Visie Stedelijk gebied Oss-Berghem - 18 januari 2022.PDF

waardige concentratie van sport- en educatie voor het hele stedelijke gebied. Ook de

sprekend te zijn. Met extra aandacht voor voorzieningen in de nabijheid, ruimte

6.7

geledingszone tussen Berghem en Oss ontwikkelt zich steeds verder tot een hoog-

herontwikkeling van het centrum als hart van Berghem krijgt steeds meer gestalte

met de realisering van voorzieningen gecombineerd met wonen en voldoende ruimte

Binnenstedelijke herstructurering

Verschillende herstructureringslocaties bieden de kans om in het bestaande ste-

voor ontmoeten.

delijk gebied nieuwe woonmilieus toe te voegen. Ongeveer de helft van de totale

6.8

initiatieven voor transformatie naar wonen van leegstaand gebouwen of woningen.

binnenstedelijk inbreiden en uitbreiding aan de rand. Ondanks de enorme inspan-

woningbouwopgave is hier te realiseren. Verspreid over de stad zien we steeds meer

Daarnaast geeft de veroudering van woningen samen met de opgave voor verduurzaming soms aanleiding en/of kansen voor meer ingrijpende vernieuwing of herstructurering, zoals in Schadewijk.

Bij het zoeken naar geschikte woningbouwlocaties zoeken we de juiste balans tussen ning om zo veel mogelijk – ook complexe -binnenstedelijke locaties te ontwikkelen

blijft voor de totale opgave een substantiële uitbreiding van de stad nodig. Daarbij kiezen we – in lijn met de Structuurvisie van 2006 – voor Oss-West als toekomstig

woongebied. Hier willen we direct aan de rand van de stad een duurzame en eigen-

Spoorzone Oss

Voor een specifiek deel van het stedelijk gebied kiezen we voor een vergaande

binnenstedelijk herstructurering. De huidige, gedateerde en vaak monofunctionele

Stedelijk gebied & ambities

Een nieuwe woonwijk: Oss-West

Thema’s

tijdse woonwijk met circa 3.000 woningen realiseren binnen de compacte opzet die

de stad Oss kenmerkt. Vanaf de rand van het beoogde plangebied is de Heuvel in het centrum nog altijd binnen 20 minuten fietsen bereikbaar.

Uitvoering & deelgebieden

47

De structuur van de aangrenzende wijk Ussen, alsook het omliggende open landschap bieden goede kansen voor een nieuw woongebied dat maximaal aangehaakt wordt

op de directe omgeving. Een wijk nauw verbonden met de stad en met het landschap van het buitengebied, maar ook een wijk met een eigen signatuur.

Ook een inclusieve en duurzame woonwijk in een natuurlijke omgeving, met gevarieerde woonmilieus, duurzaam bereikbaar en met voorzieningen nabij. Een aantrekkelijke woonwijk die aansluit op de woonbehoeften, woonwensen en ambities van

woningzoekenden van deze tijd, uit de gemeente Oss en de regio. Een wijk bovenal waar toekomstige bewoners zich thuis voelen.

Woningbouwlocaties Oss-Berghem

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

48

7

Thema De ondernemende stad

Oss is van oudsher een werkstad. De ontwikkeling van de

bedrijvigheid en de werkgelegenheid is een drijvende kracht voor de ontwikkeling tot de stad van nu en straks.

Werk en inkomen zijn een belangrijke basisvoorwaarde voor de welvaart en het welzijn van onze inwoners. Duurzame

innovatie en toekomstbestendige werkgelegenheid dragen

direct hieraan bij en zijn daarom leidend in onze strategie om de gemeente Oss te ontwikkelen tot een moderne maakstad. Dit doen we samen met onze ondernemers, onderwijs en

organisaties. Wij zijn trots op de economische kracht in de

gemeente en zullen ons nadrukkelijk profileren. Hierbij spelen we in op de kansen van het stedelijk gebied Oss-Berghem als economische kracht binnen de regio Noordoost-Brabant én

overstijgend als economische schakel tussen de economische

kerngebieden van de Food Valley, de Randstad, Health Valley, en Brainport Eindhoven. Speerpuntsectoren zijn de Life

Sciences en Health, Agrifood, Logistiek en de maakindustrie in brede zin.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

49

Profiel ondernemende gemeente Oss

en bouwnijverheid en installatietechniek. Het overgrote deel

bijna 43.000 banen in ruim 7.500 bedrijfsvestigingen (2020).

enkele zeer grote bedrijven, is gevestigd op de bedrijventerrei-

De gemeente Oss kent een diverse economische structuur met Zowel het aantal bedrijven als banen neemt de laatste jaren flink toe. Herkenbaar daarbij is de tendens van meer ZZP’ers

en kleine bedrijfjes, maar ook de recente doorontwikkeling van het farmacluster (Pivot Park) en de vestiging van grote bedrij-

ven op het jongste bedrijventerrein Vorstengrafdonk (logistiek en maakindustrie).

Met 85% van de werkgelegenheid ligt het zwaartepunt van de Osse economie in het stedelijke gebied Oss-Berghem. De kern

wordt gevormd door de maakindustrie, waarvoor eind negen-

van deze bedrijvigheid, met een mix van kleine, middelgrote en nen aan de oostzijde van de stad ontsloten door de N329. Het

totale areaal van ruim 500 hectare netto biedt een krachtig en samenhangend palet aan locatieprofielen: rond de haven, ook ontsloten via het burgemeester Delen Kanaal en een stam-

spoorlijn (Elzenburg-De Geer), gemengde bedrijven langs de N329 (Landweer-Danenhoef), grootschalige logistiek bij de

knoop A50/A59 (Vorstengrafdonk) en de doorontwikkeling van

het Life Sciences, zowel op de Geer als op Moleneind, waaronder de farmacampus Pivot Park bij het station, centraal in Oss.

tiende eeuw de basis werd gelegd door de handel in vee en

Ook in de woongebieden van Oss-Berghem zijn veel (vooral

Versterkt door de goede bereikbaarheid via weg, spoor en water

derwijs, zorg en consumenten- en zakelijke diensten. Deels

boter en de verwerkende industrie die hier rondom ontstond. is de economie doorontwikkeld tot een sterk en invloedrijk

industriële ontwikkel- en maakcentrum. Belangrijke sectoren zijn Life Sciences en Health, Agrifood, Logistiek en de maakin-

dustrie in brede zin, met nadruk op metaal- en machinebouw,

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

kleinere) ondernemingen actief, waaronder overheid, on-

zijn deze gegroepeerd in binnenstedelijke zones, waaron-

der het stadshart en de winkelgebieden, rond het station/

Raadhuislaan en Saal van Zwanenbergsingel, maar ook verspreid in wijken en woningen.

Uitvoering & deelgebieden

50

7.1

Duurzaamheid en innovatie

De voornaamste opgave is om telkens weer te komen tot vernieuwingen en zo te wer-

ken aan een vitale toekomstbestendige economie. Bedrijven spelen voortdurend in op

de dynamische ontwikkelingen in de economie, de techniek en samenleving. De huidige opgave om inhoud te geven aan een duurzame economie, met opgaven vanuit de

energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie, is ingrijpend. Tegelijkertijd is dit ook een sterke impuls voor innovatie en de doorontwikkeling van bedrijvigheid en werkgelegenheid, samenwerkingsvormen en ruimtegebruik. Als vooroplopende

Global Goals gemeente willen wij samen met de ondernemers actief om de transformatie naar een duurzame economie versnellen. Veel Osse ondernemers pakken de

opgave voor verduurzaming actief op, met sprekende voorbeelden als City Boy (de eerste hybride mobiele hijskraan ter wereld), de ontwikkeling van circulaire of biobased verpakkingen of de productie van vegetarische en veganproducten.

‘Next economy’ - Vooral de energietransitie, de omslag naar een circulaire

economie en digitalisering (robotisering, smart industry en samenwerken in

7.2

Moderne Maakstad Oss

We willen de stad Oss verder ontwikkelen naar een Moderne Maakstad, met duurza-

me innovatie en toekomstbestendige werkgelegenheid in de hele gemeente. Daarvoor richten we ons op de volgende ambities: 1.

Stimuleren ondernemerschap

3.

Inzetten op toekomstbestendige arbeidsmarkt en talent

2.

Uitbouwen economische ecosystemen

4.

Stimuleren duurzaam en toekomstbestendig ondernemen

5.

Ruimte maken voor ondernemen

6.

Profileren van Oss als moderne maakstad

Een weerbare en veerkrachtige economie begint met diversiteit in onze economische

structuur. Hierbij is ook het samenspel tussen overheid, ondernemers en onderwijsinstellingen van belang, zoals onder andere in de Lerende Stad en de Kracht van Oss. In

een gemeente die doorgroeit naar 100.000+ is ruimte om te ondernemen, duurzame bereikbaarheid en een goed woon- en leefklimaat een constante uitdaging.

keten) stuwen de ‘next economy’. Traditionele sectoren moeten ombouwen voor

7.3

grote potentie in de transitie naar een circulaire economie, met vermindering en

drijventerreinen zeer beperkt. Wij willen ruimte kunnen blijven bieden voor de duur-

toekomstig bestaansrecht, zoals de (maak)industrie en logistiek. Hier ligt een

hergebuik van grondstoffen, minder afvalstromen en duurzame energiebronnen. Als gevolg van deze ontwikkelingen veranderen de wensen en de eisen van be-

drijven aan hun vestigingslocatie en hun behoefte aan personeel. Goed opgeleid en geschoold personeel is nu al schaars en wordt nog schaarser vanwege een krimpende beroepsbevolking.

Ruimte voor ondernemen

Door de sterke groei van bedrijven in de laatste jaren is nieuwe ruimte op de Osse bezame doorontwikkeling van bestaande bedrijven of vestiging van nieuwe bedrijven met een toegevoegde waarde voor de gemeentelijk economie en werkgelegenheid.

Dit kan door de ontwikkeling van nieuwe werklocaties maar ook door herstructure-

ring van bestaande terreinen of het leggen van slimme combinaties door middel van profilering van werkgebieden.

“De trendbreuk van ruimte-extensief ontwikkelen naar intensiveren van het

bestaande. draagt bij aan het ‘bij de stad’ houden van de economie. Multimodale

bereikbaarheid en aanwezigheid van energienetwerken en koppelkansen zijn een kans voor clustering op haven-, spoor- en energieknopen.” Uit: concept-verstedelijkingsstrategie Noord-Brabant 2021

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

51

Op korte termijn komt het regionale bedrijventerrein Heesch West beschikbaar, met

•

inzet op circulair ondernemen, met een hoogwaardigere inzet van grondstoffen

de gemeenten Oss, Bernheze en ’s-Hertogenbosch. Heesch West heeft de ambitie het

•

bevorderen van duurzame bereikbaarheid en mobiliteit.

drijven die hieraan willen bijdragen. Het terrein gaat ruimte bieden aan (middel)grote

verbeteringen gericht op de toekomst en de vestigingskwaliteit wordt gerealiseerd.

een totale omvang van 80 hectare netto. Dit is een gezamenlijke ontwikkeling van

meest duurzame bedrijventerrein van Brabant te zijn en richt zich nadrukkelijk op beondernemingen, waaronder de grootschalige logistiek en circulaire sectoren naast

regionale bedrijven (vanaf 5.000m2). Daarmee voorziet Heesch West in de komende jaren ook een ruimtebehoefte van de gemeente Oss.

Maar aanvullende ruimte blijft nodig, ook voor kleinere en middelgrote onderne-

mingen met een specifieke verbondenheid aan de gemeente Oss. Op basis van eerste

schattingen gaan we uit van een aanvullende ruimtebehoefte van circa 50 hectare tot 2035. Daarom onderzoeken wij mogelijkheden voor nieuwe werklocaties, in aanslui-

en materialen en vermindering van afvalstromen;

Door een gebiedsgerichte samenwerking en parkmanagement kunnen belangrijke Een voorbeeld is het project dat we starten voor bedrijventerrein Moleneind-

Landweer. In samenwerking met de provincie, de bedrijven, de OIK, IVN en VNONCW gaan we na hoe dit terrein meer duurzaam en toekomstbestendig kan

worden. Dit via deelprojecten voor de korte- en lange termijn, op een groot aantal

thema’s zoals: mobiliteit, energie/warmtetransitie, klimaatadaptatie, toename biodiversiteit, vitaliteit van medewerkers en economisch aantrekkelijk van het terrein als vestigingsgebied.

ting op de bestaande bedrijventerreinen.

Profilering. Daarbij zetten we in op een goede profilering van de werklocaties, door

7.4

juiste bedrijf op de juiste plek). Hierdoor kunnen sterke clusters van bedrijven ont-

Opgave voor de bestaande bedrijventerreinen

Oss heeft meerdere grote bedrijventerreinen met een totale omvang van circa 500

hectare netto. Deze terreinen liggen aan de oostkant van de stad Oss, met de N329 als

verbindende as. Het oudste bedrijventerrein bij het station (Moleneind) is al in 1880 ontstaan, Vorstengrafdonk bij de A59/A50 is het jongste bedrijventerrein. Het merendeel

van de terreinen is ontwikkeld in de jaren 1960 - 2000. De voortdurende ontwikkelingen binnen de bedrijven, de schaarse ruimte en de opgave voor verduurzaming, zowel op

gebieds- als op bedrijfsniveau, vergen een nieuwe kwaliteitsslag. Per terrein verkennen

we wat nodig is om te komen tot duurzame en toekomstbestendige bedrijventerreinen. Verduurzaming. Ook zien we een forse opgave voor verduurzaming van de bedrijventerreinen. Onder andere gaat het daarbij om: • • •

intensivering van het ruimtegebruik (ook qua werkgelegenheid);

actief oppakken van de energie- en CO2-opgave, waaronder energiebesparing en

gebruik van duurzame energiebronnen;

verduurzaming van het ruimtegebruik vanuit de klimaatopgaven, waaronder vermindering van de hittestress, onder andere door vergroening en waterberging;

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

meer uit te gaan van de vestigingskwaliteiten voor specifieke bedrijfssectoren (het

staan, die de samenwerking tussen ondernemers bevordert en innovatie stimuleert. Specifieke ruimtelijke opgaven zien wij in het creëren van mogelijkheden voor de

doorontwikkeling van het farmacluster op Moleneind, waaronder specifiek de campus Pivot Park. Ook willen wij de trimodaliteit van Elzenburg/De Geer (vervoer per spoor en water via haven en terminal) versterken. Belangrijk is ook de aanpak van zwakke punten in de regionale bereikbaarheid, waaronder de doorstroming op de A50/A59 (knooppunt Paalgraven) en verdubbeling van de spoorbrug bij Ravenstein.

7.5

De economie in de stad

In de woongebieden en centra van Oss en Berghem zijn er veel (vooral kleinere) ondernemingen, waaronder overheid, onderwijs, zorg, zakelijke en consumentendiensten. Voor een deel zijn deze geclusterd in binnenstedelijke zones, waaronder het stadshart Oss en Berghem en de winkelgebieden, rond het station/Raadhuislaan en de

Euterpelaan/Saal van Zwanenbergsingel, maar ook verspreid in wijken en woningen (woonwerklocaties of kleinschalige onderneming aan huis).

Uitvoering & deelgebieden

52

De verminderde behoefte aan ruimte voor winkels en kantoren leidt tot leegstand,

7.6

nen van de koers Stadshart en de gebieden in de de ‘Spoorzone Oss’ zetten wij in op

naar een 100.000+ gemeente vragen om een goed functionerende arbeidsmarkt.

met name in het centrum en op de kantorenlocaties. Met de herontwikkelingsplanmeer diversiteit en levendigheid door een grotere variatie aan functies en menging met stedelijk wonen. Wij vinden het belangrijk om in deze gemengde gebieden

ruimte voor een diversiteit aan werken te behouden. Niet alleen voor kantoorachtig

werken, maar ook ambachtelijke werkplaatsen, ruimte voor startups of creatief-innovatieve bedrijvigheid. .

Een toekomstbestendige arbeidsmarkt

De ontwikkelingen binnen de economie én de schaalsprong van de gemeente Oss Hiervoor is een goede aansluiting nodig tussen vraag & aanbod en tussen (beroeps)

onderwijs en bedrijfsleven. Onder andere is er een toenemende vraag naar technische gekwalificeerde mensen, maar ook vanuit de zorg. In Oss vervult de Talentencampus, als samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven, hiervoor een verbin-

dende rol en fungeert als makel- en schakelplatform voor het behoud en aantrekken

van talent. Wij vinden het belangrijk dat daarbij ook hoger opgeleiden worden geïnteresseerd voor de lokale arbeidsmarkt. Hoewel een HBO-opleiding in Oss niet haalbaar lijkt, zijn wij blij met de intensieve en toepassingsgerichte kennisuitwisseling tussen bedrijven en onderwijsinstellingen voor hoger onderwijs uit onder andere ‘s-Hertogenbosch, Nijmegen, Wageningen en Eindhoven.

In Oss telt iedereen mee. Daarom zetten wij ons samen met het bedrijfsleven in voor

werkgelegenheid en waardig werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (maatschappelijk ondernemen).

7.7

Het belang van een aantrekkelijk woon- en leefklimaat

Goed werken en ondernemen in de gemeente Oss vraagt ook om goed wonen en Spoorzone Oss: we ontwikkelen in de binnenstedelijke as langs het spoor tot een woon-werkgebied met een stedelijk profiel met een duurzame bereikbaarheid. De stations bieden kansen voor doorontwikkeling als knopen voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) en daarmee een belangrijke schakel in de regionale bereikbaarheid.

leven in Oss. Dit kunnen we bieden met een grote diversiteit in woongebieden, in OssBerghem, maar ook in de landelijke kernen, met een breed palet aan voorzieningen

en een goede bereikbaarheid. Er wordt volop gewerkt om deze kwaliteiten verder te

versterken, onder andere door de stedelijke vernieuwing in het Stadshart en de ont-

wikkeling van nieuwe woonmilieus, centraal in de stad of in de uitbreiding Oss-West. Daarbij richten we ons ook op goed wonen voor jongeren en hoger opgeleiden die

graag hier werken en (weer) willen wonen. Initiatieven voor goede woonmogelijkheden op geschikte locaties voor tijdelijke werknemers willen wij ondersteunen.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

53

8

Thema Bereikbaar stedelijk gebied

Een goede bereikbaarheid met verschillende vervoersmiddelen en voor alle doelgroepen is een belangrijke randvoorwaarde voor een aantrekkelijk stedelijk gebied. Het zorgt ervoor dat je er makkelijk kunt komen en dat je je er makkelijk kan

verplaatsen. Voor inwoners is dit belangrijk om deel te kunnen nemen aan de samenleving. Om te kunnen werken, winkelen, recreëren en ontmoeten. Voor bedrijven draagt een goede

bereikbaarheid bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

54

8.1

Duurzame en gezonde mobiliteit

Alle ambities en ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en bedrijventerreinen

hebben gevolgen voor de bereikbaarheid van het stedelijk gebied, maar ook voor de leef-

men- de verschillende vervoerswijzen kunnen verbinden en de bereikbaarheid in de gemeente duurzaam versterken.

baarheid in de woonwijken en de verkeersveiligheid. De plannen zullen zorgen voor extra

8.3

van onze wegen onder druk komt te staan. Ook leidt het tot meer uitstoot van CO2 en

zorgt ervoor dat we bewegen en kent geen schadelijke uitstoot die de luchtkwaliteit

verkeersbewegingen. Extra autoverkeer zorgt ervoor dat de doorstroming op een aantal

fijnstof en tot een hogere parkeerdruk in woonwijken. En neemt het risico op ongevallen of onveilige situaties toe. Leefbaarheid, gezondheid en veiligheid voor omwonenden zijn daarom belangrijke aspecten als het gebruik van onze wegen drukker wordt.

Om de stad bereikbaar, leefbaar en veilig te houden, zetten we in op gezonde en duurzame vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen, gedeeld vervoer en schoon (elektrisch) vervoer. De inzet op duurzame vervoersvormen

Fietsen

Fietsen en lopen zijn de meest duurzame vormen van mobiliteit. Het is gezond: het

negatief beïnvloed. Het ruimtebeslag van fietsen (zowel het gebruik als het stallen) en lopen is veel kleiner dan van auto’s en de kosten voor fietsgebruik zijn laag.

We streven naar meer snelle, comfortabele en veilige fietsroutes binnen het stedelijk gebied en vanuit daar naar de omliggende kernen. Het toekomstige fietsnetwerk

bestaat uit vrijliggende fietspaden (of fietsstraten), die breed genoeg zijn om ruimte

draagt bij aan verschillende doelen. Het is goed

voor de gezondheid en luchtkwaliteit, draagt bij

aan gelijke kansen (mobiliteit voor iedereen), ver-

sterkt de economische structuur (betere doorstroming) en draagt bij een leefbare en veilige stad.

8.2 Bereikbaar, leefbaar en veilig, duurzaam en gezond

Ons doel is een nieuwe, toekomstgerichte balans

tussen de bestaande hoofdambities uit onze mobiliteitsvisie (bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig), aangevuld met de ambitie duurzaam

en gezond. In deze gebiedsvisie introduceren

we onze vernieuwde visie op mobiliteit. In het

mobiliteitsbeleid werken we deze visie verder uit in beleid en maatregelen. Hierbij betrekken we ook de ontwikkelingen vanuit ‘smart mobility’,

en verkennen in hoeverre slimme mobiliteitssystemen –met gebruik van techniek en datasyste-

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Hoogwaardige Verbindingen naar fietsverbindingen dorpen en kernen (fietsstraten + fietssnelweg)

Uitvoering & deelgebieden

4,0 km = 15 minuten

2,5 km = 10 minuten

Fietsverbindingen

55

te bieden aan alle soorten en maten fietsen (snelle e-bikes, bakfietsen, kratfietsen etc.). Dit streven vraagt om uitbreiding van het fietsnetwerk, maar ook om kwaliteitsverbetering van de huidige fietsroutes. Wij kunnen ons voorstellen dat er op enig moment

werkgevers bespreken we hoe zij hun werknemers kunnen verleiden voor de fiets (of het openbaar vervoer of deelvervoer) te kiezen.

ook ongelijkvloerse kruisingen met spoor of hoofdwegen nodig zijn, om deze kwaliteit

De Osse Spooropgaven

en het gebruik van fietsroutes te versterken.

De gemeente Oss ligt op de IJssellijn (spoorverbinding tussen Roosendaal-

Met de opkomst van e-bikes en speed-pedelecs is de fiets ook op middellange afstand

gebied Oss-Berghem, één bij de kern Ravenstein. Op dit spoortraject is in 2040 een

steeds meer een alternatief voor de auto. Hiervoor investeren we in het compleet en aantrekkelijk maken van de bovenlokale fietsverbindingen, ook over de gemeente-

grenzen heen. We denken hierbij aan vrijliggende fietsvoorzieningen naar de dorpen

in het noorden, maar ook aan het voltooien van de snelfietsroute naar Nijmegen. Aan de westkant ontbreekt nog een goede verbinding richting Rosmalen - ’s-Hertogen-

‘s-Hertogenbosch-Nijmegen-Zwolle) en heeft drie NS-stations. Twee in het stedelijk toename voorzien van 2 extra intercity’s en 2 extra sprinters: een verdubbeling van

het aantal reizigerstreinen (Ontwikkelagenda Toekomstbeeld OV 2040: de zuidelijke hink-stap-sprong). Voor de hele gemeente Oss zien we de volgende ‘spooropgaven’:

•

overwegen voor voetgangers (Station Oss en station Ravenstein) en 2 onge-

woonwijk in Oss-West.

lijkvloerse, de N329 en de Dorpenweg in Ravenstein. Onze ambitie is dan ook

dat het spoorwegovergangen ongelijkvloers worden, het liefst door het spoor

Binnen het stedelijk gebied stimuleren we het fietsgebruik zoveel mogelijk. Het stedelijk woonwijken in Oss binnen 10 minuten en Berghem binnen 15 minuten fietsen te berei-

ken is. We streven naar een fijnmazig fietsnetwerk en bij voorkeur los (ontvlochten) van

•

Openbaar vervoer en deelmobiliteit

•

Binnen het stedelijk gebied kunnen openbaar vervoer en deelmobiliteit een alter-

alle inwoners van Oss-Berghem op loopafstand van hun woning kunnen beschikken

over een vorm van gedeelde mobiliteit (openbaar vervoer) of deelmobiliteit. Dit biedt ook kansen om de leefomgeving te verbeteren. Door de komst van deelmobiliteit

kunnen inwoners overwegen hun (tweede) auto weg te doen. Hierdoor zijn minder

parkeerplaatsen nodig en ontstaat ruimte voor groen of andere voorzieningen. Met

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

station Oss Centraal makkelijk overstappen van de ene op de andere manier

Midden Nederland.

Opwaardering en verplaatsing station Oss-West – Wij willen onderzoeken of een verplaatsing naar het westen een mogelijkheid is. Hier ligt het dichter

bij het nieuwe woongebied Oss-West (circa 3.000 woningen), gunstiger ten

natief zijn, met name voor inwoners voor wie de fiets of lopen geen optie is. Op dit

moment vervult de wijkbus deze functie in Ruwaard en Ussen. Streven is dat straks

Station Oss Centraal als mobiliteitsknooppunt – We willen dat reizigers op

station met meerwaarde voor de stad Oss, de omliggende regio, Brabant en

stuurde aanpak voor verkeersveiligheid. Denk aan gescheiden fietsstroken op 50 km/

8.4

in een tunnelbak te leggen.

van vervoer. Dit in een aantrekkelijke stationsomgeving, op een modern

het autonetwerk. Dat is veiliger en comfortabel. We sluiten hierbij aan op de risicogeuur wegen en veilige oversteekplaatsen waar fietsroutes de hoofdwegen kruisen.

Berghem – Het spoor loopt dwars door het stedelijk gebied Oss-Berghem.

Op de IJssellijn in de hele gemeente Oss zijn er 17 gelijkvloerse overwegen, 2

bosch, een verbinding die in belang toeneemt met de ontwikkeling van een nieuwe

gebied van Oss-Berghem is compact, waardoor het centrum van Oss vanuit vrijwel alle

Opheffen van de barrièrewerking van het spoor in het stedelijk gebied Oss-

opzichte van de kern Geffen en het regionaal bedrijventerrein Heesch West •

en er is meer ruimte voor fietsstallingen en parkeren.

Opwaardering station Ravenstein – Wij willen ten noorden en zuiden van dit

station woningbouw realiseren (via uitbreiding en stedelijke herstructurering

en uitbreiding van Ravenstein. Circa 400 nieuwe woningen). Hiervoor wensen wij een ongelijkvloerse kruising voor voetgangers en fietsers met het spoor.

Tevens kijken we naar de uitstraling en het functioneren van het station zelf.

56

•

Nieuw station bij Berghem – Het sterk gegroeide Berghem met de omliggen-

gebruik van het spoor wordt de komende jaren intensiever waardoor de doorstroming

•

Spoorbrug bij Ravenstein – De brug is het enige stukje enkelspoor in de

vloers worden, het liefst door het spoor in een tunnelbak te leggen. Voor een robuust

•

de kernen is van voldoende omvang om een station te rechtvaardigen.

IJssellijn en vormt een knelpunt voor verdere intensivering van het personenen goederenvervoer op deze lijn.

Multimodaal bedrijventerrein Elzenburg-De Geer – Deze trimodale, logistieke knoop heeft een goede aansluiting op het hoofdspoor nodig. Nu gaat het

hoofdwegennetwerk binnen het stedelijk gebied zijn naar verwachting in ieder geval ongelijkvloerse spoorwegovergangen nodig bij de Heihoeksingel en bij de Saal van Zwanenbergsingel.

goederenspoor nog via onbewaakte overgangen langs onze woonwijken en

8.7

en op het emplacement bij station Oss Centraal.

gangspunt. We houden meer rekening met ruimte voor de voetganger. We zorgen

bedrijven. Ook is er beperkte opstel- en rangeerruimte op Elzenburg-De Geer

8.5

verder verslechtert. Onze ambitie is dan ook dat het spoorwegovergangen ongelijk-

Duurzame gebiedsontwikkeling en parkeren

Bij de ontwikkeling van nieuwe woonomgevingen is duurzame mobiliteit het uit-

ervoor dat nieuwe woonbuurten een optimale bereikbaarheid per fiets hebben en dat er voldoende alternatieven voor de auto beschikbaar zijn (denk aan elektrische deel-

Stations als multimodale knooppunten

Voor de (middel)lange afstanden zetten we in op versterking van de bestaande openbaar vervoerstructuur van spoor en bus. Onze verstedelijkingsopgave realiseren we

grotendeels op korte afstand van de stations. Dit biedt kansen om de stations verder te

mobiliteit, nabijheid van openbaar vervoer). Bijkomend voordeel is dat dit ertoe kan

leiden dat er minder ruimte voor parkeren nodig is en dat daar flexibel met parkeernormen kan worden omgegaan.

ontwikkelen als multimodale knooppunten, waar het mogelijk is snel en makkelijk over

8.8

ten (‘hubs’) doen we samen met andere partijen, zoals NS, ProRail, provincie en bus-

lopen en trein (openbaar vervoer) blijven een robuust autonetwerk binnen het stede-

te stappen van de ene vervoersvorm op de andere. De ontwikkeling van deze knooppunmaatschappijen. Hierbij kijken we niet alleen naar traditioneel openbaar vervoer, maar ook naar vervoer “op maat” (ook wel gedeelde mobiliteit genoemd). In de toekomst

plannen we onze reis via een app, die verschillende opties aanbiedt om van a naar b te reizen met bijvoorbeeld een flexbus, deeltaxi, deelfiets of een combinatie daarvan.

Een belangrijk aspect bij ontwikkeling van stations naar aantrekkelijke knooppunten zijn de stallingsvoorzieningen voor fietsen. Deze zullen ook geschikt gemaakt moe-

ten worden voor ander soorten en maten van fietsen (elektrische fietsen, duofietsen,

Robuuste autobereikbaarheid

We zetten in op zoveel mogelijk stimuleren van duurzame mobiliteit. Naast fiets,

lijk gebied en goede regionale autoverbindingen belangrijk voor de bereikbaarheid

van onze woon- en werklocaties. Hiervoor investeren we in een goede doorstroming

op ons hoofdwegennet. Het goed benutten van onze bestaande infrastructuur heeft

hierbij de voorkeur boven het aanleggen van nieuwe infrastructuur. Daarbij besteden

wij aandacht aan zowel de noord-zuid verbindingen in het stedelijk gebied, als aan de verbindingen die lopen tussen oost-west.

bakfietsen) en wellicht andere vormen van voor- en natransport en/of diensten

De verbinding met de regio is gericht op ontsluiting naar het zuiden, naar de A50 en

gestart om te onderzoeken wat er nodig is om van het station in Oss een kwalitief

verbinden met de regio Noordoost-Brabant en het landelijk wegennet (richting ‘s-Her-

(deelfietsen, elektrische scooters, segways). We zijn samen met NS en Prorail een pilot goed knooppunt (‘hub’) te maken.

8.6

Spoorzone

Tenslotte vormt het spoor een barrière voor de stad. De dichtligtijden van de spoor-

wegovergangen hebben steeds meer impact op de doorstroming van het verkeer. Het

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

A59. Deze structuur biedt de beste mogelijkheden om het stedelijk gebied van Oss te togenbosch, Nijmegen en Eindhoven). En sluit zo het beste aan bij de belangrijkste

verkeerstromen van en naar de gemeente Oss. Samen met de regio, provincie en Rijk werken we aan een betere doorstroming op de A50 en bij knooppunt Paalgraven.

Uitvoering & deelgebieden

57

Aan de noordkant wordt het buitengebied met haar stadjes en kernen ontsloten

door de Dorpenweg en de N625. Deze noordelijke ontsluiting is vooral bedoeld voor

bestemmingsverkeer van de kernen. Het verkeer van en naar Oss-Berghem willen we sturen via de A50/A59.

Het doortrekken van de N329 met een brug over de Maas lijkt logisch maar heeft maar beperkte toegevoegde waarde in de huidige verkeersstructuur, als niet ook een goede en hoogwaardige wegverbinding naar het landelijke hoofdwegennet in Gelderland wordt gerealiseerd. Anders leidt een brug over de Maas bij Megen vooral tot sluip-

verkeer (waaronder veel vrachtverkeer) over wegen die daar niet op toegerust zijn.

Voor het woon-werk verkeer van bewoners aan weerzijde van de Maas zijn goede en

fijnmazige veerpontverbindingen, verspreid langs de Maas een beter alternatief. Deze pontjes vervullen bovendien een belangrijke recreatieve functie voor de gebieden langs de Maas.

Wat is de ‘Kamstructuur’?

Het huidige verkeersysteem voor de auto in het stedelijk gebied Oss-Berghem,

laat zich omschrijven als een ‘kamstructuur’. De basis van deze structuur (‘tan-

gent’) is de verbinding die van west naar oost loopt en bestaat uit RuwaardsingelJuliansingel-Hartog Hartogsingel. Deze tangent sluit via de Cereslaan en de N329 aan op het landelijk wegennet (A50/A59).

Haaks op deze basis staan de zogenaamde ‘tanden’ van de kamstructuur. Dit zijn de wegen die lopen vanaf de basis naar het noorden en die het verkeer verder

Kamstructuur

verdeelt over het stedelijk gebied. De N329 aan de oostkant is de belangrijkste

noord-zuidverbinding, die Berghem en de bedrijventerreinen aan de noordzijde

ontsluit. De Saal van Zwanenbergsingel-John F. Kennedybaan heeft een belangrij-

Binnen het stedelijk gebied staat de huidige ‘kamstructuur’ (zie inzet voor een

is de route Heihoeksingel/Heihoekstraat het belangrijkste. Andere noord-zuidver-

kelingen en de woningbouwplannen in Oss-West en op binnenstedelijke locaties de

ke verdeelfunctie binnen de stad en ook in de richting van Lith. Aan de westzijde

bindingen zijn Vivaldistraat/Paganinistraat/Gerbrandylaan/Braakstraat, Nieuwe Heescheweg/Molenstraat/Oostwal, Kantsingel/Vijversingel/Kapelsingel/ Havenstraat en Zevenbergseweg/Julianastraat.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

beschrijving) steeds meer onder druk. We zien dat als gevolg van autonome ontwikdoorstroming op met name Cereslaan, Heihoeksingel, Ruwaardsingel en Saal van

Zwanenbergsingel onder druk komt te staan (zie afbeelding). Vooral de mogelijkheden om deze wegen over te steken, wordt kritiek. Dit heeft effect op de leefbaarheid voor omwonenden en verkeersveiligheid van alle weggebruikers.

Uitvoering & deelgebieden

58

Aandachtspunten

De vraag is of de huidige kamstructuur in de toekomst nog voldoet. De woningbouwontwikkelingen aan de westzijde van de stad vragen in ieder geval om opwaardering van het traject Heihoeksingel/Heihoekstraat/Klein Ussenstraat-Huizenbeemdweg.

Alternatief kan zijn om ervoor te kiezen het verkeer meer naar de randen van de stad

te ‘drukken’. Dit bieden kansen om de leefbaarheid in het stedelijk gebied te verbeteren. Nader onderzoek moet uitwijzen of een westelijke randweg (in combinatie met afwaardering van bestaande routes) een haalbaar en wenselijk alternatief is.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

59

9

Thema Regionaal slim netwerken

In de vorige hoofdstukken beschreven we onze ambities en

opgaven voor de fysieke leefomgeving in het stedelijk gebied van Oss. Maar Oss functioneert natuurlijk in wisselwerking

met haar omgeving en kan haar ambities vaak slim koppelen

aan die van het Rijk, provincie en de regio Noordoost Brabant. Maar dat geldt ook andersom: Oss is een zelfbewuste

gemeente die inspringt op kansen wanneer die zich voordoen. De houding is ook voor andere overheden inspirerend en

uitnodigend om hun eigen doelen (als pilot) tot uitvoer te zien komen.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

60

9.1 Slimme stedelijke netwerken

De stad Oss heeft een schakelpositie naar omliggende regio’s; Oss ligt te midden van andere economische kerngebieden (Randstad, Brainport, Arnhem-Nijmegen, Food

complementariteit tussen stad en platteland is zo uitgewerkt dat er een aantrekkelijk en concurrerend palet aan vestigings- en leefmilieus is.

Valley) en Duitsland, en is goed bereikbaar door haar ligging op een knooppunt van

In de Povi wordt voor Oost-Brabant specifiek aandacht gegeven aan het agrofoodclus-

stations, containerterminal en de haven zijn cruciale knooppunten in het mobiliteit-

Randstad, Food Valley, Health Valley, Greenpoort en Brainport. Het agrofoodcluster

snelwegen (A50 en A59), langs het spoor (IJssellijn) en aan het water (de Maas). De

snetwerk. Ook is Oss de grootste van de M7 (7 middelgrote Brabantse gemeenten) en heeft daardoor een schakelfunctie naar de B5 (5 grote Brabantse steden).

In de Nationale omgevingsvisie (Novi) vormt het Stedelijk Netwerk Nederland – de

Randstad, Amersfoort, Zwolle, Arnhem-Nijmegen, Brabantse stedenrij, met uitlopers naar Twente, Groningen en (Zuid-) Limburg – het kloppend hart van land en econo-

mie. Ook al wordt de gemeente Oss niet met naam genoemd, Oss is hierin een schakel tussen Arnhem/Nijmegen en zowel Eindhoven als ‘s-Hertogenbosch. Dat zijn we op

ter, dat intensieve relaties heeft met omliggende economische kerngebieden als de bestaat uit de aanwezigheid van bedrijven in de volledige agrofoodketen. Dat is de

unieke kracht van de streek. Met stedelijke netwerken en kennisbronnen, zoals rond

Eindhoven, Nijmegen en ‘s-Hertogenbosch, die op een steenworp afstand liggen. Niet voor niks heeft de regionale samenwerking Noordoost Brabant / AgriFood Capital, als belangrijk speerpunt het agrofoodcluster. Agrifood is van oudsher ook een basissector in Oss, die is doorontwikkeld naar een breder economisch profiel en met de Life Sciences als topsector.

vele manieren: als het gaat om infrastructuur, als woonplaats

Vanuit de Novi en Povi wordt ook verder ingezet op samenwerking en versterking

bedrijven en uitvalsbasis voor veel logistieke ondernemers en als plek waar de kennis

verstedelijkingstrategieën. Dit gebeurt ook in de Stedelijke regio ’s-Hertogenbosch, de

voor werknemers van deze steden, als vestigingslocatie voor een breed scala aan

van hogescholen en universiteiten wordt toegepast door het bedrijfsleven (inclusief stageplekken voor studenten).

In de Provinciale omgevingsvisie (Povi) is onze gemeente (en regio) onderdeel van de

dynamische zone op de “Naad van Brabant”, op het snijvlak van klei en zandgronden.

in ruimtelijk-functionele stedelijke netwerken door de ontwikkeling van regionale

stad ‘s-Hertogenbosch met direct omliggende grotere kernen. Oss is de tweede grote stad in dit netwerk. Onder andere gaat het over de hoofdambities en –opgaven voor

wonen en werken, ook in relatie tot de opgave voor herontwikkeling van de bestaande stad, mobiliteit, duurzaamheid en gezondheid.

Naast de stedelijke opgave is er in de Povi nadrukkelijk aandacht voor de opgaven

9.2 Actief op verschillende schaalniveaus

gebied Oss-Berghem is dat ook de provincie het heeft over ‘werken aan de slimme

len op meerdere regionale schaalniveaus, waarbij de gemeente Oss zich ook verschil-

in de landbouw / polder en in de dorpen en stadjes. Meer relevant voor het stedelijk netwerkstad’. Brabant ligt met goede infrastructuur als één stedelijk systeem tussen

de Randstad, de Vlaamse steden en het Ruhrgebied. Het stedelijk netwerk van Brabant functioneert als één samenhangend duurzaam en concurrerend netwerk van steden

en dorpen als onderdeel van de Noordwest-Europese metropool. De grote steden heb-

Onze ambities en opgaven voor het stedelijk gebied zijn breed en vragen om schakelend presenteert en acteert. Dit is afhankelijk van de reikwijdte van de opgave of de ambitie voor Oss. We onderscheiden de volgende ‘schaaldimensies’: •

ben elk hun eigen specialismen, vanuit de wetenschap dat Brabant als geheel beter

excelleert als er een zekere specialisatiewisselwerking is. Ook de middelgrote gemeenten, zoals Oss, voegen met hun eigen specialisaties belangrijke elementen toe. De

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

Groene streekstad - Het stedelijk gebied Oss-Berghem heeft een verzorgende

functie voor de omliggende kernen en het buitengebied. Op dit niveau kan de

gemeente Oss worden gezien als een mini-provincie, met daarin met name de

stad Oss als verzorgende streekstad. Het gaat dan veelal over wonen, werken en brede voorzieningen.

61

•

Moderne maakstad – De gemeente Oss heeft alles in huis om zich samen met

’s-Hertogenbosch en Meierijstad (de economische motor in Noordoost-Brabant)

te presenteren als sterk economisch cluster. Logistiek, maakindustrie en agrifood zijn daarbij de centrale sectoren, vanuit Oss aangevuld met de life sciences. De economische relaties kunnen we verder door trekken naar Brainport rondom

Eindhoven (met verbinding naar Venlo/Ruhrgebied), naar de Randstad (via de

A2 en de Maas) en naar Health & Foodvalley in Gelderland. Belangrijke voor Oss hierbij zijn versterking van de regionale bereikbaarheid (denk aan knooppunt

Paalgraven en de bruggen over de Maas naar Nijmegen(weg en spoor)) en dat er •

voldoende ruimte is voor bedrijven om zich te vestigen of om uit te breiden.

Midsize woonstad - als middelgrote stad is Oss verweven in het stedelijke net-

werk met de omliggende grote steden ’s-Hertogenbosch, Nijmegen en Eindhoven. De nabijheid van deze steden is voor onze inwoners belangrijk voor de grootstedelijke voorzieningen, zoals hoger onderwijs en stadscentra. Tegelijkertijd is de

gemeente Oss erg aantrekkelijk als ontspannen woongemeente in de nabijheid

van de grote stad, goed bereikbaar en met aantrekkelijke groene woonmilieus en goede voorzieningen in de middelgrote stad. Bij meerdere bovenlokale opgaven worden de krachten in het netwerk gebundeld, zoals de ontwikkeling van het

regionale bedrijventerrein Heesch West en de duurzame polder met ‘s-Herto-

genbosch of het bereikbaarheidsvraagstuk rond de A50 en spoor met Nijmegen. Nieuwe grote opgaven zijn de binnenstedelijke transformatie zoals in de Osse Spoorzone.

Op pad met een heldere agenda

Om onze ambities voor het stedelijk gebied Oss-Berghem te realiseren, schakelen we

op meerdere niveaus en met verschillende partners. Belangrijk is een heldere agenda, die we ook agenderen bij onze netwerkpartners van buiten de gemeente Oss. In het volgende hoofdstuk geven we aan hoe we, samen met inwoners en andere partijen aan de slag zijn en gaan met onze ambities.

Oss in de regio. bron: Fundament voor de Osse omgevings­ visie, identiteit en opgaven; Kuiper Compagnons, 2020

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

62

Uitvoering & deelgebieden 10.Samen aan de slag

Deelgebieden als voorbeeld:

Stadscentrum Oss

Spoorzone Oss

Woongebied Oss-West

Life Sciencescluster: Pivot Park & Moleneind

Heesch West: Duurzaam regionaal bedrijventerrein

Berghem: Dorp binnen het stedelijk gebied

Schadewijk: Veerkrachtig en toekomstbestendig

De Ruwaard: Leefbaar en positief gezond

Stadsboulevard Dr. Saal van Zwanenbergsingel

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

63

10 Samen aan de slag

Wij zien de samenleving als eerste eigenaar van onze fysieke leefomgeving. We willen de kracht van de samenleving

benutten. Als gemeente hebben we verschillende rollen

om invloed uit te oefenen, te sturen en te ondersteunen.

Dat vraagt ruimte bieden, grenzen aangeven en soms druk uitoefenen. We zijn niet overal van en we moeten goed

omgaan met onze mogelijkheden en middelen. Om onze rollen te bepalen, hanteren we bijgevoegd schema. We vervullen alle

vier rollen afhankelijk van de situatie, soms zelfs tegelijkertijd.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

64

Rollen van de overheid in de samenwerking met de energieke samenleving

woonwijken. Voor zowel de bestaande woonwijken als voor een nieuwe

3. Netwerkende Overheid •

2. Presterende Overheid •

Prestatiesturing (verticaal)

•

•

Marktdenken: overheid als bedrijf,

burger als klant

•

•

Effectiviteit en efficiency staan centraal,

een goed doel moet meetbaar zijn

Overheid is ‘in the lead’ en zoket samen-

werking met andere partijen (veelal koepels)

Horizontale samenwerking, doelen geza-

menlijk bepaald

Onderhandelen of compromis, afspraken

vastgelegd in akkoorden of convenanten

1. Rechtmatige Overheid

4. Responsieve, participerende Overheid

bijvoorbeeld:

•

Politiek debat bepaalt publieke belangen, •

Uitvoering wet- en regelgeving

•

Procedurele zorgvuldigheid staat centraal

Bewaken rechten en plichten

•

Goed bestuur

•

woonwijk Oss-West, denken we na hoe mensen er aangenaam kunnen

wonen én hoe we er andere ambities kunnen realiseren op bijvoorbeeld het gebied van natuur, energie en gezondheid. Of hoe wonen juist kan

bijdragen aan deze andere ambities. De dynamiek en oplossingen voor bestaande en nieuwe woonwijken zullen verschillen, maar voor beide hebben we dezelfde ambities.

10.2

Deze gebiedsvisie agendeert

Deze gebiedsvisie geeft onze ambities weer, de doelstellingen en beMarkt en gemeenschap

Overheid

•

Beide hebben onze aandacht nodig, beide doen een beroep op de ontwikkelkracht van ons en de Osse samenleving. Denk bijvoorbeeld aan onze

Publieke prestaties

Overheid stuurt hiërarchisch

doelingen die we hebben voor de fysieke leefomgeving van het stedelijk gebied Oss-Berghem. We agenderen deze zaken en geven aan wat we

belangrijke kwaliteiten en ontwikkelingsrichtingen vinden. Zodat onze

•

Initiatief van onderop

inwoners, bezoekers, werknemers en ondernemers er gezond, veilig en

•

Overheidsparticipatie (kan ook zonder over-

initiatiefnemers om met hun ambities en plannen aan te sluiten bij wat

Netwerksturing

heid), ruimte en ondersteuning bieden aan maatschappelijk initiatief. Met georgani-

seerde, maar ook ongeorganiseerde partijen

duurzaam kunnen wonen, werken en leven. En als een uitnodiging aan wij belangrijk vinden.

We beschrijven niet welke prioritering er moet zijn tussen de verschil-

lende ambities en kwaliteiten. Wij denken dat dit vooral tot uitdrukking komt in projecten en bij gebieds(her)ontwikkelingen. Daarbij vinden we onze overkoepelende ambities voor gezondheid, veiligheid en duur-

Publieke keuze

10.1

zaamheid belangrijk. Wij vragen van initiatiefnemers (en dat zijn we als

gemeente ook vaak zelf) dat ze aangeven hoe zij hieraan invulling geven.

Beheer & ontwikkelen

In deze gebiedsvisie hebben we aandacht voor zowel het beheer van het bestaande, als voor de (her)ontwikkeling van nieuwe of bestaande gebieden in het stedelijk

gebied. ‘Beheer’ gaat vooral om het bestaande te bewaren, te versterken en heeft een

wat lagere dynamiek. Dit in verhouding tot de ‘ontwikkelen’, dat is gericht op vernieuwen en veranderen.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Van een aantal onderwerpen hebben we aangegeven dat we ze verder moeten onderzoeken en uitwerken. Daarop komen we terug in afzonderlijke beleidsvisies of in de

omgevingsvisie. We maken in ieder geval een Mobiliteitsvisie, een Actieplan groen en klimaatbestendig Oss, een visie Wonen-Welzijn-Zorg en een visie op onze bedrijventerreinen en werklocaties.

Uitvoering & deelgebieden

65

10.3

Werk maken van onze ambities

In de hoofdstukken hiervoor hebben we onze strategische ambities, opgaven en

doelen voor het stedelijk gebied beschreven. Deze hebben we bovendien per thema uitgediept, zodat ze ook een kader bieden voor het gebruik en de inrichting van de fysieke leefomgeving.

Op veel plekken in het stedelijk gebied werken mensen en partijen aan projecten en

initiatieven in de fysieke leefomgeving. Dat hebben ze altijd al gedaan en zal ook in de toekomst blijven gebeuren. Deze gebiedsvisie geeft wel een samenhangend perspectief van waar wij naar toe willen. Het liefst in samenwerking met anderen.

10.4

Deelgebieden als voorbeeld en inspiratie

Op veel plaatsen in het stedelijk gebied Oss-Berghem werken wij (dagelijks) aan de

fysieke leefomgeving. Heel vaak doen we dat samen met andere partijen en inwoners. Het voert in deze gebiedsvisie te ver om van alle projecten, deelgebieden en wijken te beschrijven hoe dat er precies uitziet. Wat we op de pagina’s hierna wel doen, is een

aantal gebiedsbeschrijvingen geven. Dit van gebieden waar we grotere (her)ontwik-

kelingen willen laten plaatsvinden en als voorbeeld van onze koers voor het stedelijk

gebied. Zodat een beeld ontstaat hoe we de verschillende ambities en doelen uit deze gebiedsvisie vertalen naar de praktijk.

We beschrijven negen deelgebieden: wat speelt er, wat is onze visie en wat gaan we doen? Dat doen we voor de deelgebieden: •

Stadscentrum Oss Pagina 67

•

Woongebied Oss-West 71

• • • • • • •

Spoorzone Oss 69 Life Sciences-cluster: Pivot Park & Moleneind

73

Berghem: Dorp binnen het stedelijk gebied

77

Heesch West: Duurzaam regionaal bedrijventerrein Schadewijk: Veerkrachtig en toekomstbestendig De Ruwaard: Leefbaar en positief gezond

Stadsboulevard Dr. Saal van Zwanenbergsingel

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

75 79 81

83

Uitvoering & deelgebieden

66

Stadscentrum Oss Over welk gebied gaat het?

Het gebied van het Stadscentrum Oss en van de Spoorzone overlappen elkaar.

Onderlinge afstemming is nodig, waarbij we kunnen inspelen op de accenten die mo-

Wat speelt er?

•

gelijke samenwerkingspartners hebben. Voor de één is bijvoorbeeld de ‘binnenstad’

De behoefte van inwoners en bezoekers aan stedelijke voorzieningen verandert.

Dat zien we terug in de detailhandel en de horeca in het stadshart. ‘Ontmoeten’ en ‘beleving’ staan meer centraal en niet meer alleen ‘consumeren’ en ‘kopen’.

een reden om samen te werken, voor een ander het stationsgebied of het spoor.

Het stadshart wordt ook compacter; detailhandel, horeca en dienstverlening uit •

de directe omgeving concentreert zich steeds meer in het stadshart zelf;

De behoefte naar kantoren verandert en neemt af. Dat zien we bijvoorbeeld aan de Molenstraat en aan de Raadhuislaan, waar kantoren zijn omgevormd tot woningen;

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

67

•

Er is een groep mensen die bewust kiest om te wonen in een hoog stedelijke

omgeving. Dicht bij de commerciële en maatschappelijke voorzieningen, dicht bij het station. Met aandacht voor de menselijke maat en voor de kwaliteit van de

•

Wat gaan we doen?

•

Het stadscentrum is een ‘stenig gebied’. Er staan veel gebouwen en er is veel

Ook de inrichting van de openbare ruimte en de straten rondom het Walkwartier

bestraat. Dat maakt het stadscentrum ook tot een warme plek die nauwelijks

pakken we aan (waarschijnlijk nadat de bouw zelf is afgerond), in samenwerking •

Wat is onze visie?

Met de Koers Stadshart is de lijn uitgezet voor een toekomstbestendig compact stadscentrum. Het hart van onze gemeente vervult haar rol als centrale ontmoetingsplek

voor alle inwoners uit de gemeente Oss en omstreken. De tijd waarin de winkelfunctie niet meer de vanzelfsprekende drager is van het centrum vraagt om een heroriëntatie. In de Koers Stadshart is concreet invulling gegeven aan het streven naar een

compacter centrum met een veel grotere diversiteit aan functies en aandacht voor

ge V&D en De Wal, komen 134 woningen, 143 parkeerplaatsen, ongeveer 3.500 m2 commerciële ruimte en de culturele ontmoetingsplek Het Warenhuis / Uithuis.

(openbare) buitenruimte;

verkoeling biedt bij langdurige hitte.

Realisatie van het Walkwartier (oplevering in 2023). Op de locatie van de voormali-

•

•

beleving en ruimtelijke kwaliteit. Het Walkwartier geeft een grote impuls, die met cultuurfuncties en wonen nieuwe reuring geeft in het centrum. Met extra groen,

met het Titus Brandsma Lyceum;

Vergroening van het stadshart en zijn omgeving is een belangrijke impuls om de

beleving en het verblijfsklimaat van het centrum te versterken. Het draagt ook bij aan een koeler stadscentrum op het moment dat het zeer warm weer is;

Wij investering in cultureel-maatschappelijke voorzieningen; de bibliotheek verplaatsen we naar het Walkwartier, voor het theater doen we een haalbaarheidsstudie en de Nicolaasschool krijgt een andere locatie;

Wij stimuleren private partijen om bestaande panden en locaties om te vormen

tot aantrekkelijke, groene en duurzame woongebieden. Dit doen we onder meer bij de projecten Fraterspark, Belastingkantoor en Raadhuislaan-zuid.

gevelverbetering en wonen boven winkels versterken we de belevingskwaliteit. In de pit van het stadshart concentreren we functies die het ontmoeten stimuleren en die

samen hier de huiskamer van de stad maken. In de schil maken winkels meer en meer plaats voor andere functies, waaronder wonen. Belangrijke ontwikkelingslocaties als

Fraterspark en Raadhuislaan (Noord en Zuid) versterken – net als het Walkwartier - de woonfunctie rondom het centrum en daarmee de levendigheid & het draagvlak voor verschillende functies.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

68

Spoorzone Oss Over welk gebied gaat het?

rein Moleneind, woningbouw op het Bergoss terrein en de stedelijke ontwikkelingen

een opgave ligt voor stedelijke herstructurering, veelal in combinatie met binnen-

Zwanenberg de Talentencampus Oss).

Rond het spoor in het centrum van de stad Oss bevinden zich meerdere locaties, waar stedelijke woningbouw. Dit zijn: de omgeving van het station Oss, de zone van de

Raadhuislaan, locatie Golfbad, het binnenstedelijke werkgebied Euterpelaan en stati-

on Oss-West. Het spoortracé tussen station Oss-West en station Oss is de verbindende

structuur binnen dit gebied. Ook voor het spoortracé gelden opgaven, zoals de aanpak

in de zone langs de Saal van Zwanenbergsingel (waaronder het Sibeliuspark, Park

Wat speelt er?

•

van de hinder door geluid en barrièrewerking in de stad. Dit hele gebied noemen we ‘Spoorzone Oss’.

De Spoorzone Oss overlapt deels met het Stadcentrum en is omringd door andere

locaties met stedelijke (her)ontwikkelingen: het Life Science cluster op bedrijventer-

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

Uitvoering & deelgebieden

Verschillende gebieden rondom de spoorlijn vragen om een stedelijk herstructurering, zoals de Raadhuislaan, het bedrijvensterrein Euterpelaan, de huidige

locatie Golfbad en de twee stationsomgevingen. Veelal zijn dit de gebieden die in de naoorlogse periode grootschalig en monofunctioneel zijn ontwikkeld. De

nabijheid van centrumvoorzieningen en openbaar vervoer maken deze gebieden aantrekkelijk voor menging van wonen en werken in een meer stedelijk milieu.

69

Daarbij sluit de herontwikkeling met wonen aan bij de nadruk vanuit provincie •

en rijk op binnenstedelijke woningbouw in de nabijheid van spoorknooppunten. In het stedelijk gebied is er tot 2035 nog een forse woningbouwopgave, met een

met bandbreedte van 5.200 tot 6.500 woningen tot 2035. Het zwaartepunt in de opgave ligt daarbij in de eerste 10 jaar. Daarbij is er een toenemende behoefte

aan woningen voor kleinere huishoudens, vooral voor ouderen en starters, en in • •

een meer stedelijk woonmilieu nabij de stedelijke voorzieningen.

gebied, Brabant en Midden en Zuid Nederland. Onderdeel van een dergelijk stati•

•

De (her)ontwikkelingsmogelijkheden van woningbouw worden begrensd door de Het spoor vormt ook een barrière voor de verkeersdoorstroming in de stad. De

zonder aanpassing van de huidige hoofdwegenstructuur. De verkeersveiligheid

en woningbouw, zorgen voor urgentie om te komen tot een visie op de spoorzone

Wat is onze visie? •

nodig zijn bij de Heihoeksingel en bij de Saal van Zwanenbergsingel. Wat gaan we doen? •

lijke milieu waar een mix van wonen, werken en voorzieningen het beeld bepaalt. Hier is ruimte voor intensievere en hogere bebouwing met extra aandacht voor de kwaliteit van de openbare ruimte en plekken voor ontmoeting. Deze nieuwe

stedelijkheid vraagt tevens aandacht voor de menselijke maat en een duurzame groen en klimaatadaptieve inpassing. Met name deze stedelijke zone biedt seri•

euze kansen voor nieuwe, duurzame (deel-) mobiliteit.

•

•

•

•

in brede zin noodzakelijk en urgent (functionaliteit, kwaliteit, uiterlijk etc.). Een

•

dergelijk station heeft in de toekomst meer waarde voor de stad, het omliggende

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

met voorstellen voor een duurzame stedelijke herstructurering te komen. Op Belastingkantoor, locatie Golfbad en bedrijventerrein Euterpelaan.

We onderzoeken in een nieuwe mobiliteitsvisie hoe de infrastructuur van het stedelijk gebied Oss-Berghem ook in de toekomst robuust kan zijn, zodat deze veilig is, alle verkeersstromen aankan en bijdraagt aan een duurzaam & aangenaam

Een stad als Oss vraagt om een op haar omvang passend, efficiënt en aantrek-

kelijk centraal station: een multidisciplinair knooppunt. Hiertoe is een upgrade

Wij stimuleren marktpartijen om samen met ons voor verschillende locaties

dit moment zijn wij bezig met de planontwikkeling voor de Raadhuislaan Zuid,

In de spoorzone Oss kan een aanzienlijk deel van de woningbouwopgave landen. Dit in een nieuw hoogwaardig binnenstedelijk gemengd woonmilieu. Een stede-

delen ten noorden en zuiden van het spoor vraagt om meerdere ongelijkvloerse

stedelijk gebied Oss-Berghem in ieder geval ongelijkvloerse spoorwegovergangen

Oss en het onderliggend wegennetwerk. Dit vraagt om een integrale aanpak van de verstedelijkingsopgave tezamen met de mobiliteitsopgave.

Het spoor is een stevige barrière in de stad. Een goede relatie tussen de stads-

nelbak te leggen. Wij schatten in dat voor een robuust hoofdwegennetwerk in het

dichtligtijden van de spoorwegovergangen hebben steeds meer impact op de

Verdere groei van de stad Oss (met name woningbouw) is niet op te vangen

ke deel van de stad Oss en ook voor Geffen en Heesch versterken.

spoorwegovergangen ongelijkvloers worden, het liefst door het spoor in een tun-

doorstroming van het verkeer. Het gebruik van het spoor wordt de komende jaren •

plaatsing van station Oss-West de duurzame mobiliteit versterken in het westelij-

kruisingen of om een tunnelbak voor het spoor. Onze ambitie is dan ook dat de

nabijheid van het spoor in verband met geluid, trilling en externe veiligheid.

intensiever waardoor de doorstroming verder verslechtert.

on Oss is de uitbouw naar een (openbaar vervoer) mobiliteitshub.

Mede in relatie tot de ontwikkeling het nieuwe woongebied Oss-West kan ver-

Uitvoering & deelgebieden

woon- en leefklimaat.

We stellen een Masterplan Spoorzone Oss op, samen met andere partijen zoals provincie Noord-Brabant, Prorail, Nederlandse Spoorwegen en het Rijk. Het Masterplan geeft een samenhangend beeld van alle deelprojecten in de Spoorzone.

We zijn samen met NS en Prorail een pilot gestart om te onderzoeken wat er

nodig is om van het station in Oss een kwalitatief goed knooppunt van vervoer (‘hub’) te maken.

We tasten af bij andere partijen of een verplaatsing van station Oss-West naar meer westelijk locatie, kansrijk is.

We brengen in beeld wat er nodig is om het goederenspoor naar de Osse haven ver-

der tot ontplooien te brengen. Afhankelijk van deze uitkomst bepalen we onze inzet.

70

Woongebied Oss-West Over welk gebied gaat het?

Het gebied aan de westzijde van zijde van de huidige stad Oss is in de Structuurvisie 2006 al aangeduid als mogelijke toekomstige woongebied. Aansluitend op de be-

Wat speelt er?

•

bandbreedte biedt de noodzakelijke flexibiliteit om planvertraging en planuitval

spoor én op relatief korte afstand van het stadscentrum sluit een westelijke uitbrei-

op te vangen. Tegelijkertijd biedt het ook ruimte voor opvang van een deel van de

ding goed aan op de compacte opzet van de stad Oss. De realisering van Oss-West volgende stap in de ontwikkeling van het stedelijke gebied.

Stedelijk gebied & ambities

Thema’s

delijke gebied met bandbreedte van 5.200 tot 6.500 woningen tot 2035. Het

zwaartepunt in de opgave ligt daarbij in de eerste 10 jaar. Het hanteren van een

staande stedelijke structuur van woonwijken en de hoofdontsluitingen van weg en

als duurzaam en eigentijds woongebied is in de komende periode een belangrijke

In lijn met de provinciale prognose gaan wij uit van een opgave voor het ste-

•

Uitvoering & deelgebieden

regionale woonbehoefte.

De druk op de woningmarkt is groot, de noodzaak van versnelling van de woningbouw urgent. In de gemeente Oss maar ook in de grotere regio.

71

•

De bestaande plancapaciteit voor woningbouw in het stedelijke gebied is be-

perkt. De ontwikkeling van nieuwe locatie voor wonen in alle woonsegmenten is

•

urgent. In 2020 hebben wij in delen van het grondgebied van Oss-West de WVG •

•

woonbehoeften vanuit de gemeente Oss en de regio. Met goede (langzaam)ver-

Het plangebied ligt in het buitengebied met vooral agrarisch functies. De mogelij-

keersroutes en commerciële en maatschappelijke voorzieningen nabij. Kortom,

ke ontwikkeling van Oss-West als woongebied is in de gebiedsvisie Buitengebied

een duurzaam en toekomstbestendig woongebied in een natuurlijke omgeving

benoemd.

met meerwaarde voor het woon-dna van Oss. En die daarbij ook haar plek ver-

In het gebied zijn functies en waarden die van invloed zijn om de ontwikkeling

bedrijfsbebouwing aanwezig. Aan de noordzijde conflicteert een geitenhouderij met woningbouw. De ondergrond in het gebied is in hoofdzaak dekzand, naar

het noorden toe wordt het gebied natter en neemt de wateropgave in relatie tot

woningbouw toe. De huidige wegenstructuur aan de westzijde van de stad is niet ingericht op ontsluiting van een nieuw groot woongebied.

overt als aantrekkelijke woonlocatie voor de regio. Wat gaan we doen? •

Onze ambitie is om al in 2023 de eerste woningen te bouwen en vervolgens voort-

•

We stellen op korte termijn een duidelijke visie op voor Oss-West, waarin de hoofd-

ven vanuit natuur, klimaat en energie, naast duurzame mobiliteit. Ook worden

gramma voor Oss als geheel om te voorzien in de osse woningbehoefte. Daarvoor ties buiten de bestaande bebouwde kom noodzakelijk. Oss-West met een omvang

•

•

lijnen zijn vastgelegd. Een adaptief, flexibel gebiedsconcept dat als raamwerk voor gericht op een gedifferentieerd woonprogramma, met aandacht voor de opga-

Wij streven naar gedifferentieerd en voldoende flexibiliteit woningbouwpro-

opgaven opgepakt die de gebiedsontwikkeling voor Oss-West ontstijgen, zoals

is naast de ontwikkeling van binnenstedelijke locaties ook woningbouw op loca-

•

varend in 15 jaar circa 3.000 woningen in Oss-West te realiseren;

verschillende deelopgaven zal dienen. Uitgangspunt is een duurzaam ontwerp

Wat is onze visie? •

signatuur, verbonden met de bestaande stad en het omliggende landschap. Ook een groene wijk met gevarieerde woonmilieus, die aansluiten op de ambities en

gevestigd en thans 25 hectare in eigendom.

naar wonen. Onder andere: in het zuiden van het plangebied is veel agrarische

Oss-West voegt een eigentijds woongebied toe met een nadrukkelijk eigen

van circa 3.000 woningen legt hierbij het meeste gewicht in de schaal.

Wij vinden de ontwikkeling van een eigentijd, gevarieerd en duurzaam nieuw

woongebied in Oss-West van groot belang om te voorzien in de woonbehoefte van het stedelijke gebied Oss-Berghem, maar ook uit de grotere regio.

Oss-West is daarbij essentieel om in kwalitatieve zin te kunnen voorzien in de

infrastructuur (o.a. mogelijke verplaatsing station Oss-West), afstemming met •

•

benodigde differentiatie in de behoefte aan woonmilieus, prijssegmenten en woningtypen vanuit verschillende doelgroepen.

Met het aanbieden van onderscheidende woonmilieus kan Oss-West ook de

regionale woningmarkt bedienen. Steden zoals ’s-Hertogenbosch en Nijmegen

bestaande stedelijke voorzieningen en de relatie met bestaand stedelijk gebied;

Bij de planontwikkeling van Oss-West zoeken we ook naar een goede balans met bestaande waarden, functies en belangen in het gebied en de ontwikkelingen in het omliggende landelijke gebied.