Programmabegroting 2024-2027 (2)
Tekst van het document
2024
AVE: we herijken en implementeren het model Aanpak voorkoming van Escalatie (AVE) door middel van een handboek om afspraken vast te leggen voor de interne organisatie en de samenwerkingspartners.
o
WvGGZ: de Wet verplichte GGZ (WvGGZ) wordt aangepast (naar verwachting in 2024). We participeren hierop door in de regio samen met partners de bestaande handreiking aan te passen die helpend is in de uitvoering.
o
Jeugdgroepen: we blijven inzetten op preventieve en repressieve interventies richting jeugdgroepen met de inzet van handhaving, toezichthouders, jongerenwerk, straatcoaches en Politie en OM.
-
We monitoren de voortgang van onze doelen en de toegankelijkheid, kwaliteit
2024
en betaalbaarheid van de Wmo-ondersteuning door het dashboard, CEO. inkoop Wmo en monitoring van de uitgaven Wmo.
26
2.2 Jeugdhulp Wat willen we bereiken? Wij zorgen voor passende jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezin. Jeugdhulp die past bij de (zwaarte van de) aard van de problematiek en zo tijdig en nabij mogelijk wordt ingezet. We werken aan een zorglandschap waarbij jeugdigen zoveel mogelijk thuis of in een gezinsgerichte setting kunnen opgroeien, zo dicht mogelijk bij de eigen leefomgeving. We realiseren hulp aan de jeugdige(n) en het gezin op basis van een gedeelde vraagverheldering met het gezin en het netwerk; zo nodig hulp over de grenzen van het sociaal domein heen (integrale gezinsgerichte hulp). We sturen daarom ook op aansluiting van het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) en GGD bij het onderwijs en de kinderopvang. Het CJG werkt gebiedsgericht en met de Samenwerkwijze, en zoekt zo nodig ook verbinding met Wmo, volwassenzorg en Werk & Inkomen. De samenwerking rond veiligheid van kinderen krijgt extra aandacht, door invoering van de ‘gefaseerde ketenaanpak’ en in samenhang met de ontwikkeling van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Belangrijke uitgangspunten zijn beschikbaarheid en continuïteit van hulp. Dit staat onder druk, mede door de krappe arbeidsmarkt. Tegelijk blijven wij sturen op kostenbeheersing. Specialistische jeugdhulp is een schaars goed en moet beschikbaar zijn voor de jeugdigen die dit het hardst nodig hebben.
We blijven daarom nadenken over de reikwijdte van de jeugdhulp en de mogelijkheden om te normaliseren. Daarnaast zetten we volop in op praktijkondersteuner huisartsenzorg voor de geestelijke gezondheidszorg Jeugd (POH GGZ) om laagdrempelig passende hulp te bieden en zo verwijzing naar GGZ jeugd te voorkomen. En we versterken het CJG zodat zo nodig zelf -laagdrempelig en nabij- passende hulp kan worden geboden, bijvoorbeeld voor scheidende ouders, en daarmee het beroep op specialistische jeugdhulp terug loopt. Daarmee sluiten we aan op de Landelijke Hervormingsagenda. We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Jeugdigen in onveilige situaties worden beschermd
-
De hulp voor de jeugdige is zo dicht mogelijk bij huis, nabij het gezin
-
Er is passende (specialistische) jeugdhulp voor de jeugdigen die dit nodig hebben
-
Er is een sterke (gemeentelijke) toegang die verbindingen heeft met partners uit de jeugdketen zoals consultatiebureau, voorschoolse voorzieningen en onderwijs
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We implementeren het Beleidskader Jeugd met de speerpunten voor beleid op
Q1/2024
alle beleidsterreinen in relatie tot jeugdigen. We sluiten daarbij aan op het nieuwe Regionale Beleidskader Jeugdhulp en de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd. We zetten in op jongerenparticipatie bij nieuw te ontwikkelen beleid, in aansluiting op de regionale Jongerentop. -
We stellen het Jaarplan Jeugdhulp op, met de acties op lokale
Q1/2024
ontwikkelthema’s. In 2024 gaat het om de volgende punten. o
Doorontwikkeling (kwaliteit van de) dienstverlening CJG: ▪
Normalisatie en versterken (veer)kracht van jeugdigen en gezinnen. Alleen als het echt nodig is, biedt het CJG zelf hulp of leidt naar passende (jeugd)hulp.
▪
We starten en monitoren Experimenten met beschikkingsvrij indiceren; daarbij implementeren we de Samenwerkwijze.
▪
Werken volgens het AVE-model en passend veiligheidscoördinatie, casus- of procesregie uitvoeren.
27
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)? ▪
Vergroten maatschappelijk- en kostenbewustzijn CJG: afbakenen van jeugdhulp in relatie tot bv. voorliggende ondersteuning, Wet Langdurige Zorg (WLZ) en Passend Onderwijs. En afbakenen jeugdhulp in relatie tot volwassenenzorg, Voorliggend als en zodra het kan, specialistisch als en zolang het echt nodig is.
o
Implementatie Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming: CJG neemt zijn verantwoordelijkheid voor veiligheid en is de vaste contactpersoon. CJG werkt samen met het regionale Veiligheidsteam, bestaande uit Gecertificeerde Instelling (GI), Veilig Thuis en Raad voor de Kinderbescherming. Het CJG past de ketenaanpak gefaseerd werken aan veiligheid toe en werkt volgens de Top3 Methodiek.
-
We blijven werken aan verdere uitbreiding van de Praktijkondersteuner
Continu
Huisartsartsenzorg voor de Geestelijke Gezondheidszorg (POH GGZ) Jeugd bij huisartsen. We zien hier goede resultaten: de inwonertevredenheid is hoog, het aantal verwijzingen naar basis- en specialistische GGZ blijft relatief laag. De uitbreiding van het aantal huisartsen dat een POH GGZ Jeugd inzet, indexaties op de tarieven en extra Btw-verplichtingen brengen hogere kosten met zich mee. We betalen dit uit de huidige jeugdzorg budgetten. -
We monitoren de beschikbaarheid van de jeugdhulp door het dashboard,
Continu
inkoop jeugdhulp, monitoring uitgaven jeugdhulp en de regionale trend analyse gesprekken. -
We werken, ook regionaal, aan een dekkend aanbod scheidingsproblematiek:
Q1/2024
informele en formele sociale basis, CJG, specialistische jeugdhulp, eventueel nieuw extra aanbod (vanuit de handreikingen uit het landelijke programma “scheiden zonder schade”). Daarbij ontwikkelen we een lokaal scheidingsloket waar ouders, kinderen, hun sociale netwerk en professionals terecht kunnen voor informatie, advies en hulp. We bouwen in eerste instantie vanuit de huidige formatie en ontdekken gaandeweg of er iets extra’s nodig is. -
Vanuit het programma ‘Sporen naar kansen’ werken we aan het verbinding van
Continu
jeugdhulp met passend onderwijs en kinderopvang. Het gaat om inzet onderwijscontactpersonen, ontwikkeling onderwijszorgarrangementen, aanpak dyslexie, versterken expertiseteam kinderopvang en de ontwikkeling inclusieve kinderopvang (zie programma 2). -
Wij leveren onze bijdrage aan de regionale beleidsontwikkeling door
Continu
voorzitterschap van het regionaal beleidsteam, projectleiderschap Transformatie-opgaven Jeugdhulp, afbouw Jeugdzorg+ (bovenregionaal), deelname aan werkgroep Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en deelname aan het regionaal regieteam. We werken aan thema’s als inrichting crisishulp NOB en gesloten jeugdzorg, afstemming onderwijs-jeugdhulp, ontwikkeling Jeugdbescherming. -
We nemen deel aan de regionale Werkgroep ViA (Veilig in
Continu
Afhankelijkheidsrelaties) waarin integrale beleidsontwikkeling en –afstemming plaatsvindt op het terrein van jeugdhulp, wmo en veiligheid. Voor jeugdhulp gaat het dan om sturing op de inzet en samenwerking van Veilig Thuis en jeugdbeschermingspartners met de lokale teams bij bescherming van jeugdigen in onveilige situaties.
28
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We werken vanuit de regionale Transformatie-opgaven aan innovatie en
Continu
verandering van de jeugdhulp. We willen dat meer jeugdigen dichtbij huis geholpen worden en waar dat niet kan, gezinsgerichte hulp krijgen bij voorkeur binnen pleegzorg of gezinshuizen. Residentieel en klinisch verblijf zetten we alleen in wanneer dit niet anders kan en zoeken naar alternatieven voor Jeugdzorg+. Verder ontwikkelen we nieuwe innovatieve vormen die ons zorglandschap kunnen verrijken en die een bijdrage leveren aan thuis- en gezinsgerichte hulp. -
We realiseren een integrale, vraaggerichte aanpak waardoor kwetsbare
Continu
jongeren (16-27 jaar) vanuit niet langer tussen wal en schip vallen. We implementeren de JIM aanpak. 2.3 Integratie en opvang Wat willen we bereiken? De opgave rondom opvang blijft de komende jaren zeer actueel. We ontvangen en begeleiden jaarlijks vluchtelingen en statushouders uit Oekraïne en uit landen buiten Europa. Daarnaast is er een groter wordende groep internationale werknemers (arbeidsmigranten) die hier tijdelijk of voor langere tijd werkt en woont, regelmatig ook samen met hun gezinnen. Onze opgaven zijn multidisciplinair en complex, er is expertise van vastgoed, ruimtelijke ontwikkeling, veiligheid, welzijn en zorg nodig. Thema's die we samen met onze partners oppakken zijn: voldoende kwalitatieve huisvesting, meedoen en daginvulling, toegang tot ondersteuning en onderwijs, welzijn en gezondheid en bestaanszekerheid. We vinden het belangrijk dat deze nieuwe of tijdelijke inwoners van Oss zich thuis gaan voelen in Oss. We gaan uit van mogelijkheden en kwaliteiten van iedereen die hier tijdelijk of langer verblijft. Iedereen moet mee kunnen doen, waarbij de invulling afhankelijk is van of men hier tijdelijk of langer is. Dit doen we vanuit gelijkwaardigheid en autonomie.
Een deel van deze groep heeft ondersteuning nodig; men spreekt de taal niet, is onvoldoende op de hoogte van de Nederlandse gebruiken, normen en waarden, regelgeving en instanties, er is (nog) geen sociaal netwerk waar ze op terug kunnen vallen en sommigen zijn sterk afhankelijk van bijvoorbeeld hun werkgever. Waar nodig bieden we informatie, advies en ondersteuning, aansluitend op de aanpak vanuit inburgering (programma 2). Statushouders en vluchtelingen We vangen drie groepen op met verschillende uitgangsposities en deels tijdelijk in Oss: statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers. Vanuit het Rijk is de taakstelling rondom deze groepen de afgelopen jaren flink verhoogd. Het wordt steeds lastiger om aan deze taakstelling te voldoen omdat er onvoldoende woningen beschikbaar zijn. Zolang de Spreidingswet nog niet is aangenomen, is ons uitgangspunt dat we 500 vluchtelingen in Oss opvangen. We doen niet meer dan de Osse samenleving aan kan. Bij de opvang van vluchtelingen zijn er meerdere opgaven, van het organiseren van de huidige “gemengde“ opvang tot realisatie van de nieuwe locatie aan de Macharense- Spitsbergerweg per oktober 2024. Nu de vluchtelingenopvang voor 5 jaar structureel wordt, onderzoeken we hoe we de relatie met Thuis in Oss vorm kunnen geven en de begeleiding en ondersteuning verder kunnen professionaliseren.
Draagvlak bij en verbinding met de samenleving is hierbij cruciaal. Om deze enorme opgave voor elkaar te krijgen hebben we extra capaciteit nodig. We gaan er vanuit dat het Rijk deze inzet compenseert. Als dat niet zo is, kunnen we de opdracht niet uitvoeren en rapporteren we dit aan de gemeenteraad. Internationale werknemers We zien dat een deel van de internationale werknemers kwetsbaar is, al op het moment dat ze hier komen werken. Ze komen pas in beeld voor ondersteuning op het moment dat het mis gaat, bijvoorbeeld als zij worden ontslagen en/of dakloos raken. Dat is een onwenselijke situatie die we graag willen voorkomen. Deze mensen hebben vaak al problemen en/of moeite om een netwerk op te bouwen. We werken daarnaast aan het realiseren van voldoende kwalitatief goede huisvesting van internationale werknemers.
29
Om dit mogelijk te maken nodigen we marktpartijen uit om initiatieven te ontwikkelen voor grootschaligere vormen van huisvesting. We toetsen deze initiatieven aan het ‘Beleidskader huisvesting internationale werknemers’, waarin zowel ruimtelijke als sociaal-maatschappelijke toetsingskaders zijn opgenomen. Het streven is om 1.000 bedden toe te voegen in grootschaligere huisvestingslocaties, zodat de druk op de bestaande woonwijken verlaagd kan worden en een kwalitatief goede huisvesting gewaarborgd kan worden. Grootschaligere vormen van huisvesting bieden ook kansen op het gebied van beheer en sociale controle, waarbij de internationale werknemers en de omwonenden bij gebaat zijn. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Iedereen kan volwaardig deelnemen aan de samenleving Inwoners van Oss spreken de Nederlandse taal op basisniveau Opvang van vluchtelingen op een humane en veilige manier Voldoende kwalitatieve huisvesting voor internationale werknemers
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
In 2024 zijn we bezig met de realisatie van een nieuwe opvanglocatie voor
Q4/2024
statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne en uit andere landen. We bieden activiteiten aan die gericht zijn op integratie in de Osse samenleving. Dit doen we samen met Thuis in Oss en het COA, maar ook met de buurt, vrijwilligersorganisaties en (sport)verenigingen. -
We verlagen de drempels voor arbeidsmigranten, statushouders en
Q4/2024
volwassenen richting een vorm van gratis taalonderwijs. Hierbij werken we onder meer samen met de bibliotheek, ONS Welzijn, Thuis in Oss, Vluchtelingenwerk, het Leerwerk-loket, de Volksuniversiteit Oss en verschillende gemeenschapshuizen. We hebben extra aandacht voor kinderen bij de Gezinsaanpak Laaggeletterdheid (VVE en Internationale schakelklassen). Internationale werknemers: -
Q4/2024
ONS welzijn en stichting Barka voeren een pilot uit van 2 jaar voor preventieve begeleiding en ondersteuning aan kwetsbare internationale werknemers (ook wel arbeidsmigranten). Via informatie en advies, hulp en maatschappelijk werk verbeteren we het welzijn, de integratie en participatie van de internationale werknemer.
-
We stimuleren marktpartijen om te komen met initiatieven voor grootschalige huisvestingslocaties voor internationale werknemers. Initiatieven toetsen we aan het beleidskader huisvesting internationale werknemers.
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Sociale duurzaamheid betekent: kiezen voor oplossingen die het probleemoplossend vermogen van de samenleving zelf versterken, waardoor op termijn minder zorg/ondersteuning nodig is en mensen toekomstperspectief hebben. Dat betekent: inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid en zo mogelijk kiezen voor oplossingen waarbij inwoners en hun informele netwerken een rol spelen. Niet zorgen voor een oplossing, maar helpen een oplossing te vinden, zodat de inwoner of de buurt een volgende keer meer zelf kan oppakken. Dat komt tot uiting in de manier waarop ondersteuning en welzijn worden ingevuld en uitgevoerd, maar ook in concrete activiteiten zoals: preventie, gezondheidsprojecten, mantelzorgondersteuning, ondersteuning van vrijwilligerswerk, combinaties van 1e en 2e lijnsondersteuning, enzovoort. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid.
30
3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover. Centrumregeling Wmo en Wvggz Brabant Noordoost-Oost Oss is centrumgemeente voor de inkoop van Wmo-ondersteuning (voor de taken die vanaf 2015 door de gemeente worden uitgevoerd). Oss koopt in namens de deelnemende gemeenten. Tevens kopen we in de regio gezamenlijk de uitvoerende taken vanuit de Wvggz sinds 2020 in. Regionale inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor de aanbieders, meer eenheid in de regio en een sterkere positie in het gesprek met aanbieders. Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant In Noordoost Brabant kopen we gezamenlijk de jeugdhulp in. Daarvoor is een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeente ('s-Hertogenbosch). Gezamenlijke inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor aanbieders, efficiëntere inkoop en een betere positie in de onderhandeling met aanbieders. Een aantal taken (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg) moeten gemeenten verplicht gezamenlijk inkopen. 3.3 Beleidskaders 1.
Beleidskader Wet maatschappelijke ondersteuning 2024-2028 (regionaal, 2023)
2.
Centrumregeling Wet maatschappelijke ondersteuning (regionaal, 2023)
3.
Koersdocument Inwoners met een psychische kwetsbaarheid 2024-2028 (regionaal, 2023)
4.
Regionale ontwikkelagenda voor opvang, zorg en ondersteuning voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid 2020-2023 (regionaal, 2019, document is verlengd tot 2028)
5.
Ontwikkelagenda Wmo 2020-2023 (lokaal, 2019, wordt momenteel geactualiseerd)
6.
Wijkkader Proeftuin Ruwaard
7.
Centrumregeling Jeugdhulp Noord Oost Brabant 2020
8.
Regionaal beleidsplan Jeugdhulp 2020-2023
9.
Regionale Inkoopstrategie Jeugdhulp 2020-2024
10. Ontwikkelagenda 'Vindbaarheid en beschikbaarheid jeugdhulp' (lokaal, 2019) 11. Beleidsnotitie Visie en aanbevelingen over reikwijdte Jeugdwet en begrenzing inzet gespecialiseerde jeugdhulp in Noordoost Brabant 12. Notitie huisvesting en integratie van vergunninghouders (lokaal, 2016) en raadsinformatiebrief draagkracht en -last (asiel)opvang en integratie (mei 2023) 13. Beleidskader Centrale huisvesting internationale werknemers (2023)
31
3.4 Indicatoren
Indicator
Bron
2019
2020
2021
2022
Streefwaarde
Ik weet waar ik moet zijn met een
CEO monitor over
hulpvraag
2021*
Ik werd snel geholpen
CEO monitor over
75%
79&
82%
66%
n.v.t.
73%
82%
83%
75%
n.v.t.
89%
90%
89%
82%
n.v.t.
1364
1468
1533
1577
n.v.t.
429
416
364
356
n.v.t.
7
8
5
4
n.v.t.
2021* De ondersteuning die ik krijg past
CEO monitor over
bij mijn hulpvraag
2021*
Aantal cliënten per zorgvorm
Berichtenverkeer
Wmo begeleiding
via Suite naar datawarehouse SD
Aantal cliënten per zorgvorm
Berichtenverkeer
Wmo dagbesteding
via Suite naar datawarehouse SD
Aantal cliënten per zorgvorm
Berichtenverkeer
Wmo kortdurend verblijf
via Suite naar datawarehouse SD
* CEO= cliëntervaringsonderzoek, dit wordt gedaan onder cliënten van gecontracteerde ZIN-aanbieders. 3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Jongeren met delict voor de rechter
1%
1%
2021
Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp
17,5%
13,4%
2022
Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming
1,3%
1,3%
2022
Jongeren van 12-23 jaar met jeugdreclassering
0,3%
geen data
2022
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per
870
702 (2021)
2022
10.000 inwoners
32
4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Centrumregeling Wmo
-7.470
5.000
5.000
5.000
5.000
7.470
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2024/Beschermd wonen: middelen voor basis op orde en investeringsfonds Mutatie reserve Beschermd Wonen Financiële afspraken Centrumregeling Wmo 2024: middelen voor stijgende Wmo kosten Totaal nieuw beleid
Toelichting nieuw beleid Centrumregeling Wmo 2024/Beschermd wonen: middelen voor basis op orde en investeringsfonds We hebben het bestedingsplan voor de reserve beschermd wonen geactualiseerd. We verwachten dit jaar, naast de eerder afgesproken terugbetaling van € 2,8 miljoen uit de reserve aan de regio (inclusief ons aandeel) in totaal afgerond € 30.000 aan uitgaven te doen die we uit de reserve betalen. Deze kosten maken we voor de implementatie van de time-outvoorziening (inrichting 4 plekken). We verwachten in 2023 € 7,5 miljoen in de reserve te storten. Dit is het verwachte overschot van het budget beschermd wonen in 2023. Dit overschot wordt vooral veroorzaakt doordat we minder kosten voor zorg in natura (ZIN) verwachten, we minder maatwerktrajecten inzetten, doordat de nieuwe opvangvoorziening voor verslaafden in herstel nog niet gerealiseerd is en doordat we nog geen uitgaven verwachten voor het realiseren van woonvoorzieningen voor specifieke doelgroepen. Op basis van de laatste versie van de meerjarenbegroting beschermd wonen, de verwachte stand van de reserve per 1 januari 2024, de afspraken over het plafond van de reserve en de nieuwe Centrumregeling Wmo 2024 verwachten we in de periode 2024-2028 in totaal € 25 miljoen uit de reserve te gaan terugbetalen aan lokale gemeenten. Dit bedrag is als volgt opgebouwd.
Als eerste is € 20 miljoen bedoeld om de lokale basis verder op orde te brengen (€ 4 miljoen per jaar). Daarnaast is € 5 miljoen bedoeld voor het investeringsfonds (€ 1 miljoen per jaar). Deze bedragen zijn gebaseerd op de huidige begroting en worden jaarlijks geactualiseerd. Ze zijn dus indicatief. De indicatieve aandelen van Oss hierin zijn als volgt: afgerond € 1,3 miljoen per jaar om de lokale basis verder op orde te brengen en maximaal € 200.000 per jaar voor het investeringsfonds. Financiële afspraken Centrumregeling Wmo 2024: middelen voor stijgende Wmo kosten Op basis van de laatste versie van de meerjarenbegroting beschermd wonen en de nieuwe Centrumregeling Wmo 2024 verwachten we in de periode 2024-2028 jaarlijks € 3.000.000 uit de regionale middelen aan lokale gemeenten over te maken om lokaal stijgende Wmo-kosten op te vangen. De doelgroep psychisch kwetsbare inwoners gaat namelijk een steeds groter beroep doen op lokale Wmo-voorzieningen door de ontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Het bedrag dat lokale gemeenten krijgen is gebaseerd op de huidige regionale begroting Beschermd wonen en wordt jaarlijks geactualiseerd. Het bedrag is dus indicatief. Het indicatieve aandeel van Oss hierin is € 983.000.
33
4.2 3O-ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
30
21
21
21
21
152
0
0
0
0
-152
0
0
0
0
Transformatieproject jeugd
600
0
0
0
0
Inzet algemene reserve
-600
0
0
0
0
Lagere kosten huishoudelijke
-550
0
0
0
0
900
0
0
0
0
Opvang Vluchtelingen 2024
0
-8.300
0
0
0
Extra storting in reserve
0
8.300
0
0
0
380
21
21
21
21
Overname pand van scouting Groot Ravenstein Plan van aanpak dak- en thuisloosheid Inzet reserve dak- en thuisloosheid
verzorging Hogere kosten individuele begeleiding en dagbesteding
opvang vluchtelingen Totaal 3O-ontwikkelingen
Toelichting 3O-ontwikkelingen Overname pand van scouting Groot Ravenstein We hebben een hogere kosten in 2023 van € 30.000 en vanaf 2024 jaarlijks € 21.000 voor de overname van het pand van Scouting Groot Ravenstein (jeugdhuis 't Kempke). Het college besloot op 15 november 2022 tot de overname van het pand van Scouting Groot Ravenstein om niet. We hebben hiervoor een eenmalig bedrag nodig van € 10.000 voor (bodem)onderzoekskosten, notariskosten en lopende afrekeningen. Daarnaast hebben we jaarlijks hogere kosten voor preventief en correctief onderhoud aan het pand (€ 10.400) en voor kosten van gas, water en elektra (€ 10.000). Bij de overname van het pand is overeengekomen dat de bestaande lening aan scouting Ravenstein van € 39.800 vervalt. Deze boeken we af en voeren deze op als boekwaarde bij verkrijging van het pand. Dit is overigens lager dan de getaxeerde waarde van het pand. De jaarlijkse rentelasten nemen we ook op. Plan van aanpak dak- en thuisloosheid We verwachten in 2023 € 152.000 aan uitgaven gericht op de aanpak van dak- en thuisloosheid. We besteden deze middelen aan het actualiseren van een meerjarig en regionaal plan van aanpak, de Ethos-telling in onze regio, de doorontwikkeling van het urgentieplus proces en aan de voorbereiding op de transformatie van maatschappelijke opvang. We betalen deze kosten uit de reserve dak- en thuisloosheid.
Het plan van aanpak wordt eind 2023 vastgesteld. Dan hebben we meer zicht op de besteding van de middelen in de komende jaren. We maken een meerjarig en regionaal plan van aanpak gericht op het verminderen van dak- en thuisloosheid in onze regio. Dat doen we op basis van de middelen die we de afgelopen jaren in de algemene uitkering ontvangen hebben. Daarnaast nemen we hier de middelen uit de meicirculaire 2023 in mee. We actualiseren het plan dat we eerder gemaakt hebben. Daarnaast willen we de resultaten van de ETHOS telling bij ons plan van aanpak betrekken. Deze telling loopt nu en brengt de omvang van dak- en thuisloosheid in de regio Noordoost-Brabant in kaart. Daarnaast is het Rijk is samenwerking met de VNG nog bezig met het ontwikkelen van een dashboard voor gemeenten waarin zij de aanpak van dakloosheid bij gemeenten gaan volgen. Hierover verwachten we in september meer duidelijkheid.
34
Transformatieproject jeugd We begroten de uitgaven voor het regionale transformatieproject jeugd en de bijbehorende onttrekking uit de algemene reserve. Het gaat om een bedrag van afgerond € 600.000. In 2018 heeft de gemeenteraad besloten om afgerond € 2 miljoen beschikbaar te stellen voor dit project. In de jaren 2018-2022 hebben we hiervoor al kosten gemaakt. We nemen nu de verwachte uitgaven voor 2023 op aan de hand van de laatste versie van de begroting van het transformatieproject. Daar staat een onttrekking aan de algemene reserve tegenover. Eerder was al besloten het project tot en met 2023 te verlengen. Het RBO (Regionaal Bestuurlijk Overleg) heeft in december 2022 besloten het project te verlengen tot en met 2024. Lagere kosten huishoudelijke verzorging We verwachten voor 2023 een incidenteel voordeel van € 550.000. We zien een verdere afvlakking van de groei voor huishoudelijke verzorging. Afgelopen jaren hebben we hiervoor forse nadelen gehad. De aanzuigende werking ten gevolge van de invoering van het abonnementstarief die we in voorgaande jaren zagen lijkt tot stilstand te komen. De afvlakking zal ook beïnvloed zijn door de personele tekorten in de huishoudelijke verzorging. We verwachten in 2023 € 550.000 minder uit te geven. In 2024 hebben we te maken hebben met een nieuwe aanbesteding die nog niet is afgerond.
We kunnen daarom nog geen goede inschatting maken van de kosten voor 2024. We nemen het voordeel daarom nu incidenteel op. In 2024 bekijken we hoe de kosten zich ontwikkelen en of er een structureel voordeel is. Hogere kosten individuele begeleiding en dagbesteding We verwachten een incidenteel tekort in de begroting voor in totaal € 900.000, waarvan € 800.000 voor begeleiding en € 100.000 voor dagbesteding. We zien opnieuw meer aanvragen voor begeleiding in vergelijking met het vorige jaar en de jaren daarvoor. Meer inwoners maken gebruik van ondersteuning onder andere doordat mensen langer thuis blijven wonen en daarnaast zien we meer complexe aanvragen. Mogelijk dat de toekomstige doordecentralisatie van beschermd wonen ook een verdere toename van vragen in de wijk geeft. Ook zien we een stijging van de extra maatwerktrajecten, wat een toename van kosten met zich meebrengt. We verwachten dat dit tekort structureel is. Vanaf 2024 ontvangen we gelden voor de doordecentralisatie vanuit de centrumregeling WMO/Beschermd wonen. In dat kader bouwen we de komende jaren aan passende steunstructuren in de wijk en randvoorwaarden zodat inwoners met een psychische kwetsbaarheid zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen met ondersteuning dichtbij en gebruik van het specialistische vangnet in de regio voorkomen kan worden. Hiervoor ontwikkelen we nog enkele nieuwe producten.
Met de middelen die we in het kader van de doordecentralisatie krijgen ontstaat financiële ruimte om tekorten op begeleiding op te vangen in samenhang met nieuw te ontwikkelen producten. We kunnen niet met zekerheid zeggen of de extra financiële middelen voldoende zijn om het volledige tekort op begeleiding op te vangen. Dat zal onder andere afhangen van het aantal aanvragen. Opvang Vluchtelingen 2024 We stellen de begroting voor het opvangen van de ontheemden uit Oekraïne en die van het COA bij. We begroten de opbrengsten op basis van de bekostigingssystematiek van het rijk en afspraken met het COA. We verwachten € 5,7 miljoen aan kosten en € 14 miljoen aan inkomsten. Het verschil van € 8,3 miljoen storten we in de reserve Opvang vluchtelingen. Van het Rijk (en COA) ontvangen we een vergoeding per gerealiseerde opvangplek. We verwachten dat deze vergoeding met ingang van 2024 verlaagd wordt. De precieze daling is nog onbekend. Als uitgangspunt nemen we een 10% daling op tot een bedrag van € 75 (in plaats van € 83). De kosten komen grotendeels voort uit de huisvesting. We hebben de verwachte kosten gebaseerd op de kosten van 2023 en de contracten die we hebben. Zowel de kosten als de opbrengsten zijn lastig in te schatten. In de eerste financiële tussenrapportage van 2024 stellen we de begroting indien nodig bij.
35
4.3 Septembercirculaire + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Jeugdzorg
0
0
0
-496
-109
Maatschappelijke opvang en
95
95
95
95
95
Beschermd Wonen
40
-50
0
0
0
LHBTI beleid
20
20
20
20
0
155
65
115
-381
-14
OGGz
Regenboogsteden Totaal septembercirculaire
Toelichting septembercirculaire Jeugdzorg We verwerken de septembercirculaire 2023 voor jeugdzorg. In juni 2023 is een kader vanuit de provincie gekomen als toezichthouder. Dit kader is gemeenten mogen de jaren 2026 en 2027 volledig en structureel ramen op basis van afspraken uit de hervormingsagenda. Tot nu toe raamden we vanaf 2027 75% van de extra inkomsten. Dit betekent een voordeel van € 388.000 vanaf 2027. Daarnaast wordt het budget landelijk verminderd voor uitvoeringskosten en voor centrale rijksinvesteringen die gedaan moeten worden vanuit de commissie van wijzen. De provincie geeft aan dat deze korting op de uitvoeringskosten structureel is. Dit hebben we niet op deze manier via de meicirculaire 2023 verwerkt. Dit betekent een aanvullende besparing op jeugdzorg van € 496.000. Maatschappelijke opvang en OGGz We ontvangen extra gelden van structureel € 95.000 voor maatschappelijke opvang vanaf 2023. Dit betreft een autonome aanpassing van het budget. Beschermd Wonen We ontvangen voor Beschermd wonen in 2023 € 40.000 extra en in 2024 € 50.0000 minder door een bijstelling in het budget. LHBTI beleid Regenboogsteden We ontvangen tot en met het jaar 2026 jaarlijks € 20.000 voor veiligheid in wijken voor LHBTI personen.
36
4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma. + is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Lasten
108.171
99.558
95.873
93.904
93.129
Baten
-16.685
-1.483
-918
-1.808
-1.787
Saldo
91.486
98.074
94.956
92.097
91.342
Stortingen reserves
10.144
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
-4.502
-200
-200
0
0
Saldo mutaties reserves
5.642
-200
-200
0
0
Totaal bestaand beleid
97.128
97.874
94.756
92.097
91.342
0
0
0
0
0
3O-ontwikkelingen
380
21
21
21
21
Budgettair neutrale wijzigingen
305
880
880
789
558
Septembercirculaire
155
65
115
-381
-14
Totaal programma
97.968
98.840
95.771
92.525
91.907
Bestaand beleid
Nieuw beleid
37
4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2024 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies
Begroting 2024
Jeugdwerk
861
Jeugdzorg
4.181
Wmo beschermd wonen Wmo collectieve voorzieningen Totaal Programma
635 8.030 13.707
38
Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
39
1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 gaan over het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder staat wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner mag meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: •
Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.
•
Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar.
•
Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.
•
Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.
Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onze professionals, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken. Bij bestaanszekerheid gaat het om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via arbeid of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving. Kansengelijkheid betreft goede kinderopvang en onderwijs, passende ondersteuning voor jongeren en jongvolwassenen, de aanpak laaggeletterdheid en geslaagde inburgeringstrajecten. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken. We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Werk is een belangrijke vorm van participatie. Werk waarin mensen hun talenten kunnen inzetten en zich kunnen ontplooien, en onderwijs dat dit mogelijk maakt.
Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Wanneer dat niet mogelijk blijkt, onderzoeken wij met inwoners welke participatie wel mogelijk is. We zien dat niet alleen huishoudens met een laag inkomen maar ook huishoudens met een midden inkomen vaker in de problemen komen. Onzekere inkomsten, stijgende energielasten en te weinig reserves maken het lastig om rond te komen. Daarom hebben we onze werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid. Dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden en vraagt om een integrale blik en aanpak. We doen dat in Oss door gebiedsgericht te werken, samen met onze partners in de wijk, nabij te zijn voor inwoners en stress sensitief te werken. We hebben aandacht voor alle leefgebieden en gebruiken daarvoor ons netwerk en het netwerk van de inwoner. We nemen het niet over, maar werken samen met de inwoner.
40
2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Wat willen we bereiken? Het hebben van werk brengt inwoners onder de mensen en zorgt voor structuur en inkomen. Hierdoor kunnen zij volwaardig meedoen met de samenleving. Lukt het niet om te werken, dan zoeken we samen naar andere mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving. We handelen hierbij vanuit vertrouwen en kijken creatief naar wat kan. Elke stap naar werk is waardevol; we stimuleren daarom ook deeltijdwerk, zetten in op trajecten voor mensen met een arbeidsbeperking met gebruik van loonkostensubsidie, jobcoaching en richten ons op de ontwikkeling van mensen. Daarbij stimuleren we het volgen van een opleiding en leerwerktrajecten en bieden we nazorg als mensen weer aan het werk zijn. Voor het grootste deel van de bijstandspopulatie zal het moeilijk blijven om te gaan werken. Zij ervaren veel medische-, psychische- of sociale belemmeringen. We zoeken naar mogelijkheden om hen te laten meedoen in de samenleving. We geloven in de mogelijkheden van mensen die inburgeren. Door te investeren in participatie zorgen we ervoor dat zij snel en volwaardig meedoen in de Nederlandse maatschappij, liefst via betaald werk of een opleiding. Jongeren tussen de 16-27 jaar en met name kwetsbare jongeren, ook zonder uitkering, zijn binnen onze gemeente een doelgroep met prioriteit.
Vanuit een integrale benadering bieden wij ondersteuning gericht op een duurzaam traject van onderwijs en werk. De aanpak van laaggeletterdheid en het verbeteren van basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden) is geen doel op zich. We zien het als een basis om te kunnen leren en als middel om goed mee te kunnen doen in de samenleving. We zorgen samen met partners voor passend willen dat zoveel mogelijk mensen taalonderwijs voor inwoners volgen en stimuleren de mogelijkheden hiervoor. Daarbij kijken we ook naar de andere leden van het gezin. We werken aan een regionale arbeidsmarkt met flexibele, ondernemende mensen die verantwoording nemen voor hun eigen ontwikkeling en met duurzame werkgelegenheid, ook voor kwetsbare groepen. Op de arbeidsmarkt zien we krapte. Dat betekent niet dat er ‘zomaar’ werk is voor iedereen. De mismatch tussen vraag en aanbod neemt toe. We zien onderwijs als een belangrijke basis; dat vraagt een sterk MBO en goede verbinding met HBO in de regio. We versterken op lokaal niveau de aansluiting overheid-onderwijs-arbeidsmarkt volgens de uitgangspunten van het UNESCO Lerende Stad: een leven lang ontwikkelen, inclusief onderwijs, informeel en non-formeel leren en het combineren van leren en werken zijn enkele van deze uitgangspunten. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek
41
Wat gaan we hiervoor doen?
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
In onze dienstverlening gaan we uit van zelfregie van de inwoner. We
Continu
versterken vakmanschap door onder andere het implementeren van de Samenwerkwijze Oss. -
Voor de toeleiding naar werk werken we met een variatie aan re-integratie-
Evaluatie Q4/2024
instrumenten. Een goede inschatting van de mogelijkheden samen met de inwoner is daarbij van belang. Het partnership gemeenten-IBN is daarin van grote waarde. De huisvesting van Rotonde (praktijkdiagnose en arbeidstraining) bij IBN geeft kansen voor verdergaande samenwerking. De tweejaarlijkse evaluatie vindt in 2024 plaats als basis voor de afspraken voor 2025 en 2026. -
We zoeken naar vacatures en werkplekken en zorgen voor goede matching.
Continu
Daarnaast organiseren we activiteiten voor werkgevers en werkzoekenden om op informele wijze contact te leggen, zoals een vacature-café en speeddates. -
Wanneer nodig plaatsen wij inwoners op een beschutte werkplek. Van het
Continu
aantal indicaties voor beschut werk werkt per 1 juli 2023 66%. Van de overige 34% zit bijna iedereen in een traject, maar is (nog) niet geplaatst. -
Met het project “In de dichter bij stand” beogen we inzicht te krijgen in wat een goede werkrelatie tussen professionals en de inwoner met een bijstandsuitkering is. We voeren dit project uit met de Universiteit van Humanistiek, Movisie, gemeente Assen, gemeente Rotterdam en ervaringsdeskundigen. Ook Divosa en de beroepsvereniging SAM worden hierbij betrokken. Het project wordt gefinancierd via de ZonW subsidie Vakkundig aan het werk-2. In 2024 experimenteren we met de adviezen uit de onderzoeksfase en evalueren en implementeren we de opbrengsten.
-
De herziening van de Participatiewet (wetsvoorstel Participatiewet in balans) zal naar verwachting ingevoerd worden per 1 juli 2024 of 1 januari 2025. Deze herziening past in onze huidige visie: vertrouwen, aansluiten bij behoefte van de inwoner, maatwerk, meer ruimte voor maatschappelijke participatie als werk (voorlopig) niet tot de mogelijkheden behoort (doenvermogen). We bekijken hoe we al kunnen voorsorteren op de voorgestelde maatregelen genoemd in het wetsvoorstel.
-
We investeren in preventie en voorkomen dat inwoners langdurig in de
Continu
bijstand komen. Daarom ondersteunen we inwoners voor einde WW, voor einde ANW en investeren we in zelforganisatie (JobOn). -
We blijven inzetten op kwetsbare jongeren met en zonder uitkering. Deze
Continu
doelgroep bestaat voornamelijk uit vergunningshouders en jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. De consulenten uit het jongerenteam benaderen deze jongeren actief en begeleiden ze naar school of werk en zorgen dat ze hun werk behouden via inzet van jobcoaching. -
Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met
Continu
problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), werken we intern samen en betrekken externe partners, zodat er voor de jongeren integrale oplossingen worden gerealiseerd (zie ook programma 1).
42
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
Wij ondersteunen statushouders met een breed pakket vanuit de wet
Continu
Inburgering, gericht op integratie, taalvaardigheid en toeleiding naar werk. De taakstelling rondom statushouders vanuit het Rijk is in 2023 verhoogd naar 256. Wij passen zo goed mogelijk onze uitvoeringscapaciteit hierop aan en brengen de (financiële) consequenties hiervan in beeld. Opvang en integratie lichten we verder toe binnen programma 1 omdat het daar onder valt. -
Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in
Continu
op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Dit doen we met regionale en lokale partners. Het betreft zowel formele educatie (erkend diploma) als non formele educatie (laagdrempelig en vaak springplank naar formele educatie. In 2024 worden de formele trajecten opnieuw aanbesteed. -
Vanuit het plan ‘Meedoen begint aan de basis’ zetten we met het
Continu
Taalnetwerk in op het Digi-Taalhuis als centrale aanpak. In de DigiTaalhuispunten kunnen mensen terecht kunnen voor digitale ondersteuning en taalaanbod. We versterken en verstevigen het netwerk van vraag en aanbod via coördinatie, samenwerking, training en woordvoerderschap. We willen in 2024 minimaal 500 mensen koppelen aan een vorm van taalaanbod. Onze speerpunten zijn de bekendheid met het Taalaanbod, de samenwerking met partners in de keten (arbeid, schuldhulpverlening, onderwijs en zorg), het informele aanbod in de buurt en de betrokkenheid van de werkgevers. In aansluiting op scholen en opvang richten wij ons actief op basisvaardigheden bij ouders. Wij werken daarvoor aan specifieke taalprogramma's op een aantal basisscholen (school als vind- en werkplaats aanpak laaggeletterdheid). -
We werken aan een grotere deelname van arbeidsmigranten, statushouders en volwassenen richting een vorm van gratis taalonderwijs. Hierbij werken we samen met de partners uit het Taalnetwerk. We stimuleren en versterken daarbij het informele aanbod van taalgroepen en taalmaatjes in de buurt (Taal in de buurt). We werken tot slot aan de participatiegraad van werkgevers met als doel dat zij hun mensen laten scholen in de Nederlandse taal.
-
Het project Digitalisering Sociaal Domein leidt tot verbeteringen in onze
Continu
digitale processen en uitbreiding van onze digitale dienstverlening in het brede sociale domein. Daarbij werken we aan de doorontwikkeling van het Dashboard Sociaal Domein op drie niveaus: bestuurlijk, voor managementinformatie en voor makkelijk gebruik voor beleid en uitvoering. -
In het Werkgeversservicepunt Noordoost-Brabant, als netwerkorganisatie van
Continu
gemeenten, sociale partners, het UWV, SW-bedrijven, MBO en SBB, maken we afspraken over arbeidsmarktvraagstukken zoals een gezamenlijke aanpak voor kwetsbare werkzoekenden, jeugdwerkloosheid en stageproblematiek, krapte op de arbeidsmarkt. We harmoniseren de dienstverlening aan werkgevers in de regio en zorgen we dat we minimaal voldoen aan de banenafspraak in het sociaal akkoord. Doel van de regio is dat eind 2023 7352 banenafspraken gerealiseerd zijn. -
Wij participeren in het 1Werkcentrum vanuit Noordoost Brabant Werkt voor
Continu
'van werk naar werk' trajecten en loopbaanoriëntatie. Hiermee lopen we regionaal vooruit op de nieuwe landelijke ideeën Regionale Infrastructuur Arbeidsmarkt.
43
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We investeren in Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen, op
Continu
bestuurlijk en strategisch niveau. Ook nemen we deel aan de programmalijnen Regionaal Werkbedrijf/Werkgeversservicepunt en Jongerenaanpak gericht op voortijdig schoolverlaters (VSV)/kwetsbare jongeren. Onze actieve deelname in Noordoost Brabant Werk leidt tot regionale projecten voor arbeidsmarktbeleid en tot een gezamenlijke aanpak die uitval van jongeren tegengaat. Jaarlijks dragen we hier € 1 per inwoner aan bij. -
De Lerende Stad Oss, onze UNESCO erkenning, wordt de overkoepelende
Continu
paraplu boven alle leer- en ontwikkelactiviteiten in de gemeente Oss. Zodat alle informele en non-formele leermogelijkheden (nog) toegankelijker en zichtbaarder worden. Een Leven Lang Ontwikkelen gaat behoren tot de dagelijkse routine van inwoners, omdat de Lerende Stad Oss breed uitgedragen wordt door overheid, onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Ook de ontwikkeling van basisvaardigheden is een belangrijk onderdeel. -
We versterken van leer- en ontwikkelcultuur bij werkgevers én in het
Continu
onderwijs via de lerende stad Oss en regionale projecten. De projectorganisatie Talentencampus draagt bij aan de Lerende Stad Oss als aanjager en adviseur. Vooral werkt Talentencampus daarin aan de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Specifiek wordt er nu ingezet op Open Badges als instrument bij Leven Lang Ontwikkelen. Daarnaast organiseert de Talentencampus diverse Learning Communities en ontmoetingen voor (hoger) onderwijs en ondernemers om MBO, HBO en WO talent te behouden voor de Osse arbeidsmarkt. -
We gaan aan de slag met de nieuwe visie voor de Talentencampus. Hierbij
Continu
kijken we ook naar een passende wijze van besturen en de rol van de gemeente hierin. -
We blijven in gesprek met Koning Willem I College over doorontwikkeling van
Continu
de MBO-community in onze gemeente en een goede aansluiting onderwijsbedrijfsleven. Wij zijn lid van de omgevingsraad van KW1C. -
JOBSCOOL Technisch College is in ontwikkeling. Spierings Mobile Cranes en Verhoeven Family of Companies werken hierin met KW1C aan de opzet van hybride leeromgeving. Hierin leren, werken en onderzoeken studenten, docenten en het werkveld samen aan authentieke vraagstukken uit de praktijk. JOBSCOOL richt zich voorlopig op de opleidingen Mechatronica Niveau 2 en 3 en Constructie/plaatwerker Niveau 2 en 3.
2.2 Bestaanszekerheid Wat willen we bereiken? Bij steeds meer mensen staat de bestaanszekerheid onder druk. Volgens het NIBUD en Geldfit heeft 1 op de 5 huishoudens in Nederland moeite om maandelijks de rekeningen te betalen. Uit onze gegevens van Geldfit blijkt dat 1 op de 3 Osse inwoners een hoog risico op schulden heeft. Geldzorgen leiden tot stress en beïnvloeden zo iemands gedrag. Het kan leiden tot verminderde gezondheid, uitsluiting en andere problemen. Met alle nadelige gevolgen van dien. Wij willen problemen door schulden voorkomen en verminderen. In onze aanpak laten we de regie bij de inwoner. Wij streven naar minder armoede in Oss door hoog gebruik van minimaregeling te stimuleren en ondersteunen. We zijn daarbij toegankelijk, vindbaar, laagdrempelig en betrouwbaar. Dat kunnen we helaas niet volledig beïnvloeden; inkomensregelingen worden bijvoorbeeld op rijksniveau gemaakt. Zolang structurele verbetering
44
van de financiële situatie nog niet binnen handbereik is, zorgen we voor een vangnet met een variatie aan armoedevoorzieningen. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving Inwoners die in de knel komen maken maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid. Er is goede ondersteuning voor inwoners met beginnende geldzorgen tot en met problematische schulden
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We vertalen het nieuwe beleidskader Armoede en schulden 2024-2027 in concrete acties. Daarbij maken we onderscheid in activiteiten voor iedereen met geldzorgen, ondersteuning van mensen in armoede en ondersteuning van mensen met schulden.
-
We zetten bijzondere bijstand en minimaregelingen in om iedereen op maat
Continu
te kunnen ondersteunen. We streven naar goed gebruik van de voorzieningen en goed bereik van de inwoners die dit nodig hebben. -
Vanaf 2024 verhogen we eenmalig de vergoedingen voor AZOSS en voor de
Continu
diverse onderdelen van Meedoen is belangrijk. Deze vergoedingen kennen geen jaarlijkse indexatie, maar zullen bij ieder nieuw beleidskader worden geëvalueerd en zo nodig aangepast. In onze dienstverlening gaan we uit van zelfregie van de inwoner. We werken
Continu
gebiedsgericht en versterken Vakmanschap gericht op Samenwerkwijze en stress sensitieve communicatie. -
We hebben in onze dienstverlening extra aandacht voor de meest kwetsbare
Continu
groep in ons bestand, vaak mensen die wat ouder zijn, langdurig gebruik maken van de uitkering, laaggeletterd zijn en bekend zijn bij zorg- en welzijnsinstellingen. -
We zien een toename van inwoners in grote financiële nood als gevolg van de hoge energiekosten. Wij ondersteunen hen onder meer door uitkering van de Eenmalige Energie Toeslag en verkennen wat wij verder nog kunnen bieden en de consequenties daarvan.
-
We continueren de inzet op vroegsignalering bij betalingsachterstanden om schuldenproblematiek te voorkomen. Daarvoor hebben we ook een pilot budgetcoaching opgezet. Bij budgetcoaching helpen we inwoners met beginnende geldzorgen hoe ze zelf hun geldzaken kunnen regelen. De (extra) structurele formatie op budgetcoaching financieren we vanuit het participatiebudget. Per jaar bekijken we of er meer formatie hiervoor nodig is.
-
Ook bouwen we Budgetondersteuning en budgetbeheer Oss (BB-Oss) uit. De structurele formatie betalen we uit het participatiebudget. We monitoren het gebruik en de daarbij benodigde inzet hiervan en overwegen per jaar in welke mate uitbreiding nodig is.
-
We implementeren de verkorting tot anderhalf jaar van het Minnelijk Schuldhulpverleningstraject (in aansluiting op het kortere wettelijke traject) en zorgen voor passende nazorg, waarvan budgetcoaching een belangrijk element is.
-
We vernieuwen onze deelname aan het ‘Schuldenknooppunt’ en hebben zo
Continu
vaste afspraken met (grote) schuldeisers over de automatische goedkeuring van een betalingsvoorstel. Landelijk is met collectief schulden regelen een begin gemaakt en dit digitale proces is nog volop in ontwikkeling.
45
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
Schuldsanering wordt waar mogelijk standaard toegepast. Dit vermindert de stress bij inwoners, omdat ze nog 1 schuldeiser hebben.
-
Voor Jongeren en schulden hebben wij specifieke aandacht. Wij hebben een spreekuur op het MBO om het gesprek hierover makkelijk te maken. Wij sluiten vanuit schuldhulpverlening aan bij de integrale aanpak voor jongeren 16-27 jaar (BIG 5).
-
We nemen de ondersteuning van jongeren met schulden, zoals ontwikkeld binnen de pilot AJOSS, op in de reguliere dienstverlening. Dit vraagt structurele inzet (0,6 fte) van een consulent met specifieke deskundigheid. De dekking hiervan vraagt om extra budget.
-
Ondernemers met schuldenproblematiek is inmiddels een wettelijke doelgroep. Hiervoor sluiten we aan bij Geldfit zakelijk. Daarbij kunnen wij BBZ-ondersteuning en OverRood (ondersteuning voor en door ondernemers) inzetten.
-
Conform landelijke voorschriften vorderen we bedrijfskredieten TOZO terug. Bij knelpunten daarin zoeken we met de ondernemers naar mogelijke oplossingen.
-
Met bewindvoerders in Oss en regio hebben wij een convenant gesloten voor betere regievoering en met elkaar kwalitatief goede en passende ondersteuning te bieden door aan de voorkant een gezamenlijke intake te voeren. Op basis van de evaluatie continueren we de samenwerking en streven naar meer aangesloten bewindvoerders. Het convenant zegt niets over de kwaliteit van de aangesloten bewindvoerders. We willen hier aandacht aan besteden.
-
We ontwikkelen een project gericht op samenwerking met huisartsen en fysiotherapeuten als actieve verwijzers naar de gemeente wanneer zij mensen met geldproblemen ontmoeten. Wij kijken naar mogelijkheden voor financiering uit IZA/GALA.
2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Helaas is kansenongelijkheid op veel terreinen zichtbaar. Op de woningmarkt, de arbeidsmarkt, in koopkracht enzovoort. Wij zien het onderwijs als een belangrijke motor om kansengelijkheid te bevorderen: ook op school willen we dat iedereen mee kan doen. Ervoor zorgen dat àlle kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen en gezond en veilig opgroeien, dat is de opdracht waar de Osse gemeenschap voor staat. Onderwijs en kinderopvang vervullen hierin een belangrijke rol. Het biedt een basis voor gelijke kansen. Niet alleen met het leren van de Nederlandse taal, maar ook met andere vaardigheden die nodig zijn om later als volwassene naar vermogen mee te kunnen doen aan de samenleving. Een samenleving die iedereen insluit, stimuleert en kansen biedt: de inclusieve samenleving. Het is de vertaling van Oss als UNESCO lerende stad. Het Osse onderwijs en kinderopvang is daarop gericht met rijke leeromgevingen en ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen die bovengemiddeld risico lopen op ontwikkelachterstand. We streven ernaar dat kinderen een goede start maken op de basisschool en dat onze jeugdigen opgroeien tot zelfredzame mensen, die het liefst met een startkwalificatie de arbeidsmarkt betreden. We bieden daarom ondersteuning bij schoolverzuim en willen voortijdig schoolverlaten voorkomen.
We werken aan goede onderwijshuisvesting met een Integraal Huisvestingsplan dat in samenspraak met schoolbesturen tot stand is gekomen. Hierin maken we plannen voor (ver)nieuwbouw en overleggen we over zaken als verduurzaming en ventilatie van schoolgebouwen. We proberen de overcapaciteit in schoolgebouwen terug te dringen.
46
Na jaren van krimp, laten de leerlingenprognoses zien dat er de komende 10 jaar een groei van circa 300 leerlingen in het primair onderwijs komt. Daarnaast zal er groei zijn door het ontstaan van de nieuwe wijk Amsteleind. Voor het voortgezet onderwijs is er de komende 10 jaar nog wel sprake van krimp. We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit
Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
We zetten de (succesvolle) aanpak van voortijdig schoolverlaters en verzuim
Continu
vanuit het Regionaal Bureau Leerplicht BNO voort en streven ernaar te blijven behoren tot laagste percentages van Nederland. -
We ondersteunen vanuit het RBL-BNO actief de bredere doelgroep kwetsbare
Continu
23-27-jarigen door ze terug te begeleiden naar school. De aanpak is onderdeel van de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt. -
We werken met alle partners uit opvang, onderwijs en jeugdhulp samen aan
Continu
de ‘Osse sporen naar kansen’ (Onderwijs Achterstanden Beleid). Er zijn 3 sporen: (1) Taal & Talent, (2) Zorg & Groei, (3) Samen Oss (meedoen en inclusie). In samenwerking stellen we ontwikkeldoelen op, lijnen we activiteiten op en richten we doorgaande lijnen in. Hiervoor passen we de sturing en overlegstructuur aan passend bij de meerjarige ambities. In overeenstemming met de ambities zetten we onderwijsachterstandenbeleid en de nationaal onderwijs programma (NPO)-middelen in. NPO-middelen zijn beschikbaar tot 1 augustus 2025. -
Verbinding kinderopvang met jeugdhulp (spoor 2): in de kinderopvang versterken we de huidige werkwijze van het expertiseteam met aanvullende inbreng van (specialistische) jeugdhulp. We bekijken hoe deze expertise ook een bijdrage kan leveren in de gastouderopvang.
-
Door de aansluiting van de GGD is nu een sluitende aanpak tot stand
2024
gekomen voor het bereiken van alle peuters met risico op (taal)achterstand (voor en vroegschoolse (VVE)-indicatie). We actualiseren de subsidieregeling kinderopvang (invoegen van extra subsidies bij veel doelgroepkinderen (>50% en >75% per groep) en extra opleidings-VVE subsidie per groep overwegen voor kleine aanbieders zodat thuisnabij VVE aanbod rendabel is. -
Het programma Leesstimulering Oss (gemeente en Bibliotheek Oss) biedt alle scholen en kinderopvanglocaties een passend aanbod aan boeken en een leesconsulent. We versterken dit met filmpjes, folders, bijeenkomsten en verbindingen met andere activiteiten gericht op basisvaardigheden.
-
We starten in 2024 met de Voorleesexpres voor de hele gemeente als vervanger van de Leesexpeditie die in Oss beschikbaar was.
-
We zetten met de GGD in op ondersteunend en waarderend toezicht en handhaving op de kinderopvang in deze tijd van personele krapte. Daarbij blijven we de kwaliteit van de opvang garanderen.
-
Wij organiseren Voorschoolse Educatie voor Oekraïense peuters (2,5 tot 4 jaar) (spoor 1).
47
Activiteit
Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?
-
Wij dragen zorg voor voldoende capaciteit NT2- en ISK-onderwijs. Door
Continu
verhoogde instroom niet-Nederlandstalige kinderen en jongeren (statushouders en ook Oekraïeners) en door personele tekorten in het onderwijs (primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo) is taalonderwijs aan deze groepen een uitdaging (spoor 1). -
De VVE en NT2 monitor die in 2022 startte, is het instrument dat input levert
Evaluaties: Q4/2023
voor verdere professionalisering. De VVE- en NT2-coördinatie zal hierin een centrale rol vervullen en passen we hierop aan -
Wij volgen de dyslexiepilots, die in september 2023 starten op drie basisscholen. Daaruit leren we welke interventies succesvol zijn voor het voorkomen van dyslexie en hoe we kennis versterken rond de combinatie van NT2 en dyslexie.
-
De pilot logopedische screening in de kinderopvang is geëvalueerd en heeft
Q1/2024
inzichten opgeleverd waarmee we vervolgstappen gaan zetten. Daarbij zetten we in op kennisversterking rond spraak/taalontwikkeling en NT2, en op het screenen van andere dan VVE kindgroepen die ondersteuning kunnen gebruiken (spoor 1). -
Verbinding Passend onderwijs met jeugdhulp: op dit moment zijn de Onderwijscontactpersonen (OCP) van het Centrum jeugd en gezin (CJG) de schakel tussen de scholen en het CJG. Daarmee zijn zij voor ouders één van de toegangen tot jeugdhulp. We organiseren een breed proces waarbij we alle partijen betrekken waaronder ouders, jongeren, onderwijs, CJG en GGD over de inrichting van deze functie. Hierin nemen we ook de functie van de ‘Familie-contactpersonen’ mee die nu in Oss op enkele scholen werken maar die (nog) geen binding hebben met het CJG (spoor 2).
-
Verbinding Passend onderwijs met Jeugdhulp: verdere ontwikkeling Onderwijszorgarrangementen (OZA). Er zijn in Oss op dit moment meerdere voorzieningen op het snijvlak onderwijs- en jeugdhulp waarbij onderwijspartners en jeugdhulporganisaties intensief samenwerken. We onderzoeken met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs hoe we de bewezen OZA-aanpakken breder in het Osse onderwijs in kunnen zetten en maken daar meerjarige afspraken over (spoor 2).
-
Verrijkte verlengde schooldagen: versterking sociale ontwikkeling en
Ruwaard: start 2024
stimulering ontmoeting Schadewijk (KODOSS) en Ruwaard. Samen met kinderopvang, onderwijs en Ons Welzijn starten we in fases met na- en buitenschools aanbod voor spel, sport, cultuur en leren, toegankelijk voor alle kinderen van 6 tot en met 12 jaar in de wijk (van het Talentenplein) (spoor 3). -