Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met
Continu
problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), werken we intern samen en betrekken externe partners, zodat er voor de jongeren integrale oplossingen worden gerealiseerd (zie ook programma 1). -
Wij ondersteunen statushouders met een breed pakket vanuit de wet
Continu
Inburgering, gericht op integratie, taalvaardigheid en toeleiding naar werk. De taakstelling rondom statushouders vanuit het Rijk voor 2025 is nog niet bekend. -
We gaan aan de slag met begeleiding van asielzoekers naar werk. Hiervoor
Start Q1/2025
zetten we 1 fte extra in, gefinancierd vanuit de bijdrage voor vluchtelingen. We zetten een tweejarige pilot op, met evaluatie na 1 jaar uitvoering. -
Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in
Continu
op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Het betreft zowel formele educatie (erkend diploma) als non formele educatie en informele activiteiten (laagdrempelig en vaak springplank naar formele educatie). De uitvoering hiervan is belegd bij Sagenn (formeel),
49
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
KW1C (non-formeel) en diverse partners uit het Taalnetwerk die activiteiten aanbieden. -
Met de herijking van het plan ‘Meedoen begint aan de basis’ zetten we in op
Continu
versterking van onze aanpak basisvaardigheden door uitbreiding van ons Digi-Taalhuis met meer Digi-punten in onze gemeente. Hiervoor is een grotere inzet van de taalconsulent nodig. We willen in 2025 minimaal 450 mensen koppelen aan een vorm van taalaanbod. Speciale aandacht besteden we de komende jaren aan digitale inclusie, jongeren en participatie van werkgevers om de basisvaardigheden van hun werknemers te verbeteren. We streven daarbij ook naar een grotere deelname van arbeidsmigranten, statushouders en andere migranten richting een vorm van gratis taalonderwijs. -
Wij participeren in het Werkcentrum Noordoost Brabant dat hét punt in de
Continu
regio is voor alle vragen over werk voor inwoners en werkgevers. Hierin is het regionale werkgeversservicepunt, het regionale leerwerkloket, de aanpak 'van werk naar werk' trajecten en loopbaanoriëntatie opgenomen. Hiermee sluiten we aan op de Hervorming Infrastructuur Arbeidsmarkt, die per 2026 wordt ingevoerd. -
We investeren in Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen, op
Continu
bestuurlijk en strategisch niveau. Daarbij gaat het om regionale samenwerking voor het regionale Werkcentrum en de Jongerenaanpak gericht op voortijdig schoolverlaters (VSV)/kwetsbare jongeren. Gezamenlijk blijven we werken aan de banenafspraak in het sociaal akkoord (2013/2019). Doel van de regio is dat eind 2024 8253 banenafspraken gerealiseerd zijn. -
Onze actieve deelname in Noordoost Brabant Werk leidt tot regionale projecten voor arbeidsmarktbeleid en tot een gezamenlijke aanpak die uitval van jongeren tegengaat. Jaarlijks dragen we hier € 1,04 per inwoner aan bij.
-
We stellen lokaal arbeidsmarktbeleid op, in samenwerking met economie
Q3/2025
(programma 5). Wij zetten in op de lokale verbinding tussen onderwijs, ondernemers, maatschappelijke instellingen, Talentencampus en inwoners. Met het oog op zaken als aanpak van de arbeidskrapte, het boeien van talenten op alle niveaus, het verbeteren van duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt of in de maatschappij. Dit versterkt de economische ontwikkeling en de flexibiliteit op de arbeidsmarkt. -
Een leven lang ontwikkelen gaat behoren tot de dagelijkse routine van
2025
inwoners, omdat de Lerende Stad Oss (onze UNESCO erkenning) breed uitgedragen wordt door overheid, onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Ook de ontwikkeling van basisvaardigheden is een belangrijk onderdeel. -
De Talentencampus heeft opdracht de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt te
2025
versterken. In 2025 wordt daarom bij werkgevers ingezet op Open Badges. Daarnaast organiseert de Talentencampus diverse evenementen en Learning Communities zodat (hoger) onderwijs en ondernemers ontmoeten met als doel om MBO, HBO en WO talent te behouden voor de Osse arbeidsmarkt.
50
2.2 Bestaanszekerheid Wat willen we bereiken? Bij steeds meer mensen staat de bestaanszekerheid onder druk. Volgens het NIBUD en Geldfit heeft 1 op de 5 huishoudens in Nederland moeite om maandelijks de rekeningen te betalen. Uit onze gegevens van Geldfit blijkt dat 1 op de 3 Osse inwoners een hoog risico op schulden heeft. Geldzorgen leiden tot stress en beïnvloeden zo iemands gedrag. Het kan leiden tot verminderde gezondheid, uitsluiting en andere problemen. Met alle nadelige gevolgen van dien. Wij willen problemen door schulden voorkomen en verminderen. In onze aanpak laten we de regie bij de inwoner. Het beleidskader voor de Aanpak van Geldzorgen 2024-2028 vormt de basis van onze inzet op het voorkomen en verminderen van armoede- en schulden in Oss. Dat doen we aan de hand van drie pijlers -acties voor alle inwoners, ondersteuning voor inwoners in armoede en ondersteuning voor inwoners met schulden- en altijd in een gezamenlijk aanpak dichtbij de inwoner in de eigen wijk of dorp. Voor iedereen in Oss willen we meedoen mogelijk maken door hen bestaanszekerheid te bieden binnen onze mogelijkheden. Inwoners met een inkomen rond het sociaal minimum, die tijdelijke financiële ondersteuning nodig hebben, kunnen op ons rekenen met een breed aanbod aan hulp dankzij minimaregelingen en samen met onze subsidiepartners.
We zijn daarbij toegankelijk, vindbaar, laagdrempelig en betrouwbaar. Zolang structurele verbetering van de financiële situatie nog niet binnen handbereik is, zorgen we voor een vangnet met een variatie aan armoedevoorzieningen. Schulden willen we voorkomen en verminderen, ongeacht de achtergrond of hoogte van de betalingsachterstand. Dat vraagt om passende dienstverlening en aandacht voor bijzondere groepen zoals jongeren en zelfstandig ondernemers. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving Inwoners die in de knel komen maken maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid. Er is goede ondersteuning voor inwoners met beginnende geldzorgen tot en met problematische schulden
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We vertalen het nieuwe beleidskader Aanpak Geldzorgen 2024-2028 in concrete acties. Daarbij werken we aan een strategisch communicatieplan.
-
De verbeteringen rondom stress sensitieve en begrijpelijke
Q1/2025
informatievoorziening breiden we uit naar meer teams, bijvoorbeeld door brieven te herschrijven, heldere teksten op de gemeentewebsite te plaatsen en meer gebruik te maken van animaties. -
Vroegsignalering bij betalingsachterstanden is een manier om
2025
schuldenproblematiek te voorkomen. Wij breiden onze inzet daarop uit. -
Bij budgetcoaching helpen we inwoners met beginnende geldzorgen hoe ze zelf hun geldzaken kunnen regelen. Budgetcoaching is na een pilotperiode inmiddels een structureel onderdeel van onze dienstverlening.
-
Voor Jongeren en schulden hebben wij specifieke aandacht. Wij hebben een
Q2/2025
spreekuur op het MBO om het gesprek hierover makkelijk te maken. Wij sluiten vanuit schuldhulpverlening aan bij de integrale aanpak voor jongeren 16-27 jaar (BIG 5). Wij gaan in gesprek met jongeren over de juiste aanpak van armoede onder jongeren. -
We geven vorm aan financiële educatie.
Q3/2025
51
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
Wij hebben onze samenwerking met bewindvoerders in Oss en regio gewijzigd. Uit evaluatie van het convenant bleek dat dit geen toegevoegde waarde had. We bespreken nu twee keer per jaar gezamenlijk welke ontwikkelingen en verbeteringen bij bewindvoering mogelijk zijn.
-
We ontwikkelen een project gericht op samenwerking met huisartsen en
Q3/2025
fysiotherapeuten als actieve verwijzers naar de gemeente wanneer zij mensen met geldproblemen ontmoeten. Wij kijken naar mogelijkheden voor financiering uit IZA/GALA. 2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Wij zien het onderwijs als een belangrijke motor om kansengelijkheid te bevorderen: ook op school willen we dat iedereen mee kan doen. Ervoor zorgen dat àlle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen en gezond en veilig opgroeien, dat is de opdracht waar de Osse gemeenschap voor staat. Onderwijs en kinderopvang vervullen hierin een belangrijke rol. Het biedt een basis voor gelijke kansen. Niet alleen met het leren van de Nederlandse taal, maar ook met andere vaardigheden die nodig zijn om later als volwassene naar vermogen mee te kunnen doen aan de samenleving. Een samenleving die iedereen insluit, stimuleert en kansen biedt: de inclusieve samenleving. Het is de vertaling van Oss als UNESCO lerende stad. Hoewel het huidige voorzieningenniveau op peil is staan we voor de opgave inclusiever onderwijs en inclusievere kinderopvang vorm te geven. Deze opgave krijgt een extra impuls met de “Werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035” van het Ministerie van Onderwijs.
Doel van dit meerjarenprogramma is meer kinderen en jongeren met en zonder beperking of ziekte, met en zonder extra onderwijsondersteuning samen naar school en opvang te laten gaan. Dit vraagt veel. Zowel professionals uit onderwijs en kinderopvang, als de ondersteuningsstructuur met jeugdhulp en huisvesting van onderwijs en kinderopvang, krijgen er mee te maken. Daarom staat dit en komend jaar in het teken van een ‘inclusie-dialoog’ met alle samenwerkingspartners om de ambitie en betekenis hiervan te vertalen naar de praktijk. We streven ernaar dat kinderen een goede start maken op de basisschool en dat onze jeugdigen opgroeien tot zelfredzame mensen, die het liefst met een startkwalificatie de arbeidsmarkt betreden. We bieden daarom ondersteuning bij schoolverzuim en willen voortijdig schoolverlaten voorkomen. De uitval uit het MBO is de laatste jaren gestegen. Vanuit de regionale Jongerenaanpak (NOBW) zetten we hier extra acties op in. De gemeente heeft voor onderwijshuisvesting een wettelijke zorgplicht en is verantwoordelijk voor passende nieuwbouw en uitbreiding. Samen met de schoolbesturen hebben we in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) de langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting opgesteld. Het IHP geeft inzicht in de stand van onderwijshuisvesting en helpt om strategische keuzes te maken.
Waar mogelijk benutten we leegstaande vierkante meters, verhuren we ruimtes en bouwen we flexibel. We bouwen bijna geen solitaire schoolgebouwen meer, maar kindcentra met onderwijskundige partners. Door veranderende leerlingenaantallen hebben we te maken met groei en krimp. Daarnaast zien we de ontwikkeling naar inclusief onderwijs. Samen met de schoolbesturen onderzoeken we de betekenis hiervan voor mogelijkheden voor samenwerking -inclusief (gezamenlijke) huisvesting- tussen speciaal en regulier onderwijs. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit
52
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We zetten de aanpak van voortijdig schoolverlaters en verzuim vanuit het
Continu
Regionaal Bureau Leerplicht BNO voort. Daarbij gaan we uit van de volgende beleidslijnen. 1) De leerplichtambtenaar geeft altijd prioriteit aan het zo snel als mogelijk stoppen van verzuim en werkt nauw samen met ketenpartners. 2) Alle jongeren (16-23) die geen startkwalificatie kunnen halen zijn in beeld en hebben een duurzame werkplek, passende dagbesteding of volgen een traject naar werk of zorg. 3) Alle voortijdig schoolverlaters worden benaderd en ondersteuning geboden om ze te verleiden om onderwijs te gaan volgen. -
We implementeren de wet van School naar Duurzaam Werk, die per augustus
Q3/2025
2025 ingaat. Daarin zijn extra activiteiten voor de doelgroep kwetsbare jongeren 23-27 jaar. Het RBL BNO en partners in de regio bereiden zich voor op deze wijziging. De aanpak sluit aan bij de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt. -
We werken met alle partners uit opvang, onderwijs en jeugdhulp samen aan
Continu
de ‘Osse sporen naar kansen’ (Onderwijs Achterstanden Beleid). Er zijn 3 sporen: (1) Taal & Talent, (2) Zorg & Groei, (3) Samen Oss (meedoen en inclusie). In samenwerking stellen we ontwikkeldoelen op, lijnen we activiteiten op en richten we doorgaande lijnen in. Hiervoor is het overleg Osse Bestuurlijk Educatieve Agenda (OBEA). In overeenstemming met de ambities zetten we OAB- en NPO-middelen in. NPO-middelen zijn beschikbaar tot 1 augustus 2025. -
Wij monitoren het gebruik van SMI: de regeling voor kinderopvang voor
2025
kinderen van ouders die door omstandigheden (ziekte, tijdelijke afwezigheid) onvoldoende voor hun kinderen kunnen zorgen. -
Het programma Leesstimulering Oss (gemeente en Bibliotheek Oss) biedt alle scholen en kinderopvanglocaties een passend aanbod aan boeken en een leesconsulent. We versterken dit met filmpjes, folders, bijeenkomsten en verbindingen met andere activiteiten gericht op basisvaardigheden.
-
Wij organiseren Voorschoolse Educatie voor Oekraïense peuters (2,5 tot 4 jaar).
-
Wij dragen zorg voor voldoende capaciteit NT2- en ISK-onderwijs. Door
Continu
verhoogde instroom niet-Nederlandstalige kinderen en jongeren (statushouders en ook Oekraïeners) en door personele tekorten in het onderwijs (po, vo en mbo) is taalonderwijs aan deze groepen een uitdaging. -
Samen met de scholen(koepels) voor primair onderwijs worden de Taalklassen NT2 –waarin kinderen minimaal een jaar verbleven– doorontwikkeld tot Taaldoorstroomgroepen. Kinderen stromen uit deze groepen naar regulier thuisnabij onderwijs, zodra dat kansrijk mogelijk is. De scholen die het vervolgtraject bieden worden gefaciliteerd met expertise, deskundige ondersteuning en methodieken om ieder kind een passend aanbod te kunnen doen.
-
Wij evalueren de dyslexiepilots, die in op twee basisscholen zijn ingericht.
Q2/2025
Daaruit leren we welke interventies succesvol zijn in het versterken van het taalonderwijs, het voorkomen van aanvragen voor dyslexiediagnostiek en hoe we kennis versterken rond de combinatie van NT2 en dyslexie. -
We werken verder aan de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp; daarbij
Q2/2025
is aanpassing aan de orde vanwege de ‘inclusie-agenda’ en de komst van ‘brugfunctionarissen’. Dit zijn laagdrempelig toegankelijke personen op scholen voor gezinnen met vragen en zorgen die niet direct met onderwijs te
53
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
maken hebben. Hierin nemen we ook de functie van de ‘Familiecontactpersonen’ mee die nu in Oss op enkele scholen werken. -
Er zijn in Oss meerdere voorzieningen op het snijvlak onderwijs- en jeugdhulp waarbij onderwijspartners en jeugdhulporganisaties intensief samenwerken. We onderzoeken met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en de gemeenten Meierijstad, Bernheze en Maashorst, hoe we de bewezen Onderwijszorgarrangementen (OZA-aanpakken) breder in het onderwijs in kunnen zetten en maken daar meerjarige afspraken over.
-
We investeren samen met enkele schoolbesturen voor het basisonderwijs in vernieuwing van het burgerschapsonderwijs. Dit betreft een landelijke pilot waarin gemeente Oss onder meer samen met de VNG en de ‘Coöperatie Leren voor Morgen’ actief burgerschap en bevordering cohesie op een andere en nieuwe manier gaan vormgeven. Deze activiteiten passen ook bij de Lerende stad Oss (Unesco Learning city).
-
We gaan alle schoolgebouwen schouwen en doen onderzoek doen naar de
2025
prioritering van nieuwe projecten en wanneer dit tot welke huisvestingsopgaven leidt. Dit geeft voeding voor het IHP. -
Door de groei van de Mozaïek hebben wij ’t Kleurenbos verhuisd naar de
2025
leegstaande ruimten in MFA Noorderlicht. Voor De Evenaar en ’t Kleurenbos realiseren wij een verbouwing zodat beide scholen passende en adequate huisvesting hebben in de MFA. -
Samen met schoolbestuur Filios werken we aan een oplossing voor de groei
2026
van het aantal leerlingen bij De Wissel. -
Samen met de schoolbesturen Filios, SAAM en Optimus werken we aan de
2027
vervangende nieuwbouw voor De Lockaert en De Polderhof in combinatie met SBO Het Baken. -
Samen met het schoolbestuur Optimus werken we aan een vervangende
2027
voorziening voor de scholen in Megen/Macharen/Haren (Kindlandschap De Eiber). -
Samen met de schoolbesturen en het SWV PO 3006 werken wij aan de
2028
realisatie van een integrale voorziening voor het speciaal onderwijs: vernieuwbouw speciale voorziening SO ‘2 scholen op 1 locatie’ voor Hub Noord-Brabant en Oosterwijs. -
Samen met de schoolbesturen en het SWV VO 3006 werken wij aan de
2028
realisatie van een integrale voorziening voor het voortgezet speciaal onderwijs: vernieuwbouw speciale voorziening VSO ‘2 scholen op 1 locatie’ voor Hub Noord-Brabant en Oosterwijs. -
We verkennen wat nodig is voor een kindcentrum in de nieuwe
2028 (fase 1)
uitbreidingswijk Amsteleind. -
Samen met schoolbestuur SAAM werken we aan de vervangende
2029
voorzieningen voor De Regenboog en De Teugelaar in de Schadewijk. -
Samen met schoolbestuur Filios werken we aan de vervangende voorziening
2030
voor De Nieuwe Link in de Schadewijk. -
We gaan starten met de voorbereiding voor de vernieuwbouw van Hertogin
2030
Johanna locatie Vianenstraat.
54
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. We werken aan erkende certificaten en praktijkverklaringen waarmee kennis en vaardigheden beter aantoonbaar zijn. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. Naast werk, stimuleren wij andere vormen voor meedoen in de samenleving. Wij streven naar inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing.
De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover. Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Het Werkvoorzieningschap is opdrachtgever voor IBN als uitvoeringsorganisatie van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Het Werkvoorzieningschap is namens 6 gemeenten enig aandeelhouder en eigenaar van IBN. Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Oss en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak. 3.3 Beleidskaders 1.
Maatregelen Wet werk en bijstand (2015)
2.
Beleidskader Participatiewet (2015)
3.
Notitie re-integratiebeleid (2023)
4.
Beleidskader Wet Inburgering (2021)
5.
Beleidskader Aanpak Geldzorgen 2024-2028 (2023)
6.
Plan van aanpak Laaggeletterdheid ‘Meedoen begint bij de basis’ (2024)
7.
Beleidskader 2021-2024 Regionaal Bureau Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost
(RBL) (2021) 8.
Onderwijsachterstandenbeleid ‘Sporen naar kansen voor kinderen’ (2019)
9.
Integraal Huisvestingsplan onderwijsvastgoed (actualisatie 2022)
55
3.4 Indicatoren
Indicator
Bron
2020
2021
2022
2023
Streefwaarde
Voortijdig schoolverlaters Oss
Dashboard VSV DUO
1,84%
Bereik VVE doelgroep
Peutermonitor
Gebruik armoedevoorzieningen
WISZ
78,3%
WISZ
WISZ
1,88%
2,58%
n.n.b.
<2,0%
110%
85%
90%
73,9%
83,7%
83,4%
80%
90,2%
90,4%
93,7%
94,5%
90%
5%
-3,1%
-1%
4%
0%
97%
huishoudens 120% Gebruik armoedevoorzieningen huishoudens p-wet Percentage stijging bijstandsuitkeringen
3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet
11,3
5,9
2023
16
26
2023
2,5%
2,4%
2023
4%
5%
2022
ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO) Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren 16-22 jaar
2%
1%
2022
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000
265,4
303,1
2023
Personen 15-64 jaar met lopend re-integratietraject per
223,8
197,6
2023
73,3
73
2023
69%
75,3
2024
10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)
56
4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
0
0
0
-520
1.116
Uitbreiding team Geldzorgen
0
172
172
172
172
Rijksgelden armoede en
0
-172
-172
-172
-172
0
0
0
-520
1.116
Toekomstige investeringen maatschappelijk vastgoed (onderwijs en ontmoeten)
schulden Totaal nieuw beleid
Toelichting nieuw beleid Toekomstige investeringen maatschappelijk vastgoed (onderwijs en ontmoeten) Voor toekomstige investeringen in onderwijshuisvesting en andere maatschappelijke voorzieningen stellen we voor om een extra stelpost op te nemen van afgerond structureel € 1,1 miljoen. Hierdoor hebben we € 1,6 miljoen beschikbaar voor toekomstige investeringen. Voor het jaar 2027 kan een eerdere stelpost van € 520.000 vervallen. We hebben voor de jaren 2027-2028 grote investeringen gepland, zoals voor specialistische voorziening Speciaal onderwijs (€ 14 miljoen) en voor Voortgezet speciaal onderwijs (€ 14 miljoen). Ook voor de nieuwe wijk Amsteleind zijn onderwijsinvesteringen en een gymzaal geraamd (eerste fase € 4,5 miljoen) . Voor de jaren 2028 en 2029 voorzien we investeringen voor de Regenboog en Teugelaar. Voor ontmoeten voorzien we in 2028/2029 investeringen in De Nolder, de Binnenstad en Geffen, hiervoor ramen we een PM bedrag. Per saldo stijgen de investeringslasten hierdoor fors. Daarom moeten we een stelpost opnemen. Uitbreiding team Geldzorgen We stellen voor 2 fte aan extra formatie beschikbaar te stellen voor het team Geldzorgen vanaf 2025. Het gaat om 1 fte budgetcoaching en 1 fte Budget beheer-Oss.
We betalen dit uit de structurele middelen die we van het Rijk in de meicirculaire 2024 hebben ontvangen voor betere dienstverlening op het gebied van armoede en schulden. Team Geldzorgen voert activiteiten uit gericht op het voorkomen of verminderen van schulden. Eén van die activiteiten is budgetcoaching en hiervoor is in 2023 een pilot gestart. Daarnaast voert team Geldzorgen ook de activiteit BB-Oss (budgetbeheer en budgetondersteuning Oss) uit. De ontwikkeling van budgetcoaching en BB-Oss heeft in 2024 om structureel 2 fte extra capaciteit gevraagd. Dit vanwege het toenemende aantal inwoners wat hier gebruik van maakt. De kosten hebben we gedekt uit het participatiebudget (en was onderdeel van de begroting van het nieuwe beleidskader armoede en schulden). In 2024 zien we wederom een stijging van het aantal trajecten, waardoor we de capaciteit vanaf 2025 willen uitbreiden.
57
4.2 Autonome ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
-50
-30
-30
-30
-30
Vrijval ESF subsidie
-393
0
0
0
0
Lagere kosten
-200
0
0
0
0
-208
0
0
0
0
0
-123
4
-819
84
0
0
0
185
-31
40
40
40
40
40
-54
26
26
2
0
0
300
300
300
300
Minima beleid Meedoen is belangrijk en vangnetregeling zwemlessen
Participatiebudget Lagere kosten energietoeslag 2023 Investeringen Onderwijshuisvesting Onderwijs Opbrengst kinderopvang gekoppeld aan investeringen onderwijs Hogere kosten leerlingenvervoer Vrijval reserve huisvestingskosten onderwijs Opvang vluchtelingen leefgeld 2025 Inzet reserve vluchtelingen Bestedingsplan reserve
0
-300
-300
-300
-300
-104
0
0
0
0
-969
-87
40
-622
63
bestaanszekerheid Totaal Autonome ontwikkelingen Toelichting Autonome ontwikkelingen Minima beleid Meedoen is belangrijk en vangnetregeling zwemlessen We stellen voor om in 2024 incidenteel met € 50.000 en vanaf 2025 structureel met € 30.000 te verlagen. De resultaten van het Meedoen is Belangrijk (MIB) budget van de afgelopen jaren en de huidige prognose laten een overschot zien. In de programmabegroting 2024-2027 hebben we al een deel van de financiële ruimte (€ 50.000) binnen het MIB budget ingezet ter dekking van het nieuwe beleidskader Armoede en Schulden. Op basis van de huidige inschattingen hebben we vanaf 2024 een structureel voordeel van € 50.000. Naast dit voordeel stellen we voor om vanaf 2025 de extra kosten van de vangnetregeling zwemlessen van € 20.000 structureel te dekken. De extra kosten zijn ontstaan door een toename van het aantal kinderen/tieners in Oss zonder zwemdiploma die gebruik maken van deze regeling (vanaf groep 7 basisschool tot 18 jaar). Het gaat met name om kinderen uit gezinnen met laag inkomen en/of een migratieachtergrond. Daarnaast zijn de kosten van energie en personeel van het zwembad toegenomen, waardoor de uitvoering van deze regeling ook duurder is geworden. Per saldo hebben we in 2024 een voordeel van € 50.000 en vanaf 2025 jaarlijks € 30.000.
58
Vrijval ESF subsidie We laten incidenteel € 392.505 ESF subsidie vrijvallen in 2024. De hoogte van de definitieve toekenning van ESF NINA REACT is € 1.025.505. In de programmabegroting 2024-2027 hebben we € 633.000 ESF middelen voor 2024 ingezet ten behoeve van het nieuwe beleidskader Armoede en Schulden. Door onderrealisatie van andere gemeenten en overrealisatie van de gemeente Oss, is de definitieve toekenning voor de gemeente Oss hoger uitgevallen dan begroot. De resterende middelen geven we niet meer uit in 2024 en vallen vrij. Lagere kosten Participatiebudget We hebben in 2024 eenmalig lagere kosten van € 200.000 vanuit het participatiebudget. De huidige prognose 2024 van het participatiebudget laat een overschot zien. In de meicirculaire 2024 hebben we extra middelen voor nieuw begeleiding (beschut werken) ontvangen waarvan we een deel niet verwachten uit te geven (€ 140.000). Daarnaast zien we in 2024 financiële ruimte binnen het bestaande budget (€ 60.000). Lagere kosten energietoeslag 2023 We hebben lagere kosten van € 208.000 voor energietoeslag in 2024. Voor de uitvoering van energietoeslag tot 120% van het wettelijk minimum inkomen hebben we Rijksmiddelen ontvangen.
Voor uitbreiding van de doelgroep naar 130% van het wettelijk minimum inkomen en studenten hebben we in 2022 en 2023 middelen uit de reserve bestaanszekerheid onttrokken en middelen voor 2024 gereserveerd. De uitvoering van energietoeslag liep tot april 2024. Voor het bekostigen van uitbreiding van de doelgroep hebben we € 208.000 minder nodig gehad dan verwacht. Investeringen Onderwijshuisvesting Onderwijs Het meerjaren investeringsplan is geactualiseerd, waarbij bedragen en/of planning zijn aangepast. Per saldo leidt dit voor voordelen in de eerste jaren en tot een structureel nadeel van € 84.000. Belangrijke mutaties zijn: -
De uitvoering van kindcentrum de Eiber is verschoven van 2026 naar 2026-2027. Naast indexatie van de kosten is de investering verhoogd met € 300.000 toegevoegd voor de inrichting van de openbare ruimte.
-
De aanpassing van Kleurenbos/Evenaar is verschoven van 2024 naar 2024-2025. De investering is € 673.000 hoger. Bij de eerste uitwerking van het ontwerp is gebleken dat er meer aanpassingen nodig zijn in het gebouw (zowel bouwkundig als installaties). Daarnaast hebben we een extra opgave om taalklassen te huisvesten n.a.v. de opvanglocatie.
-
Voor aanpassingen De Wissel is de uitvoering verschoven van 2024 naar 2024-2025.
-
Voor Oss NW Polderhof/Lockaert is de uitvoering verschoven van 2025-2026 naar 2026-2027. Naast indexatie van de kosten, wordt er een voorbereidingskrediet voor het jaar 2024 beschikbaar gesteld.
-
Voor SBO Het Baken geldt een indexatie van de kosten en is de uitvoering verschoven van 2025-2026 naar 2026-2027.
Opbrengst kinderopvang gekoppeld aan investeringen onderwijs We investeren de komende jaren in onderwijshuisvesting, inclusief de realisatie van de kinderopvang. Door vertraging van projecten hebben we lagere opbrengsten van kinderopvang in 2027 € 185.000, maar vanaf 2028 € 31.000 extra. De opbrengsten vanuit het Baken en De Eiber verschuiven van 2027 naar 2028. We begroten extra inkomsten in 2028 vanuit de huur kinderopvang Polderhof/Lockaert. Hogere kosten leerlingenvervoer We hebben hogere kosten van jaarlijks € 40.000 voor leerlingenvervoer. We zien de aantallen leerlingen dat gebruik maakt van het leerlingenvervoer stijgen, wat extra kosten met zich meebrengt. We zagen deze stijging afgelopen jaren ook al. Maar omdat we in 2022 en 2023 extra incidentele middelen vanuit het Rijk ontvingen voor leerlingenvervoer Oekraïne hadden we per saldo geen nadeel. Deze extra gelden ontvangen we vanaf 2024 niet meer. Dit maakt dat we nu een tekort in begroting hebben van € 40.000.
59
Vrijval reserve huisvestingskosten onderwijs We laten het saldo van de reserve huisvestingskosten onderwijs van € 54.320 vrijvallen en heffen de reserve op. Dit betekent een voordeel in 2024 en een nadeel van € 26.000 in 2025 en 2026. Opvang vluchtelingen leefgeld 2025 We verwachten in 2025 € 300.000 uit te geven aan uitkeringen van leefgelden voor de opvang van vluchtelingen. Dit bedrag betalen we uit de reserve Opvang vluchtelingen, die is gevuld met ontvangen Rijksgelden. Deze kosten zijn lastig te ramen omdat het verloop van de oorlog en het verloop in aantallen vluchtelingen niet te voorspellen is. We hebben als uitgangpunt de verwachte kosten 2024 genomen. Bestedingsplan reserve bestaanszekerheid We hebben het meerjarige bestedingsplan van de reserve Bestaanszekerheid geactualiseerd. We verwachten in de periode 2024 tot en met 2027 afgerond € 2.020.000 uit te geven van de beschikbare € 2.881.000. In 2022 en 2023 hadden we een onttrekking voor het jaar 2024 geraamd van in totaal € 762.000. Daar bovenop verwachten we voor de periode 2024 tot en met 2027 nog € 1.258.000 te onttrekken. Het bedrag van € 1.258.000 is als volgt opgebouwd: -
€ 745.000 voor de crisisaanpak en extra inzet voor bedrijfsvoering. We zetten middelen in als gevolg van bestandstijging (Inkomen) en een toename binnen de doelgroep Jongeren (Werk). Daarnaast zetten we middelen in voor extra inzet vanuit bedrijfsvoering. De uitgaven hebben betrekking op inzet van extra mensen/inhuur voor de periode 2024 tot en met 2026.
-
€ 190.000 voor het vergroten (verhogen van inkomensgrens naar 130%) van de doelgroep van de energietoeslag. De regeling liep tot 1 april 2024.
-
€ 127.000 voor gemeentelijk schuldenbeleid. De middelen zetten we in voor preventie en het verbeteren van communicatie van schuldhulpverlening.
-
€ 120.000 voor de uitvoering van het project Processen Sociaal Domein. Dit project is in 2023 gestart en hangt nauw samen met de invoering van het Regiesysteem binnen het Sociaal Domein. Een groot deel van de processen wordt in 2024 beschreven. De middelen zijn vanuit de jaarrekening 2023 hiervoor beschikbaar gesteld.
-
€ 64.000 voor inburgering. Het betreft uitvoeringsbudget en budget voor kosten van einde lening inburgeringsplichtig (ELIP). De middelen zijn vanuit het Rijk hiervoor beschikbaar gesteld.
-
€ 30.000 voor het teamontwikkelingstraject.
In 2024 hebben we afgerond € 104.000 vanuit de reserve vrij laten vallen: € 75.000 voor het project AJOSS (Aanpak Jongeren met schulden in Oss) en € 29.428 middelen voor de pilot Digitaal samenwerkplan ten behoeve van de Samenwerkwijze. De resterende middelen van afgerond € 757.000 bestaan uit € 342.000 rijksmiddelen voor de uitvoering van inburgering en ELIP’s kosten, € 393.000 betreft resterende crisismiddelen (TOZO en TONK middelen) en € 21.000 resterende middelen voor gemeentelijk schuldenbeleid. Als het Rijk nog met extra middelen voor de uitvoering van inburgering komt, dan zal een deel van de inburgeringsmiddelen in de reserve vrijvallen. Voor de resterende crisismiddelen en resterende middelen voor gemeentelijke schuldenbeleid ligt er op dit moment geen bestedingsplan. Aanvraag voor inzet van de middelen zal plaatsvinden op het moment dat er een financieel knelpunt gerelateerd aan inkomenszekerheid en werkzekerheid ontstaat.
60
4.3 Septembercirculaire + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
152
0
0
0
0
Participatie (IU)
0
218
218
217
219
Bijstand jongerennorm
0
0
-51
-52
-54
152
218
167
165
165
Alleenverdienersproblematiek 2023-2024
Totaal septembercirculaire
Toelichting septembercirculaire Alleenverdienersproblematiek 2023-2024 We ontvangen in 2024 eenmalig € 152.000. Gemeenten kunnen financiële ondersteuning bieden aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023 en 2024 onder het bestaansminimum uitkomen. Gemeenten kunnen de gemiste huur- en zorgtoeslag compenseren vanuit de individuele bijzondere bijstand. We voeren deze regeling uit en voegen het bedrag toe aan onze budgetten. Participatie (IU) We ontvangen circa € 200.000 extra voor participatie. We krijgen dit geld extra als compensatie van de afschaffing van het lage inkomensvoordeel (LIV) in de sociale werkvoorziening. Het lage inkomensvoordeel betreft een tegemoetkoming die werkgevers kunnen krijgen voor werknemers met een laag inkomen. Deze vervalt per 2025. We stellen voor om deze toe te voegen aan onze WSW middelen. Bijstand jongerennorm Gemeenten kunnen vanuit de bijzondere bijstand een aanvulling op de bijstand aan 21-minners geven als hun ouders niet bij kunnen springen. Dit word nu gedaan vanuit bijzondere bijstand maar dit wordt overgeheveld naar algemene bijstand (BUIG). We ontvangen daarom jaarlijks vanaf 2026 afgerond € 54.000 minder voor bijzondere bijstand. Dit komt voort uit het wetsvoorstel participatie in balans die ingaat per 1 januari 2026.
61
4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma. + is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
87.494
83.533
82.578
83.106
82.256
Baten
-43.140
-38.246
-38.246
-38.431
-38.431
Saldo
44.354
45.286
44.331
44.675
43.825
0
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
-1.732
-650
-400
-276
-54
Saldo mutaties reserves
-1.732
-650
-400
-276
-54
Totaal bestaand beleid
42.621
44.636
43.931
44.399
43.771
0
0
0
-520
1.116
Autonome ontwikkelingen
-969
-87
40
-622
63
Budgettair neutrale wijzigingen
2.404
215
215
215
215
Septembercirculaire
152
218
167
165
165
Totaal programma
44.208
44.983
44.353
43.637
45.330
Bestaand beleid
Stortingen reserves
Nieuw beleid
4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2025 de totale lasten per product in beeld gebracht.
62
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies Arbeidsparticipatie Minimabeleid Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijshuisvesting Totaal Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
Begroting 2025 4 663 3.208 5 3.881
63
Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur
64
1. Inleiding Onze samenleving staat voor grote veranderingen. Door ontwikkelingen op demografisch gebied, vooral de vergrijzing en ontgroening, zien we dat ons systeem van sociale zekerheden onder druk komt te staan. De zorgvraag neemt de komende jaren toe en wordt vaak ook nog complexer. Waar we de afgelopen decennia vanuit de overheid ondersteuning boden aan het individu is het nu en in de toekomst noodzakelijk dat ook onze inwoners elkaar ondersteunen. Dit is niet alleen noodzakelijk vanuit een kostenperspectief, we moeten schaarste herverdelen, maar ook vanuit het perspectief van een krappe arbeidsmarkt. We hebben iedereen nodig. Als gemeentelijke overheid willen we ondersteuning bieden om voor iedere inwoner meedoen mogelijk te maken. Wij werken aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. In het sociaal domein doen we dat vanuit de volgende waarden: •
Mens centraal. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. We sluiten daarom aan bij de mensen en wat zij aanvullend nodig hebben.
•
Nabijheid. Wij zijn makkelijk benaderbaar. Ondersteuning is nabij en waar mogelijk ingebed in de sociale structuur in de dorpen en wijken.
•
Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.
•
Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Ze zijn hierbij in staat waarderend en zonder vooroordeel het gesprek aan te gaan. Ondersteuning voor onze inwoners geven we samen met partners vorm. We bouwen aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.
Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken. Voor het programma Ontmoeten, sport, gezondheid en cultuur vertaalt dit zich in het vormgeven van de sociale basis in voorzieningen, het stimuleren van gezond leven en ontmoeten en het bieden van een breed cultuuraanbod. Hier zien we een groot spanningsveld ontstaan op de (financiële) houdbaarheid van voorzieningen, verduurzaming en het maatschappelijk belang ervan. Daarnaast staat vrijwilligersinzet al langer onder druk, bij verenigingen en in het sociale leven. Vanuit de sociale basis zijn voorzieningen op het gebied van sport, cultuur en ontmoeten van groot belang, maar door de stijgende kosten en verschillende wensen niet altijd financieel houdbaar. We zetten daarom in op meervoudig gebruik van voorzieningen en vragen daarbij ook iets van gemeenschappen. Dit doen we via Thuis in de buurt, een nieuw op te stellen visie op bewegen en sport, het op peil houden van onze culturele voorzieningen. We zijn ervan overtuigd dat het op deze manier ondersteunen van onze gemeenschappen bijdraagt aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. De belangrijkste speerpunten dit programma zijn: −
Ontmoeten mogelijk maken
−
Sport en bewegen voor iedereen
−
Gezond leven makkelijker maken
−
Breed cultuuraanbod in Oss
−
Vrijwilligers beter ondersteunen
65
2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Wat willen we bereiken? Ontmoeten en actief zijn spelen een belangrijke rol in mee kunnen doen en verbeteren het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. Om dat mede mogelijk te maken hebben we in dorpen, stadjes en wijken van de gemeente Oss toegankelijke gemeenschapshuizen. Deze wijk- en dorpshuizen bieden gelegenheid aan verschillende vormen van ontmoeten en samenkomen voor de inwoners: voor het verenigingsleven en voor allerhande andere activiteiten voor inwoners, inclusief laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten voor kwetsbare inwoners. De gemeenschapshuizen bieden ook vrijwilligers een betekenisvolle tijdsbesteding en kunnen fungeren als broedplaats voor gemeenschapsactiviteiten en sociaal ondernemerschap. We begeleiden de gemeenschapshuizen actief met deze transitie, die ze als gevolg van bovengenoemde maatschappelijke ontwikkelingen moeten doormaken. Op verschillende plekken in onze gemeente zijn we bezig met renovatie of nieuwbouw van gemeenschapshuizen. De plannen hiervoor worden in goed overleg met de gebruikers ontwikkeld, maar staan in toenemende mate onder druk. Enerzijds door sterk oplopende prijsstijgingen in de bouw en anderzijds als gevolg van toenemende eisen en wensen in de ontwikkeling en concretisering van het betreffende plan.
Gemeenschapshuizen waarvoor geen renovatie of vervangende nieuwbouw is voorzien maar die nog niet voldoen aan de duurzaamheidscriteria worden door de gemeente verduurzaamd. Om dit te bereiken wordt de “Routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed” in 2024 vastgesteld. Vanwege de financiële positie van de gemeente zullen we dit traject gespreid over een aantal jaren stapsgewijs moeten uitvoeren. Naast de verduurzaming zal ook aandacht zijn voor aanpassingen in het kader van Wet- en Regelgeving en zal waar mogelijk aansluiting gevonden worden met de uitvoering van geplande onderhoudswerkzaamheden. We ondersteunen de dorps- en wijkhuizen in hun functie. Om meer inzicht te krijgen in de maatschappelijke meerwaarde werken we samen aan een handzame tool om de activiteiten en de impact daarvan te monitoren. Dat biedt beleidsinformatie maar ook houvast voor de vrijwillige besturen. De monitoring is eenvoudig jaarlijks uit te voeren en wordt onderdeel van de jaarlijkse rapportage ten behoeve van de subsidie. Dit proces is nog volop in ontwikkeling. De dorps- en wijkhuizen zijn onderdeel van de sociale basis. Betaalbaarheid voor alle gebruikers en een gezonde exploitatie van de gebouwen is essentieel.
Voor de uitwerking van een alternatief exploitatiemodel, waarbij de bijdrage aan het oplossen van maatschappelijke opgaven en hiermee maatschappelijk rendement onderdeel is, is een extern adviesbureau betrokken. Een verdere uitwerking staat in 2025 gepland. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
De wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en geschikt voor de functies die er in uitgeoefend worden De vrijwilligersorganisaties voor gastheerschap, beheer en onderhoud worden adequaat ondersteund in hun werkzaamheden
-
De wijk- en dorpshuizen zijn verduurzaamd voor het gebruik
66
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We stellen een Integraal Huisvestingsplan op voor Ontmoeten
Q1/2025
-
We gaan een alternatieve financieringswijze van onze gemeenschapshuizen
Q4/2025
uitwerken, op basis van hun opdracht voor programmering van laagdrempelig ontmoeten. Dit doen we in combinatie met Thuis in de Buurt. -
We realiseren de verplaatsing van het gemeenschapshuis de Bongerd en de
Q4/2026
tennisvereniging de Brug in Macharen -
We realiseren een nieuwe gemeenschapshuis Vidi Reo in Ravenstein
Q4/2026
-
We verbouwen wijk- en dorpshuizen zodat deze geschikt zijn voor de
Q4/2026
huiskamerfunctie met geschikte keukens voor samen koken en samen eten in het kader van Thuis in de Buurt -
We regelen de herhuisvesting van Scouting Oss Zuid
Q4/2026
-
De voorzieningen in Maren-Kessel worden herijkt. Waaronder het ontmoeten in
2024-2028
Den Nolder, hiervoor regelen we een voorbereidingskrediet. Vervolgens gaan we aan de slag met de realisatie van een duurzame invulling van het ontmoeten Maren Kessel. -
We ronden de tweede fase van het onderzoek voor De Binnenstad af en
2024-2028
realiseren vervolgens deze ontmoetingsfunctie. -
Ten behoeve van de ontmoetingsfunctie van de Koppellink en Het Oude
2028
Klooster realiseren we een aanpassing van de maatschappelijke voorzieningen in Geffen 2.2 Sport en gezonde leefstijl Wat willen we bereiken? Het belang van sporten en bewegen staat buiten kijf. Gezondheid, zowel fysiek als mentaal, speelt op alle leefdomeinen een belangrijke rol. Door het Rijk worden we via het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) extra gestimuleerd om deze thema's integraal in te vullen. Het GALA-akkoord helpt ons om verder te werken aan betere netwerken en samenwerking tussen het zorgdomein, sociaal domein en partners met een rol op het gebied van leefstijl, sport, cultuur en ontmoeten. We streven daarbij naar een verschuiving van incidentele activiteiten naar structurele inzet, waarbij sport, cultuur en ontmoeten vaker worden ingezet als onderdeel van de welzijn- en zorgketen. Sport en bewegen Het Osse Sportakkoord (OSA) hebben we vernieuwd en sluit aan bij de doelstellingen van IZA en GALA. Daarnaast hebben we in 2024 een nieuwe visie op sport en bewegen ontwikkeld. Samen met het OSA vormt dit voor de komende jaren de basis voor onze inzet op het gebied van sport en bewegen. We zien dat samenwerken nodig en noodzakelijk is om voor te kunnen bestaan als vereniging. Samenwerken met professionele aanbieders behoort daarbij ook tot de mogelijkheden.
Het beleidskader Vitale Sportvereniging biedt uitgangspunten voor samenwerking tussen sportverenigingen en de rol van de gemeente daarin. We blijven goede voorbeelden ondersteunen. Sportverenigingen en andere sportaanbieders zijn van belang voor lokale gemeenschappen. We blijven investeren in een goede sport- en beweeginfrastructuur die ook meteen ten doel heeft om de (bredere) leefbaarheid in stand te houden of te verbeteren. Om dat voor elkaar te krijgen willen we bestaande sportaccommodaties beter laten gebruiken. De groeiende behoefte aan binnensportcapaciteit in het stedelijk gebied pakken we op natuurlijke investeringsmomenten aan. We kijken hierbij ook naar de ontwikkelingen op het gebied van sport en bewegen in de openbare ruimte, ook buiten de bestaande accommodaties,
67
zoals urban sports. Gezondheid In 2024 zijn we gestart met het ontwikkelen van een nieuw gezondheidsbeleid. De focus ligt daarbij op positieve gezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en een gezonde leefstijl. Ook hierin zoeken we de samenhang en integraliteit met de akkoorden GALA en IZA en onze partners in het veld zoals SEC, Ons Welzijn en de GGD. We zetten vanuit het thema Gezonde Leefomgeving ook in op het aantrekkelijk maken van de openbare ruimte voor sporten en bewegen. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
We vergroten de mogelijkheden om te sporten en te bewegen door buitensportaccommodaties open te stellen voor anders georganiseerde sport- en beweegactiviteiten. Maar ook door de openbare ruimte aantrekkelijker te maken voor sporten en bewegen.
-
We verbinden het gemeentelijk gezondheidsbeleid sterker aan de welzijn-en zorgketen en de doelstellingen van het Osse Sportakkoord
-
We ondersteunen (sport)verenigingen om de maatschappelijke ontwikkelingen goed het hoofd te kunnen bieden
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
Op basis van de nieuwe visie op sport en bewegen willen we bestaand beleid
continu
vanaf 2025 waar nodig versterken en vernieuwen. We richten ons niet alleen op het verhogen van sportdeelname, maar ook op het stimuleren van een gezonde levensstijl en het vergroten van inclusie en diversiteit. -
We stellen een integraal huisvestingsplan op voor onze sportaccommodaties.
Q1/2025
-
Verduurzaming en energiebesparing zijn een speerpunt voor de vitaliteit van de
2025
amateursport. We gaan de gemeentelijke stimuleringsregeling voor energiebesparing van amateursportaccommodaties daarom herijken. -
Het beleidskader Vitale en veilige sportverenigingen loopt eind 2025 af. We
Q4/2025
maken een notitie waarin we beschrijven hoe we kunnen investeren in verenigingsondersteuning. Dit in lijn met het vrijwilligersbeleid. -
We werken samen met afdelingen en externe partners aan een nieuwe
Q2/2025
gezondheidsbeleid, dat we in 2025 laten vaststellen door de gemeenteraad. Hierin zal de inhoud van een aantal eerder opgestelde visies samenkomen, waaronder het algemene gezondheidsbeleid, sport- en beweegvisie, visie sociale basis en plan van aanpak GALA. -
In 2025 stellen we een uitvoeringsplan gezondheid op. Dat is de
Q4/2025
verdiepingsslag van de nieuwe gezondheidsnota. We geven in het uitvoeringsplan meer concreet aan wat we gaan doen, op welke thema's en hoe. -
We blijven inzetten op de vijf ketenaanpakken: een Kansrijke Start voor
continu
iedereen, valpreventie, aanpak overgewicht kinderen waaronder de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) en de aanpak overgewicht volwassenen. -
We leggen actief de verbinding met relevante ruimtelijke projecten om onze
continu
beleidsdoelen te laten landen in de leefomgeving. Bijvoorbeeld in de ontwikkeling van Amsteleind en de gebiedsontwikkeling rondom het nieuwe zwembad.
68
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
In 2024 zijn we gestart met het opstellen van een voorlopige raming op van de
2024-2026
kosten van de gebiedsvisie, de planologische procedure, de benodigde onderzoeken en de participatie van de locatie van het nieuwe zwembad. Behalve de al beschikbaar gestelde kredieten voor de voorbereiding, moet er voor de voorbereiding en onderzoeken een aanvullend bedrag gereserveerd worden. Uit de voorbereiding en onderzoeken blijken vervolgens de maatregelen die nodig zijn om de locatie rondom het nieuwe zwembad in te richten. We presenteren de kostenraming bij het voorstel met het Definitief Ontwerp (DO) van het zwembad. -
In 2025 herijken we het speelruimtebeleid op het gebied van toegankelijkheid,
2025
spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte. -
We besteden aandacht aan gezondheid in beleidsontwikkeling over de
continu
leefomgeving, bijv. door betrokkenheid bij het Omgevingsplan, ruimtelijke ordening en klimaatadaptatie in relatie tot kwetsbare inwoners. 2.3 Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur is belangrijk voor mensen, cultuur heeft een krachtig verbindend vermogen. Voor veel mensen is cultuur beoefenen een belangrijke waarde in het dagelijkse leven, om het zelf te doen of als toeschouwer om er van te genieten. Cultuur biedt je de gelegenheid om jezelf te ontwikkelen en te groeien. Het draagt bij aan fijn wonen en leven. Die hernieuwde kennis over het belang van cultuur in de samenleving versterkt de pijlers van onze in 2021 vastgestelde cultuurnota “Cultuur verbindt O(n)SS!”. Cultuureducatie en cultuurparticipatie zijn onze pijlers. We blijven daarbij inzetten op het (mede) mogelijk maken van zoveel mogelijk cultuur door (amateur)kunstenaars, verenigingen, stichtingen en professionele culturele organisaties. Dat doen we met regelingen en fondsen en dat stimuleren we actief in samenwerking met onze professionele culturele organisaties. We zijn trots op onze kunstenaars, amateurbeoefenaars, kunstverenigingen en onze professionele cultuurinstellingen. Daarom is er ook een cultuurprijs ingesteld. De culturele infrastructuur (instrumenten, functies en voorzieningen) die we hebben in Oss, biedt volop kansen voor aantrekkelijke culturele activiteiten.
De basis van die structuur moet wel op orde blijven. Dat betekent ook een gezonde, duurzame exploitatie en financiering van onze (kern)partners en behoud van de diversiteit in het cultuuraanbod. We werken aan de fysieke infrastructuur met de voorbereidingen voor vernieuwde huisvesting voor theater De Lievekamp en Centrum van de Kunsten Muzelinck. Ook dragen we mede zorg voor een levendig Walkwartier, met Bibliotheek en Stadsarchief. We zoeken in goed overleg met Museum Jan Cunen naar optimalisatie van de Villa in haar museale taak en functie. In de samenhang met andere beleidsvelden in het sociaal domein werken we aan meer inzet vanuit cultuur. Bijvoorbeeld met cultuur op recept, het programma Kunst & Geluk van Muzelinck en Theater van de Stad. Cultuur is een belangrijke schakel in het welzijn van onze inwoners. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en voor iedereen toegankelijk om aan deel te nemen of om er van te genieten. We zetten in op gezamenlijke programma’s van het culturele veld voor intensivering van cultuureducatie en cultuurparticipatie
-
Onze culturele infrastructuur is breed, divers en sterk We zetten in op het behoud van een eigentijds voorzieningenniveau
69
-
Het subsidiebeleid voor de culturele sector is helder en sluit aan op de ambities in de cultuurnota. We zetten in op het afspreken van prestatie indicatoren met onze kernvoorzieningen om ontwikkelingen te kunnen monitoren
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
In 2024 is het Warenhuis door de ontwikkelaar casco aan de gemeente
Q4/2025
opgeleverd. Het restant van 2024 en een groot deel van 2025 zal nodig zijn om het casco gebouw af te bouwen en te richten. Opening van het Warenhuis wordt in november 2025 verwacht. -
We ontwikkelen een circulair theater en centrum voor de kunsten waarin
2024-2026
nieuwe huisvesting voor theater De Lievekamp en Centrum van de Kunsten Muzelinck komt. Besluitvorming over het Definitief ontwerp (DO) is gepland voor de raad in december 2024. Start van de bouw is gepland in september 2025. -
Over de toekomst van Groene Engel gaan we met de Raad in gesprek, op basis
Q1/2025
van het externe onderzoek dat is uitgevoerd. Uit het onderzoek komt dat er voor een gezonde exploitatie en bedrijfsvoering een verhoging van de structurele subsidie nodig is. Na besluit van de Raad geven we hier uitvoering aan. -
Over de toekomst van Centrum voor de Kunsten Muzelinck gaan we met de
Q1/2025
Raad in gesprek, op basis van het externe onderzoek dat is uitgevoerd. Uit het onderzoek komt dat er voor een gezonde exploitatie en bedrijfsvoering een verhoging van de structurele subsidie nodig is. Na besluit van de Raad geven we hier uitvoering aan. -
We starten in 2024 met het uitreiken van de jaarlijkse Osse Kunst- en
vanaf 2024
cultuurprijs.
doorlopend
We maken gebruik van rijksmiddelen (SPUK impuls jongerencultuur) om de
2024-2025
lokale jongerencultuur te versterken en activiteiten uit te voeren. -
We gaan het Cultuurfonds amateurkunst evalueren.
Q1/2025
2.4 Vrijwilligers Wat willen we bereiken? Maatschappelijke verenigingen, stichtingen, coöperaties en andere samenwerkingsverbanden zijn er in allerlei soorten en maten. In al hun verscheidenheid is er een grote gemeenschappelijke factor; het werk wordt gedaan door vrijwilligers die tijd en energie stoppen in 'hun klupje'. Vrijwilligersorganisaties en vrijwilligers zijn belangrijk voor de sociale samenhang in een wijk, buurt of dorp, voor het erbij horen, voor zingeving, voor leefbaarheid, voor gezamenlijkheid, voor omzien naar elkaar. We zien dat het vrijwilligerswerk onder toenemende druk staat als gevolg van allerlei maatschappelijke ontwikkelingen, zoals individualisering, complexere vrijwilligerstaken en drukkere agenda's. We zien dat bij de sportverenigingen, bij de gemeenschapshuizen, bij amateurkunstorganisaties, bij jeugdclubs, eigenlijk overal. Het lijkt steeds moeilijker te worden om vrijwilligers te vinden die voor een langere periode een functie uitvoeren of een taak oppakken. Vanuit de gemeente willen we ons inspannen om de vrijwilligersorganisaties te helpen en ondersteunen, zodat ze deze ontwikkelingen het hoofd kunnen bieden. Op basis van gesprekken met vrijwilligersorganisaties is duidelijker geworden waar zij behoefte aan hebben.
Uit dit onderzoek bleek dat er dringende behoefte is aan een actieve en meewerkende gemeente ten aanzien van activiteiten en evenementen die door vrijwilligers georganiseerd worden. Ook bleek er behoefte aan een centraal aanspreekpunt bij de gemeente. De uitkomsten
70
hebben we verwerkt in de vastgestelde nota vrijwilligersbeleid. En we starten met een gemeentelijk Vrijwilligerspunt.
We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
We hebben een meewerkende en faciliterende houding ten aanzien van vrijwilligers(organisaties) binnen alle afdelingen van de gemeente Oss
-
We ontwikkelen het Vrijwilligerspunt Oss binnen de gemeentelijke organisatie, om vrijwilligers te stimuleren en te helpen als zij vragen hebben over gemeentelijke processen
-
We laten onze waardering voor vrijwilligers blijken
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We richten een Vrijwilligerspunt binnen de gemeente Oss op. Het
vanaf Q4/2024
Vrijwilligerspunt is aanspreekpunt en vraagbaak voor vrijwilligersorganisaties over gemeentelijke processen. Het Vrijwilligerspunt heeft een verbindende rol tussen de verschillende afdelingen van de gemeentelijke organisatie en vrijwilligersorganisaties. -
We werken volgens de bedoeling en hebben een faciliterende en
doorlopend proces
meewerkende houding naar vrijwilligers. We nemen het werk niet over, maar denken mee en helpen bij het verduidelijken van gemeentelijke processen. Indien nodig verwijzen we vrijwilligers door, bijvoorbeeld naar ONS Welzijn, de Muzelinck of het SEC. -
We verbinden vrijwilligersorganisaties in lerende netwerken. Hiervoor
vanaf Q4/2024
organiseren we bijeenkomsten, waardoor vrijwilligers elkaar kunnen ontmoeten, knelpunten en successen kunnen uitwisselen en van elkaar kunnen leren. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol. -
We uiten onze waardering naar vrijwilligers. Dit doen we door de uitreiking
jaarlijks
van de Gouden Oogappel en de organisatie van de jaarlijkse vrijwilligers bedankavond in theater de Lievekamp in december. 3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We geven op het gebied van duurzaamheid zelf het goede voorbeeld. Daarom gaan we met de gebruikers van gemeentelijke gebouwen en onze partners de maatschappelijke vastgoed portefeuille verduurzamen. Denk aan de realisatie van het nieuwe Golfbad en de beoogde herbouw van het Zuiderstrandtheater voor Theater De Lievekamp. We volgen daarbij het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. De gemeentelijke regeling voor de verduurzaming van buitensportaccommodaties blijft van kracht. Ieder jaar zal in de paragraaf Integraal voorzieningenbeleid verslag worden gedaan van de voortgang van de verduurzaming. We proberen zoveel mogelijk de ‘natuurlijke momenten’ te gebruiken voor het verduurzamen, zoals verbouw, nieuwbouw of groot onderhoud. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma.
We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover.
71
Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Oss en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en – ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden. Het BHIC gaat actief aan de slag met het e-depot. Over de verhoging van de kosten per inwoner is overeenstemming. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) De GGD voert taken uit voor 1,1 miljoen inwoners, waarvan ongeveer 200.000 jeugdigen. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle inwoners in de regio, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Het doel van de GGD is 'gezondheid vanzelfsprekend maken'. Dat hoopt zij te bewerkstelligen via de volgende pijlers: 1. voorkomen als het kan, 2. iedereen verschillend, allemaal gelijk, 3. zelf, maar niet alleen, 4. overal om ons heen, binnen en buiten.
Regionale Ambulance Voorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV Brabant MWN) De Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV Brabant MWN) omvat het werkgebied van twee veiligheidsregio’s. Dat betekent dat het werkgebied van de RAV Brabant MWN bestaat uit in totaal 35 gemeenten in Brabant, waaronder Oss. De regeling is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Bij de RAV staat de patiënt centraal. Kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid staan hoog in het vaandel. Uitgangspunt hierbij zijn drie hoofddoelstellingen: kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg, optimale spreiding & beschikbaarheid en bedrijfsvoering binnen budgettaire kaders. Deze GR wordt nog in stand gehouden vanwege de door personeel opgebouwde rechtszekerheid; die mag niet worden aangetast. Maar er is geen sprake van gemeentelijke bijdragen. 3.3 Beleidskaders 1.