Document · PDF

250924 Begroting 2026-2030 DEF.pdf

Raadsvergadering Papendrecht 6 november 2025, gemeente PapendrechtBij agendapunt: 5: Begroting 2026-2030 - Voorstel33.329 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programma begroting 2026 Samen maken we Papendrecht

PROGRAMMA BEGROTING 2026

Inhoudsopgave 1/2 Leeswijzer

Inleiding

1. Bestuur

1.1 Bestuur en Regio

1.2 Dienstverlening

1.3 Belastingen

1.4 Algemene baten en lasten

1.5 Bedrijfsvoering

2. Veiligheid

2.1 Veiligheid

3. Fysieke leefomgeving

3.1 Openbare ruimte en mobiliteit

3.2 Economie

3.3 Milieu en klimaat

3.4 Wonen, bouwen en duurzaamheid

3.5 Begraafplaatsen

3.6 Riolering en afval

4. Samenleving

4.1 Werk en Inkomen

4.2 Zorg 18+

4.3 Jeugdzorg

4.4 Welzijn

4.5 Onderwijs

4.6 Sport

4.7 Cultuur

4.8 Volksgezondheid

Themablad

PROGRAMMA BEGROTING 2026

Inhoudsopgave 2/2 Paragrafen

Weerstandsvermogen

Onderhoud Kapitaalgoederen

Financiering

111

Lokale Heffingen

116

Grondbeleid

131

Verbonden Partijen

134

Bedrijfsvoering

156

Openbaarheidsparagraaf

164

Financiële Begroting

165

1. Inleiding

166

2. Belangrijkste afwijkingen

169

3. Meerjarig overzicht

171

4. Specificatie Overhead

174

5. Opgenomen stelposten

175

6. Stand en verloop van de reserves

177

7. Financiele positie

179

8. Meerjarig overzicht baten en lasten per taakveld

195

Lijst van afkortingen

203

PROGRAMMA BEGROTING 2026

Leeswijzer

Lopende tekst Hoe lezen we de Begroting? De Begroting 2026-2030 bestaat uit de Programmabegroting 2026 en de Financiële Begroting 2026 en bevat diverse onderdelen: Inleiding In de inleiding geeft het College van Burgemeester en Wethouders een vooruitblik op 2026. Hierin worden belangrijke verwachtingen in het komende jaar toegelicht. Programmabegroting 2026 In de programmabegroting wordt per deelprogramma de doelstellingen en de daarbij horende maatregelen en activiteiten vastgelegd waar wij als gemeente in het komende jaar mee bezig zullen zijn. Bij de jaarrekening 2026 wordt over deze maatregelen en activiteiten verantwoording afgelegd. Themablad In de begroting zijn er ook overkoepelende onderwerpen die meerdere programma’s raken. Via een themablad wordt extra aandacht gegeven aan deze onderwerpen. Paragrafen De opgenomen paragrafen zijn op grond van wetgeving een verplicht onderdeel van de begroting. Het gaat bij de paragrafen telkens om onderwerpen met een groot financieel belang. Door deze op een centrale plek in de Programmabegroting op te nemen wordt een goede informatievoorziening over deze onderwerpen gewaarborgd en is de informatie inzichtelijk.

Financiële begroting Belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de lopende begroting In dit onderdeel worden de nagekomen ontwikkelingen na de Perspectiefnota 2025-2030 benoemd en wordt een overzicht gegeven over de verschillende financiële ontwikkelingen sinds de Begroting 2025. Meerjarig overzicht van baten en lasten per programma en mutaties reserves Dit is een cijfermatig overzicht van de baten en lasten over de periode tot en met 2030. In dit overzicht is in één oogopslag te zien hoe de financiële begroting 2026-2030 eruitziet. Specificatie Overhead Hier wordt een overzicht gegeven van de verdeling van overheadkosten. Opgenomen stelposten In de begroting is een aantal stelposten opgenomen om bepaalde ontwikkelingen in de toekomst te kunnen dekken. Een stelpost is een boekhoudkundige term voor een apart gehouden budget om nog niet bekende kosten in de toekomst te kunnen dekken. 5

PROGRAMMA BEGROTING 2026

Leeswijzer Stand en verloop van de reserves

In dit onderdeel wordt de stand en een geprognosticeerd verloop van de reserves van de gemeente weergeven sinds de balansdatum 31 december 2025. Financiële positie In dit onderdeel worden de onderdelen die de financiële positie van de gemeente Papendrecht kunnen beïnvloeden toegelicht. Meerjarig overzicht baten en lasten per taakveld Dit is een meer gedetailleerd overzicht van baten en lasten per taakveld op basis van de verplichte verantwoordingsmethode (IV3). Het gaat zowel om de begrote cijfers als om de gerealiseerde cijfers. In dit overzicht is in één oogopslag te zien waar de verschillen tussen de begroting en de werkelijkheid zitten.

PROGRAMMA BEGROTING 2026

r re

nin ke

De Planning en Control cyclus De planning en control cyclus is een jaarlijks terugkerend proces waarin de gemeente vooruitkijkt en plannen maakt voor het komende jaar, de voortgang van het lopende jaar monitort en waar nodig bijstuurt. Gemeente Papendrecht doet dit door elk jaar diverse stukken samen te stellen en te bespreken over de gemeentelijke financiën. Dit zijn: de perspectiefnota, de begroting, de concernrapportage en de jaarrekening. Hierin wordt zowel naar de toekomst gekeken, als verantwoording afgelegd over het verleden.

Pe r

ti ec sp

Jaa

Huishoudboekje Gemeente Papendrecht

efn ota gr Be

a nr cer Con

ing

P&C cyclus or t ag e

Collegeprogramma Iedere vier jaar na de gemeenteraadsverkiezingen stelt het nieuwe college een collegeprogramma op. Hierin stelt het nieuwe college vast waar zij de komende periode zich op willen focussen. Strategie, beleid en belangrijke aandachtspunten met financiële vertaling daarvan zijn in het collegaprogramma verwoord. De raad neemt kennis van het collegeprogramma. Perspectiefnota De perspectiefnota en het beleid vanuit het collegeprogramma vormen samen de basis voor de plannen voor het nieuwe jaar. In juni /juli spreekt de gemeenteraad zich bij het voorjaarsdebat uit over deze plannen. In de perspectiefnota staan de aanpassingen in beleid en de financiële vertaling daarvan voor de komende vier jaar. Elk jaar wordt deze nota geactualiseerd. Begroting Op basis van de uitkomsten van de bespreking van de perspectiefnota wordt een begroting voor de komende vier jaar opgesteld. Deze begroting wordt in november door de gemeenteraad vastgesteld tijdens het begrotingsdebat. Het college voert daarna het beleid uit binnen de financiële grenzen die zijn aangegeven in de begroting.

Concernrapportage In de concernrapportage worden de laatste ontwikkelingen en bijstellingen van het lopende begrotingsjaar verwerkt. Deze concernrapportage wordt in december door de gemeenteraad vastgesteld.

Jaarrekening

De cyclus eindigt met het resultatendebat in juni. In dit debat legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar met het financiële jaarverslag en de jaarrekening.

PROGRAMMA BEGROTING 2026

Inleiding

Samen maken we Papendrecht Papendrecht is een gemeente om trots op te zijn. In de afgelopen jaren hebben we samen veel bereikt. Veel plannen uit het bestuursakkoord zijn tot uitvoering gebracht. We hebben met toewijding gewerkt aan het versterken van onze gemeente, samen met de gemeenteraad, inwoners, bedrijven, en maatschappelijke organisaties. In een tijd van maatschappelijke veranderingen en financiële uitdagingen hebben we koers gehouden, met oog voor zowel stabiliteit als vernieuwing. Zo is er ingezet op het signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijning en cybercrime, is voor het voortgezet onderwijs besloten tot vernieuwing van de schoolgebouwen, is een Integrale Wijk Aanpak ontwikkeld, is de Routekaart Jeugdhulp opgesteld, heeft de ondertekening van de overeenkomst voor de Veerpromenade (Het Markthuis) plaatsgevonden en is de begroting meerjarig sluitend. Deze resultaten weerspiegelen de ambities uit het collegeprogramma. We gaan richting het einde van deze bestuursperiode en zien dat onze gezamenlijke inzet resultaat heeft en bijdraagt aan een leefbare, duurzame en veilige gemeente, waar iedereen zich thuis voelt. Veranderde wereld De wereld om ons heen verandert in hoog tempo.

Geopolitieke spanningen – zoals de oorlog in Oekraïne, het conflict in het Midden-Oosten en migratiedruk op Europa – hebben invloed op energieprijzen, handelsstromen, inflatie en leveringszekerheid. Dit raakt ook Papendrecht; grondstofprijzen en bouwkosten blijven onvoorspelbaar en ondernemers en inwoners ervaren de gevolgen in hun dagelijkse leven. Tegelijkertijd laat de Nederlandse economie volgens ramingen van het CPB in 2025 een bbp-groei van 1,6% zien, met een lichte daling van de werkloosheid. Deze landelijke ontwikkelingen bieden ook lokaal perspectief. Door gericht te blijven investeren in goede voorzieningen, ruimte voor ondernemers en de samenwerking met het bedrijfsleven en het onderwijs, zorgen we voor economische groeikansen met bijbehorende banen (bron: CPB RAMING – Concept Macro Economische Verkenning 2025). Tegelijkertijd staat met het oog op het meerjarenperspectief de financiële ruimte onder druk. De eerder aangekondigde afname van inkomsten uit het gemeentefonds, gecombineerd met stijgende kosten voor maatschappelijke voorzieningen, dwingt ons ook in 2026 tot zorgvuldige keuzes. Desondanks is de begroting voor 2026 en komende jaren sluitend. De inflatie lijkt met gemiddeld circa 3,5% in stabieler vaarwater te komen, maar is in relatie tot het Europees gemiddelde hoog. Dat betekent dat de rente op spaarsaldi en ook de koopkracht onder druk staan.

Tevens zal de roep om loonsverhogingen groot blijven, waardoor we het risico lopen dat onze producten te duur worden (bron: CBS).

Financieel meerjarig perspectief Voor de komende jaren wordt een positief resultaat verwacht. Wel zien we een dip in de begroting 2028 doordat het Rijk maar voor drie jaar compensatie heeft gegeven voor de hoge jeugdzorgkosten. Naast een positief effect van de meicirculaire 2025 zijn de komende jaren sluitend door de ombuigingen die bij de perspectiefnota 2025 zijn doorgevoerd. We hebben de ombuigingen kunnen vinden zonder dat dit tot lokale grote maatschappelijke gevolgen leidt. Wel is het gevolg van de keuzes dat we meer op risico begroten. Door de financiële druk op de sociale uitgaven, met name jeugd en ouderen, blijft de discussie met het Rijk ook het komende jaar bestaan om te komen tot een gedegen compensatie. Bij de meicirculaire 2025 zijn er extra middelen beschikbaar gesteld vanaf 2025. Recentelijk is door het Rijk ook aangegeven dat de gemeenten met terugwerkende kracht voor de jaren 2023 en 2024 worden gecompenseerd, maar de financiële spanning op de middelen blijft voorlopig bestaan. Om de kinderen en jongeren in onze gemeente zo goed mogelijk te helpen als zij ondersteuning nodig hebben, blijven we werken aan de betaalbaarheid en beschikbaarheid van de jeugdhulp. Dat doen we door middel van de (verdere) implementatie van het Verbeterprogramma Jeugdhulp en de Routekaart Jeugd in samenhang met de opgaven uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd.

In het afgelopen jaar zijn er grote besluiten genomen over de huisvesting VO-scholen en de ontwikkelingen in het Van der Palmgebied (sportvoorziening, MFA, parkeergarage en openbare ruimte). In de voorliggende begroting zijn deze investeringen op basis van de planningen die er nu liggen opgenomen. Dit geldt zowel voor de kapitaallasten als ook de lening portefeuille. De daaruit voortvloeiende lasten tot 2030 zijn opgenomen in de begroting. Met alle investeringen is het gelukt om de lokale lasten voor onze inwoners stabiel te houden. Door zorgvuldig financieel beleid en het maken van bewuste keuzes hebben we belastingverhogingen kunnen beperken. Ook in het komende begrotingsjaar streven we ernaar om de lasten niet meer te laten stijgen dan het landelijk gemiddelde. Het meerjarenperspectief ziet er financieel goed uit, al blijft vanaf 2028 de financiële ruimte beperkt en zullen we scherp aan de wind moeten blijven zeilen. De periode na 2030 is financieel onzeker voor gemeenten in Nederland. Dit vraagt om alertheid en flexibiliteit in ons beleid. Het structureel bijgewerkte meerjarenperspectief ziet er als volgt uit: FINANCIEEL MEERJAREN PERSPECTIEF 2026-2023

Stand Begroting 2026-2030

2026

2027

2028

2029

2030

€ 1.634.000 € 565.000

€ 33.000

€ 385.000

€ 781.000

Vooruitzichten en ambities voor 2026 Ook in 2026 blijven we investeren in een Papendrecht waarin het goed wonen, werken en samenleven is. Een aantal belangrijke projecten staat in de startblokken of bevindt zich in de afrondende fase. De uitvoering van de Strategische Visie 2025–2040 krijgt verder vorm met toekomstscenario’s die in samenspraak met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verder worden uitgewerkt en geïmplementeerd. 9

We hechten grote waarde aan een actieve en betekenisvolle betrokkenheid van onze inwoners bij het vormgeven, uitvoeren en evalueren van beleid. In lijn met het vastgestelde participatiebeleid en de participatieverordening blijven we in 2026 investeren in participatie als vast onderdeel van de werkwijze binnen onze gemeente. De Papendrechtse IdeeënTafel (PIT) vervult hierbij ook een rol. Via de PIT krijgen inwoners en maatschappelijke partners de gelegenheid om ideeën aan te dragen en mee te denken over lokale vraagstukken. Deze aanpak draagt bij aan transparantie, versterkt het vertrouwen tussen gemeente en samenleving, en vergroot het draagvlak voor beleidskeuzes. Maatschappelijke weerbaarheid en veiligheid blijven prioriteit. We zien dat maatschappelijke spanningen, polarisatie en ondermijning zich ook lokaal kunnen manifesteren. Daarom investeren we in preventie, sociale cohesie, zichtbaarheid van hulpverleners en samenwerking met veiligheidspartners. Ook cyberveiligheid vraagt blijvende aandacht. Door te investeren in informatieveiligheid en bewustwording bouwen we aan een weerbare organisatie en samenleving. Vanuit onze integrale wijkaanpak blijven we werken aan de leefbaarheid en veiligheid in buurten.

Samen met bewoners, maatschappelijke partners en wijkgerichte professionals geven we invulling aan de lokale samenwerking, met een focus op het versterken van de sociale basis. Op het gebied van wonen en ruimtelijke ontwikkeling blijven we bouwen aan de toekomst. In 2026 worden onder meer 137 woningen in de Zorgzame Buurt opgeleverd. Ook projecten aan de Poldermolen (65 woningen), de voormalige Opel-locatie (ongeveer 80 appartementen), de Veerpromenade (36 appartementen), Toren M (37 appartementen) P.C. Hooftlaan (35 appartementen) en de flexwoningen aan de Noordhoek (80 woningen) zijn in volle gang. Deze projecten dragen bij aan het diverse woningaanbod in Papendrecht. Tegelijkertijd geven we met de herinrichting van de begraafplaats aandacht aan de kwaliteit van onze openbare ruimte. In het centrum draagt het programma Centrum bij aan een toekomstbestendig dorpshart voor bewoners en bezoekers. Daarnaast richt het nieuwe horeca- en terrassenbeleid, als onderdeel van het bredere programma ‘Detailhandel, Horeca & Terrassen’ zich op het levendiger maken van Papendrecht. De komende jaren staan ook in het teken van het sociaal domein. In 2026 zetten we de volgende stap in het vertalen van de Samenlevingsvisie naar concreet beleid. Papendrecht blijft bijdragen aan de opvang van mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld.

Na de realisatie van de opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen aan de Poldermolen en de locatie voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV) aan de Seringenstraat, wordt begin 2026 aan de Weteringsingel een opvanglocatie voor AMV’ers geopend. In nauwe samenwerking met inwoners, onderwijs, maatschappelijke organisaties en kerken zorgen we voor een warme en waardige ontvangst.

Andere belangrijke thema’s zijn bereikbaarheid en mobiliteit. Ondanks de toenemende druk op het mobiliteitsnetwerk en het onderhoud aan bruggen en viaducten blijven wij ons, samen met regionale partners, inzetten voor goede verbindingen en openbaar vervoer. De afsluiting van de Papendrechtsebrug (Merwedebrug N3) is daarbij voor het komende jaar een belangrijk aandachtspunt. Ook wordt in 2026 samen met ondernemers, onderwijs en regio verder gewerkt aan een sterk vestigingsklimaat, ruimte voor innovatie en duurzame werkgelegenheid. Daarbij spelen technologische ontwikkelingen en digitalisering een steeds grotere rol, ook binnen onze eigen organisatie. Door deelname in de Smart Delta Drechtsteden, de Regio Deal en de maritieme sectoragenda ontwikkelen we ons in een steeds meer innovatieve en concurrerende regio. We zetten daarbij in op de Regionale Investeringsagenda in 2026. Deze agenda geeft richting aan gezamenlijke investeringen in onder meer wonen, mobiliteit, energie en economie. Blijvende aandacht voor sturing en regie op verbonden partijen is belangrijk. De gemeente werkt samen met diverse verbonden partijen om maatschappelijke opgaven effectief aan te pakken. Deze samenwerkingen zijn belangrijk, maar vragen ook om duidelijke sturing(sarrangementen).

We zetten daarom samen met de (buur)gemeenten in de regio in op nauwe samenwerking in de sturing en grip en verbeteren de beleidsmatige, financiële en maatschappelijke sturing. Door heldere afspraken, actieve betrokkenheid en structurele monitoring houden we grip op prestaties, risico’s en het publieke belang. Zo zorgen we dat de sturing op verbonden partijen wordt versterkt en dat zij bijdragen aan onze opgaven. 2026 is bovendien het laatste jaar van deze collegeperiode. Daarmee markeert het een natuurlijk moment voor reflectie: we evalueren het collegeprogramma, maken de balans op van wat is bereikt en bereiden ons voor op de gemeenteraadsverkiezingen. Een toekomstbestendige organisatie Na een aantal jaren van krapte op de arbeidsmarkt is nu sprake van enige stabilisatie. Dat biedt ruimte om binnen onze organisatie verder te bouwen aan een stabiele en toekomstgerichte ambtelijke werkomgeving. We zetten stevig in op het binden en boeien van medewerkers, met aandacht voor werkplezier, ontwikkelmogelijkheden en het behoud van kwaliteit. Een goed functionerende organisatie is immers een voorwaarde om onze toekomstige ambities voor de samenleving waar te maken. Verbeteren kwaliteit begroting Met deze begroting zetten we opnieuw een stap in de verbetering van kwaliteit en transparantie. We gaan van negen naar vier programma’s, met scherpere focus en overzicht.

De indicatoren zijn doorontwikkeld en vormen nu een vast onderdeel van elk programmaonderdeel. Zo wordt duidelijker wat we willen bereiken, wat we daarvoor doen en hoe we onze voortgang meten. De Begroting 2026 is daarmee meer dan cijfers alleen. Het is een gezamenlijke routekaart voor de toekomst van Papendrecht – gedragen door trots op wat we samen hebben bereikt én met oog voor de opgaven die voor ons liggen.

VERKEER & VERVOER HOOFDSTUK 1

Titel metBestuur onderwerp? Lopende tekst

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

HOOFDSTUK 1

Bestuur Algemene introductie We willen een bestuur zijn dat open en transparant is, vertrouwen geeft en communicatief en participatief is. Dit schept verplichtingen. Ideeën vanuit inwoners, bedrijven en instellingen nemen we serieus. We werken daarmee aan een open en betrouwbare cultuur met communicatie als permanente factor. Onze instrumenten voor participatie gebruiken we nog intensiever dan voorheen. Participatie moet vanzelfsprekend worden in ons denken en handelen. Als bestuur staan we midden in de samenleving, die meedenkt, meedoet en waar het kan meebeslist. Wij dragen zorg voor betrouwbare gegevens, privacy en stabiele financiën. We werken samen in regionale verbanden. We behandelen elkaars rollen met respect en werken aan bestuurlijke vernieuwing. Ontwikkelingen In de aanloop naar de verkiezingen wordt veel aandacht besteed aan de afronding van het collegeprogramma. Hierbij zijn vragen aan de orde als: zijn alle zaken opgepakt, in gang gezet en/of afgerond? Maar ook de vraag welke taakelementen nog even een extra accent behoeven. De uitkomst van de landelijke verkiezingen is van belang voor de gemeente. De samenstelling van de nieuwe coalitie en het bijbehorende regeerprogramma zullen consequenties hebben. Wij volgen dit proces dan ook nauwgezet. Op de grens van 2025 en 2026 zal de strategische visie voor onze gemeente door de gemeenteraad zijn afgerond.

Hierin zijn de ontwikkelingen uit de Samenlevingsvisie en de Omgevingsvisie opgenomen. Het is van belang dat deze strategische visie wordt vertaald in beleid en uitvoering. Een derde belangrijke ontwikkeling is de afronding van de bij de Perspectiefnota 2025-2030 besloten ombuigingen. Afronding betreft hier het onverkort verwerken van de ombuigingen in de Begroting 2026. Het financiële meerjarenbeeld is op de kortere termijn positief. Hierbij is voor het jaar 2028 weer onduidelijk of, en in welke mate, het Rijk de gemeentelijke tekorten voldoende compenseert. We zullen scherp aan de wind moeten blijven varen met financieel beleid en financiële weerbaarheid. Aanvullend hierop is de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten van belang voor de mate waarin ombuigingen nodig zijn. Het jaar 2026 is het eerste volle jaar dat de vernieuwde participatieverordening wordt toegepast. De essentie daarbij is dat we zorgvuldig omgaan met participatie en de vorm van participatie juist kiezen bij de vraag die voorligt. Hiermee krijgt participatie een duidelijkere plaats in de organisatie.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

De Begroting 2026 wordt weergeven via een nieuwe programmatische indeling met vier begrotingsprogramma’s waarbij de samenhang tussen de programma’s sterker naar voren komt. Er is een logische indeling ontstaan in vier identificeerbare programma’s: 1. Bestuur 2. Veiligheid 3. Fysiek 4. Samenleving Tegelijkertijd is het informatieniveau in de begroting gestegen door meer – standaard – informatie op te nemen. Nieuw beleid In 2026 zal een nieuwe nota risicomanagement worden aangeboden voor besluitvorming. Hierin staan richtlijnen hoe we moeten omgaan met het in beeld brengen van en sturen op onze risico’s. We gaan aan de slag met de (implementatie van de) Nota verbonden partijen. Waarbij de inzichten van de Strategische Visie worden meegenomen. Welke (beleidsmatige) risico’s hebben we in dit programma? Beleidsmatige risico’s zijn in 2026 voornamelijk gerelateerd aan de ombuigingen die vooral in het programma Bestuur neerdalen. Op zich hebben de ombuigingen weinig tot geen maatschappelijke effecten, maar het begrotingsrisico wordt aanzienlijk groter. Dat betekent dat we nog meer frequent de uitputting van budgetten moeten volgen om eventueel zo snel mogelijk bij te kunnen sturen. Ook kunnen de onderzoeken bij de verbonden partijen die in 2025 zijn gestart in 2026 beleidsmatige gevolgen hebben. Via beleidsmatige keuzes zijn immers de meest vergaande ombuigingen te genereren.

Een belangrijk vraagstuk daarbij is ook in hoeverre de ondergrens voor samenwerking in de verbonden partijen wordt benaderd. BBV-indicatoren Op dit programma zijn geen verplichte BBV-indicatoren van toepassing. Niet-verplichte indicatoren zijn per programmaonderdeel opgenomen. Met welke (verbonden) partijen werken we samen? Binnen dit programma werkt de gemeente Papendrecht samen met een breed scala aan organisaties en instanties, hieronder worden enkele benoemd: • Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid • Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Sociaal • Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede • Gevudo • Stedin groep NV • Bank Nederlandse Gemeenten NV • Oasen NV • Regionale Ontwikkelmaatschappij Drechtsteden • Gemeente Papendrecht Slobbengors Beheer BV • Recreatie en Cultuur holding BV 15

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

Relevante beleidsnota De meest belangrijke beleidsnota’s van de afgelopen twee jaar voor dit programma zijn: Samenlevingsvisie Deze visie beschrijft hoe we willen dat de samenleving er over 20 jaar uitziet. Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/Samenlevingsvisie-Papendrecht-4.pdf Omgevingsvisie 2.0 In deze visie zijn richtinggevende keuzes gemaakt voor de lange termijn. Het gaat hier om een periode van ongeveer 30 jaar. Link naar: zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-248107.html Strategische visie (verwachting is dat deze eind 2025 gereed is) Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/RB-Strategische-visie.pdf Participatiebeleid en -verordening In het participatiebeleid worden handvatten en kaders voor de participatie vanuit de gemeente geboden. In de verordening staan onder andere ook de kaders voor de gemeenteraad. Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/Participatiebeleid-gemeente-Papendrecht-140125-VASTGESTELD-door-college.pdf Link naar: raad.papendrecht.nl/Vergaderingen/Raadsvergadering-Papendrecht/2025/03-juli/20:00/Participatieverordening-gemeente-Papendrecht-Voorstel/RV-Participatieverordening-gemeente-Papendrecht-GETEKEND.pdf Communicatiebeleid Het beleid geeft handvatten en kaders voor de communicatie.

Link naar: raad.papendrecht.nl/Documenten/2-Communicatiebeleid-Gemeentepapendrecht-april-2024-1.pdf 1.1 BESTUUR EN REGIO Inwoners zijn tegenwoordig mondig, goed geïnformeerd en verwachten van de overheid transparantie, betrokkenheid en begrijpelijke communicatie. Tegelijkertijd worden vraagstukken complexer en nemen participatieverwachtingen toe. Inwoners willen steeds vaker meedenken en meebeslissen over ontwikkelingen in hun omgeving. Ook binnen de gemeente groeit het besef dat samenwerking met de samenleving essentieel is. Dit vraagt om een overheid die niet alleen uitlegt, maar ook luistert en samenwerkt. In deze context is communicatie veel meer dan het zenden van informatie. Communicatie wordt gezien als een strategisch middel om vertrouwen te versterken, beleid te verbinden met de samenleving en betrokkenheid mogelijk te maken. Communicatie en participatie vormen daarin een onlosmakelijk geheel. Tegelijkertijd neemt de regionale samenwerking een steeds belangrijkere positie in. Gedeeltelijk omdat we niet alles alleen kunnen en samen sterker staan, maar ook omdat bepaalde vraagstukken regionaal spelen en daarmee gemeentegrens overschrijdend zijn. We beperken ons bij samenwerking niet alleen tot (Smart Delta) Drechtsteden, maar overleggen ook met Molenlanden, of breder de Alblasserwaard- Vijfheerenlanden en ZuidHolland Zuid.

Door de centrale ligging van Papendrecht kunnen wij een verbindende rol in de regio vervullen. Zelfstandig en samenwerkingsbereid vanuit een win-win gedachte.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE Wat willen we bereiken? Participatie Aansluitend bij de behoefte van de samenleving geven we de samenleving meer invloed bij beleidsbepaling en het maken van plannen. Dit doen we door specifieke doelgroepen actief te betrekken bij participatietrajecten. Daarnaast nemen wij als gemeente ook deel aan de plannen en ideeën van inwoners, bedrijven en instellingen. We luisteren naar elkaar en delen onze meningen. Goede communicatie is hierbij essentieel; door transparante, toegankelijke en open communicatie zorgen we ervoor dat iedereen goed geïnformeerd is en echt kan deelnemen aan het proces. Communicatie is de motor van participatie, transparantie en betrokkenheid. Een middel dat bijdraagt aan het versterken van vertrouwen tussen gemeente en samenleving door duidelijke, toegankelijke en participatieve communicatie. De strategische opgaven zijn het versterken van een open en transparant bestuur. Communicatie maakt beleid zichtbaar en begrijpelijk; participatie heeft als doel samen te werken aan beleid. Communicatie Communicatie is een belangrijk instrument voor de gemeente. Iedereen binnen de gemeente communiceert. Communicatie is niet alleen vertellen, maar ook luisteren en aandacht geven. En luisteren hoort minstens zo sterk bij de dialoog als spreken. Met een ambitieuze en positief realistische blik op de toekomst, zetten we stappen.

Papendrecht is een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is. Dat zijn onze communicatieprincipes. Deze principes zijn bepalend voor hoe wij met elkaar communiceren en naar de buitenwereld toe: • We zijn toegankelijk. Dat wil zeggen dat we benaderbaar zijn voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en anderen die contact met ons als college en als ambtelijk apparaat willen. • We staan midden in de samenleving. We weten wat er leeft en houden daar rekening mee in onze communicatie. • We werken samen. We bouwen met anderen aan Papendrecht, werken aan netwerken in Papendrecht en in de regio en zijn zichtbaar in de Drechtsteden/regio. We handelen in overeenstemming met de uitgangspunten van de participatieverordening: we betrekken inwoners en partners vroegtijdig, transparant en op een manier die past bij het onderwerp en de doelgroep. • We zijn trots en dragen uit dat het bij ons goed wonen, werken, ondernemen en leven is. We hebben hiervoor de communicatiefunctie vanuit ambitie geschreven. We bevinden ons daarbij op een groeipad. Om verder te komen gaan we voor het inzetten van essentiële kwaliteiten om communicatie en participatie te ondersteunen. Dit doen we middels het vergroten we onze advieskracht, co-creatievaardigheden en verbindend vermogen.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

Wat gaan we ervoor doen? Participatie • Blijvend werken aan de uitvoering van het in 2025 vastgestelde participatiebeleid en de participatieverordening. Dit doen we onder meer door het aanbieden van een breed palet van ondersteunende middelen en het actief delen van kennis en ervaringen binnen de organisatie. Verder werken we communicatie bij participatie binnen het communicatieraamwerk verder uit. • Uitvoering geven aan de Papendrechtse Ideeën Tafel (PIT). Inwoners en maatschappelijke partners dragen lokale ideeën aan voor dit platform en denken zo mee over lokale vraagstukken. • Jongeren blijvend betrekken bij beleid en plannen. Na succesvolle eerste stappen met jongerenparticipatie bouwen we hierop voort. We zorgen dat participatie met jongeren structureel wordt opgenomen in onze werkwijze en agenda. • Betrekken van adviesraden bij het ontwikkelen en uitvoeren van beleid (Adviesraad Sociaal Domein en Platform Maatschappelijke Verkenning). Communicatie • Uitvoering geven aan het communicatieraamwerk en het communicatiebeleid met uitvoering langs de zeven communicatielijnen: 1. Dezelfde communicatiestijl (beleidslijn 1): Uitvoeren en bewaken van de huisstijl. Het implementeren en monitoren van het Huisstijlhandboek. Blijvend investeren in opleiding en training zoals begrijpelijke taal en het schrijven van adviezen.

Het aanbod is onderdeel van verschillende HRM-processen zoals onboarding, opleidingsplannen, het medewerkersprogramma en het herschrijven van begrijpbare brieven. 2. Bestuurscommunicatie (beleidslijn 2): De bestuurscommunicatie laat zien hoe datgene dat bereikt is past bij de doelen van het college. Communiceren over belangrijke besluiten, college zichtbaar en toegankelijk/aanspreekbaar voor de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het promoten van Papendrecht als gemeente waar het fijn wonen, werken en leven is. 3. Communicatie bij participatie (beleidslijn 3): Uitvoering geven aan het participatiebeleid. 4. Interne communicatie (beleidslijn 4): Uitvoeren van het uitvoeringsplan, o.a. toepassen van het nieuwe woord- en beeldmerk van de organisatie, verbeteracties interne communicatie. 5. Pers- en mediabeleid (beleidslijn 5): Uitvoeren van het beleid door o.a. twee keer per jaar organiseren informele bijeenkomst bestuur/pers, werkwijze persmailing en overzicht op website van activiteiten/werkbezoeken van het college. 6. Gemeentelijke communicatiemedia en sociale media (beleidslijn 6): Uitvoeren van het beleid door o.a. implementatie nieuwe beheerplan website, webcare, beheer sociale mediakanalen, doorontwikkeling sociale media monitoring en vervanging van intranet (SID). 7.

Issue- en crisiscommunicatie (beleidslijn 7): Uitvoering van beleid, deelname aan lokaal en regionaal crisisteam, uitvoeren van en adviseren van Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO). • Het vanuit een eigenaarsrol van de gemeenteraad werken aan de uitvoering van de strategische visie voor Papendrecht, waarbij communicatie een belangrijk onderdeel is in de terugkoppeling aan de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

REGIONALE SAMENWERKING Wat willen we bereiken? We werken daar waar nodig regionaal samen om de maatschappelijke opgaven aan te pakken. We streven bij (regionale) samenwerkingen naar een win-win situatie, waarbij we ons lokale belang versterken. Regionale samenwerking doen we via drie assen: Ruimtelijke Ontwikkeling, Sociaal & Bedrijfsvoering. Wat gaan we ervoor doen? We versterken de sturing en regie op verbonden partijen door nauw samen te werken. Ruimtelijke Ontwikkeling (via SmartDelta) • Deelnemen aan de samenwerking Smart Delta Drechtsteden (voorheen: Groeiagenda) en uitvoeren van het bijbehorende regionale uitvoeringsprogramma. • Omvormen van de Groeiagenda tot een Regionale Investeringsagenda in 2026. Deze agenda geeft richting aan gezamenlijke investeringen in onder meer wonen, mobiliteit, energie en economie, en vormt de basis voor cofinanciering en gerichte lobby richting provincie, Rijk en EU. • Versterken van de samenwerking met triple helix-partners (overheid, bedrijfsleven en onderwijs) om regionale innovatie, kennisdeling en arbeidsmarktaanpak te versnellen. • Uitvoeren van de projecten uit de Regio Deal Drechtsteden–Gorinchem, waarbij Papendrecht participeert in: a) ‘Impuls gezonde wijken en inwoners’ en b) ‘Groenblauwe verbindingen en rivieroeverontwikkeling Alblasserwaard’.

• Doorontwikkelen van de governance- en financieringsstructuur van de Drechtstedensamenwerking op basis van de aanbevelingen uit het rapport van Common Eye en de evaluatie van de Servicegemeente Dordrecht. • Investeren in het versterken van strategische samenwerkingsrelaties met omliggende gemeenten buiten de Drechtstedelijke context. • Vastleggen van Papendrechts overkoepelende ambitie en strategische focus in de regionale samenwerking via de op te stellen samenwerkingsagenda. Sociaal domein (via Verbonden partijen): • Versterken van de regionale afstemming en coördinatie via een intergemeentelijke regiegroep op bestuurlijk en ambtelijk niveau. • Verbeteren van de beleidsmatige, financiële en maatschappelijke sturing op verbonden partijen. • Versterken van het lokale accounthouderschap om de aansluiting bij gemeentelijke doelen en de informatiepositie van de raad te verbeteren. Bedrijfsvoering (via Bedrijfsvoering Drechtsteden): • Uitvoeren van bedrijfsvoeringstaken via de Bedrijfsvoering Drechtsteden (voorheen Servicegemeente Dordrecht), waaronder ICT, HRM, inkoop, financiën en juridische zaken. • Harmoniseren en standaardiseren van processen om de kwaliteit, efficiency en continuïteit van de bedrijfsvoering te borgen. • Doorontwikkelen van de samenwerking met de BD op basis van de evaluatie BD.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

Waar staan we nu? Oorspronkelijk was hier een tabel met indicator opgenomen. De indicator had betrekking op de samenwerking met inwoners en werd uitgedrukt in een waarderingsschaal tussen 1-10. De informatie die de waarde van deze indicator aangeeft is afkomstig uit 2018 en is daarmee niet meer representatief. Vandaar dat de tabel nu niet is opgenomen. Er worden passende nieuwe indicatoren ontwikkeld die aansluiten bij de hierboven omschreven ontwikkelingen, in afstemming met de gemeenteraad. 1.2 DIENSTVERLENING Kwaliteit van dienstverlening is essentieel. Dat geldt ook voor de stabiliteit met betrekking tot gekwalificeerde bezetting van functies. Deze beide aspecten zorgen voor een kwalitatief goede dienstverlening die bestaat uit een aantal onderdelen. Om inwoners aan de balie of aan de telefoon goed van dienst te kunnen zijn, zijn gemotiveerde en goed opgeleide medewerkers cruciaal. De registratie van gegevens moet hoogstaand zijn, voldoen aan informatieveiligheid en de privacy beschermen. De procedures die we gebruiken moeten slim en snel zijn, maar ook zaken voor de inwoner combineren. Waar nodig worden vraagstukken integraal aangepakt. We zetten waar mogelijk digitale middelen in. De verdergaande digitalisering is een doorlopend proces. Waar nodig zorgen we ook voor de inwoners die digitaal minder goed onderlegd zijn.

We gebruiken traditionele (denk aan persoonlijk contact aan de balie) en nieuwe dienstverleningskanalen (digitaal en via de chat) om bereikbaar te zijn en te blijven voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Wat willen we bereiken? We streven ernaar om voor al onze inwoners toegankelijk en bereikbaar te zijn, zodat zij gemakkelijk toegang hebben tot onze producten en diensten. Dit doen we in een veilige werkomgeving voor zowel de medewerkers als de inwoners. Tegelijkertijd voldoen we aan de auditnormen van de basisregistratie personen en verantwoorden we ons over de staat van informatiebeveiliging middels ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). Wat gaan we ervoor doen? • Voortzetten van de dienstverlening via alle beschikbare kanalen, zowel via direct contact als digitaal. • Doorlopend verbeteren van het proces en de samenwerking met de vakteams, zodat het team telefonie/receptie in staat gesteld wordt om 80% van inkomende vragen direct en in één keer juist te beantwoorden. Dat doen we door kennis te delen binnen het eigen team en met de vakteams, zodat benodigde kennis en informatie op tijd voorhanden is voor het afhandelen van mogelijke vragen. • Blijvend aandacht besteden aan de bereikbaarheid van de vakteams (denk aan openstellen agenda’s en tijdig terugbellen van inwoners voor de overige vragen).

Deze bereikbaarheid is essentieel voor de toegankelijkheid. • Doorlopend zorgen voor een veilige werkomgeving door het opvolgen van maatregelen en adviezen die kunnen komen uit de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). Dat wordt bereikt door te trainen (denk aan agressie- conflictbeheersing/weerbaarheid) en het opvolgen van diverse beleidsregels (denk aan de beleidsregels Veilige Publieke Taak). • Doorlopend blijven digitaliseren van onze dienstverlening door e-diensten te ontwikkelen en uit te rollen. 20

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

• Doorlopend zorgdragen voor eenvoudig leesbare, begrijpelijke teksten op de website en andere communicatie uitingen over onze producten en dienstverlening (B1-niveau). • Leveren van maatwerk aan kwetsbare inwoners. Denk aan: • Aanvraagprocedure reisdocumenten bij hulpbehoevenden thuis. • Mondeling doornemen formulieren aan de balie met laaggeletterden. • Dienstverlening aan tafel in de wachtruimte voor inwoners in een rolstoel. • In samenwerking met de bibliotheek hulp bieden aan inwoners die digitaal minder onderlegd zijn. • Dagelijkse controle op kwaliteit en het verbeteren van data waar nodig. • In samenwerking met ketenpartners en afnemers onjuiste data, vermoedelijke fouten en signalen herkennen en aanpassen naar de werkelijkheid. Dit doen we onder andere door meldingen op te pakken via de WALAA (Webapplicatie Landelijke Aanpak Adreskwaliteit) en de TMV 2.0 (De Terugmeldvoorziening). Daarnaast nemen we deel aan lokale projecten ter voorkoming van ondermijning. Waar staan we nu? INDICATOR

EENHEID

WAARDE PAPENDRECHT

NEDERLAND

STREEFWAARDE

inwonersvragen per telefoon die direct zijn afgehandeld

Percentage inwonersvragen per telefoon die direct zijn afgehandeld en geen vervolgafspraak nodig hebben gehad

83,32% (2024) Bron: Eigen cijfers

n.v.t.

≥80% (2030)

1.3 BELASTINGEN Er zijn verschillende soorten belastingen. De algemene belastingen komen ten goede aan de algemene middelen van de gemeente. Denk hierbij aan de onroerendezaakbelastingen, de parkeerbelasting en de toeristenbelasting. Rechten zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang, bijvoorbeeld de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Retributies worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert, zoals bij een paspoort of een vergunning. Wat willen we bereiken? We streven ernaar om een evenwicht te bewaren tussen lokale lasten en het niveau van lokale voorzieningen. Dit realiseren we door het toepassen van reële en kostendekkende tarieven voor lokale lasten. Wat gaan we ervoor doen? • Behouden van de balans tussen het niveau van de voorzieningen en de hoogte van de lokale lasten. • Lokale lasten niet verder dan tot het landelijk gemiddelde laten stijgen. Uitgaande van de cijfers zoals vastgesteld door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). • We streven naar efficiency in processen om de kosten zo laag mogelijk te houden. • Jaarlijks actualiseren van de tariefberekeningen.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

• Bij nieuwe activiteiten in de afweging de Vennootschapsbelastingplicht (VpB-plicht) betrekken. Waar staan we nu? INDICATOR

EENHEID

WAARDE PAPENDRECHT

NEDERLAND

STREEFWAARDE

Belastingcapaciteit (b)

Percentage

81,8 (Begroting 2026)

101,6 (2025)

Maximaal tot het landelijk gemiddelde

1.4 ALGEMENE BATEN EN LASTEN In de Gemeentewet is opgenomen dat de begroting en het financieel meerjarenperspectief ‘structureel en reëel in evenwicht’ moeten zijn. Het is verplicht een overzicht van incidentele baten en lasten in de begroting en de jaarrekening op te nemen. Met de bepaling in de wet wordt beoogd dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als in het betreffende begrotingsjaar structurele lasten gedekt zijn door structurele baten, is er sprake van structureel evenwicht. Wat willen we bereiken? We willen de schuldpositie en het renterisico beheersbaar houden. Door te sturen op ons financieel meerjarenperspectief willen we de invloed van fluctuaties in de algemene uitkering op ons gemeentelijk beleid beperken. Een gezond financieel beleid vormt de basis van onze aanpak, gebaseerd op een realistische meerjarenbegroting. We blijven sturen op een realistische reservepositie, acceptabel solvabiliteitsniveau en voldoende weerstandsvermogen. Belangrijk is dat onze begroting sluitend is voor het lopende begrotingsjaar. Dit alles stelt ons in staat om financieel gezond te blijven en onze verplichtingen na te komen, terwijl we tegelijkertijd streven naar het optimaliseren van onze dienstverlening aan de lokale gemeenschap. Wat gaan we ervoor doen? • Monitoren economische ontwikkelingen en marktontwikkelingen.

• Opereren binnen de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) en het kader van de gemeenteraad. • Monitoren van ontwikkelingen in de circulaires. • Herverdelingseffecten actief volgen en waar mogelijk (regionale) initiatieven ondersteunen. • We maken volumeontwikkelingen en loon- en prijscompensatie inzichtelijk. • Focus op de lange termijn, vanuit een gezond meerjarenperspectief. • Sparen voor grote uitgaven daar waar dat kan, gezien de financiële positie. • Meevallers zetten we in om te sparen voor toekomstige investeringen. • Het weerstandsvermogen moet zoveel als mogelijk in balans zijn met de risico’s. • Gedegen financieel beleid op basis van ingecalculeerde risico’s. • Volgen rijksbeleid bekostiging (nieuwe) gemeentelijke taken.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

• Tijdig bijsturen met structurele maatregelen wanneer nodig (ombuigingen). • Actiever gebruik maken van ken- en stuurgetallen. • Het optimaliseren van de P&C-cyclus. Waar staan we nu? INDICATOR

EENHEID

Netto schuldquote (correctie)

WAARDE PAPENDRECHT

NEDERLAND

STREEFWAARDE

Percentage 78,4% (Begroting 2026)

55,5 (2025)

< 130%

Solvabiliteit (b)

Percentage 37,9% (Begroting 2026)

34,9 (2025)

> 20%

Structurele exploitatieruimte (b)

Percentage 1,1% (Begroting 2026)

1,4 (2025)

> 0%

1.5 BEDRIJFSVOERING In Papendrecht ontwikkelen we ons tot een organisatie die wendbaar en flexibel is. Zodat we kunnen inspelen op wat de samenleving ons vraagt. Dit kent verschillende taken en verantwoordelijkheden, waaronder het beheer van overige gebouwen en gronden, personeel en organisatie, geografische informatie en informatie- en communicatietechnologie. De afgelopen jaren zijn er belangrijke stappen gezet in de structuur van de organisatie. Met deze basis op orde verschuift de focus nadrukkelijk naar het versterken van de organisatiecultuur en het verder vormgeven van de ingezette koers van organisatieontwikkeling. HRM dient hierop goed aan te sluiten. BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN Wat willen we bereiken? We willen gemeentelijk vastgoed beheren op basis van actieve sturing, die leidt tot een duurzaam en effectief accommodatiebeheer. Dat doen we in lijn met het vastgestelde vastgoed- en accommodatiebeleid en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2023-2030. Wat gaan we ervoor doen? • Op grond van het vastgestelde meerjaren onderhoudsplan (MJOP) het op orde brengen van het gemeentelijk vastgoed. • Op basis van de nieuwe afspraken met de Recreatie en Cultuurholding de verhuurdersrol uitvoeren.

• Met ondersteuning van een externe partij uitwerken van een Strategische Visie en beleid op vastgoed en hierbij een analyse voor uitvoering en rolverdeling binnen team vastgoed uit laten voeren. • De dispositiepanden (slooppanden i.v.m. de nieuwe MFA en sporthal) na besluitvorming voor de resterende gebruiksduur conform instandhoudingsonderhoud in gebruik houden. • Vanuit het vastgoed- en accommodatiebeleid zoeken naar slimme oplossingen voor multifunctioneel gebruik van accommodaties.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

PERSONEEL EN ORGANISATIE Wat willen we bereiken? In 2026 ligt de focus op het verder ontwikkelen van een wendbare en toekomst bestendige organisatie die effectief inspeelt op de maatschappelijke opgaven en bestuurlijke ambities. Er wordt gebouwd aan een stevige basis waarin flexibiliteit en stabiliteit hand in hand gaan. Een gezonde, veilige en inclusieve werkomgeving staat daarbij centraal, waarin medewerkers zich gehoord en gewaardeerd voelen. Op het gebied van huisvesting & hybride werken, worden de nodige maatregelen doorgevoerd om ervoor te zorgen dat de werkomgeving toekomstbestendig wordt. Daarbij gaat het om in aanvulling op het huisvestingsconcept toevoegen van ruimtes om via MS Teams in overleg te gaan. Er wordt verder gewerkt aan een cultuur van openheid en professionele tegenspraak, waarin ruimte is voor dialoog, reflectie en continue verbetering. Daarnaast wordt ingezet op duurzame inzetbaarheid en vitaliteit, zodat medewerkers met energie en betrokkenheid kunnen blijven bijdragen aan de organisatie doelen. Op deze manier wordt gewerkt aan een organisatie die niet alleen effectief en efficiënt is, maar ook mensgericht en toekomstbestendig. Wat gaan we ervoor doen? • De komende jaren ligt de nadruk op het bevorderen van een ontwikkel- en leercultuur binnen de organisatie.

Door gerichte opleidingsmogelijkheden te bieden en te monitoren, wordt ingezet op het versterken van de inzetbaarheid, doorgroei en professionele groei van medewerkers. • Intensivering van strategische sturing en effectief toepassen van Strategische Personeelsplanning. Hierbij wordt een betere koppeling gelegd met de opleidingsplannen van medewerkers en de HRM-gesprekscyclus, afgestemd op de inhoudelijke opgaven. • Er wordt actief geïnvesteerd in lokale arbeidsmarktcommunicatie om de zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van de organisatie als werkgever te vergroten. Dit draagt bij aan het aantrekken van talentvolle en gemotiveerde professionals. • Door het structureel monitoren en transparant maken van verzuimgegevens, kan tijdige en passende begeleiding worden geboden. Er wordt gewerkt met een jaarlijkse verzuimaanpak. Dit bevordert het welzijn van medewerkers en draagt bij aan hogere productiviteit en werkplezier. • Uitvoering geven aan het terugdringen van het percentage externe inhuur naar de landelijk gemiddelde norm voor middelgrote gemeenten (%). • De wervingsstrategie richt zich op het aantrekken van breed inzetbare professionals met actuele kennis en vaardigheden die aansluiten bij maatschappelijke en arbeidsmarktontwikkelingen. Diversiteit en inclusie vormen hierbij een belangrijk uitgangspunt.

• Het actueel houden van de bestaande Risico-Inventarisatie en -Evaluaties bij gewijzigde werkomstandigheden of nieuwe inzichten (o.a. stand van de wetenschap, advisering professionele dienstverlening). • Uitvoering geven aan de integrale aanpak toekomstbestendige werkomgeving. Op basis van de gedane onderzoeken worden de nodige maatregelen doorgevoerd. • Het bieden van een optimale balans tussen werk en privé in combinatie met thuiswerken versus op kantoor werken (hybride werken). • De mogelijkheden voor een nieuw functiewaarderingssysteem worden onderzocht, met aandacht voor actuele arbeidsmarktontwikkelingen en relevante trends binnen het gemeentelijk domein. 24

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

• Structureel worden er metingen uitgevoerd gericht op werkplezier, werkdruk en aanvullende factoren die van invloed zijn op het functioneren binnen de organisatie. • We geven op een doelgerichte wijze sturing aan de organisatie, dit doen we aan de hand van de A3-methodiek. Hierin staat het formuleren van richting, resultaten en uitvoering centraal. • We richten ons op het voorkomen, beperken en afhandelen van agressie en geweld tegen werknemers door toepassing van het programma Veilige Publieke Taak (VPT). GEOGRAFISCHE INFORMATIE (GEO) Wat willen we bereiken? We zorgen ervoor dat de gemeente Papendrecht voldoet aan de auditnormen en kwaliteitseisen die gesteld worden aan de wettelijke basisregistraties, waaronder Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO). We versterken datagedreven werken door het faciliteren daarvan en geo-informatie(producten) beschikbaar te stellen voor interne en externe afnemers. Ook wordt het beheersysteem voor de openbare ruimte (BOR) verder uitgebreid, zodat alle gemeentelijke eigendommen en assets hierin volledig zijn opgenomen. Wat gaan we ervoor doen? • Wij bouwen verder aan het datafundament en verbeteren de datakwaliteit van onze geo-registraties.

Naast de wettelijke basisregistraties omvat dit ook kernregistraties, waaronder alle gegevens over de openbare ruimte zoals wegen, groenvoorzieningen, riolering, speeltoestellen en bomen. Dit alles is onderdeel van de ontwikkeling van een samenhangend geo-ICT-voorzieningenlandschap, waarin data automatisch op geplande tijden wordt ververst via Feature Manipulation Engine scripts (FME-scripts). We hanteren hierbij het principe van ‘benaderen vanuit de bron’. Gegevens worden éénmalig vastgelegd en meervoudig gebruikt. Dit wordt ook wel Common Ground genoemd. • Geo beweegt naar een meer solide organisatie die in staat is de wensen van de inwoner optimaal in te vullen. Dit gaat gepaard met de professionalisering van geo. Zowel in de dienstverlening als in de ontwikkeling van medewerkers. We transformeren van een beheerafdeling naar een expertisecentrum met als missie ‘van data naar geo-informatie’. We leveren grote toegevoegde waarde door betrouwbare geo-informatie te verschaffen, zodat deelnemende teams de juiste beslissingen kunnen nemen op operationeel, tactisch en strategisch niveau. Dit willen we bewerkstelligen volgens de volgende pijlers: • Kwaliteit: we stellen geo-informatie van hoge kwaliteit op een laagdrempelige manier beschikbaar.

Met behulp van geautomatiseerde scripts vergelijken we verschillende basisregistraties om inconsistenties op te sporen en de datakwaliteit te verbeteren. Daarnaast verkennen we de inzet van artificiële intelligentie (AI) om patronen te herkennen, afwijkingen te signaleren en processen verder te optimaliseren. • Professionalisering: het optimaliseren van middelen en processen zodat geo-informatie nog toegankelijker wordt, gecombineerd met medewerkers die over gedegen kennis en kunde beschikken. • We organiseren trainingen en workshops voor medewerkers. Deze trainingen en workshops gaan onder andere in op het mobiel gebruik van geo-data, het gebruik van GIS-software online (ArcGIS), de meerwaarde van geo-informatie en datagedreven werken.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

• In 2025 is de applicatie Drechtmaps vervangen. Met deze applicatie heeft de organisatie altijd en direct toegang tot de juiste geo-informatie. Van de nieuwe kaartviewer (Mapgear) wordt onder andere verwacht dat deze openbaar kan worden opengesteld, zodat burgers zelf bepaalde geo-informatie kunnen opvragen. Beide applicaties zetten we in 2026 verder uit. • We gaan onderzoeken of het beheersysteem Geografisch Informatie Systeem voor Integraal Beheer (GISIB) per april 2026 vervangen of verlengd moet worden. Een extern bureau heeft een marktconsultatie afgerond. We onderzoeken nu welke optie het best aansluit bij de wensen en behoeften van de organisatie. Ook het contract van de applicatie Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) van Cadac Group loopt af in mei 2026 en zal vervangen of verlengd moeten worden. • We willen het geo-portaal verder uitbreiden en vanuit hier alle data richting collega’s ontsluiten. • Dit geo-portaal Papendrecht is voor iedere collega vanuit de Gemeentelijke Regionale Infrastructuur Drechtsteden (GRID) benaderbaar. Op het portaal worden datasets, kaartmateriaal en informatieproducten per thema en team gebundeld. Het portaal bevat ook koppelingen naar documenten en externe bronnen en websites. • We volgen de beleidsvisie ‘Zicht op Nederland’ van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.

Zij werken aan een gezamenlijk geo-datafundament in 2D en 3D (het federatieve datastelsel) en programma’s zoals 3D DTFL-NL (digitale tweeling fysieke leefomgeving Nederland) en ‘3D basisinfrastructuur op orde’. We sluiten waar mogelijk aan op deze visie, dit in samenhang met onze eigen geovisie en het actieplan geo-informatie. INFORMATIE EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE (ICT) Wat willen we bereiken? We werken aan de realisatie van het informatiebeleidsplan 2025-2029 waarbij we invulling geven aan zeven beleidspaden: Informatiehuishouding en procesmanagement, toekomstbestendige ICT-kennis & vaardigheden, informatiebeveiliging, privacy, compliance, transformatie dienstverlening en datagedreven werken & AI. Activiteiten in deze sporen vinden parallel plaats waarbij we op alle terreinen voortgang willen bewerkstelligen. Het voldoen aan (nieuwe) wetgeving is daarbij uiteraard een gegeven. Een deel van de informatievoorzieningsprojecten wordt gerealiseerd in nauwe samenwerking met Bedrijfsvoering Drechtsteden. Wat gaan we ervoor doen? • Verder inzichtelijk maken en optimaliseren van kritische gemeentelijke processen inclusief informatievoorziening, eigenaarschap, taken en verantwoordelijkheden. • Verbeteren van de ondersteuning van het financiële proces waarbij zowel wordt gekeken naar korte termijn verbeteringen als een structurele lange termijn oplossing.

• Opzetten van procesmanagement om de sturing op gemeentelijke processen te verbeteren. • Verkrijgen van duidelijkheid in de regionale governance: taken en verantwoordelijkheden in samenwerking met Bedrijfsvoering Drechtsteden. • Organiseren van bijeenkomsten en leerlijnen om het bewustzijn en de kennis van AI en datagedreven werken en ICT in het algemeen te verhogen. • Implementeren maatregelen informatiebeveiliging en privacy.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

• Implementeren van een WOO-publicatietool in samenwerking met Bedrijfsvoering Drechtsteden om de actieve publicatie van documenten te vergemakkelijken. • Opzetten van AI-experimenten en stimuleren van datagedreven werken om de (interne en externe) dienstverlening te verbeteren. • Verzorgen fat clients1 in het gemeentehuis en devices voor de nieuwe raad en college in samenwerking met facilitaire zaken. Waar staan we nu?

INDICATOR

EENHEID

WAARDE PAPENDRECHT

NEDERLAND

STREEFWAARDE

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

6,37 (Begroting 2026) Bron: eigen cijfers

7,73 (2024) Bron: A&O Fonds

n.v.t.

Bezetting

Personen per 1.000 inwoners

5,72 (2025) Bron: eigen cijfers

7,6 (2024) Bron: A&O Fonds

n.v.t.

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

25,0% (2025) Bron: eigen cijfers

18,8 Bron: A&O Fonds

20% (2030)

Apparaatskosten

Kosten per inwoner in euro

€ 733 (Begroting 2026)

Geen gegevens beschikbaar

n.v.t.

Overhead

% van totale lasten

21,2 % (Begroting 2026)

Geen gegevens beschikbaar

n.v.t.

Een fat client is een computer die zelf veel taken uitvoert en niet voortdurend afhankelijk is van een centrale server.

HOOFDSTUK 1 BESTUUR

WAT MAG HET KOSTEN? OMSCHRIJVING (-/- = NADELIG)

REALISATIE 2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Bestuur (lasten)

26.254

48.221

18.636

19.567

19.160

20.009

20.579

1.1

Bestuur en Regio

4.383

3.854

3.415

3.253

3.146

1.2

Dienstverlening

1.288

1.118

1.213

1.173

1.3

Belastingen

463

314

1.4

Algemene baten en lasten

5.489

31.050

2.320

2.840

2.507

2.803

3.176

1.5

Bedrijfsvoering

14.631

11.885

11.374

11.987

12.020

12.573

12.770

Bestuur (baten)

82.751

114.377

85.070

84.571

85.301

88.244

90.531

1.1

Bestuur en Regio

1.2

Dienstverlening

704

390

409

415

362

1.3

Belastingen

9.106

9.317

9.687

10.071

10.471

10.887

11.319

1.4

Algemene baten en lasten

72.318

104.526

74.830

74.007

74.390

76.917

78.772

1.5

Bedrijfsvoering

623

144

56.497

66.156

66.434

65.004

66.141

68.235

69.952

MUTATIE RESERVE(S) ZIE OOK BESTUUR

REALISATIE 2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Storting in reserve (lasten)

3.425

29.700

Reserve bedrijfsvoering

Algemene reserve

Bestemmingsreserve duurzame inzetbaarheid

Bestemmingsreserve kapitaallasten Progr. 1

3.425

Bestemmingsres. kapitaallasten toekomstige invest.

27.000

Bestemmingsreserve Onderhoud Gebouwen

2.700

Onttrekking uit reserve (baten)

4.346

33.704

2.736

495

477

467

387

Reserve bedrijfsvoering

1.224

30.607

1.838

Bestemmingsreserve duurzame inzetbaarheid

Bestemmingsreserve kapitaallasten Progr. 1

335

325

Bestemmingsres. kapitaallasten toekomstige invest.

3.050

2.700

Bestemmingsreserve Onderhoud Gebouwen

501

921

4.004 28

2.736

495

477

467

387

Saldo Bedragen (x € 1.000)

Algemene reserve

Saldo Bedragen (x € 1.000)

VERKEER & VERVOER HOOFDSTUK 2

Titel metVeiligheid onderwerp? Lopende tekst

HOOFDSTUK 2 VEILIGHEID

HOOFDSTUK 2

Veiligheid Algemene introductie Veiligheid is essentieel voor de leefbaarheid en het welzijn van onze inwoners. In Papendrecht zetten we ons in voor een veilige en leefbare gemeente, waarin bewoners zich beschermd en zeker voelen. Dit doen we door samen te werken met onze partners in het veiligheidsdomein. Ons beleid richt zich niet alleen op het handhaven van de openbare orde, maar ook op het voorkomen van criminaliteit, het aanpakken van ondermijnende criminaliteit en het bevorderen van veiligheid in de openbare ruimte. In het Integrale Veiligheidsplan (vastgesteld in 2023) zijn drie prioriteiten vastgesteld: verkeersveiligheid, integrale wijkaanpak en ondermijning. Ook thema’s als agressie tegen publieke dienstverleners, sociale problematiek en veranderende wetgeving blijven onze aandacht houden. Een groot deel van het werk bestaat uit niet-planbare inzet, zoals acute incidenten, maatschappelijke spanningen of crises die plotseling capaciteit vragen. Onze boa’s spelen hierin een belangrijke rol. Zij zijn zichtbaar in alle wijken, houden toezicht, zijn aanspreekpunt voor bewoners en signaleren vroegtijdig problemen. Ontwikkelingen Ondermijning De gemeente Papendrecht zet zich samen met inwoners, ondernemers en veiligheidspartners in om ondermijnende criminaliteit te signaleren, te voorkomen en aan te pakken.

Deze vorm van criminaliteit is vaak goed verborgen en verweven met de samenleving, waardoor het lastig kan zijn om te herkennen. Het lukt dan ook niet altijd om ondermijning tijdig of volledig op te sporen. Alertheid in de samenleving helpt bij het eerder opmerken en herkennen van signalen van ondermijning. We hebben als gemeente een belangrijke rol in de aanpak van ondermijning. De gemeente Papendrecht richt de aanpak van ondermijning op vijf pijlers: bewustwording, weerbaarheid, informatiepositie, samenwerking en bestrijding. Jaarlijks worden actiepunten beoordeeld op actualiteit en vervolgens uitgevoerd in een actieplan om alle vormen van ondermijning preventief, repressief en proactief aan te pakken. In 2024 en Q1 en Q2 van 2025 was een stijging van het aantal signalen van ondermijning zichtbaar. Dit komt mede door verbeterde interne en externe bewustwording, een kwaliteitsslag in het operationele proces en intensivering van controles. De verwachting is dat deze trend zich ook in 2026 zal doorzetten. In 2026 wordt een nieuw Plan van aanpak ondermijning geschreven. De huidige aanpak aan de hand van de vijf pijlers is effectief. In 2026 zal deze aanpak doorgezet worden. Door inspanningen op het gebied van bewustwording binnen gemeente, maar ook bij inwoners en ondernemers, is het aantal signalen van ondermijning tussen 2024 en 2025 explosief gestegen.

In 2025 is de informatiepositie in de woonwijken en op bedrijventerrein ten aanzien van ondermijning sterk gestegen. In heel 2024 waren ruim 100 signalen van ondermijning verdeeld over ruim 20 casussen. Op 22-08-2025 lag dit aantal op ruim 400

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.papendrecht.nl/api/v1/meetings/1089/documents/16401