Document · PDF

Programma-evaluatie 2020.PDF

Opiniecommissie Sociaal Bestuurlijk 22 april 2021, gemeente OssBij agendapunt: Programma-evaluatie 202038.547 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

We zagen dat COVID-19 impact had op burgers waardoor complexe casuïstiek toenam. Het laveren tussen een digitale aanpak en fysiek contact was een uitdaging waar we op een goede manier mee om hebben kunnen gaan.

2.2 Bedrijvigheid en veiligheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

We pakken ondermijning in het buitengebied aan

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In 2020 hebben zijn we gestart met het maken van een plan van aanpak. Doel is om de aanpak zoveel mogelijk te integreren in de huidige aanpak van werkzaamheden en projecten die lopen in het buitengebied. In 2021 gaan we de aanpak verder uitrollen. Ook het MIT kan hierin bijdragen door te controleren op bepaalde adressen indien nodig. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Gemeente Bernheze heeft een gedegen plan van aanpak ‘ondermijning in het buitengebied’ ontwikkeld. We zijn hierbij betrokken geweest. Dit plan willen we in een kleinere variant in Oss uitrollen.

We hebben een integrale controle uitgevoerd vanuit het Maasland interventieteam (MIT) op locaties in het buitengebied en op een bedrijventerrein waar vermoedens waren van strijdigheden en illegale activiteiten. Dit met als doel ondermijning te voorkomen of verstoren.

We hebben ons aangemeld bij Meld misdaad anoniem (MMA), zodat inwoners en ondernemers hun signalen laagdrempelig en anoniem kunnen melden. De website van de gemeente Oss met betrekking tot het maken van meldingen is ook aangepast met een verwijzing voor anoniem melden naar de website van MMA.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

We hebben samen met de afdeling communicatie infographics gepubliceerd over weerbaarheid tijdens de COVID-19 crisis. Deze infographics zijn door het RIEC gemaakt.

We hebben de aanpak van het buitengebied in 2020 niet als prioriteit opgepakt waarmee we capaciteit hebben vrijgespeeld voor de aanpak van COVID-19.

2.3 Jeugd en veiligheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

We dringen jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit terug

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De invloed van COVID-19 op de jeugd was enorm. We zagen dat een klein deel van deze groep het erg moeilijk vond en vindt om zich te voegen naar de geldende regels. Door een actieve aanpak op zowel de overlast als in het creëren van mogelijkheden hebben we de overlast tot een minimum weten te beperken. Dit hebben we samen gedaan met partners zoals politie maar ook interne collega’s vanuit evenementen, TOR/HOR en zorg. We zagen dat het aantal overlastgevende jeugdgroepen niet groeiden. We zien wel dat er een aantal overlastgevende hangplekken zijn. En dat het lachgasgebruik is toegenomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

In het begin van 2020 hebben we een doorstart gemaakt in de samenwerking tussen de ambulante werkers met jongeren op straat. Dit heeft er voor gezorgd dat de samenwerking intensiever en beter werd. Daarnaast hebben we samen met deze werkers de een top 3 van overlastgevende hangplekken uitgewerkt.

Na de zomermaanden is een doorstart gemaakt in de samenwerking tussen TOR/HOR, de straatcoaches en politie. Door deze samenwerking hebben we hoodfights en vechtpartijen tijdens de kermis kunnen deescaleren en voorkomen.

We focussen ons op de verbinding tussen zorg en veiligheid, waarbij we beleid zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. Ook in de uitvoering van interventies die te maken hebben met preventie enerzijds en repressie anderzijds zoeken we de verbinding.

Met programma 1. Zorg en welzijn, werken we nauw samen. Een voorbeeld hiervan is de inzet van de straatcoaches. We hebben de inzet van de straatcoaches vanaf januari 2020 met twee jaar verlengd tot eind 2021. In 2021 evalueren we de inzet van de straatcoaches.

Het aantal meldingen van jeugdoverlast was hoger. We weten niet of dit overlast meldingen zijn jongeren die daadwerkelijk overlast bezorgen of jongeren die met meer dan toegestaan in groepjes buiten waren.

We voeren regie op het aanpakken van aanwezige overlastgevende groepen en samen met betrokken inen externe partners een bijbehorend integraal plan opstellen met als doel de overlast te beperken. Bijvoorbeeld door het instellen van extra toezicht en het plaatsen van camera’s rondom het aangekondigde project X, een feest waarbij jongeren via social media worden opgeroepen om massaal te komen feesten op een afgesproken plaats en tijdstip. Door de inzet van maatregelen en de samenwerking met o.a. de straatcoaches is escalatie voorkomen en hadden we een rustige jaarwisseling in het centrum.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

We hebben de parkeerplaats van de Rusheuvel afgezet in het kader van de openbare veiligheid en jeugdoverlast tijdens de eerste COVID-19 golf. Later volgden ook op andere plekken verscherpt toezicht om waterbedeffect tegen te gaan.

We hebben in de kerstvakantie extra activiteiten georganiseerd in samenwerking met andere afdelingen. Deze konden door de extra ingevoegde maatregelen niet doorgaan en zijn doorgeschoven naar 2021.

We hebben bij overlast door jeugd in de eerste golf de drietaps fasering toegepast. Eerst gesprek aangaan, daarna waarschuwen en bij een derde overtreding beboeten. Tijdens de tweede golf hebben we met name ingezet op gesprek voeren en contact maken met de doelgroep om hen te wijzen op de maatregelen.

We hebben (bestuurlijke) maatregelen gerealiseerd en adviseerden rondom COVID-19 gerelateerde openbare orde problematiek (bijvoorbeeld cameratoezicht bij Project X).

2.4 Fysieke veiligheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Zorgdragen dat de organisatie (veiligheidsregio) bij een ramp of crisis goed ingericht en voorbereid is

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) heeft een zeer grote rol in de aanpak van COVID-19 en alle maatregelen die daarbij horen. Zij pakken hierin een sturende, maar ook faciliterende rol. Ondanks de impact van COVID-19 volgt VRBN de koers die is uitgezet in het nieuwe beleidsplan 2020-2023 Samen Veiliger en ligt daarmee op schema. Wanneer de situatie langer duurt kan het nodig zijn om ambities/doelen/takenpakket (en bijbehorende financiën) bij te stellen. Op dit moment is het echter te vroeg om iets over de gevolgen van de COVDI-19 crisis te kunnen zeggen. De personen die een actieve rol hebben binnen de bevolkingszorgprocessen worden jaarlijks bijgeschoold over de ontwikkelingen binnen hun proces. Om de betrokkenheid van de deelnemende personen levend te houden is er minimaal 4 keer per jaar een bereikbaarheidsoefening. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We zetten (bestuurlijke) maatregelen zoals cameratoezicht of veiligheidsrisicogebied in als dit nodig is voor het handhaven van de openbare orde.

We adviseren bestuurlijk bij incidenten met grote maatschappelijke impact.

We participeren actief in de Veiligheidsregio. We hebben hier met name een rol in de Bevolkingszorg en communicatie. Op ambtelijk niveau zijn we beleidsmatig en financieel-technisch vertegenwoordigd in het adoptieoverleg.

De uitkomsten van de bestuursconferentie van april 2018 kregen een vertalingen in het nieuwe regionale beleidsplan 2020-2023 Samen Veiliger en het beleidskader 2020 van VRBN.

We kozen ervoor VRBN door te laten groeien naar een informatiegestuurde netwerkorganisatie. Hierdoor kunnen we niet alleen adequater reageren op acute veiligheidsrisico’s, maar ook beter anticiperen op veranderende en nieuwe veiligheidsrisico’s.

We zorgen ervoor dat alle partijen in staat zijn om vanuit hun rol incidenten te bestrijden. We doen dit door te zorgen voor relevante opleidingen en oefeningen.

In 2020 zijn alle brandweerkazernes van de deelnemende gemeenten aan VRBN overgedragen. Hiervoor hebben we VRBN een huisvestingsbudget gegeven. Hiermee is VRBN volledig verantwoordelijkheid voor beheer en onderhoud van de brandweerkazernes. De nieuwbouw of renovatie van de kazerne Oss staat gepland in 2024. De niet benodigde kapitaallasten voor de investering van de kazerne Oss zetten we in voor dekking van de verhoogde inwonersbijdrage (2022) aan de Veiligheidsregio.

In 2020 is ingestemd met de regionalisering van de kosten van het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO). Hierdoor betaalt elke inwoner van de Veiligheidsregio hetzelfde voor de brandweerorganisatie.

We hebben ingezet op het behoud van sterke kolommen Brandweer, GHOR en Bevolkingszorg. Hierbij zetten we met name in op versteviging van de brandweerorganisatie. Door toenemende eisen aan de brandweerorganisatie en eerdere bezuinigingen is dit noodzakelijk. Wij verwachten dat de overdracht van de kazernes en het bijeenbrengen van mensen op twee vestigingen zal zorgen voor een efficiëntere bedrijfsvoering en inzet van de brandweerorganisatie.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

Oss heeft vanaf het begin van de crisis een grote rol gespeeld in deze aanpak door meerdere handhavingsjuristen, communicatieadviseurs beschikbaar te stellen ten behoeve van de regio. Ook gemeentesecretaris heeft een rol gepakt in de regio tijdens de aanpak van deze crisis.

We hebben ingezet op de regionale aanpak COVID-19 met betrekking tot handhaving, toezicht en veiligheid samen met collega’s van VTH en Tor/Hor, JZ en met partners zoals politie en gemeente Bernheze. Hierin zochten we altijd de verbinding tussen de opgelegde maatregelen en de bedoeling ervan.

We werkten aan bestuurlijke advisering voor de aanpak van COVID-19

Samen RIVM, NTCV, Movianto en politie realiseerden we de complexe uitdaging om te komen tot de landelijke opslag vaccines in Oss bij Movianto.

We bereidden in werking stelling voor van één of meerdere vaccinatielocaties binnen de gemeente Oss.

2.5 Integriteit en veiligheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Het zoveel mogelijk stoppen en voorkomen van ondermijnende criminaliteit en het herstellen/vergroten van het vertrouwen in de overheid

We willen een weerbare en integere organisatie worden waarbij medewerkers in een veilige werkomgeving hun publieke taak kunnen uitvoeren

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Met het programma Weerbare Organisatie is in 2020 gewerkt aan bewustwording in de organisatie op het voorkomen en signaleren van ondermijning. Er is gebouwd aan een Veilige Werkomgeving en integere besluitvorming en dienstverlening. Er is een verbeterslag gemaakt met het versterken van de informatiepositie. Het stoppen en voorkomen van ondermijnende criminaliteit is een doorlopende doelstelling. De gemeente Oss werkt samen met de gemeente Bernheze, de politie, het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst samen onder het RIEC convenant in de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

De Campagne Veilig Werk is opgestart met extra aandacht voor integriteit en het professionaliseren van een Veilige Publieke Taak (VPT). In 2020 is het protocol De Weerbare Medewerker opgeleverd. Op het gemeentehuis is en nieuw interventieteam gestart. We hebben een trainingsprogramma in weerbaarheid (omgaan met agressie en verward gedrag) opgesteld.

We hebben ingezet op het verbeteren van de gemeentelijke informatiepositie door onder meer het aansluiten bij MMA en het inrichten van het signalenoverleg.

We pakken doorlopend casuïstiek en projecten op. Intern of onder de samenwerkingsverbanden van de Taskforce Brabant-Zeeland en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) of het Maasland InterventieTeam.

We werken blijvend samen met regionale partners zoals gemeente Bernheze, politie, OM, de Belastingdienst, douane, omgevingsdienst, de belastingsamenwerking, Veilig thuis, enz..

In Oss lopen enkele langlopende RIEC casussen waar afgelopen jaar en komend jaar strafrechtelijke zittingen voor gepland staan. Een aantal criminelen uit Oss en omgeving zit voor langere tijd vast. Daarbij hebben we als gemeente samen met de partners oog voor het (criminele) gezinsleven, intergenerationele overdracht en zorgvraagstukken om inwoners te helpen om uit deze situaties te komen.

We toetsen de inkomende vergunningaanvragen en waar nodig voeren we een BIBOB controle uit.

De Wet Bibob is (landelijk) aangepast. De mogelijkheden om dit als instrument in de aanpak van ondermijning breder in de organisatie toe te passen zijn onderzocht (2020) en worden geïmplementeerd (2021).

We hebben input geleverd voor het verhuurbeleid woonwagens.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

Door de maatregelen in het kader van de COVID-19 crisis zijn een aantal branches en ondernemers financieel hard getroffen. Financiële kwetsbaarheid maakt men ook kwetsbaar voor criminelen met foute bedoelingen.

Het RIEC heeft een aantal campagnes uitgezet voor weerbaarheid tijdens de COVID-19 crisis. Deze waren gericht op horeca en buitengebied. Op verzoek van ons is hier een campagne bij gekomen voor ondernemers. Deze hebben we alle drie actief gecommuniceerd.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Om als gemeenschap duurzaam samen te leven (SDG11) is het onder andere van belang om mensen een veilige woon- en werkomgeving (SDG16) te bieden. Dat wil zeggen het tegengaan van criminaliteit en overlast, het veilig mogelijk maken van evenementen en de voorwaarden scheppen voor een zuiver democratisch proces (integriteit). Dat doen we samen met partners (SDG 17), waar mogelijk door integraal op te trekken. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2017

2018

2019

2020

Streefwaarde

Woninginbraken

Politie

172

207

185

150

172

Rapportcijfer veiligheid

Veiligheidsmonitor

7,4

7,2

7,4

Incidentmeldingen verwarde

Politie

212

267

360

489

personen Inzet bestuursrechtelijke maatregelen - Waarschuwing gebiedsverbod

gemeente

- Gebiedsverbod

gemeente

- Waarschuwing

gemeente

gedragsaanwijzing

gemeente

- Gedragsaanwijzing

- inzetten cameratoezicht

-inzetten veiligheidsrisicogebied

385

308

387

440

144

Incidentmeldingen jeugdoverlast

Politie

400

Controles waarbij hennep en/of harddrugs is aangetroffen (13b)*

gemeente

- waarna bestuurlijke

waarschuwing - waarna sluiting pand Interne BIBOB-toetsen - waarna BIBOB toetsen door

gemeente

landelijk bureau BIBOB

3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Verwijzingen Halt 12-17 jaar per 10.000 inwoners van

124

126

2019

Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

2,0

1,7

2020

Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners

1,2

1,6

2020

Vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners

5,4

4,5

2020

Overlast door dakloos persoon

1,7

1,3

2020

Overlast verward persoon

5,0

6,7

2020

12-17 jaar

4. Wat zouden we anders kunnen doen? In 2020 is er tijdens de aanpak van COVID-19 zeer intensief samengewerkt tussen Tor/Hor, VTH en Veiligheid. Deze samenwerking is heel goed bevallen en willen we in 2021 en verder continueren. Met name VTH en Tor/Hor hebben al een flinke slag gemaakt door gezamenlijk een jaarplan te maken en uit te voeren. Tevens verhuist Tor/Hor in 2021 terug naar het gemeentehuis waardoor het fysiek bij VTH komt te zitten. Als het kantoorconcept in het najaar van 2021 gemeente breed wordt ingevoerd dan is de bedoeling om TOR/HOR zowel bij IBOR als VTH in de buurt te plaatsen.

Programma 10. Besturen in verandering van tijden

1. Inleiding Wij leven in een wereld met enorme verschuivingen. Klimaatveranderingen met drie jaar op rij extreme droogte en dan weer hoosbuien met enorme regenval in zeer korte tijd. Volksverhuizingen van wereldburgers die op zoek zijn naar een beter bestaan. De landbouw die zich nog nooit zo ernstig heeft gerealiseerd dat op een traditionele manier doorgaan een doodlopende weg is. Grondstoffen transitie, waarbij het fossiele tijdperk afloopt en duurzame energie in opkomst is. Met alle maatschappelijke opgaven die daarbij horen, zoals de regionale energie opgave die niet zonder windmolens en zonneparken te realiseren is. Begin dit jaar werden we geconfronteerd met COVID-19, het virus dat veel doden veroorzaakt, onze gezondheidszorg deed wankelen en maatschappelijk en economisch grote gevolgen heeft. Dat heeft invloed op onze samenleving: het maakt onzeker, vanzelfsprekendheden vallen weg en een nieuw houvast is niet altijd voorhanden. Er bestaat in onze samenleving een grote verscheidenheid aan wensen en behoeften. Inwoners en collectieven die het niet redden op eigen kracht en inwoners en gemeenschappen die heel goed hun eigen boontjes doppen. De Omgevingswet komt er aan en deze geeft meer ruimte en verantwoordelijkheid voor initiatiefnemers.

Al deze maatschappelijke ontwikkelingen vragen een professionele organisatie die de basis op orde heeft, strategisch schakelt op de grote opgaven, gesprekspartner is voor organisaties in de keten en collega overheden. Die niet langer – zoals nu - op zijn tenen loopt, vanwege kwalitatieve en kwantitatieve onderbemensing, maar voorzien van noodzakelijke personele verbreding en verdieping de schouders onder de opgaven van nu en morgen zet. Met volop aandacht voor robuuste en toekomstgericht IT, die de digitale transitie faciliteert, zorgt voor informatieveiligheid en standaardisatie om onze dienstverlening en bedrijfsvoering te optimaliseren. Passend digitaal en aandacht voor vakmanschap. De in de Prioriteitennota gemarkeerde middelen zijn dan ook hard nodig om het werk van iedere dag gedaan te krijgen en de opgaven van de toekomst aan te kunnen. Deze middelen zijn met de begroting in november 2020 definitief geworden, waardoor we echte stappen kunnen maken. Zowel in de directe uitvoering als in de verbreding en verdieping van ons functiehuis. Maar we zullen scherp moeten blijven in het prioriteren, daar er voortdurend meer ambities liggen dan middelen (geld en mensen) om ze te realiseren. COVID-19 heeft veel van ons gevraagd.

En we zijn trots op onze organisatie die zich snel aangepast heeft, onmiddellijk gewerkt heeft aan ondersteuningspakketten en het contact met de samenleving stevig heeft voortgezet. We hebben de dienstverlening op alle terreinen verzorgd, al dan niet in aangepaste vorm. Het was improviseren, nieuwe technieken ons eigen maken en kunnen terugvallen op het fundament dat we in het verleden hadden gebouwd. Daarnaast leidt COVID-19 tot een aanvulling op ons kantoor concept: thuiswerken beter mogelijk maken Thuiswerken en op afstand samenwerken binnen en buiten de gemeentelijke organisatie zijn gewoon geworden. En dat blijft zo, is onze stellige verwachting. Onze kantoorinrichting, IT voorzieningen en digitale hulpmiddelen veranderen. Inmiddels is er een project gestart waarin dit allemaal samenkomt. We kunnen nu nog geen inschatting maken van eventuele extra kosten of inverdieneffecten, maar de omschakelingsfase zal in iedere geval een investering van ons vragen.

2. Programma-onderdelen 2.1 Bestuur Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Een transparant, interactief en zorgvuldig besluitvormingsproces

Een zichtbare, moderne gemeenteraad die aansluiting heeft bij nieuwe ontwikkelingen in onze stad

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het vergaderstelsel van de Osse gemeenteraad borgt een transparant, interactief en zorgvuldig besluitvormingsproces. Hierbinnen is tijd en ruimte voor alle perspectieven. De gemeenteraad is in 2020 door de COVID-19 crisis snel omgeschakeld naar digitale besluitvorming. Dat heeft veel van onze collega's van ICT gevraagd, maar de democratische processen zijn door kunnen gaan. Uitgangspunt hierbij was en is dat de gemeenteraad de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol goed kan blijven vervullen. Gedurende het jaar heeft de gemeenteraad afwisselend fysiek en digitaal vergadert, afhankelijk van de behoefte tot een fysiek gesprek en de mogelijkheden van dat moment. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We namen initiatieven om de interactie met de samenleving te versterken. Dit zijn bijvoorbeeld 5 podiumbijeenkomsten, 3 hoorcommissies over bestemmingsplannen en de 2 hoorcommissies over de windenergie.

We hebben nog twee keer gast van de raad kunnen organiseren in 2020: het jeugdcollege met ouders (18 personen) en de ‘Young Professionals’ (17 personen).

Onze Rekenkamercommissie heeft in 2020 de rapporten ‘informatieveiligheid' en 'laagdrempelig ontmoeten in Oss' opgeleverd aan de gemeenteraad. Eind 2020 is, samen met een aantal andere Rekenkamers, een onderzoek opgestart naar de COVID-19 maatregelen.

De griffiers uit de regio Noordoost Brabant organiseerden twee bijeenkomsten voor de raadsleden uit de regio om beter in positie te komen bij regionale samenwerkingsverbanden. In 2020 was er aandacht voor de RES en de Veiligheidsregio (tussentijds verslag COVID-19). Ook organiseerde de Regio NOB/AgriFood Capital een verenigde voorbereidende bijeenkomst voor alle gemeenteraden.

We zijn doorgegaan met onze social media kanalen om de bekendheid met de gemeenteraad te verhogen.

We zijn doorgegaan met onze ruimere inspraakmogelijkheden van burgers, ondernemers en instellingen in onze vergaderingen.

We zijn doorgegaan met experimenten met onze vergaderregels (pilot debat).

We proberen onze rol bij ontwikkelingen zoals co-creatie en innovaties te pakken. De invoering van de omgevingswet blijft voor ons een belangrijk ontwikkeltraject; we investeren in het samenspel tussen raad, college en organisatie.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? De gemeenteraad heeft op 4 juni 2020 in een bijzondere raadsvergadering een 'COVID-19' debat gevoerd. De raad werd in de gelegenheid gesteld om prioriteiten aan te geven en richtinggevende uitspraken te doen, die mede hebben geleid tot een evenwichtig pakket van maatregelen. Vanwege COVID-19 zijn een aantal geplande activiteiten niet doorgegaan: -

de Raadskompas bijeenkomsten die we organiseren voor de ontwikkeling van de raads- en burgerleden;

onze werk- en bedrijfsbezoeken;

het bezoek van basisscholen (democracity) en middelbare scholen (klassenbezoek) aan het gemeentehuis;

de jeugdgemeenteraad;

de cursus Politiek Actief (deze cursus is inmiddels gepland voor het voorjaar van 2021)

2.2 Organisatie Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

De gemeente Oss is een organisatie die toegerust is op een 100.000 opgave, waar vernieuwing en bestendiging hand in hand gaan en waar het fijn werken is. Nu en in de toekomst.

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We zijn op verschillende plekken in de organisatie aan het digitaliseren en standaardiseren zodat we efficiënt blijven werken. Verder hebben we ons ontwikkelboek van het Koersdocument Drie keer drie geactualiseerd om de komende jaren opnieuw focus te hebben op de ontwikkelingen binnen en buiten onze organisatie. We moderniseren ons functiehuis door middel van een nieuw systeem voor functie beschrijven en –waarderen (HR21). De modernisering kent verschillende fase. In fase 1 zetten we bestaande functiebeschrijvingen technisch 1 op 1 om naar de nieuwe functieprofielen van HR21. Hiermee zijn we in 2020 gestart en dit ronden we in het voorjaar van 2021 af. Daarna kijken we naar de verbreding van het functiehuis en evalueren we o.a. de tussen- en uitloopschalen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We hebben in het voorjaar van 2020 het Leerplein gelanceerd. Dit is een online platform voor leren en ontwikkelen waarmee we het vakmanschap vergroten. Er zijn 1610 e-learning modules en podcasts gevolgd door inmiddels 350 actieve gebruikers (medewerkers van de gemeente Oss). Fijn dat we hier op tijd mee waren begonnen, want dit heeft in het thuiswerk tijdperk uitstekend gewerkt.

We hebben een nieuwe 'werkenbij' site gelanceerd waarmee we actiever werken aan het beeld dat we een aantrekkelijke en onderscheidende gemeente zijn om voor en in te werken. Hiermee verbeteren we ook onze arbeidsmarktpositie. Het is nog te vroeg om hier resultaten van te melden.

We hebben in 2019 een aanpak ziekteverzuim geïntroduceerd die in 2020 is gecontinueerd. Het totale ziekteverzuim is in 2020 licht gestegen ten opzichte van 2019. Belangrijkste oorzaak het langdurige verzuim dat vanwege COVID-19 niet altijd een optimale en adequate behandeling heeft kunnen krijgen. Daarnaast heeft een flink aantal medewerker zelf COVID-19 opgelopen. Het korte verzuim is gedaald ten opzichte van 2019 als gevolg van onze preventieve aanpak. Daarnaast is de verzuim frequentie gedaald.

We hebben het werving en selectiebeleid geactualiseerd waardoor we beter kunnen zorgen voor een goede match tussen vraag en aanbod.

We zijn begonnen met het project HR21. Dit is de eerste stap naar een moderner functiegebouw.

Via het Team Procesgericht Werken hebben we in 2020 ingezet op het analyseren, verbeteren en (her)ontwerpen werkprocessen. Belangrijke speerpunten daarbij zijn/waren: o

herontwerp van processen in het kader van de Omgevingswet

digitalisering van het postproces

digitalisering en standaardisering van HR-instrumenten en het opzetten van een kernregistratie personeel

pilot robotisering binnen de financiële administratie

procesontwerp voor de uitvoering van de TOZO- regeling

Daarnaast hebben we geïnvesteerd in het beter digitaal samenwerken in de organisatie via het opzetten van trainingen en het gebruik maken van nieuwe tools.

We zetten in op de ambtenaar van de toekomst door te investeren in een young professional programma en het trainee programma De toekomst van Brabant.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

In het kader van COVID-19 zijn we verplicht zo veel mogelijk thuis gaan werken. We hebben hier snel alles voor gefaciliteerd en ook op gebied van P&O gekeken wat er nodig was om de bedrijfsvoering zo goed mogelijk te laten doorlopen. Zo zijn protocollen aangepast, is er een projectgroep voor een nieuw werkconcept (tOss) gekomen en hebben we ingezet op vitaliteit bij thuiswerken. Op deze wijze zijn we vrij rimpelloos een nieuw tijdperk ingerold.

We hebben afspraken gemaakt over huisbezoeken tijdens COVID-19.

We houden de actualiteiten in de gaten en adviseren we het management daar waar nodig. Denk hierbij aan een mondkapjesplicht, andere invulling van het kantoor, vervangende werkzaamheden voor personeel en het werving en selectieproces en inwerken op afstand.

We hebben in een vroeg stadium de kritische processen in beeld gebracht om de continuïteit ook in zware scenario’s te garanderen.

We hebben - mede namens de gemeenteraad - onze waardering via o.a. extra bonussen/gratificaties) uitgesproken aan de medewerkers van de gemeente Oss die in deze moeilijke tijd op verschillende processen (o.a. in de frontlinie) hun werk hebben gedaan. Onze dienstverlening, zij het soms aangepast, is overeind gebleven.

2.3 Digitalisering en dienstverlening Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

We standaardiseren producten/diensten waar mogelijk en leveren maatwerk waar nodig voor de inwoner en ondernemer van Oss

We betrekken inwoners en ondernemers bij de ontwikkeling van onze dienstverlening

We innoveren met als doel maatschappelijke meerwaarde (tastbaar resultaat in de praktijk)

We zijn betrouwbaar, bereikbaar en benaderbaar voor digitaal vaardigen en niet digitaal vaardigen

We hebben een moderne en wendbare IT Service Management Organisatie die de digitaliseringsambitie van de organisatie optimaal faciliteert.

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We hebben een aantal producten/diensten gestandaardiseerd. Een voorbeeld is de inrichting van normtijden en archieftermijnen bij de nieuwe eDiensten van Burgerzaken. Een ander voorbeeld is de vernieuwde Unexus livechat waarmee het mogelijk is om onze inwoners te voorzien van standaard antwoorden, zodat ze onmiddellijk geholpen zijn. Ook op onze website hebben we standaardisatie toegepast door content zo veel mogelijk van een uniforme structuur te voorzien. Verder heeft het gebruik van Business Intelligence (BI) ertoe geleid dat we bij de inrichting van onze producten en diensten in het vervolg ook rekening houden met normtijden. Hierdoor kunnen we makkelijker sturen op te lange afhandelingstermijnen binnen het Publiekscentrum. We hechten waarde aan een inclusieve dienstverlening. Dat betekent dat we een persoonlijke benadering (maatwerk) bieden als het digitale kanaal niet volstaat. We gebruiken de feedback die onze inwoners en ondernemers ons geven via onze KlantContact Monitor systeem (KCM) om onze dienstverlening (balie, telefonie, website) continu te verbeteren. Op basis van deze feedback hebben we o.a. het volgende gedaan om onze dienstverlening te optimaliseren: -

Aanpassen van de werkwijze voor het aanvragen van een parkeervergunning. Zowel op de website als aan de balie

Aanpassing vindbaarheid informatie over afval op de website

Aanpassen/toevoegen zoektermen op de website

Aanpassen van links op de website om sneller bij de relevante informatie te komen

We hebben in 2019 en 2020 een pilot uitgevoerd door twee chatbots beurtelings op onze website te ontsluiten zodat inwoners afvalcontainers konden aanvragen en omwisselen. We hebben in 2020 onderzocht in hoeverre onze inwoners behoefte hebben aan en gebruik maakten van de chatbot. Omdat de behoefte niet of nauwelijks aanwezig was en er weinig gebruik van de chatbot werd gemaakt hebben we de pilot beëindigd. Wel blijven we landelijke ontwikkelingen volgen. Zo ontwikkelt de VNG met een aantal gemeentes de chatbot Gem voor bijvoorbeeld verhuizingen.

We hechten veel waarde aan toegankelijkheid. In 2020 hebben we opnieuw een audit laten uitvoeren voor onder andere www.oss.nl en loket.oss.nl. Hieruit blijkt dat onze website in hoge mate toegankelijk is en dus benaderbaar is voor onze inwoners. Gebruikers die niet digitaal vaardig zijn kunnen altijd gebruik maken van onze andere dienstverleningskanalen. Ook kunnen zij gebruik maken van de cursus Digisterker (werken met de digitale overheid) in onze lokale bibliotheek. We hebben een stevig fundament gelegd onder de nieuwe IT Service Management Organisatie. Wij zijn er ondanks of dankzij de COVID-19 crisis in geslaagd om de organisatie optimaal te faciliteren in hun digitaliseringsambities. Door het intensieve thuiswerken en de combinatie fysiek en online samenwerken mogelijk te maken hebben we ook bij kunnen dragen aan een versnelde ontwikkeling van het digitale werken in het algemeen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We bieden vier nieuwe eDiensten Burgerzaken aan via het digitaal loket. We hebben inwoners gevraagd mee te denken bij een onderzoek van de Rekenkamer. Dit onderzoek betreft: Hoe effectief stuurt de gemeente Oss de ontwikkeling van de gewenste kwaliteit van de dienstverlening?

We zijn aangesloten bij werkgroepen rondom Omnichannel vanuit het VNG en VDP.

De organisatiebrede visie op dienstverlening is in 2019 door het Directieteam vastgesteld. In 2020 hebben we geconstateerd dat er behoefte was aan herijking van deze visie. Ingegeven door verschillende factoren zoals het vertrek van het afdelingshoofd, de versnelde digitalisering door COVID-19, de naderende Omgevingswet, "Samen organiseren" etc.. Het visiedocument moet nadrukkelijk een beknopt, richtinggevend koersdocument worden dat de komende jaren gehanteerd kan worden en waarop Oss kan koersen. Naast het opstellen van dit Koersdocument is ook vanuit de Rekenkamer een onderzoek gestart naar dienstverlening en zal er een onderzoeksrapport volgen. Begin 2021 zullen beide documenten opgeleverd worden.

We monitoren met behulp van KCM dagelijks de dienstverlening op onze telefonische en balie contacten en gebruiken deze informatie om onze dienstverlening te verbeteren.

We hebben gezorgd voor verbreding van de kennis van onze medewerkers door het inzetten van coaching en online leermodules.

Onze doelstelling, dat onze IT Service Management Organisatie modern en wendbaar is en de organisatie optimaal faciliteert in haar digitaliseringsambitie, hebben wij vormgegeven op basis van de 3 sporen uit het Informatiebeleidsplan. Spoor 1: We zorgen ervoor dat de basis op orde is. o

we hebben de interne IT organisatie opnieuw gestructureerd en daarbij is Documentaire voorziening een onderdeel geworden.

de infrastructuur is gemoderniseerd waardoor we werken op afstand beter ondersteunen.

informatiebeveiliging is door nieuwe infrastructuur en door organisatorische aanpassingen sterk verbeterd.

Er is een strategie vastgesteld door het DT waardoor we applicaties op een veilige en functionele manier via de Cloud aan kunnen bieden aan de organisatie. Deze strategie is inmiddels geimplementeerd.

We hebben voorbereidingen getroffen om data op een gestructureerde manier beschikbaar te stellen aan de organisatie ter ondersteuning van het datagesteund werken.

We hebben de financiële beheersbaarheid verbeterd waardoor we in de toekomst beter in control komen.

Spoor 2: We zetten voluit in op Samen Organiseren. o

Zo zijn we actief in diverse werkgroepen binnen de VNG voor grote ontwikkelingen zoals Common Ground. Daarnaast maken we concreet gebruik van gezamenlijke inkooptrajecten rondom telefonie mobiel en vast. En maken we gebruik van landelijke platforms voor aanscherping van monitoring voor informatiebeveiliging (GGI SIEM-SOC).

Spoor 3: We hebben uitvoeringsplannen per opgave o

Bij de opgave Ruimtelijke en Economische ontwikkeling hebben vooral ingezet op de digitaliseringsopgave van de Omgevingswet. Daarvoor hebben we nieuwe applicaties aangeschaft en aanpassingen binnen bestaande applicaties gedaan met daarbij de nodige koppelingen. Dit hebben we gedaan in nauwe samenwerking met proceseigenaren binnen het domein.

Binnen het Sociaal Domein zijn voorbereidingen getroffen om te komen tot een gezamenlijke digitale agenda.

Voor dienstverlening zijn onder andere processen van burgerzaken zaakgericht gemaakt. Bij bedrijfsvoering is gestart met het de kernregistratie medewerkers, de digitalisering van het postproces en is robotisering toegepast op administratieve processen binnen de financiële administratie.

Voor informatiebeveiliging zijn verschillende acties ondernomen. Zo hebben we gewerkt aan de verdere beveiliging van laptops en telefoons, is de campagne 'Veilig werken' opgestart. Daarnaast zijn de resultaten van de Ethische hack in opdracht van de rekenkamercommissie verwerkt. Een daarop uitgevoerde hertest is positief afgerond.

De verplichte landelijke audit ENSIA is over 2019 gehaald, dit geldt ook voor de verplichte IT-audit van de accountant. Voor 2020 loopt de jaarlijkse ENSIA audit. Die behelst zowel systemen van Oss als 3 van zijn ICT-leveranciers. Eén leverancier voldeed in december 2020 op 4 punten niet aan de verscherpte eisen van de ENSIA audit. In februari 2021 waren daarvan 3 punten opgelost. Dat is ook met ENSIA afgestemd. Het laatste punt wordt in de loop van 2021 opgelost. We bewaken de oplossing van die laatste tekortkoming. Het college is in februari conform de ENSIA procedure over deze ENSIA audit geïnformeerd.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

We hebben het mogelijk gemaakt om de telefonische en balie dienstverlening door te laten gaan binnen de gestelde COVID-19-voorschriften.

We hebben ervoor gezorgd dat de Publieke ruimtes voldeden aan de door de overheid vastgestelde COVID19-voorschriften

We hebben de informatie voor inwoners en ondernemers rondom COVID-19 up-to-date gehouden bij zowel het KCC als ook op de website.

Wij hebben het mogelijk gemaakt dat men op grote schaal op veilige en betrouwbare manier thuis kon werken: o

door versnelde uitrol van Teams is het online en hybride samenwerken mogelijk gemaakt;

door aanpassing van bestaande systemen en infrastructuur;

door beschikbaar stellen van hulpmiddelen om thuis te werken;

door flexibele ondersteuning vanuit helpdesk voor het thuiswerken.

2.4 Regionale samenwerking en netwerken Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

We willen een uitgesproken rol in de samenwerking in de regio, in provinciale, landelijke en internationale netwerken om bewust gekozen gemeentelijke doelstellingen te bereiken

De gemeente Oss wordt gekend en herkend in haar doelstellingen door haar samenwerkingspartners

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De gemeente Oss is een belangrijke trekker in de samenwerking in NOB (Noordoost-Brabant). Zowel op het gebied van economie, als op het gebied van arbeidsmarkt en luchtkwaliteit trekt Oss de kar voor de regio. In de samenwerking binnen Brabant is Oss aangehaakt in het M7 en B5 netwerk. Bij G40 is Oss actief onder andere als trekker van de nieuwe themagroep MKB innovaties.

Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Wij zijn aangehaakt op de activiteiten van de G40 en VNG en laten daar onze stem horen, we zijn trekker geworden van de themagoep MKB innovaties en op het gebied van de Global Goals spelen we een leidende rol.

In de samenwerking op provinciaal niveau van B5 en M7 hebben we met de provincie Noord-Brabant en de BOM gewerkt aan een actie- en investeringsagenda ten behoeve van COVID-19 herstel. Hierin zijn diverse projecten vanuit Oss opgenomen. Besluitvorming hierover is gepland in 2021.

Er heeft een structuurverandering plaatsgevonden in de samenwerking van NOB. De samenwerking is daardoor overzichtelijker. Bestuurlijke rollen en doelstellingen zijn beter beschreven.

De Agrifood Capital samenwerking met de ondernemers en onderwijspartners, die wij als Oss alleen niet voor elkaar krijgen, is gericht op het economische profiel van de regio. Concreet blijven we inzetten op een onderzoekscentrum voor duurzame eiwitten (ODE) in onze gemeente.

Internationalisering doen wij met mate en gericht op de Global Goals. De burgemeester is landelijk ambassadeur voor de Global Goals voor de VNG.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

In de samenwerking op provinciaal niveau van B5 en M7 hebben we met de provincie Noord-Brabant en BOM gewerkt aan een actie- en investeringsagenda ten behoeve van COVID-19 herstel.

Geplande fysieke bijeenkomsten zijn veelal omgezet in digitale bijeenkomsten. Gebleken is dat dat voor deze vormen van samenwerking goed werkt en veel tijd bespaart.

2.5 Schadewijk Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Met alle partners willen we de kwaliteit en leefbaarheid van de wijk versterken: een trotse wijk met diverse woonmilieus en een duurzaam veerkrachtige sociale structuur. Een wijk waarin mensen zich thuis voelen en met plezier wonen, werken, recreëren en leven. We ontwikkelen dit niet voor maar samen met de bewoners. Zoals de wijk zelf aangeeft “De wijk Schadewijk moet een wijk zijn waar kinderen kansrijk op kunnen groeien.”

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De samenwerking tussen de verschillende organisaties in de wijk is aanzienlijk verbeterd. Organisaties weten elkaar te vinden en schakelen snel en effectief. Jaarlijks lag het in de bedoeling om een wijkconferentie te houden met bewoners en wijkwerkers. Helaas heeft COVID-19 ervoor gezorgd dat dit uitgesteld moest worden. Zodra het mogelijk is pakken we het weer op. Als resultaat van de eerste werkplaatsconferentie zijn er werkplaatsen ingericht Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We werken samen met onze partners aan versterking van het gebiedsgericht werken met ruimte voor experimenten en met nieuwe samenwerkingsvormen van doe-democratie waarin doen centraal staat.

We investeren in cocreatie. Dit vraagt van onze organisatie extra vaardigheden, we investeren hiervoor in trainingen.

Besturen in verandering van tijden betekent ook dat wij op het gemeentehuis niet bedenken wat de beste aanpak is voor de uitdagingen in de Schadewijk. We helpen de wijk dit zelf te formuleren, zelf aan te geven en zelf mee te sturen. In februari 2019 hebben we tijdens werkplaatsconferentie met bewoners en professionals uit de Schadewijk gezamenlijk de speerpunten voor de Schadewijk vastgelegd. In werkgroepen (werkplaatsen) werken al deze krachten samen. Een veilige kansrijke omgeving voor het kind heeft de wijk centraal gezet.

Extra aandacht is er geweest voor: o

Sportaanbod voor kinderen uit de Schadewijk, zowel in het wijkcentrum als op het Cruyfcourt

Voorlichting Nederlands als tweede taal voor anderstalige ouders

Het opbouwen van een bewonersstructuur, in 30 straten hebben we nu contactpersonen

Opbouwen van een vertrouwensrelatie, we zeggen wat we doen en doen wat we zeggen

Het opzetten van communicatiemiddelen in de wijk (wijkkrant, social media en website)

Ontmoetingsactiviteiten voor kwetsbare wijkbewoners

Aanpak van adresfraude

Herinrichting Kapelaan Naustraat en de ontwikkeling van een buurtzorghuis

Tijdelijk beheer en herinrichting Zwaluwstraat en Spoorlaan

Werken vanuit de bedoeling

Doorontwikkeling van de samenwerkwijze in de Schadewijk, gericht op groepen.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

Ten tijde van de eerste lockdown zijn alle kinderen en 70 plussers in de Schadewijk thuis bezocht en hebben een presentje ontvangen. Doel was een steuntje in de rug te bieden en daar waar sprake was van zorg of een vraag om hulp dit op de juiste plek te melden.

Tijdens de 2e lockdown is het team Schadewijk nadrukkelijk vaker op straat geweest om contact te houden en signalen op te vangen. Dit werd in de wijk bijzonder gewaardeerd.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We blijven als gemeente Oss herkenbaar op het gebied van de Global Goals. Deze Sustainable Development Goals zijn verankerd in de beleids- en beheerscyclus en zijn uitgangspunt bij grote opgaven. We houden bij aanbestedingsprocedures rekening met duurzaam gebruik van grondstoffen, energieverbruik en sociale aspecten (social return). Dat geldt ook voor onze eigen bedrijfsvoering, zoals gebouwenbeheer, wagenpark en catering. Vanuit de doelstellingen van de Participatiewet, specifiek de banenafspraak, creëren we functies voor specifieke doelgroepen, onder andere door het aanpassen van takenpakketten (jobcarving). De global goals die bij dit programma horen zijn: Gendergelijkheid, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen, vrede, veiligheid en gerechtigheid en partnerschappen om doelen te bereiken. De bedrijfsvoeringsonderdelen hebben over het algemeen nauwelijks tot geen contact met onze inwoners, ondernemers of maatschappelijke organisaties. Hun doel is aansluiten bij de collega’s die werkzaam zijn in de primaire processen en de signalen die ze daar krijgen verwerken in prima ondersteuning. Zij ontzorgen hun collega’s zodat deze zich kunnen richten op uitstekende dienstverlening.

3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2017

2018

2019

2020

Streefwaarde

Klanttevredenheid

Waarstaatje-

Landelijk

gemeente.nl

gemiddelde

- directe dienstverlening

6,93

6,9

6,75

- digitale dienstverlening

7,22

7,3

6,85

Tevredenheid medewerkers

Gemeente

Ziekteverzuim

Gemeente

7,4 5,8

5,5

7,1 5,9

6,3

Landelijk gemiddelde 5,8%

Norm banenafspraak

VNG banen-

16,9

23,1

25,9

25,5

afspraak

21,7 banen van 25 uur (2019)

Aantal gevraagde en ongevraagde adviezen van de jongerenraad: Gevraagd:

Advies op de Visie op jongerenwerk

Ongevraagd:

Advies onderwijs en computerregeling

Oss

Jaar

7,2 fte

2020

Overhead (bron: Vensters voor bedrijfsvoering)

28,0%

2020

Apparaatskosten per inwoner (bron: Vensters voor

€ 668

2020

13,0%

2020

Formatie per 1.000 inwoners (bron: Personeelsmonitor Gemeenten; A&O-fonds Gemeenten)

bedrijfsvoering) Externe inhuur: kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur. (bron: Personeelsmonitor Gemeenten; A&O-fonds Gemeenten)

4. Wat zouden we anders kunnen doen? Op dit moment merken we dat we de interne afstemming met betrekking tot de inbreng in de samenwerking beter kunnen structureren en linken aan de ambities en doelstellingen van raad en college. We willen samenwerkingsplatformen gerichter inzetten als lobbyinstrument voor het realiseren van ambities en samenwerking als middel en niet als doel op zich formuleren. We zijn hiermee begonnen en willen zorgen dat dit steeds meer onderdeel gaat worden van ons dagelijks werk.

Programma 11. Financieel solide

1. Inleiding Een financieel gezonde gemeente is in het belang van alle inwoners in Oss. De begroting moet sluitend zijn. De meerjarenbegroting biedt inzicht in de verwachte inkomsten en uitgaven over een langere periode. We moeten zorgvuldig met het gemeentelijk geld omgaan, dus is er aandacht voor ‘treasury’ en de reserves moeten op orde zijn. Dat alles willen we realiseren tegen de achtergrond van een aanvaardbaar niveau aan lasten, zowel voor bewoners als voor ondernemers. 2. Programma-onderdelen 2.1 Belastingen Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Beheerste lastendruk

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We streven er naar om de lokale lastendruk minimaal € 22,50 onder het landelijk gemiddelde te houden. In 2020 is dit ook gerealiseerd. De lokale lastendruk lag in 2020 € 36 onder het landelijke gemiddelde. Door de extra OZB verhoging van 5% en de stijging van de afvalstoffenheffing in 2021 staat deze doelstelling onder druk. Definitieve cijfers hierover worden in de loop van 2021 door het COELO bekend gemaakt. Afhankelijk van de landelijke ontwikkelingen verwachten we dat de lokale lastendruk onder het landelijk gemiddelde blijft. Door aanpassing van het afvalbeleid en de verschuiving van containercombinaties ("gemiddelde Ossenaar" had een grote grijze en een kleine groene container en krijgt 2 kleine containers) wordt de stijging van de gemiddelde lastendruk kleiner (7%). Daarnaast willen we de gewenste opbrengst voor de gemeente tegen zo laag mogelijke uitvoeringskosten verkrijgen. De Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) voert de belastingtaken voor ons uit. De portefeuillehouder financiën is lid van het dagelijks bestuur. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

De totale lastendruk lag in 2020 ruim onder het landelijke gemiddelde (€ 36 onder het landelijke gemiddelde). In 2020 is besloten om de OZB niet te verhogen, ook niet met de inflatie. In 2020 stonden we op plek 98 (van de 377 (deel)gemeenten) met de laagste lastendruk.

We hanteren een kostendekkend tarief voor riolering. In 2020 is de rioolheffing niet verhoogd.

We verhoogden in 2020 de afvalstoffenheffing met 15%. Deze verhoging was nodig om een groot deel van de gestegen kosten te kunnen betalen. We hadden een groter tekort verwacht, maar door incidentele voordelen hebben we dat op kunnen vangen.

Het oordeel van de waarderingskamer over de BSOB voor onze gemeente was "goed". "Goed" is van toepassing op een gemeente die WOZ-taxaties van goede kwaliteit levert en daarnaast op alle onderdelen van het WOZ-werkproces voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. De gemeente heeft ook voldoende maatregelen getroffen voor adequate aansturing en kwaliteitsbeheersing van de werkzaamheden.

We monitoren jaarlijks de uitvoering van de belastingen bij de BSOB. In de kadernota heeft BSOB de volgende belangrijke hoofdlijnen geschetst: o

Verdere professionalisering en automatisering van de financiële en operationele besturing;

Verdergaande standaardisatie van de processen en maximale aandacht voor robotisering en digitalisering;

Modern werkgeverschap;

Deelnemers dichtbij houden;

Met gepaste voorzichtigheid mogelijkheden van uitbreiding dienstverlening verkennen en uitbreiding van de belastingsamenwerking;

o -

Verdergaande harmonisatie in beleid.

We zien in 2020 de grote toename van de kosten bij de BSOB door bezwaren die worden gedaan door bureaus die werken op basis van "no cure no pay". Dit vergt extra capaciteit bij de BSOB. 87

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

BSOB verstuurde tot 1 juni 2020 geen nieuwe aanslagbiljetten. Ze hebben in die periode ook geen aanmaningen en dwangbevelen verstuurd.

Inwoners en bedrijven hadden de mogelijkheid om het aanslagbiljet dat in februari ontvangen was te betalen tot 1 juni. Daarnaast is er de bereidheid om ten aanzien van belastingen betaalregelingen aan te gaan.

Tot 1 september 2020 deed de BSOB geen actieve invordering. Hierna is dit weer opgestart.

We hebben besloten om voor het gehele jaar 2020 geen precariobelasting te innen.

2.2 Financiën Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Uitvoeren van een stabiel financieel beleid

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In het coalitieakkoord ‘Kansen zien, kansen pakken' is gekozen voor een solide financieel beleid met sluitende meerjarenbegrotingen. -

Op dit moment hebben we een meerjarig sluitende programmabegroting 2021-2024. Maar de financiële positie op basis van de (meerjaren) begroting staat fors onder druk. De meerjarenbegroting is ternauwernood sluitend. Dit wordt vooral veroorzaakt door kostenstijgingen in het sociaal domein (met name Jeugdhulp en Wmo). We zien de tekorten binnen Jeugdhulp oplopen en ook zien we door de invoering van het abonnementstarief de kosten voor de Wmo verder stijgen. Richting het Rijk maken we ons, samen met de VNG, hard voor structurele compensatie van de hogere kosten in het sociaal domein. Ook lobbyen we voor de afschaffing van de zogenaamde opschalingskorting. Als gemeenten hebben we meer financiële armslag nodig om alle (landelijke) ambities te realiseren. Daarnaast gaat ook de huidige COVID-19 crisis effecten hebben. De landelijke compensatie voor dit jaar vanuit het Rijk waarderen we, echter we maken ons grote zorgen over de toekomstige gevolgen van deze crisis. Wat betekent dit bijvoorbeeld voor onze lokale economie, voor cultuur en wat zijn de sociale en maatschappelijke effecten? Deze onzekere effecten zullen directe gevolgen gaan hebben voor onze meerjarenbegroting.

In de programmabegroting 2021-2024 hebben we gekozen om op dit moment NIET te bezuinigen en om juist anticyclisch te investeren. De gemeenteraad heeft besloten dat er geen instellingen of verenigingen om mogen vallen als gevolg van COVID-19. En we blijven investeren vanuit een stabiele basis. Onze topprioriteiten daarbij blijven:

Dynamisch stadscentrum;

Voorzieningen voor ontmoeten, sport en cultuur;

Bouwen voor de toekomst;

Uitvoering sociaal domein;

Duurzaamheid;

Investeren in de organisatie.

We begroten voor het jaar 2021 een tekort van ruim € 1 miljoen. Dit tekort halen we uit de algemene reserve.

De provincie Noord-Brabant heeft onze begroting bestempeld met de kleur "Oranje". Dat wil zeggen dat ook zij aangeven dat onze begroting onder druk staat (begroting 2021 is zoals we zelf ook aangeven niet structureel sluitend, begrotingsevenwicht wordt gerealiseerd in het laatste begrotingsjaar 2024).

De hoogte van de algemene reserve voldoet aan onze eigen vastgestelde norm (10% van de algemene uitkering). Voor het compenseren van COVID-19 effecten is besloten dat de algemene reserve tijdelijk onder deze norm mag komen.

We hebben en goedkeurende verklaring van de accountant op de jaarrekening 2019.

Daarnaast hebben we voldoende weerstandsvermogen om gemeentelijke risico's af te dekken.

We zien een toename van risico's.

De algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf (ABR) is goed gevuld.

Een deel van de investeringsruimte kan worden bekostigd uit het overschot op de Algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf.

Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Voor het COVID-19 debat (gemeenteraad 4 juni 2020) hebben we een notitie opgesteld met daarin: o

algemene uitgangspunten en criteria om richting te geven aan de invulling van maatregelen;

een analyse per programma met speerpunten en knelpunten en ook een aantal dilemma's;

een beeld van de financiële positie, de risico's en een beeld van de financiële ondersteuningsmaatregelen.

In de Prioriteitennota 2021-2024 hebben we conform de raadsmotie "Prioritering is een bevoegdheid van de gemeenteraad" de knelpunten per programma in beeld gebracht, in kaart gebracht wat nodig is om alle knelpunten op te lossen en hebben we een voorstel gedaan voor prioritering. Dat voorstel stond in het licht van het toekomstbeeld van onze gemeente. Ook zijn in deze prioriteitennota COVID-19 ondersteuningsmaatregelen en risico's in beeld gebracht.

In de programmabegroting 2021-2024 hebben we conform de raadsmotie "Scenario's steunpakket corona" zo goed mogelijk in beeld gebracht wat de mogelijke financiële effecten zijn van de COVID-19 crisis. En hebben we een beeld geschetst van landelijke compensatiemaatregelen.

Op basis van de volgende 6 criteria hebben we diverse ondersteuningsmaatregelen doorgevoerd: 1.

We geven inkomenssteun aan mensen die dat nodig hebben, geen omzetsteun aan bedrijven, of sectoren

Helpen verdienen is beter dan helpen besparen

Op naar werk

We investeren in samenleven

We investeren in zorgcontinuïteit

We zijn en blijven een financieel gezonde organisatie.

Een totaalbeeld hiervan is ook opgenomen in deze programma-evaluatie. -

In de programmabegroting 2021-2024 hebben we in de paragraaf Weerstandsvermogen een hoofdstuk opgenomen van scenario's van effecten uit de COVID 19-crisis. Dit op basis van landelijk onderzoek waaraan we als gemeente gewerkt hebben.

We zetten via onder andere de G40 en via de VNG in op lobby richting het Rijk op het gebied van: o

voldoende financiële middelen voor jeugdzorg

voldoende compensatie voor de effecten vanuit COVID-19 (korte en langere termijn)

(gedeeltelijk) terugdraaien van de zogenaamde opschalingskorting

In de taskforce woningbouw en bedrijventerreinen werken we financiële instrumenten uit om zo inhoud te geven aan anticyclisch investeringsbeleid.

We blijven periodiek de betalingstermijn van onze facturen monitoren. Gedurende de COVID-19 crisis hebben we versneld facturen betaald (binnen 16 dagen).

We hebben een nieuwe aanbesteding van de accountantscontrole voorbereid. De gemeenteraad heeft in 2020 het programma van eisen hiervoor vastgesteld. Begin 2021 vindt besluitvorming hierover plaats.

We hebben voorbereidingen gedaan voor de invoering van de rechtmatigheidsverklaring. Deze wordt per 2021 (of mogelijk 2022) ingevoerd. Om dit te realiseren maken we een verbeterslag in het huidige systeem van interne controles.

In 2020 zijn we gestart met het verbeteren van ons financieel systeem. We zetten daarbij in op: basis op orde houden, verdergaande digitalisering en robotisering.

In het portaal http://financien.oss.nl staan alle digitale planning & control documenten.

Wat hebben we specifiek vanwege COVID-19 gedaan? -

Bij de start van COVID-19 hebben we in 2020 besloten om bedrijven, inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties uitstel van betaling te geven. Dit uitstel was tot 1 september 2020.

Voor nieuwe rekeningen is vervolgens in 2020 een standaard betalingstermijn gehanteerd van 90 dagen.

We gaan coulant om met aanvragen voor betaalregelingen.

Facturen zijn door ons zelf zo spoedig mogelijk betaald (streven binnen 15 dagen). De gerealiseerde termijn is 13 dagen.

In 2020 hebben we besloten om instellingen/ verenigingen de mogelijkheid te geven om te kiezen om geen aflossing en rente te betalen. Dit onder voorwaarde van ondertekening van een aanvullende overeenkomst waarbij de looptijd van de lening met 1 jaar wordt verlengd. In 2020 zijn 7 leningovereenkomsten aangepast voor een totaal bedrag van € 167.000 aan aflossing en € 272.000 aan rente.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Niet van toepassing. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2017

2018

2019

2020

Streefwaarde

Oordeel accountant over

Controlerapport

rechtmatigheid en getrouwheid

accountant bij

Positief

volgt

Positief

later

jaarrekening Lokale lastendruk (lijst met

COELO

goedkoopste gemeenten) Lokale lastendruk: bedrag onder

COELO

93e

103e

98e

volgt

2020:

plaats

later

Top 100

€ 42

€ 36

€ 33

€ 36

Minimaal

landelijk gemiddelde Oordeel waarderingskamer

€ 22,50 Brief

Goed

90%

91%

90%

92%

90%

waarderingskamer Betaalgedrag gemeente - % tijdig betaald binnen 30

Gemeente

dagen - % tijdig betaald binnen 15 dagen (norm gedurende COVID19)

Oss

Gemiddelde WOZ-waarde

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishoudens

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens

Referentie

Jaar

€ 254.000

€ 261.000

2020

€ 234.000

niet bekend

2019

€ 218.000

€ 223.000

2018

€ 740

€ 717

2020

€ 707

€ 687

2019

€ 685

€ 669

2018

€ 740

€ 779

2020

€ 707

€ 748

2019

€ 685

€ 731

2018

Het ministerie van BZK heeft een database ontwikkeld met informatie over de financiën van gemeenten (www.financiengemeenten.nl). Deze database bevat financiële informatie op het niveau van individuele gemeenten (kengetallen, uitgaven van gemeenten t.o.v. andere gemeenten etc.). 4. Wat zouden we anders kunnen doen? Onze focus naar de toekomst is en blijft: -

zorgen voor solide financieel beleid (sluitende meerjarenbegroting). Afhankelijk van (landelijke) ontwikkelingen is kans aanwezig dat we in 2021 een bezuinigingsoperatie moeten gaan opstarten hiervoor.

zorgen voor goede ondersteuningsmaatregelen in het kader van COVID-19. Dit op basis van de vastgestelde criteria.

blijven inzetten op een stevige lobby via onder andere de G40 en de VNG richting het nieuwe kabinet op het gebied van: o

voldoende financiële middelen voor jeugdzorg;

voldoende compensatie voor de effecten vanuit COVID-19 (korte en langere termijn);

(gedeeltelijk) terugdraaien van de zogenaamde opschalingskorting.

COVID-19: Financiële ondersteuningsmaatregelen en risico's Inleiding In dit hoofdstuk schetsen we een beeld van de mogelijke financiële effecten van de COVID-19 crisis, brengen we de financiële ondersteuningsmaatregelen en risico's zo goed mogelijk in beeld. De huidige crisis en de ontwikkelingen noodzaken dat we moeten sturen met grote onzekerheid. We volgen daarom nauwgezet alle ontwikkelingen en gevolgen voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Uiteraard ook de gevolgen voor onze eigen begroting. We volgen kritisch alle landelijke ondersteuningsmaatregelen en bepalen welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. We hebben een goede algemene reserve. Tijdens het COVID-19 heeft de gemeenteraad via een motie besloten om deze reserve in te zetten om de COVID-19 schade te betalen. Financiële effecten COVID-19 crisis In de programmabegroting 2021-2024 hebben we een beeld geschetst van de mogelijke financiële effecten van de COVID-19 crisis voor gemeenten. Dit op basis van een extern bureau, die hiernaar in opdracht van het kabinet onderzoek heeft gedaan. Dit onderzoek ging om alle activiteiten van gemeenten en alle effecten: meer uitgaven, minder inkomsten en ook financiële meevallers. Dit onderzoek is gedaan via een dieptestudie bij 10 gemeenten en vervolgens zijn deze uitkomsten getoetst door 90 andere gemeenten, waaronder ook de gemeente Oss.

Uit het onderzoek zijn 42 relevante gevolgen van de COVID-19 crisis naar voren gekomen:

Blauw: meer uitgaven/ Rood: minder inkomsten/ Groen: financiële meevallers De top 10 van grootste financiële effecten voor gemeenten zijn (landelijke cijfers): -

Extra uitgaven (bijzondere) bijstand

Minder inkomsten parkeren

Minder inkomsten toeristenbelasting

Ondersteuning sociaal werkbedrijven

Extra uitgaven sport

Lagere retributies en leges

Lagere precario- en reclamebelasting

Extra uitgaven cultuurpodia

Extra uitgaven schuldhulpverlening

Ondersteuning jeugd- & Wmo

Wat opvalt is dat de gevolgen van de COVID-19 crisis breed en divers zijn. Het sociaal domein van gemeenten wordt relatief hard geraakt: er zijn veel en relatief grote financiële effecten in het sociaal domein. Daarbij speelt dat de grotere uitgaven op bijzondere bijstand ook doorwerken na 2020.

Financiële compensatie vanuit het Rijk In mei, augustus en december 2020 zijn compensatiepakketten vanuit het Rijk voor mede-overheden bekend gemaakt. Dit omdat gemeenten ook veel geld extra uitgeven en ook inkomsten mislopen. Het totale compensatiepakket voor de jaren 2020 en 2021 ziet er als volgt uit:

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=493de981-44f9-4e4a-9e1f-1fdd9f30c390