programmabegroting 2022-2025

Kinderen moeten mee kunnen doen en ook inwoners met een structureel laag inkomen moeten niet financieel belemmerd worden om deel te nemen aan het verenigingsleven. Voor de schuldenproblematiek zetten we extra in op preventie en vroeghulp.

Wat willen we bereiken? Onze inwoners hebben grip op zorgkosten Inwoners met een laag inkomen een steuntje in de rug bieden door middel van een tegemoetkoming in de ziektekosten via de collectieve zorgverzekering. Door meer aandacht voor leefstijl en gezondheidspreventie in de collectieve verzekering draagt deze bij aan het bevorderen van een goede gezondheid. Daarnaast kent de collectieve zorgverzekering uitgebreidere vergoedingen. 52

Wat gaan we ervoor doen? Wij behouden de komende vier jaar de mogelijkheid om gebruik te maken van de collectieve zorgverzekering van Menzis voor de huidige doelgroep. Door meer aandacht voor leefstijl en gezondheidspreventie in de collectieve verzekering draagt deze bij aan het bevorderen van een goede gezondheid. Wij zijn met Menzis in gesprek om het preventieve aanbod in de collectieve zorgverzekering uit te breiden. Dit noemen we de Gemengde leefstijlinterventie.

Laaggeletterdheid/taalarm Inleiding Een ongekend hoog aantal inwoners van Nederland (ruim 2,5 miljoen) heeft moeite met lezen en schrijven en kan daardoor moeilijker meedoen in de samenleving. Heel veel (multi) problemen worden veroorzaakt door laaggeletterdheid, het is een serieuze handicap in een wereld van internet, e-mail en social media. In 2015 is er o.a. met Oost Gelre een Convenant Bondgenootschap voor Laaggeletterdheid Regio Achterhoek afgesloten. Voor de gemeente Oost Gelre is in 2018 een taalakkoord ingediend gericht op het vinden van laaggeletterden, waarbij de focus ligt op de doelgroep NT1. In de Achterhoek zetten zich diverse partijen in op het verminderen van laaggeletterdheid en het versterken van digitale vaardigheden in de regio (zie maatregelen genoemd in het Taalakkoord). Het Graafschap college als aanbieder van het formele aanbod, de Achterhoekse bibliotheken, welzijnsorganisaties, Stichting Lezen & Schrijven, sociale diensten, het UWV en diverse werkgevers, zijn essentiële partijen in het kader van laaggeletterdheid.

Ontwikkelingen We ontwikkelen samen met de Achterhoekse gemeenten een regionaal actieplan voor een effectieve aanpak voor het verkrijgen van basisvaardigheden waarvan laaggeletterdheid een belangrijk onderdeel is. We streven naar een kwalitatief goed dekkend WEB-bekostigd (Wet educatie en beroepsonderwijs) educatieaanbod van formele en non-formele les- en leeractiviteiten in de arbeidsmarktregio Achterhoek. We voeren jaarlijks een eenduidige monitoring en evaluatie uit. Het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2020-2024 is vastgesteld. De ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben aangekondigd om samen met gemeenten in de periode 20202024 een merkbare verbetering te realiseren in het bereiken van de diverse groepen laaggeletterden met een kwalitatief aanbod op maat. Dit heeft geleid tot de volgende doelstelling: Uiterlijk eind 2024 is in alle gemeenten, onder regie van de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio/ Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) contactgemeente, een effectieve aanpak van laaggeletterdheid gerealiseerd. Om dit in de Achterhoek te realiseren is het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2020-2024 opgesteld. Vervolgstap is om aan de hand van het regionale plan een lokaal plan van aanpak te maken.

Hierin zullen we samentrekken met de gemeente Winterswijk en Berkelland. We trekken hierin samen op, omdat we met veel dezelfde samenwerkingspartners te maken hebben. Ook is inmiddels de aanbesteding volwasseneducatie afgerond. Het Graafschap College gaat de volwasseneducatie verzorgen.

Bestuurlijke kaders 

Convenant Bondgenootschap voor Laaggeletterdheid Regio Achterhoek

53

Wat willen we bereiken? Het tegengaan van laaggeletterdheid We willen laaggeletterdheid herkennen en bespreekbaar maken, zodat we de doelgroep kunnen ondersteunen bij het bereiken van een hoger taalniveau.

Wat gaan we ervoor doen? Medewerkers van de sociale teams zijn geschoold in het herkennen van laaggeletterdheid en ondersteunen laaggeletterden om een hoger taalniveau te bereiken. Verplichte taaltoets bij een uitkering op grond van de Participatiewet. We willen laaggeletterdheid herkennen en bespreekbaar maken, zodat we de doelgroep kunnen ondersteunen bij het bereiken van een hoger taalniveau. De taaltoets is een verplicht onderdeel van de Participatiewet. Voor de inburgeraars geldt, dat zij al een verplicht inburgeringstraject volgen. Indien zij dit voltooien, eindigen zij op A2-niveau. We streven naar een B1-niveau voor elke nieuwkomer, maar dat is niet voor iedereen haalbaar. Voor diegenen die een ontheffing krijgen, bieden we andere manieren om hun Nederlands te stimuleren, versterken, of gewoon warm te houden. De maatjes, onze activiteiten en evenementen maken dit mogelijk. We begeleiden mensen naar taalondersteuning bij bestaande initiatieven, zoals het Taalhuis, Taalteam of de Taalcafé’s. We willen laaggeletterdheid herkennen en bespreekbaar maken, zodat we de doelgroep kunnen ondersteunen bij het bereiken van een hoger taalniveau.

Goede zorg voor senioren Inleiding Mensen worden steeds ouder, waardoor ook in Oost Gelre het aantal ouderen toeneemt. We willen als gemeente een seniorvriendelijke gemeente zijn, waar ouderen veilig en plezierig kunnen leven.

Ontwikkelingen Wij ondersteunen senioren op diverse manieren om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Dat doen wij onder andere door het aanbieden van subsidies om aanpassingen in huis te realiseren en door de inzet van woonconsulenten om hierbij advies te geven. Wij gaan in deze periode ook werken aan een nieuwe nota Zorg en wonen. Deze richt zich op zowel intramuraal als extramuraal wonen. Vanuit het sociaal team blijft de professionele ouderenadviseur een team van vrijwillige ouderenadviseurs, vrijwillige woonconsulenten en vrijwillige belastingadviseurs aansturen. Ouderen vanaf 67 jaar blijven wij jaarlijks aanschrijven om het aanbod van ondersteuningsmogelijkheden onder de aandacht brengen. Vanuit het ouderenadvieswerk geven wij de komende jaren meer aandacht aan de ondersteuning op de thema's ouderenmishandeling en eenzaamheid. Dit zullen we onder andere doen door het aanbieden van workshops voor intermediairs. Ook het thema valpreventie blijft de komende jaren actueel. Hier zal voorlichting over gegeven worden. Via de thematafel Wonen participeren wij o.a. in het project langer thuis wonen waarbij oudere huurders via domotica langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Het zijn van Dementievriendelijke gemeente geven wij verder vorm. Dit doen wij o.a. door het actief participeren in het regionale en lokale netwerk Veerkracht.

Daarnaast zullen wij diverse projecten starten om beginnend dementerenden en hun mantelzorgers te ondersteunen. Wij hopen de pilot Stadskamer 2.0 een jaar te verlengen en bij succes structureel te kunnen maken. De lokale inloopvoorzieningen in de dorpen blijven wij ondersteunen.

54

Wat willen we bereiken? Inwoners worden op een juiste wijze ondersteund. De keukentafelgesprekken dienen kwalitatief in orde te zijn en verlopen zorgvuldig. In het keukentafelgesprek worden de ondersteuningsvragen gezamenlijk met de inwoner in beeld gebracht en wordt gezamenlijk een passende oplossing voor de ondersteuningsvraag gecreëerd.

Wat gaan we ervoor doen? De gemeente regelt onafhankelijke cliëntondersteuning waarbij zoveel mogelijk vrijwilligers van organisaties worden ingezet. Hierbij worden keukentafelgesprekken gevoerd, deze dienen kwalitatief in orde te zijn en verlopen zorgvuldig. We nemen jaarlijks een klanttevredenheidsonderzoek af.

Wat willen we bereiken? Ouderen wonen langer zelfstandig thuis Wij willen dat inwoners zo lang mogelijk, veilig en gezond, thuis kunnen wonen in hun eigen omgeving. Het is dan ook van belang dat het aantal val ongevallen afneemt en dat we de veiligheid van het thuiswonen vergroten. Oudere inwoners zijn op de hoogte van en maken gebruik van de mogelijkheden die wij bieden om zelf maatregelen te nemen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen.

Wat gaan we ervoor doen? De komende drie jaar handhaven we de subsidie Opplussen woningen. Het aanbieden van valpreventie trainingen. In de prestatieafspraken met de woningcorporaties afspraken maken over het bevorderen van het langer zelfstandig blijven wonen. Inwoners vanaf 65 jaar blijvend actief benaderen en uitnodigen om in gesprek te gaan met vrijwillige woonconsulenten. Opplussen van bestaande woningen (middels woningaanpassingen die langer thuis wonen mogelijk maken). De gemeente geeft particulieren de ruimte bij het bouwen van mantelzorgwoningen. Participeren in het regionale project ‘Langer veilig thuis’. We zorgen voor voldoende veilige (sociaal en fysiek) levensloopbestendige woningen.

Wat willen we bereiken? Voorkomen van vereenzaming onder ouderen. In elke kern is minimaal een ontmoetingsmogelijkheid voor ouderen georganiseerd door inwoners. In Lichtenvoorde en Groenlo is een ontmoetingsmogelijkheid voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. De ontmoetingsmogelijkheden moeten een bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid.

Wat gaan we ervoor doen? We ontwikkelen een gerichte aanpak om eenzaamheid onder ouderen te signaleren en tegen te gaan. Daarbij maken we gebruik van de al bestaande inloopvoorzieningen. In iedere kern is er minimaal een ontmoetingsmogelijkheid voor ouderen georganiseerd door inwoners.

55

We subsidiëren het netwerk ouderen en veerkracht We subsidiëren ondersteunende organisaties. De ondersteunende organisaties zijn de Zonnebloem en ouderenorganisaties.

Jeugdzorg Inleiding Kinderen en jongeren moeten gezond en veilig kunnen opgroeien. Soms is daar wat hulp bij nodig. Dit varieert van preventie, inzet van het Ondersteuningsteam tot inzet van eerste- en tweedelijns.

Ontwikkelingen We blijven ook de komende periode inzetten op de preventie en de toegang naar jeugdhulp. Hierbij positioneren we het Ondersteuningsteam Jeugd voor in het proces met als doel het normaliseren van de vraag en bieden van handvatten zodat de jeugdige en het gezin weer verder kunnen. Als er wel gespecialiseerde jeugdhulp nodig is dan hebben we voldoende aanbod. We streven wel naar nauwere samenwerking met een beperkter aantal aanbieders maar ook keuzevrijheid blijft belangrijk en is er ook ruimte voor lokale (kleine) aanbieders. Vanaf 2022 kennen we een nieuw inkoopmodel waarbij we aanbieders meer zekerheid geven waardoor we samen de transformatie in de jeugdzorg tot een succes kunnen maken. Aanbieders krijgen meer ruimte om de hulpverlening zelf vorm te geven (het hoe), de gemeenten bepalen het gewenste resultaat (het wat). Waarbij we als gemeente wel de regie blijven houden. Dit allemaal met als doel dat zoveel mogelijk jongeren in welzijn en veiligheid opgroeien tot zelfstandige volwassenen.

Wat willen we bereiken? Jongeren en hun ouders ondersteunen en begeleiden We willen dat onze jongeren en ouders makkelijker en sneller hulp kunnen vragen en hun problematiek bespreekbaar maken. Belangrijk is om hier ook ouders bij te betrekken, zodat zij ook weten wat ze kunnen doen indien de situatie dit vraagt. Normaliseren en handvatten bieden bij de opvoeding is hierbij het credo. Wij streven ernaar dat we alle kinderen van 0-23 jaar die extra ondersteuning nodig hebben in beeld hebben. Wij willen samenwerking en contacten met betrokken partijen stimuleren met als doel dat er een nauwere samenwerking ontstaat tussen partijen in de keten van jeugdhulp. InHuis-steungezinnen (IHS) wordt sinds 1 januari 2021 ingezet als regulier aanbod. De doelstelling van IHS is het bieden van hulp en ondersteuning (in de vorm van een steungezin) aan gezinnen die overbelast zijn en een klein of overvraagd netwerk hebben. De ouders en kinderen (vraaggezin) kunnen letterlijk even op adem komen en de kinderen kunnen zich positief blijven ontwikkelen. Het doel is dat het gezin weer zelfredzaam wordt en opschalen naar hulpverlening wordt voorkomen. Een plan voor het hele gezin is een belangrijk uitgangspunt van de Jeugdwet. Wanneer we willen dat ouders in hun kracht blijven of opnieuw komen is het van belang dat hulpverleners ouders de gelegenheid geven een familiegroepsplan op te stellen.

Ouders zijn dan direct betrokken en hebben regie over hun eigen familiegroepsplan.

Wat gaan we ervoor doen? De POH gefaseerd uitbreiden naar alle huisartsenpraktijken in Oost Gelre. De samenwerking met huisartsen verder intensiveren. Dit doen we voor jeugd met de inzet van de praktijkondersteuner (POH) in de huisartsenpraktijk.

56

Door middel van cliënttevredenheidsonderzoek monitoren van de resultaten en inzicht houden in de behoeften van onze cliënten. Door middel van het ondersteuningsteam ouders en jongeren handvatten bieden om de problemen op te lossen of leren ermee om te gaan. We willen dat onze jongeren en ouders makkelijker en sneller hulp kunnen vragen en hun problematiek bespreekbaar maken. Belangrijk is om hier ook ouders bij te betrekken, zodat zij ook weten wat ze kunnen doen indien de situatie dit vraagt. Wij streven ernaar dat we alle kinderen van 0-23 jaar die extra ondersteuning nodig hebben in beeld hebben. Wij willen samenwerking en contacten met betrokken partijen stimuleren met als doel dat er een nauwere samenwerking ontstaat tussen partijen in de keten van jeugdhulp. InHuis-steungezinnen is een pilot voor de regio Achterhoek. De doelstelling van het project is het bieden van hulp en ondersteuning (in de vorm van een steungezin) aan gezinnen die overbelast zijn en een klein of overvraagd netwerk hebben. De ouders en kinderen (vraaggezin) kunnen letterlijk even op adem komen en de kinderen kunnen zich positief blijven ontwikkelen. Het doel is dat het gezin weer zelfredzaam wordt en opschalen naar hulpverlening wordt voorkomen. Een plan voor het hele gezin is een belangrijk uitgangspunt van de jeugdwet.

Wanneer we willen dat ouders in hun kracht blijven of opnieuw komen is het van belang dat hulpverleners ouders de gelegenheid geven een familiegroepsplan op te stellen. Ouders zijn dan direct betrokken en hebben regie over hun eigen familiegroepsplan en eigen dossier. Door middel van het Preventie Platform jeugd ouders handvatten bieden die problemen ervaren bij het opvoeden. Het ondersteuningsteam pakt een verbindende rol door partijen rondom jeugdhulp van 0 tot 23 jaar samen te brengen. We willen dat onze jongeren en ouders makkelijker en sneller hulp kunnen vragen en hun problematiek bespreekbaar maken. Belangrijk is om hier ook ouders bij te betrekken, zodat zij ook weten wat ze kunnen doen indien de situatie dit vraagt. Wij streven ernaar dat we alle kinderen van 0-23 jaar die extra ondersteuning nodig hebben in beeld hebben. Wij willen samenwerking en contacten met betrokken partijen stimuleren met als doel dat er een nauwere samenwerking ontstaat tussen partijen in de keten van jeugdhulp. Een plan voor het hele gezin is een belangrijk uitgangspunt van de jeugdwet. Wanneer we willen dat ouders in hun kracht blijven of opnieuw komen is het van belang dat hulpverleners ouders de gelegenheid geven een familiegroepsplan op te stellen. Ouders zijn dan direct betrokken en hebben regie over hun eigen familiegroepsplan en eigen dossier.

Jonge lotgenoten met elkaar in contact brengen, zodat zij ervaringen met elkaar kunnen delen, elkaar kunnen steunen en informatie en tips kunnen uitwisselen. Meer in te zetten op laagdrempelige ondersteuning van jongeren bij hun mentaal welbevinden door ze in contact te brengen met het Huiskamer project van het Marianum. Voorkomen van onnodige en onjuiste doorverwijzingen door normalisatie. Voortzetten van mantelzorgondersteuning vanuit GGNet voor jongeren. Yunio geeft uitvoering aan het project Inhuis-steungezinnen en heeft een coördinator aangesteld om de gezinnen te begeleiden. InHuis-steungezinnen is een pilot voor de regio Achterhoek. De doelstelling van het project is het bieden van hulp en ondersteuning (in de vorm van een steungezin) aan gezinnen die overbelast zijn en een klein of overvraagd netwerk hebben. De ouders en kinderen (vraaggezin) kunnen letterlijk even op adem komen en de kinderen kunnen zich positief blijven ontwikkelen. Het doel is dat het gezin weer zelfredzaam wordt en opschalen naar hulpverlening wordt voorkomen. Een plan voor het hele gezin is een belangrijk uitgangspunt van de jeugdwet. Wanneer we willen dat ouders in hun kracht blijven of opnieuw komen is het van belang dat hulpverleners ouders de gelegenheid geven een familiegroepsplan op te stellen. Ouders zijn dan direct betrokken en hebben regie over hun eigen familiegroepsplan en eigen dossier.

57

Wat willen we bereiken? Veilig en gezond opgroeien voor alle jongeren in Oost Gelre We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

We blijven het Ondersteuningsteam Oost Achterhoek voor onze jeugdigen steunen en blijven daarin samenwerken met Aalten en Winterswijk.



Wachtlijsten in de jeugdzorg gaan we zoveel mogelijk tegen.



We blijven samenwerken met buurgemeenten, maar wat lokaal kan, willen we lokaal blijven doen. Het directe en persoonlijke contact met jeugdigen en/of ouders is altijd lokaal met de eigen gemeente.



We hebben een lumpsumfinanciering, waardoor de aanbieders meer zekerheid hebben en de transformatie binnen de jeugdzorg duidelijk vorm krijgt.



De vraag van onze inwoners en niet de bekostiging van de te leveren zorg is leidend. Ontschotting van financiële middelen kan bijdragen aan zowel efficiëntie als kwaliteit.

Wat gaan we ervoor doen? Blijvend in gesprek met de betrokken partners van het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hoe samen vorm te geven aan de thema's die actueel zijn. Het bieden van een structureel, universeel, preventief aanbod in onze gemeente, in samenwerking met andere gemeenten, voor kinderen en hun ouders in samenwerking met de partners die werken met kinderen, jongeren en/of opvoeders. Ten aanzien van deze thema’s worden collectieve preventie-activiteiten georganiseerd voor verschillende doelgroepen. Denk aan: training signaleren en bespreekbaar maken van armoede voor professionals, training kind en echtscheiding voor professionals, KIES-training (praatgroep voor kinderen 8-12 jaar of van 12-18 jaar), Slim opvoeden (training voor ouders van hoogbegaafde kinderen) en Ouderteam Nu voorbereidingscursus voor aanstaande ouders). Deze trainingen hebben als doel dat zowel kinderen, jongeren en ouders als professionals goed geïnformeerd zijn en de juiste handvatten krijgen om de situatie het hoofd te bieden. Door meer in te zetten op laagdrempelige ondersteuning van jongeren bij hun mentaal welbevinden door het inzetten van structurele en universele preventie door onder andere het Preventie Platform Jeugd. Ouders bereiken middels het Preventie Platform Jeugd. Professionals bereiken middels het Preventie Platform Jeugd.

We nemen als gemeente het initiatief om met jeugdhulpinstellingen en onderwijs nauw samen te werken bij het ontwikkelen en uitvoeren van preventieprojecten (drugs, alcohol, etc.). We zorgen voor een goede begeleiding als jongeren 18 worden en van de Jeugdwet naar de Wmo/zorgverzekeringswet gaan.

Volksgezondheid Inleiding Ons beleid is erop gericht om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en te bevorderen. We hebben hier bij specifiek aandacht voor kwetsbare personen, zoals ouderen en kinderen. Hierbij werken wij nauw samen met onze partners in het Sociaal domein, zoals de GGD, zorginstellingen, Wmo-raad, ouderenorganisaties, etc.

58

Ontwikkelingen Oost Gelre blijft inzetten op preventie en het mogelijk maken dat iedereen meedoet. Ook degene die een duwtje in de rug nodig heeft. Door preventie zetten we in op de veerkracht en eigen regie van onze inwoners, zodat zij langer mee kunnen doen. Het preventiebudget wordt besteed aan de doelen die in het preventieprogramma en de nota Samen in Oost Gelre, Samen Doen zijn opgenomen. We werken aan thema’s als meedoen, middelengebruik, gezond ouder worden, gezonde jeugd en mentaal welbevinden. Ook de GGD speelt hierin een belangrijke rol. De bestuursagenda 2019-2023 van de GGD Noord- en Oost Gelderland gaat uit van vier prioriteiten: 1. NOG Gezondere jeugd 2. NOG gezondere leefomgeving 3. NOG gezonder oud worden 4. NOG gezondere leefstijl Deze prioriteiten zijn uitgewerkt in meer concrete acties. Ze sluiten goed aan bij onze preventieactiviteiten. Vanuit de thematafel de Gezondste Regio is ook veel aandacht voor preventie en gezondheid. Onlangs is het regionale preventieakkoord ondertekend. De thematafel richt zich op vernieuwing en verbetering binnen zorg en welzijn zodat de gezondheid van de Achterhoekse inwoners toeneemt.

Wat willen we bereiken? Het bevorderen en beschermen van de gezondheid van onze inwoners en vooral die van kwetsbare groepen.

Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering geven aan het lokaal actieprogramma Preventie. In het lokaal preventieprogramma ligt de focus op de doelstelling van de beleidskaders Volksgezondheid. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: 

Interventies zijn zoveel mogelijk bewezen effectief en anders dragen zij bij aan een vernieuwende aanpak.



We sluiten aan bij wat inwoners belangrijk vinden en waar inwoners zich al bevinden (bijvoorbeeld jongeren op scholen).



We sluiten aan bij andere domeinen zoals: wonen, werk en inkomen, welzijn, cultuur, onderwijs, recreatie en sport. Maar ook veiligheid, milieu en verkeer.



We werken nauw samen met onze partners in het sociaal- en gezondheidsdomein zoals GGD, zorginstellingen, ouderenorganisaties, Wmo-raad etc.

Wat willen we bereiken? Sluitende aanpak verwarde personen Goede afstemming van zorg en ondersteuning maakt dat zo min mogelijk inwoners verward raken en opgenomen moeten worden en/of overlast veroorzaken. Een nauwe samenwerking tussen zorgaanbieders, woningcorporaties, gemeente en politie in het lokale zorgnetwerk is hierbij van groot belang. In 2022 loopt de pilot bemoeizorg waarbij wij extra inzetten op het bereiken van inwoners die moeilijk zorg accepteren.

59

Wat gaan we ervoor doen? Door nauwe samenwerking tussen zorgaanbieders, politie en gemeente bieden wij tijdig passende ondersteuning. Dit netwerk zetten wij de komende jaren voort en bouwen dit waar nodig uit. Goede afstemming van zorg en ondersteuning maakt dat zo min mogelijk inwoners verward raken en opgenomen moeten worden en/of overlast veroorzaken. Een nauwe samenwerking tussen zorgaanbieders, woningcorporaties, gemeente en politie in het lokale zorgnetwerk is hierbij van groot belang. Met GGNet worden afspraken gemaakt om de ondersteuning aan inwoners, die tijdelijk zijn opgenomen en weer terug naar huis gaan na ontslag, beter te regelen. Met GGNet (organisatie voor geestelijke gezondheidszorg in de Achterhoek) worden afspraken gemaakt om de ondersteuning aan inwoners, die tijdelijk zijn opgenomen en weer terug naar huis gaan na ontslag, beter te regelen. De afspraken moeten een goede overgang naar de thuissituatie mogelijk maken, waardoor we terugval mogelijk voorkomen. Onze procesregisseurs zorg en veiligheid zetten in op een preventieve aanpak om erger te voorkomen. We participeren in de regionale pilot bemoeizorg

Wat willen we bereiken? Uitvoering Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ) De nieuwe taken die in de WvGGZ zijn beschreven voeren we vanaf 2020 uit. Hierbij werken wij nauw samen met de andere Achterhoekse gemeenten en sluiten we aan bij bestaande veiligheids- en zorgstructuren op het gebied van de ondersteuning aan mensen met psychische problemen. Een goede uitwerking moet door het tijdig kunnen inzetten van vrijwillige ondersteuning opname voorkomen.

Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeren onderzoeken met betrekking tot zorgmachtigingen en start ondersteuning aangemelde verwarde personen

Beleidsindicatoren Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Gemeentegrootte 25.00050.000 inw.

Jaar

Onderwijs

Absoluut verzuim

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Igrado

0,00

1,80

2019

Onderwijs

Relatief verzuim

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Igrado

10

22

2019

Onderwijs

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

% deelnemers aan het vo en mbo onderwijs

DUO

1,1%

1,7%

2019

Sport en recreatie

Niet sporters

%

RIVM

40,6%

49,3%

2016

Sociaal domein

Banen

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

945,4

702,4

2019

Sociaal domein

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

CBS

71,1%

69,2%

2019

60

Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

Sociaal domein

aantal per 10.000 inwoners

CBS

216,9

322,4

2020

Lopende reintegratievoorzieningen

aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

CBS

391,1

200,0

2020

Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

11,2%

9,6%

2020

Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

1,4%

1,1%

2020

Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

0,4%

0,3%

2020

Sociaal domein

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

aantal per 10.000 inwoners

GMSD

48

60

2020

Sociaal domein

Jongeren met een delict voor de rechter

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

2%

1%

2019

Sociaal domein

Kinderen in uitkeringsgezin

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

3%

4%

2019

Sociaal domein

Werkloze jongeren

% van alle jongeren van 16 t/m 22 jaar

CBS

1%

1%

2019

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

61

Middelen: wat het mag kosten? Wat het mag kosten?

2021

2022

2023

2024

2025

-46.800.356

-40.218.834

-40.218.834

-40.218.834

-40.218.834

-46.800.356

-40.218.834

-40.218.834

-40.218.834

-40.218.834

6.618.455

6.529.436

6.529.436

6.529.436

6.529.436

6.618.455

6.529.436

6.529.436

6.529.436

6.529.436

-38.674.228

-33.689.398

-33.689.398

-33.689.398

-33.689.398

Voorstel nieuw beleid structureel

-1.384.260

-1.576.809

-1.744.809

-1.744.809

Voorstel nieuw beleid incidenteel

-174.000

-100.000

-100.000

-100.000

Dekking reserve

174.000

100.000

100.000

100.000

Saldo nieuw beleid

-1.384.260

-1.576.809

-1.744.809

-1.744.809

-35.073.658

-35.266.207

-35.434.207

-35.434.207

Lasten

Ongewijzigd beleid

Structurele wijziging

Incidentele wijziging

Nieuwe raming lasten

Baten

Ongewijzigd beleid

Structurele wijziging

Incidentele wijziging

Nieuwe raming baten

Saldo

Totaal saldo programma 2

-38.674.228

62

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve Begroting 2022

Lasten TV4.2

4.2 Onderwijshuisvesting

1.935

TV4.3

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.257

TV5.1

5.1 Sportbeleid en activering

TV5.2

5.2 Sportaccommodaties

TV5.3

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

238

TV5.4

5.4 Musea

274

TV5.6

5.6 Media

TV6.1

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

1.564

TV6.2

6.2 Wijkteams

1.772

TV6.3

6.3 Inkomensregelingen

6.359

TV6.4

6.4 Begeleide participatie

8.516

TV6.5

6.5 Arbeidsparticipatie

956

TV6.6

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.267

TV6.71

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

6.104

TV6.72

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

5.265

TV6.82

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

770

TV7.1

7.1 Volksgezondheid

514

Totaal Lasten

434 1.473

520

40.218

Baten TV4.3

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-182

TV5.2

5.2 Sportaccommodaties

-154

TV5.3

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-4

TV5.6

5.6 Media

-5

TV6.1

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-63

TV6.2

6.2 Wijkteams

TV6.3

6.3 Inkomensregelingen

-4.356

TV6.4

6.4 Begeleide participatie

-1.363

TV6.6

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

TV6.71

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

-11

-200 -192

Totaal Baten

-6.529

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

33.689

Gerealiseerd resultaat

33.689

63

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 Omschrijving

Binnensport Groenlo - sporthal locatie Barkenkamp

Investeringen

Dekking uit

Budgettaire

reserves

lasten

5.842.000

0

-175.260

200.000

0

-9.000

Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ)

0

0

-100.000

Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ) (incidenteel)

0

100.000

0

POH

0

0

-20.000

Nieuwe locatie en accommodatie Fietscrossclub Lichtenvoorde

600.000

0

-19.500

Nieuwe locatie en accommodatie Stichting Bloemencorso

425.000

0

-13.500

Subsidie levensloopbestendig maken woning(Opplussen)

0

0

-35.000

Verlenging project stadskamer 2.0

0

25.000

0

Doorontwikkeling SIOG

0

24.000

0

Inclusiebeleid

0

0

-10.000

Subsidie voor bewonersinitiatieven die welzijn,economie, milieu, etc.

0

0

-25.000

Ontwikkelingen sociaal domein

0

0

-800.000

Samenwerkingsverbanden verenigingen

0

0

-30.000

Ondersteunen sportevenementen

0

0

-20.000

Uitvoer geven aan cultuurbeleid

0

0

-20.000

Restauratie carillon Oude Calixtus Groenlo

0

0

-15.000

Opstellen integraal huisvestingsplan voor de onderwijshuisvesting

0

25.000

0

Implementatie Wet Inburgering

0

0

-82.000

Preventie Platform Jeugd

0

0

-10.000

7.067.000

174.000

-1.384.260

Binnensport Groenlo - sporthal locatie Barkenkamp infrastructuur

Totaal

64

Programma 3 - Economie en werkgelegenheid Inleiding Programma 3 behelst alles wat we doen in het belang van een goed ondernemersklimaat, een goede werkgelegenheid en een goede bereikbaarheid. Dit zijn immers belangrijke ingrediënten en belangrijke motoren voor onze lokale economie. Binnen dit programma zijn er drie speerpunten voor de komende periode: 

Ondersteuning op maat aan de agrarische sector, met het oog op de ontwikkelingen waar agrarische ondernemers mee te maken hebben of nog krijgen.



De verdubbeling van de N18 om zo de bereikbaarheid van de hele Achterhoek te verbeteren en de regio beter te kunnen positioneren als regio met een aantrekkelijk vestigingsklimaat.



Een volwaardige laadinfrastructuur in de openbare ruimte zodat Oost Gelre voorbereid is op een toename van elektrische voertuigen, die bovendien een bijdrage leveren aan onze klimaatdoelstellingen.

Goed ondernemersklimaat Inleiding De gemeente maakt zich sterk voor een gemeente waar het prettig wonen en werken is. We willen meer banen en diversiteit van banen, goede voorzieningen, een goede bereikbaarheid en een prettige omgeving voor de bewoners en voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven. Dit alles bepaalt het vestigingsklimaat voor ondernemers waarvoor wij ons in samenwerking met het bedrijfsleven inzetten.

Ontwikkelingen Bedrijvigheid in de gemeente en een goed ondernemersklimaat is belangrijk voor onze gemeente. Oost Gelre is een ondernemende gemeente en de gemeente wil haar ondernemers goed faciliteren. Dit komt onder meer tot uitdrukking via de vastgestelde dienstverleningsvisie en de wijze waarop wij invulling willen geven aan de Omgevingswet. Wij zullen hierop blijven inzetten. Een aantal branches hebben ernstig te lijden onder de coronacrisis. Wat de gevolgen op lange termijn zullen zijn zal afhangen van de duur van de pandemie. Hierbij zijn verschillende scenario's denkbaar. Via een uitgebreid pakket aan maatregelen zullen wij de ondernemers blijven ondersteunen.

Wat willen we bereiken? De lokale en regionale economie krijgt de ruimte om zich te ontwikkelen en te versterken. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

Met de nieuwe Omgevingswet kunnen we ons nadrukkelijk richten op optimale economische kansen van Oost Gelre.



Voor economische vitaliteit van onze centra zijn een goede bereikbaarheid en voldoende vrije parkeerfaciliteiten in de kernen van groot belang.



We bieden maximaal ruimte aan bestaande en nieuwe bedrijvigheid en waar nodig en mogelijk nemen we belemmeringen weg door deregulering te overwegen.



Bij kavelverkoop blijven we doorgaan met 'aftersales' bezoeken.



We leggen bedrijfsbezoeken af om contact te houden met de plaatselijke bedrijven.



We dragen zorg voor huisvestingsmogelijkheden door bedrijven te faciliteren op de bedrijventerreinen Laarberg en Lindebrook.

65

Wat gaan we ervoor doen? Nieuw gevestigde bedrijven waarbij gemeente een rol heeft gespeeld worden benaderd voor een bedrijfsbezoek. Uitvoeren van een studie naar uitbreidingsmogelijkheden van bedrijfslocaties in Lichtenvoorde We monitoren het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek In het kader van de ontwikkeling van bedrijventerreinen moet vinger aan de pols worden gehouden met betrekking tot beschikbaarheid . We zorgen voor geschikte kavels in Groenlo en Lichtenvoorde

Wat willen we bereiken? Grootschalige industriële bedrijvigheid kan zich ontwikkelen op de Laarberg. Op Regionaal bedrijvenpark De Laarberg bieden we vestigingsmogelijkheden aan grote bedrijven, ook in de zwaardere milieucategorien. De Laarberg kan zich nog meer profileren als hotspot / broedplaats voor Green & Smart Industry.

Wat gaan we ervoor doen? In samenwerking met de Laarberg en het bedrijfsleven zoeken we naar mogelijkheden om te vergroenen. We nemen het aantrekken van nieuwe bedrijven actief ter hand. We passen maatwerk toe voor de vestiging van bedrijven

Wat willen we bereiken? Het centrum van Groenlo en Lichtenvoorde beschikt over een compact en vitaal winkelgebied. Uitgangspunten zijn vastgelegd in Programma Geef Lichtenvoorde Kleur en Programma Stad Groenlo.

Wat gaan we ervoor doen? We faciliteren gevelaanpassingen verstrekken daarvoor subsidie.

Wat willen we bereiken? Stimuleren innovatieve duurzame maakindustrie. We dragen zorg voor huisvestingsmogelijkheden door bedrijven te faciliteren op de bedrijventerreinen Laarberg en Lindebrook. Regelgeving is voor de bedrijventerreinen Laarberg en Lindebrook regelmatig knellend gebleken, denk aan stikstofproblematiek, milieucategorie, maximum kavelgrootte en bouwverplichting. We zetten de flexibiliteitsbepalingen in om maatwerk te leveren waar dat gewenst is.

Wat gaan we ervoor doen? We gaan het bestemmingsplan Lindebrook herzien om de kavel voor wonen-werken om te zetten in woonkavels en werkkavels.

66

Gezonde agrarische sector Inleiding De agrarische sector is een belangrijke pijler onder onze economie. De sector verschaft veel werkgelegenheid en draagt bovendien bij aan een aangenaam woon- en leefklimaat voor de inwoners en recreanten. Groen en economie zijn geen tegenstanders van elkaar, maar kunnen juist heel goed hand in hand gaan. De schoonheid van ons coulissenlandschap, de bossen en andere natuurgebieden in de Achterhoek zijn waardevol; ook in economische zin. Voor onze agrariërs, maar ook voor de belangrijke groeiende toeristische sector.

Ontwikkelingen Agrariërs die behoefte hebben aan coaching (die zich richt op de toekomst van hun onderneming) kunnen zich bij de gemeente melden. De gemeenteraad heeft € 25.000 beschikbaar gesteld voor de financiële ondersteuning van coaching. Verder ligt er bij de provincie een aanvraag voor subsidie voor de agrarische sector. Het betreft een aanvraag voor een zogenoemde ervencoach, deze brengt de thema’s van het erf in beeld en bepaalt in samenspraak met de ondernemer welke acties nodig zijn. Samen met de eigenaar maakte deze een stappenplan voor een duurzame toekomst van het erf. Het plan van aanpak dat per bedrijf wordt opgesteld door de ervencoach moet leiden tot realisering van het doel: toekomstbestendige én duurzame agrarische bedrijven in onze gemeente. Door op individueel niveau aan de slag te gegaan met de agrarische erven werken we aan een verbetering van de leefbaarheid van het buitengebied in zijn geheel. Op dit moment bevindt de agrarische sector zich in een turbulente fase door de discussie over de stikstof. De warme sanering van de varkenshouderij zal mogelijk ook in Oost Gelre leiden tot bedrijfsbeëindiging en tot nieuwe ondernemersinitiatieven in het buitengebied.

Wat willen we bereiken? Faciliteren van de transitie naar een toekomstbestendige agrarische sector Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: 

Wij vinden dat landbouwgrond ook landbouwgrond moet blijven, in de zin dat hernieuwbare energiebronnen agrarische activiteiten niet mogen verdringen



Ruim baan voor modernisering van agrarische bedrijven met behoud van inpassing in het landschap



Agrariërs moeten ruimte krijgen voor nevenactiviteiten ten bate van de levensvatbaarheid van de landbouw



We verlenen bestuurlijke medewerking aan ondernemers en particulieren bij uitbreidingen mits daar een kwaliteitsimpuls voor het landschap tegenover staat



Wij ondersteunen woningsplitsing/functieverandering bij agrarische bedrijven



Daar waar geen mogelijkheden zijn voor een nieuwe bestemming voor vrijkomende bebouwing/leegkomende stallen, dient sloop te worden gefaciliteerd



In het programma Energietransitie is een concreet uitvoeringsproject opgenomen dat de mogelijkheid biedt om vrijkomende agrarische erven om te schakelen naar "zonne-erven".



Wij betrekken agrariërs meer bij het beheer en behoud van landschap en zoeken daarbij de samenwerking met o.a. Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Stichting Marke Vragenderveen en Groen Goed.



Wij geven uitvoering aan het beleid voor bedrijfsontwikkeling zoals dit is opgenomen in het bestemmingsplan Buitengebied.

67

Wat gaan we ervoor doen? Een Ervencoach gaat invulling geven aan de uitvoering van de agrarische agenda De provincie heeft een subsidie beschikbaar gesteld voor het aanstellen van een Ervencoach en een beleidsmedewerker agrarische sector. de afdeling Omgeving is op dit moment aan het onderzoeken hoe ze dit willen vormgeven. Participeren in het Provinciaal uitvoeringsprogramma "Toekomst voor de Gelderse Boer" We subsidiëren particuliere grondeigenaren om (kleinschalige) landschap versterkende projecten uit te voeren. We verstrekken subsidie voor de coaching van agrarische ondernemers

Bereikbaarheid en mobiliteit Inleiding Bereikbaarheid en mobiliteit is in de Achterhoek van essentieel belang. Bereikbaarheid is voor ons niet alleen het verkeer en openbaar vervoer, digitale bereikbaarheid hoort daar ook zeker bij. Een goede bereikbaarheid is een belangrijke vestigingsfactor voor bedrijven, maar ook voor mensen die in de Achterhoek willen wonen maar elders werken. Ook zorgt het voor meer zelfstandigheid bij ouderen en hulpbehoevenden, omdat zorg op afstand een steeds belangrijkere plek inneemt.

Ontwikkelingen Elektrisch rijden wordt steeds belangrijker en draagt bij aan de klimaatdoelstellingen. Voor de komende periode willen we daarom inzetten op het verkrijgen van een dekkende laadinfrastructuur in de openbare ruimte voor het opladen van elektrische voertuigen. Voor Lichtenvoorde en Groenlo loopt dat voorspoedig, voor de kleine kernen zijn meer financiële middelen nodig. Daarnaast willen we blijven inzetten op goede fietsverbindingen door ons te richten op de bereikbaarheid, comfort en veiligheid van het (hoofd)fietsnetwerk. We werken hierin samen met de 8RHK Ambassadeurs. Een ander belangrijk thema betreft de verdubbeling van de N18 (2x2 met 100 km/u) met goede dwarsverbindingen naar de A1, A15 en Duitsland. Dit pakken we op in regionaal verband samen met 8RHK Ambassadeurs. In het kader van de aanleg van de nieuwe N18 gaan we ook in de komende periode verder met de maatregelen die nodig zijn op het onderliggend wegennet. Deels doen we dat in relatie tot de aanleg van Meer Veilig maatregelen van Rijkswaterstaat. Vooral aanpassingen in en rondom Lichtenvoorde ten aanzien van de afsluiting van de aansluiting N18Zieuwentseweg vragen aandacht.Ten slotte investeren we ook de komende periode in goede digitale én fysieke bereikbaarheid, met het oog op goed onderhouden wegen en openbaar vervoer.

Wat willen we bereiken? Onze gemeente is goed bereikbaar 

We investeren in goede digitale én fysieke bereikbaarheid (goede/goed onderhouden wegen, openbaar vervoer).



We zetten ons in voor de A18 (uitbreiden naar 2x2 baans 100km/u) met goede dwarsverbindingen naar de A1, A15 en het Duitse achterland. Hiervoor zetten we o.a. de EUREGIO in.



Als gevolg van de aanleg van de N18 zijn maatregelen nodig op het onderliggend wegennet, hiervoor maken we uitwerkingen

68

Wat gaan we ervoor doen? We voeren een onderzoek uit naar het nut en de noodzaak van een 2e fase van de N18, danwel doortrekking van de A18.

Wat willen we bereiken? Versterken openbaar vervoer in en naar de Achterhoek We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

we pleiten voor een goede openbaar vervoersverbinding naar Bocholt;



we zetten ons in om betrouwbare bus- en spoorverbindingen in de regio te behouden en te verbeteren (zowel Doetinchem-Arnhem als Winterswijk-Apeldoorn);



we zetten ons in voor een efficiënt en fijnmazig lokaal openbaar vervoer, waarbij wij openstaan voor nieuwe initiatieven (MaaS);



we zetten in op Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) op buslijnen 73 (Winterswijk - Enschede) & 74 (Doetinchem - Enschede) en passen onze busstations daar op aan.

Wat gaan we ervoor doen? We gaan exploitanten benaderen om hen te bewegen om de Achterhoek/Oost Gelre op te nemen in hun schema’s voor (inter)nationale en andere lange-afstands busverbindingen........ We gaan exploitanten benaderen om hen te bewegen om de Achterhoek/Oost Gelre op te nemen in hun schema’s voor (inter)nationale en andere lange-afstands busverbindingen zoals bijvoorbeeld de Flixbus. We geven uitvoering aan het regionaal project Basismobiliteit.

Wat willen we bereiken? Verbeteren bereikbaarheid bedrijventerreinen We spannen ons in voor het verbinden van het bedrijvenpark de Laarberg en verbinding van de N18 Groenlo - Varsseveld met de A1 en A31. Hiervoor is de samenwerking met onze buurgemeenten Berkelland en Winterswijk van belang en ook de gemeenten/regio in Duitsland.

Wat gaan we ervoor doen? We voeren een onderzoek uit naar de mogelijkheden om de reistijd en reisafstand te verkorten tussen de A1 en RBT Laarberg.

Toerisme en evenementen Inleiding Oost Gelre is een aantrekkelijke evenementengemeente, waar het (economisch) belang van toerisme en recreatie nog steeds toeneemt. Toeristen, recreanten, maar ook de eigen inwoners zoeken naar ervaringen en beleving in Oost Gelre. Dit biedt voor winkeliers en horecabedrijven nieuwe mogelijkheden voor samenwerking op het gebied van bijvoorbeeld arrangementen.

Ontwikkelingen Als vervolg op het internationale congres dat Oost Gelre heeft georganiseerd rondom de Slag om Grolle worden op dit moment verschillende routes ontwikkeld. In Groenlo wordt een lokale route ontwikkeld waarbij 69

gebruik wordt gemaakt van een innovatieve progressive webapp. Samen met de Vereniging Nederlandse Vestingsteden en Abelleisure wordt een Nederlandse route rondom het thema 80 jarige oorlog ontwikkeld. En de ontwikkeling voor de Europese route is momenteel in volle gang. Om Lichtenvoorde beter toeristisch te positioneren bekijken we met Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd of er een goede identiteit geformuleerd kan worden. Er ligt een uniek plan om een Corso Experience te ontwikkelen. Helaas is er op dit moment nog geen geschikte locatie. Daarom is nu gekozen om de Corso Experience op te knippen en elk jaar een specifiek onderdeel te ontwikkelen uit dit initiatief. Door de crisis heeft deze ambitie "on hold" gestaan, maar dit wordt zo snel mogelijk opgepakt.

Bestuurlijke kaders 

Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030



Uitvoeringsagenda vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2023



Strategisch marketing plan



Beleidsnota recreatie en toerisme



Vaarbeleid Gracht Groenlo 2016

Wat willen we bereiken? Stimuleren recreatie en toerisme De marketing en promotie van de parels van Oost Gelre dient samen met onze ondernemers en de regio verder te worden geprofessionaliseerd en uitgebouwd. De vrijetijdsagenda Oost Gelre wordt op dit moment ontwikkeld zodat er voor de komende periode een duidelijke koers gevaren kan worden.

Wat gaan we ervoor doen? Via Programma Geef Lichtenvoorde Kleur projecten uitvoeren die zich richten op het stimuleren van recreatie en toerisme in Lichtenvoorde, zoals het realiseren van het Corso Experience, fiets- en wandelroutes, aantrekkelijker winkelcentrum. Naast aanbrengen van sfeer, beleving en groen in het centrum, wordt ook gekeken naar een duidelijker toeristisch profiel van Lichtenvoorde. In 2021 starten we met het ontwikkelen van een toeristisch profiel, zoals dat in Groenlo ook is gedaan. We maken daarbij gebruik van de denkkracht die in Lichtenvoorde aanwezig is. We blijven recreatie en toerisme faciliteren en ondersteunen met het opwaarderen en uitbreiden van wandel- en fietsroutes. We nemen deel aan de Uitvoeringsagenda Achterhoek 2020-2023 We participeren in de ontwikkeling van de Spaanse weg We participeren in de Stichting Achterhoek Toerisme ter bevordering van het regionaal toeristisch beleid.

Wat willen we bereiken? Behouden en stimuleren van evenementen We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

organisaties en andere initiatiefnemers voelen zich door ons uitgenodigd evenementen en activiteiten te organiseren waarbij ze zoveel mogelijk administratief ontlast worden



we faciliteren (grote) evenementen als het bloemencorso in Lichtenvoorde, de ‘Slag om Grolle’ in Groenlo en de talloze andere evenementen die Oost Gelre zo aantrekkelijk maken

70



veel verenigingen kunnen financieel het hoofd boven water houden door zelf een evenement te organiseren of door te helpen bij een (groot) evenement. Voor verenigingen is dit erg belangrijk en de gemeente ondersteunt daar waar mogelijk. We streven hierbij naar zo min mogelijk regeldruk

Wat gaan we ervoor doen? We verruimen het huidige evenementenbeleid.

Werkgelegenheid Inleiding Ons uitgangspunt is: je bent aan het werk of je levert een andere bijdrage die binnen jouw mogelijkheden ligt.

Ontwikkelingen Om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt te laten doorstromen naar een baan hebben we verschillende instrumenten. Indien de arbeidshandicap fors is dan kunnen we een beschut dienstverband aanbieden via de BV Slinge Werkt! Ook de komende jaren organiseren we het beschut werk op deze manier We proberen ook mensen met een indicatie 'beschut' zoveel mogelijk in het reguliere bedrijfsleven te plaatsen. Lukt dit niet dan zorgen we voor een werkplek in het nieuw te vormen leerwerkbedrijf, waarin de activiteiten van SDOA en WBO zullen worden samengevoegd. Voor inwoners met een arbeidshandicap zetten we loonkostensubsidie in. Deze groep heeft dan een normaal dienstverband. We verwachten dat deze groep sterk zal groeien de komende jaren omdat er relatief steeds meer inwoners met een arbeidshandicap een beroep doen op de Participatiewet. Voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt creëren we een doorgaande lijn van arbeidsmatige dagbesteding tot regulier werk.

Wat willen we bereiken? Realiseren van goede beschut werken plekken 

Het creëren en beschikbaar houden van beschutte werkplekken moet maatschappelijk breed gedragen worden.



Lokaal invulling geven aan beschut werk.



Betrekken van bedrijfsleven en aan gemeente verbonden partijen bij de opgave tot het beschikbaar houden van beschut werk.



We zorgen voor lokale invulling van beschut werk, waarbij we de samenwerking zoeken met de gemeenten Berkelland en Winterswijk en het bedrijfsleven.



Het nieuw op te richten werkleerbedrijf heeft ook beschutte werkplekken.

Wat willen we bereiken? Creëren van banen voor mensen met een arbeidsbeperking We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

Samen met het bedrijfsleven willen we voldoende banen creëren voor mensen met een beperking.



Werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt nemen we op in het gemeentelijk aanbestedingsprotocol.



Binnen het nieuwe werkleerbedrijf creëren we werkervaringsplekken in het kader van de doorgaande lijn.

71

Wat gaan we ervoor doen? Binnen de gemeentelijke organisatie creëren we banen voor mensen met een arbeidsbeperking.

Beleidsindicatoren Oost Gelre

Gemeentegrootte 20.000-50.000 inw.

Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Jaar

Economie

Functiemenging

%

LISA

58,0%

49,9%

2019

Economie

Vestigingen (van bedrijven)

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

115,4

123,0

2019

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

Middelen: wat mag het kosten? Wat het mag kosten?

2021

2022

2023

2024

2025

-1.264.558

-1.167.614

-1.167.614

-1.167.614

-1.167.614

-1.264.558

-1.167.614

-1.167.614

-1.167.614

-1.167.614

1.209.407

1.584.256

1.584.256

1.584.256

1.584.256

1209.407

1.584.256

1.584.256

1.584.256

1.584.256

-55.151

416.642

416.642

416.642

416.642

-2.688

-2.688

-2.688

-2.688

Lasten

Ongewijzigd beleid

Structurele wijziging

Incidentele wijziging

Nieuwe raming lasten

Baten

Ongewijzigd beleid

Structurele wijziging

Incidentele wijziging

Nieuwe raming baten

Saldo

Voorstel nieuw beleid structureel

72

Wat het mag kosten?

2021

2022

2023

2024

2025

Voorstel nieuw beleid incidenteel

-225.000

-135.000

-75.000

-75.000

Dekking reserve

225.000

135.000

75.000

75.000

Saldo nieuw beleid

-2.668

-2.668

-2.668

-2.668

413.954

413.954

413.954

413.954

Totaal saldo programma 3

-55.151

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve Begroting 2022

Lasten TV3.1

3.1 Economische ontwikkeling

123

TV3.2

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

187

TV3.3

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

334

TV3.4

3.4 Economische promotie

398

TV8.2

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

125

Totaal Lasten

1.167

Baten TV3.2

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-396

TV3.3

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-19

TV3.4

3.4 Economische promotie

-768

TV8.2

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

-401

Totaal Baten

-1.584

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-417

Gerealiseerd resultaat

-417

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2022 Omschrijving

Investeringen

Dekking uit reserves

Budgettaire lasten

Gevelaanpassing, winkelverplaatsing en burgerinitiatieven

0

75.000

0

Impuls lokale economie en buitengebied

0

60.000

0

Investeren in jong talent

0

0

-65.000

Profilering

0

0

-25.000

Programma Lichtenvoorde exploitatiekosten

0

50.000

0

73

Omschrijving

Totaal

Investeringen

Dekking uit reserves

0

185.000

Budgettaire lasten

-90.000

74

Programma 4 - Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening Inleiding In dit hoofdstuk gaan we in op de koers die we willen volgen binnen het vierde programma: Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening. Binnen dit programma benoemen we twee belangrijke speerpunten: 

Intensivering van de aanpak van ondermijning.



De implementatie van de Omgevingswet, mede gelet op de ruimte voor initiatieven van burgers en ondernemers.

Veiligheid Inleiding Veiligheid is een basisbehoefte in een sterke samenleving, waarin mensen zich thuis en geborgen voelen, vooral ook voor gezinnen met kinderen en ouderen.

Ontwikkelingen De VNOG gaat in 2022 onverminderd door met het uitvoeren van de in januari 2020 vastgestelde Toekomstvisie en bijbehorende opdrachten. De Toekomstvisie beoogt op hoofdlijnen het volgende te realiseren: De VNOG is dé organisatie in de regio voor samenwerking aan veiligheid. Het is een operationele organisatie, die bij een crisissituatie of ramp nu en in de toekomst garant staat voor professionele hulpverlening aan de inwoners en bezoekers van de regio. De VNOG is een regio waar veilig en gezond gewoond, gewerkt en gerecreëerd kan worden. De VNOG speelt in op demografische en maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op hedendaagse en toekomstige veiligheidsrisico’s. De VNOG is een toekomstbestendige veiligheidsregio. De VNOG richt zich op: * Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en crises (maatschappelijke opdracht) * Zelfredzaam en risicobewust * Vakbekwaam en deskundig * Sterke informatiepositie * Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde) De VNOG werkt met compacte en slagvaardige posten met goed getrainde vrijwilligers vanuit een versterkte informatiepositie. Dit alles moet leiden tot een solide veiligheidsregio voor de lange termijn. De financiële effecten van de Toekomstvisie waren al meerjarig verwerkt in de begroting 2021 - 2024, die met de Kadernota, de basis vormt voor de begroting 2022.

Voor de VNOG is er geen nieuw beleid opgenomen in de Kadernota, maar wel wordt een ontwikkeling aangekondigd, die voor de financiën van de VNOG gevolgen kan krijgen (vastgoed). De uitkomsten van het onderzoek naar de huidige staat van de opstallen die de VNOG gebruikt kunnen bovendien aanleiding geven tot investeringen voor de gemeenten. Daarnaast heeft de VNOG per 2020 de taak beheer en onderhoud van de bluswatervoorziening overgedragen aan de gemeente. De gemeente is, samen met Vitens, verantwoordelijk voor de bluswatervoorzieningen (brandkranen, geboorde putten en open water). Op dit moment is het beheer en onderhoud van de bluswatervoorzieningen grotendeels ingericht binnen de gemeente. Indien de bluswatervoorziening in een bepaald gedeelte van de gemeente niet op orde is, is de gemeente hier (financieel) voor verantwoordelijk. De aankomende periode moet worden bezien of dit aan de orde is. De Covid-19 crisis heeft er voor gezorgd dat de prioriteit bij de aanpak van deze crisis ligt, hoe lang de crisis impact heeft op onze taken en werkzaamheden is onduidelijk. Op het gebied van openbare orde en veiligheid blijven we het Integraal Veiligheidsbeleid 2019 - 2022 uitvoeren. De gemeente bevordert de 75

veiligheid met de inwoners van Oost Gelre. De gemeente doet dit door het stimuleren en ondersteunen van Buurt WhatsApp, het houden van informatieavonden over veiligheid en door aan inwoners te vragen verdachte situaties te melden. Ook is het thema ondermijning een "hot item". Een onderdeel in de aanpak van ondermijning is het Keurmerk Veilig Buitengebied. Dit is een publiek-private samenwerking tussen onder andere gemeente, politie, brandweer, Omgevingsdienst, Staatsbosbeheer, Waterschap en Dorpsbelangenverenigingen. Gezamenlijk werken deze partijen aan een veilig buitengebied door het organiseren van verschillende activiteiten. Daarnaast werkt de gemeente met allerlei partners samen om te voorkomen dat ondermijning in Oost Gelre een voet tussen de deur krijgt. Naast de lokale aanpak van ondermijning, wordt ondermijning ook regionaal (Achterhoek) aangepakt. Er komt een regionale opgave aanpak van ondermijning, waarbij de opgaveregisseur een belangrijke rol krijgt. De focus zal liggen op het verbinden van de bovenregionale en lokale aanpak en het ondersteunen van de individuele gemeenten in het aanbieden van activiteiten (bewustwordingsbijeenkomsten, voorlichtingsavonden, preventieactiviteiten, integrale controles etc.). De aanpak van drugsgebruik, productie en handel blijft de nodige aandacht krijgen. In 2020 en 2021 zijn er in Oost Gelre de nodige hennepkwekerijen ontdekt.

De aankomende jaren blijft de gemeente, samen met politie, omgevingsdienst en andere partners, investeren op de aanpak van drugsgebruik, productie en handel. De aanpak is zowel repressief als preventief. Ten slotte zijn er een aantal ontwikkelingen in de relatie met onze verbonden partijen: In 2019 zijn belangrijke keuzes gemaakt met betrekking tot de toekomst van de VNOG. De Toekomstvisie van de VNOG is vastgesteld en vanaf 2020 werkt de VNOG aan de implementatie. Met name de keuzes die gemaakt zijn in het beschikbare materieel zal consequenties hebben voor de lokale brandweerposten. Op dit moment is de VNOG bezig met de huisvestingsvisie. Onderdeel daarvan is het onderzoek naar de huidige staat van de opstallen (met name brandweerkazernes) binnen de VNOG. Het overeenkomen van een demarcatielijst (afspraken over wie waarvoor verantwoordelijk is) maakt ook onderdeel uit van de huisvestingsvisie. Kortom: op dit moment wordt gekeken hoe om te gaan (beheer en onderhoud) met de repressieve huisvesting binnen de VNOG. De uiteindelijke uitkomsten kunnen financiële gevolgen hebben voor de gemeente. De brandweer maakt onderdeel uit van de VNOG. Het werven van nieuwe vrijwilligers behoort dan ook tot de talen van de VNOG. De gemeente ondersteunt wel campagnes van de VNOG als er nieuwe vrijwilligers nodig zijn

Wat willen we bereiken? Bevorderen van de veiligheid in Oost Gelre. 

Een actieve houding en betrokkenheid van inwoners als basis voor een veilige en leefbare woonomgeving is essentieel en gaan we stimuleren.



De burgemeester zal actief gebruik maken van haar bevoegdheden en alle mogelijkheden die tot haar beschikking staan inzetten.



Vergunningen worden geweigerd of ingetrokken als deze misbruikt worden voor het faciliteren van criminele activiteiten (wet Bibob).



We pakken ondermijning preventief en repressief aan.

Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan het Integraal Veiligheidsplan (IVP). We handhaven de openbare orde en bestrijden overlast. De burgemeester zal actief gebruik maken van haar bevoegdheden en alle mogelijkheden die tot haar beschikking staan.

Wat willen we bereiken? Terugdringen van het gebruik van softdrugs onder jongeren. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 76



In Oost Gelre is geen plaats voor coffeeshops.



De handel in en het gebruik van softdrugs pakken we aan in plaats van gedogen.



We hebben oog voor de gevaren van de productie van drugs in leegstaande gebouwen.

Wat gaan we ervoor doen? We pakken de illegale handel vanuit woonhuizen aan, vooral ook in de buurt van scholen. In Oost Gelre is geen plaats voor coffeeshops. De handel in en het gebruik van softdrugs pakken we aan in plaats van gedogen. We hebben oog voor de gevaren van de productie van drugs in leegstaande gebouwen.

Wat willen we bereiken? Behouden van de vrijwillige brandweer binnen de Achterhoek. Sinds de regionalisering van de brandweer (overgang brandweer naar de VNOG) is de verantwoordelijkheid voor het beschikken over voldoende vrijwilligers naar de VNOG gegaan. Indien nodig ondersteunen en faciliteren we de VNOG in het werven van vrijwilligers voor de regionale brandweer.

Euregionale samenwerking Achterhoek Inleiding Oost Gelre is een grensgemeente. Een belangrijk deel van ons lokale inkomen wordt verdiend in Duitsland en/of doordat onze Duitse buren bij ons investeren en kopen. Grensoverschrijdende samenwerking met onze Duitse buren is in deze tijd dan ook vanzelfsprekend. De Euregio, het grensoverschrijdend samenwerkingsverband, speelt daarin een belangrijke rol. Ook het Grenzhoppersnetwerk is een waardevol netwerk waar de gemeente Oost Gelre een actieve rol in heeft.

Ontwikkelingen Euregionale samenwerking biedt kansen voor Oost Gelre en ook voor de Achterhoek als regio. Samen met de Achterhoekse gemeenten zetten we daarom in op grensoverschrijdende projecten en om daar INTERREG-gelden voor te genereren. De Grenzhoppers business school is opgestart in Oost Gelre. Om grensoverschrijdend ondernemen verder uit te dragen en ondernemers daarvoor te motiveren, krijgen ondernemers uit de toeristische sector in Oost Gelre de mogelijkheid om een gespecialiseerde cursus Duits te volgen.

Wat willen we bereiken? Euregionale samenwerking bevorderen. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

We gaan meer gebruik maken van de mogelijkheden voor Europese steun bij regionale subsidies, innovatiesubsidies en ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf.



Een ambtenaar die de weg weet in Europese, landelijke en provinciale regels en subsidies is noodzakelijk.



We nemen een pro-actieve rol in de regionale samenwerking, maar zijn tegen gemeentelijke herindeling.



We pakken onze rol in de nieuwe samenwerkingsvorm in de regio.

77

Wat gaan we ervoor doen? We bevorderen experimenteergebieden in relatie tot Euregionale samenwerking. We gaan onderzoeken of samenwerking met andere partijen (bijv. de regio) ons verder brengt dan solo functioneren. We gaan onderzoeken of we aanbestedingen (meer) gezamenlijk met andere gemeenten kunnen doen. We gaan onderzoeken op we op het gebied van informatiemanagement nog verder kunnen samenwerken. We onderzoeken de mogelijkheid om aan te sluiten bij het internationaal netwerkbureau. We participeren pro-actief in nationale en Europese programma's, zoals Interreg en Erasmus+.

Wat willen we bereiken? Stimuleren Duitse taal onder de inwoners van Oost Gelre. Begin dit jaar is gestart met de Grenzhoppers Business School in de gemeente Oost Gelre. In maart zijn de eerste online trainingen verzorgd en succesvol afgerond. In het komende half jaar zullen er op maat gemaakte "in house" trainingen bij ondernemers in de vrijetijdsbranche worden georganiseerd. Ook worden er in samenwerking met de Grenzhoppers Business School door Duitse taaldocenten en een advocatenkantoor uit Kleef gratis cursussen op het gebied van online marketing en juridische vraagstukken aangeboden. Naast de mogelijkheid om kennis te vergaren bieden de georganiseerde bijeenkomsten ondernemers de mogelijkheid hun grensoverschrijdend netwerk te vergroten.

Wat gaan we ervoor doen? We gaan samen met de onderwijsinstellingen onderzoeken hoe de Duitse taal kan worden bevorderd.

Gemeentelijke organisatie Inleiding De gemeentelijke organisatie dient adequaat toegerust te zijn op haar (huidige en toekomstige) taken. Gemeenten hebben in de afgelopen jaren veel nieuwe taken gekregen die in het verleden door het rijk werden uitgevoerd. In het sociaal domein en ook bij de komende Omgevingswet. Van belang is een goede uitvoering, waarborgen voor democratische controle en samenwerking met andere bestuurlijke partners.