Document · PDF

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Gemeenteraad 25 juni 2026, gemeente OssBij agendapunt: B Jaarverslag en jaarrekening 202535.277 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Het uiteindelijke tekort op maatschappelijke opvang is lager dan verwacht waardoor er € 82.000 extra beschikbaar komt voor de lokale gemeenten voor Eerst een Thuis. We stellen voor deze middelen ook over te hevelen en in 2026 alsnog uit keren volgens de verdeelsleutel.

Lagere kosten Proeftuin Ruwaard en Ussen (€ 166.000) en hogere opbrengsten (€ 82.000). We hebben lagere kosten voor de proeftuin Ruwaard en Ussen doordat we van meerdere proeftuin partners waaronder de Kassier Ons Welzijn niet bestede subsidie hebben terugontvangen. Deze subsidies zijn niet volledig besteed in de tweede helft van 2025 omdat er in de wijk minder inzet is geleverd dan afgesproken. Het subsidiebedrag wordt hier achteraf op gecorrigeerd. Dit is bijvoorbeeld het geval als een nieuwe medewerker van de organisatie niet op 1 juli kon starten, als de medewerker minder uren voor de Proeftuin beschikbaar is dan afgesproken of als een medewerker langdurig ziek (en niet vervangen) is. Daarnaast hebben we € 82.000 hogere opbrengsten omdat de kassier van de proeftuin (Ons Welzijn) alle gemaakte kosten betaald heeft in het kader van de proeftuin evaluatie. Ze hebben hiervoor een bedrag aan ons betaald.

Wmo Individuele voorzieningen De kosten zijn € 0,6 miljoen lager dan verwacht. -

Lagere kosten (€ 441.000) huishoudelijke verzorging. Vanaf 2024 is er een nieuwe aanbesteding ingegaan. We hanteren een andere methodiek, door de mogelijk minder gemaakte uren van aanbieders op nacalculatie te verrekenen. Dit betekent dat de aanbieders per kwartaal hun ureninzet aan ons rapporteren. Wanneer blijkt dat de urennorm voor de maatwerkvoorziening en/of algemene voorziening niet wordt gehaald, vorderen we het verschil terug. Regionaal hebben we eind 2024 afgestemd om deze werkwijze uniform uit te voeren. In de begroting hebben we hiervoor al een voordeel gemeld voor 2025 van € 750.000. In totaal hebben we ruim € 1 miljoen aan terugbetalingen, dat is € 0,3 miljoen meer dan verwacht. Daarnaast hebben we rekening gehouden met een hogere stijging van aantallen cliënten. We zien hierin een stijging, maar deze is minder sterk dan voorzien. Hierdoor hebben we nog € 100.000 aan lagere kosten.

Lagere kosten Wmo voorzieningen (€ 84.000). Dit heeft vooral te maken met lagere kosten voor woningaanpassingen (ZIN en PGB). Kosten voor woningaanpassingen zijn zeer grillig en wisselen sterk per jaar en zijn vooraf lastig in te schatten.

Wmo Dagbesteding en begeleiding We hebben € 0,4 miljoen aan lagere kosten en € 159.000 aan hogere opbrengsten. Per saldo geeft dit een voordeel van € 0,6 miljoen. -

Voor individuele ondersteuning hebben we een voordeel van € 177.000. In de begroting hebben we (vanaf 2025) structureel € 1.500.000 opgenomen aan volumestijging. We zien dat de aantallen op individuele ondersteuning lager zijn dan we bij de begroting ingeschat hadden. We gaan een uitgebreide analyse maken om te zien of hierin trends zichtbaar zijn.

Voor dagbesteding hebben we een voordeel van € 81.000. Voor de proeftuin zien we dat de overgang van bestaande indicaties in de wijken Ruwaard en Ussen moeizamer gaat dan we vooraf dachten. Daarom hebben we hier frictiekosten voor geraamd. Deze hebben we niet hoeven inzetten, omdat dit binnen de proeftuin opgevangen is.

Voor het nieuwe product Beschermd thuis hebben we een voordeel van € 138.000. Dit product zit in de opstartfase en hierdoor hebben we niet alle middelen kunnen inzetten.

Daarnaast hebben we hogere opbrengsten van € 147.000 door een ontvangen rijkssubsidie voor domein overstijgende samenwerking met betrekking tot zorgbuurthuis ’t Hageltje.

Jeugdzorg De totale begrote kosten aan jeugdhulp (inclusief het Centrum voor Jeugd en Gezin en de POH-GGZ jeugd) waren in 2025 € 51,7 miljoen. De werkelijke kosten waren € 53 miljoen. Dit betekent een tekort van € 1,2 miljoen. Dit tekort komt bovenop het reeds begrote tekort voor 2025 van € 1,9 miljoen. Het tekort is een combinatie van een aantal voor- en nadelen: we hebben hogere kosten op de onderdelen begeleiding en maatwerk. Bij maatwerk wordt dit veroorzaakt door een paar casussen waarbij we hele hoge kosten hebben voor 1-op-1 begeleiding. Daar staat tegenover dat we dalende kosten zien op de onderdelen jeugd-GGZ en verblijf buiten het maatwerk. We zijn de plannen voor de kostenbeheersing aan het uitvoeren. De belangrijkste pijlers waar we op inzetten zijn normaliseren, kostenbewustzijn, sturen op volume en duur van de trajecten en het beperken van maatwerk. Wmo Beschermd wonen De totale uitgaven aan beschermd wonen zijn afgerond € 785.000 lager uitgevallen dan we begroot hadden. Dit bedrag is te splitsen in € 609.000 lagere regionale uitgaven en € 176.000 lagere lokale uitgaven. De lagere regionale uitgaven zijn te splitsen in: -

Lagere kosten Zorg in Natura (ZIN): € 300.000. We zijn per 1 juli 2025 gestart met het nieuwe product Geclusterd Beschermd Thuis als vervanger van het product Beschermd wonen met toezicht op afroep. De zorgkosten van dit nieuwe product zijn lager doordat de component dagbesteding geen onderdeel meer is van het tarief. Dagbesteding kan wel als toeslag op het tarief geïndiceerd worden, maar gelet op de zwaarte van het product Geclusterd Beschermd Thuis is de component dagbesteding vaak pas later in een zorgtraject inzetbaar.

Lagere overige kosten: € 309.000. De grootste verklaring voor de lagere overige kosten is dat we € 170.000 terugontvangen hebben op de subsidie die we in 2024 verstrekt hebben voor de regionale consultatiefunctie GGZ. Dat komt doordat de zorgverzekeraars in 2024 een grote financiële bijdrage geleverd hebben op dit onderdeel. Daarnaast zijn de advieskosten lager uitgevallen dan we begroot hadden en hebben we in de septembercirculaire € 50.000 extra middelen ontvangen.

De lagere lokale uitgaven hebben vooral te maken dat we € 155.000 hebben overgehouden van de € 200.000 die we hadden aangevraagd uit het Investeringsfonds Beschermd Wonen. Dit bedrag was bedoeld voor het doen van onderzoek naar een nieuwe woonvorm voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid die nog niet in staat zijn volledig zelfstandig te wonen. In 2025 zijn vooral organisatiekosten hieruit betaald. De verdere uitvoering van het project is gepland voor 2026, omdat de voorbereiding meer tijd gevraagd heeft dan we vooraf verwacht hadden. We stellen voor om dit bedrag over te hevelen naar 2026 via de resultaatbestemming. Stortingen reserves We hebben € 1,8 miljoen meer gestort in reserves. Het gaat om de volgende posten: -

We hebben € 1,2 miljoen meer in de reserve Vluchtelingen gestort. Dit is veroorzaakt door hogere inkomsten van het Rijk en Centraal Orgaan Asielzoekers en lagere exploitatiekosten van onze nieuwe locatie Spitsbergerweg.

We hebben afgerond € 609.000 meer in de regionale reserve beschermd wonen gestort dan we begroot hadden. Dat heeft te maken met het voordelige resultaat op de regionale middelen voor beschermd wonen zoals we hiervoor toegelicht hebben.

Onttrekkingen reserves We hebben € 0,2 miljoen minder onttrokken aan reserves. Het gaat om de volgende posten: -

Lagere onttrekking voor het regionale uitvoeringsprogramma jeugd (€ 83.000). We hebben € 83.000 minder uit de algemene reserve onttrokken dan we begroot hadden. In 2025 was het aandeel van Oss in de uitgaven van het regionale uitvoeringsprogramma jeugd begroot op € 195.000. We zouden deze afdekken via een onttrekking uit de algemene reserve. De daadwerkelijke kosten van het regionale uitvoeringsprogramma zijn in 2025 lager uitgevallen. Voor Oss gaat het om € 83.000 lagere kosten. Deze schuiven door naar 2026 en 2027. Daardoor hebben we minder uit de algemene reserve onttrokken dan we begroot hadden.

Lagere onttrekking frictiekosten voor de proeftuin (€ 50.000). We hebben dit bedrag niet onttrokken uit de reserve, omdat de frictiekosten voor dagbesteding via de tenderpartners is vergoed.

Lagere onttrekking reserve Kostenbeheersing sociaal domein (€ 33.000). Dit bedrag was bedoeld voor een extra kwaliteitsmedewerker die we vanaf het laatste kwartaal van 2025 wilden inhuren. De werving heeft langer geduurd, waardoor we de kosten vanaf 2026 gaan maken.

Lagere onttrekking IZA/GALA (€ 24.000).

Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2025 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving

Rekening

Begroting

Rekening

2024

2025

Jeugdhulp

4.543

4.703

Jeugdwerk

1.083

1.368

1.277

Wmo begeleiding en dagbesteding

298

313

163

Wmo beschermd wonen

600

1.338

Wmo collectieve voorzieningen

10.920

13.533

13.372

Totaal programma 1. Welzijn en zorg

17.444

21.254

20.852

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

1. Inleiding Meedoen mogelijk maken is dé missie van het sociaal domein Oss. Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om mee te doen aan onze samenleving. Waar nodig bieden we ondersteuning om voor iedere inwoner meedoen mogelijk te maken. In het sociaal domein doen we dat vanuit de waarden: mens centraal, nabijheid, eenvoud en vakmanschap & partnerschap. Het sociaal domein is breed: welzijn, inkomen, leefbaarheid, sport, cultuur, onderwijs, gezondheid, participatie, ontmoeten, zorg. Het zijn allemaal terreinen die bijdragen aan een goede, fijne leefomgeving en aan meedoen in de samenleving. Daarbij bieden individuele ondersteuning als dat nodig is. Omdat problemen soms het oplossend vermogen van mensen en hun netwerken overstijgen. Zo hebben we allerlei voorzieningen die mensen kunnen helpen bij integratie naar werk, geldzorgen, leren, opvoeden, ouderdom, eenzaamheid. Het goed inzetten van die voorzieningen zien we als een kerntaak. En daarbij is ‘goed’ meer dan efficiënt en rechtmatig. Het gaat ook over rechtvaardigheid en menswaardigheid. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten van kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken.

Bij bestaanszekerheid gaat het om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via werk of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving. We werken daarom aan een inclusieve arbeidsmarkt met mogelijkheden voor mensen om te werken naar vermogen. Daarbij bieden we ondersteuning als mensen stress ervaren op het gebied van bestaanszekerheid. Om de kansen op meedoen te vergroten investeren we in onderwijs. We streven naar inclusief onderwijs en kinderopvang, en passende ondersteuning voor jeugdigen en jongvolwassenen. Daarbij zijn basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitaal gebied van groot belang. Dit vertaalt zich in taal- en leesstimulering en goed taalonderwijs; in de aanpak laaggeletterdheid en geslaagde inburgeringstrajecten. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken.

2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor

Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden)

Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De arbeidsmarkt is en blijft (heel) krap door de vergrijzing en ontgroening. Met alleen instroom vanuit het onderwijs (jongeren) op de arbeidsmarkt hebben we niet genoeg arbeidskrachten. We willen daarom -ook in de regio- onze bedrijven ondersteunen door anders te werken en zoveel mogelijk talenten te benutten. Belangrijk hiervoor is ook dat mensen zich hun leven lang blijven ontwikkelen. Onder de vlag van UNESCO Lerende stad Oss ontplooien wij activiteiten die daar op aansluiten. Daarom is in 2025 gewerkt aan de doorontwikkeling van de Lerende Stad en is er in samenwerking met de Osse Economic Board gewerkt aan een nieuw arbeidsmarktbeleid. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is in 2025 gedaald van 1737 naar 1726, een daling van 0,7%. We blijven inwoners met een variatie aan dienstverlening ondersteunen bij het vinden van werk of een opleiding. Met de herijking van het plan ‘Meedoen begint aan de basis’ zetten we in op versterking van onze aanpak basisvaardigheden door uitbreiding van ons Digi-Taalhuis met meer Digi-punten in onze gemeente. Hiervoor is de inzet van de taalconsulent in 2025 uitgebreid. We willen in 2025 minimaal 450 mensen koppelen aan een vorm van taalaanbod.

Speciale aandacht besteden we de komende jaren aan digitale inclusie, jongeren en participatie van werkgevers om de basisvaardigheden van hun werknemers te verbeteren. We streven daarbij ook naar een grotere deelname van arbeidsmigranten, statushouders en andere migranten richting een vorm van gratis taalonderwijs. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

In 2025 hebben de colleges van de 6 betrokken gemeenten besloten om, in het kader van de toekomst van het partnership gemeenten-IBN, een scenario uit te werken waarin de gemeentelijke teams werk en het Participatiebedrijf van IBN gezamenlijke teams vormen. Dit gebeurt in het kader van de bestuurlijke opdracht ‘Toekomst partnership gemeenten-IBN’. De visie daarbij is dat een financieel gezond sociaal ontwikkelbedrijf in onze regio gewenst is en blijft voor de ontwikkeling van mensen met een arbeidsbeperking/met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, zodat zij regulier kunnen gaan werken. En mocht dit niet haalbaar zijn, dat deze inwoners toch kunnen blijven werken bij het sociaal ontwikkelbedrijf. Dit doen we vanuit de overtuiging dat de gezamenlijke dienstverlening van gemeenten en het Participatiebedrijf van IBN efficiënter kan.

Op 1 januari 2026 werken er 515 inwoners met het instrument loonkostensubsidie. Dat is nagenoeg gelijk aan vorig jaar (met 2 toegenomen). 219 hiervan werken bij IBN, 296 bij overige werkgevers.

Wanneer dat nodig is plaatsen we inwoners op een beschutte werkplek (ook voor hen ontvangt de werkgever het instrument loonkostensubsidie). Op 1 januari 2026 hebben 157 inwoners uit Oss een indicatie beschut werk: 59% daarvan is aan het werk, een groot deel van de overige inwoners zit in een traject, maar is nog niet geplaatst.

Door de onzekerheid rondom landelijke regelgeving over asiel en statushouders hebben we voor de inkoop van taaltrajecten voor inburgering in 2025 een overeenkomst met het KW1C voor één jaar (voor 2026) afgesloten.

In 2025 hebben we gewerkt aan de randvoorwaarden om de Lerende Stad Oss inhoud en vorm te geven. Zo is op 1 oktober 2025 de projectleider Lerende Stad Oss begonnen. Er zijn afspraken gemaakt met de Economic Board hoe ondernemers, overheid, onderwijs en organisaties samenwerken. In december 2025 is Vereniging de Talentencampus Oss formeel opgeheven. De activiteiten die georganiseerd werden door de Talentencampus Oss worden meegenomen in de doorontwikkeling naar de Lerende Stad Oss.

De vereniging de Talentencampus Oss de volgende activiteiten uitgevoerd die bijdragen aan de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt: mijntoekomstinOsslive.nl, de NEXT lezing, de dag en week van de techniek. De Lerende Stad Oss heeft leerlingen begeleid die mee hebben gedacht over de invulling van het Learning Festival dat in 2027 wordt gerealiseerd.

In totaal volgden in 2025 414 inwoners een cursus basisvaardigheid bij Sagenn, KW1C of de Volksuniversiteit. Dat waren er in 2024 381, een stijging van 9%. Meer dan 90% van die cursisten hebben een migratieachtergrond, waaronder veel Oekraïners. 347 personen volgden een taalcursus voor Nederlands als tweede taal (NT2). In totaal werden 67 cursisten getraind in hun digitale vaardigheden, zoals het omgaan met de Smartphone. Alleen Sagenn kan cursisten belonen met een wettelijk diploma. Ze bieden alleen cursussen aan voor NT2. Bij Sagenn ronden in 2025 88,5% van de deelnemers de cursus succesvol af. Aandachtspunt is de wachtlijst van rond de zes maanden. Daar staan nu 80 van onze inwoners op die wachten op hun cursus.

Het Digitaalhuis (193) en het IDO-punt (297) ontvingen in 2025 samen 490 bezoekers tijdens het spreekuur en samen verwerkten ze 448 vragen. De activiteiten trokken 392 deelnemers, waarvan 47 een taalmaatje kregen toegewezen. Van de deelnemers namen 261 inwoners deel aan een digitale activiteit. In 2025 was er naast het Digitaalhuis nog een Digi-punt actief in Ravenstein.

In het Taalnetwerk boden 18 organisaties, waaronder 6 gemeenschapshuizen, activiteiten aan voor verbetering van basisvaardigheden. In totaal werden naast de cursussen 19 activiteiten georganiseerd die inwoners helpen om hun basisvaardigheden te vergroten. Daaronder bevinden zich ook bewonersinitiatieven zoals DigiBuurt, Generatielezen en Het land van Herpen. Digi-on-tour heeft 59 deelnemers getrokken, waarvan 36 zijn doorverwezen naar een cursus. Het project Sociaal Fitaal leverde 22 inwoners op die inmiddels een cursus gestart zijn. In de Week van Lezen en Schrijven is veel aandacht besteed aan inwoners met Nederlands als eerste taal (NT1). In het gemeentehuis stond een expositie waarin het verhaal van drie inwoners centraal stonden die worstelden met hun taalvaardigheid. Van hun verhaal is een podcast gemaakt.

Om de participatie van werkgevers te vergroten zijn we vorig jaar als regio Noordoost-Brabant aangesloten bij het Leven Lang Leren-collectief. Het collectief heeft onder penvoerderschap van KW1C een subsidieaanvraag gedaan bij het Nationale Groeifonds om in samenwerking met bedrijven van 300 werknemers om hun basisvaardigheden te vergroten.

2.2 Bestaanszekerheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving

Inwoners die in de knel komen maken maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid.

Er is goede ondersteuning voor inwoners met beginnende geldzorgen tot en met problematische schulden

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Eind 2023 stelde de gemeenteraad het beleidskader Aanpak Geldzorgen 2024-2028 vast. Dit geeft richting aan de activiteiten voor mensen met vragen en problemen rondom inkomen en schulden. Daarbij maken we onderscheid in activiteiten voor iedereen met geldzorgen, ondersteuning van mensen in armoede en ondersteuning van mensen met schulden. We hebben conform het nieuwe beleid de vergoedingen voor de regeling Meedoen is belangrijk verhoogd. Inwoners in Oss hebben nu meer ruimte om zelf te kiezen hoe zij hun maatschappelijke participatie vormgeven. Ook in 2025 hielpen veel mensen in onze gemeente elkaar bij de aanpak van geldzorgen. Er zijn verschillende vrijwilligersinitiatieven die inwoners in de knel helpen. Zij weten steeds meer inwoners te bereiken en weten elkaar en de gemeente goed te vinden. We hebben met vroegsignalering, budgetcoaching en budget beheer-Oss een grotere variatie voor ondersteuning bij problematische én beginnende geldzorgen. Daarmee kunnen we meer preventief werken zodat minder schuldhulpverleningstrajecten nodig zijn, en kunnen we betere nazorg bieden.

Wat hebben we hiervoor gedaan? -

In 2025 hebben we de wijzigingen van de Participatiewet in Balans fase 1 voorbereid. Deze eerste wijzigingen hebben onder andere invloed op de regels rondom giften, de kostendelersnorm, zoektermijn voor jongeren.

Ook in 2025 hebben we, naast onze reguliere dienstverlening, inwoners ondersteund die gedupeerd zijn door de kinderopvangtoeslagaffaire en de alleenverdienersproblematiek. We proberen zo op een goede manier bij te dragen aan herstel van de problemen bij onze inwoners, veroorzaakt door overheidshandelen. Om dit op een goede manier uit te voeren zijn in 2025 voor beide onderwerpen beleidsregels vastgesteld.

De samenwerking met bewindvoerders hebben we voortgezet. Jaarlijks is er een gezamenlijke bijeenkomst met bewindvoerders en team geldzorgen om informatie en verbeterpunten te delen.

Budgetcoaching is inmiddels een structureel onderdeel van onze dienstverlening. Ook zetten we onverminderd in op de vroegsignalering van geldzorgen.

In het voorjaar is het strategisch communicatieplan aanpak geldzorgen 2025-2028 opgeleverd. Jaarlijks voeren we dit met een uitvoeringsagenda dit plan concreet uit. De rode draad van de communicatie-inzet is dat we inwoners bewust willen maken van het belang om goed met geld om te gaan. En als dit niet lukt, dat er op allerlei plekken laagdrempelige hulp is en ook tools om zelf aan de slag te gaan. We werken samen met allerlei partners om inwoners te bereiken, te informeren en te ondersteunen. In onze communicatie sluiten zij waar mogelijk aan.

We hebben het project ‘in de dichter bij stand’ in 2025 afgerond. De resultaten hebben ons extra inzicht gegevens hoe we onze dienstverlening mensgerichter en beter kunnen maken. De kennis van dit onderzoek is opgenomen in onze aanpak Vakmanschap en wordt gebruikt om onze consulenten nog betere handvatten te geven voor een goed gesprek met de inwoner.

Voor jongeren en schulden hebben we specifieke aandacht. Natuurlijk zetten we AJOSS in om jongeren met geldzorgen op een goede manier te helpen. Ook hebben we een spreekuur op het MBO om het gesprek hierover makkelijk te maken. Het wekelijkse spreekuur op woensdag op het KW1C (locatie Euterpelaan) is met een 2e spreekuur op donderdagmiddag (locatie Nelson Mandelaboulevard) uitgebreid. We volgen het bereik van jongeren via deze voorziening en stellen de koers bij als dat nodig is.

In 2025 hebben we een start gemaakt met de ontwikkeling van de aanpak rond financiële educatie, samenwerking met huisartsen en life events. Financiële educatie wordt op het Voortgezet Onderwijs al op incidentele basis uitgevoerd door de medewerkers van Ons Welzijn. In het najaar is dit ook voor het eerst met het Maaslandcollege gebeurd. Het plan is dit te aankomende jaren voort te zetten.

Samen met Ons Welzijn werken we steeds meer gebiedsgericht samen in de sociale teams en maken hierbij gebruik van Zorgned. Inwoners kunnen op verschillende manieren om ondersteuning vragen. Door een nauwere samenwerking kunnen we in het sociale team beter ondersteunen bij hulpvragen die gaan over meerdere leefgebieden. Zo staan we dichter bij de inwoners, en kunnen we beter inspelen op hun vraag en ontwikkelingen in de wijk. In alle gebieden is ook een financieel spreekuur, waar inwoners laagdrempelig binnen kunnen lopen met vragen bij geldzorgen.

2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent

Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs

Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We willen en gunnen dat elk kind zich kan ontwikkelen passend bij zijn/haar fysieke, mentale en creatieve mogelijkheden als voorbereiding op volwaardige en betekenisvolle deelname aan de samenleving van morgen. Dat betekent onder meer leren samenwerken en samenleven met alle verschillen en mogelijkheden die kinderen en jongeren hebben zonder uitsluiting en zoveel als mogelijk bij elkaar. Dat is de ambitie en opdracht van inclusief onderwijs. Het onderscheid tussen regulier en speciaal onderwijs zoals we dat nu kennen, krijgt een andere invulling, zal veel minder scherp worden en samengaan. De Rijksoverheid streeft ernaar dat in 2035 de meeste scholen de overgang naar inclusief onderwijs en een inclusieve leeromgeving hebben gemaakt. Stapsgewijs werken we samen met de scholen en partners aan onderwijs en onderwijshuisvesting dat beter aansluit bij de behoeften van álle deelnemers. Alle kinderen en jongeren leren, ontwikkelen zich, doen mee en kunnen zo thuisnabij mogelijk naar een school of schoolsoort. In 2025 hebben we samen met de schoolbesturen stappen gezet in het Integraal Huisvestingsplan (IHP). We willen dat de school voor alle leerlingen toegankelijk is en in verbinding staat met de buurt. Inclusiever vraagt ook om een nauwere samenwerking tussen het PO, SBO, SO, VO en VSO en met de ondersteunende partners.

Ook is samen met PO en VO verder gewerkt aan initiatieven waardoor kinderen en jongeren beter mee kunnen doen, waaronder de dyslexiepilot, de pilot wereldburgerschap en duurzaamheid en brugfunctionarissen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Voor de groep kinderen en jongeren van 5 tot 16/18 jaar die onder de Leerplichtwet vallen, stopt het RBL BNO verzuim zo snel als mogelijk en werkt daarbij nauw samen met ketenpartners. De focus ligt op het stimuleren van aanwezigheid. Samen met scholen creëert het RBL BNO een positieve cultuur van aanwezigheid waarin scholieren gestimuleerd worden om aanwezig te blijven en een actieve rol in hun opleiding te spelen.

De implementatie van nieuwe wet Van School Naar Duurzaam Werk (per 1-1-2026), die samenvalt met het nieuwe regionale programma jongerenaanpak, hebben we in 2025 voorbereid. De groep van 23 tot 27 jaar komt bij de doelgroep van het Doorstroompunt. Het Doorstroompunt brengt deze nieuwe groep in beeld en biedt daarbij passende ondersteuning. Het Doorstroompunt zet extra in op preventief aanwezigheidsbeleid. Daarbij gaat de onderwijsmakelaar ondersteuning bieden aan jongeren bij niet-schoolse problemen die wel een risico vormen voor schooluitval. En overstapcoaching bieden aan jongeren om te helpen bij een zachte landing bij de overstap van voorgezet (speciaal) onderwijs naar mbo.

Alle kinderen die risico op een taalachterstand hebben kunnen een VVE indicatie krijgen en instromen in het VVE aanbod. Dat geldt ook voor Oekraïense peuters.

De instroom van niet-Nederlandse kinderen en jongeren in NT2 en ISK- onderwijs is in 2025 afgenomen. Er waren in 2025 voldoende plaatsen beschikbaar.

De taaldoorstroomgroepen zijn in 2025 gestart en verder ingericht. De resultaten zijn goed. Een belangrijk pluspunt is dat steeds meer onderwijsgevenden geschoold worden in de begeleiding van leerlingen met een tweede taal achtergrond. Deze kennis zat voorheen in een aparte groep deskundigen (de mobiele brigade) en werd direct aan leerlingen aangeboden. Nu wordt deze kennis gedeeld met de onderwijsgevenden waarmee steeds inclusiever kan worden lesgegeven.

De dyslexiepilots op twee basisscholen zijn geëvalueerd en vervolgacties zijn ingezet. We werken daarvoor samen met het dyslexieteam (SWV-PO 3006) en met de leesconsulenten van de scholen. De inzet is preventief: veel meer en beter oefenen maakt dat inzet van specialistische zorg voor een belangrijk deel van de aanvragers niet meer nodig is. De inzet en betrokkenheid van ouders is hierbij essentieel.

In 2025 is een pilot gestart om asielzoekers naar werk te begeleiden. De pilot “Van ver tot hier; op weg naar werk” ontwikkelt zich positief. De consulent en de accountmanager zijn aanwezig op de werkvloer bij Thuis in Oss (TiO). Ze maken daardoor makkelijk contact met de inwoners en werken samen met de andere medewerkers en vrijwilligers binnen TiO. Er is een wachtlijst van inwoners die graag willen werken en daarbij begeleiding willen hebben. Op basis hiervan gaan we onderzoeken of we de formatie kunnen uitbreiden.

In 2025 is de versterking van de pedagogische basis “in het normale leven” met partners uitgewerkt. De verbinding van onderwijs en Jeugdhulp moet goed verlopen als daar een noodzaak toe is, bij complexe of zware problematiek. Maar ook verkennen we hoe de zeer grote inzet op lichte jeugdhulp kan worden verminderd. Door normalisering en acceptatie dat opgroeien heel vaak ook gepaard gaat met perioden van onzekerheid en stress.

In 2025 is de inzet van brugfunctionarissen verder voorbereid met de scholen en andere partners. Er is met behulp van subsidies een pilot uitgevoerd en geëvalueerd. De inzet van brugfunctionarissen zal in 2026 worden uitgerold in het PO. Voor het VO wordt dit gedaan door continuering van de inzet van Jongerenwerk op school.

De landelijke pilot Wereldburgerschap en duurzaamheid is in Oss eind 2025 afgerond. SAAM en Filios gaan op eigen tempo verder met de uitrol van de opgedane kennis in de eigen scholen. Ook is een netwerk gevormd van VO en PO scholen die duurzaamheid op scholen verder uitwerken. Dit wordt verbonden met de Global Goals Oss.

In 2025 hebben 7 scholen in Oss de landelijke subsidie School en omgeving toegekend gekregen voor 3 schooljaren. Deze subsidie is toegekend aan scholen met een hoge achterstandsscore en bedoeld om extra verrijkend aanbod te organiseren voor de leerlingen. Het betreft 2 basisscholen in de Schadewijk; 2 scholen in de Ruwaard en de Islamitische basisschool Mozaiek en daarnaast twee scholen van Hooghuis namelijk Zuid en West.

In 2025 hebben we extra inzet gepleegd op het thema School en Veiligheid. Dit zal in de komende tijd resultaten gaan opleveren waaronder een samenwerkingsconvenant; meer aandacht voor Jonge aanwas en digitale monitoring maar ook zullen netwerken worden opgebouwd en zal de Wet Vrij en veilig onderwijs worden ingevoerd.

Met alle schoolbesturen in de gemeente Oss hebben we van de schoolgebouwen een schouw (zowel kwantitatief als kwalitatief) en een waardenmodel gemaakt. Ook hebben wij met alle schoolbesturen een beleidskader gemaakt, waarin onder andere aandacht is om inclusief onderwijs te faciliteren in de huisvesting. De schouwen, het waardenmodel en het beleidskader hebben wij als basis gebruikt om het Integraal Huisvestingsplan onderwijsvastgoed (IHP) uit 2021 te herijken en actualiseren. Wij hebben gewerkt aan de voorbereidingen om het IHP in 2026 ter besluitvorming voor te leggen aan de raad.

We werkten aan planvorming voor vervangende onderwijshuisvesting voor de volgende scholen (i.s.m. de betreffende schoolbesturen): o

SO Hub, VSO Hub

De Sterrenkijker, VSO De Sonnewijser en VSO De Sonnewijser Vervolgonderwijs

De Lockaert, De Polderhof, SBO het Baken (op één locatie)

De Eiber (op één locatie in Megen).

De Regenboog en De Teugelaar

Basisscholen Amsteleind

Verbouwing bestaande onderwijshuisvesting (i.s.m. de betreffende schoolbesturen):

Gerealiseerde verbouwing MFA Hart van Oijen t.b.v. De Kleine Weide

Ontwerp verbouwing Noorderlicht t.b.v. De Evenaar en ’t Kleurenbos

Ontwerp verbouwing MFA Meteoor t.b.v. Mozaïek.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. We werken aan erkende certificaten en praktijkverklaringen waarmee kennis en vaardigheden beter aantoonbaar zijn. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. Naast werk, stimuleren wij andere vormen voor meedoen in de samenleving. Wij streven naar inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2022

2023

2024

2025

Streefwaarde

Voortijdig schoolverlaters Oss

Dashboard VSV DUO

2,58%

2,32%

2,14%

n.n.b.

<2,0%

Bereik VVE doelgroep

Peutermonitor

110%

85%

78%

79%

90%

Gebruik armoedevoorzieningen

WISZ

83,7%

83,4%

80,4%

78,4%

80%

WISZ

93,7%

94,5%

89,4%

89,3%

90%

WISZ

-1%

5,7%

-0,7%

huishoudens 120% Gebruik armoedevoorzieningen huishoudens p-wet Percentage stijging bijstandsuitkeringen

3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet

11,6

5,7

2024

ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO)

2,1%

2,3%

2023

Kinderen in uitkeringsgezin

2024

Werkloze jongeren 16-22 jaar

2024

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000

237,3

244,4

2025

Personen 15-64 jaar met lopend re-integratietraject per

211,1

202,6

2024

73,3

73,2

2024

69,4%

75,6

2025

10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)

4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

Onderwijshuisvesting

Onderwijsbeleid en

Lasten

Begroting

Rekening

2025

2025 na

2025

primitief

wijziging

6.025

6.278

5.951

Verschil Voordeel/ Nadeel -328

Baten

-236

-351

-329

Saldo

5.789

5.927

5.621

-306

Lasten

6.842

7.812

7.993

181

Baten

-3.943

-4.736

-4.826

-90

Saldo

2.899

3.076

3.167

Lasten

17.586

19.375

18.456

-919

leerlingenzaken

Begeleide participatie

Minimabeleid

Inkomensregelingen

Baten

Saldo

17.586

19.375

18.456

-919

Lasten

2.654

2.495

2.378

-117

Baten

-1

Saldo

2.654

2.495

2.378

-118

Lasten

43.229

46.431

46.393

-38

Baten

-35.456

-38.038

-38.027

Saldo

7.773

8.393

8.366

-26

Lasten

6.995

10.557

8.652

-1.905

Baten

-3.553

-1.958

1.595

Saldo

6.995

7.004

6.694

-310

Lasten

2.200

2.183

-17

Baten

-10

-18

-8

Saldo

2.190

2.165

-25

Lasten

85.532

95.149

92.006

-3.143

Baten

-39.645

-46.688

-45.158

1.530

Saldo

45.886

48.461

46.848

-1.613

Onttrekkingen reserves

-944

-1.451

-1.107

345

Totaal mutaties reserves

-944

-1.451

-1.107

345

44.943

47.009

45.741

-1.268

Arbeidsparticipatie

Geldzorgen

Totaal programma

Stortingen reserves

Resultaat

Toelichting per product Onderwijshuisvesting We hebben € 328.000 aan lagere kosten. Dit heeft een aantal oorzaken: -

Lagere kosten voor voorbereidingsbudgetten scholen (€ 0,2 miljoen). We hadden voorbereidingsbudgetten opgenomen voor diverse scholen. Deze zouden we onttrekken uit de reserve Integraal voorzieningenbeleid (IVB). Het gaat over Maatschappelijk vastgoed Schadewijk € 60.000, scholen nieuw Amsteleind € 74.000, Specialistisch onderwijs SO/VSO € 25.000, VSO Staringstraat € 20.000 en voorbereiding Polderhof, Lockaert, Baken € 30.000. Er zijn nauwelijks uitgaven geweest. We hebben daarom ook minder onttrokken aan de reserve IVB.

Lagere kosten voor primair onderwijs (€ 88.000). We hebben in 2025 € 175.000 aan incidentele budgetten beschikbaar gesteld uit de IVB reserve, (instandhoudingskosten Regenboog, Aanpassing Kleine Weide, Energie Kennedyschool). We hebben uiteindelijk € 88.000 aan kosten gehad en die we hebben onttrokken uit de reserve.

Lagere kosten (€ 34.000) voor vernielingen en natuurgeweld en lagere kosten (€ 32.000) van onder andere belastingen, huur/vergoeding gymonderwijs, en overige) bij primair onderwijs.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken We hebben € 181.000 aan hogere kosten en € 90.000 aan hogere opbrengsten. Per saldo hebben we een beperkte afwijking van € 91.000. We lichten de belangrijkste oorzaken toe: -

Hogere kosten huisvestingsbeleid (€ 70.000). Voor het opstellen van het Integraal huisvestingsplan onderwijsvastgoed hebben we externe expertise ingehuurd. Hierdoor hebben we hogere kosten in 2025 van € 70.000.

Hogere kosten (€ 81.000) en hogere opbrengsten (€ 130.000) voor onderwijsachterstandenbeleid. We hebben hogere kosten voor voor- en vroegschoolse educatie en voor de flexibele opvang via Maatwerk Kinderopvang (MKO). Daarnaast hebben we een hogere bijdrage vanuit het Rijk ontvangen van € 130.000. Met desze hogere bijdragen hebben we de kosten voor Maatwerk Kinderopvang betaald.

Hogere kosten voor peuteropvang (€43.000).

Begeleide participatie We hebben € 0,9 miljoen aan lagere kosten binnen de sociale werkvoorziening. In de mei- en septembercirculaire van het gemeentefonds hebben we € 938.000 ontvangen om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken in de periode 2025–2034. Van dit bedrag hebben we in 2025 € 16.000 ingezet voor een externe projectleider. Het budget is bestemd voor de zes gemeenten in de regio die via het Werkvoorzieningschap eigenaar zijn van IBN. In 2024 is in onze regio een bestuurlijke opdracht ondertekend om de samenwerking tussen de gemeenten en IBN (het partnership gemeenten–IBN) te versterken en IBN toekomstbestendiger te maken. Momenteel wordt een scenario uitgewerkt waarin gezamenlijke teams worden gevormd door de zes gemeenten (team/afdeling Werk) en het Participatiebedrijf van IBN. De colleges hebben na de zomer van 2025 besloten dat dit scenario verder moet worden uitgewerkt. Volgens de huidige planning wordt eind 2026 een definitief besluit hierover genomen. De beschikbare middelen zetten wij onder andere in voor de uitwerking van dit scenario, onder leiding van een externe projectleider. De verdere regionale besteding van de middelen wordt betrokken bij de verdere uitwerking. Tot dat moment zou het bedrag bij ons gereserveerd moeten blijven. We stellen daarom voor om dit bedrag over te hevelen naar 2026.

Minimabeleid We hebben € 117.000 aan lagere kosten met name op het gebied van armoedebeleid. Als eerste hebben we lagere kosten doordat er geen subsidie aanvraag meer ontvangen van IMC Weekendschool. Zij lieten jongeren kennismaken met 'uiteenlopende toekomstperspectieven', maar de kwaliteit ging achteruit én Oss behoorde niet tot haar kerngebied. In overleg is IMC gestopt in Oss. Daarnaast waren de kosten voor communicatie lager omdat activiteiten uit de uitvoeringsagenda zijn doorgeschoven naar 2026. Tot slot was er geld gereserveerd voor financiële educatie dat uiteindelijk niet uitgegeven is in 2025. De samenwerking met het voortgezet onderwijs verliep via de Sociaal RaadsliedenWerk medewerkers van Ons Welzijn, zonder dat hiervoor extra kosten nodig waren. Met het Primair Onderwijs zijn in 2025 nog geen initiatieven gestart.

Arbeidsparticipatie We hebben € 1,9 miljoen aan lagere kosten en € 1,6 miljoen aan lagere opbrengsten. Per saldo hebben we een voordeel van € 0,3 miljoen. Dit komt met name door de activiteiten voor inburgering en lagere kosten voor het participatiebudget. -

Lagere kosten en opbrengsten inburgering (€ 1,6 miljoen). We hebben lagere kosten voor de specifieke uitkering (SPUK) inburgeringsvoorzieningen. We hebben daarom ook lagere opbrengsten. Voor de specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen geldt een reserveringsregeling. Dat houdt in dat we de niet-bestede rijksmiddelen mogen meenemen naar het volgende kalenderjaar. Vanaf 2022 ontvangen gemeenten de SPUK voor inburgeringsvoorzieningen. De middelen die we vanaf 2022 hebben ontvangen zijn hoger dan de kosten die we tot op heden hebben gemaakt. Dit komt doordat de financiering van het Rijk niet aansluit op het uitgavenpatroon van de gemeenten. De voorlopige specifieke uitkering 2025 is afgerond € 1,9 miljoen en daarnaast hadden we nog resterende SPUK middelen van voorgaande jaren ter hoogte van afgerond € 1,1 miljoen. In 2025 hebben we afgerond € 1,4 miljoen uitgegeven aan inburgeringsvoorzieningen. Dit is lager dan de voorlopige SPUK 2025 en dit komt onder andere doordat we de uitvoering van de Module Arbeidsmarkt en Participatie en het Participatieverklaringstraject (PVT) zelf uitvoeren en niet inkopen. Daarnaast hebben we scherpe prijsafspraken voor de leerroutes gemaakt.

Lagere kosten participatiebudget (€ 0,3 miljoen). We hebben € 290.000 minder uitgegeven dan begroot, omdat er minder trajecten zijn ingekocht dan we vooraf hadden verwacht.

Onttrekkingen reserves We hebben € 345.000 minder onttrokken aan reserves. Dit heeft de volgende oorzaken: -

We hebben € 279.000 minder onttrokken aan de reserve IVB voor verschillende voorbereidingsbudgetten voor onderwijsgebouwen en lagere kosten primair onderwijs

We hebben € 65.000 minder onttrokken aan de reserve Vluchtelingen voor leefgelden voor Oekraïense vluchtelingen.

Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2025 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

Rekening

Begroting

Rekening

2024

2025

Arbeidsparticipatie

Begeleide participatie

Minimabeleid Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijshuisvesting Totaal programma 02. Werk, inkomen en onderwijs

450

616

586

4.342

4.564

4.489

4.876

5.262

5.161

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

1. Inleiding In Oss willen we dat mensen mee kunnen doen. Programma 3 draagt bij aan een samenleving waarin inwoners betekenisvol kunnen leven — fysiek, mentaal en sociaal. Dat betekent meer dan het ontbreken van problemen. Het gaat juist om verbondenheid, veerkracht en mogelijkheden om te groeien. We dragen bij aan de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners en in sociale cohesie door hen te ondersteunen in ontmoeten, sport, gezonde leefstijl, bewegen, cultuur en vrijwilligerswerk. De leefomgeving heeft hierin een ondersteunende rol en dient als een middel om gezond gedrag en welzijn te stimuleren. We werken hierin nauw samen met inwoners, gemeenschappen, verenigingen en partners, zodat zij kunnen bijdragen aan een leefbare, verbonden en toekomstbestendige samenleving. We weten dat de druk op vrijwilligers toeneemt, dat verenigingen moeite hebben om vrijwilligers en leden te behouden en dat de mentale gezondheid onder druk staat. Maar we zien ook veerkracht, creativiteit en verbondenheid. Onze inzet is gericht op het versterken en verbinden van die kracht: van individuen, netwerken en buurten. Dat vraagt om een overheid die ruimte biedt, faciliteert, verbindt en ondersteunt — zonder de regie over te nemen van onze inwoners en gemeenschappen. We zetten stappen die zichtbaar bijdragen aan het vergroten van zeggenschap, betrokkenheid en sociale samenhang.

Want een sterke sociale basis is niet alleen een wens, maar ook een wettelijke opdracht. Onze inzet in dit programma is daarmee onlosmakelijk verbonden met die van programma 1. Welzijn en zorg en programma 2. Werk, inkomen en onderwijs. Samen vormen deze programma’s het sociaal domein van Oss. Wat ons bindt, is de inzet op bestaanszekerheid, kansengelijkheid, gezond leven en het versterken van de sociale basis. Vanuit gedeelde waarden mens centraal, nabijheid, eenvoud, vakmanschap en partnerschap – bouwen we samen aan een veerkrachtige samenleving waarin iedereen kan meedoen. We gaan ons subsidiebeleid hier in 2026 op aanpassen. In de komende jaren bouwen we verder aan: -

Een kansrijke start en gezonde leefstijl voor iedereen;

Toegankelijke en toekomstbestendige gemeenschapshuizen;

Open en toegankelijke sportparken die bijdragen aan een gezonde leefstijl voor iedereen;

Een culturele infrastructuur die raakt en verbindt;

Ondersteuning van vrijwilligers die het verschil maken.

2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en hebben een laagdrempelig aanbod voor ontmoeten, participatie en lichte ondersteuning.

Vrijwilligersorganisaties worden ondersteund bij beheer, exploitatie en programmering

Gebouwen zijn verduurzaamd en voldoen aan wet- en regelgeving

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Diverse locaties zijn verbouwd of nieuw gerealiseerd om laagdrempelig ontmoeten en de huiskamerfunctie te ondersteunen. Vrijwilligersorganisaties ontvangen actieve begeleiding bij beheer, gastheerschap en onderhoud. Voor de gebouwen loopt een gefaseerde verduurzamingsopgave, waarbij maatregelen worden gecombineerd met gepland onderhoud en wettelijke verplichtingen. Grote nieuwbouw- en herhuisvestingsprojecten dragen daarbij bij aan toekomstbestendige, veilige en duurzame ontmoetingsplekken. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

14 gemeenschapshuizen hebben gebruikt gemaakt van de subsidieregeling Sociale basis, 19 huizen bieden inmiddels twee of meer laagdrempelige activiteiten aan zoals inloop en een vorm van samen eten. In 5 huizen is er een vorm van laagdrempelige dagontmoeting.

Op verschillende plekken zijn stappen gezet om te komen tot realisatie van nieuwbouw. In Macharen en Ravenstein zijn we gestart met de planvoorbereidingen voor de vervanging van de accommodaties. In Overlangel is onder regie van de lokale gemeenschap een nieuwe accommodatie voor ontmoeten en sport gebouwd (HONK).

We hebben met verschillende huizen afspraken gemaakt en projecten opgestart om te komen tot aanpassingen van de huiskamer en de keuken. Zo zijn de voorbereidingen gestart bij De Snoeck en De Berchplaets en is de aanpassing begonnen in het Oude Klooster. Bij De Meteoor starten de aanpassingen begin 2026. In wijkcentrum De Hille is de aanpassing gerealiseerd.

We hebben de voorwaarden geschapen (de zgn. tweede fase) voor verbouwing en verduurzaming van het Ont-moetcentrum. Dit project start in februari 2026.

De beheerstichtingen van Mfa De Koppelinck en Het Oude Klooster zijn gestart met fusiebesprekingen. Deze fusie wordt in het eerste kwartaal van 2026 gerealiseerd.

Er zijn 6 gemeenschapshuizen die hun Visitekaartje hebben gepresenteerd. Op deze manier wordt het maatschappelijk rendement van deze accommodaties voor een groot deel in kaart gebracht.

2.2 Sport en gezonde leefstijl Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

We vergroten de mogelijkheden om te sporten en te bewegen in en buiten sportaccommodaties

We verbinden gezondheid, welzijn, sport en de fysieke leefomgeving

We ondersteunen sportverenigingen in hun maatschappelijke rol en organisatorische uitdagingen.

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Door het vaststellen van koersdocumenten hebben we nu richting hoe we met sporten en bewegen kunnen en willen omgaan als gemeente. We leggen de verbinding vanuit de inhoud en ondersteunen op individuele casus, maar ook vanuit het collectief.

Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We hebben de nieuwe visie op sport en bewegen 2030 vastgesteld en verbonden met GALA en IZA. Op basis daarvan is het sportbeleid versterkt en vernieuwd. Door input van vele gemeentelijke medewerkers, organisaties, wijk- en dorpsraden, inwoners, college en raad is de Gezondheidsvisie opgesteld. In de visie is 'verbinding' het sleutelwoord. Dus ook verbinding tussen afdelingen intern. In 2025 zijn vanuit Sociaal domein de contacten met het Ruimtelijk Domein en Veiligheidsdomein aangehaald.

Voor sportaccommodaties is de basis voor het Integraal Huisvestingsplan Sportaccommodaties opgesteld, deze wordt nog voorgelegd. Bestaande voorzieningen worden beter benut, extra binnensportcapaciteit is gerealiseerd, en urban sports heeft een plek gekregen.

We zijn gestart om het speelruimtebeleid te vernieuwen. Daarnaast hebben we de verduurzaming van sportaccommodaties doorgevoerd, de stimuleringsregeling herijkt en een stevig vervolg gegeven aan vitale en veilige sportverenigingen, inclusief passende verenigingsondersteuning.

Tot slot hebben we sport- en gezondheidsdoelen succesvol gekoppeld aan ruimtelijke ontwikkelingen en de besluitvorming en gebiedsinrichting rond het nieuwe zwembad voorbereid en afgerond.

2.3 Cultuur Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en toegankelijk voor iedereen

De culturele infrastructuur is divers, flexibel en toekomstgericht

Het subsidiebeleid sluit aan op de cultuurnota en maakt ontwikkelingen mogelijk

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het culturele aanbod in Oss is divers en breed toegankelijk. Het subsidiebeleid wordt in 2026 herijkt en dat is het moment om dit aan te laten sluiten bij de cultuurnota. Een uitvoeringsagenda cultuur is in de maak. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Door de oplevering van het Warenhuis is een mooie stap gezet in het dichterbij brengen van cultuur bij onze inwoners.

Ook de ontwikkeling van het circulaire theater de Lievekamp draagt bij aan onze doelstellingen.

We zijn gestart om de museale functie van Museum Jan Cunen te optimaliseren om ons culturele aanbod toekomstbestendig te laten zijn.

Er zijn gesprekken met de raad over de Groene Engel en de Muzelinck gevoerd en zijn er de benodigde structurele subsidies vastgesteld.

Verder hebben we cultuurparticipatie gestimuleerd via de Kunst- en Cultuurprijs en de inzet van de jongerencultuurcoach.

Het Cultuurfonds Amateurkunst is geëvalueerd en wordt meegenomen in het herijken van het subsidiebeleid.

We zijn gestart met de voorbereidingen van het herijken van het subsidiebeleid n.a.v. de uitkomsten van het rekenkameronderzoek en de strategische heroriëntatie. Het herijken van het beleid gaat over alle subsidies die de gemeente Oss verstrekt en is daarmee breder dan Programma 3.

2.4 Vrijwilligers Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Vrijwilligersorganisaties weten de weg binnen de gemeente beter te vinden

De gemeente werkt vrijwilligersvriendelijk: meewerkend, duidelijk en proactief

De maatschappelijke waarde van vrijwilligerswerk wordt zichtbaar en gewaardeerd

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het Vrijwilligerspunt Oss is ingericht als centraal aanspreekpunt, vraagbaak en verbindende schakel en ondersteunt vrijwilligers zonder hun taken over te nemen. Waar nodig verwijzen we actief door naar partners zoals ONS Welzijn, Muzelinck en SEC. Daarnaast hebben we structureel aandacht besteed aan waardering door het jaarlijks uitreiken van de Gouden Oogappels en het organiseren van de vrijwilligersbedankavond. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Het vrijwilligerspunt is in 2025 opgericht.

In 2025 hebben we vier Gouden Oogappels uitgereikt aan uitzonderlijke vrijwilligers

In december 2025 organiseerden we de vrijwilligersbedankavond en reikten we de prijs voor de vrijwilliger van het jaar uit.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We geven op het gebied van duurzaamheid zelf het goede voorbeeld. Daarom gaan we met de gebruikers van gemeentelijke gebouwen en onze partners de maatschappelijke vastgoed portefeuille verduurzamen. Denk aan de realisatie van het nieuwe Golfbad en de beoogde herbouw van het Zuiderstrandtheater voor Theater De Lievekamp. We volgen daarbij het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. De gemeentelijke regeling voor de verduurzaming van buitensportaccommodaties blijft van kracht. Ieder jaar zal in de paragraaf Integraal voorzieningenbeleid verslag worden gedaan van de voortgang van de verduurzaming. We proberen zoveel mogelijk de ‘natuurlijke momenten’ te gebruiken voor het verduurzamen, zoals verbouw, nieuwbouw of groot onderhoud. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2022

2023

2024

2025

Streefwaarde

Tevredenheid inwoners over

Waarstaatjegemeent

voorzieningen

e.nl

67%

71%

n.n.b

75%

Inzet burgers voor leefbaarheid

Waarstaatjegemeent

in de buurt

e.nl

65%

70%

n.n.b

22%

Actief in verenigingsleven

Waarstaatjegemeent

52%

68%

n.n.b

63%

GGD Brabanscan.nl

43%

44%

n.n.b

60%

GGD Brabantscan.nl

17%

n.n.b

12%

e.nl Volwassenen (18+) die voldoen aan norm gezond bewegen Mensen met ernstig overgewicht (obesitas 18-64 jaar) *De burgerpeiling Waarstaatjegemeente is een tweejaarlijks peiling in de even jaren. De eerstvolgende peiling is dit najaar (2024); de resultaten zijn waarschijnlijk begin 2025 beschikbaar. **De GGD-volwassenenquête is een vierjaarlijkse peiling (m.u.v. 2022; extra peiling i.v.m. corona). De eerstvolgende peiling is dit najaar (2024); de resultaten zijn waarschijnlijk medio 2025 beschikbaar

Oss

Referentie*

Jaar

Niet-sporters

44,9%

2022

4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

Begroting 2025

Begroting

Rekening

primitief

2025 na

2025

Verschil

Voordeel/ Nadeel

wijziging Sportaccommodaties

Sociaal-cultureel werk

Evenementen en

Lasten

6.714

6.395

6.317

-78

Baten

-1.772

-3.411

-3.812

-401

Saldo

4.942

2.984

2.505

-479

Lasten

4.108

5.012

4.500

-512

Baten

-422

-2.053

-2.101

-48

Saldo

3.685

2.960

2.399

-561

Lasten

1.136

1.068

1.118

Baten

-55

Saldo

1.136

1.068

1.063

-6

Lasten

388

Baten

-37

Saldo

351

Lasten

3.557

3.892

3.916

Baten

-974

-919

-901

Saldo

2.583

2.973

3.015

Lasten

6.743

7.541

7.573

stadspromotie

Overige voorzieningen

Sportbeleid en activering

Kunst en cultuur

Musea

Media

Gezondheid

Totaal programma

Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal mutaties

Baten

-10

-91

-492

-402

Saldo

6.733

7.450

7.081

-369

Lasten

102

143

139

-3

Baten

-80

-95

-15

Saldo

-19

Lasten

2.838

3.125

3.127

Baten

-93

-94

-1

Saldo

2.744

3.032

Lasten

5.731

5.870

5.888

Baten

-1.005

-1.650

-1.694

-44

Saldo

4.726

4.220

4.194

-26

Lasten

31.316

33.046

32.577

-469

Baten

-4.394

-8.297

-9.245

-948

Saldo

26.923

24.749

23.333

-1.417

279

1.631

-1.145

-2.332

-1.992

340

-866

-701

-360

340

26.057

24.049

22.972

-1.076

reserves Resultaat

Toelichting per product Sportaccommodaties We hebben € 78.000 aan lagere kosten en € 401.000 aan hogere opbrengsten. Per saldo hebben we een voordeel van € 0,5 miljoen. Dit heeft de volgende oorzaken: -

Hogere opbrengst SPUK btw sport (€ 230.000). We hebben de SPUK sport begroot op basis van de gemiddelde werkelijke SPUK sport van de afgelopen vijf jaar. De werkelijke SPUK kan daardoor in de praktijk fors afwijken van de begroting. Voor 2025 geldt dat de werkelijke verantwoording van de SPUK sport € 230.000 hoger is dan verwacht.

Hogere kosten klacht- en preventief onderhoud (€ 235.000). Dit onderhoud is op basis van een langjarig gemiddelde structureel begroot, maar met name het klachtonderhoud is grillig en kan per jaar fluctueren. We hebben in 2025 werkzaamheden uitgevoerd bij met name sporthal De Hoge Graaf, de Ruivert en Rusheuvel die zorgen voor deze overschrijding.

Lagere kosten sportterreinen onderhoud (€ 225.000). We hebben lagere onderhoudskosten voor sportterreinen. Sportparken zijn of worden afgestoten. Via de strategische heroriëntatie hebben we de budgetten al bijgesteld voor 2026 en verder.

Lagere energiekosten sporthallen en zalen (€ 110.000).

Hogere huuropbrengsten sporthallen en zalen en sportterreinen (€ 118.000).

Lagere kosten voor de voorbereidingen van Onder d'n Plag en onderzoek Sportpark Megen (27.500). Dit hebben we ook niet onttrokken aan de reserve Integraal Voorzieningenbeleid (IVB).

Voor de energiekosten, huuropbrengsten en energielasten geldt dat we hier de begroting op bij gaan stellen. Dit zal een structureel voordeel geven. Sociaal-cultureel werk We hebben per saldo lagere kosten van € 0,5 miljoen. Dit zijn de belangrijke voordelen: -

Lagere kosten projecten integraal voorzieningenbeleid. We hebben lagere kosten voor een aantal projecten die we uit de reserve Integraal Voorzieningenbeleid (IVB) zouden betalen. Projecten zoals aandachtsexploitaties, tijdelijke huisvesting ontmoeten Overlangel en het oude klooster Geffen. We hebben per saldo € 254.000 minder uitgegeven en dit onttrekken we niet uit de reserve.

Lagere kosten verduurzaming maatschappelijk vastgoed (€ 75.000). We hebben lagere onderzoekskosten voor het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed (€ 42.000) en lagere kosten voor de afwikkeling van de verduurzaming van MFA Lith. We onttrekken daarom minder uit de reserve.

Lagere kosten Raadhuis Ravenstein (€ 44.000). We hebben lagere kosten voor onderhoud, gas en elektra.

Lagere kosten multifunctionele accommodaties (€ 92.000). Dit betreft lagere uitgaven op niet-planmatig onderhoud dan begroot. Niet planmatig onderhoud kan per jaar sterk fluctueren.

Lagere kosten bijdrage stichting Wijk Ruwaard (€ 79.000). We hebben geen bijdrage hoeven te geven voor Stichting Wijk Ruwaard. Zij hebben de afgelopen jaren een sluitende exploitatie weten te realiseren. Hier hebben we de reserveerde vangnetregeling niet te hoeven in te zetten. Bij de overgang van de Iemhof naar het Wijkhuis was een reservering opgenomen voor eventuele tegenvallende exploitatieresultaten in de eerste jaren. Vanaf 2026 is dit budget structureel vervallen, conform de besluiten die zijn genomen bij de strategische heroriëntatie.

Kunst en cultuur We hebben € 0,4 miljoen aan hogere opbrengsten. Dit zijn de belangrijkste afwijkingen: -

Hogere kosten en opbrengsten Impuls Jongerencultuur (€ 344.000). We hebben van het Rijk een bijdrage ontvangen in het kader van de speciale uitkering Impuls Jongerencultuur. Met deze middelen financieren we de verstrekte subsidies aan culturele organisaties. Zij zetten deze subsidies in om jongeren te stimuleren actief deel te nemen aan culturele activiteiten.

Lagere kosten voor het theater (€ 334.000). We hebben in de begroting al een hoger bedrag opgenomen voor subsidie voor het theater. De bouw is nog niet gestart. Dit zorgt voor incidentele middelen, die we mogen gebruiken om eenmalige projectkosten te betalen. Van het beschikbare bedrag aan incidentele middelen hebben we in 2025 € 334.000 niet uitgegeven. Om dit bedrag beschikbaar te houden voor het nieuwe theater stellen we voor om dit bedrag over te hevelen naar 2026.

Hogere opbrengsten tijdelijke locatie bibliotheek (€ 50.000). In 2025 heeft de bibliotheek tijdelijk gebruik gemaakt van de locatie bij de voormalige Nicolaasschool. We hebben gebruikerslasten voorgefinancierd en deze aan de bibliotheek doorgefactureerd. Hierdoor hebben we € 50.000 aan hogere opbrengsten.

Onttrekkingen reserves We hebben € 340.000 miljoen minder onttrokken aan reserves. Het gaat om de volgende posten: -

Lagere onttrekking uit de reserve IVB voor diverse projecten wijk- en buurtcentra (€ 254.000).

Lagere onttrekking uit de reserve verduurzaming gemeentelijk vastgoed (€ 75.000).

Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2025 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

5. Overzicht subsidies Omschrijving

Rekening

Begroting

Rekening

2024

2025

Evenementen en stadspromotie

153

152

177

Gezondheid

358

271

259

Kunst en Cultuur

4.140

4.362

4.320

Media

2.754

3.109

3.110

404

466

262

Sociaal-cultureel werk Sportbeleid en activering

1.381

1.276

1.259

Totaalprogramma 03. Ontmoeten, sport en cultuur

9.189

9.637

9.387

Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

1. Inleiding Eén van de grote opgaven in het Osse coalitieakkoord 2022-2026 is de verduurzaming van onze samenleving. In 2026 zetten we door op de ingeslagen: de uitvoering van het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie. We richten ons op specifieke acties op straat/buurtniveau en geven daar inwoners en bedrijven zelf ruimte voor initiatief. Dat doen we door de regeling kleinschalige initiatieven klimaatadaptatie en de buurtgroenagenda. Tegelijkertijd kijken we naar knelpunten op wijk- en gemeenteniveau. Daar zetten we in op koppelkansen, wanneer daar vanuit andere programma’s of ontwikkelingen zich al een verandering voordoet, zoals een reconstructie van de openbare ruimte of ontwikkeling van de spoorzone. De drie dijkversterkingsprojecten (Cuijk-Ravenstein, Meanderende Maas en Lith-Bokhoven) bevinden zich in verschillende stadia en krijgen steeds meer beslag. Het bos van Oss is, inclusief herdenkingsbos, vrijwel afgerond. Met de energietransitie hebben we stappen gezet in de gebouwde omgeving, duurzame opwek & energiesystemen en strategie, beleid & samenwerking. Met het meerjarig collectief ontzorgen (MCO-aanpak) zetten we vanaf maart 2026 in op het grootschalig isoleren van woningen. Daarmee helpen we mensen de energierekening te drukken.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=b627c81a-b09b-434d-ac5e-ccbce14720b4