programmabegroting 2025-2028



We ondersteunen vrijwilligers door inzet van onze vrijwilligerscoördinator en onze website www.vrijetijdsmakelaar.nl.



We ondersteunen inwoners met dementie en hun netwerk.



We ondersteunen (jonge) mantelzorgers.



We zetten maximaal in op vroegsignalering om problematische schulden bij inwoners te voorkomen.



We ontwikkelen samen met de kunst- en cultuursector een kunst- en cultuurbeleid.



Onze gemeente zet sterk in op preventieve zorg en blijft dat ook de komende jaren doen.



We ondersteunen overlastgevende jongeren om weer vooruit te komen.



We blijven inzetten op een goed functionerende veiligheidsketen.

Dit is slechts een deel van onze inzet, in dit programma leest u alle doelstellingen en wat wij ervoor gaan doen om deze te behalen. Dit programma is opgebouwd van preventieve inzet tot de inzet van maatwerk: 

Gezonde leefstijl



Iedereen doet mee



Een duwtje in de rug



Zorg voor wie dat nodig heeft

Thema1 - Gezonde leefstijl

Ambitie Het grootste goed van de gemeente zijn onze inwoners. We vinden het belangrijk dat inwoners gezond zijn, gelijke kansen hebben op een gezonde leefstijl en zo lang mogelijk mee kunnen doen. De leefbaarheid, de fysieke en sociale leefomgeving spelen ook een belangrijke rol bij de mentale en fysieke gezondheid van onze inwoners. Onderdeel van een gezonde leefstijl is vrijetijdsbesteding. Voor sportstimulering doen we een beroep op de sport- en cultuurcoaches. Zij leveren in Oost Gelre hier een bijdrage aan en we sluiten aan bij ontwikkelingen zoals het lokaal beweeg- en sportakkoord ‘Heel Oost Gelre Beweegt’. Dit willen we koesteren en verder versterken. Onze sport- en cultuurverenigingen zijn hierbij van belang. We willen ervoor zorgen dat de cultuur- en sportbeoefening in de gemeente verder toeneemt, omdat dit ook kan bijdragen aan een gezonde leefstijl van onze inwoners. Het drugs- en alcoholgebruik willen we daarentegen terugdringen, 33

onder meer door daarbij een voortrekkersrol te vervullen in de communicatie richting de jeugd (en hun ouders) rondom de gevaren van alcohol en drugs. Wij zetten in op een gezonde leefstijl samen met onze netwerkpartners. In deze begroting worden belangrijke pijlers ter bevordering van de gezonde leefstijl benoemd. In de nota Gezondheid, Bewegen en Sport gaan we verder in op preventie, gezondheid en sport (als middel) en het bevorderen, beschermen en stimuleren van een gezonde leefstijl. Dit sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen waarin gewerkt wordt aan Gezond Actief Leven Akkoorden (GALA). Gezonde leefstijl is de norm!

Doelstellingen Doel 1.1: Inwoners hebben (kennis van) een gezonde leefstijl We maken inwoners bewust van een gezonde leefstijl door preventief aanbod. We dragen daarmee bij aan het gezond opgroeien van kinderen/jongeren en volwassenen en het vitaal ouder worden van inwoners van Oost Gelre. Doel 1.2: Het alcohol- en drugsgebruik neemt af en inwoners gaan verantwoord om met alcoholgebruik We zetten in op een preventieve aanpak tegen alcohol- en drugsgebruik. Hierbij spreken we inwoners aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Het is de verantwoordelijkheid van iedereen, niet alleen van de gemeente. Doel 1.3: Kinderen en jongeren voldoen aan de beweegnorm Het stimuleren van een gezonde leefstijl staat in Oost Gelre hoog in het vaandel. De beweegnorm is daar een onderdeel van. Kinderen en jongeren worden dagelijks in staat gesteld om te sporten en te bewegen. Op school, tijdens de gymles en in de pauze, maar ook bij de naschoolse opvang, bij sportverenigingen en in de vrije tijd. Het aantal jeugdigen (t/m 12 jaar) in Oost Gelre beweegt meer dan in onze regio. Ook spelen kinderen vaker (dagelijks) buiten. Toch is er ook een groep kinderen die minder beweegt dan gemiddeld. Deze groep willen we bereiken en meer in beweging brengen.

Doel 1.4: Jeugd en jongvolwassenen ervaren minder prestatiedruk We zetten (preventief) in op bevordering van de mentale gezondheid van jeugd en jongvolwassenen en maken het onderwerp bespreekbaar. Thema 2 - Iedereen doet mee

Ambitie In Oost Gelre is het aantal inwoners dat meedoet in de samenleving al jaren op een hoog niveau. Hier zetten we in het verleden al op in en dit willen we verder versterken. In Oost Gelre moet er altijd plaats en ruimte zijn voor iedereen om mee te doen en om zijn/haar talenten ten volle te kunnen ontplooien. Ongeacht iemands herkomst, geaardheid, lichamelijke of verstandelijke beperking of vermogen. We willen daarmee blijven zorgen voor een gezonde, sociale, hechte, productieve en duurzame toekomst voor al onze inwoners. 1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op

Ambitie Wij dragen eraan bij dat kinderen en jongeren in Oost Gelre veilig en gezond opgroeien.

34

Doelstellingen Doel 1.1: Informatie over opvoeden en opgroeien is vrij toegankelijk beschikbaar voor ouders en jongeren We bieden opvoed- en opgroei-informatie aan via diverse kanalen. Doel 1.2: Waar mogelijk en wenselijk, streven naar minder inzet van maatwerkvoorzieningen voor jeugdigen We zetten preventieve, voorliggende voorzieningen in voordat we over gaan tot inzet van maatwerkvoorzieningen daar waar dit passend en gewenst is. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van gezinsondersteuning door Yunio, de eerstelijns ondersteuning van het ondersteuningsteam en de inzet van de POH jeugd bij de huisarts.

2. Goed onderwijs voor iedereen

Ambitie Goed onderwijs biedt iedereen de kans om talenten te ontwikkelen en uit te groeien tot volwaardige en betrokken inwoners.

Doelstellingen Doel 2.1: Elke leerling krijgt een goede onderwijsplek met ondersteuning waar nodig Kinderen worden thuis en op school voorbereid op hun rol en plek in de samenleving. Voor veel ouders is het belangrijk dat de identiteit van de school aansluit bij de opvoeding die zij hun kind geven. De school kijkt samen met ouders of de school passend is. Een school biedt elke leerling een zo passend mogelijke vorm van onderwijs (zorgplicht). Kan de school dat niet zelf, dan moet zij de ouders een voorstel doen voor een ander, wél passend aanbod. Wij werken met het onderwijs samen als kinderen in de school extra ondersteuning nodig hebben in een vorm van (preventieve) jeugdhulp. Hoewel de invloed van de gemeenten op de inhoud van het onderwijs beperkt is (dit is het terrein van het schoolbestuur), is er op lokaal niveau aandacht voor (inclusiever) onderwijs. De gemeente is verantwoordelijk voor het regelen van vervoer naar een passende onderwijsplek indien deze niet thuisnabij is. Doel 2.2: Faciliteren van adequate onderwijshuisvesting We faciliteren adequate onderwijshuisvesting aan de hand van het Integraal Huisvestings Plan (IHP). Het IHP geeft helderheid over de staat van huisvesting, de noodzakelijke investeringen en de prioritering van verbouw en nieuwbouw. Dit met als doel dat er een integrale afweging plaatsvindt, rekening houdend met alle scholen.

Doel 2.3: Voorkomen van voortijdig schoolverlaten Het doel is dat alle jongeren het onderwijs verlaten met een toekomstperspectief in de vorm van een startkwalificatie (een diploma havo, vwo, mbo-niveau 2 of hoger), arbeidsplaats of dagbesteding.

3. Iedereen draagt bij naar vermogen

Ambitie Iedereen draagt bij naar vermogen en krijgt een steuntje in de rug waar nodig. Arbeidsparticipatie is naast maatschappelijke participatie van groot belang voor onze gemeente. We vinden het belangrijk dat onze

35

inwoners werken en meedoen in de samenleving: dit zijn immers de beste sociale voorzieningen. We willen onze inwoners zoveel mogelijk motiveren om te participeren, opdat ze minder afhankelijk hoeven te zijn van het sociale vangnet waar we in Fijnder-verband in voorzien. We willen dat ook onze ondernemers daaraan bijdragen en meer werkplekken aanbieden aan inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.

Doelstellingen Doel 3.1: Werk moet lonen Als inwoners een baan vinden, moeten ze er ook daadwerkelijk op vooruit gaan en geen armoedeval ervaren. Als gemeente is onze invloed beperkt, maar met de werkaanvaardingspremie hebben we een instrument om de armoedeval te dempen. Doel 3.2: Inwoners tussen de 18 en 67 jaar verrichten arbeid die past bij hun mogelijkheden Inwoners vanaf 18 jaar gaan naar school, werken of maken gebruik van passende dagbesteding/daginvulling. Sommige inwoners hebben hierbij ondersteuning nodig. Het werk of activiteiten moet(en) aangepast worden aan de mogelijkheden van de inwoner. Denk hierbij aan de doorgaande lijn van arbeidsmatige dagbesteding tot regulier werk. Doel 3.3: Werk is de sleutel tot integratie Integreren gaat het snelst als nieuwkomers zoveel mogelijk meedoen in de samenleving. Voor alle nieuwkomers wordt inburgering op maat mogelijk gemaakt, zodat zij de meest passende leerroute kunnen volgen met als doel de inburgering op eigen niveau te behalen. Doel 3.4: Mensen met een arbeidsbeperking hebben de mogelijkheid te werken in het reguliere bedrijfsleven Ook inwoners met een arbeidsbeperking kunnen in veel gevallen met ondersteuning goed functioneren in het reguliere bedrijfsleven. We zetten hiervoor langdurige loonkostensubsidie, jobcoaching en inclusieve technologie in.

Doel 3.5: Er zijn beschutte werken plekken beschikbaar Samen met het bedrijfsleven en Fijnder creëren we voldoende beschutte werkplekken zodat iedereen binnen onze gemeente met een indicatie beschut werk een geschikte werkplek heeft. De groep inwoners die de grootste begeleidingsbehoefte heeft, kan met het beëindigen van de instroom in de Wsw een indicatie aanvragen voor beschut werk. Gemeenten bieden geïndiceerde inwoners Nieuw Beschut Werk een dienstverband aan en plaatsen hen op een zo regulier mogelijke werkplek op een passende functie, zolang het maximum van de taakstelling niet is bereikt. De taakstelling voor 2025 is nog niet bekend. Voor 2024 is voldaan aan de taakstelling en hebben 16 personen een dienstverband Beschut Werk. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) laat onderzoek uitvoeren naar mogelijkheid om het stelsel voor beschut werk te verbeteren. De gemeente en Fijnder zijn betrokken bij het onderzoek door middel van interviews. Uitkomsten van dit onderzoek volgen in het 1e kwartaal van 2025.

4. Thuis wonen en participeren als het kan

Ambitie Inwoners kunnen zo lang mogelijk thuis blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven.

36

Doelstellingen Doel 4.1: Inwoners goed voorlichten over alle mogelijkheden om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen en deel te nemen aan het dagelijks leven We zetten actief in op voorlichting, zodat inwoners goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden. Doel 4.2: Behouden van voorzieningen en verbindingen die bijdragen aan het in stand houden van Oost Gelre als dementievriendelijke gemeente Dementie is in de gemeente Oost Gelre geen taboe. Inwoners die te maken krijgen met dementie weten tijdig ondersteuning te regelen om de zorg voor dementerenden uit te voeren. Dementerende inwoners kunnen zo lang mogelijk participeren in de samenleving. Doel 4.3: Inwoners ervaren een fysiek veilige omgeving Het betreft hier veiligheid in de brede zin: veiligheid rondom wonen, vervoer en de fysieke leefomgeving.

5. Ontmoeten voor iedereen

Ambitie Inwoners hebben de mogelijkheid elkaar te ontmoeten en kunnen deelnemen aan activiteiten gericht op ontmoeting, cultuur en ontspanning, ook om eenzaamheid te voorkomen.

Doelstellingen Doel 5.1: Er zijn laagdrempelige mobiliteitsvoorzieningen aanwezig om participatie mogelijk te maken Wij ondersteunen door vrijwilligers mogelijk gemaakte lokale mobiliteitsvoorzieningen. Deze zijn gratis of via een kleine (vrijwillige) bijdrage beschikbaar voor inwoners. Doel 5.2: Inwoners kennen het vrijetijdsaanbod en worden ondersteund bij het doen van vrijwilligerswerk We maken het vrijwilligersaanbod inzichtelijk op www.vrijetijdsmakelaar.nl. Dit platform geeft een overzicht van alles wat er voor inwoners te doen is in hun vrije tijd. Inwoners kunnen met hun vragen terecht bij de vrijwilligerscoördinator. Voor komend jaar zetten we in op de doorontwikkeling van dit platform. De mogelijkheden voor uitbreiding worden onderzocht. Doel 5.3: In elke kern zijn ontmoetingsmogelijkheden voor inwoners Ontmoeting is belangrijk om de sociale samenhang in de dorpen te behouden en belangrijk om eenzaamheid te verminderen. In elke kern is een ontmoetingsmogelijkheid beschikbaar. Doel 5.4: Voor inwoners ouder dan 67 jaar zijn er mogelijkheden voor ontmoeting Inwoners van 67 jaar en ouder krijgen de gelegenheid contacten te onderhouden met anderen en ontvangen daarbij ondersteuning van vrijwilligers(organisaties). In elke kern is een ontmoetingsmogelijkheid geleid door vrijwilligers.

Doel 5.5: Voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid zijn er mogelijkheden voor ontmoeting Inwoners met een psychische kwetsbaarheid krijgen de gelegenheid contacten te onderhouden met anderen en ontvangen daarbij ondersteuning van vrijwilligers(organisaties). In Lichtenvoorde en Groenlo is een inloopvoorziening beschikbaar onder professionele leiding.

37

6. Oost Gelre is een inclusieve gemeente

Ambitie Oost Gelre is een inclusieve samenleving waar iedereen zich veilig en gezien voelt en kan participeren ongeacht herkomst, geaardheid, lichamelijke of geestelijke beperking. Ook vormt de fysieke omgeving geen belemmering.

Doelstellingen Doel 6.1: De openbare ruimte is voor alle inwoners fysiek toegankelijk Daar waar mogelijk lossen we fysieke beperkingen in de openbare ruimte op, zodat iedereen kan participeren. Doel 6.2: Inwoners ervaren een sociaal veilige omgeving Inwoners voelen zich veilig en weten om te gaan met digitale veiligheid, babbeltrucs aan de voordeur, veiligheid op het gebied van het kunnen melden van zorg om anderen. Doel 6.3: Vooroordelen die er bestaan naar inwoners met een andere achtergrond of geaardheid moeten worden geslecht Alle inwoners van Oost Gelre zijn gelijk. We gaan proactief aan de slag met het slechten van vooroordelen.

7. Oost Gelre staat voor kunst en cultuur

Ambitie Oost Gelre is een evenementengemeente. Kunst en cultuur vervullen hierbij een belangrijke rol. Door het opstellen van een Cultuurnota onderkennen wij als gemeente dit belang. We mogen trots zijn op onze rijke culturele sector. Daarnaast ontstaat er landelijk steeds meer aandacht voor kunst en cultuur als middel binnen het sociaal domein. Zo draagt het bij aan de persoonlijke ontwikkeling, vergroot het het cultureel en historisch besef, wordt het ingezet voor de ontwikkeling van creativiteit, speelt het een grote rol in de positieve gezondheid en draagt het bij aan het aspect dat iedereen (langer) mee kan doen in de samenleving.

Doelstellingen Doel 7.1: Het kunst- en cultuuraanbod is meer zichtbaar Oost Gelre kenmerkt zich door een breed aanbod aan kunst en cultuur. We willen niet voor niets 'evenementengemeente' zijn. Het is onze ambitie om het culturele aanbod meer zichtbaar te maken. Daarnaast is het van belang dat culturele organisaties elkaar beter weten te vinden, waardoor bestaande verbindingen worden versterkt en nieuwe samenwerkingen ontstaan. Zichtbaarheid, verbinding en samenwerking zijn de kernbegrippen voor de komende vier jaar. Doel 7.2: Realiseren en faciliteren van een breed aanbod van kunst en cultuur in het (basis)onderwijs In samenwerking met de scholen komen we tot een breed gedragen aanbod van kunst en cultuur (jaarprogramma kunst- en cultuureducatie in Oost Gelre aan de hand van het Lokaal Cultuurconvenant). Doel 7.3: Realiseren van een passende huisvesting voor ons culturele aanbod We vinden het belangrijk dat culturele organisaties en verenigingen passend en toekomstbestendig zijn gehuisvest. Daarnaast kijken we samen met de culturele centra hoe we deze zo optimaal mogelijk kunnen inrichten. Om evenementen en muzikale uitingen een permanente plek te kunnen bieden, jongeren te trekken

38

en te behouden binnen onze gemeente, willen we een poppodium (evenementenlocatie) creëren in Lichtenvoorde. Dit podium dient ook als tentoonstellingsruimte en creatieve plek voor kunstenaars. Thema 3 - Een duwtje in de rug

Ambitie De leefbaarheid en sociale cohesie van de gemeente is voor een belangrijk deel te danken aan de zelfredzaamheid van onze inwoners. Dit kenmerkt onze inwoners en hier zijn we trots op. Deze zelfredzaamheid is echter niet altijd een vanzelfsprekendheid. Daarom willen we er de komende periode voor zorgen dat echt iedereen kan meedoen en ook mee kan blijven doen in onze gemeente. 1. Opgroeien en ontwikkelen met een beetje hulp

Ambitie Kinderen en jongeren in Oost Gelre kunnen door een duwtje in de rug veilig en gezond opgroeien en ontwikkelen zich zo goed mogelijk.

Doelstellingen Doel 1.1: Kinderen stromen, waar mogelijk, zonder achterstand in het basisonderwijs in Onderwijskansen vergroten van kinderen die dit nodig hebben door inzet van Voor- en Vroegschoolse Educatie. Doel 1.2: Ondersteunen van jongeren en ouders bij lichte opgroei- en opvoedingsvragen met een structureel beschikbaar aanbod Wij behandelen het probleem van jeugdigen en ouders laagdrempelig en proberen in eerste instantie eerstelijns zorg/passende hulp in te zetten (inzet van de praktijkondersteuner huisarts (POH) of het ondersteuningsteam). We willen door normalisatie problematisering voorkomen. Doel 1.3: Zicht hebben op kwetsbare en/of overlastgevende groepen/individuen en een plan maken om deze jongeren vooruit te helpen Ons plan van aanpak moet voorkomen dat jongeren (verder) afglijden. We helpen hen het leven weer op te pakken. We werken daarbij intensief samen met buurtgemeenten en netwerkpartners, zoals politie, scholen en Mazzel (jongerenwerk). Ook de realisatie van JOP's (Jongeren OntmoetingsPlekken) draagt bij om overlast te voorkomen.

2. Thuiswonen met een beetje hulp

Ambitie Inwoners krijgen een steuntje in de rug om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen en deel te nemen aan het dagelijks leven.

Doelstellingen Doel 2.1: Inwoners anticiperen tijdig op het ouder worden en nemen maatregelen om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen Inwoners nemen op tijd maatregelen, ondersteund door gemeentelijke maatregelen, informatie en subsidie.

39

Doel 2.2: Inwoners die hun huishouding (weer) zelfstandig willen kunnen uitvoeren, kunnen gebruik maken van reablement-ondersteuning We leren inwoners hoe ze met nieuwe technieken/manieren langer het huishouden zelf kunnen doen, waardoor professionele hulp bij het huishouden wordt beperkt of later nodig is. Doel 2.3: Mantelzorgers worden goed ondersteund Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen, die aansluit bij de vraag van de mantelzorger, kan overbelasting van mantelzorgers worden voorkomen.

3. Meedoen met een beetje hulp

Ambitie Met een (klein) beetje hulp kan iedereen in Oost Gelre (weer blijven) meedoen.

Doelstellingen Doel 3.1: Inwoners die beperkingen ervaren in hun dagelijks functioneren ontvangen handvatten om weer te kunnen participeren (preventie is het uitgangspunt) Om te kunnen participeren moeten basisvoorwaarden op orde zijn. Zorgen om schulden, werkloosheid, de weg niet weten in de bureaucratie kunnen participatie in de weg staan. Ondersteuning bij het oplossen van deze drempels is dan nodig, maar ook inzet om het voorkomen van het (weer) ontstaan van deze drempels (inzet op preventie). We ondersteunen inwoners die soms even hulp nodig hebben, zodat ze daarna zelf de draad weer op kunnen pakken. Doel 3.2: Nieuwkomers vinden snel hun weg in de samenleving Nieuwkomers kunnen een beroep doen maatschappelijke begeleiding en ondersteuning. Vluchtelingenwerk is de eerste 8 maanden in dienst om de praktische zaken te regelen zoals het inschrijven bij de gemeente, hulp bij het vinden van een tandarts, huisarts of school. Ook krijgen ze begeleiding bij het lezen van brieven van belangrijke instanties zoals de gemeente en sociale dienst. Tevens kunnen zij terecht met vragen over huur, gas water licht e.d. Wij blijven deze taak uitbesteden aan Vluchtelingenwerk wegens hun expertise en jarenlange ervaring met de doelgroep. Doel 3.3: Voorkomen van problematische schulden Problematische schulden drukken zwaar op huishoudens en zorgen voor veel stress.

We willen voorkomen dat schulden ontstaan door al in contact te treden met inwoners als signalen van betalingsachterstanden via de vroegsignalering binnen komen. Indien inwoners schulden hebben, ondersteunen wij hen bij het oplossen van hun schulden en zetten we mensen weer in hun kracht door budgetteringscursussen aan te bieden. Daarnaast ondersteunen wij gedupeerden in de toeslagenaffaire in hun (financiële) herstel. Doel 3.4: Voorkomen van uitsluiting door een laag inkomen Een laag inkomen kan ook uitsluiting en een sociaal isolement tot gevolg hebben. Om dit zoveel mogelijk te beperken kennen we verschillende ondersteuningsmogelijkheden voor jeugdigen (kindregelingen Fijnder, Jeugdfonds voor sport & cultuur) en volwassenen (Volwassenenfonds voor sport & cultuur). Doel 3.5: Jongeren die mantelzorgtaken verrichten kunnen blijven meedoen met hun leeftijdsgenoten Mantelzorg op jonge leeftijd maakt dat jongeren onvoldoende 'jong' kunnen zijn en dezelfde dingen kunnen doen als hun leeftijdsgenoten. Dit belemmert hun ontwikkeling. Het ondersteuningsaanbod sluit aan op de leefwereld van de jongeren.

40

Doel 3.6: Elke inwoner is voldoende digitaal vaardig en taalvaardig Niet kunnen lezen en schrijven of niet digitaal vaardig zijn brengt schaamte met zich mee bij inwoners. Hulp vragen is vaak moeilijk. We ondersteunen inwoners bij hun digitale vaardigheid en taalvaardigheid. Hierbij sluiten we aan bij de mogelijkheden van de inwoner. Voor iedere laaggeletterde inwoner zijn er plekken/projecten in de buurt bereikbaar waar zij hun vaardigheden kunnen verbeteren. Thema 4 - Zorg wie dat nodig heeft

Ambitie De gemeente heeft de afgelopen jaren op het gebied van sociale voorzieningen een stevig fundament gebouwd voor onze inwoners. Inwoners die dat nodig hebben ontvangen ondersteuning. Tegelijkertijd moeten we constateren dat de wereld in beweging is en er veel onzekerheden op ons afkomen. Juist daarom hebben we de ambitie om het solide fundament van onze sociale voorzieningen intact te laten. We willen er zo voor zorgen dat zorg voor iedereen bereikbaar en op een hoog peil blijft, zodat onze inwoners thuis kunnen blijven wonen als zij dat willen en zodat onze kinderen een veilige omgeving hebben om in op te groeien. 1. Goede zorg voor iedereen

Ambitie Iedere inwoner heeft recht op passende en goede zorg.

Doelstellingen Doel 1.1: Iedere inwoner ontvangt de voorziening/zorg die noodzakelijk is Wij zijn verantwoordelijk voor een dekkend zorglandschap, zodat elke inwoner (zowel jeugdigen als volwassenen) de zorg of voorziening ontvangt die noodzakelijk is. Deze hulp of voorziening verstrekken wij via een geschikte (gecontracteerde) zorgaanbieder. Inwoners kunnen gebruikmaken van een Persoonsgebonden budget (pgb) om de ondersteuning in te kopen, indien dat gewenst en mogelijk is. Bij ondersteuning mag wet- en regelgeving niet in de weg staan en kijken we over de grenzen heen van de Participatiewet, Wmo en de Jeugdwet. Doel 1.2: Inwoners ontvangen kwalitatief goede zorg of een goede voorziening Wij monitoren de zorg die onze inwoners ontvangen en grijpen in bij zorg die onder de maat is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan goede hulp bij het huishouden of een goed functionerende rolstoel. Vanzelfsprekend werken we hierbij datagedreven. Doel 1.3: Zorggeld wordt rechtmatig besteed Wij zien toe op rechtmatige besteding van zorggelden. Bij vermoedens van misbruik, grijpen wij in. In de regio maken wij ons hard voor extra toezichthouders. 2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien

Ambitie Kinderen en jongeren in Oost Gelre, die dat nodig hebben, ontvangen ondersteuning met als doel dat ze veilig en gezond opgroeien.

41

Doelstellingen Doel 2.1: Kinderen (en ouders) ontvangen ondersteuning die nodig is om gezond en veilig op te groeien Door inzet van noodzakelijke ondersteuning gericht op het kind dan wel op ouders, kun je je als kind veilig en zo goed mogelijk ontwikkelen en deelnemen aan het dagelijks leven op weg naar volwassenheid. De benodigde ondersteuning wordt ingezet na een zorgvuldige analyse op het hele gezin. Doel 2.2: Bij onveilig opgroeien is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Een goed functionerende veiligheidsketen moet voorkomen dat kinderen en jongeren onveilig opgroeien. Betrokken organisaties uit deze veiligheidsketen trekken steeds meer en eerder samen op met de jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam (OT). Kinderen (en ouders) ervaren de veiligheidsketen als een helder en logisch traject, zonder dat zij met veel overdrachten tussen de organisaties te maken krijgen. Daarbij is er voldoende oog voor het concreet vastleggen van de mate van (on)veiligheid. Doel 2.3: Het belang van het kind staat altijd voorop bij complexe gebeurtenissen in het leven van een kind De jeugdconsulenten en medewerkers van het Ondersteuningsteam (OT) voldoen aan de beroepscode en kwaliteitsregister jeugd. Bij tegenstrijdige belangen en/of veiligheidsvraagstukken handelt een jeugdconsulent in het belang van het kind volgens de beroepscode jeugd.

Om veiligheidsvraagstukken goed te kunnen beoordelen en concretiseren, wordt er een beroep gedaan op de aanwezige aandachtsfunctionarissen meldcode en wordt een kind ook alleen gezien en gesproken. 3. Zorg bij thuiswonen en participeren

Ambitie Inwoners kunnen met ondersteuning/zorg zo lang mogelijk thuis blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven.

Doelstellingen Doel 3.1: Er is een vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben om zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen en te participeren We passen maatwerkvoorzieningen toe op het gebied van de Wmo om mogelijk te maken dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren. Denk hierbij aan ondersteuning op het gebied van huishoudelijke taken, daginvulling, begeleiding, woningaanpassing, laagdrempelig voorliggend openbaar vervoer (ZOOV, elektrocar, etc.) en beschermd wonen. Zo kunnen inwoners blijven participeren zonder hun netwerk te overbelasten. Doel 3.2: Het aanbod van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag Op basis van de lokale woonzorgvisie werken wij aan een jaarlijkse uitvoeringsagenda. Regionaal komt in 2025 een regionale woonzorgvisie beschikbaar. Doel 3.3: Overbelasting van mantelzorgers voorkomen Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen, die aansluit bij de vraag van de mantelzorger, kan overbelasting worden voorkomen. Doel 3.4: Als dementievriendelijke gemeente ondersteunen we inwoners met dementie en hun netwerk We ondersteunen inwoners met dementie en hun huisgenoten en netwerk met hulp op maat. 42

Doel 3.5: Voor inwoners die niet (zelfstandig) kunnen wonen is passende woonruimte beschikbaar Maatwerkvoorzieningen gericht op beschut en beschermd wonen zijn voor inwoners beschikbaar. Doel 3.6: Inwoners die beschermd wonen in onze gemeente kunnen doorstromen naar zelfstandig wonen Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep. We zetten de regionale afspraken met de woningcorporaties met betrekking tot het beschikbaar stellen van woningen ten behoeve van de uitstroom voort. Doel 3.7: Onze preventiestructuur draagt eraan bij dat inwoners met onbegrepen gedrag, psychische en/of multiproblematiek met ondersteuning toch zelfstandig kunnen wonen. We willen opname in de maatschappelijke opvang voorkomen Diverse interventies kunnen er gezamenlijk voor zorgen dat inwoners met vaak grote psychische en/verslavingsproblemen toch hun huis kunnen behouden en zelfstandig kunnen blijven wonen. Onderdeel van deze interventies is de uitbreiding van het aanbod op het raakvlak van maatschappelijke opvang die lokaal aangeboden wordt. Zo kunnen we voorkomen dat mensen hun eigen woonplek verliezen en dat ze opgenomen worden in maatschappelijke opvang buiten de gemeente.

In deze woningen worden geen inwoners opgevangen met forse verslavingsproblematiek, zij blijven onder de hoede van de centrumgemeente Doetinchem. Wij monitoren de inzet van de twee woningen voor tijdelijke huisvesting. Doel 3.8: Bij onveiligheid is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Bij onveilige situaties, huiselijk geweld en verwarde personen is er sprake van een goed sluitende veiligheidsketen. Twee medewerkers van de ketenpartner Veilig Thuis zijn een dag per week aanwezig in het gemeentehuis om kennis over hun werkwijze met ons sociaal team te delen en de samenwerking te intensiveren.

Beleidsindicatoren Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Gemeentegrootte 25.000-50.000 inw.

Jaar

Onderwijs

Absoluut verzuim

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Igrado

1,5

4,2

2022

Onderwijs

Relatief verzuim

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Igrado

20

21

2022

Onderwijs

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

% deelnemers aan het vo en mbo onderwijs

DUO

1,6%

2,1%

2022

Sport en recreatie

Niet sporters

%

RIVM

40,0%

47,9%

2022

Sociaal domein

Banen

aantal per 1.000 inwoners in de

LISA

999,7

726,1

2022

43

leeftijd van 15 t/m 74 jaar

Sociaal domein

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

aantal per 1.000 inwoners

CBS

147,0

230,3

2022

Sociaal domein

Lopende reintegratievoorzieningen

aantal per 1.000 inwoners van 1574 jaar

CBS

432,5

196,1

2023

Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

12,0%

11,1%

2023

Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

1,4%

1,0%

2023

Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

0,2%

-

2023

Sociaal domein

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo

aantal per 1.000 inwoners

GMSD

610

-

2022

Sociaal domein

Jongeren met een delict voor de rechter

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

1%

1%

2022

Sociaal domein

Kinderen in uitkeringsgezin

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

3%

4%

2022

Sociaal domein

Werkloze jongeren

% van alle jongeren van 16 t/m 22 jaar

CBS

1%

1%

2022

CBS

75,3%

73,4%

2023

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

44

Middelen: wat mag het kosten? x € 1.000 Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

2027

2028

-55.683

-54.874

-54.874

-54.874

-54.874

-55.683

-54.874

-54.874

-54.874

-54.874

10.552

10.870

10.870

10.870

10.870

Nieuwe raming baten

10.552

10.870

10.870

10.870

10.870

Saldo

-45.131

-44.004

-44.004

-44.004

-44.004

Voorstel nieuw beleid structureel

-171

-576

-576

-576

Voorstel nieuw beleid incidenteel

-588

-558

-310

-50

Lasten Ongewijzigd beleid Structurele wijziging Incidentele wijziging Nieuwe raming lasten

Baten Ongewijzigd beleid Structurele wijziging Incidentele wijziging

45

Dekking reserve

588

558

310

50

Saldo nieuw beleid

-171

-576

-576

-576

-44.175

-44.580

-44.580

-44.580

Totaal saldo programma 2

-45.131

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve begroting 2025

Lasten TV4.2

4.2 Onderwijshuisvesting

2.656

TV4.3

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.586

TV5.1

5.1 Sportbeleid en activering

TV5.2

5.2 Sportaccommodaties

TV5.3

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

313

TV5.4

5.4 Musea

344

TV5.6

5.6 Media

TV6.1

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

TV6.21

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

TV6.22

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

583

TV6.23

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

1.865

TV6.3

6.3 Inkomensregelingen

8.354

TV6.4

6.4 WSW en beschut werk

6.410

TV6.5

6.5 Arbeidsparticipatie

2.776

TV6.60

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

1.530

TV6.711

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

2.965

TV6.712

6.712 Begeleiding (WMO)

3.379

TV6.713

6.713 Dagbesteding (WMO)

TV6.751

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

TV6.752

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

TV6.761

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

TV6.762

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

TV6.791

6.791 PGB WMO

285

TV6.792

6.792 PGB Jeugd

200

TV6.811

6.811 Beschermd wonen (WMO)

25

TV6.812

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

35

TV6.821

6.821 Jeugdbescherming

498

TV6.822

6.822 Jeugdreclassering

47

TV6.91

6.91 Coördinatie en beleid WMO

352

TV6.92

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

TV7.1

7.1 Volksgezondheid

Totaal Lasten

558 1.692

696 6.179 161

98 6.345 234 46 2.531

303 1.829 54.875

46

Exploitatie

Primitieve begroting 2025

Baten TV4.3

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-226

TV5.1

5.1 Sportbeleid en activering

-180

TV5.2

5.2 Sportaccommodaties

-161

TV5.3

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-4

TV5.6

5.6 Media

-35

TV6.1

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

TV6.23

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

TV6.3

6.3 Inkomensregelingen

-4.900

TV6.4

6.4 WSW en beschut werk

-1.106

TV6.60

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

-76

TV6.711

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

-192

TV7.1

7.1 Volksgezondheid

-3.747 -75

-169

Totaal Baten

-10.870

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

44.004

Gerealiseerd resultaat

44.004

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2025 x € 1.000 Omschrijving

Investeringen

Dekking uit

Budgettaire

reserves

lasten

Uitbreiding aandachtsfunctionarissen Meldcode

0

0

-15

Uitvoering geven aan het Toekomstscenario (eerste aanzet)

0

0

-80

Extra ondersteuning voor inwoners die de regie over hun leven niet meer hebben

0

160

0

7.357

0

0

Beleidsplan schuldhulpverlening

0

60

0

Streekomroep

0

20

0

Onderwijshuisvesting

0

30

0

Wmo-consulenten

0

0

-76

Cultuurraad

0

25

0

IKC 2

47

Omschrijving

Investeringen

Dekking uit

Budgettaire

reserves

lasten

Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ) (incidenteel)

0

100

0

Lokale uitvoering voorkomen gebruik maatschappelijke opvang

0

100

0

Uitvoering Cultuurbeleid en Cultuurconvenant

0

20

0

Inzet vakleerkrachten bewegingsonderwijs op basisscholen in Oost Gelre

0

75

0

588

-171

MFA Harreveld

p.m.

MFA Zieuwent

p.m.

Totaal

7.357

48

Programma 3 - Werken Leeswijzer Programma 3 behelst alles wat we doen in het belang van een goed ondernemersklimaat, een goede werkgelegenheid en een goede bereikbaarheid. Dit zijn immers belangrijke ingrediënten en belangrijke motoren voor onze lokale economie. Binnen dit programma zijn er drie speerpunten voor de komende periode: 

Ondersteuning op maat aan de agrarische sector, met het oog op de ontwikkelingen waar agrarische ondernemers mee te maken hebben of nog krijgen.



De verdubbeling van de N18 om zo de bereikbaarheid van de hele Achterhoek te verbeteren en de regio beter te kunnen positioneren als regio met een aantrekkelijk vestigingsklimaat.



Een volwaardige laadinfrastructuur in de openbare ruimte zodat Oost Gelre voorbereid is op een toename van elektrische voertuigen, die bovendien een bijdrage leveren aan onze klimaatdoelstellingen.

Ondernemend Oost Gelre

Inleiding De komende periode heeft de gemeente de ambitie om het woon- en werkklimaat van de gemeente verder te verstevigen en uit te bouwen. We willen meer banen en diversiteit van banen, goede voorzieningen, een goede bereikbaarheid en een prettige omgeving voor de bewoners en voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven. We kijken daarbij nadrukkelijk naar zowel de bedrijventerreinen als naar ons buitengebied, dat ook een grote stempel drukt op onze lokale economie. We benutten de optimale ligging van onze gemeente aan de N18.

Doelstellingen Compacte en vitale winkelcentra We werken aan de doelstellingen die in de programma's Stad Groenlo en Lichtenvoorde staan genoemd. Dit doen we onder meer door extra inzet van centrummanagement. We zetten in op leegstandsbestrijding en intensiveren van de marketing om meer en nieuwe bezoekers naar de centra te trekken. Dit doen we in nauw overleg met de centrumondernemers uit Groenlo en Lichtenvoorde. Een accounthouder buitengebied zorgt voor verbinding tussen de gemeente en agrarisch ondernemers. De transitie in de landbouw zorgt voor vragen bij agrarisch ondernemers. Sommige beëindigen hun agrarisch bedrijf en onderzoeken de mogelijkheden wat te doen met hun leegkomende stallen. Degene die doorgaan verkennen de mogelijkheden voor aanvullende mogelijkheden in inkomen. Dit kan deels gaan om verbreding en deels ook door uitbreiding van activiteiten. Dit kan leiden tot vragen richting de gemeente. De accounthouder/gebiedsregisseur weet wat er speelt in het buitengebied, legt verbinding tussen belanghebbende partijen en helpt/ondersteunt inwoners in het buitengebied waar nodig. Stimuleren en faciliteren van toerisme en recreatie De bestaande beleidsvisie Toerisme en Recreatie voeren we uit. We anticiperen op de toeristische trends en we zijn pro-actief in ons relatiebeheer naar het toeristisch bedrijfsleven.

We stimuleren evenementen en sluiten goed aan bij regionale netwerken. Voor het buitengebied richten we ons op het faciliteren en adviseren bij omschakelingskansen naar toeristisch recreatieve activiteiten voor agrarische ondernemers.

49

Versterken van het vestigingsklimaat in Oost Gelre We werken aan het ontwikkelen van voldoende en kwalitatief hoogwaardige nieuwe lokale bedrijventerreinen. Daarnaast gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken en houden van bestaande bedrijventerreinen met aandacht voor duurzaamheid, energiebesparing, opwek van duurzame energie en realisatie van energyhubs. Verder onderzoeken we de mogelijkheden voor het de uitbreiding van het regionale bedrijventerrein de Laarberg. Om bij te dragen aan voldoende en gekwalificeerd personeel faciliteren we huisvesting voor arbeidsmigranten en jong talent. Om onze gemeente extra aantrekkelijk te maken als woon-en werkplaats te versterken we en maken gebruik van cultuurhistorische kwaliteiten en het aantrekkelijk buitengebied . Nabij en bereikbaar

Inleiding Het is voor de gemeente van groot belang om alle kernen bedrijvig en leefbaar te houden. De bereikbaarheid binnen en naar de gemeente krijgt daarom alle aandacht. De gemeente zet zich voortdurend in om een goede basismobiliteit te verzekeren, waarbij openbaar vervoer hand in hand gaat met een fijnmazig netwerk. Verder heeft de gemeente de ambitie dat er op termijn een opgewaardeerde N18 komt, waarbij de doorstroming voor de toekomst wordt gewaarborgd en de veiligheid wordt vergroot. Dat moet ervoor zorgen dat de gemeente sneller bereikbaar is voor bedrijven, en de gemeente aantrekkelijker wordt om in te werken en in te wonen.

Doelstellingen De bereikbaarheid binnen de gemeente is goed We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten:   

Er is proactieve aandacht voor verkeersveiligheid volgens het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV); We voeren het stappenplan uit voor 30km/u binnen de bebouwde kom bij geen vrijliggend fietspad; De gemeente is actief in het stimuleren van veilig rijgedrag en bewustwording (campagnes).

De regionale bereikbaarheid van onze gemeente is goed We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: We zetten ons in om betrouwbare bus- en spoorverbindingen in de regio te behouden en te verbeteren (zowel Doetinchem-Arnhem als Winterswijk-Apeldoorn); We zetten ons in voor een efficiënt en fijnmazig lokaal openbaar vervoer, waarbij wij openstaan voor nieuwe initiatieven ((Smart) Mobility as a Service); We zetten in op Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) op buslijnen 73 (Winterswijk - Enschede) & 74 (Doetinchem - Enschede) en passen samen de provincie Gelderland onze busstations daar op aan; We waarborgen dat lijn 72 (Lichtenvoorde - Neede) op een veilige en efficiënte wijze door de gemeente kan blijven rijden met goede haltevoorzieningen. Versterken openbaar vervoer in en naar de Achterhoek Er lijkt draagvlak voor een 2x2-baans 80 km/uur N18 met gelijkvloerse kruisingen (het aanvaardbaar alternatief) waarbij ook versneld knelpunten aangepakt worden ter bevordering van de doorstroming en veiligheid in samenwerking met Rijkswaterstaat, provincie en de regio Achterhoek; De vervolgaanpak en lobby worden in 2025 voortgezet. We zetten ons samen met de EUREGIO in voor een verbetering van de oost-west verbinding A1, A15 met het Duitse achterland;

50

We blijven inzetten op ZOOV, buurtbussen en op innovatieve mobiliteitsconcepten met mobiliteitshubs, deelauto's & deel(elektrische)fietsen, Gaon en (Smart) Mobility as a Service; We willen de mobiliteit tussen toeristisch-recreatieve attracties in de Achterhoek optimaliseren van laagdrempelig en bijzonder vervoer.

Beleidsindicatoren Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Gemeentegrootte 20.000-50.000 inw.

Economie

Functiemenging

%

LISA

58,7%

50,2%

2022

Economie

Vestigingen (van bedrijven)

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

148,6

167,6

2022

Jaar

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken Middelen: wat mag het kosten? x € 1.000

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

2027

2028

-4.479

-2.747

-2.747

-2.747

-2.747

-4.479

-2.747

-2.747

-2.747

-2.747

3.708

2.574

2.574

2.574

2.574

Lasten Ongewijzigd beleid Structurele wijziging Incidentele wijziging Nieuwe raming lasten

Baten Ongewijzigd beleid Structurele wijziging

51

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

2027

2028

Incidentele wijziging Nieuwe raming baten

3.708

2.574

2.574

2.574

2.574

Saldo

-711

-173

-173

-173

-173

Voorstel nieuw beleid structureel

0

0

0

0

Voorstel nieuw beleid incidenteel

-433

-163

-163

0

Dekking reserve

433

163

163

0

Saldo nieuw beleid

0

0

0

0

-173

-173

-173

-173

Totaal saldo programma 3

-711

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve begroting 2025

Lasten TV3.1

3.1 Economische ontwikkeling

211

TV3.2

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

1.455

TV3.3

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

152

TV3.4

3.4 Economische promotie

655

TV8.2

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Totaal Lasten

273 2.747

Baten TV3.2

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

TV3.3

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

TV3.4

3.4 Economische promotie

TV8.2

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Totaal Baten

-1.431 -19 -1.062 -61 -2.574

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

173

Gerealiseerd resultaat

173

52

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2025 x € 1.000 Omschrijving

Investeringen

Dekking uit reserves

Budgettaire lasten

Locatiestudie lokale bedrijventerreinen

0

40

0

Project Toekomstbestendig bedrijventerrein de Kamp

0

50

0

Toekomstbestendig bedrijventerrein Groenlo

0

25

0

Vergroten collectiviteit op bedrijventerreinen

0

25

0

Centrumgebieden

0

25

0

Opzetten Smart Hub Incubator (Industry) SHII

0

30

0

Achterhoek Food Platform

0

17

0

Profilering van de gemeente

0

25

0

Programma Lichtenvoorde exploitatiekosten

0

50

0

Leader projecten

0

97

0

Vitaal Platteland

0

50

0

Totaal

0

434

0

53

Programma 4 - Dienstverlening Leeswijzer Programma 4 hebben we zo veel mogelijk laten aansluiten op de indeling van de huidige organisatie. Hierbij gaat het voornamelijk om externe dienstverlening en integrale veiligheid en ondermijning, Dienstverlening

Inleiding Onze samenleving vormt de basis van ons bestaansrecht. Het is onze verantwoordelijkheid om onze dienstverlening af te stemmen op de behoeften van zowel de buiten- als binnenwereld. Daarom zijn wij er voor al onze inwoners, ondernemers en partners die op ons als gemeentelijke organisatie rekenen. Dienstverlening draait om mensen en verbindt mensen. Met Hart voor Oost Gelre zorgen we ervoor dat we een brug slaan tussen de buitenwereld en de interne organisatie.

Ontwikkelingen Team Dienstverlening Met de vaststelling van de nieuwe organisatievisie in 2023, stemmen we ook onze dienstverleningsstrategie hierop af. Met behulp van de strategie brengen we zowel de fysieke als digitale klantreis in kaart die inwoners en ondernemers bij ons doorlopen. Dit betekent dat we onze diensten niet alleen analyseren op hun ontwerp en uitvoering, maar ook op wie we daarmee helpen en welke ervaringen zij daarbij opdoen. Waar nodig verbeteren we onze processen om de efficiëntie en effectiviteit te vergroten. Het is tenslotte onze rol de buitenwereld niet te belasten met de door ons ingerichte complexiteit. Daarnaast spelen digitale ontwikkelingen een steeds belangrijkere rol in onze dienstverlening. Door onze processen te digitaliseren en onze communicatiekanalen te optimaliseren, zoals het herzien van standaardbrieven en webteksten, maken we onze dienstverlening sneller en gebruiksvriendelijker. Vanuit dienstverlening kijken wij naar het gehele proces en de inrichting hiervan en werken we in dit traject samen met andere teams, inwoners en ondernemers. Op deze manier verbeteren we niet alleen de ervaring voor de inwoner, maar ondersteunen we ook onze medewerkers in hun werk, waardoor zij hun tijd effectiever kunnen benutten. Burgerzaken Burgerzaken heeft te maken met de landelijke paspoortenpiek.

Deze piek is gestart in het vroege voorjaar van 2024 en houdt aan tot eind 2028. De aanvragen voor reisdocumenten stijgen van ca. 60 aanvragen in de maand naar gemiddeld 400 aanvragen. Om in deze toename naast het reguliere werk te voorzien, waren we noodzakelijk de balie burgerzaken uit te breiden met flexibele (en tijdelijke) medewerkers. Hiermee kunnen we de komende jaren de continue vraag verwerken. Klantencontactcentrum (Het KCC) De paspoortenpiek heeft ook gevolgen voor het KCC. Het KCC reikt de documenten immers uit. We hebben daarom een tweede uitgiftebalie geopend om tijdig te acteren. De komende jaren zal het dus aanzienlijk drukker worden in de publiekshal. Deze ontwikkeling in combinatie met de splitsing van onze telefonie en ontvangst in 2023 heeft ook voor een uitbreiding gezorgd van het KCC-team. Er is een flexibele schil gestart welke wordt ingezet bij piekmomenten zodat de kwaliteit van onze dienstverlening geborgd blijft. Verder blijven we investeren in het optimaliseren van het klantcontact. Door de splitsing is onze bereikbaarheid verbeterd en kunnen we onze dienstverlening beter afstemmen op de vragen van onze inwoners en ondernemers. Facilitair In 2023 zijn we begonnen met het verduurzamen van onze gemeentelijke gebouwen. Hier gaan we de komende jaren mee verder.

Een mooi voorbeeld hiervan is het stadhuis Groenlo waar we naast verduurzaming ook groot onderhoud plegen.

54

Doelstellingen We stellen de inwoner en ondernemer centraal Kenmerkend voor onze dienstverlening is dat wij ons verantwoordelijk voelen, doen wat we beloven en duidelijk en eerlijk zijn in onze communicatie. Wij hebben aandacht voor onze inwoners en ondernemers. Zo zetten wij graag een stapje extra. Ook als we geen directe oplossing kunnen bieden. Door aandachtig te luisteren en door te vragen kunnen we - binnen de wettelijke kaders - meedenken in oplossingen die aansluiten op de wensen en behoeften. We leveren resultaatgericht maatwerk Onze inwoners en ondernemers krijgen met de komst van de Omgevingswet steeds meer verantwoordelijkheden. Daarom sturen wij aan op zelfredzaamheid, versterking van eigen kracht en initiatieven uit de samenleving. De gemeente heeft een faciliterende rol. Wij denken proactief mee aan een oplossing waardoor wij resultaatgericht maatwerk kunnen leveren aan onze inwoners en ondernemers. Daartoe werken we zoveel mogelijk intern en extern op integrale wijze samen. Versterken van de relatie tussen samenleving en gemeentelijke organisatie Door middel van communicatie informeren we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties over de onderwerpen die spelen bij de gemeente. Waar we iets niet kunnen, leggen we het uit. We adviseren over participatie bij projecten vanuit de gemeente (o.a.

woningbouw, energietransitie, e.d.) en organiseren het samen met projectleiders/projectteams. We adviseren ook initiatiefnemers die een omgevingsvergunning aanvragen over de participatie-activiteiten die zij kunnen (moeten) doen vanuit de Omgevingswet. Daarbij is het advies gericht op: 

het tijdig informeren van omwonenden en een bredere groep in de buurt of wijk of in sommige gevallen een gehele kern;



het ophalen van een eerste kijk op de plannen;



het verwerken van deze eerste kijk in de verschillende gemeentelijke documenten bij de (aanvraag) omgevingsvergunning.

Hier werken communicatie-/participatieadviseurs nauw samen met medewerkers van de afdeling Ruimte en Economie. Voor deze werkwijze is in 2024 een (tijdelijke, externe) participatieadviseur gestart, die naast een praktische aanpak, in 2025 ook participatiebeleid en een participatieverordening oplevert. Deze participatieadviseur is organisatorisch ondergebracht bij het team Communicatie, zodat kennis en aanpak verankerd worden in de organisatie. Financieel gezond

Inleiding Oost Gelre staat er financieel gezond en stabiel voor, en we hebben de ambitie om dit zo te behouden. Dat is echter geen vanzelfsprekendheid. De onzekerheden van wijzigingen in het gemeentefonds kunnen een risico vormen voor onze financiële positie. Dat dwingt de gemeente om kritisch te blijven ten aanzien van bestaande en nieuwe plannen, van investeringen en om te onderzoeken waar er externe financieringsmogelijkheden zijn. Bezuinigingen zijn onwenselijk, maar kunnen niet geheel uitgesloten worden. We willen daarom transparant zijn in de plannen, duidelijk communiceren over de inkomsten en uitgaven, en zo een eerlijke overheid zijn richting onze inwoners en ondernemers.

Ontwikkelingen We zijn transparant over de uitgaven en inkomsten van onze gemeente. Zowel voor bestuurders als voor onze inwoners, bedrijven, instellingen en verenigingen moet duidelijk zijn waar wij de gemeentelijke middelen

55

aan besteden. Door gebruik te maken van bijvoorbeeld Pepperflow is online de voortgang van zowel de beleidsmatige als financiële ontwikkelingen te volgen. We zijn terughoudend met de aankoop van grond en vastgoed. Aankoop vindt alleen uit strategische motieven plaats. Het beleid is voornamelijk gericht op het afstoten van grond en vastgoed.

Doelstellingen Een financieel gezonde gemeente zijn en blijven We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

we zijn transparant over onze plannen en communiceren duidelijk over inkomsten en uitgaven;



we zetten ons in om financiële middelen te verweren door o.a. gebruik te maken van subsidiemogelijkheden;



we zetten in op preventie en zijn 'streng aan de poort' om de kosten van Jeugdhulp en Wmo beheersbaar te houden.

Integrale veiligheid en ondermijning

Inleiding De gemeente Oost Gelre gaat voor een veilige woon- en leefomgeving waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Dit kan de gemeente niet alleen, veiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid. Samen met inwoners, ondernemers, (veiligheids)partners en maatschappelijke organisaties proberen we ongewenste situaties te voorkomen of pakken we dit aan door dit vroegtijdig te signaleren. Daarnaast krijgt ondermijning geen voet aan de grond in Oost Gelre door onder andere het creëren van een veilig buitengebied, industrieterreinen en recreatieparken, het weerbaar maken van inwoners, bedrijven en verenigingen en aanpakken van misstanden. Tot slot zorgen we ervoor dat we voorbereid zijn op crisissen en onverwachte gebeurtenissen zodat we niet verrast worden en onze inwoners, bedrijven en verenigingen op ons kunnen rekenen.

Ontwikkelingen De gemeente Oost Gelre gaat voor een veilige woon- en leefomgeving waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Op het gebied van integrale veiligheid en ondermijning spelen een aantal ontwikkelingen waarop ingezet wordt om deze ambitie te kunnen waarmaken. Deze ontwikkelingen zijn: • Alcohol- drugs Zowel vanuit preventie als repressie zetten we in op (overmatig) drank- en drugsgebruik, voornamelijk door jongeren. Dit doen we door uitvoering te geven aan het horecaconvenant en preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs. Dit thema gaan we bespreken met de lokale horeca, organisatoren van evenementen en sportverenigingen. Enerzijds om bewustwording te creëren over het middelengebruik en anderzijds handvaten te geven over welke maatregelen zij kunnen treffen om het middelengebruik zo goed mogelijk te voorkomen / signaleren. Aanvullend pakken we drugsgebruik, -handel en -productie aan binnen de mogelijkheden die er zijn. Middelen die we inzetten: het (tijdelijk) sluiten van woningen / lokaliteiten, last onder dwangsom voor drugsgebruik- of -handel (gebruikers en dealers) in de openbare ruimte. Daarnaast pakken de boa’s in samenwerking met de politie overlastsituaties door middelengebruik aan. Hiermee wordt ook uitvoering gegeven aan de motie 'Drugs d'r uut' die unaniem is aangenomen door de gemeenteraad.

• Ondermijnende criminaliteit Er wordt ingezet op het voorkomen- en aanpakken van ondermijning. We creëren een weerbare gemeente (bestuur, interne organisatie, inwoners, bedrijven en verenigingen) door het vergroten van de bewustwording, het herkennen van signalen en het melden van vermoedens. Ook zetten we in op het versterken van de gemeentelijke informatiepositie en datagestuurd werken. Hiervoor worden o.a. gebieds- en/of themagerichte analyses uitgevoerd zodat er gerichte (preventieve) controles

56

uitgevoerd kunnen worden. Vermoedens van ondermijning worden uitgezocht en pakken (signalen van) ondermijnende criminaliteit aan door het inzetten van bestuursrechtelijke maatregelen of ervoor te zorgen dat strafrechtelijke onderzoeken prioriteit krijgen. • Digitale veiligheid en weerbaarheid Een ontwikkeling dat aandacht gaat krijgen is digitale veiligheid, een vorm van criminaliteit dat aan het toenemen is. Hierbij wordt de focus gelegd op bewustwording en digitale weerbaarheid van de interne organisatie, maar ook inwoners, bedrijven en instellingen. • Jeugd en veiligheid Het veroorzaken van overlastgevende activiteiten of criminele handelingen door jongeren kunnen een slechte invloed uitoefenen op het woongenot en daarmee de veilige woon- en leefomgeving. Jeugdoverlast is aan het toenemen, waarbij opgemerkt dient te worden dat er geen structurele jeugdoverlast is. We zetten in op het voorkomen- en beperken van jeugdoverlast door onder andere het inrichten van jongerenontmoetingsplekken, extra toezicht en een integrale (groeps-) aanpak jeugd. Het is van belang dat er zowel preventieve als repressieve interventies worden ingezet om overlast te voorkomen. • Crisisbeheersing De afgelopen jaren is met zowel de coronacrisis als de vluchtelingencrisis gebleken dat een goed functionerende crisisstructuur een voorwaarde is om dergelijke crisissen aan te kunnen.

Met het oog op toekomstige crisissen zorgen we, in samenwerking met de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland, ervoor dat we voorbereid zijn op crisissen met een goed opgeleide en getrainde crisisorganisatie. • Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) Vanaf 2025 tot en met 2028 is er een nieuw Regionaal Beleidsplan, Regionaal Risicoprofiel en Regionaal Dekkingsplan van kracht. De VNOG werkt, op basis van deze documenten, aan de volgende Opgaven: 0. Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en crises (maatschappelijke opdracht) 1. Zelfredzaam & risicobewust 2. Vakbekwaam & deskundig 3. Sterke informatiepositie 4. Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde). De volgende ontwikkelingen spelen er binnen de hierboven geformuleerde opdrachten: - Landelijke en wereldwijde omstandigheden hebben invloed op de uitvoering van taken, zoals gestegen prijzen door schaarste (en daardoor meerkosten), het onderzoek naar de toekomst van de inrichting van het vrijwillige brandweerbestel en crisisbeheersing in de zorg die in beweging is. - Een van deze ontwikkelingen is een toenemende druk op de zorg door een vergrijzende bevolking en noodzakelijke veranderingen in het toekomstig zorglandschap door een toenemende disbalans tussen zorgvraag en zorgaanbod.

- Ontwikkelingen op duurzaamheid en de energietransitie in de samenleving is in volle gang. Zonneparken worden aangelegd, er vinden pilots plaats met nieuwe energiedragers (waterstof, buurtaccu’s), etc. Dit beïnvloedt het werk van de VNOG. Dan gaat het zowel om de adviserende rol van de VNOG ten aanzien van voornemens, als de bestrijdende rol van de VNOG als zich bij de nieuwe middelen calamiteiten voordoen en de wijze waarop de VNOG zich hierop voorbereid. - Technologische ontwikkelingen en technologische innovaties bieden kansen, zoals gebruik van business intelligence en AI. De afhankelijkheid van technologie is echter evenzeer een risico (storing of crimineel gebruik). - Er zijn huisvestingsafspraken gemaakt over het beheer en onderhoud van de repressieve huisvesting. De aankomende jaren moet blijken wat de financiële consequentie voor de gemeente is, aangezien deze kosten de aankomende jaren 1 op 1 verrekend wordt met de gemeente.

Doelstellingen We werken integraal samen aan een veilige en leefbare woon- en werkomgeving. Samen met inwoners, ondernemers, (veiligheids)partners en maatschappelijke organisaties voorkomen en signaleren we ongewenste situaties en indien nodig pakken we dit aan.

57

Wij zijn samen met de ondernemers, verenigingen en inwoners weerbaarder tegen ondermijning Wij zijn samen met de ondernemers, verenigingen en inwoners weerbaarder tegen ondermijning, waarbij misstanden worden voorkomen of gestopt doordat deze vroegtijdig worden gesignaleerd. De gemeente beschikt over een adequate crisisstructuur De gemeente beschikt over een adequate crisisstructuur die onder andere voldoende opgeleid, getraind en beoefend is om toekomstige crisis aan te kunnen.

Beleidsindicatoren Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Gemeentegrootte 25.000-50.000 inw.

Jaar

Veiligheid

Verwijzingen Halt

aantal per 1.000 jongeren

Bureau Halt

7

8

2022

Veiligheid

Winkeldiefstallen

aantal per 1.000 inwoners

CBS

0,5

1,4

2023

Veiligheid

Gewelds- en seksuele misdrijven

aantal per 1.000 inwoners

CBS

2,7

3,0

2023

Veiligheid

Diefstallen uit woning

aantal per 1.000 inwoners

CBS

0,5

1,1

2023

Veiligheid

Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde

aantal per 10.000 inwoners

CBS

4,0

4,4

2023

Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

in euro’s

COELO

707

867

2023

Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

in euro’s

COELO

797

949

2023

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

58

Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Oost Gelre

2025

2024

Bestuur en ondersteuning

Formatie

fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

6,60

6,56

Bestuur en ondersteuning

Bezetting

fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

6,54

6,43

Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

kosten per inwoner

Eigen begroting

€ 811

€ 729

Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

Eigen begroting

0,14%

0,17%

Bestuur en ondersteuning

Overhead

% van totale lasten

Eigen begroting

13,59%

13,81%

Middelen: wat mag het kosten? x € 1.000 Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

2027

2028

-7.503

-7.271

-7.271

-7.211

-7.211

-7.211

-7.211

Lasten Ongewijzigd beleid Structurele wijziging

60

Incidentele wijziging Nieuwe raming lasten

-7.503

-7.271

-7.211

59

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

2027

2028

Baten Ongewijzigd beleid

699

736

736

736

736

699

736

736

736

736

-6.804

-6.535

-6.475

-6.475

-6.475

Voorstel nieuw beleid structureel

-261

-261

-269

-269

Voorstel nieuw beleid incidenteel

-639

-384

-309

-309

Dekking reserve

639

384

309

309

Saldo nieuw beleid

-261

-261

-269

-269

-6.796

-6.736

-6.744

-6.744

Structurele wijziging Incidentele wijziging Nieuwe raming baten

Saldo

Totaal saldo programma 4

-6.804

60

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve begroting 2025

Lasten TV0.1

0.1 Bestuur

2.197

TV0.2

0.2 Burgerzaken

1.225

TV0.3

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

TV0.8

0.8 Overige baten en lasten

TV1.1

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

TV1.2

1.2 Openbare orde en veiligheid

TV7.5

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Totaal Lasten

569 67 2.316 862 2 7.238

Baten TV0.2

0.2 Burgerzaken

-419

TV0.3

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-221

TV1.1

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

-51

TV1.2

1.2 Openbare orde en veiligheid

-44

Totaal Baten

-736

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

6.502

Stortingen TV0.1

0.1 Bestuur

Gerealiseerd resultaat

-100 6.602

61

Voorstellen voor nieuw beleid voor het jaar 2025 x € 1.000 Omschrijving

Vervanging serverpark inclusief schijfruimte

Investeringen

Dekking uit reserves

Budgettaire lasten

400

0

-92

Migratie Esuite

0

120

0

Vervanging Wifi Netwerk

40

0

-9

Vervanging Coreswitches

100

0

-23

Informatieadviseur

0

95

0

Contentmanager

0

95

0

1 extra BOA-voertuig en vervangen van de eerste elektrische bedrijfsauto’s

70

0

-16

Formatie uitbreiding Team Burgerzaken

0

0

-90

Uitbreiding Optimaliseren inrichting HR-systeem

0

0

-31

Optimaliseren processen bedrijfsvoering

0

75

0

Versterken (regionale) samenwerking, lobby en bestuursadvies

0

109

0

Externe adviezen

0

75

0

Communicatie

0

80

0

Adviseur inwonerparticipatie

0

90

0

610

739

-261

Totaal

62

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, heffing VPB en onvoorzien Overzicht algemene dekkingsmiddelen Het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente bevat de volgende onderdelen: treasury, belastingen OZB en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het bedrag voor treasury bestaat uit dividenden, ontvangen en bespaarde rente. Bij de overige belastingen zijn toeristenbelasting, hondenbelasting en precariobelasting opgenomen. In cijfers komen wij tot de volgende begrote algemene dekkingsmiddelen (x € 1.000): Overzicht algemene dekkingsmiddelen