Bijlage 4 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs wijzigingen gearceerd (369970)

De mate in hoeverre het schoolgebouw in beide scenario’s aansluit bij het onderwijsconcept (geschiktheid van het gebouw) passend bij het aantal leerlingen. c. De toekomstbestendigheid van het schoolgebouw in beide scenario’s. d. De kwaliteit, functionaliteit, veiligheid en uitstraling van het schoolgebouw in beide scenario’s. 5.

Schoolbesturen en gemeente verkennen tijdens het haalbaarheidsonderzoek in het uitvoeringsprogramma de mogelijke bijdrage door het schoolbestuur op basis van het sturen op de optimale ‘Total Cost of Ownership’ (TCO). De gescheiden verantwoordelijkheid tussen de investering en de exploitatie van een onderwijsgebouw kan leiden tot een suboptimale oplossing. Een lage investering kan daarbij hoge exploitatielasten veroorzaken. Schoolbesturen betalen de

het gebouw (weer) voldoet aan de functionele eisen en kwaliteitseisen zoals geformuleerd in het IHP (en ten minste aan vigerende eisen van het Bouwbesluit).’

Pagina 20 van 60

HEVO

exploitatielasten uit de vergoeding voor materiële instandhouding2, onderdeel van de lumpsumvergoeding, van het rijk. Schoolbesturen ervaren een tekort in de exploitatievergoeding die zij ontvangen van het rijk (welke ook in diverse rapporten is bewezen). De gemeente ervaart een tekort in de vergoeding die zij ontvangen voor de benodigde investeringen. Bij het realiseren van projecten op basis van de optimale TCO wordt gezocht naar de balans in investeringskosten en exploitatiekosten. Hierbij dragen schoolbesturen mogelijk bij aan een (aanvullend) deel van de stichtingskosten van een nieuwbouw- of renovatieopgave om aanvullende kwaliteit mogelijk te maken. Voorbeelden hiervan kunnen zijn het toepassen van aluminium buitenkozijnen in plaats van houten buitenkozijnen. Deze extra investering moet de prestaties van het gebouw op het gebied van onderhoud en exploitatie verbeteren, waardoor een investering aan de voorkant een besparing gaat opleveren tijdens het gebruik van het gebouw. Een integrale afweging tussen de totale investering en de totale onderhoud- en exploitatiekosten is daarbij noodzakelijk. Moderne frisse schoolgebouwen zijn installatie-intensief, wat ook hogere onderhoudskosten veroorzaakt, waardoor de betaalbaarheid onder druk staat.

Vanuit het gezamenlijke belang is de intentie uitgesproken dat bij een haalbaarheidsonderzoek inzichtelijk gemaakt wordt wat de mogelijkheden voor een bijdrage vanuit de schoolbesturen en hoeveel een mogelijke bijdragen vanuit een schoolbestuur kan zijn. Dit wordt gebaseerd op de werkelijk te realiseren besparingen t.o.v. de werkelijke inkomsten van schoolbesturen voor het exploiteren van het geplande gebouw. Ook kan het realiseren van een besparing op de onderhoudskosten direct voorafgaand aan het betrekken van een nieuw gebouw een mogelijkheid bieden hiervoor. Ook het samenwerken met ander partijen die een gedeelte van de bekostiging voor hun rekening nemen kan een mogelijkheid zijn. Dit kan bijvoorbeeld van toepassing zijn bij het meer technisch onderwijs waar een derde partij een samenwerking aan gaat met de school en bereid is daarvoor te investeren, of bij installatie onderdelen zoals zonnepanelen waar een externe partij de gehele financiering verzorgd. Hierbij is het van belang dat er duidelijke afspraken worden gemaakt en vastgelegd in overeenkomsten. Op dit moment is er, volgens de regelgeving, echter nog sprake van een investeringsverbod voor het PO In het 2 Vanzelfsprekend bestaat de mogelijkheid dat de hoogte van de Ml-vergoeding over tijd (negatief) wijzigt.

Een verlaging van de Ml-vergoeding mag niet ten kosten gaan van de onderwijskundige onderdelen van de lumpsumvergoeding. Het uitgangspunt is dat een gedeelte van de Ml-vergoeding door schoolbesturen gebruikt kan

Referentie: 1699201-0176.0.4.

voorliggende wetsvoorstel wordt dit onder voorwaarden mogelijk gemaakt, indien de investering binnen zeven jaren terug verdiend kan worden. Voor de financiële doorrekening in het IHP wordt daarom nog geen rekening gehouden met de mogelijke bijdrage van de schoolbesturen.

6.

Inclusieve en toegankelijke gebouwen Conform Bouwbesluit dienen schoolgebouwen in de gemeente Oosterhout voor iedereen toegankelijk te zijn. De gebouwen dienen ruim van opzet te zijn en bij meerdere bouwlagen is de aanwezigheid van een lift noodzakelijk. Kinderen en medewerkers van de school met een beperking kunnen op deze manier zelfstandig door het gebouw bewegen, zonder hulp van derden. Toegankelijkheid betekent ook dat het gebouw geschikt is voor diverse gebruikersgroepen, hierbij hoort een streven naar bijvoorbeeld meer samenwerking tussen primair onderwijs en speciaal onderwijs. Daarnaast moet de school ook veilig te bereiken zijn, hetzij met de fiets, hetzij lopend of met gemotoriseerde voertuigen. Mindervalide personen kunnen het gebouw op een passende manier bereiken en op een acceptabele afstand tot de entree parkeren.

7.

Een goede schoollocatie is een locatie die veilig en gemakkelijk te bereiken is voor kinderen. Per project dient daarom, bij het haalbaarheidsonderzoek, bekeken te worden hoe een veilige route gerealiseerd wordt, eventueel met een ‘kiss & ride’-zone. Tevens dient er ook verder gekeken te worden dan alleen de directe omgeving van de school. In het voedingsgebied van de school is het belangrijk dat er aandacht is voor een veilige route. Voor een goede schoollocatie kan er ook gekeken worden naar de voorzieningen waar het onderwijs aansluiting kan vinden, zoals sport- of wijkfuncties of een gevestigde kinderopvang: a. Voor het primair onderwijs geldt aanvullend dat de school zich in de wijk bevindt (thuisnabij onderwijs) waar kinderen leeftijdsgenoten kunnen ontmoeten. Er moet voorkomen worden dat er ‘slaapwijken’ ontstaan ofwel wijken waar veel verkeer is maar geen school. b. (Voortgezet) speciaal onderwijs heeft vaak een meer regionale functie, waardoor bereikbaarheid extra belangrijk is.

worden voorfinanciering in exploitatie verlagende maatregelen dient bij een herijking van het IHP opnieuw besproken te worden en te worden geüpdatet op basis van de laatste inzichten.

Pagina 21 van 60

HEVO

c.

d.

e.

Voor het voortgezet onderwijs zijn toegankelijke fietspaden en een goede ovverbinding belangrijk. De schoollocatie moet goed bereikbaar zijn voor het voedingsgebied. De definitie van een veilige omgeving verschilt per type VOschool. De doelgroep van de school is bepalend voor de geldende locatie-eisen. Per project dient ingezoomd te worden op de doelgroep, om te bepalen aan welke eisen de locatie moet voldoen. Om te bepalen wat een goede locatie is voor een schoolgebouw, wordt ook gekeken naar huidige samenwerkingen en de impact die een potentiële verplaatsing van een school zou hebben.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 22 van 60

3. Inventarisatie en analyse Dit hoofdstuk beschrijft het aanbod aan onderwijs in de gemeente Oosterhout. Daarnaast gaat dit hoofdstuk in op de methodiek achter de prioritering van alle schoolgebouwen. Alle onderwijsgebouwen in de gemeente Oosterhout zijn geanalyseerd op basis van de quickscanmethodiek en een capaciteitsanalyse.

HEVO

3.1. Overzicht onderwijsgebouwen

Tabel 3-1 Overzicht scholen in de gemeente Oosterhout

Schoolnaam (PO)

Op de volgende pagina is het totale scholenlandschap van de gemeente Oosterhout te

zien. Daarnaast staat hieronder kort de situatie per onderwijsniveau omschreven.

De Achthoek De Beiaard

Eigendom schoolgebouw Delta Onderwijs

123 193 70

895 1259 1254

Delta Onderwijs

221 73 144 271 413 209

1484 802 982 2218 2078 1854

Delta Onderwijs Delta Onderwijs

324 469

Delta Onderwijs

Basisonderwijs primair onderwijs (PO) en speciaal (basis)onderwijs (SBO)

De Berkenhof

Delta Onderwijs

Het scholenlandschap van de gemeente Oosterhout voor het primair onderwijs (PO) is

De Duizendpoot

Delta Onderwijs

verdeeld over de aanwezige kerkdorpen en Oosterhout zelf. Er zijn verschillen in

De Kameleon

Delta Onderwijs

denominatie, onderwijsconcepten en omvang. Er zijn drie schoolbesturen voor het PO

Montessori Marcoen De Meander Paulo Freire/ Torenschouw De Pionier De Rubenshof

Delta Onderwijs

gevestigd in Oosterhout. Naast regulier onderwijs zijn er in de gemeente ook een school voor speciaal basisonderwijs (SBO) en een school voor speciaal onderwijs (SO) aanwezig. Het SO biedt onderwijs aan kinderen die in cluster 4 zijn ingedeeld.

Gezamenlijk hebben de schoolbesturen 24 schoolgebouwen en verzorgen ze het PO/S(B)O voor circa 4.600 leerlingen.

In juni 2022 heeft het ministerie van Onderwijs goedkeuring gegeven voor het stichten van een school voor islamitisch basisonderwijs. Deze staat wel vernoemd in de tabel maar kent nog geen leerlingenaantallen. Voortgezet (speciaal) onderwijs

Het voortgezet onderwijs (VO/VSO) in de gemeente Oosterhout is ondergebracht bij meerdere locaties. De verschillende locaties bieden het voortgezet onderwijs op alle niveaus aan, van praktijkonderwijs tot gymnasium. Daarnaast is er in de gemeente

Oosterhout een VSO-locatie aanwezig. In totaal zijn er 5 locaties met circa 30.000 m2

van Curio Effent is niet bekostigd door de gemeente, maar door Curio Effent zelf. Curio Effent is belangrijk voor het VO-aanbod in de gemeente maar zal in de rest van het

IHP niet opgenomen worden.

Delta Onderwijs

Dep. Rubenshof

Delta Onderwijs

St. Jan

Delta Onderwijs

Sterrendonk De Touwbaan De Westhoek

Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs

69 239 334 458

Dep. Westhoek KC De Ontdekking

Delta Onderwijs Delta Onderwijs

144

SBO De Wissel Menorah

Delta Onderwijs PCPO Midden Brabant Koraal Delta Onderwijs Stichting Pallas

242 236

1895 927

209

1268 1100 1306

De Muldersteeg Dep. Muldersteeg Vrije school De Strijene Aboe Ayoeb Al Ansari Totalen Schoolnaam (VO)

Plein 3 Hanze College Sint Oelbertgymnasium Mgr. Frenckencollege Praktijkschool De Zwaai kom Totalen

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Delta Onderwijs

2105 1956 1439 1087 1428 1985 1347 2308 2342

bvo aan onderwijsruimte. Curio Effent heeft in de gemeente Oosterhout een bijzondere positie. De huisvesting

Leerlingen BVO ____________ (m2)

199

Verhuur

Joki-C, Kentalis

Medegebruik

BSO BSO BSO BSO

KDV

BSO BSO BSO BSO BSO

Auris

KDV, GGD

BSO BSO BSO

BSO BSO Gezamenlijk Beiaard

KDV

BSO

Islamitisch basisonderwijs

Schoolbestuur

4.640 Leerlingen

±35.000 BVO (m2)

Koraal OMO Libreon

24 357 709

1218 9263 7273

Stichting Mgr. Frencken College Delta Onderwijs

1355

9321

164

2950

2.609

±30.000 Pagina 24 van 60

Scholenlandschap Gemeente Oosterhout

HEVO

Primair Onderwijs Gemeente Oosterhout

4

6

3

Den Hout

1

21

af 11 13

1

De Achthoek

12

St. Jan

2

De Beiaard

13

De Sterrendonk

3

De Berkenhof

14

De Torenschouw

4

De Duizendpoot

15

De Touwbaan

5

De Kameleon

16

De Westhoek

6

Montessori

16a

Dep. Westhoek

7

Marcoen

17

KC De Ontdekking

8

De Meander

18

SBO De Wissel

9

Paulo Freire

19

Menorah

10

De Pionier

20

Muldersteeg

11

De Rubenshof

21

De Strijene

11a

Dep. Rubenshof (Hobbit)

22

Dep. Muldersteeg (Biencorf)

Gf

lla

8

9

14

A20 Oosterhout

6/10 .

15

Oosteind

ef 12

1eÊ16sa, 16a

54 18 2 EAn

3

4ga22 5 Jt

2

Dor

19 17

Voortgezet Onderwijs Gemeente Oosterhout Teteringen

1

Praktijkschool de Zwaaikom

4

Mgr. Frencken college

2

Plein 3

5

Sint Oelbert gymnasium

3

Hanze College

7 afEDorst Rijen

Pagina 25 van 60

HEVO

3.2. Leerlingenprognose Figuur 3-1 visualiseert de leerlingenprognose van het primair onderwijs (inclusief SO en SBO) in de gemeente Oosterhout. De prognose van Primos Lokaal (oktobertelling 2021) vormt het uitgangspunt voor het IHP voor de voorspelling van de leerlingenontwikkeling. De prognose loopt tot 2040. In de grafiek is een stijging (circa +20%) in leerlingenaantallen te zien. Echter is deze stijging niet in elk deelgebied van de gemeente herkenbaar.

Leerlingenprognose Voortgezet Onderwijs in de gemeente Oosterhout 2700 2650 2600 2550 2500

Leerlingenprognose Primair Onderwijs in de gemeente Oosterhout

2450 2400

6.500 2350 2020

6.000

2022

2025

2030

Figuur 3-2 Leerlingenprognose voortgezet onderwijs (Voion, 2021)

5.500

3.3. Opheffingsnorm

5.000 4.500 4.000

3.500

o o N

O CM

CM O CM

m o

CM O CM

O CM

(D CM O CM

CM O

00

o N

A CM O CM

O cd O CM

m o

CM

m o N

CO CO O CM

CO O

L CD

o

(D

m o

CO O CM

00

c o N

Cl

m o

Figuur 3-1 Leerlingenprognose primair onderwijs (Primos Lokaal, oktobertelling 2021) Figuur 3-2 visualiseert de leerlingenprognose voor het voortgezet onderwijs in de gemeente Oosterhout. De prognose van Voion (2021) vormt het uitgangspunt voor de voorspelling van de leerlingenontwikkeling. In het voortgezet onderwijs zien we voor de komende jaren een stijging in leerlingenaantallen, waarna de leerlingenprognose in 2030 weer ongeveer gelijk is aan 2020. Te verwachten is dat de stijging in het PO na 2030 in het VO zal plaatsvinden. Monitoring van de leerlingenaantallen is van belang.

Naast de leerlingenprognose is de opheffingsnorm van belang bij de bepaling van scenario’s. Een school komt voor bekostiging in aanmerking als het leerlingenaantal gelijk is aan of boven de opheffingsnorm zit van de gemeente waarin deze gevestigd is. De bekostiging wordt beëindigd als het leerlingenaantal gedurende drie achtereen­ volgende schooljaren minder heeft bedragen dan de opheffingsnorm. De Wet op het primair onderwijs kent enkele uitzonderingen op de hierboven genoemde regel inzake beëindiging bekostiging. De opheffingsnorm in Oosterhout is 118 leerlingen. In de gemeente Oosterhout zijn er enkele scholen onder de opheffingsnorm, namelijk Basisschool St. Jan3, De Berkenhof en De Kameleon. Deze scholen behoeven daarmee extra toezicht. Wanneer zij geen kwalitatief onderwijs meer kunnen bieden, kan het schoolbestuur de school opheffen.

In het geval van het speciaal onderwijs gelden de volgende opheffingsnormen: school voor speciaal onderwijs 25 leerlingen en voortgezet speciaal onderwijs 29 (conform Wet op de expertisecentra).

3 De gemeente heeft als beleid de scholen in de kerkdorpen te behouden, ondanks dat de

leerlingenaantallen onder de opheffingsnorm zitten. Dit geldt voor St. Jan, Marcoen en De Achthoek.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 26 van 60

HEVO Voor het voortgezet onderwijs is de opheffingsnorm afhankelijk van het onderwijsniveau (conform Wet op het voortgezet onderwijs): voor praktijkonderwijs 70 leerlingen, vmbo met vijf of meer profielen 360 leerlingen en havo/vwo-scholen 390 leerlingen.

3.4. Capaciteitsanalyse Voor alle schoolgebouwen is de beschikbare capaciteit voor het onderwijs geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt een ruimtetekort of -overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van het onderwijs wordt bepaald door het type onderwijs (PO, VO of SO), de leerlingentelling en de prognose te vertalen naar ruimte­ behoefte (op basis van de criteria in de verordening). Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het aantal m2 dat beschikbaar is: de bruto vloeroppervlakte (bvo).

Opmerking: dit is een genormeerde ruimtebehoefte berekening. In de praktijk zijn er efficiëntere en minder efficiënte gebouwen. Wanneer een school bijvoorbeeld veel gangen heeft, of een grote aula, kan er een genormeerd ruimteoverschot zijn, terwijl dit niet zo wordt ervaren. Er is relatief immers minder effectieve onderwijsruimte. Ook wordt in de praktijk gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot medegebruik of verhuur van ruimten. In het IHP is vanwege het beleidsrijke karakter ruimte voor nuance op de resultaten uit de ruimtebehoefte berekening.

In deze berekening is 5,03 het aantal vierkante meters waar een school per kind recht op heeft, daarbovenop krijgt iedere school eenmaal een ‘vaste voet’ van 200 m2 toebedeeld. Naast de vaste voet heeft de gemeente Oosterhout bepaald dat er voor elke school (BRIN-nummer) 56 m2 (nuttig vloeroppervlak) voorschool gefaciliteerd moet worden. Het nuttig vloeroppervlak is vermenigvuldigd met 1,25 om te komen tot een bruto vloeroppervlak. Dit betekent een totaal bruto vloeroppervlakte voor de voorschool van 70 m2. In de capaciteitsberekening is hier rekening meer gehouden. Voor het speciaal basisonderwijs (SBO) zijn er andere waarden. Per leerling wordt hier 7,35 m2 gerekend en een vaste voet van 250 m2. In het speciaal onderwijs (SO) zijn andere vaste waarden. Deze waarden worden bepaald aan de hand van het type leerlingen dat zij huisvesten. Het speciaal onderwijs in Oosterhout biedt onderwijs aan leerlingen die ingedeeld zijn in cluster 4. Hiervoor gelden de volgende waarden in het SO: per leerling 8,8 m2 en een vaste voet van 370 m2. Voor het VSO zijn de volgende waarden van toepassing: per leerling 12,2 m2 en een vaste voet van 370 m2. Voor het voortgezet onderwijs hangt de ruimtebehoefte af van het onderwijsniveau dat aangeboden wordt. En voor het vmbo in het bijzonder hangt het nog af van de profielen die aangeboden worden op de school.

Voor de VO-scholen is er per school een separate ruimtebehoefte berekening gemaakt.

3.5. Quickscan-methodiek Naast het inzichtelijk maken van eventuele ruimtetekorten is de capaciteitsanalyse van belang omdat een eventueel ruimteoverschot de schoolbesturen geld kost voor exploitatie en onderhoud. Schoolbesturen ontvangen een vergoeding voor materiële instandhouding op basis van het aantal leerlingen en niet op basis van het aantal m2 in een schoolgebouw. Bovendien vormen ruimteoverschotten een risico voorde gemeente. Wanneer een gebouw geheel leeg komt te staan, zal de eigenaar (het schoolbestuur) dit terug willen geven aan de gemeente. Daarnaast dient de gemeente (op basis van de verordening) te voorzien in oplossingen voor ruimtetekorten, waarmee kan worden verwezen naar leegstand. Op basis van de leerlingenaantallen kan voor ieder schoolgebouw de normatieve ruimtebehoefte bepaald worden. Voor het primair onderwijs kan de onderstaande formule gebruikt worden:

Voor het ontwikkelen van scenario’s is een integraal inzicht in de bestaande huisvestingssituatie van de scholen een belangrijk uitgangspunt. Dit inzicht geeft richting aan de prioritering en toekomstperspectieven van de scholen in de gemeente. Voor het IHP is het niet alleen de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of het pand een goed schoolgebouw is. In de beoordeling van het gebouwenbestand is daarom naast de bouwkundige staat ook gekeken naar onderwijskundige functionali­ teit, binnenmilieu, veiligheid, exploitatie en uitstraling van de schoolgebouwen. Dit zijn thema’s voor strategisch vastgoedbeleid. BOUWKUNDIGE STAAT NEN 2767

FORMEEL WETTELIJK KADER

STRATEGISCH VASTGOEDBELEID

Normatieve ruimtebehoefte = aantal leerlingen * 5,03 + 200 + (56*1,25). ONDERWIJSKUNDIGE FUNCTIONALITEIT

Referentie: 1699201-0176.0.4.

BINNENMILIEU

VEILIGHEID

EXPLOITATIE

UITSTRALING

Pagina 27 van 60

HEVO

Op basis van de door HEVO ontwikkelde en veelvuldig toegepaste methodiek is elk gebouw op deze criteria beoordeeld en voorzien van een gewogen score. Deze methodiek wordt nader toegelicht in de ‘Waardewijzer’ (zie separate bijlage 2). Voor de schoolgebouwen van Delta Onderwijs zijn de scans van OCS Net als input gebruikt. Voor de VO-scholen is de scan aan de hand van een bureaustudie gedaan, met uitzondering van het Hanze College waarvoor het haalbaarheidsonderzoek uit 2020 de onderlegger is. De totaalscore geeft op uniforme wijze richting aan de mate van urgentie tot een levensduurverlengende ingreep in relatie tot de gebouwkwaliteit:

Bij <57 punten: binnen 0-5 jaar (rood) Bij 57-63 punten: binnen 5-10 jaar (oranje) Bij 63-69 punten: binnen 10-20 jaar ( ichtgroen) Bij >69 punten: na 20 jaar (donkergroen) De gegevens en beoordeling per school zijn opgenomen in bijlage 3. In de quickscans is een capaciteitsberekening opgenomen. Dit is echter op basis van een, inmiddels niet geactualiseerde, leerlingenprognose. Tevens wordt hierin geen rekening gehouden met de specifieke gebouwsituatie, waardoor er afwijkende uitkomsten opgenomen staan. Hoofdstuk 4 laat de correcte capaciteitsberekening per school zien.

Tabel 3-2 Prioritering op basis van Quickscanscores

1 2 3

4 5 6

7

8 9 10

11 12 13

14 15

3.6. Scores Quickscan schoolgebouwen

16

In tabel 3-2 zijn de quickscanscores van de schoolgebouwen in de gemeente Oosterhout weergegeven. Op basis van deze scores en het bijbehorende advies voor de termijn waarbinnen vernieuwing zou moeten worden uitgevoerd geven een eerste prioritering. Uit de tabel is af te lezen dat er in de termijn 0-5 jaar vier schoolgebouwen toe zijn aan vernieuwing, namelijk het Hanze College, dependance van De Rubenshof (de Hobbit), Sterrendonk en De Biencorf. De Biencorf is echter niet meer in gebruik als een regulier schoolgebouw, maar wordt gebruikt als overlooplocatie. In de termijn 5-10 jaar zijn er 14 scholen toe aan vernieuwing. In deze termijn staat de gemeente voor een grote opgave. Er kan hierin wel enige nuance aangebracht worden; twee scholen zitten onder één dak, namelijk Paulo Freire en De Torenschouw. Zij gaan fuseren en worden als één school beschouwd. Daarnaast zijn er ook enkele vraagstukken bij scholen die in de latere termijn vallen (10-20 jaar en +20 jaar), bijvoorbeeld het ruimtetekort bij De Muldersteeg of de aanpak van het binnenklimaat bij het Sint-Oelbertgymnasium (die reeds in gang is gezet).

17 18 19

20

21 22

23

24 25 26

27

28 29

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Schoolnaam Hanze College Sterrendonk Dep. Rubenshof Biencorf KC de Ontdekking De Strijene De Zwaaikom Paulo Freire De Torenschouw De Duizendpoot De Achthoek De Westhoek Plein 3 Menorah De Berkenhof Marcoen St. Jan De Beiaard Sint Oelbertgymnasium De Rubenshof SBO De Wissel Dep. Westhoek De Meander Montessori De Pionier De Kameleon De Touwbaan Muldersteeg Mgr. Frenckencollege

QS score

56 56 56 56.5 57,5 57,5 57,5 58 58 58 58,5 58,5 58,5 59 59,5 60 60 62,5 64 64 64 65 65,5 67 67,5 68,5 70,5 74,5 91

Termijn

0-5 jaar 0-5 jaar 0-5 jaar 0-5 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 5-10 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar 10-20 jaar + 20 jaar + 20 jaar + 20 jaar

Pagina 28 van 60

C

4. Scenario ontwikkeling Dit hoofdstuk behandelt de analyse van de onderwijshuisvesting voor het onderwijs in de gemeente Oosterhout. Er wordt per dorp of wijk ingegaan op de ontwikkelingen en onderwijsgebouwen. In het geval van het VO wordt per school gekeken naar de situatie. Deze input wordt vertaald naar de doorkijk van projecten voor de komende 20 jaar.

J

HEVO

4.1. Den Hout

Primair onderwijs Den Hout

Figuur 4-1 visualiseert het scholenlandschap in Den Hout en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School

Bestuur

De Achthoek

Delta Onderwijs

Denominatie/ onderwijsconcept Rooms-katholiek

Den Hout is een van de kerkdorpen van de gemeente Oosterhout. Den Hout heeft afgelopen jaren een stabiel leerlingenaantal gehad. In de komende jaren wordt er wel een terugloop van leerlingen gezien. In het gebouw is ook een voor- en naschoolse opvang gevestigd.

Delta

De Achthoek Bouwjaar:

58,5

BVO (m2)

2021 2026 2030

1985

Leerlingen:

123 106

99

895

Overschot/ tekort:

6

92

127

De Achthoek wil zich ontwikkelen tot een brede school waarbij samenwerking met welzijn en ouderenzorg wordt gezocht. Daarnaast heeft de school de wens om kinderopvang te vestigen in het gebouw.

Scenario’s De Achthoek is een verouderd gebouw, met verschillende gebreken. Bij de vernieuwing van het gebouw kan er ingespeeld worden op de ontwikkeling tot brede dorpsschool. Het schoolgebouw dient op basis van de quickscanscore in de tweede termijn vernieuwd te worden.

Figuur 4-1 Scholenlandschap Den Hout

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 30 van 60

HEVO

4.2. Dorst

Primair onderwijs Dorst

Figuur 4-2 visualiseert het scholenlandschap in Dorst en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School

Bestuur

Marcoen

Delta Onderwijs

Denominatie/ onderwijsconcept Rooms-katholiek

Dorst is een van de kerkdorpen die bij de gemeente Oosterhout behoren. Dorst is een groeiende kern, waarde leerlingenaantallen hard toenemen. De gemeente Oosterhout is bezig met het opstellen van een masterplan voor Dorst. Hierin zal aandacht zijn voor onder andere voorzieningen. De Marcoen is de enige basisschool in Dorst.

Door de toename van het aantal leerlingen heeft er de afgelopen jaren in drie bouwfasen uitbreiding van klaslokalen plaatsgevonden. De laatste uitbreiding dateert uit 2021, waarbij in een modulaire vorm vier klaslokalen en een leerplein zijn toegevoegd. Met ingang van schooljaar 2023-2024 is er een aanvullende ruimtebehoefte aan twee klaslokalen. Deze uitbreiding is voorlopig te voorzien op de huidige onderwijslocatie. Omdat dit geen permanent karakter kan hebben, is er in het voorjaar van 2022 een visie opgesteld waarin het toekomstbeeld van de onderwijslocatie Marcoen is opgenomen. Het uitgangspunt is dat in 2028 een toekomstbestendig onderwijsgebouw in Dorst gerealiseerd is.

Scenario’s Vanwege de sterke toename van het aantal leerlingen, is er behoefte aan uitbreiding. Door de beperkte mogelijkheden op de kavel is uitbreiding in de huidige positionering van de school in combinatie met de gymzaal en dorpshuis De Klip daar geen optie meer. Daarnaast biedt de indeling van het gebouw weinig mogelijkheden tot interne aanpassingen. Voor het dorp Dorst is een nieuw masterplan gemaakt. De exacte locatie van de Marcoen wordt nog verder onderzocht.

Marcoen

Delta Bouwjaar:

60

BVO (m2)

2021 2025 2030

1966

Leerlingen:

271 368 447

2218

Overschot/ tekort:

585

97 -300

Figuur 4-2 Scholenlandschap Dorst

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 31 van 60

HEVO

4.3. Oosteind

Primair onderwijs Oosteind

Figuur 4-3 visualiseert het scholenlandschap in Oosteind en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School

Bestuur

St. Jan

Delta Onderwijs

Denominatie/ onderwijsconcept Rooms-katholiek

Oosteind is een van de kerkdorpen die bij de gemeente Oosterhout behoren. Er is een terugloop aan leerlingen te zien bij de school. De school zit momenteel onder de opheffingsnorm. Echter is er een keuze gemaakt om de school in stand te houden voor de leefbaarheid van het dorp.

OOSTEIND

Ondanks dat het schoolgebouw relatief laag scoort (termijn 5-10 jaar), wordt het gebouw als positief ervaren door de directie. De school heeft normatief gezien een overschot aan vierkante meters. Hierdoor is er meer dan voldoende ruimte om het onderwijs in te kunnen richten. Er bestaat een mogelijkheid dat er woningbouwontwikkelingen gaan plaatsvinden rondom Oosteind. Dit kan mogelijk gevolgen hebben voorde leerlingenontwikkelingen van basisschool St. Jan. Van belang is dat de woningbouwontwikkelingen tijdig in kaart worden gebracht, zodat de impact op de school tijdig inzichtelijk is.

{oo"

vo°

g‘

Provincialeweg

Q

Scenario’s Aangezien het schoolgebouw van St. Jan als positief ervaren wordt door de directie en er geen capaciteitsvraagstuk is, is er geen directe aanleiding om het gebouw eerder te voorzien van een vernieuwing. In de tweede termijn dient het gebouw aangepakt te worden.

N629

Delta

St. Jan Bouwjaar:

60

BVO (m2)

2021

2025

2030

1 QER

Leerlingen:

69

53

58

E.

Overschot/ tekort:

470

550

525

{

Figuur 4-3 Scholenlandschap Oosteind

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 32 van 60

HEVO

4.4. Vrachelen

Primair onderwijs Vrachelen

Figuur 4-4 visualiseert het scholenlandschap in de wijk Vrachelen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School

Bestuur

De Meander

Delta Onderwijs

Denominatie/ onderwijsconcept Rooms-katholiek

De Pionier

Delta Onderwijs

Openbaar

Delta

De Meander Bouwjaar:

65,5

BVO (m2)

2021

2025 |

2030

1997

Leerlingen:

413 400 394

2078

Overschot/ tekort:

-269 -204 -174

De wijk Vrachelen is ontwikkeld vanaf begin jaren negentig en bestaat uit vier deelgebieden. De laatste woningen zijn in het eerste decennium van deze eeuw opgeleverd. De plotselinge leerlingenstroom die door de nieuwe wijk werd veroorzaakt, heeft destijds, gedurende een periode van circa 8 jaar (tot 2014), onderdak gevonden in het tijdelijke onderwijsgebouw ‘Het Zandoogje’ dat uit noodunits was opgebouwd. Na sluiting van deze school hebben de overgebleven leerlingen onderdak gevonden in de scholen in de omgeving. Momenteel wordt er met name nog in de wijk Contreie woningbouw gepleegd. De bouw van woningen in deze wijk zit in een afrondende fase.

Tijdens de ontwikkeling van de wijk zijn er twee basisscholen gevestigd, De Meander (noord) en De Pionier (zuid). Vrachelen-Noord en -Zuid worden door het Wilhelminakanaal van elkaar gescheiden. Voor kinderen kan dit als een barrière beschouwd worden. De bouwkundige kwaliteit van deze gebouwen volstaat. Echter zijn er wel functionele gebreken, met name op het gebied van akoestiek. Daarnaast zijn de exploitatielasten voor de gebouwen hoog.

Scenario’s Gezien de quickscanscore van beide scholen is er geen directe urgentie voor de schoolgebouwen. Bij De Meander is er echter wel een capaciteitsvraagstuk en dient er semi permanente huisvesting gerealiseerd te worden.

Delta

De Pionier Bouwjaar:

67,5

BVO (m2)

2021 2025 2030

1996

Leerlingen:

324 265 282

2105

Overschot/ tekort:

205 502 417

Figuur 4-4 Scholenlandschap Vrachelen

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 33 van 60

HEVO

4.5. Oosterheide

Primair onderwijs Oosterheide

Figuur 4-5 visualiseert het scholenlandschap in de wijk Oosterheide en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School

Bestuur

KC De Ontdekking De Beiaard Menorah

Delta Onderwijs Delta Onderwijs PCPO Midden Brabant

Denominatie/ onderwijsconcept Rooms-katholiek Rooms-katholiek Protestants-christelijk

In de wijk Oosterheide zijn drie basisscholen gevestigd in twee gebouwen. Door de jaren heen zijn er door de toename van het aantal leerlingen bij de Menorah twee dislocaties gehuurd door de gemeente (aangegeven op de kaart door middel van blauwe pictogrammen). Dit zorgde voor versnippering in het onderwijs. Voor de wijk Oosterheide zijn onlangs plannen gemaakt om de versnippering van de Menorah te verminderen. Er is een keuze gemaakt om op de locatie van De Ontdekking geleidelijk nieuwbouw te plegen. In de eerste fase wordt nieuwbouw gerealiseerd in een modulaire bouwvorm naast het bestaande gebouw van De Ontdekking, waar zes groepen van de Menorah worden ondergebracht en twee groepen van De Ontdekking. Twee groepen van de Menorah worden in het bestaande gebouw van De Ontdekking ondergebracht. Voor fase 1 is budget beschikbaar gesteld. De vervolgfasen (vernieuwing locatie De Ontdekking en plaatsing semi permanente lokalen Krijtenberg) worden budgettair meegenomen in het IHP. De uitvoering van de semi permanente lokalen aan de Krijtenberg wordt al gerealiseerd.

PCPO

59

2030

2025

Bouwjaar:

Leerlingen:

236 238 237

BVO (m2)

Overschot/ tekort:

-530 -540 -535

De Beiaard

2021

Bouwjaar:

1971

Leerlingen:

193

148 145

BVO (m2)

1259

Overschot/ tekort:

18

245 260

Delta

62,5

2021

Menorah

2025 2030

m&ss X II

*

HFk

Scenario’s In de vervolgfasen (twee en drie) wordt er nieuwbouw gerealiseerd op de locatie van De Ontdekking. Na deze ontwikkeling zal de Menorah in twee locaties gevestigd worden (uitgaande van 8 groepen per locatie). De locatie aan de Krijtenberg (De Beiaard/Menorah) is op den duur ook toe aan een vernieuwing.

Delta

KC de Ontdekking

ouwjaar:

57,5 BVO (m2)

2021 |

2025

2030

149

160

1963

Leerlingen:

144

2558

Overschot/ tekort:

1348 1323 1267

Figuur 4-5 Scholenlandschap Oosterheide

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 34 van 60

HEVO

4.6. Dommelbergen

Scenario’s

Figuur 4-6 visualiseert het scholenlandschap in de wijk Dommelbergen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

Van de zeven schoolgebouwen zijn er drie schoolgebouwen die in de eerste termijn aandacht behoeften in de vorm van vernieuwing of uitbreiding. In de tweede termijn zijn drie scholen opgenomen om vernieuwd te worden en in de derde termijn twee scholen. • Eerste termijn: Semi permanente uitbreiding Montessori Dependance De Rubenshof (Hobbit) Sterrendonk • Tweede termijn: Vrije school De Strijene De Duizendpoot De Berkenhof • Derde termijn: Montessori De Rubenshof (hoofdlocatie)

School

Bestuur

Sterrendonk De Duizendpoot De Berkenhof Montessori De Rubenshof (2 locaties) Vrije school De Strijene

Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs Stichting Pallas

Denominatie/ onderwijsconcept Openbaar Openbaar Rooms-katholiek Montessori onderwijs Openbaar Vrije school

In de wijk Dommelbergen zijn in totaal zes scholen gevestigd, verdeeld over zeven gebouwen. In de gehele wijk is een toename van het aantal leerlingen te zien. Daarnaast zijn de gebouwen in deze wijk kwalitatief gezien in mindere staat. Voor de gehele wijk staat er een vervangingsopgave. In Dommelbergen zitten twee scholen gevestigd die een regionale functie hebben vanwege hun onderwijsconcept, namelijk Montessori en Vrije school de Strijene. De leerlingenprognose voor deze scholen is lastig te bepalen. Bijvoorbeeld voor het Montessori voorspelt de prognose een leerlingen aantal tussen de 110 en 120, terwijl het huidige leerlingenaantal (oktobertelling 2021) 144 is. Er is bij deze school momenteel (in 2022) dan ook een ruimtetekort. De Vrije school de Strijene behoeft deze aandacht ook omdat hier vanuit de prognose al een ruimtetekort wordt voorspeld welke wellicht eerder zal plaats vinden.

Zes schoolgebouwen in de wijk Dommelbergen zijn in eigendom van Delta Onderwijs. Het schoolbestuur geeft aan dat clustering van scholen gezien wordt als kans in deze wijk. Als voorbeeld wordt aangedragen om Sterrendonk, De Berkenhof en eventueel de dependance van De Rubenshof samen onder één dak te laten huisvesten. Voor de gemeente biedt dit de mogelijkheid om de vrij gemaakte kavels te herbestemmen en zo ontwikkelopbrengsten te ontvangen. Het IHP geeft kaders wanneer een schoolgebouw toe is aan vernieuwing. Bij een haalbaarheidsonderzoek kan worden gekeken naar clustering van scholen met daarbij de voordelen die dit met zich meebrengt.

Van belang hierbij is dat er gekeken wordt naar hoe tijdelijke huisvesting in de wijk kan worden opgelost. Daarnaast dient er aandacht te zijn voor de fasering van vernieuwing van de scholen. Wanneer projecten gelijktijdig starten, bestaat er de kans dat er te veel overlast in de wijk komt.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 35 van 60

HEVO

Primair onderwijs Dommelbergen Delta

De Duizendpoot Bouwjaar:

58

Delta

67

BVO (m2)

1986

Leerlingen:

1484

Overschot/ tekort:

Montessori

2021 2025 2030

Bouwjaar:

1992

Leerlingen

144 112 112

BVO (m2)

832

i

-162

Pallas

Overschot/ tekort:

BVO (m2)

Delta

2025 2030

221 211

193

De Berkenhof

2021

2025 2030

1978

Leerlingen:

70

78

1254

Overschot/ tekort:

632 592 577

Bouwjaar:

59,5

102 153 243

BVO (m2)

Delta

64

-1

Vrije school De Strijene Bouwjaar:

57,5

-1

2021

2021

2025

81

De Rubenshof

2021 I 2025 2030

469 463 465

Bouwjaar:

1996

Leerlingen:

BVO (m2)

1956

mp73

-643 -653

2030

1977

Leerlingen:

199 232 240

1386

Overschot/ tekort:

35 -131 -171

Delta | Dep. Rubenshof

56 Delta

De Sterrendonk Bouwjaar:

56

BVO (m2)

2021

2025

Bouwjaar:

1975

BVO (m2)

1439

2030

1975

Leerlingen:

239 261 268

1428

Overschot/ tekort:

-44 -155 -190

Figuur 4-6 Scholenlandschap Dommelbergen

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 36 van 60

HEVO

4.7. Centrum Figuur 4-7 visualiseert het scholenlandschap in het centrum van Oosterhout en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School

Bestuur

Paulo Freire De Torenschouw De Westhoek (2 locaties) De Kameleon De Touwbaan SBO De Wissel

Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs Delta Onderwijs

De Muldersteeg (2 locaties)

Koraal

Denominatie/ onderwijsconcept Rooms-katholiek Rooms-katholiek Rooms-katholiek Openbaar Rooms-katholiek Speciaal basisonderwijs, rooms-katholiek Speciaal onderwijs

In het centrum van Oosterhout zijn zeven scholen gevestigd, verdeeld over negen gebouwen. Bij enkele scholen is er een sterke leerlingentoename te zien. Zo groeien De Touwbaan en De Westhoek sterk, maar er is ook een toename in het speciaal onderwijs te zien. In het centrum zijn er in verschillende periodes schoolgebouwen gerealiseerd. Zo zijn er nog enkele gebouwen van mindere kwaliteit, maar is er ook een groot aandeel scholen die bouwkundig nog volstaan. Net zoals in Dommelbergen is het van belang dat er gekeken wordt naar de fasering van projecten in het centrum, ondanks dat er in dit deelgebied meer spreiding tussen de locaties is. Daarnaast zijn een aantal scholen ook sterk afhankelijk van de ontwikkeling rondom het gemeentehuis (Slotjesveld) en het Amphia Ziekenhuis. Bij de ontwikkelingen hiervan kunnen de gebouwen meegenomen worden.

Scenario’s Van de negen schoolgebouwen is er één gebouw dat in de eerste termijn valt om vernieuwd te worden, namelijk Dependance Muldersteeg (Biencorf). In de Biencorf zit naast de Muldersteeg nog Curio Effent4 en NAZ-voorziening (Nederlands voor anderstalige zij-instromers). De inzet van de Biencorf is noodzakelijk voor de Muldersteeg. Op de huidige locatie van de Muldersteeg is te weinig ruimte aanwezig

om alle kinderen ruimte te kunnen bieden. Daarnaast worden er plannen gemaakt voor de herontwikkeling van het Slotjesveld en het terrein van het Amphia Ziekenhuis. De definitieve invulling van deze locaties is nog niet bekend. De Muldersteeg is niet gebonden aan een locatie gezien haar regio functie. Positionering elders in Oosterhout is dan ook een optie voor uitbreiding van de Muldersteeg. In de uitwerking van de scenario’s is er voor gekozen om de Paulo Freire en Torenschouw naar voren te halen, vanwege de fusering van de scholen. Daarnaast draagt deze ontwikkeling bij aan de druk vermindering bij andere scholen in het centrum. In de tweede termijn wordt één schoolgebouw aangepakt, in de derde termijn vier schoolgebouwen en in de vierde termijn één schoolgebouw.

Eerste termijn: Permanente uitbreiding De Muldersteeg (locatie Biencorf is sterk afhankelijk van visie Slotjesveld) Paulo Freire/De Torenschouw Tweede termijn: De Westhoek (hoofdlocatie) Derde termijn: SBO De Wissel Dependance De Westhoek De Kameleon De Touwbaan Vierde termijn: De Muldersteeg Net als bij de wijk Dommelbergen ziet Delta Onderwijs het als een kans om de samenwerking tussen scholen te versterken in het centrum. Tijdens een haalbaarheidsonderzoek kan verder onderzocht worden hoe deze samenwerking zich uit in de huisvesting.

4 De medegebruiksovereenkomst tussen Delta Onderwijs en Curio Effent is per 31-07-2022 beëindigd.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 37 van 60

HEVC

Primair onderwijs Centrum Koraal Delta

2021 2025 2030

Paulo Freire

58

Leerlingen:

88

BVO (m2)

1122

Overschot/ tekort:

409 470 460 2021

De Torenschouw Bouwjaar:

BVO (m2)

Bouwjaar:

74,5

78

1974

Delta

58

76

Bouwjaar:

Muldersteeg (SO) Leerlingen:

209 192 190

1268

Overschot/ tekort:

-941 -792 -774

2025 2030

1974

Leerlingen:

121 125 129

732

Overschot/ tekort:

-147 -167 -187

Delta Delta

Bouwjaar:

58,5

BVO (m2)

1 QKK

2025

458 540 620

Overschot/ tekort:

1227-1639-2042

Delta

65

70,5

2030

Leerlingen:

De Touwbaan Bouwjaar:

4 2021

De Westhoek

2030

2013

! BVO (m2)

2021 2025

BVO (m2)

2021

2025 2030

2008

Leerlingen:

334 368 394

1985

Overschot/ tekort:

35 -136 -267

Dep. Westhoek Bouwjaai

1965

BVO (m2)

2308

SBO De Wissel

Delta

4

Bouwjaar:

64

Delta 17

5

De Kameleon

2021

2025

2030

2004

Leerlingen:

73

70

76

802

i

Bouwjaar:

68,5

BVO (m2)

Overschot/ tekort:

165 180 150

Delta

20

BVO (m2)

2021

2025 2030

1990

Leerlingen:

242 231 280

1895

Overschot/ tekort:

-134 -53 -413

pep. Muldersteeg

louwjaar:

1984

BVO (m2)

1100

Figuur 4-7 Scholenlandschap Centrum

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 38 van 60

HEVO

4.8. Voortgezet onderwijs Figuur 4-8 visualiseert het scholenlandschap voor het voortgezet onderwijs in de gemeente Oosterhout en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling.

School Hanze College Sint-Oelbertgymnasium Mgr. Frencken College Praktijkschool De Zwaaikom Plein 3 (voormalig Warande College)

Bestuur OMO Libreon Stichting Mgr. Frencken College Delta Onderwijs Koraal

Aanbod onderwijs Vmbo Gymnasium Havo/vwo

Praktijkonderwijs VSO

In de gemeente Oosterhout zijn zes scholen voor voortgezet onderwijs aanwezig. Curio Effent wordt echter niet in het IHP benoemd omdat zij andere financiële stromen heeft. Er is in het VO een rijke diversiteit aan onderwijsaanbod, van praktijkonderwijs tot gymnasium. Daarnaast is er een school voor voortgezet speciaal onderwijs aanwezig. Het profiel van deze school varieert van andere VSO-scholen. Bij Plein 3 is er een pilot gestart waar drie partners bij elkaar zitten, namelijk onderwijs, zorg en arbeid, waarbij er op een integrale manier gekeken wordt naar de ontwikkeling van de leerlingen. De pilot zal nog 2 jaar duren. Hierna wordt er geëvalueerd of dit type onderwijs in de gemeente zal blijven. In 2024 zal er een besluit komen over de continuering van deze vorm van het VSO in de gemeente.

De bouwkundige staat verschilt sterk per gebouw. De nieuwbouw van het Frencken College is in 2021 opgeleverd. Echter staat daar tegenover dat het Hanze College een dermate slechte bouwkundige kwaliteit heeft dat vernieuwing op korte termijn zal moeten plaatsvinden.

zijn. De werkzaamheden zullen echter niet leiden tot een levensduurverlenging. Daarom zal er in de derde termijn nog vernieuwing plaats dienen te vinden.

Het Hanze College heeft reeds een aanvraag gedaan voor vervangende nieuwbouw. Vanwege de gelijktijdigheid van het IHP en de aanvraag is besloten het Hanze College een plek te geven in het IHP. Het IHP (in zijn totaliteit) wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Bij vaststelling is er dan voor het Hanze College zicht op de uitvoeringsplanning en budget. Het Hanze College streeft naar een leerlingenaantal van 400. Dit leerlingenaantal vormt het uitgangspunt voor de ruimtebehoefte, stichtingskosten en haalbaarheidsonderzoek. In het IHP zijn de resultanten uit het haalbaarheidsonderzoek (2020) van het Hanze College overgenomen, welke ook gebaseerd zijn op een leerlingenaantal van 400. Naast de vernieuwing van twee scholen in de eerste termijn speelt er bij het Mgr. Frencken College een capaciteitsvraagstuk. Kijkend naarde leerlingenprognose zal er binnen 5 jaar een ruimtetekort zijn. De gemeente zet niet in op het realiseren van extra (semi permanente) vierkante meters, maar wil dit ruimtetekort oplossen in bestaande huisvesting, conform de verordening.

In de tweede termijn zijn twee scholen opgenomen, namelijk praktijkschool De Zwaaikom en Plein 3. Het voortbestaan van Plein 3 (in zijn huidige vorm) is afhankelijk van de resultaten van de pilot. In de financiële doorrekening is Plein 3 wel opgenomen als scenario.

Er zijn momenteel verkennende gesprekken om gefaseerd praktijkschool de Zwaaikom nabij het Hanze College te positioneren om zo gebruik te kunnen maken van eikaars faciliteiten. De plannen hiervoor zijn nog te prematuur om op te nemen in het IHP.

Scenario’s In de eerste termijn zullen twee scholen in het VO worden vernieuwd, namelijk het Hanze College en het Sint-Oelbertgymnasium. Voor het Sint-Oelbertgymnasium is in 2021 een SUVIS-subsidieaanvraag gedaan die tevens is toegekend. Doelstelling hiervan is het binnenmilieu van het gebouw aan te pakken. De werkzaamheden van het Sint-Oelbertgymnasium dienen aan het eind van het kalenderjaar 2024 gereed te

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 39 van 60

HEVC

Voortgezet onderwijs Gemeente Oosterhout Delta

Bouwjaar:

57,5

2022 | 2025

De Zwaaikom

BVO (m2)

1952

Leerlingen:

2950

i

2030

156 165 169

Overschot/ 1282 1242 tekort:

OMO L

1106

56

„6, arm

Koraal 58,5

Hanze College

2022 2025

2030

357 351

341

Bouwjaar:

Leerlingen:

BVO (m2)

Overschot/ 4309 4358 4447 tekort:

Oosterhout

2021

Plein 3

Bouwjaar:

1962

Leerlingen:

24

BVO (m2)

1218

i

555

Overschot/ tekort:

Mgr. Frenckencollege

n A11

arts

Bouwjaar:

4

91

BVO (m2)

2019

2022

2025

2030

Leerlingen:

1396 1533 1438

Overschot/ tekort:

26 -791 -225

11A11

UI LU

Sint Oelbertgymnasium Bouwjaar:

64

BVO (m2)

1952

Leerlingen:

7273

G

2022

2025

2030

662 591

616

Overschot/ 2340 2764 2614 tekort:

Figuur 4-8 Scholenlandschap Voortgezet onderwijs

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 40 van 60

HEVO

4.9. Doorkijk in termijnen Na de analyse van de schoolgebouwen en de situatiebeschrijving is in het onderstaande overzicht een eerste doorkijk naar projecten weergegeven (uitgesplitst per wijk). Met name in de eerste twee termijnen staat de gemeente voor een flinke uitdaging. In deze periode worden de meeste gebouwen vernieuwd. Door de doorkijk in projecten aan te geven kunnen schoolbesturen voorsorteren op de start van de vernieuwing van hun gebouw. Voor de scholen in de derde en de vierde termijn kunnen schoolbesturen overwegen om investeringen te doen in exploitatie verlagende maatregelen, zoals na-isolatie van gebouwen, het plaatsen van zonnepanelen en het gasloos maken van hun gebouw. Omdat deze gebouwen pas na 10 jaar aan de beurt zijn, biedt dit de schoolbesturen de kans om de investering terug te verdienen.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 41 van 60

ste

2de termijn

termijn

3de termijn

4de termijn

Dorst:

Dorst

Vrachelen:

Centrum

• Semi permanente uitbreiding Marcoen

• (Ver)nieuwbouwMarcoen

• (Ver)nieuwbouw Meander • (Ver)nieuwbouw Pionier

• (Ver)nieuwbouw Muldersteeg

\ Oosterheide:

Oosteind:

Dommelbergen:

VO:

• (Ver)nieuwbouw Ontdekking/Menorah • Plaatsing semi permanente units Beiaard/Menorah

• (Ver)nieuwbouw St. Jan

• (Ver)nieuwbouw Montessori • (Ver)nieuwbouw Rubenshof

• (Ver)nieuwbouw Mgr. Frencken College

E

Den Hout: • (Ver)nieuwbouw Bredeschool de Achthoek

rCentrum:

Centrum:

Oosterheide

VO:

• Permanente uitbreiding Muldersteeg (afhankelijk van visie Slotjesveld) • (Ver) nieuwbouw Paulo Freire/Torenschouw

• (Ver)nieuwbouw Beiaard/Menorah

• (Ver)nieuwbouw Sint Oelbertgymnasium

Vrachelen

Dommelbergen:

• Semi permanente uitbreiding Meander

• (Ver)nieuwbouw Vrijeschool de Strijene • (Ver)nieuwbouw Duizendpoot • (Ver)nieuwbouw Berkenhof

VO:

Centrum:

• Aanpassingen Sint Oelbertgymnasium (SUVIS) • (Ver)nieuwbouw Hanze College

• (Ver)nieuwbouw Westhoek

Dommelbergen:

• (Ver)nieuwbouw Sterrendonk • (Ver) nieuwbouw Rubenshof (locatie Hobbit) • Semi permanente uitbreiding Montessori

• (Ver)nieuwbouw Dependance Westhoek • (Vernieuwbouw scholen slotjesveld (SBO De Wissel en Kameleon) • (Ver)nieuwbouwTouwbaan

VO: • (Ver)nieuwbouw Praktijkschool de Zwaaikom • (Ver)nieuwbouw VSO Plein 3

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 42 van 60

5.

CO2-reductie

In de vorige hoofdstukken is op basis van de gebouwelijke kwaliteit en het capaciteitsvraagstuk benoemd welke schoolgebouwen als eerste toe zijn aan vernieuwing. Naast deze aspecten dient er ook gekeken te worden in hoeverre voldaan wordt aan de eisen uit het klimaatakkoord. In dit hoofdstuk worden scenario’s onderzocht op hun bijdragen aan de CO2reductie.

HEVO

In het Klimaatakkoord van Parijs is gesteld dat we in 2030 de uitstoot van CO2 willen verminderen met 55% ten opzichte van de uitstoot in 1990; en verder terugdringen in 2050 met 95%. Aangestuurd vanuit het rijk zijn tal van sectoren gestart met het maken van plannen en het uitvoeren daarvan, om bij te dragen aan deze klimaatdoelen. Ook de gemeente Oosterhout heeft doelstellingen op dit gebied. Het energie- en CO2neutraal maken van de schoolgebouwen in Oosterhout staat niet op zichzelf; op sectorniveau hebben de PO-raad, de VO-raad en de VNG routekaarten opgesteld om te komen tot verduurzaming van schoolgebouwen in Nederland.

CO2 emissie (kg C02) Scenario alleen EML 1.800.000 1.600.000 1.400.000

1.200.000 1.000.000

800.000

doelstelling 2030

600.000

5.1. Analyse CO2-reductie De scope van dit IHP is globaal gelegd op een periode van 20 jaar (tot circa 2042), zodat juist ook het vizier op de verduurzamingsopgave hierin meegenomen kan worden. In hoofdstuk 4 zijn de scenario’s benoemd die binnen het IHP uitgevoerd dienen te worden. Er zijn nog geen beslissingen of er gerenoveerd wordt of nieuw gebouwd wordt voor de verschillende projecten. Echter is er wel de ambitie uitgesproken om Energie Neutrale Gebouwen te gaan realiseren. Om aan te tonen of de doelstellingen ook gehaald worden, zijn er een tweetal scenario’s uitgewerkt. Scenario 1: duurzaam onderhoud Het eerste scenario analyseert hoe de CO2-reductie verloopt, wanneer er naast regulier onderhoud ook extra energiebesparende maatregelen (EML) worden uitgevoerd. De EML-maatregelen5 bestaan uit een lijst van maatregelen die zich doorgaans binnen korte termijn (circa 5 jaar) terugverdienen. Voor grote scholen (op basis van gas- en elektraverbruik) is het uitvoeren van deze maatregelen een verplichting vanuit de milieuwetgeving. Voor de scholen waarvoor deze verplichting niet geldt kan het toch interessant zijn om te inventariseren in hoeverre deze maatregelen gedaan kunnen worden in het gebouw om daarmee een korte termijn verduurzaming te realiseren.

400.000 200.000 doelstelling 2050

o

2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 2038 2040 2042 2044 2046 2048 2050

Figuur 5-1 CO2-reductie scenario 1 duurzaam onderhoud

Scenario 2: ENG In de bouwstenen van het voorliggende IHP is benoemd dat gemeente en schoolbesturen streven naar Energie Neutrale schoolgebouwen (ENG). Eveneens is dit scenario doorgerekend. Hierbij zijn alle schoolgebouwen die binnen het IHP benoemd zijn, meegenomen.

Het scenario ENG laat zien dat de doelstelling van 2030 nagenoeg gehaald wordt. De doelstelling voor 2050 wordt wel gehaald, met een reductie van 98% ten opzichte van het referentiejaar 2019.

Met dit scenario worden de doelstellingen voor 2030 en 2050 niet gehaald. Dit houdt in dat de gemeente en schoolbesturen op meer moet inzetten dan alleen duurzaam onderhoud. 5

EML staat hierbij voor de ‘Erkende Maatregelenlijst' die in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken is opgesteld. De lijst is terug te vinden via de volgende link: https://www.rvo.nl/onderwerpen/informatieplicht-enerqiebesparinq/informatieplicht-voor-bedriiven-en-instellinqen/eml

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 44 van 60

HEVO

C02 emissie (kg C02) Scenario ENG 1.800.000 1.600.000 1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000

doelstelling 2030

600.000 400.000 200.000 doelstelling 2050

0

2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 2038 2040 2042 2044 2046 2048 2050

Figuur 5-2 CO2-reductie scenario 2 ENG

5.2. Conclusie Kijkend naar de uitkomsten van de CO2-reductiedoorrekening kan het volgende geconcludeerd worden. Als de gemeente Oosterhout en schoolbesturen alleen duurzaam onderhoud zouden uitvoeren, worden de doelstellingen niet behaald voor 2050. Dit houdt in dat er meer actie ondernomen moet worden. Om de klimaatdoelstellingen van 2050 te halen dient de gemeente Oosterhout (en schoolbesturen) te investeren in het energieneutraal maken van al haar schoolgebouwen.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

Pagina 45 van 60

6. Financiële uitgangspunten en vertaling

/

WW

In dit hoofdstuk worden de beschreven scenario’s voorzien van een financieel kader. Er wordt eerst ingegaan op het kwaliteitsniveau en de kostenvedeling. Vervolgens wordt de financiële vertaling voor onderwijshuisvesting (doorkijk komende 20 jaar) inzichtelijk gemaakt en worden de ‘overige’ kosten benoemd voor de projecten. Dit leidt tot een overzicht van de investeringskosten welke intern vertaald worden naar kapitaallasten.

HEVO

6.1. Kwaliteitsniveau Voor de bepaling van het kwaliteitsniveau staat voorop dat schoolgebouwen worden gerealiseerd die klaar zijn voor de toekomst en die bijdragen aan het welzijn van en een gezonde leeromgeving voor kinderen. In de vernieuwing van schoolgebouwen zijn verschillende kwaliteitsniveaus mogelijk. De gemeente Oosterhout en schoolbesturen streven naar energieneutrale gebouwen (ENG) en Frisse Scholen gemiddeld klasse B. Daarnaast zien gemeente en schoolbesturen de meerwaarde voor flexibele gebouwen en een hoger ambitieniveau voor het onderwijs.

6.1.1 Kwaliteitskader i.r.t. stichtingskosten De gemeente Oosterhout en schoolbesturen streven naar ENG (energieneutrale) en gasloze schoolgebouwen bij nieuwbouw met aandacht voor gezondheid, toekomstbestendigheid en exploitatie verlagende maatregelen. Vanuit gezondheid en binnenklimaat is de ambitie uitgesproken om de kwaliteit van de schoolgebouwen op onderdelen te optimaliseren (Frisse Scholen6). In tabel 6-1 is het kostenkengetal voor het kwaliteitskader zoals omschreven in de bouwstenen, weergegeven. De kostenkengetallen zijn berekend via de HEVO-kostenconfigurator7. De stichtingskosten zijn per m2, bepaald op prijspeil 1 juni 2022 inclusief btw.

Toelichtingen onderwerpen kostenconfigurator: De kostenconfigurator van HEVO maakt onderscheid naar type onderwijs (PO/VO/(V)SO) en gebouwgrootte (aantal leerlingen). De ervaring leert dat het kostenkengetal van een kleine school hoger ligt dan van een grote school (schaalvoordelen). Op basis van de ruimtebehoefte berekening volgens de verordening is het aantal m2 bvo bepaald voor de indicatieve leerlingenaantallen. Voor de marktwerking en/of regiotoeslag houden we rekening met een prijsindicator die uitgaat van 3,6% (indexering van januari 2022 tot juni 2022)

Ambitieniveau onderwijsvisie naar niveau 2 - midden Deze toeslag gaat over het toevoegen van voorzieningen (beperkte klimaatinstallatie) om leerpleinen mogelijk te maken en over het toevoegen van meer gevel en gevelopeningen. Daarnaast wordt er bij dit ambitieniveau rekening gehouden met een hoger afwerkingsniveau. Frisse Scholen Voor het thema Frisse scholen is het kwaliteitsadvies van HEVO voor de balans tussen kosten, kwaliteit en duurzaamheid opgenomen. Per Frisse Scholen-thema wordt een afweging gemaakt welk ambitieniveau optimaal is. Met het Frisse Scholen kwaliteitsadvies worden goed geklimatiseerde schoolgebouwen gerealiseerd die klaar zijn voor de toekomst.

Flexibel gebouw Een flexibel gebouw is een toekomstbestendig gebouw, omdat het geen dragende binnenwanden heeft, waardoor de indeling in de toekomst relatief eenvoudig te veranderen is. Speciaal onderwijs specifiek Deze toeslag gaat over het molestbestendig maken van een gebouw, indien noodzakelijk voor de specifieke doelgroep van de school.

6 Als onderlegger is gebruik gemaakt van Frisse Scholen 2021, die ook past bij de gemeente

Oosterhout.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

7 HEVO heeft de kostenconfigurator ontwikkeld. Dit is een actueel rekenmodel dat het kostenniveau van een schoolgebouw kan bepalen, rekening houdend met de verschillende wet- en regelgevingen binnen de onderwijshuisvesting.

Pagina 47 van 60

HEVO

Tabel 6-1 Kostenkengetallen

6.1.2 Verantwoording stichtingskostenniveaus

UITGANGSPUNTEN PRIMAIR ONDERWIJS Aantal leerlingen: Aantal leerlingen indien SBO: Uitgangspunt bouwlagen: Norm brutovloeroppervlak (BV

200 130 1 1.206

100 62 1 703

400 267 2 2.212

300 199 2 1.709

c (t)(tc c c

W

N

c t(t)(tc c c

N

N — ~

(th )(m ((t(tc

ro ~

3.199

€ € €

CM

3.088 111

€ € €

-

UITGANGSPUNTEN SPECIAAL ONDERWIJS Aantal leerlingen: Uitgangspunt bouwlagen: Norm brutovloeroppervlak

3.272 118 3.390

CM t

€ € €

CM

4%

••+ •

Subtotaal: Prijsindicator, marktwerking en/of regiotoeslag (t.o.v. regio ’s-Hertogenbosch) TOTAALKOSTEN PRIMAIR ONDERWIJS:

•

Kosten vaste kosten, basis Kosten vaste kosten, overig Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten duurzaam bouwen kwaliteitsniveau Kosten

invoerve den

RESUMÉ

2.789 € 100 €

2.728 __ 98

€

2.826

2.889

SO-A

SO- B

VSO -A

100 1 1.250

100 1 1.750

200 2 2.810

VSO - B 200 2 3.470

2 5.000

3 8.000

N

CM

havo/vwo

€

2.729

__ 99 €

__ 98

€

2.827

2.756

€

C M

Uitgangspunt brutovloeroppervlak (BVO) m2]:

vmbo1

••••••

Uitgangspunt bouwlagen:

3.158

•

UITGANGSPIINTEN VOORTGEZET ONDERWIJS Voortgezet Onderwijs:

€

CM CM

3.380

3.048 € 110 €

€

117 €

CM

€

OJ

3.263

••••••

€ €

• • • • • • •

•

TOTAALKOSTEN SPECIAAL ONDERWIJS:

CM

4%

• • • • • • •

Kosten vaste kosten, basis Kosten vaste kosten, overig Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten duurzaam bouwen Kosten verhogen kwaliteitsniveau Kosten speciaal onderwijs specifiek Subtotaal: Prijsindicator, marktwerking en/of regiotoeslag (t.o.v. regio ’s-Hertogenbosch)

invoervelden

RESUMÉ

2.855

vmbo/ havo/vwo 3

13.000

De stichtingskostenniveaus voor het onderwijs zijn gebaseerd op prijspeil 1 januari 2022 en zijn inclusief btw. Voor het IHP zijn de bedragen geïndexeerd met 3,6% naar prijspeil 1 juni 2022 om een representatief beeld van de actuele bouwmarkt te geven (op het moment van het maken van het IHP zijn er forse prijsstijgingen in de bouwsector vanwege de Oekraïne-crises en verstoorde productieketens; het is nog onbekend hoe deze prijsstijgingen structureel doorwerken komende tijd en wat een realistisch percentage is over heel 2022). Het is van belang dat deze stichtingskosten­ niveaus jaarlijks geïndexeerd worden naar het dan geldende prijspeil (einde werk). Stichtingskosten bevatten alle ‘direct aan de bouw gerelateerde’ kosten vanaf de definitiefase van een project (opstellen Programma van Eisen) tot het moment van oplevering van het gebouw. Onderdeel hiervan zijn dus ook gerelateerde kosten voor adviseurs, onderzoeken ten behoeve van de bouw, aansluitkosten, leges, reservering meerwerk etc. Hierin is geen reservering opgenomen voor toekomstige loon- en prijsstijgingen tot het moment van oplevering. Kosten voorafgaand aan het bouwproces, zoals het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken, zijn geen onderdeel van deze stichtingskosten. Ook ‘overige kosten’ zoals kosten voor sloop, tijdelijke huisvesting, infrastructurele werken, voorfinanciering ruimte kinderopvang etc.

zijn geen onderdeel van de stichtingskosten zoals opgenomen in tabel 6-1. Deze overige kosten worden, indicatief op basis van kengetallen, inzichtelijk gemaakt. Hierdoor ontstaat er een vollediger beeld op de totaal vereiste investeringen. Het eventueel verwerven van grond is geen onderdeel van de in dit IHP opgenomen J financiële kaders, dit geldt ook voor eventuele procedurele kosten rondom

bestemmingsplannen, bodemvervuiling, Stikstof en PFAS-problematiek etc. Er is geen rekening gehouden met benodigde investeringen in het kader van bewegingsonderwijs.

Referentie: 1699201-0176.0.4.

N

N

ct ct

N

c ct

N

N

ct ct

€

2.698

€

2.500

€

2.472

--

•P W •

TOTAALKOSTEN VOORTGEZET ONDERWIJS:

“

Kosten vaste kosten, basis Kosten vaste kosten, overig Kosten Frisse Scholen Kosten exploitatiegericht bouwen Kosten duurzaam bouwen Kosten verhogen kwaliteitsniveau Subtotaal: Prijsindicator, marktwerking en/of reqiotoeslaq (to.v reqio 's-Hertoqenbosch)

invoervelden

RESUMÉ

Pagina 48 van 60

HEVO

6.2. Bijdrage schoolbestuur Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van onderwijshuisvesting. Als verantwoordelijk voor dit en gebruik van de schoolgebouwen zijn schoolbesturen gebaat bij de kwaliteitsambitie. De gemeente vraagt een bijdrage van de schoolbesturen om zo de gezamenlijke kwaliteitsambitie zoals geformuleerd in dit IHP te realiseren. Wanneer een bijdrage van een schoolbestuur niet mogelijk is, is het bijstellen van de kwaliteitsambitie op projectniveau een vervolgstap. Voor het leveren van een bijdrage kunnen schoolbesturen gebruik maken van de vergoeding voor materiële instandhouding die zij ontvangen van het rijk (lumpsumvergoeding). Een deel van de kwaliteitsambitie kan bijvoorbeeld gefinancierd worden vanuit een besparing op onderhoud aan het bestaande gebouw voorafgaand aan een nieuwbouwopgave (besparing op investeringen in het lopende meerjarig onderhoudsplan) of door duurzame keuzes te maken in het ontwerp (besparingen in de exploitatie). Voor de eerste vorm dienen wel tijdig afspraken gemaakt te worden over de terug levering van het gebouw aan de gemeente, en welke conditiescores acceptabel zijn. Het is mogelijk dat de bijdrage per m2 bvo bij aanvang van de investering in één keer wordt ingebracht alsook dat het bedrag kan worden teruggestort vanuit de exploitatie.

In de huidige situatie is er, in het primair onderwijs, nog sprake van een investeringsverbod. Ook in de verwachte wijziging van de wet op dit onderdeel mogen schoolbesturen alleen onder strikte voorwaarden investeren in huisvesting.

De exacte hoogte van de bijdrage van het schoolbestuur aan de totale kwaliteit wordt daarom nader bepaald bij de totstandkoming van haalbaarheidsonderzoeken in het uitvoeringsprogramma. Gemeenten en schoolbesturen zijn overeengekomen de kansen voor TCO op projectniveau nader te willen onderzoeken en vast te willen leggen. Mocht TCO in de haalbaarheidsonderzoeken niet toereikend blijken zullen gemeente en schoolbesturen zich gezamenlijk beraden over het de consequenties voor de kwaliteitsambitie. Indien er op projectniveau ook afspraken worden gemaakt ten aanzien van beheersvorm, eigendomsverhouding, samenwerkingsafspraken, exploitatie en financiële geldstromen, dient het effect van deze afspraken op Total Cost of Ownership te worden onderzocht. Bijvoorbeeld in het geval dat het schoolbestuur een deel van hun materiele instandhoudingsvergoeding afdraagt aan de gemeente indien de gemeente (of een derde) eigenaar is.

De schoolbesturen geven aan dat zij voorzichtig zijn in het toezeggen van bijdragen aan Total Cost of Ownership. Daarvoor zijn de volgende argumenten benoemd: • De aanzienlijke tekorten op de vergoeding voor materiële instandhouding. • De onzekerheid over het overheidsbeleid ten aanzien van de vergoeding voor materiele instandhouding. • De positieve effecten van één nieuw gebouw zijn benodigd voor de negatieve exploitatie van de gehele portefeuille. • De hoogte van de onderhoudskosten voor ENG gebouwen zijn nog onvoldoende gebenchmarkt. • Schoolbesturen hebben maar geringe onderhoudsreserves kunnen opbouwen, mede vanwege de overdracht van het onderhoud van de buitenzijde van het gebouw. Deze werd tot 2015 door gemeente geregeld maar valt tegenwoordig bij het schoolbestuur. Er zijn in de gemeente Oosterhout enkele uitzonderingen hierop. Enkele schoolpleinen zijn namelijk openbaar toegankelijk, voor deze schoolpleinen verzorgt de gemeente (een deel) van het onderhoud.