Document · PDF

Kadernota 2025-2028

Gemeenteraad 4 juli 2024, gemeente OssBij agendapunt: Kadernota 2025-202835.174 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

In de volgende tabel hebben we de uitkomsten samengevat. Bedragen x € 1.000 - is voordeel, + is nadeel Omschrijving

2024

2025

2026

2027

2028

-38

-547

2.089

171

2.867

Saldo programmabegroting 1. Programmabegroting 2024-2027 2. Eerste financiële tussenrapportage 2024 

Tekort jeugdzorg

2.867



Overig

-101

219

266

3. Meicirculaire 2024

-2.862

3.671

-3.185

-2.072

-4.130

Financieel kader

-134

6.210

2.037

1.058

-1.078

Toelichting op de tabel: 1. Programmabegroting 2024-2027 Bij de begrotingsbehandeling in november 2023 is de meerjarenraming vastgesteld. Deze programmabegroting sloot op de volgende saldo: + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten Omschrijving

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo programmabegroting

-38

-247

4.039

3.081

3.003

Opgenomen risicoposten

300

1.950

2.910

-38

-547

2.089

171

Saldo exclusief risicoposten

Inclusief risicoposten was er sprake van een meerjarig tekort van tussen € 3 tot € 4 miljoen. Exclusief deze risicoposten (deze zijn nu geactualiseerd en opgenomen in hoofdstuk "op weg naar de begroting") waren de tekorten afgerond € 0,1 miljoen in de laatste jaren. 2. Eerste financiële tussenrapportage 2024 Per saldo geven de uitkomsten van deze financiële tussenrapportage het volgende resultaat: + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten Omschrijving

2024

2025

2026

2027

2028

Tekort Jeugdzorg

2.867

Overig Saldo 1e financiële rapportage 2024

-101

219

266

2.766

3.086

3.133

2.959

Per saldo leidt de eerste rapportage tot een structureel nadeel van € 2,9 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door stijgende kosten van jeugdzorg. De kosten aan jeugdzorg stijgen structureel. Voor de Zorg in Natura/ZINuitgaven gaan we nu uit van een tekort van € 2,9 miljoen. Dat is gebaseerd op de jaarrekeningcijfers van 2023. We zien dat er meer jongeren zijn die jeugdhulp nodig hebben en dat de gemiddelde trajectduur langer geworden is. We sluiten een verdere kostenstijging niet uit. We volgen de ontwikkeling van de kosten dit jaar en komen daar zo nodig in de programmabegroting op terug.

3. Meicirculaire 2024 Samengevat is de uitkomst van de meicirculaire als volgt: + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 2024

2025

2026

2027

2028

Meircirculaire 2024

-248.060

-256.259

-242.020

-243.430

-244.736

Septembercirculaire 2023

-241.216

-243.660

-225.494

-227.985

-227.542

-6.844

-12.599

-16.526

-15.445

-17.194

3.982

16.270

13.341

13.373

13.065

-2.862

3.671

-3.185

-2.072

-4.130

Totale stijging Af te zonderen posten Netto voordeel Conclusie:

De algemene uitkering stijgt in alle jaren. Wanneer we hiervan de noodzakelijke afzonderingen afhalen zijn in principe ook alle jaren positief met uitzondering van het jaar 2025. Het structurele voordeel is ongeveer € 4 miljoen positief. Belangrijkste punten uit de circulaire zijn direct afkomstig uit de voorjaarsnota van het Rijk: 

De oploop van de opschalingskorting van € 675 miljoen wordt structureel geschrapt. Dit bedrag betekent een jaarlijks voordeel van circa € 3,6 miljoen vanaf 2026.



Invoering van de nieuwe financieringssystematiek per 2024.



Hervormingsagenda Jeugd: extra taakstelling voor 2025 komt te vervallen. Dit gaat om een bedrag van € 2,9 miljoen voor onze gemeente. Dit heeft echter géén begrotingseffect omdat we binnen de kosten voor Jeugdzorg al rekening hielden met deze lagere kosten. Dit wordt voor 2025 nu ook teruggedraaid. In het nieuwe coalitieakkoord is aangekondigd dat deze structureel komt te vervallen, maar dit is nog niet verwerkt in de circulaire.

Vooraankondiging aparte financiering en indexatie Wmo voor stijgende zorgkosten. Financieel effect hiervan is nog niet verwerkt in de circulaire.

Een plan om te komen tot een opschoonactie voor specifieke uitkeringen.

Het kabinet vraagt hiervoor helaas wel een prijs. In 2025 wordt het gemeentefonds eenmalig € 675 miljoen lager vastgesteld. Dit verklaart dan ook het nadelige saldo voor 2025. Voor een uitgebreide analyse verwijzen we naar bijlage. 3. Reservepositie De incidentele begrotingsruimte wordt vooral bepaald door de ruimte binnen de algemene reserve en de ruimte binnen reserves van het grondbedrijf. Algemene reserve De omvang van de algemene vrije reserve is per 1 januari 2024 afgerond € 42,3 miljoen (inclusief saldobestemming jaarrekening 2023). Van dit bedrag is per saldo circa € 19 miljoen bestemd voor concrete projecten, waarover reeds besloten is. De minimale norm van deze reserve is 10% van de algemene uitkering. Op basis van de meicirculaire 2024 is voor de langere termijn afgerond € 24,7 miljoen. Dit betekent er in principe geen vrije ruimte binnen de algemene reserve is. Voor de ontwikkeling van de algemene reserve verwijzen we naar bijlage 2.

Reserves grondbedrijf De volgende “belangrijke” reserves zijn beschikbaar: Bedragen x € 1.000 Omschrijving

31 december 2023

Algemene bedrijfsreserve

Reserve strategische aankopen

5.686

Reserve binnenstedelijke transformaties

10.000

Algemene Bedrijfsreserve grondbedrijf Het saldo van de algemene bedrijfsreserve (ABR) is nihil. De minimale omvang van deze reserve op basis van risico-inschattingen bedraagt € 4,4 miljoen en zal door nieuwe plannen de komende jaren verder stijgen. Dit betekent dat de huidige hoogte van de ABR lager is dan deze minimale omvang. Dit betekent dat er de komende jaren er geen sprake meer kan zijn van afromingen. Daarbij wordt het belangrijk om de ABR weer aan te gaan vullen tot dit minimale niveau. Reserve binnenstedelijke transformatie Het saldo van deze reserve bedraagt per 1-1-2024 € 10 miljoen. In de jaren 2024 en 2025 wordt hieraan nog € 5 miljoen per jaar toegevoegd. Hierna bedraagt het totale saldo van deze reserve € 20 miljoen. De binnenstedelijke transformaties gaan gepaard met hoge investeringskosten en lange doorlooptijden. Een deel van de kosten is op termijn door de ontwikkeling terug te verdienen en een deel is onrendabel. Bij het terug verdienen wordt o.a. naar de mogelijkheden van meer woningbouw, kostenverhaal, samenwerking met private partijen gekeken. Om de onrendabele toppen af te dekken is deze reserve noodzakelijk. Voor het afdekken van deze onrendabele toppen worden ook mogelijkheden onderzocht om bijdragen/fondsen van o.a. provincie, Rijksoverheid en Europa te ontvangen.

Bij deze verzoeken is in beginsel een gemeentelijke bijdrage (cofinanciering) nodig om de onrendabele top mee af te dekken. Overige reserves We hebben ook diverse bestemmingsreserves waar in principe nog bestedingsmogelijkheden zijn. De volgende groepen van bestemmingsreserves zijn beschikbaar: Bestemmingsreserves

Saldo 1-1-2024

Bedrijfsvoering

7.969

Economie

8.408

Egalisatie/ risicoreserve

8.561

Klimaat en Energie

2.011

Maatschappelijke voorzieningen

7.385

Openbare ruimte

14.928

Sociaal

49.280

Stadscentrum

11.611

Wonen & Mobiliteit Eindtotaal

37.971 148.125

In de bijlage 2 hebben we een overzicht van de grootste bestemmingsreserves opgenomen. Deze reserves geven een beeld van de incidentele investeringsruimte in de komende jaren.

Programma 1. Welzijn en zorg

1. Wat willen we bereiken? De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 gaan over het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder staat wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: 

Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Zorg voor elkaar en vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap.



Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar. Ondersteuning is nabij en waar mogelijk ingebed in de sociale structuur in de dorpen en wijken. Zodat we bijdragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.



Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.



Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Ze zijn hierbij in staat waarderend en zonder vooroordeel het gesprek aan te gaan. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.

Schaarste en houdbaarheid zorg Onze samenleving staat voor grote veranderingen. Door ontwikkelingen op demografisch gebied, vooral de vergrijzing, zien we dat ons systeem van sociale zekerheden onder druk komt te staan. De zorgvraag neemt de komende jaren toe en wordt vaak ook nog complexer. Tegelijkertijd is sprake van voorzieningen in dorpen en wijken die onder druk staan, een oplopende personeelsschaarste en een wooncrisis die ook kwetsbare inwoners raakt. Tot slot hebben we te maken hebben met een afvlakking en hier en daar krimp van de financiële compensatie door de rijksoverheid en een aanzienlijke kostenstijging. Waar we de afgelopen decennia vanuit de overheid ondersteuning boden aan het individu is het nu en in de toekomst noodzakelijk dat ook onze inwoners elkaar ondersteunen. Dit is niet alleen noodzakelijk vanuit een kostenperspectief, we moeten schaarste herverdelen, maar ook vanuit een arbeidsmarktperspectief. We hebben iedereen nodig. Op dit moment werken we aan een beleidskader Wmo 2025-2029. Hierin werken we ook de speerpunten uit deze kadernota uit. We volgen de demografische en landelijke ontwikkelingen zoals de resultaten van het houdbaarheidsonderzoek Wmo dat momenteel wordt uitgevoerd door het ministerie van VWS en de VNG. Dit onderzoek richt zich op de duurzame bestuurlijke en financiële verhoudingen tussen het Rijk en gemeenten op het gebied van de Wmo.

Of de overgang van het abonnementstarief naar de inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo vanaf 1 januari 2026. Werken aan een toekomstbestendig zorgstelsel vereist domeinoverstijgende afstemming en afstemming met onder andere programma 2, 3, 7 (wonen) en 10. 2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten? Houdbaarheid van de zorg: sociale basis versterken Een sterke sociale basis kan een belangrijke bijdrage leveren aan de houdbaarheid van de zorg. Daarom blijven we investeren in de sociale basis, met enkele speerpunten. -

Mantelzorg: We maken nieuw mantelzorgbeleid dat ingaat vanaf 2025. Hiertoe voeren we een (jaarlijkse) behoeftepeiling onder mantelzorgers uit. De focus ligt onder andere op toegankelijke, vindbare voorzieningen en informatie zodat de mantelzorgers en zorgvrijwilligers toegerust zijn om hun dierbare te

ondersteunen. Daarnaast blijft de waardering belangrijk en denken we aan het vergroten van mantelzorgbewustzijn in de domeinen zorg, welzijn, wonen, werk en onderwijs. -

Jongerenwerk: In 2024 werken we aan een nieuwe visie en beleidskader rond het jongerenwerk en jongerenontmoetingsplekken in Oss. Verschillende ontwikkelingen vragen om een visie. We zien dat de behoefte van jongeren aan verandering onderhevig is, en ONS welzijn ervaart dat onvoldoende capaciteit beschikbaar is om goed in te kunnen zetten op bijvoorbeeld scholen en in de wijken. Hierbij zoeken we de verbinding met de ondersteuningsstructuur op het onderwijs en het veiligheidsdomein (programma 8), waar aandacht is voor Jeugd en veiligheid en de zogenaamde jonge aanwas.

Inclusie: We werken in 2024 aan een lokale inclusie agenda waar we in 2025 uitvoering aan gaan geven.

Substitutie van ondersteuning Substitutie kan een belangrijke bijdrage leveren aan het omgaan met schaarste en meer mensen helpen met hetzelfde geld. We zetten op verschillende manieren in op substitutie, bijvoorbeeld door individuele ondersteuning om te buigen naar collectieve en voorliggende voorzieningen. Substitutie Wmo-middelen -

In 2023 is het Zorgbuurthuis 't Hageltje gestart. Dit experiment is erop gericht om zorg binnen de Wmo beter en goedkoper te organiseren door zelfredzaamheid, samenredzaamheid en informele zorg maximaal te stimuleren. Voor de jaren 2023 tot en met 2026 wordt voor dit initiatief een lumpsum bedrag uit de Wmo-middelen verstrekt. We verzamelen hierbij informatie die kan bijdragen aan deelname van de zorgverzekeraar bij een eventueel vervolg.

In Berghem en in Lith draaien twee dagontmoetings-initiatieven voor inwoners met (beginnende) dementie of andere gezondheidsbeperking. Ook op andere plekken is een initiatief net gestart of in ontwikkeling. De eerste ervaringen laten zien dat we hiermee geïndiceerde dagbesteding uitstellen of voorkomen. Ons streven is om dagontmoeting structureel uit Wmo-middelen te kunnen financieren.

Bij huishoudelijke verzorging gaan we in samenwerking met de aanbieders werken aan reablement, ofwel ouderen coachen om gezonder te leven waardoor ze in staat zijn zelf meer huishoudelijke taken zelf te doen.

Proeftuin Oss Het experiment in de Proeftuinwijken is erop gericht om meer mensen (preventief en collectief) te helpen voor hetzelfde geld door domeinoverstijgend samen te werken in een wijknetwerk. Hierbij werken en financieren we gebiedsgericht. Eind 2025 leggen we een besluit voor om al dan niet door te gaan met de werkwijze in de proeftuin Oss zoals die momenteel in de Ruwaard en Ussen wordt uitgevoerd. Ondersteuning van de meest kwetsbaren We hebben in 2025 specifiek aandacht voor de ondersteuning van kwetsbare groepen zodat ook zij kunnen blijven meedoen, ook in tijden van schaarste. 

Vitaal ouder worden: Tot aan 2040 groeit de groep ouderen in verhouding fors. Ook bereiken mensen steeds vaker een hoge leeftijd. Deze groep heeft een grotere behoefte aan ondersteuning vanwege chronische aandoeningen als dementie, of vaak combinaties van aandoeningen. In afstemming met de woonzorgvisie en mantelzorgbeleid hebben we in 2025 meer aandacht voor deze groep.



Psychisch kwetsbaar: De ondersteuning van psychisch kwetsbare inwoners blijft ook de komende jaren een belangrijk thema. Onder andere door te investeren in passende woonvoorzieningen, een transformatie van de maatschappelijke opvang naar kleinschalige, kortdurende opvang en een nieuwe regionale aanpak dakloosheid.

Domeinoverstijgende samenwerking Domeinoverstijgende samenwerking is een duidelijk wens van inwoners, het draagt bij aan effectievere zorg en aantrekkelijker werk voor professionals, en het helpt de financiële schaarste zoals beschreven in de inleiding te verminderen. Samenwerking medisch domein en huisartsen Het is voor de toekomstbestendigheid van zorg van essentieel belang dat het sociaal domein en het medisch domein samenwerken. Omdat beide domeinen nu gefinancierd worden door verschillende stelsels zijn er hindernissen die doorbroken moeten worden. -

Huisartsen: We blijven inzetten op maximale samenwerking met HUMO (samenwerkingsorganisatie voor Huisartsen) en de huisartsen in Oss om deze hindernissen het hoofd te bieden. Ook werken we samen rond het huisartsentekort, bij de Proeftuin Oss en bij IZA en GALA. Een belangrijke stap is de investering van HUMO in een projectmedewerker gebiedsgericht werken.

Het Integraal zorgakkoord (IZA): Het IZA en het regioplan dat in onze regio is opgesteld hebben een flinke impuls gegeven aan regionale samenwerking met het medische domein, het zorgkantoor en de zorgverzekeraar. Ook het plan dat momenteel wordt opgesteld door de sub-regio Samen in gezondheid om een aanvraag vanuit de IZA transformatiemiddelen te doen, moet hier aan bijdragen.

Samenwerking ruimtelijk domein en veiligheid -

De samenwerking die we de afgelopen periode in gang gezet hebben met het ruimtelijk domein, intensiveren we in 2025 verder. Denk aan wonen en zorg (de woonzorgvisie), advisering bij de Intaketafel bij complex ruimtelijke initiatieven, programma Schadewijk, gezonde leefomgeving en de omgevingsvisie.

Samenwerking tussen zorg en veiligheid is onder andere belangrijk bij de aanpak van personen met onbegrepen gedrag. We hebben de afgelopen periode geïnvesteerd in deze samenwerking, onder andere door de verdere ontwikkeling van het AVE-model (Aanpak Voorkomen Escalatie). In 2025 werken we verder aan de implementatie hiervan, samen met onze partners.

Jeugdhulp We blijven zorgen voor de best passende hulp voor de meest kwetsbare kinderen. Dat betekent dat we een variatie aan specialistische hulp in onze regio nastreven. De Landelijke Hervormingsagenda Jeugdhulp is voor ons de komende jaren een belangrijke leidraad. De ontwikkelingen hierin van sterke sociale teams, minder residentiële hulp, kwaliteitsverbetering en monitoring sluiten aan bij onze inhoudelijke uitgangspunten, die wij in het Regionaal Beleidsprogramma hebben vertaald in 6 programmalijnen. Naast inhoudelijke ontwikkelingen gericht op verbetering van zorg voor onze jeugd, stelt het ons ook voor de opdracht tot kostenbeheersing. Het gebruik van jeugdhulp is afgelopen jaren steeds gegroeid; ook nemen de investeringen toe door tariefstijgingen als gevolg van onder meer loonontwikkeling en arbeidskrapte. Het lokale beleidsplan Integraal Jeugdbeleid verwoordt onze ambitie voor alle jeugdigen in Oss; namelijk dat zij opgroeien tot gezonde zelfstandige volwassenen, die zichzelf kunnen redden, voor zichzelf opkomen en meedoen in de samenleving. De aanwezigheid van een stevige pedagogische basis is goed voor alle jeugdigen, en helpt ook beschermend voor de meer kwetsbare jeugd.

Concreet werken we in 2025 (verder) aan opbouw van kleinschalige voorzieningen en afbouw Jeugdzorg+, stevige lokale teams die gezinsgericht ondersteunen, bredere toepassing van de Samenwerkwijze voor jeugd, een goede aansluiting onderwijs-jeugdhulp en evaluatie en borging van pilots als het echtscheidingsloket en de aanpak zorgintensieve gezinnen. Integratie en opvang Vanuit integratie en opvang zetten we in op: 

Participatie kwetsbare internationale werknemers (arbeidsmigranten): Momenteel voeren Stichting Barka en ONS welzijn een pilot uit gericht op het meedoen van kwetsbare internationale werknemers. Het doel is het verbeteren van het welzijn, de integratie en participatie van de internationale werknemer. De eerste resultaten zijn positief en laten een meerwaarde zien. Er worden kwetsbare arbeidsmigranten geholpen, die we voorheen niet bereikten en onder de radar bleven. We verwachten in de toekomst een groei van het aantal internationale werknemers in Oss, en daarmee ook de vraag naar (preventieve) ondersteuning. Daarom willen we de pilot met een jaar verlengen en in dit jaar inzicht krijgen in de structurele behoefte.



Huisvesting en integratie vergunninghouders: De huisvesting van vergunninghouders is een wettelijke taak. Het rijk bepaalt jaarlijks hoeveel vergunninghouders onze gemeente moet huisvesten. Tot nu toe slagen we erin om aan onze opgave te voldoen op het vlak van wonen, inburgering, meedoen aan het maatschappelijk verkeer. Dit doen we volgens de Osse aanpak: we zorgen voor woonruimte, goede begeleiding en ondersteuning samen met onze netwerkpartners Vluchtelingenwerk, ONS welzijn, Thuis in Oss, politie, BrabantWonen en Mooiland. Door toename van de taakstelling de komende jaren wordt het steeds moeilijker om deze te realiseren.



Taalonderwijs: Taal is belangrijk voor de groep nieuwkomers en internationale werknemers. We werken dan ook aan de toegankelijkheid van taalonderwijs voor deze groep, hierbij leggen we de verbinding met programma 2.

Financiële vertaling van de speerpunten en maatregelen We geven hierna de financiële vertaling weer van de speerpunten en de eventuele maatregelen voor besparingsmogelijkheden. We werken deze posten uit richting de programmabegroting 2025-2028. Bedragen x € 1.000 Prioriteiten

2024

2025

Hervormingsagenda Jeugdhulp Reserve IZA/GALA

900

Uit algemene reserve

-900

Participatie internationale werknemers

Uit reserve wonen, welzijn en zorg

-60

Totaal programma 1. Welzijn en Zorg

2026

2027

2028

1.458

1.846

1.458

1.846

Hervormingsagenda Jeugdhulp De taakstelling van de hervormingsagenda Jeugd bedraagt voor Oss structureel € 1,8 miljoen. We houden er nadrukkelijk rekening mee dat we deze taakstelling niet kunnen realiseren. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. In 2023 hebben de gemeenten gedeeltelijk ingestemd met deze agenda en met de bijbehorende extra financiële middelen en ook met de toekomstige besparingen (taakstellingen). Vertrekpunt voor de Hervormingsagenda is het advies van de Commissie van Wijzen. De hierin opgenomen structurele besparing van landelijk € 1 miljard vanaf 2027 vormt de financiële doelstelling. De maatregelen zoals opgenomen in deze gezamenlijke agenda zijn zo goed als mogelijk kwantitatief gevalideerd. Voor een deel van de maatregelen (ruim € 650 miljoen) is overeenstemming over de mogelijke haalbaarheid van deze maatregelen. Voor de overige circa € 380 miljoen is de raming van een aantal voornemens en maatregelen meer onzeker. Specifiek geldt dat er overeenstemming is dat het Rijk met ondersteuning van gemeenten een nadere afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht vaststelt, wat in belangrijke mate dit laatste deel van de besparing moet realiseren. Voor de uitvoeringskosten van het ministerie krijgen we een landelijke korting.

Het risico voor onze gemeente zit in de realisatie van de hervormingsagenda jeugd in combinatie met de geconstateerde kostenstijgingen. Opdracht richting de programmabegroting 2025-2028 Verricht nader onderzoek gericht op een verklaring en beïnvloedingsmogelijkheden van de begrotingstekorten Jeugdhulp uit 2023. We onderzoeken veel diepgaander de groei van de uitgaven en wat de mogelijkheden zijn tot kostenbeheersing of kostenreductie. Opdracht gekoppeld aan de strategische heroriëntatie We doen meer fundamenteel onderzoek naar kostenbeheersing sociaal domein. We kijken naar daar eerdere rapporten van Lysias voor Jeugd en Wmo en kijken daarbij ook naar eventuele nieuwe mogelijkheden. Daarbij zullen we onder andere de bevindingen uit de eindrapportage van de landelijke commissie Financiële 30

Beheersbaarheid Sociaal Domein (Commissie Sint) en het landelijke netwerk “Grip op het sociaal domein” beoordelen. Dit onderzoek ronden we af met het benoemen van een top drie of top vijf van maatregelen waar we meeste potentieel in zien. De volgende elementen zullen onderdeel uitmaken van de verkenning van mogelijke aanvullende kostenbeheersende maatregelen: -

Is het mogelijk om de toegang tot jeugdhulp verder te beperken, zonder dat er landelijke wetgeving is met betrekking tot de reikwijdte van de Jeugdwet? Wat zou concreet dan wel\niet meer tot publiek gefinancierde jeugdhulp behoren?

Is het mogelijk om de trajectduur bij jeugdhulp te beperken en strengere herindicaties te verrichten?

Ook zullen we verkennen hoe kansrijk de optie is om bijvoorbeeld de vijf of tien meest zorg intensieve en meerjarig duurste personen of gezinnen op een andere manier van ondersteuning en zorg te voorzien (zie bijvoorbeeld de Doorbraakmethode van IPW). Voor we hier op inzetten beoordelen we de mogelijke bijdrage aan kostenbeheersing (dus primaire doel in dit kader is niet ‘verbeteren van zorg\ondersteuning’).

Bij alle maatregelen zullen we, naast de effecten op kostenbeheersing, beknopt het volgende aangeven: -

Wat de impact is op de zorgvraag van inwoners en op de samenleving, en dus ook op aanpalende sectoren als onderwijs, hulpdiensten, crisisdiensten;

Wat de impact is op de lange termijn, de transformatie en ons dienstverleningsconcept;

Welke investeringen de maatregel vraagt

Reserve IZA/GALA In 2023 hebben we rijksmiddelen aangevraagd uit de specifieke uitkeringen (SPUK) voor het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond Actief Leven Akkoord (GALA). Het Rijk heeft een deel van de middelen pas in het najaar 2023 toegekend. We hebben daardoor in zeer korte tijd bestedingsplannen moeten opstellen, hierdoor is in 2023 € 0,9 miljoen vanuit de IZA- en GALA-gelden over. De ambities in het IZA en GALA zijn groot: om de (medische) zorg toekomstbestendig te houden, wordt veel verwacht van het sociale domein. Tegelijkertijd betreft een groot deel van de middelen in de SPUK GALA incidenteel geld, en is nog niet duidelijk hoe de SPUK IZA na 2026 ingericht gaat worden. We streven naar een duurzame systeemverandering. We stellen voor om voor € 0,9 miljoen een reserve IZA-GALA te vormen. Via deze reserve hebben we meer mogelijkheden om de komende jaren te werken aan duurzame veranderingen. We hebben een bestedingsplan opgesteld voor de komende jaren met de volgende onderdelen: -

Continueren en borgen incidentele GALA-programma's na 2025 en 2026: o

Dekking voor subsidies aan initiatieven dagontmoeting.

Aanpak overgewicht en obesitas.

Welzijn op recept.

Bijdrage aan Proeftuin Oss.

Personele inzet rond de doelen van IZA en GALA.

De reserve IZA-GALA willen we de komende jaren aanvullen met eventuele toekomstige onderuitputting van gelden vanuit IZA en/of GALA. Het bestedingsplan actualiseren we jaarlijks. Als er middelen over zijn, laten we deze vrijvallen. Participatie internationale werknemers Voor 2023 en 2024 was € 50.000 per jaar incidenteel beschikbaar voor uitvoering van deze pilot. Dit bedrag blijkt in de praktijk niet voldoende vanwege de groeiende vraag en omdat er geen rekening was gehouden met vrijwilligersvergoedingen, reiskosten, et cetera. Voor verlenging van de pilot stellen we voor om een bedrag van € 60.000 beschikbaar te stellen in 2025. We betalen dit financieren uit de reserve Wonen Welzijn Zorg.

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

1. Wat willen we bereiken? Onze samenleving staat voor grote veranderingen. Door ontwikkelingen op demografisch gebied, vooral de vergrijzing en ontgroening, zien we dat ons systeem van sociale zekerheden onder druk komt te staan. De zorgvraag neemt de komende jaren toe en wordt vaak ook nog complexer. Waar we de afgelopen decennia vanuit de overheid ondersteuning boden aan het individu is het nu en in de toekomst noodzakelijk dat ook onze inwoners elkaar ondersteunen. Dit is niet alleen noodzakelijk vanuit een kostenperspectief, we moeten schaarste herverdelen, maar ook vanuit het perspectief van een krappe arbeidsmarkt. We hebben iedereen nodig. Als gemeentelijke overheid willen we ondersteuning bieden om voor iedere inwoner meedoen mogelijk te maken. Wij werken aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. In het sociaal domein doen we dat vanuit de volgende waarden: 

Mens centraal. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. We sluiten daarom aan bij de mensen en wat zij aanvullend nodig hebben.



Nabijheid. Wij zijn makkelijk benaderbaar. Ondersteuning is nabij en waar mogelijk ingebed in de sociale structuur in de dorpen en wijken.



Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Ze zijn hierbij in staat waarderend en zonder vooroordeel het gesprek aan te gaan. Ondersteuning voor onze inwoners geven samen met partners vorm. We bouwen aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.

Vanuit deze waarden werken we aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onze professionals, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken. Bij bestaanszekerheid gaat het om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via werk of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving. We werken daarom aan een inclusieve arbeidsmarkt met mogelijkheden voor mensen om te werken naar vermogen. Daarbij bieden we ondersteuning als mensen stress ervaren op het gebied van bestaanszekerheid. Het nieuwe beleidskader Aanpak Geldzorgen, maar ook de nieuwe participatiewet moeten daarin helpen. Om de kansen op meedoen te vergroten investeren we in onderwijs. Zowel in de aansluiting op de arbeidsmarkt als met onderwijsinstellingen.

We streven naar inclusief onderwijs en kinderopvang en passende ondersteuning voor jeugdigen en jongvolwassenen. Daarbij zijn basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitaal gebied van groot belang. Dit vertaalt zich in de aanpak laaggeletterdheid en geslaagde inburgeringstrajecten. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken.

2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten? Inclusieve arbeidsmarkt Er is een enorme krapte op de arbeidsmarkt; vanuit ons regionale arbeidsmarktbeleid zetten we volop in om werkgevers daarbij te helpen en zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden en te krijgen. Voor duidelijkheid naar inwoners en werkgevers hebben we sinds begin 2023 regionaal 1Werkcentrum opgezet, waar iedereen met vragen over werk terecht kan. Inmiddels werken we eraan om andere regionale loketten zoals het WSP (Werkgeversservicepunt) en Leerwerkloket ook hieraan toe te voegen. Dit is een voorbeeld in de landelijke Hervorming Arbeidsmarktinfrastructuur. Tegelijkertijd zien we dat niet iedereen makkelijk aan het werk kan. Voor deze inwoners, jong en ouder, bieden wij ondersteuning op zoek naar een passende werkplek. Het overgrote deel van de mensen met een bijstandsuitkering heeft een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt; toeleiding naar werk is dan niet aan de orde en wij bieden vooral ondersteuning gericht op meedoen in de samenleving. Ook vanuit de wet Inburgering begeleiden we een groeiende groep statushouders/inburgeraars. Voor hen zetten we in op het bereiken van een zo hoog mogelijk taalniveau gecombineerd met maatschappelijke participatie en indien mogelijk werk of onderwijs. Het zijn langdurige trajecten.

Een belangrijke samenwerkingspartner is ons sociaal ontwikkelbedrijf IBN. In het partnership gemeenten-IBN maken we regionale afspraken over dienstverlening aan kwetsbare werkende mensen. Niet alleen volgen we de ontwikkeling daarvan nauwlettend, ook zijn we gestart met verkenning van invulling van de partnership voor de langere termijn. In 2025 willen we de visie van de 6 gemeenten over de toekomst van het partnership gemeenten-IBN in 2035 laten vaststellen. Leven Lang Ontwikkelen We willen dat Oss sterk staat voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Meegaan met technologische innovatie, digitalisering, robotisering en de impact van globalisering op de lokale arbeidsmarkt vraagt om een sterke leeren ontwikkelcultuur. En om een flexibele houding van inwoners en ondernemers. Vanuit arbeidsmarktbeleid wordt daarom ingezet op een Leven Lang Ontwikkelen. Dit zorgt voor een basis dat iedereen op een passende manier mee kan doen op de arbeidsmarkt en/of in de maatschappij. Ook draagt leven lang ontwikkelen bij aan het verschuiven van baanzekerheid naar werkzekerheid. Een Leven Lang Ontwikkelen raakt het sociaal en economisch domein. Om deze opgave vorm te geven zetten we gezamenlijk in op de verbinding tussen onderwijs, ondernemers, maatschappelijke instellingen, Talentencampus en inwoners.

Daarbij werken we aan duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en het boeien en binden van talenten om op alle niveaus, om zo de economische ontwikkeling te versterken. De opgave Leven Lang Ontwikkelen is onderdeel van de Lerende Stad Oss (Unesco Learning City). Aanpak Geldzorgen Het recent vastgestelde beleidskader voor de aanpak van geldzorgen 2024-2028 vormt de basis van onze inzet op het voorkomen en verminderen van armoede- en schulden in Oss. Voor iedereen in Oss willen we meedoen mogelijk maken door hen bestaanszekerheid te bieden binnen onze mogelijkheden. Inwoners met een inkomen rond het sociaal minimum, die tijdelijke financiële ondersteuning nodig hebben, kunnen op ons rekenen dankzij minimaregelingen en de inzet van onze subsidiepartners. Daarbij kijken we waar we een stap extra moeten doen, zoals we recent gedaan hebben bij het verhogen van de regeling Meedoen is Belangrijk en de vergoedingen via AZOSS. De verbeteringen rondom stress sensitieve en begrijpelijke informatievoorziening breiden we uit, bijvoorbeeld door gemeentelijke brieven te herschrijven, heldere teksten op de gemeentewebsite te plaatsen en meer gebruik te maken van animaties. Schulden willen we voorkomen en verminderen, ongeacht de achtergrond of hoogte van de betalingsachterstand.

Dat vraagt om passende dienstverlening en aandacht voor bijzondere groepen zoals jongeren en zelfstandig ondernemers. Concreet voegen we komend jaar budgetcoaching -na evaluatie van de pilot- toe aan ons hulpaanbod en breiden we de aanpak vroegsignalering uit.

Basisvaardigheden Onze missie en ambitie is om zoveel mogelijk inwoners de kans te geven om hun basisvaardigheden te verbeteren via een laagdrempelig en bereikbaar aanbod aan taal- en rekenonderwijs en training van digitale vaardigheden. Om deze mensen te bereiken versterken we ons taalnetwerk en stemmen we vraag en aanbod af. Daarvoor is een sterk en bereikbaar DigiTaalhuis nodig, die we met diverse Digipunten in de gemeente verder willen uitbreiden. We herijken ons beleid Meedoen Begint bij de basis. Speciale aandacht besteden we de komende jaren aan digitale inclusie, jongeren en participatie van werkgevers om de basisvaardigheden van hun werknemers te verbeteren. Naast activiteiten om basisvaardigheden bij te spijkeren, vinden wij een bredere aanpak belangrijk. Daarbij kijken wij ook naar de basis; er is een toename van jeugdigen die onvoldoende kunnen lezen als ze het onderwijs verlaten. ‘Oss Leest!’ is al voor kinderen en jongeren beschikbaar; wij verkennen of er nog meer nodig is. Ook dit past bij onze ambities van de Lerende stad Oss (Unesco Learning city). Inclusief Onderwijs Wij zetten ons in om samen met samenwerkingspartners uit onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp, zorg, cultuur en sport in om gezinnen te ondersteunen en kinderen, jongeren te helpen op weg naar een gelijkwaardige deelname aan de samenleving.

Hoewel het huidige voorzieningenniveau op peil is staan we voor de opgave inclusiever onderwijs en inclusievere kinderopvang vorm te geven. Dit krijgt een extra impuls met de “Werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035” van het Ministerie van Onderwijs. Doel vanuit dit meerjarenprogramma is meer kinderen en jongeren met en zonder beperking of ziekte, met en zonder extra onderwijsondersteuning samen naar school en opvang te laten gaan. Dit vraagt veel. Zowel professionals uit onderwijs en kinderopvang, als de ondersteuningsstructuur met jeugdhulp en huisvesting van onderwijs en kinderopvang, krijgen er mee te maken. Daarom staat dit en komend jaar in het teken van een ‘Inclusiedialoog’ met alle samenwerkingspartners om de ambitie en betekenis hiervan te vertalen naar de praktijk. Hiernaast zetten we de lopende programma’s voort en breiden uit waar het kan. Dat betreft onder meer het Osse onderwijskansenbeleid. De voor- en vroegschoolse educatie (vve), taalstimulering (inclusief Bibliotheek op school) en de verlengde, verrijkende schooldagen (Kodoss) maken hier deel van uit. Ook werken we verder aan de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp. Verder investeren we samen met enkele schoolbesturen voor het basisonderwijs in vernieuwing van het burgerschapsonderwijs.

Dit betreft een landelijke pilot waarin gemeente Oss onder meer samen met de VNG en de ‘Coöperatie Leren voor Morgen’ actief burgerschap en bevordering cohesie op een andere en nieuwe manier gaan vormgeven. Deze activiteiten passen ook bij de Lerende stad Oss (Unesco Learning city). Onderwijshuisvesting De gemeente heeft voor onderwijshuisvesting een zorgplicht en is verantwoordelijk voor passende nieuwbouw en uitbreiding. Samen met de schoolbesturen hebben we in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) de langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting opgesteld. Het IHP geeft inzicht in de stand van onderwijshuisvesting en helpt om strategische keuzes te maken. Door veranderende leerlingenaantallen hebben we te maken met groei en krimp. Waar mogelijk benutten we leegstaande vierkante meters, verhuren we ruimtes en bouwen we flexibel. We bouwen bijna geen solitaire schoolgebouwen meer, maar kindcentra met onderwijskundige partners. Voor onderwijshuisvesting zijn diverse projecten in onderzoek en uitvoering in 2024 en 2025: de vervangende voorziening voor De Lockaert, De Polderhof en SBO Het Baken. Ook werken we aan het project Kindlandschap De Eiber om een vervangende voorziening voor de basisscholen in Megen/Macharen/Haren te realiseren. Daarnaast realiseren we een verbouwing voor Mozaïek in MFA Meteoor, voor De Evenaar en ’t Kleurenbos in MFA Noorderlicht en voor Hub Noord-Brabant.

Tot slot zijn we bezig met de planvorming voor het (voortgezet) speciaal onderwijs, een basisschool in de nieuwe wijk Amsteleind en de huisvesting van de basisscholen in de Schadewijk.

2025

2026

2027

2028

MIP Onderwijshuisvesting

700

Basisvaardigheden

700

Totaal programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

2024

MIP Onderwijshuisvesting We hebben een inschatting gemaakt van de verwachte investeringskosten voor de projecten voor maatschappelijk vastgoed voor komende planperiode. Dit werken we richting de programmabegroting 20252028 verder uit in het Meerjaren Investeringsplan (MIP). Hierin staat een is een flinke toename van de investeringen te zien in de jaren 2025 tot en met 2028. Vooral in de jaren 2027 en 2028 voorzien we mogelijk forse investeringen in onderwijshuisvesting. In die jaren verwachten we investeringen van jaarlijks tussen € 25 en € 30 miljoen. Op basis van de huidige planning verwachten we dat we de jaarlijkse investeringskosten tot en met het jaar 2027 op kunnen vangen binnen de begroting, Vanaf 2028 verwachten we een jaarlijks tekort van minimaal € 0,7 miljoen (dit zal mogelijk verder stijgen de jaren erna) wanneer we alle plannen uitvoeren. Opdracht richting de programmabegroting 2025-2028 Gezien de financiële positie stellen we voor om de opdracht mee te geven om een aantal scenario's/opties uit te werken richting de programmabegroting 2025-2028: 1. Een actueel investeringsplan met de benodigde investeringen (dit kost dus ongeveer € 0,7 miljoen extra). 2. Een voorstel voor een investeringsplan waar géén kostenstijgingen uit voortkomen. 3.

Een voorstel voor investeringsplan waarbij de kostenstijgingen beperkt blijven tot 50% van het eerder genoemde bedrag van € 0,7 miljoen. Richting de begroting kunnen hier dan keuzes in gemaakt worden. Basisvaardigheden We stellen voor om extra te investeren in basisvaardigheden. We willen uitbreiden met een Digipunt in Lith en mogelijk later in Geffen. De uren van de taalconsulent zijn dan niet toereikend en deze willen we dan naar 16 uur brengen. Een Digipunt heeft minstens een spreekuur per week, een taalcafé en een Klik en Tik-training. Dit zou jaarlijks € 20.000 extra kosten. De opdracht is om dit te betalen uit bestaande budgetten. Voor het bekostigen van onze beleidsambities blijven we afhankelijk van de decentralisatiegelden vanuit de centrumgemeente. Dit is onze beleidsruimte om te kunnen uitvoeren. De gelden worden mogelijk geïntegreerd in de doeluitkering Educatiemiddelen, maar tot 2028 blijven ze beschikbaar. Daarna ontstaat mogelijk een nieuwe situatie, waarvoor een nieuw beleidskader nodig zal zijn. Intussen blijven we ook kijken naar inverdienmogelijkheden, zoals bijvoorbeeld externe subsidiemogelijkheden of goedkopere opties in het aanbod. Disclaimer bij de educatiemiddelen en decentralisatiegelden is dat de centrumgemeente deze jaarlijks op basis van een verdeelsleutel en de aanvraag van de afzonderlijke gemeente vaststelt. De bijdrage kan dus fluctueren.

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur



Nabijheid. Wij zijn makkelijk benaderbaar. Ondersteuning is nabij en waar mogelijk ingebed in de sociale structuur in de dorpen en wijken.



Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Ze zijn hierbij in staat waarderend en zonder vooroordeel het gesprek aan te gaan. Ondersteuning voor onze inwoners geven samen met partners vorm. We bouwen aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.

Vanuit deze waarden werken we aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onze professionals, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken. Voor het programma Ontmoeten, sport, gezondheid en cultuur vertaalt dit zich in het vormgeven van de sociale basis in voorzieningen, het stimuleren van gezond leven en ontmoeten en het bieden van een breed cultuuraanbod. Hier zien we een groot spanningsveld ontstaan op de (financiële) houdbaarheid van voorzieningen, verduurzaming en het maatschappelijk belang ervan. Daarnaast staat vrijwilligersinzet al langer onder druk, bij verenigingen en in het sociale leven. Vanuit de sociale basis zijn voorzieningen op het gebied van sport, cultuur en ontmoeten van groot belang, maar door de stijgende kosten en verschillende wensen niet altijd financieel houdbaar. We zetten daarom in op meervoudig gebruik van voorzieningen en vragen daarbij ook iets van gemeenschappen.

Dit doen we via Thuis in de buurt, een nieuw op te stellen visie op bewegen en sport, het op peil houden van onze culturele voorzieningen. We zijn ervan overtuigd dat het op deze manier ondersteunen van onze gemeenschappen bijdraagt aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners.

2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten? Ontmoeten mogelijk maken We zitten in een transitie rondom ontmoeten, van focus op beheer en exploitatie naar focus op passende programmering, gastheerschap en maatschappelijk en economisch gezonde ontmoetingsplekken. Door Berenschot is onderzoek gedaan naar structurele mogelijkheden om de benodigde activiteiten te accommoderen en faciliteren, en welk exploitatiemodel bijdraagt om wijk- en dorpscentra toekomstbestendig te maken. Dit onderzoek krijgt in 2025 een vervolg voor nadere uitwerking. We zijn bezig met het ontwikkelen van een nieuw gemeenschapshuis voor ontmoeten in Ussen, Macharen, Ravenstein en Neerlangel, Overloon en Keent (NOK). Voor bestaande voorzieningen lopen meerdere trajecten: 

Herijken van de voorzieningen voor onderwijs, ontmoeten en sport in Geffen met de Koppelinck en het Oude Klooster.



UItwerking van ontmoeten in Onder d’n Plag op basis van besluitvorming over de locatie voor de voetbalclub van Ravenstein.



Concretiseren toekomstperspectief van ‘sociaal-cultureel centrum en buurthuis De Binnenstad’ als gemeenschapshuis.



Herijken ontmoeten in Maren Kessel; concrete uitwerking voor behoud van laagdrempelig ontmoeten met passende exploitatie.

In het kader van de basis op orde van maatschappelijk vastgoed gebouwen en de doorvertaling Integraal Huisvestingsplan (IHP) Ontmoeten, worden 4 ontmoetingscentra via quickscans in 2024 bekeken. Dit gebeurt in samenhang met onderwijs omdat scholen gehuisvest zijn in deze Multifunctionele accommodaties. Een 8- tal ontmoetingscentra zullen in 2025 gescand worden. Dit gaat om incourante complexe gebouwen met meerdere functies. We betalen dit uit de reserve integraal voorzieningenbeleid. We verduurzamen onze accommodaties volgens de uitgangspunten van de nota Verduurzamen van het Maatschappelijk Vastgoed. De hoofdlijn is dat we op natuurlijke momenten bij renovatie of nieuwbouw verduurzamen. Dit proces versnellen we door ook bij minder ingrijpende verbouwingen of groot onderhoud extra verduurzamingsmaatregelen mee te nemen. We hebben een investeringsbudget voor het verduurzamen van de accommodaties. Dit budget is niet toereikend om alle accommodaties te verduurzamen. In een uitvoeringsprogramma maken we inzichtelijk wat er nog nodig is. We maken vanuit dit programma een stevige verbinding met de uitvoering van Programma Schadewijk. Binnen dit programma is het verbeteren van de sociale basis inclusief ontmoeten, sport en bewegen een belangrijke doelstelling.

Sport en bewegen voor iedereen Visie op sport en bewegen We stellen een nieuwe visie op sport en bewegen op die we in het najaar van 2024 aan de Raad aanbieden. Op basis hiervan gaan we ons bestaand beleid vanaf 2025 waar nodig versterken en vernieuwen. We richten ons niet alleen op het verhogen van sportdeelname, maar ook op het stimuleren van een gezonde levensstijl en het vergroten van inclusie en diversiteit. Sport is niet alleen een doel op zich, maar ook een krachtig middel om gezondheid, sociale verbinding en gelijke kansen te bevorderen. Het Osse Sportakkoord is de basis voor onze nieuwe visie. In samenwerking met ruim 50 lokale partners gaan we aan de slag met vier thema’s; 1) Inclusie en diversiteit, 2) Vitale sportaanbieders, 3) Vaardig in Bewegen, 4) Ruimte voor sport en bewegen. Daarnaast loopt het beleidskader Vitale en veilige sportverenigingen eind 2025 af. We werken aan een notitie waarin we beschrijven hoe we kunnen investeren in verenigingsondersteuning. Dit in lijn met het vrijwilligersbeleid.

Sportvoorzieningen In de Routekaart verduurzaming beschrijven we de doelstelling en uitgangspunten voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. We geven hierin aan welke van onze gebouwen we de komende 5 jaar gaan verduurzamen. De clubhuizen (inclusief kleedaccommodaties) van sportverenigingen zijn geen onderdeel van onze routekaart verduurzaming. Verduurzaming en energiebesparing zijn ook voor de vitaliteit van de amateursport speerpunt. We gaan de gemeentelijke stimuleringsregeling voor energiebesparing van amateursportaccommodaties daarom herijken. Een aantal projecten is in voorbereiding conform MIP, zoals gymzaal Verdistraat, de sportzaal Ussenstelt en de gym accommodaties voor bij het nieuwe (voortgezet) speciaal onderwijs. Daarnaast lopen meerdere trajecten: 

We werken in 2025 een voorstel uit om de tennishal aan te passen naar een multifunctionele sporthal voor tennis, balsporten, turnen en gymonderwijs.



In 2024 zijn we gestart met de voorbereidingen voor voorzieningen voor onderwijshuisvesting, ontmoeten en sport in de nieuwe toekomstige woonwijk Amsteleind. Op basis van de actuele leerling-prognoses is in 2028 een nieuwe gymzaal in de nieuwbouwwijk nodig.



Fusie VV Ravenstein en SDDL (Demen) en clustering sportpark. Op basis van het uitgevoerde locatieonderzoek volgt in 2024 een besluit. Eventuele investeringsvragen komen hierna integraal terug in de Programmabegroting.



Fusie Ulysses Megen en SBV Haren en clustering sportpark. Op basis van het locatieonderzoek maken we in 2024 een keuze welke van de twee bestaande sportparken het meest geschikt is.

Nieuw zwembad De voorbereidingen voor het nieuwe zwembad zijn in volle gang. In 2024 stellen we een voorlopige raming op van de kosten van de gebiedsvisie, de planologische procedure, de benodigde onderzoeken en de participatie van de locatie van het nieuwe zwembad. Behalve de al beschikbaar gestelde kredieten voor de voorbereiding, moet er voor de voorbereiding en onderzoeken een aanvullend bedrag gereserveerd worden. Hieruit komen vervolgens de maatregelen die nodig zijn om de locatie rondom het nieuwe zwembad in te richten. Denk hierbij aan bijvoorbeeld ontsluiting en parkeren. De kosten van deze maatregelen zijn nog niet in de begroting meegenomen. We verwachten dat naar aanleiding van deze voorbereiding in 2024, dat we die kostenraming bij de programmabegroting 2025 kunnen aanleveren. Gezond leven makkelijker maken We stellen in 2024 een nieuw beleidskader Gezondheid 2024-2028 op. In 2025 volgt een bijbehorende uitvoeringsagenda. Hierin maken we de koppeling met actuele onderwerpen zoals het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en een gezonde leefomgeving. We geven uitvoering aan het GALA. Aan de hand van het nieuwe gezondheidsbeleid bepalen we de richting van de diverse programma’s binnen het het GALA. De borging van incidenteel gefinancierde programma’s binnen het GALA vraagt hierbij aandacht.

In 2025 willen we het beleidskader Speelruimtebeleid uit 2017 herijken tot een beleidsnota ‘Spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte’ en een uitvoeringsprogramma opstellen. Hiermee kunnen we inspelen op de toenemende druk op de woon- en leefomgeving in het ruimtelijke domein en tegelijk de onderwerpen toegankelijkheid, gezondheid en sociale samenhang van de buurt meenemen. We willen nu al aan de slag met het aanpakken speeltuinen in de geest van de motie ‘herijking speeltuinbeleid’. Uitgangspunt hierbij is dat we dit betalen binnen bestaande budgetten.

We versterken de samenwerking tussen het sociale en het ruimtelijke domein door de inzet van een beleidsadviseur Gezonde Leefomgeving. Dit willen we voortzetten in 2025 en verder, we betalen dit uit de GALA middelen. We werken samen op verschillende niveaus om gezondheid en leefomgeving mee te nemen in beleid en ruimtelijk ontwikkelingen, zoals strategisch beleid (bijv. Omgevingsplan), strategische ruimtelijke ontwikkelingen (bijv. Amsteleind) en onderwerp-specifieke projecten (Speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte). Breed cultuuraanbod in Oss Warenhuis De bouw van het Warenhuis verloopt voorspoedig. De invulling en toekomstige gebruik krijgt steeds meer vorm. Gebruikers zijn de Noord Oost Brabant Bibliotheken (NOBB), Stadsarchief, Centrummanagement Oss (CMO), Titus Brandsmalyceum (TBL) en Toeristisch Informatiepunt. We werken aan een dienstverleningsconcept voor het beheer en onderhoud van het Warenhuis. Cultuurpodium Groene Engel Al langer geeft Cultuurpodium Groene Engel aan onvoldoende subsidiebudget te ontvangen. In opdracht van de raad is nader onderzoek gedaan om antwoord te krijgen op de vraag wat er nodig is voor een gezonde exploitatie die past bij de rol en de opdracht die Groene Engel heeft. Uit het onderzoek van bureau Fa. Doen en Laten blijkt dat er structureel € 250.000 meer subsidie nodig is.

Daarnaast is een voorziening van € 750.000 voor noodzakelijke vervangingsinvesteringen nodig. Het onderzoeksrapport levert ook een aantal adviezen op rondom organisatie, bedrijfsvoering en programmering. We willen deze adviezen samen met Groene Engel oppakken. Groene Engel is een kernorganisatie binnen de Osse culturele infrastructuur. Om van toegevoegde waarde te blijven zal Groene Engel een meer onderscheidend karakter moeten krijgen. Dat draagt bij aan de gewenste diversiteit van het cultuuraanbod in Oss. Centrum voor de kunsten Muzelinck In opdracht van de raad is een onderzoek uitgevoerd om helder te krijgen wat er organisatorisch en financieel nodig is voor Centrum voor de Kunsten Muzelinck om een gezonde exploitatie te kunnen voeren. Als startpunt voor dat onderzoek is het Meerjarenplan 2025-2028 van Muzelinck genomen. Berenschot concludeert dat er voor uitvoering van het Meerjarenplan meer structurele subsidie nodig is. Het gaat om een bedrag van € 400.000. Muzelinck is een kernorganisatie binnen de culturele infrastructuur in Oss die zorgdraagt voor cultuureducatie in brede zin: met het onderwijs, amateurkunst, cultuurparticipatie, muziekles en culturele activiteiten voor iedereen. Daarnaast ondersteunt Muzelinck met cultureel aanbod en/of interventies maatschappelijke uitdagingen en opgaven, zoals in proeftuin Ruwaard.

Nieuw theater en centrum voor de kunsten Het nieuwe circulair te bouwen theater en centrum voor de kunsten bevindt zich in de DO fase (Definitief Ontwerp). Naast financieel heeft de beoogde nieuwe huisvesting van Theater de Lievekamp en Muzelinck ook beleidsmatig impact. Het nieuwe gebouw gaat zorgen voor meer samenwerking en synergie tussen beide organisaties. De uiteindelijke kosten van het gebouw, de doorvertaling in kapitaalslasten en de uiteindelijke huur voor gebruikers is nog niet definitief. De Muzelinck zal mogelijk tijdelijk moeten verhuizen als de bouw een 2de fase ingaat (2027/2029). Planningen hiervoor zijn nog in de conceptuele fase. We gaan voortvarend verder met de realisatie van de nieuwe Lievekamp. Binnenkort leggen we het definitief ontwerp voor. Gezien de krappe financiële situatie kijken we nogmaals ook hier kritisch naar een haalbare exploitatie in relatie tot aanbod.

Vrijwilligers beter ondersteunen In 2023 is onderzocht wat de huidige staat van het vrijwilligerswerk in de gemeente Oss is. Uit dit onderzoek bleek dat er dringende behoefte is aan een actieve en meewerkende gemeente ten aanzien van activiteiten en evenementen die door vrijwilligers worden georganiseerd. Ook bleek dat er behoefte is aan een centraal aanspreekpunt voor vrijwilligers binnen de gemeentelijke organisatie. Vrijwilligers kunnen hier terecht met vragen over gemeentelijke processen en dankzij het Vrijwilligerspunt ontstaat verbinding in het grote netwerk van Osse vrijwilligers(organisaties). Dit onderzoek vormde de basis voor het nieuwe beleidskader, waarin drie doelen centraal staan: 1.

De gemeente Oss heeft een meewerkende en faciliterende houding ten aanzien van vrijwilligers(organisaties) binnen alle afdelingen van de gemeente Oss;

We ontwikkelen het Vrijwilligerspunt Oss binnen de gemeentelijke organisatie, om vrijwilligers te stimuleren en te helpen als zij vragen hebben over gemeentelijke processen;

We laten onze waardering voor vrijwilligers blijken.

Onderliggend aan deze uitgangspunten stellen we jaarlijks een uitvoeringsagenda op. We willen vrijwilligers faciliteren en ondersteunen waar nodig, zodat zij zo goed mogelijk hun taken kunnen vervullen. Financiële vertaling van de speerpunten en maatregelen We geven hierna de financiële vertaling weer van de speerpunten en de eventuele maatregelen voor besparingsmogelijkheden. We werken deze posten uit richting de programmabegroting 2025-2028. Bedragen x € 1.000 Prioriteiten

2024

2025

2026

2027

2028

Verhogen structurele subsidie Groene Engel

250

Verhogen structurele subsidie Muzelinck

400

Warenhuis

650

MIP sport en ontmoeten (zie programma 2)

Infrastructurele investering nieuw zwembad Totaal programma 3. Ontmoeten, Sport en Cultuur

650

MIP sport en ontmoeten Voor de toelichting van het Meerjaren investeringsplan voor maatschappelijk vastgoed verwijzen we naar programma 2. Daar staat de globale toelichting en de uitwerkingsopdracht die we richting de programmabegroting hebben geformuleerd toegelicht. Verhogen structurele subsidie Groene Engel Voor een toekomstbestendige Groene Engel is extra subsidie nodig. Het gaat om een bedrag van jaarlijks € 250.000. Via de opinienota waarde van cultuur vragen we de gemeenteraad om hier het gesprek over te voeren. Afhankelijk van de uitkomsten hiervan nemen we deze verhoging van de subsidie op in de programmabegroting 2025-2028. Daarnaast is een voorziening van € 750.000 nodig voor noodzakelijke vervangingsinvesteringen. We stellen voor om hiervoor een lening te gaan verstrekken, die op afroep beschikbaar kan worden gesteld. Een lening wordt verstrekt conform de kaders uit het treasurystatuut. Verhogen structurele subsidie Muzelinck Voor een toekomstbestendige Muzelinck is extra subsidie nodig. Het gaat om een bedrag van jaarlijks € 400.000. Via de opinienota waarde van cultuur vragen we de gemeenteraad om hier het gesprek over te voeren. Afhankelijk van de uitkomsten hiervan nemen we deze verhoging van de subsidie op in de programmabegroting 2025-2028.

Warenhuis De aanbesteding van de bouw loopt en is binnenkort afgerond, evenals de opzet van de exploitatie. Daarna maken we de financiële balans op. Indien dit leidt tot budgetoverschrijding maken we dat inzichtelijk bij de programmabegroting. Infrastructurele investering nieuw zwembad Voor het nieuwe zwembad zijn investeringen noodzakelijk op het gebied van infrastructuur en parkeren. De kosten hiervan zijn op dit moment nog niet bekend en we hebben hiervoor nog geen geld gereserveerd. We werken dit uit richting de programmabegroting 2025.

Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

1. Wat willen we bereiken? Eén van de grote opgaven in het Osse coalitieakkoord 2022-2026 is de verduurzaming van onze samenleving. Naast duurzame opwek van energie en warmte moeten we voorbereid zijn op de negatieve effecten van klimaatverandering. In 2023 is de Koersnota Klimaatadaptatie 2050 vastgesteld. Daarmee is een stip op de horizon gezet: een klimaatrobuust Oss in 2050. Aanvullend zijn tussendoelen benoemd voor 2030. In 2024 starten we met de uitvoering van activiteiten. In Oss staan de duurzame energieopwekking en de voorbereiding op de effecten van de klimaatverandering prominent op de agenda om de toekomst duurzaam vorm te geven. Als gemeente moeten we nu keuzes maken om onze lange termijn doelstellingen te behalen: in 2050 zijn we als gemeente energieneutraal. Om dit doel te bereiken werken we de komende tijd aan de ontwikkeling van een Energievisie die de kaders stelt voor de periode 2030-2050 die we ook regionaal zullen afstemmen. Daarnaast blijven ons inzetten op het realiseren van onze afvaldoelstellingen: minder restafval, meer grondstoffen scheiden en hergebruiken, de CO2-uitstoot beperken, de kosten van afvalbeheer beter beheersbaar maken en de dienstverlening aan de inwoners op peil houden. In 2025 zijn de ogen gericht op uitvoering van het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie. Specifieke acties richten zich straat/buurtniveau.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=e693bb61-462c-460f-afbe-2503f6fd68bd