IHP Onderwijsvastgoed Oss 2026 - 2041
Tekst van het document
Daarom wordt in elk project samen met de betrokken scholen onderzocht wat inclusiever onderwijs daar betekent. Oberon heeft hiervoor een ontwerpkader17 opgesteld met ruimtelijke en kwalitatieve eisen. Schoolbesturen en gemeente zijn bezig een checklist op te stellen met kaders voor inclusief onderwijs in Oss.
17 Bouwstenen voor inclusievere scholen, september 2024
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 21 van 62
•
Huisvesting voor (V)SO: Naast het meer inclusief maken van het Osse scholenlandschap is het de verwachting dat er voor sommige doelgroepen specialistische voorzieningen benodigd zijn. De huisvesting voor het (V)SO dient ingericht te worden, rekening houdend met de specifieke doelgroep van het (V)SO. Goede samenwerking tussen schoolbesturen en gemeente is hierbij cruciaal. Specifieke aandachtspunten voor het (V)SO zijn:
Afhankelijk van het soort (V)SO (bijv. cluster 1, 2, 3, 4) en de onderwijsbehoeften van de leerlingen, kan de ruimtebehoefte afwijken van het regulier onderwijs. Denk aan extra ruimte voor individuele begeleiding, therapieën, of specifieke leer- en opgroeiomgevingen. Sommige (V)SO-scholen hebben specifieke voorzieningen nodig, zoals rolstoeltoegankelijkheid, aangepast sanitair, of speciale leermiddelen.
Het (V)SO heeft andere huisvestingsbehoeften dan het regulier onderwijs. Deze behoeften verschillen per doelgroep en locatie, en zijn daarmee projectspecifiek. In het IHP, en met name tijdens de haalbaarheidsonderzoeken bij vervangende huisvesting, worden deze specifieke behoeften in afstemming tussen schoolbesturen en gemeente nader onderzocht.
3.4. Samenvatting bouwstenen De belangrijkste aandachtspunten en afwegingen in het voorliggende IHP zijn: Bouwsteen Ruimtebehoefte en -aanbod Passend onderwijs voor iedere leerling in Oss, met ruimte voor nieuwe onderwijsvormen zoals Jenaplan, Agora of Tieneronderwijs. Schoolgrootte afgestemd op context: grotere scholen in Oss, kleinere in kernen voor sociale functie, mits toekomstbestendig en financieel haalbaar. Genormeerde ruimtebehoefte en actuele leerlingenprognoses (tweejaarlijks) vormen de basis voor scenario’s. Voorkomen van ruimteoverschotten en -tekorten door eerst leegstand bij andere scholen of maatschappelijke voorzieningen te benutten. Bij tijdelijke tekorten op een school wordt eerst gekeken naar overmaten bij andere locaties. In permanente situaties worden (bij voorkeur) scholen niet over meerdere locaties gesplitst. Goede spreiding van scholen voor bereikbaarheid en leefbaarheid; tijdelijke huisvesting bij nieuwbouw zo kostenefficiënt mogelijk. Bouwsteen Samenwerking Gezamenlijke onderwijsvisie vastgesteld door gemeente, schoolbesturen en kinderopvang; vertaald naar huisvesting in OOGO. Samenwerking binnen PO, SO en (V)SO en regio-overstijgend voor gespecialiseerd onderwijs; afstemming om leegstand te voorkomen. Ambitie voor kindcentra en VVE-samenwerking met kinderopvang en maatschappelijke partners.
Mogelijkheid tot integratie van functies zoals zorg, sport en cultuur; multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen buiten schooluren voor buurtactiviteiten, sport en een leven lang leren. Bouwsteen Kwaliteit en duurzaamheid Nieuwbouw als uitgangspunt (levensduur 45 jaar); alternatieven: renovatie (met minimaal 25 jaar levensduurverlenging) of vernieuwbouw (kwaliteit richting nieuwbouw, met 45 jaar levensduurverlenging). Kwaliteitskader Ruimte-OK als kwaliteitsnorm Inclusief onderwijs: gebouwen toegankelijk voor alle leerlingen, inclusief kinderen met fysieke, cognitieve of zintuiglijke beperkingen; voorzieningen slim geïntegreerd.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 22 van 62
4. Analyse en opgave In dit hoofdstuk wordt het huidige en toekomstige aanbod aan onderwijs in de gemeente Oss beschreven. Voor elke school is er een capaciteitsanalyse opgesteld. Daarnaast is er een kwaliteitsanalyse onderwijs opgesteld.
4.1. Gebiedsontwikkelingen Oss De gemeente Oss is groeiende. Tot 2040 wil de gemeente 10.000 extra woningen realiseren. Deze woningen worden verspreid over de gemeente. De grootste ontwikkelingen bevinden zich in de Spoorzone van de stad Oss. Die loopt van de uitbreidingswijk Amsteleind tot aan de herstructureringswijk Schadewijk. In de Spoorzone komen in totaal circa 8.000 woningen. De deelgebieden zijn op figuur 3 schetsmatig aangegeven, waarbij Amsteleind en Euterpepark de grootste ontwikkelingen zijn. In Amsteleind komt een gevarieerd aanbod van circa 3.000 woningen met zowel appartementen als grondgebonden woningen. De verwachting is dat hier gezinnen zich gaan vestigingen, zie verder paragraaf 5.20. Euterpepark leent zich in mindere mate voor de huisvesting van gezinnen. Hier komen maximaal 2.500 woningen, met name appartementen. Pivot Park/ Moleneind is een werkgebied voor farma- en life sciences en bevat geen woningbouw. In de aangewezen woningbouwgebieden zijn scholen gepositioneerd. De effecten van de woningbouwontwikkelingen zijn vertaald naar de leerlingenprognoses. Enkele scholen (liggend in de Spoorzone) worden in de looptijd van het IHP vervangen. Bij planvorming van deze scholen is het van belang dat de leerlingenprognoses aansluiten bij deze woningbouwontwikkelingen.
Naast woningbouwontwikkelingen in Oss zijn er woningbouwontwikkelingen in de kernen en stadjes behorende bij de gemeente Oss. Deze ontwikkelingen zijn kleinschaliger. Bij de leerlingenprognose is rekening gehouden met deze ontwikkelingen en zijn daarmee zichtbaar in de leerlingenontwikkelingen op schoolniveau. Figuur 3 Woningbouwvlekken Oss stad De woningbouwvlekken kunnen mogelijkerwijs nog aangepast worden, wanneer de planvorming meer bekend wordt.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 23 van 62
4.2. Capaciteitsanalyse onderwijs De basis voor de behoefte aan capaciteit zijn de huidige en toekomstige leerlingenaantallen in de gemeente. In figuur 4 zijn de leerlingenprognoses voor het PO, VO en (V)SO te zien. De komende jaren wordt er in elke sector een groei aan leerlingen verwacht. Deze groei heeft een weerslag op de capaciteit van de onderwijsgebouwen. In hoofdstuk 5 is per schoolgebouw inzichtelijk gemaakt of er capaciteitstekorten zijn en hoe dit mogelijk opgelost kan worden. De ruimtebehoefte van het onderwijs wordt bepaald door de leerlingentelling en de prognose te vertalen naar ruimtebehoefte (op basis van de criteria in de verordening). Voor het PO is dit bijvoorbeeld 5,03 m2 per leerling en 200 m2 vaste voet per school. In het VO en (V)SO gelden, afhankelijk van het onderwijsniveau en doelgroep, andere aantallen m2 per leerling. Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het aantal vierkante meters dat beschikbaar is: de bruto vloeroppervlakte (bvo).
Figuur 4 Leerlingenprognose Gemeente Oss (bron: xxllnc, op basis van teldatum 1 oktober 2023)
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 24 van 62
4.3. Kwaliteitsanalyse onderwijs Op basis van de verordening is alleen de bouwkundige staat een formeel toetsingscriterium. Voor het IHP is het echter niet alleen de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of een pand een goed schoolgebouw is. In de beoordeling van het gebouwenbestand is daarom naast de bouwkundige staat ook gekeken naar onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, veiligheid, exploitatie en uitstraling van de schoolgebouwen. Dit zijn thema’s voor strategisch vastgoedbeleid. Op basis van de door HEVO ontwikkelde ‘quickscan’ zijn alle gebouwen op deze criteria beoordeeld en voorzien van een gewogen score, die inzicht geeft in de vervangings-/vernieuwingstermijn. De quickscans zijn door middel van bureaustudie, interviews en fysieke schouwen uitgevoerd door HEVO. De totaalscore geeft op uniforme en objectieve wijze richting aan de mate van urgentie tot een levensduurverlengende ingreep in relatie tot de gebouwkwaliteit: • • • •
De quickscan leidt tot een advies voor de vervangings-/vernieuwingstermijn, ofwel het ‘natuurlijke vervangingsmoment’ van een schoolgebouw. Daarbij zijn de verantwoordelijkheden van de gemeente en de schoolbesturen met elkaar afgestemd. Het natuurlijke vervangingsmoment voor schoolgebouwen is cruciaal omdat het van belang is dat bij ingrepen ((ver)nieuwbouw of renovatie) alle thema’s integraal aangepakt kunnen worden. Immers, bijvoorbeeld een energieneutraal gebouw dat onderwijskundig niet geschikt is, is een ongeschikt schoolgebouw. Op de volgende pagina is het overzicht van de totaalscores van de Quickscans. Voor het IHP Oss zijn niet alle scholen voorzien van een Quickscan en Waardemodel. De scholen waarvan reeds besloten is dat er nieuwbouw gaat plaatsvinden, zijn niet geschouwd. Uit het totaaloverzicht valt te zien dat bij een groot gedeelte van de scholen er geen urgentie is voor vervanging (score van meer dan 69). Echter is er nog wel een deel van de scholen wat in de komende 16 jaar om vervanging vraagt. Deze scholen worden binnen dit IHP verder geprioriteerd en geprogrammeerd.
Minder dan 57 punten: slechte kwaliteit, vervanging binnen 0-5 jaar (rood). 57 - 63 punten: verminderde kwaliteit, vervanging binnen 5-10 jaar (oranje). 63 - 69 punten: voldoende kwaliteit, vervanging binnen 10-20 jaar (lichtgroen). Meer dan 69 punten: goede kwaliteit, vervanging over meer dan 20 jaar (donkergroen).
In aanvulling op de Quickscans methodiek zijn voor de scholen in de gemeente Oss Waardemodellen opgesteld. In de Waardemodellen wordt een weging gegeven aan een aantal beleidsuitgangspunten namelijk mate van medegebruik, omvang van speelpleinen, mogelijkheden voor inclusief onderwijs en verkeersveiligheid. De conclusies uit de Waardemodellen dienen als signaalfunctie voor gemeente en schoolbesturen, waarbij in een vervolgfase rekening gehouden dient te worden.
Figuur 5 Elementen van quickscan-beoordelingsmethodiek
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 25 van 62
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Het Hooghuis Stadion Mettegeupel De Bogaard t Ravelijn De Evenaar De Wissel Sterrebos Mozaiek De Fonkeling 2e stroming t Kleurenbos De Fonkeling 1e stroming De Meander De Kleine Weide Het Hooghuis De Singel Nicolaas De Aventurijn t Schrijverke Voormalige John F. Kennedyschool
VO PO PO PO PO PO PO PO PO PO PO PO PO VO PO PO PO PO
7 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 7 6 6 7 7 7 6
7 5,5 6 6 6 7 6,5 7 7 6 7 8 7 7 8 8 8 6
6 5,5 6 6 6 6 5,5 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 6
6 6 6,5 6,5 6,5 6 6 6,5 6,5 6 6,5 7 8 7 7 7,5 7,5 5,5
4 7 5,5 6 7 4 5 5 4 7 6 4 7 7 8 7 8 7
5,5 70,5 6 72 6 72 6 73 5,5 73,5 7 74 7 74 6 74 7 75 7 77 7 79 7 81 6 82 7 83 6 86 8 91 8 93 -
Totaalscore
Onderwijs kwali.
52 52 53,5 54 55 55 56,5 57,5 58,5 59 59 60 61,5 62,5 64,5 66 66 66,5 67 Het Hooghuis/ Carmel 68 SAAM 68,5 Optimus SAAM SAAM Filios Scholengroep SAAM SIMON SAAM Pallas SAAM Filios Scholengroep Filios Scholengroep Het Hooghuis/ Carmel SAAM SAAM Optimus Gemeente
Exploitatie
Onderwijs kwali.
5 5 4 5 4 5,5 5 5 5,5 5,5 5 5 6 5,5 6 7 5 6 7 5,5 7
Binnenmilieu
Exploitatie
4 4 5 5 5,5 4 5,5 4 5 5 6 6 4 4 4 5 7 6 4 7 5,5
Veiligheid
Binnenmilieu
5 5 5 4 5,5 5,5 5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 6 7 6 5,5 6 5,5 7 7,5 6,5
Bouwkundige kwali.
Veiligheid
5 5 6 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 5,5 6 5,5 6 5,5 5,5 6 6 5,5
Uitstraling
Bouwkundige kwali.
3 3 3,5 3,5 3,5 3 3 4 3,5 3 3,5 3,5 4 4 5 4 4,5 5 4 3,5 4
Sector
Uitstraling
5 5 5 5 5 5 6 6 5 7 5 6 6 6 6 6 6 5 6 6 6
Schoolnaam
Sector
SO VSO PO VSO SO VSO VO PO VO PO VO VO PO PO PO PO VO PO SO PO PO
Schoolbestuur
Schoolnaam
SO HUB Noord-Brabant VSO HUB Noord-Brabant Hertogin Johanna V VSO De Sonnewijser SO De Sterrenkijker VSO De Sonnewijser vervolgonderwijs Maaslandcollege Hertogin Johanna A Het Hooghuis ZuidWest locatie West De Nieuwe Link Het Hooghuis Titus Brandsmalyceum Het Hooghuis ZuidWest locatie Zuid t Molenveld De Blinkerd Elzeneind De Vier Heemskinderen Het Hooghuis Mondriaan Sint Jozef SO Martinus van Beek Pius X Sint Antonius
Totaalscore
Schoolbestuur
HUB Noord-Brabant HUB Noord-Brabant Filios Scholengroep Oosterwijs Oosterwijs Oosterwijs OMO Filios Scholengroep Het Hooghuis/ Carmel Filios Scholengroep Het Hooghuis/ Carmel Het Hooghuis/ Carmel SAAM SAAM SAAM Optimus Het Hooghuis/ Carmel Filios Scholengroep Kentalis SAAM Filios Scholengroep
Tabel 5 Quickscanscores scholen gemeente Oss
Pagina 26 van 62
5. Scenario’s Dit hoofdstuk borduurt verder op de analyses uit het voorgaande hoofdstuk. Voor het VO en (V)SO wordt op gemeentelijk niveau gekeken wat de problematieken zijn en welke scenario’s passend zijn. Voor het PO wordt per kern, deelgebied of wijk de problematieken besproken. Hiervoor wordt de onderstaande indeling gebruikt. Om enkele wijken/ gebieden is geen cirkel gezet. In deze gebieden zitten geen scholen en is geen aanleiding om scholen te positioneren omdat dit ofwel industrieterreinen zijn of buitengebieden. Gebiedsindeling gemeente Oss: 1. Berghem 2. Herpen 3. Ravenstein 4. Deursen-Dennenburg 5. Haren, Megen en Macharen 6. Oijen 7. Lithoijen 8. Lith 9. Maren-Kessel 10. Geffen 11. Oss – wijk Ussen 12. Oss – wijk Ruwaard 13. Oss – wijk Oss-Zuid 14. Oss – wijk Centrum 15. Oss – wijk Krinkelhoek 16. Oss – wijk Schadewijk 17. Oss – wijk Amsteleind
Figuur 6 Gebiedsindeling gemeente Oss Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 27 van 62
5.1. (Voortgezet) speciaal onderwijs Figuur 7 visualiseert het (voortgezet) speciaal onderwijs scholenlandschap in Oss en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. In Oss zijn zeven (voortgezet) speciaal onderwijs scholen gevestigd. SO en VSO HUB Noord-Brabant delen één gebouw. SO Martinus van Beek is gehuisvest in hetzelfde gebouw als basisschool De Blinkerd. Daarnaast bevindt VSO Kentalis Compas College zich in een gebouw samen met Het Hooghuis De Singel en zit er een groep bij de locatie Hooghuis Zuidwest. Verder zijn er de scholen SO De Sterrekijker, VSO De Sonnewijzer en VSO De Sonnewijzer Vervolgonderwijs. Kwalitatief scoren de locaties van HUB en Oosterwijs slecht. Deze gebouwen dienen op korte termijn vervangen te worden. Op enkele (V)SO locaties geldt dat er tijdelijke units geplaatst zijn omdat zij te maken hebben met een ruimtetekort. Bij Martinus van Beek en HUB staan noodunits om het tekort op te vangen. Deze m2 zijn niet opgenomen in de tabellen van figuur 7.
Voor het (V)SO worden binnen dit IHP rekening gehouden met de volgende scenario’s: Termijn 1 2026 – 2029 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie SO/VSO HUB • Vervangende nieuwbouw/ renovatie SO/VSO Oosterwijs Termijn 2 2030 – 2033: • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Hertogin Johanna A (locatie Aalbersestraat), De Blinkerd & SO Martinus van Beek • Er wordt onderzocht of gezamenlijke huisvesting van Hertogin Johanna A, De Blinkerd en SO Martinus van Beek in de wijk Ruwaard mogelijk is, passend bij de visie op inclusief onderwijs. De schoolbesturen hebben de verantwoordelijkheid om te verkennen of samenwerking en een gezamenlijke onderwijskundige visie haalbaar zijn. Op basis van de uitkomsten wordt, in overleg met de gemeente, het huisvestingsproject opgestart.
Eerder zijn er verkenningen geweest waarbij er twee specialistische onderwijsvoorzieningen voor het SO en VSO gerealiseerd zouden worden. Deze verkenning ging uit van samenwerking tussen HUB en Oosterwijs. Echter is deze uitwerking niet haalbaar gebleken en wordt er inmiddels gewerkt aan een nieuwe planvorming voor een locatie van Oosterwijs met SO en VSO en een locatie voor HUB met SO en VSO. Bij de locatiekeuze van de nieuwbouw voor Oosterwijs en HUB wordt rekening gehouden met verschillende uitgangspunten. Een belangrijk uitgangspunt, in lijn met het IHP, is de toegankelijkheid en de mogelijkheid tot samenwerking met de reguliere PO en VO scholen. Gezien de ontwikkelingen van Oosterwijs en HUB al vergaand en urgent zijn, heeft het de voorkeur om in te zetten op inhoudelijke samenwerking met andere onderwijspartners. De nabijheid van andere onderwijslocaties heeft daarbij de voorkeur zodat er de samenwerking beter gefaciliteerd kan worden.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 28 van 62
Figuur 7 Scholenlandschap (V)SO scholen
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 29 van 62
5.2. Voortgezet onderwijs
o
Figuur 8 visualiseert het VO scholenlandschap in Oss en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling.
o
In Oss zijn zeven VO-scholen gevestigd: zes locaties van Het Hooghuis (schoolbestuur Carmel) en het Maaslandcollege (schoolbestuur OMO). De leerlingenprognoses laten zien dat het aantal leerlingen in het VO de komende jaren nagenoeg stabiel blijft, met een verwachte stijging na 2040. 2.
Ruimtelijke en maatschappelijke koppelkansen o Verkennen van koppelkansen met scholen in aansluiting op de bouwsteen Samenwerking. Hierbij kan het zowel tussen VO scholen onderling als een combinatie met PO en (V)SO verkend worden. o Identificeren van locaties die bij herstructurering kunnen vrijkomen voor woningbouw of andere maatschappelijke functies. o Afstemming met gemeentelijke woningbouwprogrammering en mobiliteitsplannen om synergie te realiseren.
3.
Scenario-ontwikkeling o Uitwerken van varianten voor clustering van locaties, inclusief effecten op bereikbaarheid, inclusiviteit en samenwerking tussen scholen. o Onderzoeken van mogelijkheden om verouderde gebouwen te renoveren of te vervangen door nieuwbouw op strategische locaties.
4.
Financiële haalbaarheid o Kostenramingen voor verschillende scenario’s
Stap voorafgaand aan het haalbaarheidsonderzoek Maaslandcollege en Het Hooghuis hebben aangegeven dat zij in gesprek zijn over verdere samenwerking en het ontwikkelen van een gezamenlijke onderwijskundige visie voor het VO in de gemeente Oss. Dit gesprek richt in eerste instantie niet op huisvesting maar juist op inhoudelijke thema's, zoals regulering van leerlingenstromen, positionering, inclusief onderwijs met het VSO en mogelijk nieuw onderwijsaanbod. De gezamenlijke visie vormt de basis voor de huisvesting. VO-haalbaarheidsonderzoek Na het vaststellen van deze gezamenlijke visie verkennen schoolbesturen en gemeente samen hoe het VO-landschap kan worden geoptimaliseerd. Dit gebeurt in een breed haalbaarheidsonderzoek waarin onder andere clustering van locaties, spreiding van voorzieningen, kwaliteit en duurzaamheid van huisvesting worden meegenomen. Het doel is het ontwikkelen van een integrale visie die zowel het onderwijsbelang als stedelijke (en waar relevant regionale) opgaven dient. Het onderzoek biedt bovendien kansen om locaties vrij te spelen voor woningbouw, waardoor onderwijsontwikkeling en stedelijke ontwikkeling hand in hand gaan. Het haalbaarheidsonderzoek wordt in samenwerking met afdelingen van de gemeente uitgevoerd (zoals Ruimtelijke Ordening). De locatie wordt door de gemeente bestuurlijk vastgelegd.
In kaart brengen van ruimtelijke kaders, zoals bestemmingsplannen, en infrastructuur. Inzichten over woningbouwopgaven ophalen, zowel in hoeveelheid en type woning als de planning rondom de realisatie van de woningbouwontwikkeling. Dit zal met name van belang zijn bij de ontwikkeling rondom het Maaslandcollege, welke midden in de Spoorzone ontwikkeling ligt van de gemeente Oss.
Het onderzoek omvat de volgende onderdelen: 1.
Analyse van uitgangspunten o Gebruik van bestaande schouwresultaten en prognoses (gebruik van Quickscans uit dit IHP en Xxllnc prognoses).
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 30 van 62
Prioritering en flexibiliteit Het IHP maakt een eerste aanzet tot prioritering van VO-projecten op basis van de huidige inzichten. Met het voorbehoud dat het VO-haalbaarheidsonderzoek tot aanpassingen kan leiden, geldt voor dit IHP vooralsnog de volgende scenario/termijnindeling:
•
•
•
•
Termijn 1 (2026–2029): o Uitvoeren VO-haalbaarheidsonderzoek (gezamenlijke opgave van schoolbesturen en gemeente). o Vervangende nieuwbouw/renovatie Maaslandcollege (circa 5.387 m² bvo, op basis van genormeerde berekening). Termijn 2 (2030–2033): o Vervangende nieuwbouw/renovatie Het Hooghuis Zuidwest (clustering beide locaties, aansluitend op IHP 2022, incl. huidige groep leerlingen VSO Compas College). Termijn 3 (2034–2037): o Vervangende nieuwbouw/renovatie Het Hooghuis Titus Brandsmalyceum. Termijn 4 (2038–2041): o Vervangende nieuwbouw/renovatie Het Hooghuis Mondriaan (incl. huidige groep leerlingen VSO Sonnewijzer Vervolgonderwijs (bh)).
gecorrigeerd voor de nieuwere gedeelten die voorlopig behouden kunnen blijven. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat het Maaslandcollege op de huidige locatie blijft. Echter ligt het Maaslandcollege in de spoorzone, een gebied waar woningbouwontwikkelingen worden verkend. Hierdoor is verplaatsing van de school een mogelijk scenario en geldt dat de volledige genormeerde meters gerealiseerd moeten worden (7.503 m² bvo).
•
Het Hooghuis Zuidwest bestaat uit twee locaties die elkaars faciliteiten benutten. Beide locaties zijn op termijn aan vervanging toe. Bij voorkeur worden deze locaties samengevoegd tot één nieuwe huisvesting.
•
Het Hooghuis Titus Brandsmalyceum heeft een aanzienlijke overmaat (ca. 4.238 m²) en een verouderd gebouwdeel. Het Titus Brandsmalyceum staat in termijn 3 van het voorliggende IHP. In het VO onderzoek kan nog verkend worden of middels een deel renovatie de kwaliteit verbeterd kan worden.
•
Het Hooghuis Mondriaan heeft een grote overmaat van circa 1.809 m² . Kwalitatief scoort het gebouw voldoende, maar er zijn wel bouwkundige aandachtspunten die mogelijk eerder aandacht behoeven dan het moment waarop Mondriaan in de huidige IHP-programmering staat. In het VO onderzoek wordt dit nader verkend.
Projectdetails Bij alle VO scholen geldt dat de schoolgebouwen uit meerdere bouwdelen bestaan. In de quickscanscore is daarbij voor alle locaties te stellen dat de exploitatiescores een vertekend beeld laten zien. De exploitatiescore wordt over het gehele gebouw gerekend. De ‘jongere’ gebouwdelen kennen vaak een betere energetische kwaliteit dan de oude gebouwdelen. Daarmee wordt de exploitatiescore verhoogd.
•
Maaslandcollege bestaat uit drie bouwdelen. De oudbouw uit 1955 en 1976 (circa 8.500 m²) kent een duidelijke kwaliteitsurgentie en is op korte termijn aan vervanging toe. De overige bouwdelen, zoals het bruggebouw en de gymzalen, verkeren in betere staat en hebben pas op langere termijn behoefte aan renovatie of nieuwbouw. In het IHP wordt rekening gehouden met de vervanging van 5.387 m² bvo onderwijs, waarbij de normatieve behoefte is
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 31 van 62
Figuur 8 Scholenlandschap VO scholen
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 32 van 62
Figuur 9 Scholenlandschap Berghem
5.3. Berghem Figuur 9 visualiseert het scholenlandschap in Berghem en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Berghem maakt onderdeel uit van het stedelijk gebied in de gemeente Oss. In Berghem zijn twee scholen aanwezig verspreid over drie locaties. De kwaliteit van beide locaties van De Fonkeling scoren goed. De andere basisschool in Berghem, ’t Molenveld, heeft daarentegen te maken met een verminderde kwaliteit en een oplopende overmaat in het gebouw. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Berghem gaat afnemen in de komende jaren. IHP Scenario’s Voor Berghem wordt binnen dit IHP rekening gehouden met het volgende scenario: Termijn 2 2030 – 2033: • Vervangende nieuwbouw/ renovatie ’t Molenveld
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 33 van 62
Figuur 10 Scholenlandschap Herpen
5.4. Herpen Figuur 10 visualiseert het scholenlandschap in Herpen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Herpen is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Herpen is één basisschool aanwezig, namelijk ’t Schrijverke. ’t Schrijverke is onlangs opgeleverd. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Herpen ongeveer gelijk zal blijven in de komende jaren. Het schoolbestuur constateert dat de leerlingenprognose niet in lijn ligt met de verwachte inschrijvingen op de school. IHP Scenario’s De kwaliteit van het gebouw scoort goed. De capaciteit van het gebouw is passend binnen Herpen. Binnen de looptijd van IHP wordt daarom geen huisvestingsvraag verwacht in Herpen. Wel wordt voorgesteld om de komende IHP termijn het leerlingenaantal nader te monitoren.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 34 van 62
Figuur 11 Scholenlandschap Ravenstein
5.5. Ravenstein Figuur 11 visualiseert het scholenlandschap in Ravestein en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Ravenstein is een vestingstadje dat bij de gemeente Oss behoort. In Ravenstein zijn twee basisscholen aanwezig, namelijk ’t Ravelijn en De Bogaard. Beide scholen zijn gehuisvest onder één dak en zitten in een Vereniging van Eigenaren. Bij het ontwerp is geen rekening gehouden met het eventueel uitwisselen van lokalen. Er wordt in Ravenstein woningbouw verwacht, waardoor de verwachting is dat het leerlingenaantal in Ravenstein (licht) gaat toenemen in de komende jaren. Bij de scholen is capaciteit om deze groei op te vangen. IHP Scenario’s De kwaliteit van dit gebouw is goed. Echter is de verdeling van meters over de twee scholen onevenredig terwijl ze beiden nagenoeg evenveel leerlingen hebben. Door dit gegeven is er een overmaat bij de Bogaard, maar komt ’t Ravelijn de komende jaren precies uit met hun beschikbare ruimte. Schoolbesturen gaan onderzoeken of het mogelijk is om meters anders in te delen in het gebouw, zodat de capaciteit beter verdeeld is en/of de overmaat anders ingezet kan worden. Omdat zowel de kwaliteit als de ruimtebehoefte voldoende is, wordt er binnen de looptijd van IHP geen huisvestingsvraag verwacht in Ravenstein.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 35 van 62
Figuur 12 Scholenlandschap Deursen-Dennenburg
5.6. Deursen-Dennenburg Figuur 12 visualiseert het scholenlandschap in Deursen-Dennenburg en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Deursen-Dennenburg is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Deursen-Dennenburg is een basisschool aanwezig, namelijk De Vier Heemskinderen. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Deursen-Dennenburg stabiel blijft de komende jaren. IHP Scenario’s De kwaliteit van deze school is voldoende maar vraagt binnen de looptijd van het IHP om vervanging. Voor Deursen-Dennenburg wordt binnen dit IHP rekening gehouden met het volgende scenario: Termijn 4 2038 – 2041 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie De Vier Heemskinderen
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 36 van 62
Figuur 13 Scholenlandschap Haren, Megen en Macharen
5.7. Haren, Megen en Macharen Figuur 13 visualiseert het scholenlandschap in Haren, Megen en Macharen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Haren, Megen en Macharen zijn drie kernen die bij de gemeente Oss behoren. In Haren, Megen en Macharen zijn momenteel nog twee basisscholen gehuisvest. De Linde in Macharen is vanaf schooljaar 2025/2026 gesloten. Hoewel het leerlingenaantal in Haren, Megen en Macharen naar verwachting de komende jaren stabiel blijft, is door de clustering van deze scholen nu al zichtbaar dat sommige leerlingen uitwijken naar de scholen in Oijen of Oss, met name naar de wijk Krinkelhoek. IHP Scenario’s Voor de scholen zijn reeds voorbereidingen getroffen voor gezamenlijke nieuwbouw in Megen. De drie scholen zullen gaan samenwerken onder de naam Kindcentrum De Eiber. Bij de nieuwbouw wordt rekening gehouden met een passende grootte (240 leerlingen) waarin kinderen van de drie kernen onderwijs kunnen gaan volgen. Naast de nieuwbouw zijn er geen aanvullende onderwijshuisvestingsvragen. Termijn 1 2026 – 2029 • Nieuwbouw Kindcentrum De Eiber
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 37 van 62
Figuur 14 Scholenlandschap Oijen
5.8. Oijen Figuur 14 visualiseert het scholenlandschap in Oijen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Oijen is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Oijen is één basisschool aanwezig, namelijk De Kleine Weide. De Kleine Weide is gehuisvest in MFA Hart van Oijen. Hoewel verwacht wordt dat het leerlingenaantal in Oijen de komende jaren stabiel blijft, blijkt uit de huidige situatie dat een deel van de leerlingen uit Macharen naar Oijen gaat. De telling van oktober 2025 wijkt daardoor sterk af van de prognose. In 2025 heeft in het MFA-gedeelte een verbouwing plaatsgevonden om een extra groepslokaal met nevenruimte voor de school te realiseren. IHP Scenario’s In 2015 is het gebouw compleet gerenoveerd. Daarmee is het gebouw kwalitatief goed. Echter zijn er wel zorgen over capaciteit in het gebouw. Momenteel is er een tekort en de verwachting is dat dit blijft schommelen. De school maakt tijdelijk gebruik van MFA ruimten. Het is van belang dat de leerlingenaantallen gemonitord worden voor deze locatie, omdat er in de directe nabijheid geen andere schoollocaties zitten. Binnen de looptijd van het IHP wordt vooralsnog geen rekening gehouden met een huisvestingsvraag.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 38 van 62
Figuur 15 Scholenlandschap Lithoijen
5.9. Lithoijen Figuur 15 visualiseert het scholenlandschap in Lithoijen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Lithoijen is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Lithoijen is één basisschool aanwezig, namelijk Sint Jozef. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Lithoijen (licht) zal groeien in de komende jaren. Het daadwerkelijke aantal leerlingen (oktober 2025) blijft echter achter bij de eerder opgestelde prognose. IHP Scenario’s In 2020 is het gebouw Sint Jozef kleinschalig gerenoveerd, daarmee scoort het gebouw voldoende. Echter wordt binnen de looptijd van het IHP wel een kwalitatieve vraag verwacht van het gebouw, met name qua binnenmilieu (zie Quickscanscores). Voor Lithoijen wordt binnen dit IHP rekening gehouden met het volgende scenario: Termijn 4 2038 – 2041 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Sint Jozef
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 39 van 62
Figuur 16 Scholenlandschap Lith
5.10. Lith Figuur 16 visualiseert het scholenlandschap in Lith en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Lith is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Lith is één basisschool aanwezig, namelijk De Meander. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Lith stabiel blijft de komende jaren. IHP Scenario’s Het gebouw bestaat uit een monumentaal gedeelte, waaraan in 2018 een uitbreiding is gerealiseerd. Kwalitatief scoort het gebouw goed en qua capaciteit is het gebouw passend voor het leerlingenaantal. Binnen de looptijd van IHP wordt daarom geen huisvestingsvraag verwacht in Lith.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 40 van 62
Figuur 17 Scholenlandschap Maren-Kessel
5.11. Maren-Kessel Figuur 17 visualiseert het scholenlandschap in Maren-Kessel en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Maren-Kessel is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Maren-Kessel is één basisschool aanwezig, namelijk Sint Antonius. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Maren-Kessel (licht) zal toenemen in de komende jaren. De oktober 2025 telling is in lijn met de prognose voor 2026. IHP Scenario’s In 2008 is het gebouw van de Sint Antonius gerenoveerd (levensduurverlenging van 20 jaar), zowel functioneel als technisch. Er kan worden gesteld dat het gebouw kwalitatief voldoende is. De einde levensduur van deze renovatie passeert echter binnen de looptijd van het IHP. Qua capaciteit is het gebouw ruim voldoende voor de schoolgrootte, en dat zal in de toekomst ook zo blijven. Voor Maren-Kessel wordt binnen dit IHP rekening gehouden met het volgende scenario: Termijn 4 2038 – 2041 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Sint Antonius
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 41 van 62
Figuur 18 Scholenlandschap Geffen
5.12. Geffen Figuur 18 visualiseert het scholenlandschap in Geffen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Geffen is een van de kernen die bij de gemeente Oss behoort. In Geffen is één basisschool aanwezig, namelijk De Wissel. De school is gehuisvest in MFC de Koppellinck. De verwachting is dat het leerlingenaantal in Geffen zal toenemen in de komende jaren, mede door woningbouwontwikkelingen. Het daadwerkelijke aantal leerlingen (oktober 2025) blijft achter bij de eerder opgestelde prognose. IHP Scenario’s In 2010 is MFC De Koppellinck gerealiseerd, waarin onder andere de school in gehuisvest is. Kwalitatief scoort het gebouw goed. Gemeente en schoolbestuur zijn aan het verkennen of en hoe andere ruimte uit het gebouw gebruikt kunnen worden voor de school. Dit vraagt om een interne verbouwing. Hoewel er momenteel geen tekort is, wordt verwacht dat dit in de komende jaren wel zal ontstaan. Voor Geffen wordt binnen dit IHP rekening gehouden met het volgende scenario: Termijn 1 2026 – 2029 • Interne verbouwing MFC Koppellinck
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 42 van 62
5.13. Primair onderwijs in Oss (stad) Voordat de situatie per wijk wordt toegelicht, wordt eerst op Oss-brede schaal gekeken naar de vraagstelling. In Oss worden de komende jaren meerdere grootschalige woningbouwontwikkelingen gerealiseerd (zie figuur op pagina 23). Deze ontwikkelingen leiden tot een stijging van het aantal leerlingen in Oss met circa 300 (exclusief nieuwe leerlingen in Amsteleind). In grafiek (rechtsboven) op deze pagina is de leerlingenprognose voor de stad Oss weergegeven. Deze groei heeft gevolgen voor de benodigde onderwijscapaciteit. In grafiek (rechtsonder) op deze pagina is het verschil tussen de huidige capaciteit in het PO/SBO en de toekomstige ruimtebehoefte weergegeven. Op dit moment is er Ossbreed voldoende capaciteit om de verwachte groei op te vangen. Wel zijn er verschillen tussen wijken. In de volgende paragrafen wordt de situatie per wijk nader toegelicht.
Figuur 19 Leerlingenprognose PO en capaciteit Stad Oss Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 43 van 62
Figuur 20 Scholenlandschap Wijk Ussen
5.14. Oss – wijk Ussen Figuur 20 visualiseert het scholenlandschap in Oss – wijk Ussen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Ussen is een wijk in de gemeente Oss. In de wijk Ussen zijn drie basisscholen en een SBO school aanwezig. De verwachting is dat het leerlingenaantal in de wijk Ussen zal afnemen in de komende jaren. Er zijn wel afwijkingen zichtbaar tussen de oktobertellingen van 2025 en de leerlingenprognose. Bij de Aventurijn zijn er meer leerlingen dan geprognotiseerd en bij De Lockaert en Polderhof minder leerlingen. De wijk Ussen kan mogelijk impact ervaren van de woningbouwontwikkelingen in de nieuwe wijk Amsteleind. In deze wijk is daarnaast de voormalige JFK school. Dit gebouw kan gebruikt worden voor tijdelijke huisvesting of als mogelijke nieuwe locatie voor een school. Dit gebouw kent een omvang van 1.247 m2 bvo. IHP Scenario’s De Aventurijn is gehuisvest in een nieuw gebouw (2023) en heeft daarmee geen huisvestingsvraag gedurende de looptijd van het IHP. Voor de ander drie scholen geldt dat er gezamenlijke nieuwbouw gepleegd wordt binnen de wijk Ussen. De voorbereidende onderzoeken zijn hiervoor reeds uitgevoerd. Bij de nieuwbouw wordt rekening gehouden met een passende grootte waarin kinderen van de drie scholen onderwijs kunnen gaan volgen.
De gezamenlijke huisvesting van het PO en SBO scholen draagt bij aan het meer inclusief maken van het onderwijslandschap in Oss.
Termijn 1 2026 – 2029 • Nieuwbouw De Lockaert, De Polderhof en SBO Het Baken
*De Aventurijn is voor 500 leerlingen gerealiseerd, resulterend in 2.715 m2 bvo. In de tabel is een hogere bvo opgenomen. De capaciteit van het gebouw wordt gesteld op 500 leerlingen.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 44 van 62
5.15. Oss – wijk Ruwaard Figuur 21 visualiseert het scholenlandschap in Oss – wijk Ruwaard en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling.
Termijn 3 2034 – 2037: • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Elzeneind (school is niet wijkgebonden waardoor andere locaties in Oss mogelijk zijn)
Ruwaard is een wijk in de gemeente Oss. In de Ruwaard zijn vier basisscholen gehuisvest. De verwachting is dat het leerlingenaantal in de wijk Ruwaard zal toenemen in de komende jaren, mede door woningbouwontwikkelingen. Echter zitten er wel afwijkingen tussen de oktober 2025 tellingen van de scholen en de eerder opgestelde prognoses. Op de locatie Sterrebos is tevens een taalklas aanwezig. Op dit moment loopt er een onderzoek naar welke scholen taalklassen hebben in relatie tot de huisvestingscapaciteit. IHP Scenario’s Van de vier basisscholen zijn er drie waarvan binnen de looptijd van het IHP vervangende nieuwbouw/ renovatie als huisvestingsvraag komt. Dit betreffen in volgorde van quickscanscore Hertogin Johanna A (locatie Aalbersestraat), De Blinkerd en Elzeneind. Het leerlingenaantal van de Blinkerd zit onder de opheffingsnorm. Bij De Blinkerd is tevens SO Martinus van Beek gehuisvest, waar rekening gehouden mee dient te worden bij de planvorming. Binnen de wijk Ruwaard zijn faserings- en clusteringskansen mogelijk, waardoor tijdelijke huisvesting beperkt kan worden. Basisschool Elzeneind is hierbij niet direct wijkgebonden; het montessorionderwijs trekt leerlingen uit heel Oss.
Voor Ruwaard wordt binnen dit IHP rekening gehouden met de volgende scenario’s: Termijn 2 2030 – 2033: • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Hertogin Johanna A (locatie Aalbersestraat), De Blinkerd & SO Martinus van Beek • Er wordt onderzocht of gezamenlijke huisvesting van Hertogin Johanna A, De Blinkerd en SO Martinus van Beek in de wijk Ruwaard mogelijk is, passend bij de visie op inclusief onderwijs. De schoolbesturen hebben de verantwoordelijkheid om te verkennen of samenwerking en een gezamenlijke onderwijskundige visie haalbaar zijn. Op basis van de uitkomsten wordt, in overleg met de gemeente, het huisvestingsproject opgestart.
Figuur 21 Scholenlandschap Wijk Ruwaard
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 45 van 62
Figuur 22 Scholenlandschap Wijk Oss-Zuid
5.16. Oss – wijk Oss-Zuid Figuur 22 visualiseert het scholenlandschap in Oss-Zuid en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Oss-Zuid is een wijk in de gemeente Oss. In Oss-Zuid zijn twee basisscholen gehuisvest, Hertogin Johanna V (locatie Vianenstraat) en Pius X. De verwachting is dat het leerlingenaantal in de wijk Oss-Zuid stabiel blijft in de komende jaren. Opvallend is dat de Hertogin Johanna V het leerlingenaantal (oktober 2025) hoger uit valt dan eerder opgestelde prognose. IHP Scenario’s Voor de Hertogin Johanna V geldt dat zij zowel een kwalitatief als ruimtelijk vraagstuk hebben. De kwaliteit van het gebouw is slecht en de tekorten zijn hoog bij het gebouw. Momenteel maakt de school tijdelijk gebruik van enkele lokalen bij het naastgelegen Maaslandcollege om het tekort op te vangen. Deze m2 zijn niet opgenomen in de tabel. Bij Pius X scoort het gebouw kwalitatief voldoende, maar zal er binnen de looptijd van het IHP een vervangingsvraag komen. Voor Oss-Zuid wordt binnen dit IHP rekening gehouden met de volgende scenario’s: Termijn 1 2026 – 2029 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Hertogin Johanna V (locatie Vianenstraat) Termijn 4 2038 – 2041 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie Pius X
*In de onderwijsmeters van de Hertogin Johanna V is een kinderopvang gehuisvest. Hertogin Johanna V maakt momenteel gebruik van lokalen bij het Maaslandcollege om hun tekort op te vangen. Deze m2 zijn niet opgenomen in de tabel.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 46 van 62
Figuur 23 Scholenlandschap Wijk Oss-Centrum
5.17. Oss – wijk Centrum Figuur 23 visualiseert het scholenlandschap in Oss - wijk Centrum en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. In de wijk Oss-Centrum is een basisschool aanwezig, namelijk Nicolaas. De verwachting is dat het leerlingenaantal in de wijk Centrum stabiel blijft in de komende jaren. De oktobertelling 2025 kent een beperkte afwijking ten opzichte van de prognose. IHP Scenario’s Nicolaas is zeer recentelijk opgeleverd. De kwaliteit van het gebouw scoort daarom goed. De capaciteit is passend voor het centrum van Oss. Binnen de looptijd van IHP wordt daarom geen huisvestingsvraag verwacht.
*Nicolaas is voor 450 leerlingen gerealiseerd, resulterend in 2.464 m2 bvo. In de tabel is een hogere bvo opgenomen. De capaciteit van het gebouw wordt gesteld op 450 leerlingen.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 47 van 62
Figuur 24 Scholenlandschap Wijk Krinkelhoek
5.18. Oss – wijk Krinkelhoek Figuur 24 visualiseert het scholenlandschap in Oss – wijk Krinkelhoek en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. De wijk Krinkelhoek telt vier scholen, verspreid over drie locaties. De verwachting is dat het aantal leerlingen in de komende jaren stijgt, mede door woningbouwontwikkelingen, de effecten van clustering van scholen in Haren, Megen en Macharen, en de druk vanuit de ten noorden gelegen opvanglocatie. De oktobertelling 2025 wijkt voor alle scholen in Krinkelhoek af van de prognose: het actuele leerlingenaantal ligt hoger dan verwacht. Opvallend is dat bij De Evenaar en ’t Kleurenbos (MFA Noorderlicht) sprake is van een significante groei ten opzichte van het vorige IHP (uit 2022). Daarnaast zijn op de locatie van De Evenaar taalklassen aanwezig, waarmee rekening moet worden gehouden bij toekomstige planvorming. IHP Scenario’s Voor De Mettegeupel geldt dat het gebouw kwalitatief goed is en voldoende capaciteit biedt. Bij De Evenaar en ’t Kleurenbos, die samen in MFA Noorderlicht zitten, is sprake van een gebouw uit 2005 dat in goede staat verkeert maar veel niet functionele meters heeft. Beide scholen kampen met een capaciteitstekort, ondanks een interne verbouwing in 2025. Dit probleem vraagt om nadere analyse.
Conform beleid wordt voor het tekort eerst gekeken of ruimten van andere scholen (PO, VO of (V)SO) of maatschappelijke voorzieningen ingezet kunnen worden, alvorens er overgegaan wordt naar een uitbreiding. Voor ’t Kleurenbos geldt dat deze school niet wijkgebonden is waardoor er meerdere mogelijkheden in Oss zijn. Verder geldt dat het leerlingenaantal van ’t Kleurenbos onder de opheffingsnorm ligt. Voor De Mozaïek, gevestigd in MFA Meteoor, geldt dat het gebouw kwalitatief goed is. Op termijn wordt hier een tekort verwacht, maar dit wordt bij herijking van het IHP verder in beeld gebracht. Voor nu wordt geen scenario opgenomen. Voor de wijk Krinkelhoek wordt binnen dit IHP rekening gehouden met de volgende scenario’s: Termijn 1 2026 – 2029 • Aanvullende uitbreiding van De Evenaar & ’t Kleurenbos (onder voorbehoud van dat er geen gebruik gemaakt kan worden van de overmaten van een andere locatie).
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 48 van 62
Figuur 25 Scholenlandschap Wijk Schadewijk
5.19. Oss – wijk Schadewijk Figuur 25 visualiseert het scholenlandschap in Oss – wijk Schadewijk en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de scenario-ontwikkeling. Schadewijk is een wijk in de gemeente Oss. In Schadewijk zijn drie basisscholen aanwezig. In de onlangs vastgestelde visie maatschappelijke voorzieningen Schadewijk is vastgesteld dat er ingezet wordt op verdichting van de wijk en dat het voor kinderen in de Schadewijk vanzelfsprekend wordt om daar ook naar school te gaan. De effecten van deze ambities zijn niet verwerkt in de leerlingenprognose, maar kunnen bij de uitwerking van de nieuwbouw van de scholen betrokken worden. IHP Scenario’s In Schadewijk geldt dat er gezamenlijke huisvesting voor De Teugelaar en De Regenboog wordt ontwikkeld. Voor De Nieuwe Link geldt dat de kwaliteit van het gebouw verminderd is en daarmee binnen de looptijd van het IHP om vervanging vraag. De Nieuwe Link heeft momenteel een ruime overmaat in haar gebouw. Er zijn reeds al voorbereidende onderzoeken uitgevoerd voor De Nieuwe Link. Voor Schadewijk wordt binnen dit IHP rekening gehouden met de volgende scenario’s: Termijn 1 2026 – 2029 • Nieuwbouw De Regenboog en De Teugelaar Termijn 2 2030 – 2033 • Vervangende nieuwbouw/ renovatie De Nieuwe Link
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 49 van 62
5.20. Oss – wijk Amsteleind Aan de westelijke kant van Oss worden in de komende 15 jaar ca. 3.000 woningen gerealiseerd. Deze woningen gaan landen in de nieuwe wijk Amsteleind. In de wijk komt een diversiteit aan woningen. Er worden woningen voor jong en oud gebouwd. Doordat gezinnen zich in deze wijk ook zullen vestigen, is er in deze wijk ook vraag naar voorzieningen zoals basisscholen en kinderopvang. In de planvorming van Amsteleind wordt rekening gehouden met de toevoeging van onderwijs, opvang, gym en ontmoeten. Er is daarbij gekozen om met twee scholen onder één dak samen met kinderopvang, gymvoorziening en ontmoetingsfunctie te realiseren. De planning van de realisatie van de scholen beweegt mee met de planning van de realisatie van de woningen. De schoolbesturen (SAAM en Filios) hebben in een projectoverleg de voorkeur aangegeven voor het bouwen van twee scholen, waarbij er een vaste kern wordt gerealiseerd en een deel semipermanente huisvesting om de eerste piek op te vangen. Zo wordt er niet gebouwd voor leegstand. Voor de basisscholen die gaan landen in Amsteleind geldt dat deze nog gesticht moeten worden. Hiervoor dient een zorgvuldig traject via DUO opgestart te worden. Termijn 1/ 2/ 3 • Nieuwbouw kindcentrum Amsteleind
Figuur 26 Nieuwbouwwijk Amsteleind
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 50 van 62
5.21. Programmering IHP Oss In de voorgaande paragrafen is aangegeven welke scholen een huisvestingsvraag hebben. De opgave voor de gemeente Oss in de komende 16 jaar is aanzienlijk. Deze opgave is omvangrijk en soms complex, met zowel financiële consequenties voor de gemeente als organisatorische uitdagingen voor gemeente en schoolbesturen. Daarbij is op dit moment geen zekerheid over toekomstige financiële middelen vanuit de gemeenteraad en is in de afgelopen periode gebleken dat het invullen van vacatures lastig is. Om deze opgave uit te voeren, is voldoende organisatorische en financiële capaciteit nodig. Voor lopende projecten is dit geborgd; voor de projecten binnen het IHP moet dit eveneens worden ingericht. Naast de lopende projecten zijn er in het IHP aankomende projecten benoemd. Deze projecten zijn geprioriteerd aan de hand van de volgende zaken: 1. 2. 3. 4. 5.
Tekort aan onderwijsmeters in een onderwijsgebouw Bouwtechnische staat van het gebouw Stedenbouwkundige ontwikkelingen van ‘algemeen belang’ Scholen als belangrijke factor voor de vitaliteit van de stadswijken en - kleine – kernen Efficiënt gebruik van gebouwen en vierkante meters door overmaat te reduceren met aandacht voor behoud van spreiding
passende samenwerkingspartners. Het schoolbestuur is hiervoor verantwoordelijk. Vervolgens wordt samen met de gemeente een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd, waarin verschillende scenario’s worden verkend en een voorkeursscenario wordt vastgesteld. Na vaststelling van het haalbaarheidsonderzoek kan een realistisch opleverjaar worden bepaald en kan de financiële vertaling in de gemeentelijke begroting worden opgenomen. Voor het VO geldt dat er een gezamenlijk haalbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd, gericht op optimalisatie van het VOscholenlandschap. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen invloed hebben op de fasering van projecten. Met deze uitkomsten is het mogelijk om een toekomstbestendig VO landschap in Oss te realiseren zonder desinvesteringen. De weergegeven programmering is indicatief. Het overzicht biedt een doorkijk naar de voorgenomen projecten en de verwachte planning voor de afgifte van het uitvoeringskrediet (het moment van realisatie). Wijzigingen kunnen optreden door besluitvorming, prioritering en externe omstandigheden. Gemeente Oss en de betrokken schoolbesturen hebben gezamenlijk de intentie om deze projecten binnen de gestelde termijnen op te starten en, waar mogelijk op basis van organisatorische en financiële capaciteit, tot uitvoering te brengen.
De gemeente heeft capaciteit om drie à vier projecten per IHP-termijn uit te voeren, afhankelijk van de omvang en complexiteit van de projecten. De voorgestelde programmering is weergegeven in tabel 6 op de volgende pagina. Dit overzicht bevat de projecten met een indicatieve doorlooptijd en fasering. Daarnaast is een kolom opgenomen waarin staat of en hoe het project in het vorige IHP (2022-2025) was opgenomen. Voor enkele scholen geldt dat het leerlingenaantal de komende jaren nauw gemonitord wordt, omdat de prognose afwijkt van de huidige situatie. Dit betreft De Kleine Weide (Oijen), ’t Schrijverke (Herpen), Evenaar (Oss) en ’t Kleurenbos (Oss). De fasering is bedoeld om de opstart van projecten te spreiden, gezien de huidige uitvoeringsdruk. Met “opstart” wordt de initiatieffase bedoeld. De eerste stap in deze fase is het opstellen van de onderwijskundige visie van de school en het bepalen van
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 51 van 62
Legenda Lopende trajecten Opstart project (indicatief) Indicatie doorlooptijd project x Gepland uitvoeringskrediet MIP v Indicatief jaar voorbereidingskrediet
Tabel 6 Programmering IHP projecten gemeente Oss 2026-2041
i Indicatieve jaren uitvoeringskrediet
Schoolnaam / project
In Matrix acitiviteiten en investeringen IHP 2022-2025
Status activiteiten en investeringen IHP 2022-2025
Scenario IHP 2026-2041
De Lockaert, De Polderhof & SBO Het Baken
Ja, uiterlijk 2025 o p no mimatie vo o r vervanging
SB O Het B aken zat in het pro ject SO/VSO. Nieuw pro ject is in 2023 gestart, met inpassing bij pro ject Lo ckaert & P o lderho f, waardo o r een een inclusief kindcentrum o ntwikkeld wo rdt.
Lo pend pro ject nieuwbo uw
Ja, streven was o plevering Q3 2024
Gro ndverwerving vo o rkeurslo catie in 2025
Lo pend pro ject nieuwbo uw
Kindlandschap De Eiber (clustering De Klimop, Sint Lambertus & De Linde)
De Wissel Nieuwe school Amsteleind
Niet beno emd
Interne verbo uwing
Termijn 1 Termijn 2 Termijn 3 Termijn 4 (2026 - 2029) (2030 - 2033) (2034 - 2037) (2038 - 2041) x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Ja, met start beko stiging scho o l 1aug. 2025
A fhankelijk en meebewegend met planning wo ningbo uw A msteleind.
Lo pend pro ject nieuwbo uw
Ja, geen specifiek o pleverjaar beno emd.
Dit pro ject lo o pt mo menteel.
Lo pend pro ject nieuwbo uw
SO/VSO HUB Noord-Brabant
Ja, streven was o plevering Q4 2024
Intentieverklaring en haalbaarheidso nderzo ek sto pgezet en nieuw pro ject in 2025 gestart.
Lo pend pro ject vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
x
x
SO/ VSO Oosterwijs
Ja, streven was o plevering Q4 2024
Intentieverklaring en haalbaarheidso nderzo ek sto pgezet en nieuw pro ject in 2025 gestart.
Lo pend pro ject vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
x
x
i
i
(modulaire en gefaseerd uitvoeren)
De Teugelaar & De Regenboog
(De Sterrenkijker, De Sonnewijser & Vervolgonderwijs)
Hertogin Johanna V
Ja, o nderzo ek HJV en M aasland. A fhankelijk van co nclusies o nderzo ek naar huisvesting starten.
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
Onderzoek VO scholen & integraal plan
Niet beno emd
Onderzo ek integrale scho lenlandschap Oss
De Evenaar & 't Kleurenbos
Niet beno emd
P ermanente o plo ssing teko rten
Maaslandcollege
Ja, o nderzo ek HJV en M aasland. A fhankelijk van co nclusies o nderzo ek naar huisvesting starten.
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
(afh. onderzoek VO)
Actualiseren IHP
Wo rdt na realisatie Teugelaar & Regenbo o g uitgevo erd
Ja, geen specifiek o pleverjaar beno emd.
Hertogin Johanna A, De Blinkerd & SO Martinus van Beek
Ja, o nderzo ek samenwerking tussen partners, geen specifiek o pleverjaar beno emd.
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
t Molenveld Het Hooghuis ZuidWest
Niet beno emd
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
Ja, ev. naar vo ren halen van pro ject lo catie zuid, afhankelijk van o nderzo ek VO.
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
Actualiseren IHP Elzeneind Het Hooghuis Titus Brandsmalyceum (afh. onderzoek VO)
Actualiseren IHP
v
i
x
x
x
i
i
i
v
n.v.t.
De Nieuwe Link
(clustering locatie Zuid & West, afh. onderzoek VO, incl. huidige groep leerlingen VSO Compas College)
v
x
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
v
i v
i i
v
i i
i
v
i
i
n.v.t. Ja, o nderzo ek gro ei leerlingen
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
Niet beno emd
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
v
i v
i i
i
n.v.t.
Sint Jozef
Niet beno emd
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
v
Sint Antonius
Niet beno emd
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
v
Pius X
Niet beno emd
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
v
De Vier Heemskinderen Het Hooghuis Mondriaan
Ja, o ndero zek duurzaamheid & binnenklimaat
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
v
Niet beno emd
Vervangende nieuwbo uw/ reno vatie
(afh. onderzoek VO, incl. huidige groep leerlingen VSO Sonnewijzer Vervolgonderwijs (bh))
Actualiseren IHP
Referentie: P2000096-0123.0.6.
n.v.t.
Pagina 52 van 62
6. Financiële vertaling De in hoofdstuk 5 gepresenteerde scenario’s voor het PO, VO en (V)SO zijn in dit hoofdstuk voorzien van een financieel kader. Er wordt ingegaan op het kwaliteitsniveau, de verdeling van de verantwoordelijkheid voor dit kwaliteitsniveau tussen gemeente en schoolbesturen en de kostenkengetallen. Vervolgens wordt het meerjaren investeringsoverzicht gepresenteerd.
6.1. IHP Kwaliteit In de gemeente Oss is reeds het Kwaliteitskader van Ruimte OK als Osse scholenkwaliteit vastgelegd. Met het kwaliteitskader worden onder andere de volgende gebouwkwaliteit behaald: • Wettelijk minimum (besluit bouwwerken leefomgeving). • Kwaliteitskader Ruimte-OK, waarin onder andere de volgende uitgangspunten zijn geformuleerd: o Energieneutraliteit (ENG). o Gezonde leer- en werkomgeving (Frisse Scholen) o Flexibel en adaptief (bv. herindeelbaar en uitbreidbaar door niet-dragende wanden en ventilatie in verkeersruimten). o Stimuleert en maakt dubbel/multifunctioneel gebruik van ruimten mogelijk (bv. welzijn, kinderopvang, zorg, cultuur). o Toegankelijkheid (voor minder validen en buiten schooltijden). In het Beleidskader is naast het kwaliteitskader gesproken over inclusief onderwijs. De uitwerking van het inclusief onderwijs is bij het opstellen van voorliggend IHP nog niet concreet. In het Kwaliteitskader Ruimte-OK zijn reeds uitgangspunten opgenomen over de toegankelijkheid van gebouwen. Financieel is geen rekening gehouden met andere uitgangspunten van inclusief onderwijs anders dan reeds opgenomen in het kwaliteitskader.
6.2. Kosten per m2 De bepaling van de kwaliteitsambitie leidt tot stichtingskosten per m² bvo. Deze kengetallen worden gehanteerd als normbedragen en bepalen het taakstellend budget.
De gemeente Oss maakt als normbedrag gebruik van het financiële kengetal van het Kwaliteitskader Ruimte OK. Bij de bepaling van de kengetallen is onderscheid gemaakt tussen PO en VO. Bij het PO is tevens een kengetal voor een grote en kleine PO school gedefinieerd. Voor het IHP is rekening gehouden met het kengetal van Ruimte-OK, waarin de aanvullende prestaties van het kwaliteitskader zijn opgenomen. De verdere uitgangspunten die gehanteerd zijn voor de kengetal bepaling, staan in de financiële paragraaf van het Kwaliteitskader Ruimte-OK (zie bijgevoegd rapport). De kengetallen binnen het IHP Oss zijn prijspeil januari 2025 inclusief btw. • PO groot (bepaald op gebouw van 2.423 m2 bvo) o € 3.577 per m2 bvo • PO klein (bepaald op gebouw van 1.312 m2 bvo) o € 3.947 per m2 bvo • VO (bepaald op gebouw van 5.000 m2 bvo, voor een havo/vwo school18) o € 3.194 per m2 bvo • (V)SO o In het kwaliteitskader is geen financieel kengetal opgenomen voor het (V)SO. Om een passend kengetal vast te stellen, is een verkenning uitgevoerd op basis van verschillende bronnen. Hierbij is gebruikgemaakt van de kostenconfigurator van HEVO en de kengetallen van de BDB voor het PO en VO. o Uit deze analyse blijkt dat de kengetallen voor het (V)SO meer overeenkomen met die van het PO dan met het VO.
Daarnaast is gekeken naar de gemiddelde schaalgrootte van (V)SO-scholen, die doorgaans groter zijn de PO scholen. Echter worden er vaak voor (V)SO scholen hogere eisen gesteld voor bouwkundige afwerkingen, afhankelijk van de doelgroep waaraan zij onderwijs bieden. Door het grotere volume kan een schaalvoordeel worden behaald, maar de aanvullende bouwkundige eisen leiden tot een verhoging van het kengetal. o Om consistent te blijven met de systematiek van het kwaliteitskader, is daarom gekozen om het gemiddelde kengetal van het PO als uitgangspunt te hanteren. In het kader van het IHP is het kengetal voor het (V)SO vastgesteld op € 3.762 per m² bvo, zijnde het gemiddelde van de PO-kengetallen.
18
In het kwaliteitskader is geen financieel kengetal opgenomen voor een VMBO school. Voor een VMBO school is op basis van de kostenconfigurator van HEVO €195 per m2 bvo aanvullend nodig. Dit gegeven is financieel nog niet meegenomen, omdat het kengetal uit het kwaliteitskader het uitgangspunt is.
Referentie: P2000096-0123.0.6.
Pagina 53 van 62
6.3. Financiële uitgangspunten en stichtingskosten
4.
Er is voor de ruimtebehoefte bij de doorrekening van de stichtingskosten uitgegaan van het geprognosticeerde leerlingenaantal in 2040 (over 15 jaar) op basis van de leerlingentelling 1 oktober 2023. Tweejaarlijks wordt de leerlingenprognose herijkt. In het geval dat de prognoses een significant ander beeld geven dan de werkelijkheid, worden er geactualiseerde prognoses van de betreffende school gemaakt door xxllnc. In de haalbaarheidsonderzoeken wordt het leerlingenaantal nogmaals herijkt en vastgesteld.
5.
Binnen de financiële vertaling zijn de verwachte indicatieve stichtingskosten per periode van 4 jaar opgenomen (0-4 jaar, 5-8 jaar, 9-12 jaar en 13–16 jaar). Zoals omschreven in paragraaf 5.20 worden projecten in deze termijnen opgestart. De verwachting is dat de daadwerkelijke realisatie van de projecten gemiddeld genomen minimaal één termijn later plaatsvindt. In het haalbaarheidsonderzoek kan het opleverjaar en daarmee het jaar van afgifte uitvoeringskrediet bepaald worden.
6.
Vooralsnog is voor de investering bij iedere vernieuwings- en uitbreidingsopgave uitgegaan van de normkosten voor nieuwbouw. In de haalbaarheidsonderzoeken zal de afweging tussen (ver)nieuwbouw en renovatie plaatsvinden en worden de daadwerkelijke kosten in beeld gebracht.
7.
Bij nieuwbouwprojecten wordt verkend of kinderopvang nodig of wenselijk is. De benodigde vierkante meters kunnen via verschillende financieringsvormen worden gerealiseerd. Als de gemeente voorfinanciert, wordt dit terugverdiend via een kostprijs dekkende huur, berekend op de kinderopvangruimte. Ook kan een kinderopvangorganisatie zelf investeren. De kosten zijn binnen het IHP niet inzichtelijk gemaakt. In een haalbaarheidsonderzoek kan per situatie gekeken naar de behoefte aan opvang en worden de kosten inzichtelijk gemaakt.
8.
De nieuwe scholen in Amsteleind hebben conform verordening recht op de Vergoeding voor Onderwijsleerpakket en meubilair. Het bedrag hiervoor moet beschikbaar zijn in het jaar van oplevering van het schoolgebouw. Voor de scholen in Amsteleind is in termijn 1 rekening gehouden met een bedrag voor de eerste inrichting. Dit is gebaseerd op twee scholen van elk 400 leerlingen.
De overzichten op de volgende pagina’s tonen de stichtingskosten en bijkomende kosten. Daarbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1.
2.
3.
De stichtingskosten zijn inclusief btw, prijspeil januari 2025. Jaarlijkse indexatie als basis voor de financiële vertaling van dit IHP is noodzakelijk. Risico’s ten aanzien van de bouwkosten zijn ook te vinden in de algemene prijsontwikkeling van bouwprojecten in Nederland en de regio. Het normbedrag gaat uit van normale marktomstandigheden voor wat betreft beschikbaarheid van materialen en inschrijvingen van aannemers bij projecten. Gemeente Oss actualiseert jaarlijks het financieel kengetal door middel van een indexatie. In de stichtingskosten zijn ook diverse honoraria en vaste aanvullende kosten opgenomen. Daarbij is rekening gehouden met de volgende honoraria (voor ontwerpteamleden (architect, installatieadviseur, constructeur, bouwfysicus en projectmanager), en de volgende vaste aanvullende kosten (aansluitkosten, heffingen, verzekeringen, beperkte risicoverrekening en onvoorzien). Bijkomende kosten die locatie gebonden zijn, of anderszins niet vallen onder de bouwkosten en bijkomende kosten voor de realisatie van een schoolgebouw, zijn niet opgenomen in de kengetallen. Per project komen er nog diverse kosten bij, welke sterk kunnen verschillen.
De kosten waarmee rekening moet worden gehouden, zijn onder andere kosten voor tijdelijke huisvesting, grondkosten, kosten voor bouwrijp maken, sloopkosten en asbestsanering, interne kosten voor gemeente bijvoorbeeld voor adviezen of projectbegeleiding, kosten voor organisatorische ondersteuning, inrichtingskosten (losse inrichting) en verhuiskosten. Ook financieringskosten zoals rentekosten, startkosten of faseringskosten zijn niet opgenomen. Deze kosten kunnen hoog oplopen, zeker als tijdelijke huisvesting benodigd is. Bij het ene project kan het zijn dat er slechts 10% van de stichtingskosten aanvullend nodig zijn, maar bij een ander project 50%. In het IHP zijn de bijkomende kosten per project op 20% van de stichtingskosten ingeschat. Per project worden deze kosten na het IHP nader gespecificeerd en onderbouwd in de haalbaarheidsonderzoeken.