22-07-12.09 Relevant stuk 6, Akoestisch onderzoek evenemententerrein (zuidrand Schuytgraaf)
Tekst van het document
Deze jurisprudentielijn is met de uitspraak van 23 december 2015 in het beroep tegen het bestemmingsplan Wijthmenerplas nog eens bevestigd. Voor Park Lingezegen kunnen deze uitspraken als leidraad dienen voor het bepalen van een norm voor een aanvaardbaar geluidsniveau. Een analyse van andere jurisprudentie leert verder dat de aanvaardbaarheid van optredende geluidsniveaus, vanuit het oogpunt van het beperken en/of voorkomen van geluidshinder, samenhangt met akoestische en niet-akoestische factoren. 4.6 Factoren hinderbeleving muziekgeluid Er bestaat geen wetenschappelijke norm voor onduldbare hinder. Daarom moet dit per situatie worden beoordeeld, op basis van de omstandigheden waarmee omwonenden worden geconfronteerd. Het geluid veroorzaakt door evenementen kan hinderlijk zijn. Of geluid van een evenement als hinderlijk wordt ervaren, hangt af van diverse factoren die met elkaar samenhangen. Grofweg kan hierbij onderscheid gemaakt worden tussen: akoestische factoren; sociaalpsychologische (niet akoestische) factoren. Akoestische factoren 1 Het geluidsniveau. Hoe hoger het niveau, hoe groter de prikkeling en de stress worden. 2 De blootstellingsduur. De hinder neemt toe naarmate omwonenden langer worden blootgesteld aan geluid. Voor evenementen is dit zowel de duur als frequentie waarop deze plaatsvinden. 3 Lage tonen worden als meer storend ervaren.
Daarom is bij evenementen waarbij muziek met veel lage bastonen wordt gedraaid, de hinderbeleving groter.
4.7 Gezondheidsaspecten bij luidruchtige evenementen Bij grote evenementen, zoals popconcerten en dancefeesten, is het geluidsniveau hoog. Geluid heeft voor de organisatoren en de bezoekers van deze grote evenementen vaak een artistieke waarde. Wanneer het geluidsniveau bij een popconcert of dancefeest minder dan 90 a 95 dB(A) bedraagt, dan zullen de bezoekers wegblijven. Het gemiddelde geluidsniveau bij een dergelijk evenement is ter plaatse van de hoor- en dansplek al snel 100 dB(A) of meer. Uit onderzoek blijkt dat deze hoge geluidsbelasting gehoorschade kan veroorzaken bij bezoekers van dergelijke evenementen. Naar schatting heeft 15% van de Nederlandse jongeren van 15 tot 25 jaar een gehoorverlies van 2 of 3 dB(A) door bezoek aan popconcerten en disco’s.
16
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Sociaalpsychologische factoren 1 De maatschappelijke aanvaardbaarheid. Festiviteiten die een sterk maatschappelijk karakter hebben (carnaval, kermis en buurtfeesten) dragen bij aan de cohesie van een dorp of een wijk. Minder prettige bijkomstigheden, zoals hoge geluidsniveaus, worden hierbij eerder als acceptabel beschouwd. 2 De voorspelbaarheid. Onverwachte of onregelmatige blootstelling aan geluid leidt tot meer hinder dan in een situatie waarin het optreden van geluid voorspelbaar is. 3 Ontevredenheid over andere aspecten uit de omgeving vergroot de hinderbeleving. 4 Gevoel van beheersbaarheid (perceived control). Als er geen gevoel van beheersbaarheid is, dan ontstaat er ook steeds meer prikkeling en stress. Onder beheersbaarheid wordt verstaan: zekerheid over het begin en het eindtijdstip; het kunnen ontlopen ervan (bijvoorbeeld door uit logeren te gaan).
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
De Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals en de Vereniging van Evenementen Makers hebben recent, in het kader van het voorkomen van het ontstaan van gehoorschade door harde muziek, met de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een ‘Convenant preventie gehoorschade muzieksector’ ondertekend. Het doel van het convenant is om bezoekers van de bij de VNPF en VVEM aangesloten muzieklocaties op een voor het gehoor veilige manier van de muziek te kunnen laten genieten. De muzieksector is de afgelopen jaren al actief geweest op het gebied van geluids-management en het beperken van het risico op gehoorschade door harde muziek bij bezoekers en werknemers. De VNPF en de VVEM zorgen er op basis van het convenant voor dat hun leden de geluidemissies beperken tot een equivalent gemiddeld geluidsniveau van maximaal 103 dB (A) gemeten aan de mengtafel (front of house, FOH) over een periode van 15 minuten op een hoogte van 2 meter boven de vloer. 4.8 Beoordeling geluidsniveaus Voor de beoordeling van het geluidsniveau zijn de ter plaatse van omliggende geluidsgevoelige bestemmingen optredende immissiewaarden berekend, omdat dit het niveau is dat onder gunstige meteo-omstandigheden optreedt. Voor evenementen wordt geen niveau berekend wat gemiddeld voorkomt in een jaar, zoals voor bedrijven wordt gedaan, omdat evenementen incidenteel plaatsvinden.
In dit onderzoek is voor de berekening van het geluid vanwege evenementen daarom ook geen bedrijfsduurcorrectie toegepast. In overeenkomst met recente jurisprudentie, wordt het geluidsniveau voor de evenementen met een luidruchtig karakter getoetst aan de grenswaarde van 75 dB(A)/90 dB(C). Voor evenementen wordt het maximale geluidsniveau niet berekend, omdat piekgeluiden geen onderdeel vormen van het beoordelingskader.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
De evenementen zonder luidruchtig karakter en de opbouw en afbraak werkzaamheden, dienen te voldoen aan een etmaalwaarde van 50 dB(A), overeenkomstig de algemeen aanvaardbare grenswaarden voor geluid vanuit het Activiteitenbesluit milieubeheer. Deze activiteiten vallen buiten de 12-dagen regeling voor evenementen. 4.9 Overweging toepassen straffactor voor muziekgeluid De toeslagfactor voor muziekgeluid is in de meet- en rekenvoorschriften voor industrielawaai ontwikkeld, voor situaties waar omwonenden voortdurend tegen geluid vanuit industrieën en inrichtingen beschermd moeten worden. Aangezien evenementen incidentele activiteiten zijn, wordt deze straffactor in dit onderzoek niet toegepast. 4.10 Meten geluid bij evenementen Voor de naleving van geluidsvoorschriften van evenementen dient het geluidsniveau te worden gemeten. Er zijn verschillende mogelijkheden om dit vast te stellen. DGMR heeft bij diverse evenementen immissiemetingen verricht, om het geluid te monitoren. Daarbij kan zowel het geluid op de gevel als in het Front Of House, dichtbij het podium worden vastgesteld. Geluidsuitbreiding over zeer grote afstanden is moeilijk voorspelbaar, ook met behulp van een akoestisch rekenmodel.
Er zijn diverse factoren die van invloed zijn op het geluidsniveau, zoals de afmeting van het publieksvlak, de bodem en de podium- en luidsprekeropstelling, waardoor er altijd variaties mogelijk blijven in de berekeningen.
17
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Ook kunnen als gevolg van de dynamiek van de muziek, variaties optreden in de equivalente geluidsdrukniveaus (Leq) op het evenemententerrein en in de nabije woonomgeving. Daarnaast hebben wind- en temperatuurverschillen een relevante invloed op de overdracht van het geluid. Geluidsmetingen op grote afstand zijn daardoor gevoeliger voor afwijking door omgevingsfactoren, dan op korte afstand van de bron. 4.11 Verkeersaantrekkende werking Voor het beoordelen van de verkeersaantrekkende werking voor evenementen zijn er op basis van weten regelgeving of beleidsstukken geen normen vastgesteld. Voor een inrichting, waarbij iedere dag hinder vanwege het verkeer wordt veroorzaakt, wordt getoetst aan de voorkeursgrenswaarde van 50 dB(A) en een maximale grenswaarde van 65 dB(A)6. Aangezien evenementen met meer dan 5.000 bezoekers maximaal 10 keer per jaar worden georganiseerd, vindt de gemeente Overbetuwe het aanvaardbaar om aan een minder strenge norm te toetsen. In dit onderzoek wordt uitgegaan van een grenswaarde van 65 dB(A), omdat dit de maximale ontheffingswaarde is bij bestemmingsplannen voor de verkeersaantrekkende werking7. Aangezien de frequentie van de evenementen ten opzichte van een reguliere bedrijfssituatie veel lager is, zal er bij een beperkte overschrijding of het voldoen aan deze norm, naar de inzichten van de gemeente Overbetuwe geen sprake zijn van onduldbare hinder.
wegverkeer van en naar de inrichting; beoordeling in het kader van de vergunningverlening op basis van de Wet milieubeheer'. 7 Zie voor uitleg: Bijlage 5 VNG-publicatie Bedrijven en milieuzonering
18
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
6 Gebaseerd op de circulaire van 29 februari 1996 van de Minister van VROM, getiteld ‘Geluidhinder veroorzaakt door het
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
5. Overdrachtsberekening De geluidsoverdracht van bronnen naar rekenpunten is berekend met het DGMR-computerprogramma Geomilieu (Versie 3.10) dat is gebaseerd op methode II.8 overeenkomstig de Handleiding meten en rekenen Industrielawaai, 1999 en het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012, standaardrekenmethode II voor wegverkeerslawaai (RMG2012). In de berekening wordt met alle relevante factoren rekening gehouden, zoals onder andere afstandsreductie, afscherming door gebouwen, hoogteverschillen en bodem- en luchtdemping. 5.1 Bronnen 5.1.1 Muziekevenementen Bij de simulatie van de evenementen wordt ervan uitgegaan dat de luidsprekers bestaan uit line-arrays. Op basis van vergelijkbare evenementen heeft DGMR vastgesteld dat de gemiddelde hoogte van de boxen 6 meter is. Bij line-arrays wordt de geluidsemissie van de speakers naar de achterzijde en zijkanten beperkt, vergeleken met de voorzijde. Het bronvermogen van de luidsprekers is daarom met 11 dB vermindert naar de achterzijde met een openingshoek van 200 graden. Alle luidsprekers zijn als puntbron ingevoerd. Het effect van het concentreren van de geluidsenergie op het publieksvlak (door het geluid naar beneden te richten) kan modelmatig niet goed worden vertaald. Hierdoor worden de geluidsniveaus op het publieksvlak door het rekenmodel onderschat.
5.1.2 Kermis Het kermisterrein is gemodelleerd door bij iedere attractie diverse puntbronnen te plaatsen, welke de meest logische positie van de luidsprekers vertegenwoordigt. Binnen het model is rekening gehouden met de aard van de attractie en de uitstralingsrichting van de luidsprekers. Daarnaast is bij deze luidsprekers een reductie vanwege de richtingsafhankelijkheid van 10 dB naar de achterzijde toegepast. De gekozen richtwerking van de luidsprekers is naar zowel de voor- als de achterzijde 180 graden.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
5.1.3 Verkeersaantrekkende werking De voertuigen die van en naar de parkeerplaatsen rond het evenemententerrein rijden, zijn ingevoerd als wegverkeerslawaaibron met behulp van de verkeersmodule van Geomilieu. Auto’s, Kiss & Ride en taxi’s zijn ingevoerd als lichte motorvoertuigen en touringcars en P+R bussen als zware motorvoertuigen. De P+R bussen rijden binnen de bebouwde kom en hebben daarom een snelheid van 50 km/u. De overige voertuigen rijden in het projectgebied buiten de bebouwde kom en hebben daarom een snelheid van 80 km/u. 5.2 Objecten en bodemgebieden De objecten zijn ingevoerd uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Er is uitgegaan van een standaard bodemfactor van 1,0. Verharde gebieden zijn apart in het model ingevoerd met factor 0. Een overzicht van de bodemgebieden staat in bijlage 2.3 5.3 Rekenpunten In het model zijn alleen de geluidsgevoelige objecten onderzocht, volgens de definitie van de Wet geluidhinder. De uitbreidingsplannen van de wijk Schuytgraaf zijn ook opgenomen in het onderzoek, omdat hiervoor het bestemmingsplan is vastgesteld. Voor deze toekomstige woningen is het geluidsniveau op de grens van het bebouwingsvlak berekend. Daarnaast is ook een toetspunt geplaatst op het gebouw van buitenschoolse opvang Landerij De Park.
19
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
In dit onderzoek is het gebouw beoordeeld als geluidsgevoelige bestemming, omdat het pand wordt gebruikt voor buitenschoolse opvang en hiervoor een omgevingsvergunning is verleend. Het gebouw heeft een maatschappelijke bestemming, waardoor het voor meerdere (geluidsgevoelige) bestemmingen kan worden gebruikt. In het model zijn eventuele reflecties, tegen een direct achter het punt gelegen gevel, buiten beschouwing gelaten, waardoor alleen de invallende geluidsniveaus zijn berekend. De ligging van alle punten is weergegeven in de figuren van bijlage 2.1.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
20
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
6. Resultaten In dit hoofdstuk staan de resultaten van de geluidsberekeningen. In paragraaf 6.1 staan de resultaten voor de vijf scenario’s in dB(A). In paragraaf 6.2 staan de omgerekende geluidsniveaus van de evenementen in dB(C). De resultaten van de verkeersaantrekkende werking staan in paragraaf 6.3. 6.1 Resultaten evenementen dB(A) 6.1.1 scenario 1: 100 dB(A) dancespectrum In tabel 7 staat een overzicht van de berekende immissiewaarden dB(A) voor de geluidsgevoelige objecten in de omgeving van het terrein. Voor een overzichtelijke presentatie van de resultaten is er een selectie gemaakt op basis van het geluidsniveau en de spreiding in de omgeving, op een hoogte van 5 meter. Voor de Park 4 staat het geluidsniveau ook op een hoogte van 1,5 meter weergegeven. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 3. tabel 7: rekenresultaten immissiewaarden scenario 1 in dB(A) Punt
Locatie
013 015 016 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 (h: 1,5 m) De Park 4 (h: 5m) Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122 Grote Molenstraat 124
037 039
Geluidsniveau Li dB(A) Scenario 1 Toetswaarde 70 75 69 75 71 75 70 75 70 75 70 75 73 75 72 75 71 75 62 75 58 75 68 75 68 75 78 75 72 72
75 75
Overschrijding 3 -
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Het hoogste geluidsniveau van 78 dB(A) is vastgesteld op toetspunt 36 op een hoogte van 5 meter. De grenswaarde van 75 dB(A) wordt alleen op toetspunt 36 met 3 dB overschreden. Voor zes woningen en de buitenschoolse opvang is er een hoger geluidsniveau dan 70 dB(A) berekend. Voor het bebouwingsvlak van de toekomstige uitbreiding van de wijk Schuytgraaf in Arnhem (toetspunt 034), is een geluidsniveau van 68 dB(A) berekend, op een hoogte van 5 meter. Het geluidsniveau op de rand van de bebouwde kom van Elst (toetspunt 008), is maximaal 64 dB(A). Het verschil tussen het geluidsniveau op de bebouwing bij Arnhem en Elst is ondanks het verschil in afstand minimaal, doordat de geluidsuitstraling van het podium naar het zuiden gericht is. Op basis van de resultaten is met behulp van een geluidscontour ook bepaald wat het geluidsniveau is, als het podium aan de oost- west- of zuidzijde van het Kasteelterrein wordt gebouwd. De waarde van 70 dB(A) zal bij alle drie opstellingen, met name in een groot aantal toekomstige woningen in de wijk Schuytgraaf worden overschreden (toetspunten 33, 34 en 35). Op basis daarvan kan geconcludeerd worden dat een gewijzigde podiumopstelling voor een evenement met het geluidsniveau van 100 dB(A) op 25 meter afstand, zal leiden tot overschrijding van de redelijkerwijs te stellen geluidsnormen.
21
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Ook is de afstand bepaald waarop het geluidsniveau de grenswaarde op het festivalterrein van 103 dB(A) passeert, door toetspunten (103 t/m 107) op 1,5 meter hoogte rondom het podium te plaatsen. Hiermee is bepaald dat binnen een afstand van 18 meter vanaf de boxen het geluidsniveau op het terrein hoger kan zijn dan 103 dB(A). Op basis van het convenant preventieve gehoorschade muzieksector mag het equivalent gemiddelde geluidsniveau maximaal 103 dB (A) gemeten aan de mengtafel (front of house, FOH) zijn. 6.1.2 Scenario 2 100 dB(A) popspectrum In tabel 8 staat een overzicht van de berekende immissiewaarden dB(A) voor de geluidsgevoelige objecten in de omgeving van het terrein, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 3. tabel 8: rekenresultaten immissiewaarden scenario 2 in dB(A) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(A) Scenario 2 Toetswaarde 69 75 68 75 70 75 69 75 69 75 72 75 71 75 71 75 61 75 57 75 67 75 67 75 78 75 72
75
Overschrijding 3 -
Het hoogste geluidsniveau van 78 dB(A) is vastgesteld op toetspunt 36 op een hoogte van 5 meter. De grenswaarde van 75 dB(A) wordt alleen op toetspunt 36 met 3 dB overschreden. 6.1.3 Scenario 3 90 dB(A) dancespectrum In tabel 9 staat een overzicht van de berekende immissiewaarden dB(A) voor de geluidsgevoelige objecten in de omgeving van het terrein, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 3.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
22
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
tabel 9: rekenresultaten immissiewaarde scenario 3 in dB(A) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(A) Scenario 3 Toetswaarde 59 75 59 75 60 75 60 75 60 75 63 75 62 75 61 75 51 75 47 75 57 75 57 75 68 75 62
75
Overschrijding -
De grenswaarde van 75 dB(A) wordt op geen enkel toetspunt overschreden. Het hoogste geluidsniveau van 68 dB(A) is vastgesteld op toetspunt 036, op een hoogte van 5 meter. Op basis van de resultaten is met behulp van een geluidscontour ook bepaald wat het geluidsniveau is, als het podium aan de oost- west- of zuidzijde van het Kasteelterrein wordt gebouwd. De grenswaarde van 70 dB(A) wordt dan op geen enkele geluidsgevoelige bestemming overschreden. Bij evenementen met een bronvermogen van 90 dB(A) op 25 meter afstand, is het daarom mogelijk om een andere podiumopstelling te gebruikten. Daarnaast is de afstand bepaald waarop het geluidsniveau de grenswaarde voor het festivalterrein van 103 dB(A) passeert. Binnen een afstand van 3 meter vanaf de boxen kan het geluidsniveau op het terrein hoger zijn dan 103 dB(A) (toetspunt 109 en 110). 6.1.4 Scenario 4 90 dB(A) popspectrum In tabel 10 staat een overzicht van de berekende immissiewaarden dB(A) voor de geluidsgevoelige objecten in de omgeving van het terrein, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 3.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
tabel 10: rekenresultaten immissiewaarde scenario 4 in dB(A) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(A) Scenario 4 Toetswaarde 58 75 58 75 59 75 59 75 59 75 62 75 61 75 60 75 51 75 46 75 57 75 57 75 68 75 61
75
Overschrijding -
23
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
De grenswaarde van 75 dB(A) wordt op geen enkel toetspunt overschreden. Het hoogste geluidsniveau van 68 dB(A) is vastgesteld op toetspunt 036, op een hoogte van 5 meter. Het verschil met scenario 3, waarbij het geluidsniveau met hetzelfde bronvermogen op basis van het dancespectrum is berekend, is 0 tot 2 dB. Lage tonen, die hoger zijn bij een dancespectrum, worden minder gedempt over een grote afstand. Daardoor is er bij de toepassing van het popspectrum, voor de toetspunten die verder van het podium liggen, een lager geluidsniveau berekend, in verhouding tot scenario 3. Deze verschillen van maximaal 2 dB, zijn nauwelijks waarneembaar voor omwonenden. 6.1.5 Scenario 5 Kermis In tabel 11 staat een overzicht van de berekende immissiewaarden dB(A) voor de geluidsgevoelige objecten in de omgeving van het terrein, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 3. tabel 11: rekenresultaten immissiewaarde scenario 5 in dB(A) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(A) Scenario 5 Toetswaarde 37 75 34 75 36 75 35 75 35 75 38 75 37 75 36 75 36 75 33 75 33 75 41 75 46 75 37
75
Overschrijding -
De grenswaarde van 75 dB(A), wordt op geen enkel toetspunt overschreden. Het hoogste geluidsniveau van 46 dB(A) is berekend voor toetspunt 036, op een hoogte van 5 meter. Bij de kermis zijn in vergelijking met de andere evenementen hogere geluidsniveaus aan de noordzijde vastgesteld, omdat hierbij de luidsprekers niet alleen naar het zuiden zijn gericht. 6.2 Resultaten evenementen dB(C)
24
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
6.2.1 Scenario 1 100 dB(A) dancespectrum In tabel 12 volgt hetzelfde overzicht als de immissiewaarden in paragraaf 6.1, waarbij de berekende geluidsniveaus zijn weergegeven in dB(C), op een hoogte van 5 meter. Deze waarden zijn vastgesteld door de berekende spectrale waarden in dB(A) om te rekenen naar de waarden met een C-filter. De rekenbladen zijn ook opgenomen in bijlage 4.
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
tabel 12: rekenresultaten immissiewaarde scenario 1 in dB(C) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(C) Scenario 1 Toetswaarde 85 90 85 90 86 90 85 90 86 90 87 90 87 90 86 90 75 90 73 90 83 90 81 90 92 90 87
Overschrijding 2
90
-
Het hoogste geluidsniveau van 92 dB(C) is berekend voor toetspunt 036. De grenswaarde van 90 dB(C) wordt hierbij alleen op dit toetspunt met 2 dB overschreden. Het verschil met de dB(A) waarde is 14 dB op dit toetspunt. 6.2.2 Scenario 2 100 dB(A) popspectrum In tabel 13 staan de immissiewaarden voor scenario 2 weergegeven in dB(C), op een hoogte van 5 meter. De rekenbladen zijn ook opgenomen in bijlage 4.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
tabel 13: rekenresultaten immissiewaarde scenario 2 in dB(C) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(C) Scenario 2 Toetswaarde 79 90 78 90 79 90 79 90 79 90 81 90 81 90 80 90 69 90 67 90 77 90 75 90 86 90 81
Overschrijding -
90
-
Het hoogste geluidsniveau van 86 dB(C) is berekend voor toetspunt 036. De grenswaarde van 90 dB(C) wordt hierbij niet overschreden. Het verschil met de dB(A) waarde is 8 dB op dit toetspunt. Het verschil tussen de dB(A) en dB(C) waarde van scenario 1, waarbij het geluidsniveau met het dancespectrum is berekend, is 6 dB groter dan bij scenario 2. Dit is te verklaren doordat bij de berekening van het totale geluidsniveau van dB(C) waarden, lagere tonen sterker worden meegewogen. 6.2.3 Scenario 3 90 dB(A) dancespectrum In tabel 14 staan de immissiewaarden voor scenario 3 weergegeven in dB(C), op een hoogte van 5 meter. De rekenbladen zijn ook opgenomen in bijlage 4.
25
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
tabel 14: rekenresultaten immissiewaarde scenario 3 in dB(C) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(C) Scenario 3 Toetswaarde 75 90 74 90 75 90 75 90 75 90 77 90 76 90 76 90 65 90 63 90 73 90 70 90 81 90 77
Overschrijding -
90
-
Het hoogste geluidsniveau van 81 dB(C) is berekend voor toetspunt 036. De grenswaarde van 90 dB(C) wordt hierbij niet overschreden. Het verschil met de dB(A) waarde op dit toetspunt is 13 dB. 6.2.4 Scenario 4 90 dB(A) popspectrum In tabel 15 staan de immissiewaarden voor scenario 4 weergegeven in dB(C), op een hoogte van 5 meter. De rekenbladen zijn ook opgenomen in bijlage 4. tabel 15: rekenresultaten immissiewaarde scenario 4 in dB(C) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(C) Scenario 4 Toetswaarde 68 90 68 90 69 90 69 90 69 90 71 90 70 90 70 90 59 90 57 90 67 90 65 90 75 90 71
Overschrijding -
90
-
6.2.5 Scenario 5 kermis In tabel 16 staan de immissiewaarden voor scenario 5 weergegeven in dB(C), op een hoogte van 5 meter. De rekenbladen zijn ook opgenomen in bijlage 4.
26
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Het hoogste geluidsniveau van 75 dB(C), is berekend voor toetspunt 036, op een hoogte van 5 meter. De grenswaarde van 90 dB(C) wordt niet overschreden. Het verschil met de dB(A) waarde op dit toetspunt is 7 dB. Het verschil tussen de dB(A) en dB(C) waarde van scenario 3, waarbij het geluidsniveau met het dancespectrum is berekend, is 6 dB groter dan bij scenario 4. Dit is te verklaren doordat bij de berekening van het totale geluidsniveau van dB(C) waarden, lagere tonen sterker worden meegewogen.
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
tabel 16: rekenresultaten immissiewaarde scenario 5 in dB(C) Punt
Locatie
013 015 016 018 019 020 021 022 024 031 032 034 036
1e Weteringsewal 5 Grote Molenstraat 155 De Park 4 Grote Molenstraat 157 Grote Molenstraat 159 Grote Molenstraat 120 Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 165 Zesseling 12 Rijksweg Noord 123 Raaijestraat 2 Bebouwingsvlak Schuytgraaf (2) Buitenschoolse opvang Landerij De Park Grote Molenstraat 122
037
Geluidsniveau Li dB(C) Scenario 5 Toetswaarde 51 90 50 90 51 90 51 90 51 90 53 90 51 90 51 90 50 90 50 90 49 90 55 90 59 90 52
90
Overschrijding -
Het hoogste geluidsniveau van 59 dB(C) is berekend voor toetspunt 36 op een hoogte van 5. De grenswaarde van 90 dB(C) wordt niet overschreden. Het verschil met de dB(A) waarden op dit toetspunt is 13 dB. 6.3 Resultaten Verkeersaantrekkende werking 6.3.1 Evenement 500 bezoekers In tabel 17 staan de resultaten van de verkeersaantrekkende werking voor een evenement met 500 bezoekers weergegeven. Voor een overzichtelijke presentatie van de resultaten staan alleen de maatgevende woningen in de tabel, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 5. tabel 17: rekenresultaten verkeersaantrekkende werking evenement 500 bezoekers Punt
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
015 018 043
Locatie
Grote Molenstraat 155 Grote Molenstraat 157 De Park 4 (2)
Geluidsniveau dagperiode dB(A) Verkeersaantrekkende Toetswaarde werking 49 65 43 65 50 65
Overschrijding -
Het hoogste geluidsniveau als gevolg van de verkeersaantrekkende werking voor een evenement met 500 bezoekers van 50 dB(A), is berekend voor toetspunt 043. Hiermee wordt de toetswaarde van 65 dB(A) niet overschreden. 6.3.2 Evenement 20.000 bezoekers scenario 1 In tabel 18 staan de resultaten van de verkeersaantrekkende werking voor een evenement met 20.000 bezoekers voor scenario 1 weergegeven. Voor een overzichtelijke presentatie staan alleen de maatgevende woningen in de tabel, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 5.
27
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
tabel 18: rekenresultaten verkeersaantrekkende werking evenement 20.000 bezoekers Punt
Locatie
021 038 040 041 042
Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 171 Rijksweg Noord 129 Rijksweg Noord 113 (2) Rijksweg Noord 119 (2)
Geluidsniveau dag/nachtperiode dB(A) Verkeersaantrekkende werking Toetswaarde 55/56 65/55 58/59 65/55 56/58 65/55 55/57 65/55 52/54 65/55
Overschrijding -/1 -/4 -/3 -/2 -/-
Uit de resultaten blijkt dat de grenswaarde voor de verkeersaantrekkende werking op meerdere toetspunten in de nachtperiode wordt overschreden. De hoge geluidsniveaus treden op langs alle hoofdroutes (west, noord en zuid). De beperkte overschrijding van het geluidsniveau in de nachtperiode vanwege het verkeer voor een evenement met 20.000 bezoekers wordt acceptabel geacht, waardoor er geen onderzoek naar maatregelen noodzakelijk is. In deze situatie kan een beperkte overschrijding van de norm worden toegestaan, omdat de aangegeven grenswaarde van 55 dB(A) voor de nachtperiode de maximale norm voor bedrijven is, die het volledige jaar in bedrijf mogen zijn. De berekening is een worst-case scenario voor een evenement met 20.000 bezoekers, dat maximaal 4 dagen per jaar wordt georganiseerd. Andere grootschalige evenementen, die in totaal maximaal 6 dagen per jaar gehouden worden hebben veel minder bezoekers, waardoor het geluidsniveau vanwege het verkeer lager zal zijn. Daarnaast zal een deel van deze evenementen niet op een laat tijdstip eindigen, waardoor het verkeer niet in de nachtperiode vertrekt. Verder is de hinder van het verkeer per evenement van korte duur, omdat bezoekers vooral in het eerste uur na afloop van het evenement vertrekken. Zij worden daarbij begeleid door stewards, die zorgen voor een rustige verkeersafwikkeling.
6.3.3 Evenement 20.000 bezoekers scenario 2 In tabel 19 staan de resultaten van de verkeersaantrekkende werking voor een evenement met 20.000 bezoekers voor scenario 2 weergegeven. Voor een overzichtelijke presentatie staan alleen de maatgevende woningen in de tabel, op een hoogte van 5 meter. De rekenresultaten zijn ook opgenomen in bijlage 5. tabel 19: rekenresultaten verkeersaantrekkende werking evenement 20.000 bezoekers Locatie
021 038 040 041 042 044
Grote Molenstraat 163 Grote Molenstraat 171 Rijksweg Noord 129 Rijksweg Noord 113 (2) Rijksweg Noord 119 (2) Romeinenveld 22 (2)
Geluidsniveau dag/nachtperiode dB(A) Verkeersaantrekkende werking Toetswaarde 55/56 65/55 58/59 65/55 54/55 65/55 53/54 65/55 50/52 65/55 47/49 65/55
Overschrijding -/1 -/4 -/-/-/-/-
Uit de resultaten blijkt dat de grenswaarde voor de verkeersaantrekkende werking op meerdere toetspunten in de nachtperiodeperiode wordt overschreden. De hoge geluidsniveaus treden alleen op langs de westelijke hoofdroute. De lagere geluidsniveaus op de noordelijke en zuidelijke route zijn te verklaren doordat er minder auto’s op deze routes rijden, omdat bezoekers op andere locaties parkeren. Er is geen overschrijding vanwege de P+R bussen (toetspunt 044). Bij de resultaten van scenario 1 (paragraaf 6.3.2) staat omschreven waarom de beperkte overschrijding in de nachtperiode acceptabel wordt geacht. Bij scenario 2 zijn de waarden lager dan bij het eerste scenario, waardoor ook de hinder in de directe omgeving van het evenemententerrein als gevolg van het verkeer minder zal zijn.
28
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Punt
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
7. Conclusie en aanbevelingen De gemeente Overbetuwe heeft het voornemen om de organisatie van verschillende evenementen in het deelgebied ‘De Park’ in Park Lingezegen planologisch toe te staan. Voor de vaststelling van het bestemmingsplan van het evenemententerrein De Park, heeft de Parkorganisatie DGMR gevraagd om de geluidseffecten van verschillende evenementen te berekenen. Om een inschatting van diverse activiteiten te kunnen maken, is het geluidsniveau ter plaatse van de omliggende woonbebouwing voor een vijftal scenario’s berekend. De berekende immissiewaarden zijn vervolgens getoetst aan grenswaarden, die op basis van recente jurisprudentie zijn vastgesteld. Resultaten Evenementen De hoogste immissiewaarden zijn voor de muziekevenementen op toetspunt 020 en 036 berekend. Deze woning en de buitenschoolse opvang liggen het dichtst bij het evenemententerrein aan de zuidzijde, waarnaar de luidsprekers van het podium zijn gericht. De grenswaarde van 75 dB(A) wordt alleen voor de buitenschoolse opvang bij scenario 1 en 2 overschreden. Voor zes woningen en de buitenschoolse opvang is er een hoger geluidsniveau dan 70 dB(A) berekend. Bij scenario 1 en 2 zijn met name hoge geluidsniveaus vastgesteld voor de woningen die aan de zuidkant op enige afstand van het terrein liggen.
De berekende geluidsniveaus van de kermis (scenario 5) zijn lager, in vergelijking met de overige evenementen. Het hoogste geluidsniveau voor de kermis is berekend op het bebouwingsvlak aan de noordzijde, waar in de toekomst woningen worden gebouwd.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Verkeersaantrekkende werking De grenswaarde van het geluidsniveau voor de verkeersaantrekkende werking wordt voor een evenement met maximaal 500 bezoekers niet overschreden. Voor een evenement met 20.000 bezoekers is er voor zowel scenario 1 (met gebruik P2), als voor scenario 2 (zonder gebruik P2), voor een aantal woningen in de nachtperiode een geluidsniveau boven de grenswaarde berekend. Aangezien de overschrijding maximaal 4 dB is en deze aan het begin van de nachtperiode voor beperkte duur en maximaal 4 dagen per jaar wordt veroorzaakt, wordt het geluidsniveau als gevolg van het verkeer acceptabel geacht voor evenementen. Het verwachte geluidsniveau vanwege het verkeer van overige grootschalige evenementen zal lager zijn, omdat hier minder bezoekers zullen komen. Analyse resultaten Evenementen Er is een verschil tussen de scenario’s waarbij het geluidsniveau met een dance- of popspectrum is berekend. Bij woningen die op grotere afstand liggen is bij het dancespectrum een 0 tot 2 dB hoger geluidsniveau berekend, dan bij het popspectrum. Lage tonen, die hoger zijn bij een dancespectrum, worden minder gedempt over een grote afstand. Daardoor is er bij de toepassing van het popspectrum, voor de toetspunten die verder van het podium liggen, een lager geluidsniveau berekend, in verhouding tot scenario 3, waarbij het dancespectrum is toegepast.
Deze verschillen van 1 à 2 dB zijn echter nauwelijks waarneembaar voor de omgeving. Extra hinderbeleving van muziekfeesten met veel lage bastonen, zal daarom voornamelijk door de muzieksoort worden veroorzaakt. De uitkomsten van dB(C) waarden zijn bij een dancespectrum in verhouding tot de dB(A) waarden hoger dan bij het popspectrum, omdat bij de berekening van het totale geluidsniveau van dB(C) waarden, lagere tonen sterker worden meegewogen. Verder heeft de richtingswerking een belangrijke invloed op het geluidsniveau. Er zijn vooral hoge niveaus aan de zuidzijde van het festivalterrein berekend, omdat de speakers naar het zuiden zijn gericht.
29
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Opbouw en afbraak Op basis van de berekende geluidsniveaus wordt er verwacht dat het tijdgemiddelde geluidsniveau bij het opbouwen en afbreken van voorzieningen op het evenemententerrein in de dag- en avondperiode niet hoger is dan de grenswaarde van 50 dB(A). In de nachtperiode vinden geen opbouw- en/of afbraakwerkzaamheden plaats. Bij een kermis, waar meerdere bronnen van 96 dB(A) staan, is het geluidsniveau lager dan 50 dB(A) op het dichtstbijzijnde toetspunt (buitenschoolse opvang). Het opbouwen en afbreken van voorzieningen zal minder geluid maken dan een kermis, waardoor er als gevolg van deze werkzaamheden geen onaanvaardbare hinder op geluidgevoelige bestemmingen ontstaat. Aanbevelingen Het is belangrijk dat evenementen worden geaccepteerd door de omgeving. De acceptatie is afhankelijk van veel (vaak niet-akoestische) factoren. Het is daarom van belang dat in een planologische evenementenregeling alle factoren in samenhang worden afgewogen en dat de gemeente Overbetuwe hiervoor duidelijke hanteerbare regels in het bestemmingsplan en in vergunningen stelt. Dance-evenementen Op basis van de berekende geluidsniveaus en de niet-akoestische factoren heeft de gemeente besloten om geen dance evenementen op het evenemententerrein toe te staan. In dit onderzoek is aangetoond dat de lage bastonen bij een gelijk geluidsniveau een veel hogere dB(C) waarde tot gevolg hebben.
De lage bastonen worden door veel mensen als extra hinderlijk ervaren. Daarnaast is de hinderbeleving bij dance evenementen groter, omdat er minder maatschappelijke acceptatie is. Het niet toestaan van dance evenementen kan in het bestemmingsplan geregeld worden door voorwaarden op te nemen voor de aanvaardbare geluidsnormen voor de beide dosismaten dB(A) en dB(C). Door een strenge dB(C)geluidsnorm te stellen, in combinatie met het beperken van de bastonen, kan het houden van danceevenementen worden voorkomen.
Als deze jurisprudentie wordt gevolgd, zal een geluidsniveau op het beoogde evenemententerrein van 100 dB(A) (op 25 meter afstand van het podium) mogelijk zijn. Een hoger bronvermogen dan 100 dB(A) zal leiden tot een overschrijding van de grenswaarden, omdat de geluidsniveaus die zijn berekend voor woningen slechts 2 á 3 dB lager zijn dan de normen van 75 dB(A). Voor muziekevenementen moeten dan de locatie van het podium en de richting van de luidsprekers worden aangehouden, zoals deze in bijlage 1.1 zijn weergegeven. Indien hiervan wordt afgeweken, dient bij het aanvragen van de evenementvergunning, met een akoestisch onderzoek aangetoond te worden dat aan de grenswaarden wordt voldaan.
30
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Geluidsniveau Er bestaat geen landelijk vastgestelde regelgeving en kwantificering over de aanvaarbaarheid van geluidsniveaus veroorzaakt door evenementen in de buitenlucht en de beïnvloeding daardoor van het woon- en leefklimaat. Het geluidsniveau, de duur, de frequentie en het type muziek zijn de belangrijkste factor voor de hinder in de omgeving. Uit recente jurisprudentie volgt dat gemeenten het voorkomen van ‘onduldbare hinder’ als uitgangspunt moeten nemen bij de beoordeling van geluidseffecten vanwege evenementen. Uit de uitspraken volgt dat de geluidsnorm van 75 dB(A) voor de dag- en avondperiode, zoals genoemd in de nota “Evenementen met een luidruchtig karakter” van de Inspectie Milieuhygiëne Limburg, van januari 1996 (Nota Evenementen), in algemene zin geldt voor de begrenzing van ‘onduldbare hinder’.
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Buitenschoolse opvang Het grootste deel van de evenementen zal buiten de openingstijden (ma t/m vr. 07.00 – 18.00) van de buitenschoolse opvang worden georganiseerd. Het is aan te bevelen om bij de planning van evenementen rekening te houden met de buitenschoolse opvang. Het organiseren van een kermis lijkt daarom minder geschikt op dit terrein, omdat hierbij over een groot deel van de dagperiode geluidsoverlast wordt veroorzaakt. Het lijkt niet mogelijk om een evenement met een hoger bronvermogen dan 100 dB(A) tijdens de openingstijden (07.00 – 18.00) van de buitenschoolse opvang te organiseren, omdat het berekende geluidsniveau hoger is dan de grenswaarde van 75 dB(A). Voor de evenementen met een lager bronvermogen (90 dB(A) op 25 meter afstand) wordt de grenswaarde van 70 dB(A) bij de buitenschoolse opvang niet overschreden. Overige evenementen waarbij muziek te horen is, zullen moeten voldoen aan een etmaalwaarde van 50 dB(A), tijdens de openingstijden van de opvang. Podiumopstelling Voor evenementen met een bronvermogen van 100 dB(A) op 25 meter afstand lijkt het niet mogelijk om een aangepaste podiumopstelling te gebruiken, omdat hierdoor de grenswaarde op vele geluidsgevoelige bestemmingen aan de noordzijde wordt overschreden.
Bij evenementen met een bronvermogen van 90 dB(A) op 25 meter afstand, is het wel mogelijk om te variëren met de indeling van het terrein, omdat dan de grenswaarden niet worden overschreden. Bij het aanvragen van een evenementenvergunning zal op basis van de podiumopstelling en het gebruikte materieel, door organisatoren moeten worden aangetoond dat het geluidsniveau voldoet aan de geluidsvoorschriften die in het bestemmingsplan zijn gesteld.
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
Bepaling binnenniveau Voor zes woningen en de buitenschoolse opvang is er in dit onderzoek voor type 1 evenementen een hoger geluidsniveau dan 70 dB(A) berekend. Aan de eigenaren van deze zes woningen is aangeboden om de geluidwering van de gevels, en daarmee het binnenniveau, nader te onderzoeken. Aan de eigenaar van de woning Grote Molenstraat 155, waarvoor een geluidsniveau van maximaal 69 dB(A) is berekend, is gezien de ligging in de directe omgeving van het evenemententerrein ook aangeboden het binnenniveau te onderzoeken. In het door DGMR opgestelde rapport ‘Bepaling geluidsniveau in woningen’ (kenmerk M.2015.1209.02.R001), is het onderzoek naar de geluidwering van de gevels, en daarmee het binnenniveau, beschreven. Volgens het beoordelingskader van de Nota Evenementen volgt dat bij een maximaal binnenniveau van 50 dB(A), vanwege een geringe verstoring van de spraakverstaanbaarheid, geen sprake zal zijn van onduldbare hinder. Voor de onderzochte woningen is vastgesteld dat bij een geluidsniveau van maximaal 75 dB(A) op de gevel, het binnenniveau van 50 dB(A) in twee geluidsgevoelige ruimten wordt overschreden. De geluidwering is voor deze ruimten te verbeteren door het treffen van eenvoudige maatregelen.
Wanneer deze maatregelen (in opdracht van de Parkorganisatie) zijn getroffen, kan op basis van het beoordelingskader van de Nota Evenementen, een geluidsniveau van 75 dB(A) op de gevel bij evenementen als aanvaardbaar worden geacht. Normen evenementen Voor een eenduidige handhaving en bescherming van omwonenden, wordt op basis van het uitgevoerde onderzoek en de analyse van de evenementen geadviseerd om normen op te nemen in het bestemmingsplan.
31
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Om de hinder in de omgeving te beperken is het daarnaast belangrijk om de duur en frequentie van de evenementen te regelen. Uit onderzoek naar festivalterreinen in Zwolle is gebleken dat omwonenden extra hinder ervaren, wanneer er meerdere malen per jaar een luidruchtig muziekevenement met een lange tijdsduur wordt georganiseerd. Ook het eindtijdstip is een belangrijke factor voor de mate van hinder. Het is daarom van belang om de duur en frequentie van het gebruik van het terrein per categorie evenement te bepalen. Op basis van dit onderzoek wordt daarom geadviseerd om in het bestemmingsplan de normstelling voor het beperken van geluidshinder uit tabel 20 over te nemen. tabel 20 advies normen evenementen met een luidruchtig karakter bestemmingsplan De Park Typologie evenementen in ontwerpbestemmingsplan Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Type 5
Evenementen met versterkt geluid, minimaal 10.000 en maximaal 20.000 bezoekers per dag Evenementen met versterkt geluid, minimaal 5.000 en maximaal 10.000 bezoekers per dag Evenementen met versterkt geluid, minimaal 500 en maximaal 5.000 bezoekers per dag Evenementen met versterkt geluid, maximaal 500 bezoekers per dag Evenementen zonder versterkt geluid, maximaal 500 bezoekers per dag
Scenario's DGMRrapportage Scenario 2
Aantal dgn/jr Maximaal 2x2 dgn/jr
Geluidsnormen t.p.v. geluidsgevoelige objecten Maximaal 75 dB(A) en 85 dB(C)
Scenario 4
Maximaal 3x2 dgn/jr
Maximaal 65 dB(A) en 75 dB(C)
Scenario 5
Maximaal 12 dgn/jr Onbeperkt
Maximaal 50 dB(A)
Nnvt
Geen
De periode waarop versterkte muziek ten gehore wordt gebracht, bedraagt op een evenementendag maximaal 12 uur. De eindtijden voor het ten gehore brengen van versterkte muziek zijn als volgt: Op zondag t/m donderdag: tot uiterlijk 23.00 uur, tenzij de volgende dag een feestdag betreft. Dan is een eindtijd van 00.00 uur toegestaan; Op vrijdag en zaterdag: tot uiterlijk 00.00 uur. Bij het organiseren van een evenement zal met een aanvullend akoestisch onderzoek, moeten worden aangetoond dat er voldaan wordt aan de geluidsnormen zoals deze in de tabel staan genoemd. De gemeente kan op basis van een evenementvergunning toetsen of het evenement kan worden toegestaan. Type 5 evenementen Voor type 5 evenementen zijn geen normen opgenomen, omdat deze voor de regulering van evenementengeluid, niet nader gespecificeerd hoeven te worden. Deze activiteiten moeten voldoen aan een etmaalwaarde van 50 dB(A) op alle geluidsgevoelige bestemmingen.
32
k:\doc\m\2015\120900\m2015120900r001v7.docx 05-07-2016
ing. M.H.M. (Michel) van Kesteren DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V.
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Bijlage 1 Titel
Gegevens bronnen
033 040
439200
034 037 035 038 036 041
schaal = 1 : 2148
032 024 022 023 021
029 015 030 025 026 19 028 018016 031 017 027 039
020
Bijlage 1.1
186400
Figuur bronnen
186200 Industrielawaai - IL, [Evenementen - Berekening geluidsniveau evenementen] , Geomilieu V3.10
90 m
M.2015.1209.00.R001
0m
003 001 013 007 011 008 006 012 009 014 002 004
Akoestisch onderzoek Park Lingezegen
Puntbron Toetspunt Bebouwingsgebied Bodemgebied Gebouw Hulplijn Hulpvlak
M.2015.1209.00.R001 Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park Model: Groep:
Bijlage 1.2 Lijst bronnen
Berekening geluidsniveau evenementen versie 2 (hoofdgroep) Lijst van Puntbronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL
Naam 001 002 003 004 006
Omschr. Scenario 1 voorzijde (1) Scenario 1 voorzijde (2) Scenario 1 achterzijde (1) Scenario 1 achterzijde (2) Scenario 3 voorzijde (1)
X 186282.72 186306.77 186282.71 186306.81 186284.67
Y 439296.62 439291.23 439296.65 439291.23 439296.14
Maaiveld 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Hoogte 6.00 6.00 6.00 6.00 6.00
Hdef. Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
Richt. 196.00 196.00 16.00 16.00 196.00
Hoek 160.00 160.00 200.00 200.00 160.00
Lwr 31 ------
Lwr 63 118.00 118.00 107.00 107.00 107.70
Lwr 125 127.00 127.00 116.00 116.00 116.70
Lwr 250 130.00 130.00 119.00 119.00 119.70
Lwr 500 133.00 133.00 122.00 122.00 122.70
Lwr 1k 132.00 132.00 121.00 121.00 121.70
Lwr 2k 130.00 130.00 119.00 119.00 119.70
Lwr 4k 126.00 126.00 115.00 115.00 115.70
Lwr 8k ------
007 008 009 011 012
Scenario 3 voorzijde (2) Scenario 3 achterzijde (1) Scenario 3 achterzijde (2) Scenario 4 voorzijde (1) Scenario 4 voorzijde (2)
186304.00 186284.66 186304.04 186284.69 186304.04
439291.84 439296.16 439291.85 439296.11 439291.87
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
6.00 6.00 6.00 6.00 6.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
196.00 16.00 16.00 196.00 196.00
160.00 200.00 200.00 160.00 160.00
------
107.70 96.70 96.70 100.25 100.25
116.70 105.70 105.70 113.25 113.25
119.70 108.70 108.70 118.25 118.25
122.70 111.70 111.70 121.25 121.25
121.70 110.70 110.70 122.25 122.25
119.70 108.70 108.70 121.25 121.25
115.70 104.70 104.70 117.25 117.25
------
013 014 015 016 017
Scenario 4 achterzijde (1) Scenario 4 achterzijde (2) Crazy wave voorzijde box 1 Crazy wave voorzijde box 2 Autoscooter box 1 voorzijde
186284.67 186304.07 186317.31 186327.63 186301.36
439296.13 439291.88 439178.07 439178.38 439175.57
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
6.00 6.00 3.00 3.00 3.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
16.00 16.00 0.00 0.00 315.00
200.00 200.00 180.00 180.00 180.00
------
89.25 89.25 75.99 75.99 75.99
102.25 102.25 74.99 74.99 74.99
107.25 107.25 87.99 87.99 87.99
110.25 110.25 90.99 90.99 90.99
111.25 111.25 89.99 89.99 89.99
110.25 110.25 87.99 87.99 87.99
106.25 106.25 83.99 83.99 83.99
------
018 019 020 021 022
Crazy wave box 1 achterzijde Crazy wave box 2 achterzijde Draaimolen Schiettent box 1 voorzijde Schiettent box 2 voorzijde
186317.31 186327.63 186322.19 186313.55 186320.75
439178.07 439178.38 439145.58 439196.83 439197.46
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
3.00 3.00 3.00 3.00 3.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
0.00 180.00 0.00 180.00 180.00
180.00 180.00 360.00 180.00 180.00
------
65.99 65.99 75.99 75.99 75.99
64.99 64.99 74.99 74.99 74.99
77.99 77.99 87.99 87.99 87.99
80.99 80.99 90.99 90.99 90.99
79.99 79.99 89.99 89.99 89.99
77.99 77.99 87.99 87.99 87.99
73.99 73.99 83.99 83.99 83.99
------
023 024 025 026 027
Schiettent box 1 achterzijde Schiettent box 2 achterzijde Autoscooter box 2 voorzijde Autoscooter box 3 voorzijde Autoscooter box 4 voorzijde
186313.56 186320.75 186301.36 186281.97 186281.66
439196.84 439197.46 439181.51 439181.20 439175.26
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
3.00 3.00 3.00 3.00 3.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
0.00 0.00 225.00 135.00 45.00
180.00 180.00 180.00 180.00 180.00
------
65.99 65.99 75.99 75.99 75.99
64.99 64.99 74.99 74.99 74.99
77.99 77.99 87.99 87.99 87.99
80.99 80.99 90.99 90.99 90.99
79.99 79.99 89.99 89.99 89.99
77.99 77.99 87.99 87.99 87.99
73.99 73.99 83.99 83.99 83.99
------
028 029 030 031 032
Autoscooter box 1 achterzijde Autoscooter box 2 achterzijde Autoscooter box 3 achterzijde Autoscooter box 4 achterzijde Power Jumper
186301.36 186301.36 186281.97 186281.66 186294.02
439175.57 439181.51 439181.20 439175.26 439210.12
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
3.00 3.00 3.00 3.00 3.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
135.00 45.00 315.00 225.00 0.00
180.00 180.00 180.00 180.00 360.00
------
65.99 65.99 65.99 65.99 75.99
64.99 64.99 64.99 64.99 74.99
77.99 77.99 77.99 77.99 87.99
80.99 80.99 80.99 80.99 90.99
79.99 79.99 79.99 79.99 89.99
77.99 77.99 77.99 77.99 87.99
73.99 73.99 73.99 73.99 83.99
------
033 034 035 036 037
Heli swing Ballenfontein Penalty shoot box 1 voorzijde Penalty shoot box 2 voorzijde Penalty shoot box 1 achterzijde
186246.23 186255.00 186240.06 186239.75 186240.07
439213.24 439185.50 439164.94 439161.18 439164.94
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
3.00 3.00 3.00 3.00 3.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
0.00 0.00 90.00 90.00 270.00
360.00 360.00 180.00 180.00 180.00
------
75.99 75.99 75.99 75.99 65.99
74.99 74.99 74.99 74.99 64.99
87.99 87.99 87.99 87.99 77.99
90.99 90.99 90.99 90.99 80.99
89.99 89.99 89.99 89.99 79.99
87.99 87.99 87.99 87.99 77.99
83.99 83.99 83.99 83.99 73.99
------
038 039 040 041 042
Penalty shoot box 2 achterzijde Pusher Lucky duck Casino royalw Scenario 2 voorzijde (1)
186239.75 186285.34 186275.79 186238.50 186282.72
439161.18 439151.00 439199.69 439146.17 439296.62
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
3.00 3.00 3.00 3.00 6.00
Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief
270.00 0.00 0.00 0.00 196.00
180.00 360.00 360.00 360.00 160.00
------
65.99 65.99 65.99 65.99 110.60
64.99 64.99 64.99 64.99 123.60
77.99 77.99 77.99 77.99 128.60
80.99 80.99 80.99 80.99 131.60
79.99 79.99 79.99 79.99 132.60
77.99 77.99 77.99 77.99 131.60
73.99 73.99 73.99 73.99 127.60
------
043 044 045
Scenario 2 voorzijde (2) Scenario 2 achterzijde (1) Scenario 2 achterzijde (2)
186306.77 186282.71 186306.81
439291.22 439296.65 439291.23
0.00 0.00 0.00
6.00 6.00 6.00
Relatief Relatief Relatief
196.00 16.00 16.00
160.00 200.00 200.00
----
110.60 99.60 99.60
123.60 112.60 112.60
128.60 117.60 117.60
131.60 120.60 120.60
132.60 121.60 121.60
131.60 120.60 120.60
127.60 116.60 116.60
----
Geomilieu V3.10
2-2-2016 14:03:16
M.2015.1209.00.R001 Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park Model: Groep:
Bijlage 1.2 Lijst bronnen
Berekening geluidsniveau evenementen versie 2 (hoofdgroep) Lijst van Puntbronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL
Naam 001 002 003 004 006
Lwr Totaal 138.16 138.16 127.16 127.16 127.86
Cb(D) 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Cb(A) 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Cb(N) ------
GeenRefl. Nee Nee Nee Nee Nee
GeenDemping Nee Nee Nee Nee Nee
Type Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Groep Scenario 1 dance 100 dB(A) Scenario 1 dance 100 dB(A) Scenario 1 dance 100 dB(A) Scenario 1 dance 100 dB(A) Scenario 3 dance 90 dB(A)
007 008 009 011 012
127.86 116.86 116.86 127.61 127.61
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
------
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 3 dance 90 dB(A) Scenario 3 dance 90 dB(A) Scenario 3 dance 90 dB(A) Scenario 4 pop 90 dB(A) Scenario 4 pop 90 dB(A)
013 014 015 016 017
116.61 116.61 95.84 95.84 95.84
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
--0.00 0.00 0.00
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 4 pop 90 dB(A) Scenario 4 pop 90 dB(A) Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis
018 019 020 021 022
85.84 85.84 95.84 95.84 95.84
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis
023 024 025 026 027
85.84 85.84 95.84 95.84 95.84
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis
028 029 030 031 032
85.84 85.84 85.84 85.84 95.84
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis
033 034 035 036 037
95.84 95.84 95.84 95.84 85.84
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis
038 039 040 041 042
85.84 85.84 85.84 85.84 137.96
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00 0.00 --
Nee Nee Nee Nee Nee
Nee Nee Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 5 kermis Scenario 2 pop 100 dB(A)
043 044 045
137.96 126.96 126.96
0.00 0.00 0.00
0.00 0.00 0.00
----
Nee Nee Nee
Nee Nee Nee
Normale puntbron Normale puntbron Normale puntbron
Scenario 2 pop 100 dB(A) Scenario 2 pop 100 dB(A) Scenario 2 pop 100 dB(A)
Geomilieu V3.10
2-2-2016 14:03:16
0m
700 m schaal = 1 : 16220
001
004
003
002
438000
188000
189000
Bijlage 1.3
187000
Figuur wegen Verkeersaantrekkende werking scenario 1
005
439000
185000 186000 Wegverkeerslawaai - RMW-2012, [Evenementen - Berekening geluidsniveau VAW scenario 1] , Geomilieu V3.10
M.2015.1209.00.R001
440000
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Weg Bebouwingsgebied Bodemgebied Gebouw Hulplijn Hulpvlak
M.2015.1209.00.R001 Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park Model: Groep:
Naam 001 002 003 004 005
Bijlage 1.4 Lijst wegen Verkeers Aan Werk scenario 1
Berekening geluidsniveau VAW scenario 1 (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMW-2012 Omschr. Route Noord Route Zuid Route west Touringcar Noord Touringcar zuid
Geomilieu V3.10
Wegdek W0 W0 W0 W0 W0
X-1 187745.57 187178.48 185864.41 187743.42 187178.12
Y-1 439987.25 437722.73 438678.10 439974.26 437722.33
X-n 187026.24 187026.19 185093.65 187393.41 187393.04
Y-n 438295.61 438295.01 439849.15 438793.96 438791.68
V(LV(D)) 80 80 80 80 80
V(LV(A)) 80 80 80 80 80
V(LV(N)) 80 80 80 80 80
Totaal aantal 2864.16 2695.68 2864.16 146.88 141.12
MR(D) ------
MR(A) ------
MR(N) ------
MR(P4) ------
LV(D) 119.34 112.32 119.34 ---
LV(A) ------
LV(N) 179.01 168.48 179.01 ---
LV(P4) ------
2-2-2016 14:08:48
M.2015.1209.00.R001 Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park Model: Groep:
Naam 001 002 003 004 005
Bijlage 1.4 Lijst wegen Verkeers Aan Werk scenario 1
Berekening geluidsniveau VAW scenario 1 (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMW-2012 MV(D) ------
Geomilieu V3.10
MV(A) ------
MV(N) ------
MV(P4) ------
ZV(D) ---6.12 5.88
ZV(A) ------
ZV(N) ---9.18 8.82
ZV(P4) ------
Wegdek Referentiewegdek Referentiewegdek Referentiewegdek Referentiewegdek Referentiewegdek
Groep 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers
2-2-2016 14:08:48
007
008
0m
600 m schaal = 1 : 15410
003
001
M.2015.1209.00.R001
440000
Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park
Weg Bebouwingsgebied Bodemgebied Gebouw Hulplijn Hulpvlak
002
6 00
438000
187000
188000
Bijlage 1.5
185000 186000 Wegverkeerslawaai - RMW-2012, [Evenementen - Berekening geluidsniveau VAW scenario 2] , Geomilieu V3.10
Figuur verkeersaantrekkende werking scen 2 + 500 bez
005
004
439000
M.2015.1209.00.R001 Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park Model: Groep:
Bijlage 1.6 Lijst wegen Verkeers Aan Werk scenario 2 + 500 bez
Berekening geluidsniveau VAW scenario 2 (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMW-2012
Naam 001 002 003 004 005
Omschr. Route Noord Route zuid Route west De Park Grote Molenstraat Noord
Wegdek W0 W0 W0 W9a W0
X-1 187747.10 187181.21 185865.71 186166.73 185964.57
Y-1 439985.44 437731.36 438676.98 438968.81 438481.02
X-n 187395.02 187396.46 185093.65 185965.43 185866.64
Y-n 438797.97 438797.97 439849.15 438481.51 438674.67
V(LV(D)) 80 80 80 80 80
V(LV(A)) 80 80 80 80 80
V(LV(N)) 80 80 80 80 80
Totaal aantal 1621.72 1533.60 2864.16 322.56 161.28
MR(D) ------
MR(A) ------
MR(N) ------
MR(P4) ------
LV(D) 61.45 58.02 119.34 26.88 13.44
LV(A) ------
LV(N) 92.18 87.03 179.01 ---
006 007 008
Grote Molenstraat zuid P+ R bussen P+ R bussen keerlus
W0 W0 W0
185964.83 186472.74 186346.58
438481.66 440364.39 439901.52
186061.95 186346.61 186346.78
438291.15 439901.41 439901.38
80 ---
80 ---
80 ---
161.28 333.88 166.96
----
----
----
----
13.44 ---
----
----
Geomilieu V3.10
2-2-2016 14:09:20
M.2015.1209.00.R001 Akoestisch onderzoek Evenemententerrein De Park Model: Groep:
Bijlage 1.6 Lijst wegen Verkeers Aan Werk scenario 2 + 500 bez
Berekening geluidsniveau VAW scenario 2 (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMW-2012
Naam 001 002 003 004 005
LV(P4) ------
MV(D) ------
MV(A) ------
MV(N) ------
MV(P4) ------
ZV(D) 6.12 5.88 ----
ZV(A) ------
ZV(N) 9.18 8.82 ----
ZV(P4) ------
006 007 008
----
----
----
----
----
-13.91 6.96
----
-20.87 10.43
----
Geomilieu V3.10
Wegdek Referentiewegdek Referentiewegdek Referentiewegdek Elementenverharding in keperverband Referentiewegdek
Groep 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers 500 bezoekers 500 bezoekers
Referentiewegdek Referentiewegdek Referentiewegdek
500 bezoekers 20.000 bezoekers 20.000 bezoekers
2-2-2016 14:09:20
M.2015.1209.00.R001
Bijlage 1.7
Akoestisch onderzoek evenmententerrein De Park
Berekening uitgangspunten verkeersaantrekkende werking scenario 1 Parkeren met opening 1e Weteringsewal
Type voertuig
Aantal
Auto
2452.00
Touringcars
72.00
Taxi en Kiss & ride
880.00
Berekening aantal auto's en touringcars hoofroutes Route
Auto
Touringcar
Taxi en K&R
Noorden
Verdeling auto's over drie routes 34.00
299.20
Aantal lichte motorvoertuigen 1132.88
Invoeraantal lichte motorvoertuigen 1432.08
833.68
36.72
Zuiden
32.00
784.64
35.28
281.60
1066.24
1347.84
Westen
34.00
833.68
299.20
1132.88
1432.08
Berekening uurintensiteit auto's en touringcars hoofroutes Route Uurintensiteit lichte Uurintensiteit lichte motorvoertuigen dag motorvoertuigen nacht
Uurintensiteit touringcar dag
Uurintensiteit touringcar nacht
Noorden
119.34
179.01
6.12
9.18
Zuiden
112.32
168.48
5.88
8.82
Westen
119.34
179.01
Het aantal voertuigen staat in hoofdstuk 3 van de verkeer en vervoersanalyse van Traffic support De verdeling van de voertuigen over de drie routes staat in hoofdstuk 4.1 van Traffic Support Voor de berekening bestaat het aantal lichte motorvoertuigen uit de auto's, Taxi's en K&R De taxi's en K&R maken het dubbele aantal vervoersbewegingen, omdat zij mensen afzetten, daarom zijn deze in de kolom invoeraantal verdubbeld
M.2015.1209.00.R001