieprojecten is de meerjarenplanning vanuit het Water- en Rioleringsprogramma leidend. Bij reconstructieprojecten vindt een meer integrale en daarmee effectievere invulling plaats, zoals het vergroenen van de openbare ruimte en het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen. • Het voorbereiden en uitwerken van de maatregelen vanuit het vastgestelde Programma Klimaatadaptatie 2025-2029. • Met het uitvoeren van grootschalig onderhoud (elementenverharding/vervanging asfaltdeklaag) handhaven we het vastgestelde kwaliteitsniveau en borgen we de veiligheid van de weggebruiker. • Met klein onderhoud voeren we plaatselijke en kleinschalige reparaties uit aan de wegen en civiele objecten.
• We voeren de projectmatige vervanging uit van de openbare verlichting, waarbij conventionele verlichting wordt aangepast naar duurzame Ledverlichting (eind 2024 was al 68% aangepast).
44
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
• We stellen jaarlijks een uitvoeringsprogramma Mobiliteit op en voeren dit uit. • Verkeersveiligheid vormt het overkoepelende thema en is hiermee een randvoorwaarde voor alle te treffen maatregelen en/of te realiseren aanpassingen. • Hanteren van en ontwerpen via het STOMP-principe. STOMP is de basis voor de ruimtelijke inpassing van mobiliteit. Het gaat uit van de volgende prioriteit voor de vervoerswijzen: • Stappen; lopen • Trappen; fietsen • Openbaar vervoer • Mobility as a Service (MaaS) • Privé of Particuliere auto • Er is sprake van een behoorlijke onderhoudsopgave binnen Zuid-Holland. Rijkswaterstaat voert de komende jaren werkzaamheden uit aan veel bruggen (zoals de Papendrechtsebrug over de rivier de Beneden-Merwede) en tunnels binnen de regio. Dit leidt tot overlast en onbereikbaarheid. Wij voeren gesprekken met Rijkswaterstaat, provincie en regiogemeenten over het beperken van de overlast met als doel Papendrecht iets minder onbereikbaar te maken via een breed mitigerend maatregelenpakket. De hiervoor aangegeven maatregelen hebben reeds door de jaren heen hun positieve effecten gehad en dat zal ook de komende jaren het geval zijn. PARKEREN Wat willen we bereiken? We optimaliseren het gebruik van parkeervoorzieningen en hiermee vinden we aansluiting bij de andere ambities onder andere op het gebied van klimaat, groen en duurzaamheid.
Tevens omvat dit het monitoren en beheren van de bezetting van parkeerplaatsen en parkeergarages, overdekte fietsenstallingen en de blauwe zones binnen onze gemeente. Wat gaan we ervoor doen? • We ronden het programma parkeren Papendrecht af. Dit parkeerprogramma bevat de uitwerking van de Nota parkeernormen en het maatregelenprogramma als basis voor (toekomstige) omgevingsplannen. OPENBAAR VERVOER Wat willen we bereiken? We verbeteren de bereikbaarheid van onze gemeente door een betere aansluiting op en ontsluiting via het openbaar vervoer te realiseren. Wat gaan we ervoor doen? • Als gemeente gaan wij niet direct over het openbaar vervoer. We blijven echter gesprekken voeren met onder andere de provincie over de gewenste upgrade van het openbaar vervoer over zowel de weg als het water. Hierbij zoeken we nadrukkelijk aansluiting bij de regionale aanpak OV zodat we meer impact kunnen maken. • In het kader van de wegwerkzaamheden die de komende jaren op ons af komen zoeken we nadrukkelijk aansluiting bij het openbaar vervoer als onderdeel van het mitigerende maatregelenpakket. • We voeren regulier onderhoud uit aan de haltes aan het water binnen Papendrecht. Deze werkzaamheden worden regionaal afgestemd.
45
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
OPENBAAR GROEN EN (OPENLUCHT) RECREATIE Wat willen we bereiken? We werken aan een groene, ecologisch verantwoorde omgeving die klimaatadaptief en natuurinclusief is. Dit omvat het bevorderen van biodiversiteit en het creëren van groene ruimtes die goed zijn aangepast aan veranderingen in het klimaat. Tegelijkertijd richten we ons op het speel- en beweegvriendelijk inrichten van deze groene omgeving om de recreatieve functie te versterken. Dit doen we bijvoorbeeld door speel- en sportmogelijkheden te integreren in groen. Door te investeren in een groene, speel- en beweegvriendelijke omgeving bevorderen we niet alleen het welzijn en de gezondheid van onze gemeenschap, maar dragen we ook bij aan een duurzame en veerkrachtige leefomgeving voor de toekomst. Wat gaan we ervoor doen? • Het beheer en onderhoud van het groen voeren we uit vanuit het Beheerplan Openbare Ruimte. Belangrijk uitgangspunt bij het groenbeheer is Papendrecht aantrekkelijk maken en houden voor mens, dier en natuur. Gemiddeld realiseren we een beeldkwaliteit B, met uitzondering van een deel van het centrum en de begraafplaats. Hier realiseren we gemiddeld beeldkwaliteitsniveau A. • Het hanteren van een programmatische aanpak voor het versterken van de groene en ecologische structuren. Deze structuren worden verrijkt door extra aanplant van bomen en groen.
Bestaande bomen kunnen groter en ouder worden door standplaatsen robuuster in te richten. In het kader van klimaatadaptatie zetten we in op het vasthouden van water. Ook beperken we hittestress door o.a. het creëren van schaduw door plaatsing van bomen. • Via natuurvriendelijk maaibeheer wordt de biodiversiteit verder versterkt. Zo zorgen we voor diverser flora en voor voedsel, schuilgelegenheid en huisvesting voor fauna. • Samen met inwoners en maatschappelijke partners werken aan een natuurinclusief Papendrecht. Dit doen we onder andere door (communicatie en participatie) activiteiten (zoals de jaarlijkse MeerBomenNu zaailingen acties i.s.m. de Ruiltuinen van Papendrecht). We versterken - en geven ruimte aan - maatschappelijk initiatief op het gebied van biodiversiteit en groene klimaatadaptatie op particulier terrein en in openbaar gebied. Voorbeelden hiervan zijn het ter adoptie aanbieden van boomspiegels, het mogelijk maken van groenadoptie & geveltuintjes en citizen science (icoonsoorten). Daarnaast verkent de gemeente samen met scholen hoe de gemeente het vergroenen van schoolpleinen kan ondersteunen. • Het in stand houden van een veelzijdig speelaanbod. We laten buitenspeelruimtes inspecteren en onderhouden. We vervangen waar nodig speeltoestellen.
Ook schenken we aandacht aan andere vormen van buiten spelen zoals natuurlijk spelen en andere speelaanleidingen dan speeltoestellen. We hebben bij aanpassingen van speelplekken oog voor het bieden van mogelijkheden aan kinderen met- en zonder beperkingen om samen te spelen, bijvoorbeeld door het toepassen van inclusieve speeltoestellen. • Met betrekking tot de beweegvriendelijke omgeving informeren we inwoners over het huidige aanbod zoals wandelgroepen en fysieke voorzieningen. Verder betrekken we de beweegvriendelijk omgeving zoals sport, spelen en bewegen bij het toetsen van initiatieven (o.a. omgevingstafel en vitaliteitsakkoord) en bij integrale afwegingen m.b.t. (herontwikkelings-) projecten.
46
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
• Het programma ‘Groenblauw netwerk’ opstellen. Waarin groenblauwe duurzaamheidsdoelstellingen en ruimtelijke kaders worden geconcretiseerd. Het programma benoemt op hoofdlijnen maatregelen en projecten voor groen in de openbare ruimte. Niet al deze maatregelen zijn nieuw, maar we willen dit successievelijk naar de komende jaren uitrollen. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Verkeers ongevallen materiële schade
Percentage van totaal aantal verkeersongevallen
76,0 (2023) Bron: WSJG
82,2
Verkeersongevallen - opname ziekenhuis
Percentage van totaal aantal verkeersongevallen
23,6 (2023) Bron: WSJG
17,4
Verkeers ongevallen Dodelijke afloop
Percentage van totaal aantal verkeersongevallen
0,4 (2023) Bron: WSJG
0,4
In alle gevallen streven we naar verlaging van het percentage.
Aantal (semi) publieke laad punten voor elektrische auto’s
Aantal stuks (1 laadpaal = 2 laadpunten)
230 (2024) Bron: RVO
Onbekend
>442 (2030)
3.2 ECONOMIE We hebben functionele en aantrekkelijke winkelcentra en diverse bedrijventerreinen. Via het ondernemersloket en de gemeentelijke accountmanagers staat de gemeente in direct contact met ondernemers. Hiermee versterken we het lokaal en regionaal ondernemersklimaat en benutten kansen voor samenwerkingsprojecten. De gemeente heeft op relatief weinig oppervlak een aantal significante bedrijventerreinen die een flink aantal arbeidsplaatsen vertegenwoordigen. Naast de zakelijke dienstverlening zijn de maritieme sector, vliegtuigindustrie en bouwnijverheid grote werkgevers. Dit onderscheidt het Papendrechts bedrijfsleven in de regio en maakt dit gebied toonaangevend binnen Nederland. De directe of indirecte koppeling met het water is essentieel voor een deel van de bedrijvigheid bijvoorbeeld op bedrijventerrein Oosteind. Dit is niet alleen het grootste bedrijventerrein van Papendrecht, het is één van de belangrijkste watergebonden bedrijventerreinen. Tezamen zijn de bedrijventerreinen in de Drechtsteden één van de grootste maritieme hotspots van Nederland. Ook op kleinere schaal in de wijk en aan huis zijn talrijke en diverse ondernemingen gehuisvest. De ondernemers- en winkeliersverenigingen zorgen voor onderlinge verbinding en maatschappelijke betrokkenheid. Ieder bedrijf heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen passie.
Dat maakt ondernemend Papendrecht verrassend, boeiend en dynamisch.
47
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
We versterken de regionale en lokale economie door samenwerking met (buur)gemeenten. Door deelname in de Smart Delta Drechtsteden, de Regio Deal en de maritieme sectoragenda ontwikkelen we ons in een steeds meer innovatieve en concurrerende regio. HAVENS Wat willen we bereiken? De havens in de gemeente spelen een belangrijke rol in de maritieme sector, zowel landelijk (baggeren) als regionaal (scheepsreparatie). Onderhoud is noodzakelijk voor de bedrijvigheid en toegankelijkheid van de havens. We houden de Jachthaven, de Kooyhaven, Ketelhaven en Schaarhaven bereikbaar en in een goede staat. Wat gaan we ervoor doen? • Uitvoeren van het onderhoud van de haven (baggeren, verwijderen drijfvuil) in samenwerking met de gemeente Dordrecht (de Johannahaven is een particuliere haven). • De afronding van de vervanging van de kademuur bij de Loswal in de Kooyhaven. • Onderzoeken of we vervolgstappen kunnen zetten ten aanzien van het haalbaarheidsonderzoek voor vervanging en uitbreiding walstroom en laadinfrastructuur in de Kooyhaven. • De uitvoering van baggerwerkzaamheden in de Jachthaven. Deze werkzaamheden vinden plaats in samenwerking met Dordrecht. ECONOMISCHE STRUCTUUR Wat willen we bereiken? We zetten ons in voor het stimuleren van een bloeiend lokaal ondernemersklimaat en het bevorderen van het bedrijfsleven in Papendrecht.
Dit doen we door nauwe samenwerking binnen Smart Delta Drechtsteden, waardoor we de regionale en lokale economie versterken en gezamenlijke kansen benutten. Een belangrijk aspect is het verbinden van het bedrijfsleven aan onderwijs- en arbeidsmarktprojecten en programma’s. Daarnaast is ons doel het hebben van aantrekkelijke bedrijvenlocaties en bieden we ondersteuning via ons ondernemersloket. We promoten ook het succesvolle en verrassende bedrijfsleven van Papendrecht. Wat gaan we ervoor doen? Dienstverlening Bedrijven • Het voeren van accountmanagement ten behoeve van de dienstverlening aan bedrijven door het afleggen van bedrijvenbezoeken, het beantwoorden van ondernemersvragen en het informeren van ondernemers over relevante ontwikkelingen en thema’s. • Deelname aan het digitale Ondernemersplein onder regie van de Kamer van Koophandel ten behoeve van dienstverlening bedrijven. • Het koppelen van thema gerelateerde vraagstukken van lokale bedrijven aan regionale en landelijke loketten waaronder het Regionaal Werkcentrum. • Via Smart Delta Drechtsteden input leveren aan de regionale lobby op economisch relevante thema’s. • We faciliteren ondernemers op bedrijventerreinen om een energiecoöperatie op te zetten. Zo kunnen zij onderling hun lokale energievoorziening organiseren door energieopwekking, -opslag en -verbruik slim op elkaar af te stemmen.
48
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
Economische Promotie Papendrecht • Opdrachtgeverschap Papendrecht Verrast en Papendrecht Verrast in business ter promotie van het bedrijfsleven van Papendrecht. • De organisatie van de jaarlijkse ondernemersborrel Business & Bites, gekoppeld aan de dag van de ondernemer en de uitreiking van lokale ondernemersprijzen door Papendrecht Verrast. Lokaal economisch beleid • Het opstellen van een Beleidsprogramma economie. • Uitvoering geven aan economie gerelateerde projecten uit diverse programma’s waaronder programma Centrum en Programma Detailhandel & Horeca. • Deelname aan werklocatie versterkende initiatieven zoals de BIZ Centrum Papendrecht en de Keurmerken Veilig Ondernemen op de diverse winkelcentra. • Stimuleren en faciliteren van duurzame en innovatieve ontwikkelingen voor ondernemers, zoals duurzame en/of circulaire economie en sociaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. We faciliteren de oprichting en samenwerking in een lokale energie coöperatie van en voor ondernemers om netcongestie te beperken. • Faciliteren van activiteiten en projecten ten behoeve van bedrijfsleven en voortgezet onderwijs (Onderwijsroute en Netwerkevent). In 2026 verkent de gemeente met scholen en bedrijfsleven de wederzijdse behoeften. • Lokaal uitvoering geven aan activiteiten uit de regionale Human Capital Agenda Drechtsteden.
waaronder de mogelijkheid om samen te werken met de stichting Maatschappelijk Betrokken Ondernemen Drechtsteden en Smart Campus Leerpark (SCALE). • Verkennen van de mogelijkheden om een gemeentebreed ondernemersfonds op te richten. Regionale economische samenwerking • Stimuleren, promoten en faciliteren van projecten uit het regionale uitvoeringsprogramma Smart Delta Drechtsteden. Voorbeelden hiervan zijn het project Zero-emission Dredging (emissievrij baggeren), de Werf van de Toekomst en de Refit Alliantie (verduurzamen van de binnenvaart). • Opdrachtgeverschap en samenwerking uitvoeringsorganisatie Smart Delta en Partners ter bevordering van werkgelegenheid, promotie, gebiedsontwikkeling en innovatie. • Aandeelhouderschap verbonden partij ROM-D ten behoeve van economische gebiedsontwikkeling op bedrijventerreinen. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Vestigingen bedrijven
Aantal vestigingen per 10.000 inwoners
1.105 (2024) Bron: KvK
1.406 (2024)
≥1.105 (2030)
Banen
Aantal banen per 1.000 inwoners van 15-74 jaar
694,9 (2023) Bron: WSJG
714,7
≥694,9 (2030)
49
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
3.3 MILIEU EN KLIMAAT Papendrecht ligt in een verstedelijkte regio. De ligging aan grote transportassen is gunstig voor onze inwoners en ondernemers. Tegelijkertijd ondervinden we hiervan de nadelen, zoals geluidsoverlast en fijnstof. We vinden het belangrijk het milieu te verbeteren en daarmee bij te dragen aan een gezonde leefomgeving voor onze inwoners. Dit doen we samen met de onze partners in de regio. Wat willen we bereiken? We zetten in op een gezonde omgeving om in te wonen, werken en leven. Wat gaan we ervoor doen? • Regie voeren op de uitvoering van ‘Jaarprogramma 2026 uitvoering milieutaken door OZHZ’, waarin is aangegeven hoe invulling wordt gegeven aan de milieutaken die namens de gemeente worden uitgevoerd. Dit betreft onder meer de raming van het aantal te behandelen milieuklachten, uit te voeren milieucontroles, te verlenen milieuvergunningen, meldingen van asbestsloop, bodemsanering, enzovoort. Ook de advisering valt hieronder, zoals deelname aan de omgevingstafel, het actueel houden van de bodemkaart, het beheer van zones rond industrieterreinen, het duurzaamheidsbeleid, de aanpak van ondermijning en de E-agenda. • Advisering over de vergunningverlening aan Chemours/DuPont. De nadruk ligt op het verlagen en waar mogelijk volledig terugbrengen van emissies naar lucht, water en bodem.
Daarnaast ligt de nadruk ook op de aanpak van de gevolgen van eerdere emissies, die vooral tot uiting komen in de bodem. • Binnen het Chemours/PFAS-dossier werken we samen met de gemeenten Dordrecht, Molenlanden en Sliedrecht aan het procesmanagement rondom de aanpak van moestuinen en de zwemplas Merwelanden. • Als gemeente nemen we deel aan het Schone Lucht Akkoord (SLA). Dit is een akkoord tussen het Rijk, alle provincies en meer dan 120 gemeenten en gaat uit van de ambitie om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Papendrecht is door de ligging langs autowegen en rivieren vanuit het SLA een aandachtsgebied en heeft daarom de verplichting jaarlijks de luchtkwaliteit te monitoren en hierover te rapporteren aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Ook voeren wij de maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord (SLA) uit. Deze omvatten acties op het gebied van communicatie over houtstook, mobiliteit en inkoop. • Implementatie en uitvoering van de Omgevingswet op milieuthema’s, o.a. ten behoeve van het omgevingsplan, projectontwikkelingen en woningbouwopgaven. De milieuthema’s geluid en lichthinder worden afgerond; externe veiligheid wordt als volgend thema opgepakt. • Het externe veiligheidsbeleid richt zich op het zo veilig mogelijk inrichten van de gemeente ten aanzien van risicobronnen.
Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken aan gasleidingen, routes voor gevaarlijke stoffen en het opslaan van gevaarlijke stoffen. • Papendrecht ligt binnen het onderzoeksgebied van het ministerie van Economische Zaken met betrekking tot de aanleg van een nieuwe 380 kV hoogspanningsverbinding door TenneT. De ontwikkelingen van het onderzoek naar een geschikt tracé worden in de gaten gehouden, om zo de belangen van Papendrecht goed te kunnen behartigen bij het project van het ministerie.
50
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
• Uitvoering geven aan het Actieplan Geluid. Het Actieplan Geluid is een verplicht programma onder de Omgevingswet. Het plan gaat over geluidsoverlast als gevolg van wegverkeer en de maatregelen die we als gemeente kunnen nemen. In het kader hiervan wordt op natuurlijke momenten, zoals bij onderhoud en vervanging van wegdek, een stiller wegdek aangebracht op gemeentelijke wegen. Waar staan we nu? INDICATOR
EENHEID
WAARDE PAPENDRECHT
NEDERLAND
STREEFWAARDE
Fijnstof (lange termijn PM10)
µg/m3
Gemiddeld 17,9 µg/m3 (2022) Bron: RIVM
17,4 µg/m3 (2022)
Op alle meet/ rekenpunten: <15 µg/m3 (2030)
3.4 WONEN, BOUWEN EN DUURZAAMHEID In Papendrecht streven we naar een leefomgeving die zowel aantrekkelijk als toekomstbestendig is. Onze focus ligt op het realiseren van woningbouwprojecten, waarbij we zorgvuldig omgaan met de schaarse ruimte. Grondexploitatie speelt hierbij een belangrijke rol, waarbij we gericht investeren in locaties met de juiste potentie voor wonen. De ontwikkelingen zijn met zorg afgestemd op de omgeving. We zetten in op compacte nieuwbouw en kiezen voor duurzame, klimaatadaptieve en natuurinclusieve bouwmethoden. RUIMTELIJKE ORDENING Wat willen we bereiken? In navolging van de Omgevingsvisie 2.0 gaan wij stappen zetten in de implementatie en borging van de visie. Zo moet een definitief omgevingsplan zijn vastgesteld op uiterlijk 1 januari 2032 en worden verschillende programma’s opgesteld. Daarnaast is per 1 januari 2024 een gedeelte van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ingevoerd. Een volgende fase van de invoering van de Wkb is tot nader order door de minister uitgesteld. We zetten in op een goede toedeling van functies aan locaties binnen de fysieke leefomgeving. We bouwen en dragen bij aan de bouw van voldoende, kwalitatief hoogwaardige woningen conform het Woonplan 2020-2030 voor zoveel mogelijk doelgroepen.
Wat gaan we ervoor doen? • Toewerken naar een definitief omgevingsplan waarbij wordt gestreefd naar de vaststelling van een wijziging van het omgevingsplan in het tweede kwartaal van 2026. Hierbij wordt de huidige veegbeheersverordening, inclusief de verordeningen op het gebied van de fysieke leefomgeving, omgezet naar het definitieve omgevingsplan. • De vergunningverlening, toezicht en handhaving op basis van het vastgestelde VTH beleidsplan 2023-2027 en de daarin vastgestelde prioritering zijn zorgvuldig en consequent. • Door middel van monitoring en evaluatie worden eventuele verbeterpunten in kaart gebracht. • Gezorgd wordt voor borging van de vergunningsprocessen met betrekking tot de Omgevingswet en de Wkb in de lijnorganisatie. Zowel organisatorisch als op het gebied van ICT. 51
HOOFDSTUK 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING
• Voor wat betreft de ICT dient een Europees aanbestedingsproces te worden doorlopen voor de VTH-software. Hierbij wordt intensief samengewerkt met de regio. • Vanwege de complexiteit van de Omgevingswet worden onze inwoners en bedrijven geïnformeerd en geadviseerd bij (vergunnings)aanvragen. Daarnaast wordt de mogelijkheid geboden om langs te komen op het spreekuur en wordt er gewerkt met een intake- en omgevingstafel voor integrale advisering. Eén en ander al volgens een eerder vastgestelde werkmethode. • Bij complexe projecten in de fysieke leefomgeving wordt op verzoek van de initiatiefnemer, ondersteuning aangeboden. Zoals nog gaande of gerealiseerd bij de projecten Rembrandtlaan, Veerweg-Vondellaan, Poldermolen en flexwonen. • Bij wijzigingen van het omgevingsplan, in het kader van ontwikkellocaties, en in gevallen waarin de raad bindend adviesrecht heeft, wordt de raad conform de gemaakte werkafspraken betrokken. • Opstellen van het uitvoeringsprogramma centrum. • Integreren van de Omgevingswet binnen beleid (van visies naar programma’s). • Verbreden en borgen van de werkzaamheden voortkomend uit de Omgevingswet en Omgevingsvisie 2.0. • Er wordt een integrale aanpak opgesteld voor de vrijkomende locaties, om uitvoering te geven aan de motie: “Vaart maken met herontwikkeling van vrijkomende locaties”.
GRONDEXPLOITATIE (NIET-BEDRIJVENTERREINEN) Wat willen we bereiken? We zetten ons in voor de verbetering van zowel de ruimtelijke structuur als de kwaliteit en het functioneren van het centrum. Wat gaan we ervoor doen? • Gunning en ontwerp ten behoeve van de bouw van P.C. Hooftlaan 180. • Gunning en ontwerp ten behoeve van de bouw van de Veerpromenade. • Uitvoeren van een studie naar de structuur van het Marktplein op basis van de uitgangspunten van het programma Centrum. • Maken van keuzes en/of uitvoeren van de plannen voor het Marktplein om het plein beter te laten functioneren en te vergroenen op basis van de uitgangspunten van het programma Centrum. WONEN EN BOUWEN Wat willen we bereiken? We willen dat iedereen met plezier woont in Papendrecht en kiezen voor een duurzame ontwikkeling van Papendrecht met meer aandacht voor elkaar en voor de leefomgeving. Goed wonen betekent veilig, duurzaam en met alle benodigde faciliteiten voor inwoners van jong tot oud. We zetten in op bouwen voor alle doelgroepen. We bevorderen doorstroming, om langs die weg starterswoningen te creëren. We dragen bij aan de bouw van voldoende kwalitatief hoogwaardige woningen conform het Woonplan 2020-2030.