Programmabegroting 2026-2029

Het gaat dan om het versterken van de sociale basis en stevige sociale teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein. 4.2 Autonome ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

0

0

0

0

0

-1.068

-1.570

-433

-447

-460

1.068

1.570

433

447

460

1.900

3.895

5.990

5.990

5.990

0

0

0

-1.367

-1.377

-5.000

0

0

0

0

5.000

0

0

0

0

110

0

0

0

0

-110

0

0

0

0

-750

0

0

0

0

Wmo Individuele begeleiding

550

792

384

0

0

Inzet reserve GALA/IZA

45

105

0

0

0

Hogere onttrekking reserve

-45

-105

0

0

0

Aanpassing financiële afspraken Centrumregeling Wmo 2024 Begroting en reserve Opvang Vluchtelingen Storting reserve Opvang vluchtelingen Autonome groei jeugdhulp Eigen bijdrage jeugdhulp Regionale begroting beschermd wonen Storting in reserve Beschermd wonen Uitgaven dak- en thuisloosheid 2025 Onttrekking uit reserve daken thuisloosheid Lagere kosten Wmo Hulp bij huishouden

IZA/GALA Hogere eigen bijdrage Wmo

0

0

0

0

0

Autonome groei individuele

0

300

600

900

900

1.700

4.987

6.974

5.523

5.513

begeleiding Totaal Autonome ontwikkelingen 45

Toelichting Autonome ontwikkelingen Aanpassing financiële afspraken Centrumregeling Wmo 2024 We stellen voor om vanuit de regionale begroting beschermd wonen extra geld uit te keren naar de lokale gemeenten om lokaal stijgende Wmo-kosten op te vangen. Het gaat om jaarlijks € 1 miljoen in de periode 2026-2028. In de programmabegrotingen van 2024-2027 en 2025-2028 zijn de financiële afspraken uit de Centrumregeling Wmo 2024 verwerkt. De financiële afspraken lopen tot en met 2028. Eén van de afspraken is dat lokale gemeenten jaarlijks € 3.000.000 uit de regionale middelen krijgen om lokaal stijgende Wmo-kosten op te vangen. De doelgroep psychisch kwetsbare inwoners gaat namelijk een steeds groter beroep doen op lokale Wmo-voorzieningen door de ontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. We verwachten dat de lokale kosten vanaf 2026 gaan stijgen door het nieuwe lokale product Beschermd Thuis, dat in 2026 voor het eerst een volledig jaar ingezet kan worden. Dit product is voorliggend aan de regionale producten voor beschermd wonen. Daarom willen we de jaarlijkse uitbetaling naar lokale gemeenten in de jaren 2026-2028 verhogen van € 3 miljoen naar € 4 miljoen. Het aandeel van Oss hierin stijgt daarmee van afgerond € 980.000 naar afgerond € 1,3 miljoen.

Bij de jaarlijkse bijstelling van de regionale begroting beschermd wonen passen we de bedragen waar nodig aan op basis van actuele ontwikkelingen. Begroting en reserve Opvang Vluchtelingen We actualiseren de begroting en reserve vluchtelingen voor 2025 en verder. We storten € 1 miljoen in 2025, € 1,6 miljoen in 2026 en € 450.000 vanaf 2027 in de reserve vluchtelingen. Deze storting is gebaseerd op extra inkomsten Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) en het niet onttrekken uit de reserve vluchtelingen voor kapitaallasten en bijzondere bijstand. De extra inkomsten COA zijn voor het langer openstellen (tot eind 2026) van de Crisisnoodopvang. Het gaat om € 0,6 miljoen in 2025 en € 1,2 miljoen in 2026. Voor de vluchtelingen locatie Spitsbergerweg hebben we een investeringsbudget beschikbaar van € 19,7 miljoen waarvoor we vanaf 2025 in onze programmabegroting kapitaallasten hebben opgenomen. Van dit investeringsbudget is tot en met 2024 € 15,7 miljoen gerealiseerd en hebben we € 1 miljoen gereserveerd voor afrondende werkzaamheden in 2025. De investeringskosten zijn minder hoog dan verwacht waardoor de kapitaallasten lager uitvallen dan begroot. Het restant van de geraamde kapitaallasten storten we terug in de reserve vluchtelingen (2025 € 350.000; 2026 € 420.000; 2027 en verder € 450.000).

Het overschot bijzondere bijstand wordt veroorzaakt door lagere kosten voor inrichting van woningen van gehuisveste vergunninghouders. De kosten voor het huisvesten van vluchtelingen zijn € 135.000 lager dan verwacht. De kosten lopen terug, omdat we nu vooral te maken hebben met nareizigers (ofwel gezinsleden van de vergunninghouders) waarvoor de woningen al zijn ingericht. Autonome groei jeugdhulp We rekenen in de periode 2025-2027 met een jaarlijkse kostenstijging van jeugdhulp van 5% (exclusief jaarlijkse reguliere indexering). De kosten hiervan zijn € 1,9 miljoen in 2025, afgerond € 3,9 miljoen in 2026 en structureel afgerond € 6 miljoen vanaf 2027. De ontwikkeling van de kosten voor jeugdhulp is altijd moeilijk te voorspellen. We vinden het belangrijk om nu wel een meerjarige inschatting te maken. Het (inmiddels demissionaire) kabinet heeft in de laatste voorjaarsnota van het Rijk namelijk een besluit genomen over extra middelen voor gemeenten voor jeugdhulp naar aanleiding van het advies van de commissie Van Ark. In de afgelopen meicirculaire hebben we voor de jaren 2025-2027 incidenteel extra geld gekregen. We verwachten dat het financieel kader vanuit het Rijk voor jeugdhulp voor deze periode daarmee vaststaat. We streven er daarom naar om kostenstijgingen/volumegroei binnen deze extra middelen op te vangen.

Op advies van de VNG maken we hierbij een zo reëel mogelijke raming van de kosten voor jeugdhulp in deze periode. Het financieel perspectief vanuit het Rijk vanaf 2028 is nog onzeker. Er is afgesproken dat de commissie Van Ark in het eerste kwartaal van 2027 een uitspraak gaat doen over de haalbaarheid van het financieel kader voor jeugd vanaf 2028.

46

Eigen bijdrage jeugdhulp Vanaf 2028 ramen we een inkomstenpost van afgerond € 1,4 miljoen aan eigen bijdragen voor jeugdhulp. Dit sluit aan op besluitvorming van het (inmiddels demissionaire) kabinet in de voorjaarsnota van het Rijk. Daarin staat het voornemen om per 2028 een eigen bijdrage voor jeugdhulp in te voeren. Dit is verwerkt als een korting op het Gemeentefonds, omdat gemeenten (als dit voornemen doorgaat) vanaf dan de inkomsten hieruit krijgen. We ramen de inkomsten aan eigen bijdragen gelijk aan het bedrag dat het Rijk hiervoor uit het Gemeentefonds wil halen. Dit is uiteraard onzeker omdat we nu niet kunnen bepalen of dit bedrag reëel is, maar het is op dit moment wel de best mogelijke inschatting. Regionale begroting beschermd wonen We verwachten in 2025 € 5 miljoen over te houden van de regionale middelen voor beschermd wonen. Dat komt vooral door vertraging in de uitvoering van specifieke projecten die moeten bijdragen aan een volledig palet aan voorzieningen. Zo is de nieuwe beschermde woonvoorziening voor verslaafden nog niet gerealiseerd en vraagt het realiseren van woonvoorzieningen voor specifieke doelgroepen meer voorbereidingstijd. We storten het overschot in de regionale reserve beschermd wonen. Uitgaven dak- en thuisloosheid 2025 We verwachten in 2025 € 110.000 aan uitgaven gericht op de aanpak van dak- en thuisloosheid.

We besteden deze middelen aan de pilot Eerst Een Thuis, aan de doorontwikkeling van het urgentieplus proces en aan inzet op antistigma. We betalen deze kosten uit de reserve dak- en thuisloosheid. Deze uitgaven zijn onderdeel van het regionale plan van aanpak dat we hiervoor gemaakt hebben. Eind 2025 zullen we rapporteren over de voortgang op de diverse actielijnen hierin en een geactualiseerd bestedingsplan voor de komende jaren voorleggen aan het regionaal portefeuillehoudersoverleg Wmo. Dan hebben we meer zicht op de besteding van de middelen in de komende jaren. Lagere kosten Wmo Hulp bij huishouden We verwachten in 2025 eenmalig lagere kosten van € 750.000 op hulp bij huishouden. We zagen al in 2024 dat de nieuwe aanbesteding heeft geleid tot verrekeningen met de zorgaanbieders en daardoor een voordeel in de jaarrekening 2024. In 2025 verwachten we opnieuw terugbetalingen door de aanbieders, waardoor de totale kosten hulp bij huishouden lager zullen uitvallen. We voorzien wel dat deze verrekeningen snel zullen afnemen, waardoor we verwachten dat het voordeel niet structureel is. Wmo Individuele begeleiding Op basis van de ontwikkeling van de afgelopen jaren hebben we een structureel tekort van € 1,5 miljoen voor de kosten voor individuele begeleiding. We hebben al een aantal jaar tekorten onder andere door een sterke groei in aantallen.

We kunnen dit tekort voor een deel opvangen door een structureel overschot van € 300.000 op het PGB-budget. Het resterende tekort betalen we vanaf 2026 (deels) af via gelden die we via het Gemeentefonds gekregen hebben voor demografische ontwikkelingen (oplopend tot € 1,2 miljoen vanaf 2028). In 2025 zetten we incidenteel € 650.000 in vanuit lokale middelen voor de doordecentralisatie van beschermd wonen. Er blijven incidentele tekorten over in 2025 (€ 550.000), 2026 (€ 792.000) en 2027 (€ 384.000). Inzet reserve GALA/IZA We stellen de onttrekkingen uit de reserve GALA/IZA bij op basis van het gewijzigde bestedingsplan. Op basis van dit plan onttrekken we in 2025 € 221.000, 2026 € 265.000 en 2027 € 329.000. In 2025 besteden we deze bijdrage aan personele inzet rond de doelen van IZA en GALA, subsidieregeling Sociale Basis en Proeftuinen. Vanaf 2026 staan de bedragen, naast personele inzet, gereserveerd voor obesitas en overgewicht, welzijn op recept en de subsidieregeling Sociale Basis. In 2024 hebben we deze reserve ter grootte van € 900.000 gevormd vanuit de IZA- en GALA-gelden. De ambities in het IZA en GALA zijn groot: om de (medische) zorg toekomstbestendig te houden, wordt veel verwacht van het sociale domein. Tegelijkertijd betreft een groot deel van de middelen incidenteel gelden. We streven naar een duurzame systeemverandering.

47

Hogere eigen bijdrage Wmo We verwachten in 2025 € 200.000 hogere inkomsten aan eigen bijdragen voor de Wmo. Eerder hadden we juist een lagere eigen bijdrage verwacht omdat deelnemers aan de Proeftuin geen eigen bijdrage betalen. Dit nadeel zouden we tot en met 2025 opvangen door een jaarlijkse onttrekking van € 200.000 uit de algemene reserve. Nu de eigen bijdrage hoger uitvalt is de onttrekking uit de algemene reserve dit jaar niet nodig. Deze draaien we terug. Per saldo verloopt deze wijziging budgettair neutraal. Autonome groei individuele begeleiding Op basis van de cijfers in 2024 en 2025 verwachten we vanaf 2026 een jaarlijkse kostenstijging van € 300.000 bij individuele begeleiding (exclusief jaarlijkse reguliere indexering). De kosten hiervan zijn € 300.000 in 2026, € 600.000 in 2027 en structureel € 900.000 vanaf 2028. De ontwikkeling van de kosten is altijd moeilijk te voorspellen en hangt van vele factoren af. We vinden het belangrijk om nu wel een meerjarige inschatting te maken omdat we bij de ombuigingsvoorstellen hebben aangegeven dat we streven naar minder meerkosten Wmo, ook bij individuele begeleiding. We streven er daarom naar om kostenstijgingen/volumegroei vanaf 2029 met de ombuigingsmaatregelen op te vangen.

48

4.3 Ombuigingsvoorstellen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

-5

-5

-5

-5

-5

-8

-8

-8

-8

-8

-11

-11

-11

-11

-11

0

0

0

-100

-100

0

-40

-40

-40

-40

0

-50

-50

-50

0

-30

-30

-30

-30

0

0

0

-100

-214

-214

0

0

-9

-9

-9

Kostenbeheersing jeugdhulp

0

0

-1.600

-3.257

-4.000

Minder meerkosten Wmo:

0

0

0

0

0

0

0

-300

-600

-900

0

-75

-150

-170

-170

0

120

135

150

150

-53

-99

-2.167

-4.344

-5.307

Verhogen begrote huurinkomsten Het Honk Oss Verhogen begrote inkomsten Tritongebouw Oss Vrijval post onvoorzien Scouting Geffen Woningaanpassingen minder toewijzen Leges Gehandicaptenparkeerkaart (GPK) verhogen Budget voor anti-stigma verlagen Doorbraakbudget laten vervallen Stoppen met Specialistische Ontmoetingsfunctie Subsidie Bonte Hoef stopzetten als gevolg van samenvoeging

strenger indiceren hulp bij huishouden Minder meerkosten Wmo: realiseren substitutie individuele begeleiding Minder meerkosten Wmo: realiseren substitutie dagbesteding Minder meerkosten Wmo: benodigde investeringen Totaal Ombuigingsvoorstellen Toelichting Ombuigingsvoorstellen Verhogen begrote huurinkomsten Het Honk Oss We verhogen de geraamde huuropbrengsten van "Het Honk" met € 5.000. De opbrengsten zijn hoger dan het bedrag dat we in de begroting hebben staan. Daarom stellen we dit bij. Verhogen begrote inkomsten Tritongebouw Oss We verhogen de geraamde huuropbrengsten van het Triton gebouw met € 7.900. De opbrengsten zijn hoger dan het bedrag dat we in de begroting hebben staan. Daarom stellen we dit bij.

49

Vrijval post onvoorzien Scouting Geffen We laten het budget voor onvoorziene uitgaven van € 11.000 op het budget van scouting Geffen vrijvallen. Het bedrag is afgelopen jaren niet uitgegeven en blijkt overbodig. Woningaanpassingen minder toewijzen We stellen voor om te gaan sturen op minder toewijzingen van woningaanpassingen. We denken hier vanaf 2028 een structureel bedrag van € 100.000 mee te kunnen besparen. Dat willen we doen met de volgende maatregelen: 1.

Strakkere kaders voor het indiceren van woningaanpassingen vanuit de beleidskeuze om in te zetten op het verbeteren van vitaliteit en gezondheid in plaats van woningaanpassingen. Voorbeelden hiervan zijn leefstijl-, vitaliteit- en beweegprogramma's.

2.

Vaste prijsafspraken met de leverancier, voor koop en huur gelijk.

3.

Een vast programma van eisen en strakkere controle/monitoring op naleving.

4.

Met de aanbieder afspraken maken over een budge platfond en het stimuleren van andere oplossingen.

5.

Met woningbouwverenigingen strakkere afspraken maken ter voorkoming en beperking van aanpassingen met Wmo-geld.

Deze maatregelen zijn onderdeel van het aanbestedingsproces dat momenteel wordt voorbereid. Leges Gehandicaptenparkeerkaart (GPK) verhogen We stellen voor om de kosten voor het medisch advies bij de aanvraag van een Gehandicapten Parkeerkaart (GPK) vanaf 2026 gedeeltelijk te gaan doorberekenen in de leges. We verwachten dat de opbrengsten hiermee structureel € 40.000 hoger zullen uitvallen. Budget voor anti-stigma verlagen We stellen voor om het budget voor anti-stigma voor de psychisch kwetsbare doelgroep in de periode 20262028 jaarlijks met € 50.000 te verlagen. We betalen onze activiteiten uit de middelen die we vanuit de centrumregeling Wmo krijgen. Omdat deze tot en met 2028 loopt kunnen we tot en met 2028 bezuinigen. We blijven wel inzetten op anti-stigma, maar verlagen onze ambitie. Doorbraakbudget laten vervallen We stellen voor om het doorbraakbudget Wmo te laten vervallen. Dit betekent in de periode 2025-2028 een jaarlijkse besparing van € 30.000. Het doorbraakbudget is afkomstig uit de middelen die we vanuit de centrumregeling Wmo krijgen. Omdat deze tot en met 2028 loopt kunnen we tot en met 2028 bezuinigen. Het doorbraakbudget is bedoeld om maatwerkoplossingen te kunnen bieden aan inwoners met complexe problematiek waar de ondersteuning vastloopt. Het voorstel is om dit budget te laten vervallen.

Het was namelijk een aanvulling op het al bestaande maatwerkbudget binnen de Wmo. Het bestaande budget blijkt in de praktijk voldoende te zijn om maatwerk te kunnen bieden waar dat nodig is. Stoppen met Specialistische Ontmoetingsfunctie We stellen voor om halverwege 2027 te stoppen met de Specialistische Ontmoetingsfunctie. Dit betekent een besparing van € 100.000 in 2027 en structureel € 215.000 vanaf 2028. De Specialistische Ontmoetingsfunctie is een inloopvoorziening voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Er zijn twijfels over het gebruik van deze voorziening. We werken op dit moment aan meerdere andere laagdrempelige steunpunten die toegankelijk zijn voor psychisch kwetsbaren in Oss. Deze kunnen een alternatief zijn voor de Specialistische Ontmoetingsfunctie. Subsidie Bonte Hoef stopzetten als gevolg van samenvoeging We stellen voor de jaarlijkse subsidie van € 8.784 aan de Bonte Hoef vanaf 2027 te laten vervallen. De Bonte Hoef heeft een gezonde exploitatie en gaat verhuizen naar de nieuwbouw MFA Ussen waar ze samen met wijkcentrum de Hille naartoe gaan. Dan kan de jaarlijkse subsidie komen te vervallen.

50

Kostenbeheersing jeugdhulp We ramen een bezuinigingstaakstelling op onze eigen jeugdhulpbudgetten ter hoogte van € 1,6 miljoen in 2027, € 3,2 miljoen in 2028 en structureel € 4 miljoen vanaf 2029. Hiervoor hebben we diverse kostenbeheersingsmaatregelen geformuleerd, in het verlengde van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en het Osse beleidskader Integraal Jeugdbeleid. Daarin gaan we in op de pedagogische basis die van belang is voor de goede ontwikkeling van alle jeugdigen. Deze basis wordt gevormd door alle voorzieningen van onderwijs, kinderopvang, sport, cultuur, ontmoeten, speelruimte en GGD/gezondheid. In de programmatekst hiervoor hebben we aangegeven welke doelstellingen we nastreven en dat deze enerzijds gericht zijn op het verminderen van de instroom en anderzijds op meer sturen op zorgpaden. Investeringen: Om de kostenbeheersingsmaatregelen uit te kunnen voeren zijn verschillende investeringen nodig. In 2025 hebben we al geïnvesteerd in de ontwikkeling van een realtime dashboard en in een pilot Samenwerkwijze Jeugd samen met Ons Welzijn en zorgaanbieders. Daarnaast vragen diverse kostenbeheersingsmaatregelen om inzet van beleidscapaciteit, zoals samenwerking met huisartsen/POH GGZ Jeugd, afspraken over het verminderen van instroom in dyslexie, monitoring echtscheidingsloket, verstevigen van lokale teams en de pilot Samenwerkwijze.

Er is forse beleidsaandacht nodig om de maatregelen uit te werken, te monitoren en bij te stellen. Specifiek is de volgende extra inzet nodig: -

0,8 fte beleidsmedewerker jeugd (meer lokale inzet nodig, naast inzet in de regio): jaarlijkse kosten afgerond € 92.000, (incidenteel tot en met 2029)

-

versterking van de backoffice jeugd: o

1 fte uitvoerend beleidsmedewerker, jaarlijks kosten afgerond € 102.000 (incidenteel tot en met 2029)

o

0,5 fte extra jongerenconsulent, jaarlijkse kosten afgerond € 46.000 (incidenteel tot en met 2029)Inzet is nodig om meer focus aan te brengen op de duurste casussen, de maatwerktrajecten, data-analyse en beleid opstellen, en herindicaties in overleg met Ons Welzijn en zorgaanbieders.

-

Trainingen Samenwerkwijze Jeugd voor alle jeugdprofessionals bij Ons Welzijn en zorgaanbieders (incidenteel, € 25.000 per jaar in 2026 en 2027)

-

Trainingen kostenbewust handelen voor jeugdprofessionals en backoffice jeugd (incidenteel, € 25.000 per jaar in 2026 en 2027)

-

Plan ontwikkelen voor de aansluiting van zorgaanbieders bij lokale teams (incidenteel, € 10.000 in 2025 en € 35.000 in 2026)

-

Brugfunctionaris op alle scholen (cofinanciering onderwijs/onderwijsachterstandenbeleid (OAB).

De totale investeringen komen daarmee uit op € 10.000 in 2025, afgerond € 324.000 in 2026, afgerond € 289.000 in 2027, afgerond € 239.000 in 2028 en 2029.Voor de investeringen die tot en met 2029 lopen (conform de looptijd van de taakstelling) geldt dat we in 2029 gaan beoordelen wat er na die periode nodig is. De incidentele kosten onttrekken we uit de gevormde reserve "kostenbeheersing sociaal domein". Minder meerkosten Wmo: strenger indiceren hulp bij huishouden We streven ernaar dat de uitgaven aan hulp bij huishouden niet toenemen ten opzichte van 2025. We zien bij hulp bij huishouden forse wachtlijsten vanwege personeelstekorten. Tegelijkertijd zijn door de effecten van de nieuwe aanbesteding met lumpsum+contracten de uitgaven momenteel stabiel. Binnen deze nieuwe afspraken kunnen we hulp bij huishouden als algemene voorziening aanbieden met minder uur ondersteuning waardoor we de groeiende vraag aankunnen. Dat willen we doen aan de hand van de volgende acties: -

Vakmanschapsontwikkeling gericht op strenger indiceren en kritischer zijn op het afgeven van indicaties, met name langdurige indicaties.

-

Stimuleren van zelfredzaamheid, denk hierbij aan reablement/instroomtraject/huishoudcoach om instroom te beperken en/of te vertragen.

-

Moreel appel doen op inwoners om zoveel als mogelijk zelf te voorzien in een oplossing voor hulp bij het huishouden (verwachtingenmanagement bij de inwoner).

Met de maatregelen denken we de uitgaven stabiel te houden en de wachtlijsten te kunnen verkorten.

51

Minder meerkosten Wmo: realiseren substitutie individuele begeleiding We verwachten voor Wmo individuele begeleiding een jaarlijkse kostenstijging van € 300.000 per jaar. We willen maatregelen nemen om deze autonome groei om te kunnen buigen en te stabiliseren. Daarmee verwachten we een besparing van € 900.000 in 2029 te realiseren. Dit met een vertraging van 1 jaar.

Er is

winst te behalen in het kritischer indiceren en evalueren van de individuele begeleiding. Daarnaast leert de ervaring uit de proeftuin ons dat er meer gebruik gemaakt kan worden van het eigen sociaal netwerk, voorliggende en/of collectieve voorzieningen zoals wandelgroepen of dagontmoeting. Dit leidt tot minder en/of lichtere indicaties en kortere trajecten. Minder meerkosten Wmo: realiseren substitutie dagbesteding We streven naar een afname van de uitgaven aan dagbesteding van 10% in 2028 ten opzichte van 2025. Dit levert naar verwachting een besparing op van € 75.000 in 2026, € 150.000 in 2027 en structureel € 170.000 vanaf 2028. We denken te kunnen besparen op de kosten voor dagbesteding door in te zetten op een toename van het aantal initiatieven dagontmoeting van 1 per jaar tot en met 2028. Door meer voorliggend aanbod op het gebied van ontmoeting en collectieve activiteiten te creëren is er minder geïndiceerde ondersteuning nodig. Op 4 plekken in Oss wordt dagontmoeting aangeboden. Daarmee kunnen we indicaties dagbesteding voorkomen of uitstellen. Hoe meer dagontmoeting in wijken en dorpen wordt aangeboden, des te meer indicaties dagbesteding (en individuele ondersteuning) voorkomen of uitgesteld kunnen worden. Minder meerkosten Wmo: benodigde investeringen Om tot de hiervoor beschreven minder meerkosten binnen de Wmo te kunnen komen zijn diverse investeringen nodig.

Deze zijn tweeledig: door te investeren in vakmanschapsontwikkeling, ontwikkeling van scherpere kaders en aanpassing van de verordening zijn we in staat het aantal indicaties Wmo terug te brengen en de duur van de indicaties te verkorten. Daarvoor is incidenteel extra capaciteit nodig. Deze is nu niet beschikbaar als gevolg van een hoge werkdruk om gewenste doorlooptijden te behalen. Daarom willen we tijdelijk 3 consulenten inhuren, van het laatste kwartaal van dit jaar tot en met de eerste helft van 2027. De kosten hiervan zijn € 90.000 in 2025, € 360.000 in 2026 en € 180.000 in 2027. In dezelfde periode willen we een kwaliteitsmedewerker inhuren. De kosten hiervan zijn € 33.000 in 2025, € 132.000 in 2026 en € 66.000 in 2027. Daarnaast is het belangrijk om onze voorliggende voorzieningen uit te breiden. Om substitutie te kunnen realiseren en de toenemende vraag aan te kunnen, moeten we de sociale basis versterken. Zodat er voldoende mogelijkheden zijn voor ontmoeting dan wel andere activiteiten worden aangeboden die passend zijn voor de inwoners die ondersteuning nodig hebben (zoals beschreven in het Wmo beleidskader 2025-2029). Hiertoe is vorig jaar de subsidieregel sociale basis ingericht. De subsidieregel sociale basis betreft nu grotendeels tijdelijk geld waardoor financiering voor initiatieven voor dagontmoeting onzeker is.

Een structurele verhoging van het budget moet inwonersinitiatieven mogelijk maken en een toename van 1 initiatief dagontmoeting per jaar. De kosten hiervan zijn € 50.000 per jaar vanaf 2026 om meer inwonersinitiatieven te kunnen faciliteren. Daarnaast hebben we de volgende middelen nodig om elk jaar 1 extra initiatief voor dagontmoeting mogelijk te kunnen maken: € 70.000 in 2026, € 85.000 in 2027 en structureel € 100.000 vanaf 2028. De totale investeringen komen daarmee uit op € 123.000 in 2025, € 612.000 in 2026, € 381.000 in 2027 en structureel € 150.000 vanaf 2028. De incidentele investeringen voor in totaal € 0,9 miljoen onttrekken we uit de nieuw gevormde reserve "kostenbeheersing sociaal domein".

52

4.4 Septembercirculaire + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Beschermd wonen

50

125

175

175

175

Maatschappelijke opvang en

30

30

30

30

30

65

0

0

0

0

145

155

205

205

205

OGGz Spreidingswet Totaal septembercirculaire

Toelichting septembercirculaire Beschermd wonen We ontvangen jaarlijks € 175.000 extra voor beschermd wonen. Dit betreft een landelijke aanpassing in verband met volumestijging. Maatschappelijke opvang en OGGz We ontvangen jaarlijks € 30.000 extra voor maatschappelijke opvang. Dit betreft een aanpassing van de maatstaven waarbij het totale budget wordt verdeeld over gemeenten. We ontvangen hierdoor extra geld. Spreidingswet We ontvangen in 2025 een bedrag van € 65.000 voor het zoeken van opvangplekken in het kader van de spreidingswet. 4.5 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma. + is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Lasten

137.145

131.151

131.425

131.513

126.337

Baten

-14.125

-12.966

-14.139

-14.139

-14.140

Saldo

123.020

118.184

117.286

117.374

112.197

3.725

2.588

2.343

2.343

2.521

Onttrekkingen reserves

-16.854

-9.000

-9.230

-5.000

0

Saldo mutaties reserves

-13.129

-6.412

-6.887

-2.657

2.521

Totaal bestaand beleid

109.892

111.773

110.399

114.717

114.718

Autonome ontwikkelingen

1.700

4.987

6.974

5.523

5.513

Budget neutrale wijzigingen

169

1.156

1.797

2.427

2.427

2.100

-3.779

65

65

65

Septembercirculaire

145

155

205

205

205

Ombuigingsvoorstellen

-53

-99

-2.167

-4.344

-5.307

113.953

114.193

117.273

118.593

117.621

Bestaand beleid

Stortingen reserves

Nieuw beleid

Totaal programma

53

4.6 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2026 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies

Begroting 2026

Jeugdhulp

4.967

Jeugdwerk

1.503

Wmo begeleiding en dagbesteding

329

Wmo beschermd wonen

173

Wmo collectieve voorzieningen

12.524

Totaal Programma 1. Welzijn en zorg

19.496

54

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

55

1. Inleiding Meedoen mogelijk maken is dé missie van het sociaal domein Oss. Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om mee te doen aan onze samenleving. Waar nodig bieden we ondersteuning om voor iedere inwoner meedoen mogelijk te maken. In het sociaal domein doen we dat vanuit de waarden: mens centraal, nabijheid, eenvoud en vakmanschap & partnerschap. Het sociaal domein is breed: welzijn, inkomen, leefbaarheid, sport, cultuur, onderwijs, gezondheid, participatie, ontmoeten, zorg. Het zijn allemaal terreinen die bijdragen aan een goede, fijne leefomgeving en aan meedoen in de samenleving. Daarbij bieden individuele ondersteuning als dat nodig is. Omdat problemen soms het oplossend vermogen van mensen en hun netwerken overstijgen. Zo hebben we allerlei voorzieningen die mensen kunnen helpen bij integratie naar werk, geldzorgen, leren, opvoeden, ouderdom, eenzaamheid. Het goed inzetten van die voorzieningen zien we als een kerntaak. En daarbij is ‘goed’ meer dan efficiënt en rechtmatig. Het gaat ook over rechtvaardigheid en menswaardigheid. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken.

Bij bestaanszekerheid gaat het om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via werk of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving. We werken daarom aan een inclusieve arbeidsmarkt met mogelijkheden voor mensen om te werken naar vermogen. Daarbij bieden we ondersteuning als mensen stress ervaren op het gebied van bestaanszekerheid. Om de kansen op meedoen te vergroten investeren we in onderwijs. We streven naar inclusief onderwijs en kinderopvang, en passende ondersteuning voor jeugdigen en jongvolwassenen. Daarbij zijn basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitaal gebied van groot belang. Dit vertaalt zich in taal- en leesstimulering en goed taalonderwijs; in de aanpak laaggeletterdheid en geslaagde inburgeringstrajecten. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken. 2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Wat willen we bereiken? We willen dat zoveel mogelijk mensen meedoen in de samenleving. Het hebben van werk zorgt voor structuur, inkomen en ontmoeting.

Elke stap naar werk is waardevol; we stimuleren daarom ook deeltijdwerk, de inzet van loonkostensubsidie voor mensen met een arbeidsbeperking en richten ons op de ontwikkeling van mensen. Daarbij stimuleren we het volgen van een opleiding en leerwerktrajecten. Binnen de bijstandspopulatie zijn diverse aandachtsgroepen: mensen die veel medische-, psychische- of sociale belemmeringen ervaren, statushouders/inburgeraars en jongeren tussen de 16-27 jaar. Het aantal jongeren met een bijstandsuitkering groeit. Zij zijn, ook zonder uitkering, een doelgroep met prioriteit. Vanuit een integrale benadering bieden wij ondersteuning gericht op een duurzaam traject van onderwijs en werk. Oss is een Unesco Learning City. Een predicaat waar we trots op zijn. Wij geven de Lerende stad Oss verder vorm met onze partners uit onderwijs en bedrijfsleven. Leven Lang Ontwikkelen is nodig om mee te blijven doen in de samenleving en op de arbeidsmarkt van de toekomst. De technologische innovatie, digitalisering, robotisering en de impact van globalisering op de lokale arbeidsmarkt vraagt om een sterke leer- en ontwikkelcultuur. Zodat inwoners en ondernemers mee kunnen bewegen met de veranderingen op de arbeidsmarkt. Dat vraagt ook om een sterk MBO dat de vakkrachten van de toekomst opleidt en om goede verbinding met HBO in de regio.

De Lerende Stad Oss begint bij onderwijs én gaat over ontwikkelen in brede zin, thuis, in de wijk, op de werkvloer en in het klaslokaal. Ook het leren van basisvaardigheden is belangrijk omdat het mogelijk maakt om mee te blijven doen in de samenleving. We zorgen samen met onze partners in het Taalnetwerk voor een passend aanbod om zoveel mogelijk inwoners de kans te geven om hun basisvaardigheden te verbeteren via een laagdrempelig en bereikbaar aanbod aan taal- en rekenonderwijs en training van digitale vaardigheden.

56

Er is een grote krapte op de arbeidsmarkt; vanuit ons regionale arbeidsmarktbeleid zetten we volop in om werkgevers daarbij te helpen en zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden en te krijgen. Ons lokale arbeidsmarktbeleid sluit hierop aan. Vanuit de pijlers: elk talent telt, leven lang ontwikkelen en werkgevers fit voor de toekomst werken we met onderwijs en ondernemers samen om de arbeidskrapte zo goed mogelijk op te vangen. We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

Voor de toeleiding naar werk werken we met een variatie aan re-integratieinstrumenten. Wij werken daarbij vanuit de Samenwerkwijze.

-

We zoeken naar vacatures en werkplekken en zorgen voor goede matching.

-

In het partnership gemeenten-IBN maken we regionale afspraken over

2026

dienstverlening die we van IBN afnemen en hoe we hierin samenwerken. Na vaststelling van de visie door de 6 gemeenten over de toekomst van het partnership gemeenten-IBN op lange termijn, werken we hierop scenario’s uit. Eind 2026 is het scenario van gezamenlijke teams Werk en het Participatiebedrijf van IBN uitgewerkt en een implementatieplan opgesteld. Tegelijkertijd bekijken we hoe we de Osse dienstverlening in samenhang daarmee verder vormgeven. -

Voor alle vragen rondom werk (en ontwikkeling) van inwoners en werkgevers,

Q1/2026

hebben we -in aansluiting op de landelijke hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur- sinds begin 2023 regionaal Werkcentrum Noordoost Brabant ingericht. We werken aan een fysieke locatie in Oss. Dat vraagt naast een investering in de huisvesting, om extra inzet vanuit team Werk. -

We blijven inzetten op jongeren met een kwetsbare arbeidsmarktpositie met en

Continu

zonder uitkering. Deze doelgroep bestaat voornamelijk uit vergunningshouders en jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. De consulenten uit het jongerenteam benaderen deze jongeren actief en begeleiden ze naar school of werk en zorgen dat ze hun werk behouden via inzet van jobcoaching. -

Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), werken we intern samen en betrekken externe partners, zodat er voor de jongeren integrale oplossingen worden gerealiseerd (zie ook programma 1).

-

We bestendigen onze aanpak basisvaardigheden en de uitbreiding van ons

Continu

Digi-Taalhuis met meer Digi-punten in onze gemeente, inclusief de grotere inzet van de taalconsulent. We willen jaarlijks 400 mensen helpen met een vorm van taalaanbod, een cursus of taalactiviteit. Conform ons plan van aanpak ‘Meedoen begint bij de basis’ besteden we de komende jaren veel aandacht aan meer digitale inclusie (o.a. jaarlijkse DigiD on tour), jongeren en participatie van werkgevers om de basisvaardigheden van hun werknemers te verbeteren.

57

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

We implementeren het lokale arbeidsmarktbeleid, in samenwerking met

2026

economie (programma 5). Wij zetten in op de lokale verbinding tussen onderwijs, ondernemers, maatschappelijke instellingen en inwoners. Dit versterkt de economische ontwikkeling en de flexibiliteit op de arbeidsmarkt. We gaan aan de slag met het opbouwen en versterken van de learning community arbeidsmarkt Oss. Daarvoor vinden minimaal drie bijeenkomsten plaats waarin werkgevers, onderwijs en maatschappelijke organisaties kennis en good practices delen en gezamenlijke projecten uitvoeren. -

Samen met sportclubs en welzijnsorganisaties verkennen we de ontwikkeling van een open badge die laat zien welke vaardigheden met/rond sportactiviteiten worden ingezet, zoals samenwerken, discipline of leiderschap. Via een open badge kunnen deze vaardigheden worden erkend en benut richting werk of opleiding.

-

Talentencampus Oss wordt doorgezet onder de vlag van Lerende Stad Oss. In

Continu

samenwerking met de Kracht van Oss/Economic Board worden de activiteiten ‘jouw toekomst in Oss live’ en de dag/week van de techniek opnieuw georganiseerd. In 2026 wordt gestart met de inhoudelijke voorbereiding voor het Learning Festival in 2027. -

We investeren in Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen, op

Continu

bestuurlijk en strategisch niveau. Daarbij gaat het om regionale samenwerking voor het regionale Werkcentrum en de Jongerenaanpak gericht op voortijdig schoolverlaters (VSV)/kwetsbare jongeren. Onze actieve deelname in Noordoost Brabant Werk leidt tot regionale projecten voor arbeidsmarktbeleid en tot een gezamenlijke aanpak die uitval van jongeren tegengaat. Jaarlijks dragen we hier € 1,04 per inwoner aan bij. -

Vanuit ons regionale arbeidsmarktbeleid zetten we volop in om werkgevers te ondersteunen bij de enorme krapte op de arbeidsmarkt, met inzet van extra middelen uit Regio Deal Noord-Oost Brabant II ’t Goeie leven.

2.2 Bestaanszekerheid Wat willen we bereiken? Bestaanszekerheid is van wezenlijk belang voor inwoners. Daarom bieden wij een vangnet bij onverwachte kosten. Wij zorgen voor aanvullende voorzieningen zodat mensen die leven in armoede zoveel mogelijk mee kunnen blijven doen in de samenleving, in een gezamenlijk aanpak dichtbij de inwoner in de eigen wijk of dorp. Samen met onze partners bieden we extra ondersteuning bij kosten voor school, sport en culturele activiteiten. We zijn daarbij toegankelijk, vindbaar, laagdrempelig en betrouwbaar. Uit onze gegevens van Geldfit blijkt dat 1 op de 3 Osse inwoners een hoog risico op schulden heeft. Schulden willen we voorkomen en verminderen, ongeacht de achtergrond of hoogte van de betalingsachterstand. We willen problematische financiële situaties zoveel mogelijk voorkomen met vroegsignalering en preventieve activiteiten. Geldzorgen leiden tot stress en beïnvloeden zo iemands gedrag. Het kan leiden tot verminderde gezondheid, uitsluiting en andere problemen. Voor mensen in een problematische financiële situatie hebben wij een variatie aan dienstverlening, waarbij we inzetten op hulp en ondersteuning om de schulden op te lossen en zoveel mogelijke financiële zelfstandigheid te realiseren. In onze aanpak laten we de regie bij de inwoner. We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving Inwoners die in de knel komen maken maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid. Er is goede ondersteuning voor inwoners met beginnende geldzorgen tot en met problematische schulden

58

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

We implementeren de Participatiewet in Balans (gedeeltelijke invoering per 1-

Q1/2027

1-2026). Deze herziening past in onze visie: vertrouwen, aansluiten bij behoefte van de inwoner, maatwerk, meer ruimte voor maatschappelijke participatie als werk (voorlopig) niet tot de mogelijkheden behoort (doenvermogen). We voeren de maatregelen in de wet door en maken beleid over Maatschappelijke Participatie. We passen de re-integratieverordening hierop aan. -

De verbeteringen rondom stress sensitieve en begrijpelijke

2026

informatievoorziening breiden we uit, bijvoorbeeld door brieven te herschrijven, heldere teksten op de gemeentewebsite te plaatsen en meer gebruik te maken van animaties. -

Vroegsignalering bij betalingsachterstanden is een manier om

Q1/2026

schuldenproblematiek te voorkomen. Consulenten van ONS Welzijn hebben nog niet de mogelijkheid mee te doen aan deze aanpak. Dat gaan we (in navolging van collegebesluit) privacytechnisch mogelijk maken. -

Voor Jongeren en schulden hebben wij specifieke aandacht. Wij hebben op 2

Continue

locaties van het KW1C een wekelijks spreekuur om het gesprek hierover makkelijk te maken. Samen met jongeren bespreken we de juiste aanpak van armoede onder jongeren. -

We geven vorm aan financiële educatie op voortgezet onderwijs en primair

2026

onderwijs. Sociaal raadslieden geven incidenteel voorlichting op het voortgezet onderwijs. Met het primair onderwijs wordt onderzocht of financiële educatie onderdeel kan worden van het burgerschapsonderwijs. -

We ontwikkelen een project gericht op samenwerking met huisartsen en

2026

fysiotherapeuten als actieve verwijzers naar de gemeente wanneer zij mensen met geldproblemen ontmoeten. Wij kijken naar mogelijkheden voor financiering uit IZA/GALA. -

Wij zorgen voor voldoende inzet Sociaal Raadslieden Werk.

Continue

-

Wij ondersteunen de inzet vanuit programma energietransitie van isolerende

2026/2027

maatregelen voor huishoudens tot 130% draagkrachtgrens (Meerjarig collectief ontzorgen). 2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Ervoor zorgen dat àlle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen en gezond en veilig opgroeien, dat is de opdracht waar de Osse gemeenschap voor staat. Onderwijs en kinderopvang vervullen hierin een belangrijke rol. Het biedt een basis voor gelijke kansen. Met onze samenwerkingspartners uit onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp, zorg, cultuur en sport zetten we ons in om gezinnen te ondersteunen en kinderen, jongeren te helpen zich te ontwikkelen en hun weg in de samenleving te vinden. We zetten gezamenlijk in op het Osse onderwijskansenbeleid. De voor- en vroegschoolse educatie (vve), taalstimulering (inclusief Bibliotheek op school) en de verlengde, verrijkende schooldagen (Kodoss en School en Omgeving) maken hier deel van uit. Verder investeren we samen met enkele schoolbesturen voor het basisonderwijs in vernieuwing van het burgerschapsonderwijs. Dit sluit aan bij de Lerende Stad Oss. De ambitie -in aansluiting op de Kamerbrief van het ministerie van OCW- om inclusiever onderwijs en inclusievere kinderopvang vorm te geven, is complex. Zowel inhoudelijk voor professionals uit onderwijs en kinderopvang, als meer technisch bij huisvesting van onderwijs en kinderopvang.

59

We werken aan een versterking van de ondersteuningsstructuur op scholen om een steviger pedagogische basis in het normale leven van kinderen vorm te geven. Brugfunctionarissen en het Jongerenwerk zullen daarin een rol hebben in basis- en voortgezet onderwijs. Inzet daarbij is om het beroep op individuele jeugdhulp terug te dringen. Samen met de schoolbesturen werken we aan een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP). Dat is gebaseerd op het -in samenwerking opgestelde- Beleidskader Onderwijshuisvesting waar inclusief onderwijs een onderdeel van is. Voor een goed inzicht in de stand van zaken hebben we alle onderwijshuisvesting in kaart gebracht. Het herijkte IHP met een actueel overzicht van de meerjarenplanning met investeringen, wordt begin 2026 vastgesteld en is dan onze leidraad voor de komende jaren. We streven ernaar dat onze jeugdigen opgroeien tot zelfredzame mensen, die het liefst met een startkwalificatie de arbeidsmarkt betreden. We bieden daarom ondersteuning bij schoolverzuim en willen voortijdig schoolverlaten voorkomen. De uitval uit het MBO is de laatste jaren gestegen. Vanuit de regionale Jongerenaanpak (NOBW) zetten we hier extra acties op in. We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

We zetten de aanpak van voortijdig schoolverlaters en verzuim vanuit het

Continue

Regionaal Bureau Leerplicht BNO als partner in Noordoost Brabant Werkt voort. -

We implementeren de wet van School naar Duurzaam Werk die per 2026 ingaat.

Continue

Daarin zijn extra activiteiten voor de doelgroep kwetsbare jongeren 23-27 jaar. Het RBL BNO en het team Werk trekken hier samen in op. De aanpak sluit aan bij de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt. -

We werken met alle partners uit opvang, onderwijs en jeugdhulp samen aan de

Continue

‘Osse sporen naar kansen’ (Onderwijskansenbeleid). Er zijn 3 sporen: (1) Taal & Talent, (2) Zorg & Groei, (3) Samen Oss (Meedoen & Inclusie). Hiervoor is het overleg Osse Bestuurlijk Educatieve Agenda (OBEA). De thema’s voor 2025/2026 zijn versterking ondersteuningsstructuur, leesstimulering, NT2 (onderwijs aan nieuwkomers), aansprekend burgerschapsonderwijs waarin maatschappelijke partners een actieve rol hebben, uitbreiding van en kwalitatief sterk naschools aanbod, goede samenwerking rond School en veiligheid. -

Wij monitoren het gebruik van de regeling Maatwerk Kinderopvang voor kinderen van ouders die door omstandigheden (ziekte, tijdelijke afwezigheid) onvoldoende voor hun kinderen kunnen zorgen.

-

Wij dragen zorg voor voldoende capaciteit NT2- en ISK-onderwijs. Door verhoogde

Continue

instroom niet-Nederlandstalige kinderen en jongeren (statushouders en ook Oekraïeners) en door personele tekorten in het onderwijs (po, vo en mbo) is taalonderwijs aan deze groepen een uitdaging. -

In een gezamenlijke aanpak met de schoolbesturen, versterken we de ondersteuningsstructuur in het onderwijs. Dit vullen we op maat van de school in met de inzet van brugfunctionarissen in het PO en jongerenwerk in het VO. Door kinderen en ouders te ondersteunen bij het vinden van een oplossing in hun eigen netwerk en leefomgeving, willen we verwijzing naar jeugdhulp voorkomen.

60

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

Er zijn in Oss meerdere voorzieningen op het snijvlak onderwijs- en jeugdhulp waarbij onderwijspartners en jeugdhulporganisaties intensief samenwerken. We onderzoeken met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en de gemeenten Meierijstad, Bernheze en Maashorst, hoe we de bewezen Onderwijszorgarrangementen (OZA-aanpakken) breder in het onderwijs in kunnen zetten en maken daar meerjarige afspraken over.

-

Op basis van de landelijke pilot Burgerschap en duurzaamheid waaraan Oss in

2026

2025 heeft bijgedragen wordt het geactualiseerde burgerschapsonderwijs in 2026 en 2027 uitgerold naar alle Osse scholen. Daarbij wordt ingezet op integratie van maatschappelijke organisaties in dit onderwijs (Niet stapelen maar vervangen). -

Samen met scholen werken we aan een goede samenwerking rond het thema School en veiligheid. We werken samen op basis van een nieuw handelingskader, werken nauw samen met de ondersteuningsstructuur op de scholen en stemmen af over de ontwikkeling in wetgeving en uitvoering daarvan (waaronder het wetsvoorstel Vrij en veilig onderwijs).

-

Samen met schoolbestuur Filios werken we aan een oplossing voor de groei van

2026

het aantal leerlingen bij De Wissel in MFC De Koppellinck. -

Samen met de schoolbesturen Filios, SAAM en Optimus werken we aan de

2029

vervangende nieuwbouw voor De Lockaert en De Polderhof in combinatie met SBO Het Baken. -

Samen met het schoolbestuur Optimus werken we aan een vervangende

2028

nieuwbouw voor de scholen in Megen/Macharen/Haren (Kindlandschap De Eiber). -

Samen met schoolbestuur HUB Noord-Brabant verkennen wij de mogelijkheden

2029

voor vervangende vernieuwbouw. Daarbij nemen voor deze varianten van (voortgezet) speciaal onderwijs ook de visie op inclusief onderwijs mee. -

Samen met schoolbestuur Oosterwijs verkennen wij de mogelijkheden voor

2029

vervangende vernieuwbouw. Daarbij nemen voor deze varianten van (voortgezet) speciaal onderwijs ook de visie op inclusief onderwijs mee. -

Samen met de schoolbesturen Filios en SAAM zijn we gestart met de voorbereiding

2028 (fase 1) e.v.

voor de bouw van een nieuwe voorziening voor basisonderwijs in de nieuwe uitbreidingswijk Amsteleind. -

Samen met schoolbestuur SAAM werken we aan een vervangende vernieuwbouw

2029

voor De Regenboog en De Teugelaar in de herstructureringswijk Schadewijk. -

Samen met schoolbestuur Filios werken we aan een vervangende vernieuwbouw

2030

voor De Nieuwe Link in de herstructureringswijk Schadewijk. -

Samen met schoolbestuur Filios gaan we starten met de voorbereiding voor de

2030

vervangende vernieuwbouw van Hertogin Johanna locatie Vianenstraat. 3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. We werken aan erkende certificaten en praktijkverklaringen waarmee kennis en vaardigheden beter aantoonbaar zijn. Naast werk, stimuleren wij andere vormen voor meedoen in de samenleving, zoals vrijwilligerswerk. Leven lang ontwikkelen is een manier om ‘meedoen’ te realiseren. De Lerende Stad Oss is de pijler hieronder. Wij streven naar inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben.

61

De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover. Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Het Werkvoorzieningschap is opdrachtgever voor IBN als uitvoeringsorganisatie van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Het Werkvoorzieningschap is namens 6 gemeenten enig aandeelhouder en eigenaar van IBN. Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Oss en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak. 3.3 Beleidskaders 1.

Maatregelen Wet werk en bijstand (2015)

2.

Beleidskader Participatiewet (2015)

3.

Notitie re-integratiebeleid (2023)

4.

Beleidskader Wet Inburgering (2021)

5.

Beleidskader Aanpak Geldzorgen 2024-2028 (2023)

6.

Plan van aanpak Laaggeletterdheid ‘Meedoen begint bij de basis’ (2024)

7.

Beleidskader 2021-2024 Regionaal Bureau Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost

(RBL) (2021) 8.

Onderwijsachterstandenbeleid ‘Sporen naar kansen voor kinderen’ (2019)

9.

Integraal Huisvestingsplan onderwijsvastgoed (actualisatie 2022)

3.4 Indicatoren

Indicator

Bron

2021

2022

2023

2024

Streefwaarde

Voortijdig schoolverlaters Oss

Dashboard VSV DUO

Bereik VVE doelgroep

Peutermonitor

Gebruik armoedevoorzieningen

WISZ

1,88%

2,58%

2,32%

n.n.b.

<2,0%

110%

85%

78%

90%

73,9%

83,7%

83,4%

80,4%

80%

WISZ

90,4%

93,7%

94,5%

89,4%

90%

WISZ

-3,1%

-1%

4%

5,7%

0%

huishoudens 120% Gebruik armoedevoorzieningen huishoudens p-wet Percentage stijging bijstandsuitkeringen

62

3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet

11,6

5,6

2024

17

26

2024

2,1%

2,3%

2024

5%

5%

2023

ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO) Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren 16-22 jaar

2%

2%

2023

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000

277,5

302,7

2024

Personen 15-64 jaar met lopend re-integratietraject per

211,1

202,6

2024

73,3

73,2

2024

69,4%

75,6

2025

10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar) 4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

0

88

88

88

0

Uit Participatiebudget

0

-88

-88

-88

0

Totaal nieuw beleid

0

0

0

0

0

Fysieke locatie Werkcentrum Noordoost Brabant

Toelichting nieuw beleid Fysieke locatie Werkcentrum Noordoost Brabant We stellen voor om team Werk in de periode 2026-2028 met 1 consulent uit te breiden om in Oss een fysieke locatie van het werkcentrum Noordoost Brabant te kunnen openen om meer inwoners te bereiken en te begeleiden naar werk. We kunnen de jaarlijkse kosten van afgerond € 88.000 dekken uit het Participatiebudget. Vanuit het Rijk is de landelijke hervorming arbeidsmarktinfrastructuur ingezet, gericht op uniforme dienstverlening richting werkgevers en (toekomstige) werknemers. Dit wordt in elke arbeidsmarktregio vormgegeven door een regionaal werkcentrum. In Noordoost Brabant is er sinds het voorjaar van 2024 een digitaal regionaal Werkcentrum. Een volgende fase is de ontwikkeling van lokale fysieke punten voor het werkcentrum Noordoost Brabant, als laagdrempelige toegang tot werk- en leertrajecten. Er worden vier fysieke locaties beoogd: in Oss, ’s-Hertogenbosch, Meierijstad en Land van Cuijk. De gemeente Oss ziet hierin een kans om mensen te bereiken die nu nog niet in beeld zijn bij reguliere dienstverlening.

63

4.2 Autonome ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

39

39

39

39

39

0

0

1

-2.240

47

-48

-48

-48

-20

-20

-50

-50

-50

-50

-50

-189

0

0

0

0

Vrijval egalisatiereserve Wsw

-279

0

0

0

0

Lagere kosten

-40

-40

-40

-40

-40

50

50

50

50

50

-50

-50

-50

-50

-50

-568

-100

-98

-2.311

-24

Lagere huurinkomsten pand Linkensweg Investeringen onderwijshuisvesting Verhoging verhuuropbrengsten onderwijshuisvesting Vrijval minimabeleid Meedoen is belangrijk Lagere kosten alleenverdienersproblematiek

leerlingenvervoer Opvang vluchtelingen leefgeld 2025 Hogere onttrekking reserve Opvang vluchtelingen Totaal Autonome ontwikkelingen Toelichting Autonome ontwikkelingen Lagere huurinkomsten pand Linkensweg We hebben nadeel door lagere huurinkomsten van € 39.000 van het pand op de Linksenweg. Voorheen ontvingen we huur van Ons Welzijn (1b) en de Kledingbank (1a). De huur van het pand Linkensweg 1b te Oss is opgezegd door ONS Welzijn, de activiteiten konden namelijk worden ondergebracht bij de diverse locaties die ONS Welzijn ook huurt van de gemeente. Nu het pand vrijgekomen is ontstond er binnen het programma Schadewijk een gelegenheid om een tijdelijk honk te realiseren op deze vrijgekomen locatie als pilot. Een eigen plek voor jongeren – in dit gebied – is al langer een grote wens. Het pand wordt vanaf april 2025 van jaar tot jaar 'om niet' verhuurd en de kosten voor beheer (gas, water, elektra) zijn voor rekening van de gebruikers, deze kosten betalen we vanuit het programma Schadewijk vanuit de reserve. We ontvangen voor dit pand alleen nog huur vanuit de Kledingbank. Investeringen onderwijshuisvesting We actualiseren het investeringsplan voor maatschappelijk vastgoed onderwijs. Per saldo hebben we een voordeel van € 2,2 miljoen in 2028 en vanaf 2028 een nadeel van structureel € 50.000 per jaar.

Het kengetal dat we gebruiken om toekomstige investeringsbedragen te bepalen actualiseren we jaarlijks, waardoor kosten voor investeringen in de basis al stijgen ten opzichte van het eerdere investeringsplan. Dit verklaart het structurele nadeel. Daarnaast zorgen verschuivingen in de planning dat de start van de kapitaallast van een investering naar voor of achter schuift. Tot slot is de afschrijvingstermijn bij (ver)nieuwbouw verhoogd naar 45 jaar omdat we verwachten dat gebouwen langer meegaan. We lichten de belangrijkste wijzigingen toe: -

Kindlandschap de Eiber (investering van € 6,1 miljoen): De verwachte oplevering is een jaar vertraagd waardoor de investeringslasten pas starten in 2029. De opbrengsten van de kinderopvang die daarbij horen schuiven ook een jaar door.

64

-

Scholen Oss NW (Polderhof/Lockaert) (investering van € 12,6 miljoen): De oplevering vindt naar verwachting pas in 2029 plaats in plaats van 2027. De investeringslasten starten daarom pas in 2030. Ook hiervoor schuiven de opbrengsten die we al hadden opgenomen voor de kinderopvang door naar 2030.

-

Het Baken (investering van € 6,8 miljoen): De verwachte oplevering vindt naar verwachting plaats in 2029 in plaats van in 2027. De investeringslasten hiervoor schuiven door naar 2030.

-

Specialistische voorziening SO en VSO: De verwachte oplevering stond op 2028, maar is tot nader orde vertraagd. We hadden investeringslasten opgenomen van € 1 miljoen per jaar maar hebben we nu als PM post benoemd. Wanneer de plannen concreter worden nemen we de kapitaallast weer op in de MIP.

-

Daarnaast stellen we voor om investeringskredieten op te nemen voor de Nieuwe Link (investering van € 5,5 miljoen), Regenboog /Teugelaar (investering van € 9 miljoen) en de Hertogin Johannaschool (investering van € 6,3 miljoen) op te nemen. De investeringslasten hiervan starten in 2030/2031.

Voor veel investeringen geldt dat deze pas in 2029 en 2030 worden opgeleverd. De investeringslasten vallen dan pas buitend deze planperiode. Omdat dit gaat om forse investeringen hebben we een stelpost opgenomen om in de volgende programmabegroting deze investeringslasten al gedeeltelijk af te kunnen dekken. In totaal hebben we een stelpost van € 1,6 miljoen in de begroting meegenomen vanaf 2028. Deze hadden we vorige programmabegroting al gereserveerd omdat de verwachting toen was dat we deze al nodig zouden hebben. Omdat de investeringen doorschuiven geeft dit een incidenteel voordeel in 2028. Vanaf 2029 reserveren we de stelpost weer voor het afdekken van toekomstige investeringslasten. Verhoging verhuuropbrengsten onderwijshuisvesting We actualiseren de huuropbrengsten binnen onze primair onderwijsgebouwen. Dit zorgt incidenteel tot en met 2027 voor een voordeel van € 48.000. In 2028 en 2029 gaat het om een bedrag van € 20.000. Structureel is dit voordeel nihil. In verband met investeringsplannen zal de verhuur van het Baken en De Regenboog (oude pand) vervallen. Na nieuwbouw komen deze inkomsten weer terug. Dit nemen we dan mee in de actualisaties van het Meerjaren Investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed. Vrijval minimabeleid Meedoen is belangrijk We stellen voor om vanaf 2025 structureel € 50.000 MIB (Meedoen is belangrijk) budget vrij te laten vallen.

Net zoals in de afgelopen jaren bereiken we ook in 2025 veel inwoners. De financiële resultaten van het MIB budget van de afgelopen jaren en de huidige prognose laten een overschot zien. In de programmabegroting 2024-2027 hebben we al een deel van de financiële ruimte (€ 50.000) binnen het MIB budget ingezet ter dekking van het nieuwe beleidskader Aanpak geldzorgen. Tegelijkertijd hebben we binnen hetzelfde beleidskader € 277.000 MIB middelen gekregen ter dekking van het verhogen van de gemeentelijke bijdragen voor schoolkosten, sociaal-culturele activiteiten en uitbreiding van zwemvouchers. De kostenstijging is structureel lager dan waar we in het beleidskader vanuit gegaan zijn. Hierdoor zien we structurele financiële ruimte in het MIB budget. Lagere kosten alleenverdienersproblematiek We hebben lagere kosten van € 189.000 voor alleenverdienersproblematiek in 2025. In de jaarrekening 2024 hadden we € 140.000 middelen voor alleenverdienersproblematiek vanuit de septembercirculaire 2024 overgeheveld naar 2025. In 2024 konden we huishoudens financiële ondersteuning met individuele bijzondere bijstand bieden die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek onder het bestaansminimum uitkwamen. Deze middelen hebben we niet meer nodig door de nieuwe Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek, die vanaf 2025 tot en met 2027 geldt.

De wet houdt in dat gemeenten een vaste tegemoetkoming aan alleenverdienershuishoudens verstrekken die door een ongunstige samenloop van regelingen te weinig toeslagen ontvangen en hierdoor een inkomen onder het bestaansminimum hebben. In afgelopen meicirculaire hebben we € 175.000 voor het jaar 2025 ontvangen. De verwachte kosten zijn € 126.000. Het resterende bedrag van € 189.000 valt vrij.

65

Vrijval egalisatiereserve Wsw We verwachten in 2025 een bedrag van afgerond € 279.000 te ontvangen vanuit de egalisatiereserve Wsw vanuit het Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant. We stellen voor om dit bedrag vrij te laten vallen. De egalisatiereserve Wsw is gevormd voor het verrekenen van de financiële gevolgen voor over- en onderrealisatie Wsw in onze regio waarbij geldt dat het saldo van de egalisatiereserve niet hoger mag zijn dan 2,5% van het totale regionaal fictieve Wsw budget. De stand van de egalisatiereserve is naar verwachting hoger dan 2,5% met als gevolg dat we ons aandeel van het overschot terug gaan ontvangen. In november 2025 volgt het definitieve besluit. Lagere kosten leerlingenvervoer We hebben lagere kosten van € 40.000 bij leerlingenvervoer. In de programmabegroting 2025 hadden we nadeel meegenomen van jaarlijks € 40.000 door verwachte kostenstijgingen. We zien nu dat we minder leerlingen vervoeren, in vergelijking met voorgaande jaren, waardoor we de middelen niet nodig hebben. Daarom hebben we nu een voordeel van € 40.000. Opvang vluchtelingen leefgeld 2025 We verwachten in 2025 ongeveer € 350.000 uit te geven aan uitkeringen van leefgelden voor de opvang van vluchtelingen. Hiervoor hebben we eerder al € 300.000 begroot. We ramen nu additioneel € 50.000.

Dit bedrag betalen we uit de reserve Opvang vluchtelingen, die is gevuld met ontvangen Rijksgelden. Deze kosten zijn lastig te ramen omdat het verloop van de oorlog en het verloop in aantallen vluchtelingen niet te voorspellen is. We hebben als uitgangpunt de gerealiseerde kosten tot en met juli 2025 genomen. 4.3 Ombuigingsvoorstellen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000