Jaarverslag en jaarrekening 2021.PDF
Tekst van het document
-
In aansluiting op de opdracht van de Onderwijsinspectie zijn resultaatafspraken gemaakt en is een monitor ingericht voor de voor en vroegschoolse educatie. Ook het NT2 onderwijs en ouderparticipatie nemen we hierin mee. In 2022 ontvangen we hieruit de eerste resultaten.
-
De regionale aanpak dyslexie door de poortwachtersfunctie is voortgezet en de consultatie en adviesfunctie van het dyslexieteam versterkt. We hebben nieuwe afspraken voor de periode 2022-2024 gemaakt.
-
In het kader van passend onderwijs hebben we PAST, educatieve crisisopvang in het voortgezet onderwijs voortgezet.
-
Het tweejaarlijks overleg met kinder- en gastouderopvang heeft aandacht besteed aan: de terugloop in het bereik van VVE doelgroepkinderen tijdens COVID-19, de (goede!) organisatie van de noodopvang, de inzet van de middelen van het Nationaal Programma Onderwijs in de voorschoolse periode en de invoering van een monitoring instrument op de resultaten van VVE en NT2 trajecten.
-
Voor sociale versterking Schadewijk hebben we met het onderwijs, de opvangvoorzieningen en andere partners in de wijk het plan Talentenplein ontwikkeld en verder voorbereid.
-
De evaluatie van de pilot Familiecontactpersoon bij de Regenboog (taalontwikkelachterstand) wordt in 2022 opgepakt.
-
Het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) is vastgesteld. Ter voorbereiding op de actualisatie in 2022 is de gemeenteraad meegenomen in de stand van zaken eind 2021.
-
We hebben nieuwe leerlingenprognoses laten opstellen en deze hebben we geverifieerd met de stand van zaken en ontwikkelingen binnen de gemeente. We nemen dit mee bij de actualisatie van het IHP.
-
Samen met het schoolbestuur SAAM hebben we gewerkt aan we vervangende nieuwbouwplannen voor de basisscholen De Korenaer/J.F. Kennedy (KC Oss Noord-West) en de Nicolaasschool (KC Nicolaas). De Investeringskredieten zijn vastgesteld door het college en ingebracht voor besluitvorming in de gemeenteraad (januari 2022).
-
Samen met het schoolbestuur Optimus hebben we de vervangende nieuwbouw voor de basisschool ’t Schrijverke in Herpen opgeleverd).
-
Samen met het schoolbestuur Optimus zijn we begonnen met het locatieonderzoek voor de vervangende nieuwbouwplannen van een basisschool in Megen/Macharen/Haren.
-
Binnen het SWV PO 3006 werken wij samen met de schoolbesturen Optimus, Hub Noord-Brabant en Oosterwijs aan de realisatie van een integrale voorziening voor het speciaal (basis)onderwijs, waarvoor we dit jaar zijn begonnen met het locatieonderzoek.
-
Samen met de schoolbesturen Hub Noord-Brabant en Oosterwijs werken wij aan de realisatie van een integrale voorziening voor het voortgezet speciaal onderwijs, waarbij we dit jaar zijn begonnen met het locatieonderzoek.
-
Voor De Meander in Lith hebben we een tijdelijke oplossing gerealiseerd voor de leerlingengroei. De structurele ruimtevraag werken we samen met het schoolbestuur Filios verder uit.
-
We hebben op basis van actuele informatie over de verspreiding van COVID-19 de ventilatie voor een gezond binnenklimaat gemonitord. De schoolbesturen die hiervoor verantwoordelijk zijn, bevestigden ons dat de situatie in Oss voor 2021 op orde is. Bij de gebouwen waar de gemeente verantwoordelijk is hebben we beschikkingen verleend om maatregelen te treffen, zoals het warmteprobleem bij De Fonkeling in Berghem en de ventilatie bij De Blinkerd en Martinus van Beek in MFA De Komeet.
-
We zijn gestart met de voorbereidingen voor onderwijshuisvesting in de nieuwe wijk Oss-West.
52
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. We werken aan erkende certificaten en praktijkverklaringen waarmee kennis en vaardigheden beter aantoonbaar zijn. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2018
2019
2020
2021
Streefwaarde
Voortijdig schoolverlaters Oss
Vsvverkenner.nl
Bereik VVE doelgroep
TOV jaarverslag
Bereik doelgroep armoedebeleid
WISZ
1,94%
2,11%
1,84%
<2,0% 100%
86,4%
84,3%
Bereik huishoudens 120%
81,6%
78,3%
73,9%
80%
Bereik huishoudens p-wet
91,1%
90,2%
90,4%
90%
-3,4%
5%
-3,1%
2,5%
Percentage stijging
WISZ
82,6%
-5%
85%
bijstandsuitkeringen 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet
1,1
1,9
2019
12
26
2019
1,8%
1,8%
2020
ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO) Kinderen in uitkeringsgezin
5%
6%
2019
250,2
311,3
2021
Werkloze jongeren 16-22 jaar
1,8%
1,8%
2020
Personen 15-64 jaar met lopend re-integratietraject per
212,9
199,7
2020
70,7%
68,2%
2020
69,7%
74,4%
2021
Personen > 18 jaar met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)
53
4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Onderwijshuisvesting
Onderwijsbeleid en
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2021 na
2021
Verschil Voordeel/ Nadeel
primitief
wijziging
Lasten
4.947
5.196
5.230
34
N
Baten
-169
-169
-750
-581
V
Saldo
4.778
5.027
4.480
-547
V
Lasten
5.487
6.014
5.245
-770
V
Baten
-2.752
-3.249
-2.936
313
N
Saldo
2.735
2.765
2.308
-457
V
leerlingenzaken
Inkomensregelingen
Arbeidsparticipatie
Schuldhulpverlening
Begeleide participatie
Minimabeleid
Totaal programma
Lasten
33.032
39.560
35.862
-3.698
V
Baten
-26.016
-31.172
-29.341
1.832
N
Saldo
7.016
8.388
6.522
-1.867
V
Lasten
4.791
5.030
4.402
-628
V
Baten
0
-557
-557
0
-
Saldo
4.791
4.473
3.845
-628
V
Lasten
1.263
1.227
1.200
-26
V
Baten
0
-16
-16
0
N
Saldo
1.263
1.211
1.185
-26
V
Lasten
17.463
17.592
18.013
421
N
Baten
0
0
0
0
-
Saldo
17.463
17.592
18.013
421
N
Lasten
1.318
1.325
1.155
-170
V
Baten
0
0
-3
-3
V
Saldo
1.318
1.325
1.152
-173
V
Lasten
68.302
75.944
71.107
-4.837
V
Baten
-28.937
-35.163
-33.602
1.561
N
Saldo
39.365
40.781
37.505
-3.276
V
0
157
157
0
-
Onttrekkingen reserves
-136
-568
-473
95
N
Totaal mutaties reserves
-136
-411
-316
95
N
39.229
40.370
37.189
-3.181
V
Stortingen reserves
Resultaat
Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000 Onderwijshuisvesting We hebben hogere inkomsten van € 581.000 en hogere kosten van € 34.000. De hogere inkomsten worden met name veroorzaakt door de vrijval van de voorziening Buitenonderhoud scholen. We hebben hier geen kosten meer voor omdat het onderhoud nu wordt uitgevoerd door de scholen zelf (de eigenaren). Als eerste komt dit doordat we hogere inkomsten en uitgaven hebben van € 150.000 voor een subsidie die we hebben gehad in het kader van "Specifieke uitkering RVO ventilatie in scholen". We betalen deze subsidie door aan de PIUS school. Daarnaast hebben lagere kosten voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Het gaat om een bedrag van € 99.000. We stellen voor om dit over te hevelen naar 2022. Verder hebben we minder kosten voor incidentele aanpassingen aan scholen (€ 87.000) en lagere kosten voor vandalisme (€ 54.000).
54
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken We hebben € 770.000 aan lagere kosten en € 304.000 aan lagere inkomsten. Dit heeft een aantal oorzaken: -
De lagere kosten hebben voor € 300.000 betrekking op niet bestede NPO rijksgelden 2021 (Nationaal Programma Onderwijs). Dit zijn extra rijksmiddelen om opgelopen leerachterstanden in verband met COVID-19 weg te werken. De niet bestede gelden kunnen we doorschuiven naar 2022/2023. De lagere inkomsten zijn nagenoeg volledig toe te schrijven aan lagere NPO-rijksgelden. Door het niet uitgegeven bedrag schuiven we € 300.000 door naar 2022.
-
We hebben minder kosten (afgerond € 150.000) aan onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Dit komt voornamelijk omdat de kosten 2021 aan ONS welzijn voor Sociaal Medische Indicatie (SMI) voor kinderopvang hoger zijn uitgevallen. Deze kosten vormen een onderdeel van het Onderwijsachterstandenbeleid en worden daarmee verrekend.
-
We hebben € 131.000 lagere kosten subsidiëring van peuterspeelzalen. Ondanks dat we eerder bij de programmabegroting 2022-2025 de begroting met € 100.000 hebben verlaagd hebben we nog veel geld over. De lagere kosten komen doordat we ook in 2021 effecten hebben van COVID-19. We schatten in dat dit voor de Peuteropvang zo’n € 50.000 onderbesteding betreft. In 2021 hebben we voor het eerst gewerkt met de Peutermonitor en met het nieuwe subsidiebeleid voor Peuteropvang en VVE. Vóór 2021 hadden we geen volledig beeld van de te verwachten kosten en de uitzetting daarvan door de nieuwe subsidieregels. Nu, begin 2022 is dat duidelijk geworden en is daarmee ook de budgetruimte duidelijker. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan een versterkte inrichting van de Peuteropvang. Zo wordt concreet ingezet op structurele logopedische ondersteuning op de peuter- (en dag)opvang voor alle kinderen. Ook wordt er gewerkt aan passende inclusieve opvang waardoor kinderen met meer zorgbehoefte ook voldoende aandacht kunnen krijgen in de reguliere peuteropvang.
-
We hebben € 71.000 niet besteed rijksbudget COVID-19 voor de compensatie eigen bijdragen Kinderopvang en noodopvang. Vanuit 2020 hebben we € 50.000 overgeheveld naar 2021. Mede als gevolg daarvan hebben we in 2021 € 71.000 niet besteed. We verwachten geen kosten meer in dit kader voor de kinderopvang en kunnen dus vrijvallen. Er worden geen aanvragen meer verwacht.
-
De kosten van het Leerlingenvervoer vallen dit jaar € 65.000 lager uit. Het Leerlingenvervoer is opnieuw aanbesteed met ingang van het schooljaar 2021-2022. Per 1 augustus 2021 hebben we nieuwe vervoerders en ook de vorm van de financiering is gewijzigd van lumpsum naar beladen kilometer. Door leerlingenvakanties in oktober en december en eerdere schoolsluiting in december zijn de kosten lager uitgevallen. We zullen de kosten maandelijks blijven monitoren zodat we de financiële effecten van de nieuwe aanbesteding inzichtelijk hebben, daarvoor zijn we nu nog te kort onderweg met de nieuwe vervoerders. Daarnaast hebben ook de maatregelen voor COVID-19 effect op de omvang van de ritten.
Inkomensregelingen We hebben lagere kosten van € 3,7 miljoen en lagere inkomsten van € 1,8 miljoen. Per saldo geeft dit een voordeel van € 1,9 miljoen. Dit heeft een aantal verklaringen: -
We hebben lagere kosten bij de BUIG van € 145.000 op een budget van € 25.929.000 (0,6% afwijking). Voor 2021 was de prognose dat het bijstandsbestand zou groeien. De verwachte groei heeft door beperkte instroom niet plaatsgevonden.
-
Het resultaat op TOZO (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) komt uit op een positief resultaat van € 243.000. Voor de uitvoering van TOZO ontvangen we een vergoeding per genomen besluit. Doordat het gelukt is de TOZO regeling in eigen beheer uit te voeren houden we een deel van dit budget over. In het hoofdstuk Resultaatbestemming stellen we voor deze middelen in de reserve Participatiebevordering te storten voor de crisisaanpak in de komende jaren. De afwijking van inkomsten en uitgaven wordt voornamelijk veroorzaakt doordat we in 2021 vanuit het Rijk een voorschot van afgerond € 4,4 miljoen hebben ontvangen voor de financiering van de TOZO. Onze uitgaven aan TOZO zijn lager uitgevallen dan het voorschot dat we ontvangen hebben. We hebben € 2,0 miljoen niet besteed en moeten we terugbetalen aan het Rijk. Het Rijk heeft ons ruim bevoorschot. Gebleken is dat er toch nog bedrijvigheid in Oss is. Slechts de mensen die behoefte hadden aan TOZO, hebben zich gemeld.
55
-
We hebben lagere kosten bij Bijzondere bijstand van € 1.179.000. Dit resultaat heeft vooral betrekking op de middelen voor TONK (Tijdelijke ondersteuning voor noodzakelijke kosten). We hebben een bedrag van € 1.145.000 niet besteed. De regeling TONK is voor huishoudens die door de COVID-19 crisis de noodzakelijke kosten (zoals woonkosten) niet meer kunnen betalen. Deze regeling is gebaseerd op de bijzondere bijstand en is bedoeld om een terugval in inkomsten op te vangen. De middelen voor TONK zijn in twee tranches via het gemeentefonds beschikbaar gesteld, later in 2021. Gemeenten houden landelijk over op het budget. Dat geldt ook voor Oss. Bedoeling van de TONK is om te voorkomen dat er een nieuwe groep en/of grotere groep kwetsbare Ossenaren ontstaat met problematische schulden of andere uitdagingen. Daarom het voorstel om de crisismiddelen niet vrij te laten vallen en primair beschikbaar te houden voor de doelgroep om te kunnen meedoen, rondkomen of vooruitkomen. In het hoofdstuk Resultaatbestemming stellen we voor deze middelen in de reserve Participatiebevordering te storten.
-
Vanaf 2017 hadden we € 280.000 per jaar begroot voor stijgende uitvoeringskosten als gevolg van een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden. Dat had te maken met de instroom van vluchtelingen en omdat ons volume aan bijstandsuitkering meer steeg dan de landelijk gemiddelde ontwikkeling. De ontwikkeling van de afgelopen jaren laat zien dat het bijstandsbestand minder hard groeide dan we toen verwacht hadden. In 2021 was er zelfs een daling van het bijstandsbestand. Onze uitvoeringskosten zijn dus niet gestegen en hebben we dit bedrag niet uitgegeven. Vanaf 2022 zijn de middelen ingezet ter dekking van extra formatie binnen het sociaal domein.
Arbeidsparticipatie We hebben vanuit het Participatiebudget € 628.000 minder uitgegeven dan begroot. Dit heeft verschillende oorzaken, namelijk: -
Net als in 2020 hebben de maatregelen als gevolg van COVID-19 ook in 2021 een duidelijke invloed gehad op een deel van de mogelijkheden tot re-integratie. Dat heeft de besteding van het Participatiebudget beïnvloed. In (gedeeltelijke) lockdown zijn trainingen, groepssessies en intensieve trajecten, zoals de kweekvijvers, grotendeels stil komen te liggen. De uitgaven op deze onderdelen zijn daardoor lager uitgevallen. We hebben daarbij steeds gekeken wat wel verantwoord mogelijk was. Zo is het arbeidstrainingscentrum De Rotonde op vrijwillige en aangepaste basis open gebleven.
-
Om in te spelen op de COVID-19 maatregelen en een goede arbeidsmarkt is geïnvesteerd in de directe bemiddeling. Daarom is in 2021 de vaste formatie uitgebreid. We zetten meer eigen mensen in wat de dienstverlening goedkoper maakt.
-
Daarnaast werken we met strategische partners waarmee we in 2021 scherpe prijsafspraken hebben gemaakt.
-
We maken gebruik van de dienstverlening van het Regionaal Werkbedrijf zoals onder andere deskundigheidsbevordering van accountmanagers en voor communicatie.
-
Vanuit het Rijk hebben we voor 2021 behoorlijk wat extra middelen als gevolg van COVID-19. Een bedrag van € 460.000 was beschikbaar gesteld om de reguliere dienstverlening op peil kunnen houden als de instroom in de bijstand toeneemt en om de dienstverlening aan mensen te intensiveren die als gevolg van de crisis instromen in de bijstand. Voor 2021 was het de verwachting dat het bijstandsbestand zou groeien. Echter heeft de verwachte groei door beperkte instroom niet plaatsgevonden en daardoor hebben we nauwelijks extra uitgaven gehad binnen het Participatiebudget.
-
Tenslotte is in 2021 bekend geworden dat de BTW die we op de re-integratiekosten betalen voor een groot deel compensabel is. Dat betekent voor 2021 een voordeel van € 145.000.
Begeleide participatie We hebben een nadeel van € 421.000. Dit komt doordat we bij de decembercirculaire 2021 gemeentefonds bekend is gemaakt dat we € 439.687 COVID-19 compensatie krijgen. Dit is voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. De rijksgelden WSW betalen we altijd volledig door aan het Werkvoorzieningsschap. Omdat dit budget niet in de begroting 2021 is aangepast zien we hier nu een overschrijving. Bij de algemene uitkering op programma 11. Financieel solide zien we een voordeel hierdoor. Per saldo is het feitelijk dus budgettair neutraal.
56
Minimabeleid We hebben lagere kosten van € 170.000 voor ons minimabeleid Meedoen is belangrijk. In 2021 hebben we veel mensen bereikt, maar door COVID-19 minder dan voorgaande jaren. Zo zijn voorzieningen als zwembaden en wijkcentra tijdelijk gesloten geweest met als gevolg dat we minder zwemvouchers hebben uitgegeven en minder bijdragen hebben gegeven voor sociale en culturele activiteiten.
Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2021 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Rekening
Begroting
Rekening
2020
2020
2021
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
194
154
154
Totaal programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
194
154
154
57
Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur
58
1. Inleiding In het afgelopen jaar is nadrukkelijk gebleken hoe we de activiteiten op het gebied van sport, cultuur en ontmoeten waarderen, nodig hebben en missen als het aanbod niet beschikbaar is. Een groot gedeelte van het jaar zijn veel activiteiten niet of maar gedeeltelijk beschikbaar geweest. Sommige voornemens die we in 2019 hebben gemaakt zijn in 2020 naar de achtergrond gedrongen vanwege de COVID-19 crisis. Vanzelfsprekend is er veel aandacht is uitgegaan naar het zo goed mogelijk steunen en overeind houden van onze vele organisaties in dit domein. Hierbij werden we gesteund door de raad door de oproep 'om te doen wat nodig was'. Gelukkig hebben diverse ontwikkelingen wel hun voortgang gehad en zijn er stappen gezet naar een eigentijds en toegankelijk voorzieningenniveau, passend bij een gemeente van onze omvang en onze positie in de regio. Dat doen we vanuit de overtuiging dat we ook in deze tijden moeten blijven investeren in een vitaal en eigentijds voorzieningenpakket. 2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Er zijn voldoende mogelijkheden voor laagdrempelig ontmoeten op buurt- en wijkniveau in de gemeente Oss
-
Ons evenementenbeleid is actueel en sluit goed aan bij de verschillende behoeften
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In 2021 is een belangrijke mijlpaal gerealiseerd voor het laagdrempelig ontmoeten. Het nieuwe wijkcentrum De Haard in de Ruwaard is in 2021 geopend, waar het laagdrempelig ontmoeten integraal onderdeel uitmaakt van de exploitatie van het wijkcentrum. Daarnaast zijn we in 2021 met vijf andere gemeenschapshuizen aan de slag gegaan in een leertraject om meer verbinding met hun gemeenschap voor elkaar te krijgen. Dit leertraject wordt medio 2022 afgerond. Aan de hand van de opgedane inzichten en ervaringen komen we in 2022 met concrete voorstellen naar de raad over de wijze waarop de gemeenschapshuizen 'nieuwe stijl' het beste ondersteund kunnen worden. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Ontmoeten en sport in Neerloon-Overlangel-Keent (NOK): In overleg met de inwoners van NOK hebben we besloten om een accommodatie voor ontmoeten en sport op de locatie van korfbalvereniging TOG mogelijk te maken (voorkeursscenario). De initiatiefnemers hebben een beheerstichting opgericht die het plan verder uitwerkt en realiseert. De raad kan naar verwachting in 2022 een besluit nemen over het concrete uitvoeringsplan. Voor de realisering moet daarna een ruimtelijke procedure worden gevolgd. We blijven betrokken in het proces. Omwonenden ervaren overlast van de tijdelijke ontmoetingsruimte in Overlangel. In overleg met betrokkenen blijven we ons inzetten voor een passende oplossing, totdat de nieuwe ontmoetingsruimte in gebruik is genomen.
-
In Oss Noord-West is opnieuw onderzocht hoe we sport, ontmoeten, en onderwijs kunnen huisvesten in deze wijk. Voor Scouting Ussen wordt nieuwbouw gerealiseerd op de oorspronkelijke locatie. In maart 2021 is tijdelijke huisvesting gerealiseerd voor 2 jaar voor de scouting nabij de Lockaert. Verder is voor ontmoeten in december 2021 een plan aan de wijk en het college gepresenteerd. Dit plan zal in 2022 ook aan de raad worden voorgelegd. Het voorstel is om in een nieuw complex van BrabantWonen op de begane grond een MFA voor ontmoeten te realiseren.
-
Volgens het raadsbesluit van september 2019 hebben we de verbouwing van het raadhuis Ravenstein voorbereid. Het gebouw is volgens de opdracht gerenoveerd en verbouwd in 2021 en is opgeleverd eind december 2021. Eind januari 2022 hebben de gebruikers TIR, Gilde, Heemkundekring en Restaurant Donato’s de deuren opengesteld voor publiek.
59
-
Ter correctie van een constructiefout moest de entree van de Koppellinck in Geffen worden aangepast. Na de aanbesteding is de verbouwing eind september gestart en wordt in februari 2022 opgeleverd.
-
In 2020 hebben de Koppellinck en het Oude Klooster opnieuw de samenwerking geactualiseerd. Vanwege COVID-19 is verdere uitwerking vertraagd. Met de start van een pilot vanuit “Thuis in de Buurt” is in Geffen een traject gestart met de Koppellinck & Geffen Zorgt. Zij zijn hiervoor de kartrekkers. Het Oude Klooster is als stakeholder betrokken, maar zij hebben mede vanwege het wegvallen van de voorzitter en ziekte van een bestuurslid niet actief deelgenomen. In het najaar heeft weer een eerste gezamenlijke overleg plaatsgevonden. Het Oude Klooster gaat in 2022 deelnemen aan de opdracht vanuit thuis in de buurt.
-
Vanuit het dorp Macharen was urgentie aangegeven om sneller aan de slag te gaan met het project Ontmoeten in Macharen. Er is in januari 2021 een traject gestart waarbij de vraag en behoefte breed is opgehaald aan ontmoetingsactiviteiten. Er zijn 3 werkgroepen gevormd die dit hebben uitgewerkt in een activiteitenprogramma. Met het bestuur van het gemeenschapshuis de Bongerd en de werkgroepen is een bedrijfsplan uitgewerkt, waaronder een exploitatieplan. Daarbij is een organisatie en samenwerking uitgewerkt, die geresulteerd heeft in een samenwerkingsovereenkomst. Dit plan maakt onderdeel uit van een gebiedsgerichte ontwikkeling in Macharen waarbij diverse ontwikkelingen samenkomen; wonen, sport, onderwijs en ontmoeten. Dit wordt verder uitgewerkt en in 2022 voorgelegd aan de raad.
-
Stichtingsbestuur Onder d’n Plag heeft een businessplan uitgewerkt om meer maatschappelijke activiteiten mogelijk te maken door het gebouw aan te passen. We ondersteunden het initiatief met een geldlening, de uitvoering gebeurde in zelfwerkzaamheid.
-
Voor het Slotje in Herpen werken we aan een renovatieplan, waarbij het gebouw toegankelijker wordt en meer aan de eisen van deze tijd voldoet. Gekozen is in 2021 om het plan uit te werken met een bouwteam en een adviesraad. Het ontwerpproces heeft echter langer geduurd dan voorzien. Deels onder invloed van COVID-19, maar ook omdat het niet eenvoudig bleek om op één lijn te komen binnen het beschikbare budget. We verwachten wel dat we daaruit komen en dat we in het eerste kwartaal van 2022 een voorstel hiervoor aan de raad kunnen voorleggen.
-
Voor de nieuwbouw van Vidi Reo in Ravenstein zijn in 2021 alle noodzakelijke bodemonderzoeken uitgevoerd en is een visie voor het Hoornwerk en de Beneden Bleek opgesteld. Beide zaken waren nodig om de kosten te kunnen ramen van de inrichting van de openbare ruimte en de aanleg van infrastructuur als elektra, riool en wegen. Daarnaast is een schetsontwerp gemaakt van het nieuwe Vidi Reo. Uit het archeologisch onderzoek is gebleken dat aanvullend onderzoek nodig is. Dit kan pas worden uitgevoerd in maart 2022. Daarom zal in het eerste kwartaal van 2022 een overleg worden georganiseerd met de brede werkgroep Ontmoeten Ravenstein, waarin ook de Dorpsraad zitting heeft. Doel van het overleg is afstemmen of Ravenstein bereid is te wachten op de uitkomsten van dit onderzoek of dat geadviseerd wordt naast het Hoornwerk naar alternatieve locaties uit te kijken.
-
Het nieuwe gemeenschapshuis De Haard in de Ruwaard is in het najaar van 2021 opgeleverd en geopend.
-
Het gebouw van scouting Titus Brandsma is verouderd. De scouting wenst hun gebouw te renoveren. Eind 2021 zijn we begonnen met de interne voorbereidingen om dit project in 2022 verder ter hand te kunnen nemen. Dat gaan we doen in samenhang met de bredere vraag naar ontmoetingsruimte in Oss Zuid.
-
De visie "Thuis in de Buurt" is in september 2020 vastgesteld door de raad. In de Programmabegroting 2022-2025 zijn hiervoor middelen ter beschikking gesteld door de raad. In 2021 zijn we met vijf gemeenschapshuizen een leertraject gestart over de vraag hoe de activiteiten in en van het gemeenschapshuis goed aan kunnen sluiten bij de behoeften van de buurt/wijk/dorp. Dit traject wordt medio 2022 afgerond. Ondertussen hebben we gesprekken gevoerd met de andere gemeenschapshuizen hoe zij hierop kunnen aanhaken.
60
2.2 Sport Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Sporten en bewegen zijn aantrekkelijk om te doen Er zijn geen (financiële) drempels om aan sporten en bewegen te doen Inwoners zijn zich bewust hoe sporten en bewegen bijdraagt aan hun welbevinden en welzijn
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We werken met de sportverenigingen in Oss aan de verdere uitwerking van het Osse Sportakkoord en het daarin opgenomen concept van de Vitale Sportvereniging. De COVID-19 beperkende maatregelen gedurende 2021 hebben veel aandacht gevergd om het sporten zoveel als mogelijk door te kunnen laten gaan. Veel inwoners zijn minder gaan sporten en bewegen in deze tijd. We hebben in 2021 via het SEC in een aantal rondes gesprekken gevoerd met veel sportverenigingen hoe we verder invulling kunnen geven aan het Osse Sportakkoord en wat verenigingen daarvoor nodig hebben. We koppelen dit in 2022 terug met de raad, inclusief concrete voorstellen hiervoor. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
De fiscaal juridische entiteit van de Golfbad Exploitatie BV als winst beogende instelling met een Btw-plicht is bevestigd door de belastingdienst. Per 1 januari 2022 zal de relatie tussen de gemeente en de Golfbad Exploitatie BV niet langer gebaseerd zijn op een budgetovereenkomst (subsidie) maar op een zakelijke overeenkomst (afrekenen prestaties). De aanbestedingsprocedure voor de bouw van het nieuwe zwembad is nog niet doorlopen. Er is extra tijd nodig geweest om met de gebruikers (zwemsportverenigingen) en de exploitant de configuratie te bepalen. Er is zorgvuldig gekeken naar de beste bouworganisatievorm door middel van een marktconsultatie. Ook de ruimtelijke inpassing aan de Osseweg heeft meer tijd gevraagd doordat er geen duidelijkheid is gekomen over andere initiatieven (o.a. ICVL) die een plek zouden krijgen op het perceel. De gemeenteraad is op de hoogte gebracht van de vorderingen in het project via een drietal raadsinformatiebrieven. Ten behoeve van de start van de voorbereidings- en ontwerpfase is een voorbereidingskrediet aangevraagd bij de gemeenteraad (januari 2022).
-
De nieuwe gymzaal in Herpen is in september 2021 in gebruik genomen, samen met de nieuwe basisschool ’t Schrijverke (project Wijland). De plannen voor de vervanging van gymzaal Krakenburg hebben we verder uitgewerkt binnen het herhuisvestingsproject van de Nicolaasschool (Oss). Door een brand kon gymzaal Krakenburg na de zomervakantie niet worden gebruikt. Voor de gebruikers hebben we alternatieve accommodaties geregeld. De plannen voor de vervanging van gymzaal Grindlaan hebben we verder uitgewerkt binnen het herhuisvestingsproject van de basisscholen Korenaer en J.J. Kennedy (Oss).
-
Deze voorgenomen acties van het renoveren van gymzalen volgen de ontwikkelingen bij onderwijshuisvesting. Dat geldt ook voor de renovatie van de binnenzijde van gymzaal Staringstraat. Na het gereedkomen van het IHP kunnen we daarmee aan de slag.
-
Er is een burgerinitiatief van voetbalvereniging Herpinia en tennisvereniging VIP (Herpen) voor mogelijke fusie en clustering op sportpark Wilgendaal. De verenigingen zijn zelf gestart met de planvoorbereiding en hebben met andere maatschappelijke partijen een samenwerkingsvisie gepresenteerd. We hebben in 2021 met elkaar verder gewerkt aan verdere concretisering van deze samenwerking. We streven er naar dat we hierover in het eerste kwartaal van 2022 een intentieovereenkomst hierover met elkaar kunnen sluiten. De mogelijke investering in een passende sportaccommodatie wegen we te zijner tijd integraal af in de Programmabegroting.
-
We maakten met het Osse Sportakkoord de verbinding met het Preventieakkoord. We stelden het programma ‘De meest actieve wijk’ op samen met Sport Expertise Centrum (SEC), GGD en Brabant Wonen. Deze aanpak werd positief beoordeeld door het ministerie van VWS. In 2022 gaan we aan de slag met de uitvoering.
61
-
Het Beleidskader Vitale Sportvereniging is vastgesteld door de gemeenteraad op 8 juli 2021. Een vervolg is gegeven in een vijftal werksessies voor sportverenigingen in samenwerking met het Sport Expertise Centrum (SEC). Het doel was het beleidskader en de handreiking nader toe te lichten, de mogelijkheden te verkennen en samenwerking onderling te bevorderen. De werksessies zullen elk half jaar worden herhaald. De volgende staan gepland in maart 2022. Een belangrijke toevoeging (addendum) aan het beleidskader wordt de handreiking Veilige Sportvereniging. Hier zal de (nieuwe) commissie Sociaal Bestuurlijk in eerste instantie opiniërend over spreken voor de zomer van 2022.
-
Een van de ambities van het sportakkoord is Vaardig in Bewegen. We willen dat kinderen vaker buiten bewegen. Met het programma Buiten Spelen = Buiten Bewegen gaan kinderen na schooltijd onder begeleiding van een professional meer sporten en bewegen. Dit is vanwege de COVID-19 maatregelen beperkt in uitvoering genomen in 2021.
-
Er is een initiatief van atletiekvereniging AVOss’78 om het clubhuis met kleedaccommodatie uit te breiden. De gemeente is gevraagd hieraan financieel bij te dragen. Vooralsnog zijn door AV-Oss hierin geen verdere initiatieven genomen.
-
De aanleg van een extra kunstgrasveld bij voetbalvereniging Margriet is vertraagd door een te doorlopen ruimtelijke procedure. We verwachten dat we het kunstgrasveld in 2022 kunnen aanleggen. Binnen de gebiedsontwikkeling voor het nieuwe Golfbad aan de Osseweg, willen ook de mogelijkheden van een extra veld voor Berghem Sport verkennen.
-
We lieten een onderzoek uitvoeren naar de toekomst van sporthal de Hoge Graaf in Ravenstein. De besluitvorming hierover verwachten we in 2022.
-
We reikten bijna 20 stimuleringsbudgetten uit in het kader van het Osse Sportakkoord aan initiatieven die ondanks of juist dankzij COVID-19 kansen zagen om bij te dragen aan de ambities van het Osse Sportakkoord.
-
We organiseerden samen met het SEC de ‘Uniek Sporten-sportdag’ op sportpark De Rusheuvel om juist de mensen die een beperking ervaren om te sporten en bewegen, te activeren.
-
We stelden de nieuwe uitvoeringskaders voor het Sport Expertise Centrum vast. Met de uitvoeringskaders 2021-2025 geven we aan welke aandachtpunten en kaders er voor het SEC zijn als uitvoeringsorganisatie van ons sportbeleid. We werken met het SEC en alle andere partners aan de ambities van het Osse Sportakkoord en de borging daarvan in de toekomst.
2.3 Cultuur Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en laagdrempelig om aan deel te nemen of om er van te genieten Ons subsidiebeleid is rechtvaardig en sluit goed aan op het bereiken van de gemeentelijke doelstellingen
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het culturele veld is het grootste gedeelte van 2021 gebukt gegaan onder de beperkende maatregelen als gevolg van COVID-19. Veel activiteiten gingen niet door of maar in beperkte vorm. De activiteiten die wel doorgingen werden hadden last van drempelverhogende maatregelen (QR-code, beperkte capaciteit, aangepaste vorm). Ondanks alle beperkingen heeft het culturele veld er alles aan gedaan om in contact te blijven met inwoners. Er zijn veel activiteiten ondernomen voor kwetsbare mensen. Wat hebben we hiervoor gedaan?
In 2021 is een nieuwe exploitant aangetreden voor de brasserie in het pand Groene Engel. Daarmee beogen we een kwalitatieve impuls te geven aan de samenwerking tussen het cultuurpodium en de horeca. Die samenwerking verloopt naar tevredenheid, maar de horeca heeft door de COVID-19 beperkende maatregelen een lastige start. Verder hebben we het voornemen om het pand Kruisstraat 15 (cultuurpodium, horeca en andere gebruikers) te verkopen aan een groep betrokken Osse investeerders. De voorwaarden hiervoor werken we momenteel uit en aan de hand daarvan leggen we een concept koopovereenkomst in het eerste kwartaal van 2022 voor aan de raad.
62
We stelden het positioneringsonderzoek van theater De Lievekamp vast. Vervolgens zijn we gestart met een haalbaarheidsonderzoek Gebiedsontwikkeling Raadhuislaan Zuid. Samen met theater De Lievekamp en de eigenaar van Raadhuislaan 4 zijn we een haalbaarheidsonderzoek gestart voor de totale gebiedsontwikkeling aan de Raadhuislaan Zuid. Hierbij hebben we, naast een ambitie op cultuur, wonen, werken en zorg, een hoge duurzaamheidsambitie.
Het vorige evenementenbeleid was inmiddels vijf jaar oud en is daarom dit jaar geactualiseerd (inclusief bijbehorende locatieprofielen).
We zijn in 2021 na de commissie van december 2020 (waarin het rapport van de kwartiermaker besproken werd) terug gegaan naar de basis van het toekomstige Warenhuis; De Bibliotheek, Het Stadsarchief Oss en Centrum Management Oss. Samen met het TBL is er een strategisch overleg ingericht en zijn alle onderwerpen uit de commissievergadering en het rapport opgepakt. Daarnaast zijn de eerste gesprekken gevoerd over de praktische invulling van de binnenkant van het pand van het Warenhuis.
We stelden de cultuurnota Cultuur Verbindt OnSS vast. De cultuurnota richt zich op twee pijlers; het behoud van de culturele infrastructuur en op Cultuur Verbindt. De eerste moet zorgen voor een goede infrastructuur die het mogelijk moet blijven maken om alle facetten van cultuur aan te bieden aan onze inwoners. De tweede pijler zet in op het versterken van cultuureducatie in het onderwijs en op cultuurparticipatie waarbij we de cultuurdeelname van inwoners willen vergroten.
Museum Jan Cunen en het Stadsarchief Oss zorgen naast het beheer van de gemeentelijke collectie ook voor de ontsluiting ervan. De afspraken over collectiebeheer hebben we herijkt, omdat beide organisaties tegen met name financiële problemen aanliepen. De herijking heeft een beleidsmatige connectie met de Erfgoedvisie die in december 2021 is vastgesteld.
Voor Muzelinck hebben we een nieuw koersdocument vastgesteld. Hierin onderbouwt Muzelinck haar nieuwe rol verder als vraaggericht kennis- en expertisecentrum op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie. Voor de nieuwe fase van implementatie waarin ook de huisvesting een rol gaat spelen, is een nieuwe directeur aangesteld die per 1 december 2021 is gestart.
We stelden een cultuurfonds in voor professionele makers. Dit fonds is bedoeld om ook professionele makers die zwaar getroffen worden door de COVID-19 crisis te ondersteunen. De regeling zal ingediend worden bij de provincie Noord-Brabant om gebruik te maken van cofinanciering.
De derde 4-jarig periode van Cultuureducatie met Kwaliteit is gestart in 2021. Muzelinck is onderdeel van de Brabant Stad samenwerking in dit programma waarvan Kunstloc de penvoerder is namens Oss, ’sHertogenbosch, Helmond, Breda, Tilburg en de provincie Noord-Brabant. Om lokaal de samenwerkingen vorm te geven met OKVO, kunstenaars, culturele organisaties en het onderwijs (PO en VO) is een stuurgroep opgezet. Deze stuurgroep zal in 2022 van start gaan om de cultuur educatieve vraag en het aanbod optimaal op elkaar af te stemmen.
Het cultuurfonds Amateurkunst heeft door COVID-19 een wat moeizame start sinds eind 2020 en nog steeds kan er veel niet doorgaan. In 2021 hebben er vier ronden plaatsgevonden en zijn er 7 projecten gehonoreerd. De aanvragen zijn heel gevarieerd en divers in discipline, idee en uitvoering.
Waar mogelijk hebben we evenementen door laten gaan, meestal in aangepaste vorm vanwege de maatregelen rondom COVID-19. Zo heeft de Osse kermis voor de tweede keer op rij in aangepaste vorm toch doorgang kunnen vinden, evenals diverse (vervangende) dorpskermissen.
63
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We volgen bij het verduurzamen van onze maatschappelijke vastgoedportefeuille het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. Als gemeente Oss zijn we een van de koplopers in de verduurzaming. We hebben echter ook moeten constateren dat koploper zij, betekent dat we leergeld betalen. De technieken waarmee we gebouwen verduurzamen zijn nog volop in ontwikkeling en er wordt nog volop geëxperimenteerd. Daar komt nog bij dat een maatschappelijk vastgoedportefeuille niet geschikt is voor één oplossing voor alle gebouwen. In 2021 is daarom gewerkt aan volgende stappen om te komen tot een routekaart (plan van aanpak) tot 2050 voor de hele portefeuille. We willen in Oss verduurzamen op basis van reëel energieverbruik en hebben daarom in 2021 van de kernportefeuille het reële energiegebruik in kaart gebracht vanaf 2017. Daarnaast zijn we de gebouwen, die al verduurzaamd zijn, aan het monitoren, zoals de MFA Lith. We kijken daarbij naar het besluitvormingsproces, de communicatie vooraf, hoe gebruikers betrokken zijn en hoe we de vraag in de markt hebben gezet. Daarnaast hebben we een pilot gestart om gebouwen te laten verduurzamen door een marktpartij.
De uitkomsten van de hierboven genoemde stappen zullen worden gedeeld met de gemeenteraad in 2022 en de geleerde lessen worden meegenomen in de verdere uitwerking van de routekaart tot 2050. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2018
2019
2020
2021
Streefwaarde
Tevredenheid inwoners over
Waarstaatjegemeent
voorzieningen
e.nl
76%
74%
73%
24%
21%
22%
65%
55%
63%
GGD Brabantscan.nl
46%
60%
GGD Brabantscan.nl
18%
12%
Inzet burgers voor leefbaarheid in Waarstaatjegemeent de buurt
e.nl
Actief in verenigingsleven
Waarstaatjegemeent e.nl
Volwassenen die voldoen aan norm gezond bewegen Mensen met ernstig overgewicht
3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Niet-sporters
48,3%
51,8%
2020
64
4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Sportaccommodaties
Musea
Sociaal-cultureel werk
Kermissen
Sportbeleid en
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2021 na
2021
primitief
wijziging
Verschil Voordeel/ Nadeel
Lasten
5.190
5.124
4.900
-223
V
Baten
-1.529
-1.357
-1.739
-382
V
Saldo
3.661
3.767
3.162
-605
V
Lasten
95
97
99
2
N
Baten
-80
-80
20
100
N
Saldo
15
18
120
102
N
Lasten
3.019
3.408
3.044
-363
V
Baten
-608
-281
-326
-45
V
Saldo
2.411
3.127
2.718
-409
V
Lasten
131
76
69
-6
V
Baten
-199
0
-4
-4
V
Saldo
-68
76
65
-11
V
Lasten
3.115
3.976
3.944
-32
V
Baten
-276
-851
-1.073
-222
V
Saldo
2.839
3.125
2.871
-254
V
activeringsregelingen
Overige voorzieningen
Lasten
77
77
91
13
N
Baten
-37
-37
-74
-37
V
Saldo
41
41
17
-24
V
Lasten
2.300
2.300
2.300
0
-
Baten
0
0
0
0
-
Saldo
2.300
2.300
2.300
0
-
Lasten
4.255
5.667
4.616
-1.051
V
Baten
-10
-10
-14
-3
V
Saldo
4.245
5.657
4.603
-1.054
V
Lasten
18.181
20.724
19.064
-1.660
V
Baten
-2.739
-2.616
-3.210
-594
V
Saldo
15.443
18.109
15.854
-2.254
V
Stortingen reserves
3.232
4.132
4.120
-12
V
Onttrekkingen reserves
-461
-1.544
-1.083
460
N
Totaal mutaties reserves
2.771
2.588
3.037
448
N
Resultaat
18.214
20.697
18.891
-1.806
V
Media
Kunst en cultuur
Totaal programma
Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000 Sportaccommodaties We hebben lagere kosten van € 223.000 en hogere inkomsten van € 382.000. Dit heeft een aantal oorzaken. Allereerst komt dit doordat we lagere kosten hebben voor planmatig onderhoud op sporthallen en zalen en sportterreinen. Daarnaast hebben we hogere inkomsten doordat we voor 2019 en 2020 positieve afrekeningen hebben gehad voor btw bij sport, in totaal € 226.000. We verwachten ook hogere inkomsten voor 2021 van afgerond € 100.000.
65
Musea We hebben lagere opbrengsten voor het Museum Jan Cunen van afgerond € 100.000. Dit komt doordat we de huur voor 2021 hebben kwijtgescholden in verband met COVID-19. Sociaal-cultureel werk We hebben lagere kosten van € 363.000 en hogere inkomsten van € 45.000. Per saldo geeft dit een voordeel van € 409.000. Dit heeft een aantal oorzaken: -
We hebben als gemeente de buurt- en wijkcentra ondersteund met middelen voor aandachtsexploitaties en COVID-19. Maar we hebben niet alles besteed. We hebben een voordeel van € 38.000. Daarnaast hebben we in totaal € 48.000 minder aan onderhoudskosten besteed voor de accommodaties dan begroot. Voor accommodatie De Meteoor hebben we € 42.000 aan lagere kosten.
-
De energielasten bij accommodatie De Groene Engel vallen € 42.000 lager uit doordat de energielasten € 16.000 lager waren dan begroot en een bijdrage energiekosten van € 26.000 is ontvangen.
-
Daarnaast hebben we een voordeel van € 63.000 door het vervallen van de subsidie aan de Iemhof. Dit omdat de Iemhof is gesloopt en er een nieuw Wijkcentrum De Haard is gerealiseerd. Met het nieuwe wijkcentrum is geen jaarlijkse subsidie afgesproken. Echter het bedrijfsplan van het wijkcentrum De Haard, waarbij laagdrempelig ontmoeten nadrukkelijk onderdeel van uitmaakt, geeft in de eerste drie jaren aanloopverliezen. Begin 2022 is een verzoek van het wijkcentrum bij de gemeente Oss binnengekomen voor een overbruggingskrediet. Op grond daarvan is het voorstel om het bedrag van € 63.000 over te hevelen.
-
Voor de Groene Engel en voor Raadhuis Ravenstein is € 120.000 respectievelijk € 60.000 minder huur ontvangen/kwijtgescholden.
-
We hadden € 300.000 begroot voor het kwijtschelden van huur van de accommodaties en € 91.000 kwijt te schelden huren vanuit 2020. De werkelijk niet ontvangen en kwijtgescholden huren en andere opbrengsten bedragen per saldo € 132.000. We hebben een voorstel voor resultaatbestemming gedaan ter grootte van € 188.000 om de MFA’s op basis van werkelijke jaarcijfers te kunnen ondersteunen en maatwerk te leveren waar nodig.
Sportbeleid en activeringsregelingen We hebben € 222.000 aan hogere inkomsten, de afwijking op de lasten is beperkt. De hogere inkomsten zijn te verklaren door COVID-19 compensatie voor het Golfbad (€ 343.000). In september 2021 is een nieuwe aanvraag ingediend voor COVID-19 compensatie voor het Golfbad Oss over het eerste en tweede kwartaal van 2021. Het ministerie heeft deze eind 2021 toegekend. Hiermee hadden we in de begroting nog geen rekening gehouden. We hebben dit doorbetaald aan het Golfbad. Daarnaast hebben we lagere kosten voor de voorbereidingen van een nieuw zwembad (€ 208.000). We stellen voor om dit over te hevelen naar 2022 (zie het hoofdstuk Resultaatbestemming). Kunst en cultuur We hebben een voordeel door lagere kosten van € 1.051.000. Dit komt met name omdat we de COVID-19 compensatie 2021 van het Rijk later verwerken. We hebben een systematiek waarbij we achteraf op basis van de jaarcijfers COVID-19 ondersteuning bieden. Dit maakt dat we het overgrote deel van de rijkscompensatie nog niet hebben uitbetaald. Voor 2021 moet de compensatie aan de professionele instellingen nog geschieden op basis van de jaarstukken 2021. Deze worden rond april 2022 verwacht. Het is moeilijk in te schatten wat de COVID-19 schade 2021 bij de instellingen zal zijn. Daarom is het voorstel om de niet bestede gelden over te hevelen naar 2022.
66
Onttrekkingen reserves We hebben lagere onttrekkingen uit reserves van in totaal € 460.000. Als eerste komt dit doordat we minder hebben onttrokken uit de reserve IVB voor aandachts-exploitaties en projectleiding. De projecten IVB zijn met enige vertraging gestart waardoor de projectkosten later vallen dan verwacht. In totaal hebben we hierdoor € 316.000 minder onttrokken. Daarnaast hebben we € 150.0000 minder onttrokken uit de algemene reserve (€ 150.000). Dit komt omdat de onderzoekskosten voor een nieuw zwembad slechts voor een deel zijn gebruikt in 2021. Hierdoor heeft de beschikking uit de algemene reserve, als dekking van de onderzoekskosten, niet plaatsgevonden.
Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2021 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Rekening
Begroting
2020
2021
2021
Kunst en cultuur
2.723
2.832
2.759
Media
2.249
2.300
2.300
Sociaal-cultureel werk
Rekening
202
195
130
Sportbeleid en activering
2.622
2.901
2.874
Totaal programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur
7.797
8.228
8.063
67
Programma 4. Dynamisch stadscentrum
68
1. Inleiding Onze gemeente heeft een bruisend centrum nodig. Een centrum voor inwoners uit de eigen gemeente en bezoekers uit de regio. Dit aantrekkelijke centrum bestaat uit een mix van winkels, horeca, wonen, dienstverlening, cultuur, werken en andere functies die publiek aantrekken. Door deze mix versterken we de ontmoetingsfunctie van het centrum voor onze inwoners. Dat willen we bereiken door in te zetten op een ruimtelijk compact(er) centrum, met een meer gevarieerd aanbod, naast winkels en horeca ook cultuur en wonen, in een eigen authentieke sfeer. We zetten ons in voor de nieuwe ontwikkeling van het Walkwartier. Daarnaast hebben we oog voor vergroening om het hart als verblijfsgebied aantrekkelijker te maken. Een levendig en verrassend centrum vraagt blijvende aandacht en inspanningen van alle partijen; vastgoedeigenaren, ondernemers, bezoekers, bewoners en de gemeente. We hebben grote waardering voor bewoners, ondernemers en pandeigenaren die hieraan een belangrijke bijdrage leveren. De visie op het centrum van Oss staat in de Koers Stadshart Oss. Het dynamische stadscentrum is veel groter dan het ‘stadshart’ zoals in de Koers Stadshart beschreven. In de ring rond het stadshart vindt in de komende jaren een transformatie plaats; aan de Raadhuislaan, rondom het station, het golfbad en op het bedrijventerrein Euterpelaan.
We stimuleren private partijen om deze gebieden met ons te ontwikkelen tot een aantrekkelijk, duurzaam en groen stedelijk woon- en werkmilieu. 2. Programma-onderdelen 2.1 Realisatie Wal Kwartier met het UIThuis Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
We willen een aantrekkelijk centrum met veel verschillende functies en activiteiten, de cultuur en ontmoetingsfunctie van het Warenhuis is hiervan een voorbeeld
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Voor iedereen die het centrum bezoekt, wordt duidelijk dat het Walkwartier eraan komt. De plek van de oude V&D is nu een grote zandvlakte, afgescheiden door de ‘perimeter’. Nadat het bestemmingsplan onherroepelijk werd, hebben we de bestaande gebouwen gesloopt. Met Van Wanrooij Ontwikkeling spreken wij over de mogelijkheid om de Carmelietenstraat open te houden voor (éénrichtings)verkeer (in onze Samenwerkingsovereenkomst is de afsluiting van deze straat opgenomen). Wij komen met een apart raadsvoorstel hierover in 2022. Van Wanrooij Ontwikkeling heeft in 2021 de omgevingsvergunning aangevraagd; wanneer deze vergunning onherroepelijk is, leveren wij de grond en starten zij met de bouw van het Walkwartier. Het strategisch overleg Warenhuis is in 2021 opgestart (aanbeveling Kwartiermaker) door de beoogde huurders van het Warenhuis. Zij komen samen met voorstellen over de exploitatie, beheer- & organisatievorm en de programmering. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
De gemeenteraad stelde in 2021 het bestemmingsplan Walkwartier vast.
-
Het bouwperceel voor het Walkwartier is bouwrijp; we hebben de gebouwen laten slopen en hebben archeologisch- en bodemonderzoek laten verrichten.
-
De elektriciteitsvoorzieningen in de omgeving van het Walkwartier zijn vervangen en opgeschaald.
-
We zijn gestart met actieve communicatie over het Walkwartier en de bouwperiode. Dit onder meer via de website Walkwartier.nl, een digitale talkshow en via de omgevingsmanager die we hebben aangesteld.
-
Wij hebben samen met Het Hooghuis / Stichting Carmel een conceptplan opgesteld om het huidige TBLsportterrein om te vormen tot een deels openbaar sportpark. In onze programmabegroting 2022-2025 hebben we hiervoor middelen opgenomen en ook Het Hooghuis kan middelen inbrengen.
69
2.2 'De huiskamer van Oss': Ontmoeting, beleving en compacte stad Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Het stadshart is nog aantrekkelijker om te bezoeken door de inwoners uit de gemeente Oss en de directe omgeving
-
Er zijn meer nieuwe en vernieuwende functies gevestigd in het stadshart, in aanvulling op de bestaande detailhandel en horeca
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het afgelopen jaar was COVID-19 opnieuw spelbreker in het stadshart. Er waren vele beperkingen voor het ontmoeten en beleven en de horeca en retail werd gesloten op momenten die zo belangrijk zijn voor de omzet. Toch is er doorgewerkt aan de doelstellingen. De meerjarige consistente aanpak en samenwerking, vele jaren terug ingezet met de Koers stadshart, werpt nu vruchten af als het gaat om het tegengaan van leegstand. De stimuleringsregeling Wonen in het centrum heeft daar onder meer aan bijgedragen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Met Volop Oss hebben we sinds de start in 2019 15 initiatieven kunnen realiseren. Begin dit jaar zijn nog steeds drie initiatieven actief. Momenteel zijn er minder leegstaande panden. Dat betekent dat niet ieder verzoek een match met een pandeigenaar oplevert.
-
De vergroening in het centrum van Terwaenen is klaar, overeenkomstig het ontwerp. Uiteindelijk konden twee van de drie te verwijderen bomen blijven staan. Voor de Heuvel zijn de vergroeningselementen besteld. Deze worden begin maart 2022 geplaatst. En dan is ook de vergroening van de Heuvel gereed.
-
Er zijn in het afgelopen jaar zes toezeggingen gedaan voor een bijdrage vanuit de stimuleringsregeling Wonen in het centrum. Daarnaast hebben nog een aantal pandeigenaren een plan in voorbereiding.
-
Er zijn in het afgelopen jaar twee toezeggingen gedaan voor een financiële bijdrage aan de verbetering van de gevel.
-
De middelen van de Taskforce centrum hebben we besteed aan een bijdrage in de kosten van de evenementen coördinator, aan planten rondom de tijdelijke terrassen op de Heuvel en aan de vervanging van de sfeerverlichting in het centrum.
-
Naar aanleiding van de ingrijpende COVID-19 maatregelen hebben we in het afgelopen jaar geen reclamebelasting en precario in het centrum geïnd. Ook zijn parkeergelden een deel van het jaar niet geheven in het centrum.
2.3 Transitieopgave en leegstand Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Er is minder leegstand in het stadscentrum van Oss
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Net zoals in veel andere middelgrote stadscentra, is ook in Oss de leegstand de afgelopen (COVID-19)jaren terug gelopen. We zijn koploper in Nederland op het gebied van terugdringen leegstand. De gezamenlijke inspanningen van gemeente, CMO en vastgoedeigenaren werpt nu zijn vruchten af. Gezien de relatief lage leegstand, hebben we voorlopig afgezien om een transitiecoach & ‘subsidieregeling verplaatsingen’ in te stellen. In het stadshart Oss zijn de panden veelal in het bezit van lokale eigenaren. Zij tonen nauwe betrokkenheid bij ons centrum en denken mee over wat er nodig is (rapport ‘Stadshart Oss 2025’). Sommige eigenaren zijn ook gaan nadenken over een herontwikkeling van hun panden. Ontwikkelingen komen zo steeds meer vanuit de pandeigenaren, zonder dat wij daar als gemeente leidend in zijn. Dit laat onverlet dat wij graag met ondernemers meedenken, mocht daar behoefte aan zijn.
70
Wat hebben we hiervoor gedaan? -
We hebben het rapport ‘Stadshart Oss 2025’ opgesteld, samen met vastgoedeigenaren en ondernemers in het centrum. De aanbevelingen hebben we besproken in de Opiniecommissie, waaronder de omvang van het compacte centrum met de onderdelen ‘pit’ en ‘schil’.
-
We hebben een subsidieregeling stimulering verplaatsingen voorbereid, inclusief een uitvraag voor een transitiecoach. Gezien de huidige lage leegstandcijfers, zien we er voorlopig van af om deze regeling vast te stellen.
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Dit programma levert een bijdrage aan meerdere doelen uit de Duurzaamheidscirkel: -
Arbeid: door te streven naar behoud en zelfstandig ondernemerschap mogelijk maken leveren we een bijdrage aan meerdere indicatoren, zoals besteedbaar inkomen, armoede en jeugdwerkloosheid.
-
Maatschappelijke participatie en wonen: we gaan in het stadscentrum een diversiteit aan functies creëren. We versterken de woonfunctie in het Wal Kwartier, voegen cultuur toe en geven ruimte aan starters en tijdelijke functies. We stimuleren, wanneer het kan, evenementen in het centrum en de kernen, deze worden veelal georganiseerd door lokale verenigingen.
-
Natuur en Landschap: We vergroenen het centrum om de effecten van hittestress tegen te gaan.
De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, duurzame steden en gemeenschappen en leven op het land. Door in te zetten op het compact maken van het stadshart, functiemenging, meer bezoekersbeleving, stimuleren lokaal en duurzaam, in samenwerking met belanghebbenden in de binnenstad. Zo bouwen we samen aan een duurzaam stadshart. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2016
2017
2018
2019
2020 September 2021
Aantal VKP
Locatus
311
311
302
287
286
274
Omvang WVO in
Locatus
42.694
44.664
42.898
42.557
42.724
38.178 m²
m²
m²
m²
m²
m²
Locatus
11,3%
15,8%
16,9%
15,3%
15,4%
Locatus
23,1%
18,8%
21,3%
17%
15,8%
m² Leegstand % aantal
10,9%
VKP Leegstand % WVO
10,2% November 2021
Leegstand % aantal
CMO
14,6%
9,2%
CMO
363
360
VKP Aantal VKP
Er zit een verschil tussen de cijfers van Locatus en de cijfers van het CMO. Het aantal panden in het centrum is hoger in de telling van het CMO. Zij tellen het aantal panden binnen het werkgebied van het CMO. Dit werkgebied beslaat een groter gebied dan het stadshart, zoals gedefinieerd in de Koers Stadshart Oss. Het CMO rekent tot haar werkgebied bijvoorbeeld ook de oostzijde van de Oostwal, zoals Klaphekkenstraat, Berghemseweg en Oostwal. Hetzelfde geldt o.a. voor het voorzieningencluster op het Burchtplein. De gegevens van Locatus hebben alleen betrekking op de pit en de schil van het stadshart. Locaties zoals het Burchtplein en de Klaphekkenstraat e.o. behoren in de Koers tot de omgeving van het centrum. Dit verklaart het verschil van 88 verkooppunten in de cijfer. Er zit ook een verschil tussen het percentage leegstaande panden volgens Locatus, en het percentage leegstaande panden volgens het CMO. Dit verschil is echter minimaal. Het verschil dat er is kan deels worden verklaard door de werkgebieden die gehanteerd worden. Daarnaast is het bestand van het CMO actueler dan dat van Locatus. Dit komt doordat Locatus eenmaal per jaar een telling uitvoert. Het CMO werkt haar bestand actief jaarrond bij.
71
3.3 Waar staat je gemeente Niet van toepassing. 4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Centrumontwikkeling
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2021 na
2021
Verschil Voordeel/ Nadeel
primitief
wijziging
Lasten
1.341
1.426
698
-728
V
Baten
-210
0
1
1
N
algemeen Saldo
1.131
1.426
699
-727
V
Lasten
2.071
3.021
3.789
768
N
Baten
-2.135
-2.893
-2.830
62
N
Saldo
-64
128
959
830
N
Lasten
3.412
4.448
4.487
40
N
Baten
-2.345
-2.893
-2.829
63
N
Saldo
1.067
1.555
1.658
103
N
Stortingen reserves
3.424
3.428
3.424
-4
V
Onttrekkingen reserves
-789
-899
-1.120
-221
V
Totaal mutaties reserves
2.634
2.529
2.304
-225
V
Resultaat
3.701
4.084
3.961
-122
V
Herontwikkeling Walkwartier
Totaal programma
Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000 Centrumontwikkeling algemeen De kosten voor centrumontwikkeling zijn € 728.000 lager dan begroot. Dit heeft een aantal oorzaken: -
We hebben lagere kosten voor leegstand in het centrum (€ 250.000). De leegstand bleek zo laag dat we dit budget niet hebben hoeven te gebruiken.
-
Bij het centrummanagement hebben we een voordeel van € 40.000. Het evenement winterland is door COVID-19 afgezegd en hebben we het subsidiebedrag van € 40.000 niet hoeven te betalen.
-
Op het onderdeel wonen in het centrum hebben we een bedrag van € 133.000 niet besteed. Dit komt door dat er dit jaar minder aanvragen zijn ingediend dan voorzien. Dit bedrag blijft wel beschikbaar in de reserve, omdat we dit (tijdelijk) project voortzetten.
-
Daarnaast hebben we de onttrekking van € 300.000 uit de reserve investeringsstadshart Oss nog niet gedaan. Deze onttrekking behoort de kosten van de vergroening stadshart af te dekken. De onttrekking maken we pas als alle werkzaamheden van de vergroening stadshart Oss in zijn geheel zijn uitgevoerd (totaal € 500.000). De werkzaamheden zijn voor de jaren 2021 en 2022 gepland. In 2021 is een bedrag van circa € 210.000 aan de vergroening stadshart uitgevoerd.
72
Herontwikkeling Wal Kwartier De herstructurering Wal Kwartier is een woningbouwcomplex. Deze is onderdeel van het grondbedrijf en wordt als een budgettaire neutrale activiteit opgenomen. Het is een grondexploitatie waarbij de grondkosten en grondopbrengsten worden verantwoord. Het saldo wordt verrekend met de balanspost onderhanden werken. We hebben een extra storting in de voorziening verwachte exploitatieverliezen gedaan van € 850.000 door hogere verwachte sloopkosten en kosten bouwrijp maken. Deze storting in de voorziening is voor hetzelfde bedrag onttrokken aan de algemene bedrijfsreserve. De inkomsten zijn circa € 2,2 miljoen lager dan begroot. Hierdoor stijgt de voorraad onderhanden werk. Onttrekkingen reserves We hebben € 221.000 extra onttrokken aan reserves. Dit komt door:
extra onttrekking van € 850.000 uit de algemene bedrijfsreserve in de voorziening verwachte exploitatieverliezen (Walkwartier);
extra onttrekking van € 40.000 aan de reserve IVB voor de proiectleiding van het Uithuis.
lagere onttrekking uit het investeringsfonds Stadshart Oss (afgerond € 0,6 miljoen) omdat we minder kosten hebben gemaakt voor het project leegstand centrum, vergroening van het stadshart en de stimulering voor wonen in het centrum.
lagere onttrekking van afgerond € 30.000 uit de reserve volkshuisvesting.
Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2021 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Rekening
Begroting
Rekening
2020
2021
2021
Centrumontwikkeling algemeen
10
130
90
Totaal programma 4. Dynamisch stadscentrum
10
130
90
73
Programma 5. Zuinig op ons klimaat
74
1. Inleiding De klimaatverandering vraagt versneld om ingrijpende maatregelen. Alarmerende rapporten en zorgwekkende klimaatverschijnselen, zoals dichtbij de wateroverlast en elders de bosbranden, hebben deze zomer de ernst daarvan andermaal bevestigd. De (inter)nationale afspraken daarover stellen de overheden op alle niveaus voor zware opgaven. We verwachten bijstellingen in de nieuwe kabinetsperiode. De lijn tot nu toe is dat het Rijk steeds meer taken oplegt aan gemeenten. Dit leidt tot problemen bij gemeenten, ook bij ons. In Oss nemen we onze bijdrage uiterst serieus. We willen op z’n minst voldoen aan wat van hogerhand is opgelegd met betrekking tot o.a. waterveiligheid, klimaatadaptatie, CO2 reductie, energie, circulariteit, natuur/biodiversiteit. Daarnaast richten we ons op specifieke onderwerpen waaronder het Schone Lucht Akkoord en de transitie van de landbouw. Wel kijken we in onze aanpak steeds realistisch naar onze invloedsfeer, beschikbare technische mogelijkheden, consequenties, draagvlak en draagkracht binnen de samenleving. De klimaatmaatregelen gaan over het nu en over het straks voor de generaties na ons. Des te belangrijker is het dat wij de jeugd betrekken bij onze aanpak. Voor een duurzame, groene, gezonde en toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte zetten we in op leefbaarheid, bereikbaarheid, bruikbaarheid, veiligheid, en efficiency.