kadernota 2024-2027

We houden in iedere kern een ontmoetingsmogelijkheid in stand Elkaar kunnen ontmoeten en samen activiteiten kunnen ontplooien is belangrijk om onder andere eenzaamheid tegen te gaan. Ontmoeting moet dicht bij huis mogelijk zijn. Zeker nu inwoners zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Daarom ondersteunen wij in elke kern een inloopmogelijkheid waar ontmoeting kan plaatsvinden. Doelstellingen Doel 5.4: Voor inwoners ouder dan 67 jaar zijn er mogelijkheden voor ontmoeting Inwoners van 67 jaar en ouder krijgen de gelegenheid contacten te onderhouden met anderen en ontvangen daarbij ondersteuning van vrijwilligers(organisaties). Wat gaan we ervoor doen?

We organiseren activiteiten gericht op ontmoeting voor inwoners ouder dan 67 jaar Inwoners die niet meer hoeven te werken verliezen daarmee een ook een daginvulling en contact met anderen. We ondersteunen ouderenorganisaties en de Zonnebloemvereniging bij het organiseren van activiteiten gericht op ontmoeting en het voorkomen van eenzaamheid. Als inwoners niet op eigen kracht of met ondersteuning vanuit hun netwerk deze activiteiten kunnen bereiken, kunnen zij gebruik maken van een electrocar of Automaatje. Pagina 29 van 66

Doelstellingen Doel 5.5: Voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid zijn er mogelijkheden voor ontmoeting Inwoners met een psychische kwetsbaarheid krijgen de gelegenheid contacten te onderhouden met anderen en ontvangen daarbij ondersteuning van vrijwilligers(organisaties). Wat gaan we ervoor doen?

We organiseren activiteiten gericht op ontmoeting voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid Inwoners met een psychische kwetsbaarheid voelen zich niet op elke ontmoetingsplek thuis. Daarom zijn in Groenlo en Lichtenvoorde inloopvoorzieningen aanwezig met een laagdrempelige en veilige ontmoetingsmogelijkheid. Professionals zijn aanwezig en beschikbaar voor de bezoeker als deze even behoefte heeft aan individuele ondersteuning.

6. Oost Gelre is een inclusieve gemeente Ambitie Oost Gelre is een inclusieve samenleving waar iedereen zich veilig en gezien voelt en kan participeren ongeacht herkomst, geaardheid, lichamelijke of geestelijke beperking. Ook vormt de fysieke omgeving geen belemmering. Doelstellingen Doel 6.1: De openbare ruimte is voor alle inwoners fysiek toegankelijk Daar waar mogelijk lossen we fysieke beperkingen in de openbare ruimte op, zodat iedereen kan participeren. Wat gaan we ervoor doen?

We hebben aandacht voor toegankelijkheid bij de (her)inrichting van de openbare ruimte Langer zelfstandig wonen is mede mogelijk als ook de openbare ruimte zo is ingericht dat deze, ook als de mobiliteit van de inwoner achteruit gaat, geen beletsel is. We ondersteunen inwonersgroepen die meedenken over de (her)inrichting van de openbare ruimte, zodat Oost Gelre een inclusieve openbare ruimte krijgt. Doelstellingen Doel 6.2: Inwoners ervaren een sociaal veilige omgeving Inwoners voelen zich veilig en weten om te gaan met digitale veiligheid, babbeltrucs aan de voordeur, veiligheid op het gebied van het kunnen melden van zorg om anderen. Wat gaan we ervoor doen?

We geven voorlichting over digitale veiligheid, babbeltrucs aan de voordeur en het doen van zorgmeldingen Inwoners willen zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Dat moet ook veilig kunnen gebeuren, zowel fysiek als digitaal. Daarom participeren wij in landelijke acties die aandacht vragen voor digitale veiligheid en bijvoorbeeld, babbeltrucs aan de deur. Als inwoners zich zorgen maken over een situatie kunnen zij daar melding van maken. Pagina 30 van 66

Doelstellingen Doel 6.3: Vooroordelen die er bestaan naar inwoners met een andere achtergrond of geaardheid moeten worden geslecht Alle inwoners van Oost Gelre zijn gelijk. We gaan proactief aan de slag met het slechten van vooroordelen. Wat gaan we ervoor doen?

We ondersteunen activiteiten op het gebied van inclusie Oost Gelre is een inclusieve samenleving. Toch zijn er inwoners die dat niet zo ervaren. Wij ondersteunen activiteiten van inwoners die zich richten op het inclusiever maken van onze Oost Gelrese samenleving. Het ondersteunen van de Klankbordgroep Regenbooggemeente is hier een voorbeeld van. We ondersteunen verenigingen bij het toegankelijk zijn voor iedereen en het zijn van een veilige vereniging voor iedereen.

7. Oost Gelre staat voor kunst en cultuur Ambitie Oost Gelre is een evenementengemeente. Kunst en cultuur vervullen hierbij een belangrijke rol. Door het opstellen van een Cultuurnota onderkennen wij als gemeente dit belang. We mogen trots zijn op onze rijke culturele sector. Daarnaast ontstaat er landelijk steeds meer aandacht voor kunst en cultuur als middel binnen het sociaal domein. Zo draagt het bij aan de persoonlijke ontwikkeling, vergroot het het cultureel en historisch besef, wordt het ingezet voor de ontwikkeling van creativiteit, speelt het een grote rol in de positieve gezondheid en draagt het bij aan het aspect dat iedereen (langer) mee kan doen in de samenleving. Doelstellingen Doel 7.1: Het kunst- en cultuuraanbod is meer zichtbaar Oost Gelre kenmerkt zich door een breed aanbod aan kunst en cultuur. We willen niet voor niets 'evenementengemeente' zijn. Het is dan ook onze ambitie om het culturele aanbod meer zichtbaar te maken. Daarnaast is het van belang dat culturele organisaties elkaar beter weten te vinden, waardoor bestaande verbindingen worden versterkt en nieuwe samenwerkingen ontstaan. Zichtbaarheid, verbinding en samenwerking zijn de kernbegrippen voor de komende vier jaar. Wat gaan we ervoor doen?

We ontwikkelen een dynamische website 'Kunst en Cultuur Oost Gelre' De dynamische website wordt gezien als online platform en tevens als een dynamische cultuurnota. Deze website en tevens cultuurnota vormt de basis voor alle ontwikkelingen op het gebied van kunst en cultuur voor de komende vier jaar.

We vormen een cultuurfonds om subsidiëring van nieuwe projecten en initiatieven mogelijk te maken Het Cultuurfonds zetten we in om organisaties een boost te geven bij de start van hun idee of project. Daarna kunnen ze zonder subsidie dit zelf voortzetten. Het is een aanjaagfonds. Tijdens corona hebben we gezien dat dit een succes is. Pagina 31 van 66

We zetten een cultuurmakelaar in om nieuwe verbindingen te leggen en bestaande verbindingen te versterken Dit doen we zowel voor het onderwijs als voor onze lokale organisaties.

We zetten kunst en culturele uitingen als middel in om maatschappelijke vraagstukken bespreekbaar te maken We stimuleren de samenwerking tussen de kunst- en cultuursector en het sociaal domein. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de inzet van kunst om taboes te doorbreken. Doelstellingen Doel 7.2: Realiseren en faciliteren van een breed aanbod van kunst en cultuur in het (basis)onderwijs In samenwerking met de scholen komen we tot een breed gedragen aanbod van kunst en cultuur. Wat gaan we ervoor doen?

De cultuurmakelaar faciliteert de scholen bij het ontwikkelen van het aanbod en het maken van de cultuurmenu's In een pilotvorm gaat de Cultuurmakelaar van start op de basisscholen met de ontwikkeling van een relevant en actueel cultureel aanbod in de vorm van een cultuurmenu.

We monitoren jaarlijks de gestelde doelen in het Cultuurconvenant We monitoren op de doelen in de brede zin, zowel financieel als op taakuitvoering (checken of alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen).

We onderzoeken hoe we omgaan met het subsidiëren van andere muziekvormen (pop- en lichte muziek) Naast het subsidiëren van het HAFA-muziekonderwijs (Harmonie en Fanfare-onderwijs) onderzoeken we hoe we andere muziekvormen (pop- en lichte muziek) kunnen ondersteunen. Op deze manier dragen we bij aan de muziekcultuur die Oost Gelre rijk is.

We ontwikkelen met alle basisscholen een visie op kunst en cultuur We ontwikkelen de visie aan de hand van een lokaal Cultuurconvenant. Doelstellingen Doel 7.3: Realiseren van een passende huisvesting voor ons culturele aanbod We vinden het belangrijk dat culturele organisaties en verenigingen passend en toekomstbestendig zijn gehuisvest. Daarnaast kijken we samen met de culturele centra hoe we deze zo optimaal mogelijk kunnen inrichten. Om evenementen en muzikale uitingen een permanente plek te kunnen bieden, jongeren te trekken en te behouden binnen onze gemeente, willen we een poppodium creëren in Lichtenvoorde. Dit podium dient ook als tentoonstellingsruimte en creatieve plek voor kunstenaars. Het streven is om cultuur zo veel mogelijk onder 1 dak te huisvesten. Wat gaan we ervoor doen?

Samen met de culturele centra realiseren we passende en toekomstbestendige huisvesting Wij vinden het belangrijk dat ons culturele aanbod passend is gehuisvest.

We realiseren een poppodium in Lichtenvoorde Dit poppodium is ook inzetbaar als tentoonstellingsruimte en creatieve plek voor kunstenaars. Pagina 32 van 66

Thema 3 - Een duwtje in de rug Ambitie De leefbaarheid en sociale cohesie van de gemeente is voor een belangrijk deel te danken aan de zelfredzaamheid van onze inwoners. Dit kenmerkt onze inwoners en hier zijn we trots op. Deze zelfredzaamheid is echter niet altijd een vanzelfsprekendheid. Daarom willen we er de komende periode voor zorgen dat echt iedereen kan meedoen en ook mee kan blijven doen in onze gemeente.

1. Opgroeien en ontwikkelen met een beetje hulp Ambitie Kinderen en jongeren in Oost Gelre kunnen door een duwtje in de rug veilig en gezond opgroeien en ontwikkelen zich zo goed mogelijk. Doelstellingen Doel 1.1: Kinderen stromen, waar mogelijk, zonder achterstand in het basisonderwijs in Onderwijskansen vergroten van kinderen die dit nodig hebben door inzet van Voor- en Vroegschoolse Educatie. Wat gaan we ervoor doen?

We zetten Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE) in om onderwijskansen van kinderen te vergroten VVE-programma’s zijn educatieve programma’s gericht op het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden. Deze programma’s starten in een voorschoolse voorziening (peutergroep) en lopen door tot en met groep 2 van de basisschool. Basisscholen en VVE-voorschoolse voorzieningen maken hiervoor gebruik van erkende VVE-programma’s om de ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren. Doelstellingen Doel 1.2: Ondersteunen van jongeren en ouders bij lichte opgroei- en opvoedingsvragen met een structureel beschikbaar aanbod Wij behandelen het probleem van jeugdigen en ouders laagdrempelig en proberen in eerste instantie eerste lijns zorg/passende hulp in te zetten (POH/OT). We willen door normalisatie problematisering voorkomen. Wat gaan we ervoor doen?

We pakken lichte ondersteuningsvragen voorliggend op We pakken lichte ondersteuningsvragen op in het Ondersteuningsteam (OT), door de praktijkondersteuner huisarts (POH) en via trainingen, cursussen en bijeenkomsten die het Preventie Platform Jeugd (PPJ) organiseert. Ook zetten we Sociaal Medische Indicaties (SMI) in waar nodig.

Pagina 33 van 66

Doelstellingen Doel 1.3: Zicht hebben op kwetsbare en/of overlastgevende groepen/individuen en een plan maken om deze jongeren vooruit te helpen Ons plan van aanpak moet voorkomen dat jongeren (verder) afglijden. We helpen hen het leven weer op te pakken. We werken daarbij intensief samen met buurtgemeenten en netwerkpartners, zoals politie, scholen en Mazzel (jongerenwerk). Wat gaan we ervoor doen?

De ambulant jongerenwerker heeft contact met en zicht op kwetsbare en/of overlastgevende jongeren De ambulant jongerenwerker is aanwezig op de plekken waar de jongeren zich bevinden. Ook wanneer er nog niets aan de hand is. De ambulant jongerenwerker staat 'naast' de jongeren.

2. Thuiswonen met een beetje hulp Ambitie Inwoners krijgen een steuntje in de rug om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen en deel te nemen aan het dagelijks leven. Doelstellingen Doel 2.1: Inwoners anticiperen tijdig op het ouder worden en nemen maatregelen om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen Inwoners nemen op tijd maatregelen, ondersteund door gemeentelijke maatregelen, informatie en subsidie. Wat gaan we ervoor doen?

We stimuleren inwoners om op tijd maatregelen te nemen om zelfstandig te kunnen blijven wonen. Jaren geleden is de trend ingezet dat mensen langer zelfstandig thuis moeten blijven wonen. Deels door wijziging in beleid, maar ook omdat mensen dat zelf liever willen. Ouder worden kan de nodige veranderingen met zich meebrengen, onder andere op het gebied van wonen. Om mensen te stimuleren op tijd na te denken over hoe hij/zij willen wonen in hun eigen huis is er de subsidieregeling Opplussen Woning. Domotica (geautomatiseerde oplossingen, zoals robotstofzuigers, GPS-trackers, bewegingsmelders, etc.) zal meer ingezet worden door inwoners. Inwoners met een laag inkomen ondersteunen wij hierbij. We maken afspraken met woningbouwcorporaties over de levensloopbestendigheid van woningen. We ondersteunen initiatieven om samen te wonen en waar mogelijk voor elkaar te zorgen (bijvoorbeeld Knarrenhofjes). We zetten mantelzorgwoningen in waar dat nodig en passend is.

Pagina 34 van 66

Doelstellingen Doel 2.2: Inwoners die hun huishouding (weer) zelfstandig willen kunnen uitvoeren, kunnen gebruik maken van reablement-ondersteuning We leren inwoners hoe ze met nieuwe technieken/manieren langer het huishouden zelf kunnen doen, waardoor professionele hulp bij het huishouden wordt beperkt of later nodig is. Wat gaan we ervoor doen?

We nemen deel aan de pilot reablement Reablement, herstelgerichte zorg, richt zich op het herstel van fysieke kracht zodat dagelijkse activiteiten weer zelf uitgevoerd kunnen worden en ondersteuning door anderen niet nodig is. Het betreft een trainingstraject van 14 weken onder leiding van een fysiotherapeut. Hiermee kunnen inwoners, voor wie dit traject nog mogelijk is, langer zelfstandig blijven participeren. Doelstellingen Doel 2.3: Mantelzorgers worden goed ondersteund Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen die aansluit bij de vraag van de mantelzorger kan overbelasting van mantelzorgers worden voorkomen. Wat gaan we ervoor doen?

We ondersteunen mantelzorgers Oost Gelre kent veel mantelzorgers, zowel jong als oud. Het is belangrijk dat zij hun taak kunnen uitvoeren en daarbij niet overbelast raken. We bieden gerichte ondersteuning, zodat overbelasting bij een mantelzorger herkend wordt en de balans tussen draaglast en draagkracht zich kan herstellen waar mogelijk. Daarom bieden wij diverse vormen van mantelzorgondersteuning aan. Wij bieden individueel en groepsaanbod aan gericht op ondersteuning van (jonge) mantelzorgers. Mantelzorgers ontvangen jaarlijks een mantelzorgwaardering. We bieden respijtzorg middels vrijwillige zorgverleners. Wij ondersteunen en faciliteren deze zorgvrijwilligers.

3. Meedoen met een beetje hulp Ambitie Met een (klein) beetje hulp kan iedereen in Oost Gelre (weer blijven) meedoen. Doelstellingen Doel 3.1: Inwoners die beperkingen ervaren in hun dagelijks functioneren ontvangen handvatten om weer te kunnen participeren (preventie is het uitgangspunt) Om te kunnen participeren moeten basisvoorwaarden op orde zijn. Zorgen om schulden, werkloosheid, de weg niet weten in de bureaucratie kunnen participatie in de weg staan. Ondersteuning bij het oplossen van deze drempels is dan nodig, maar ook inzet om het voorkomen van het (weer) ontstaan van deze drempels (inzet op preventie). We ondersteunen inwoners die soms even hulp nodig hebben, zodat ze daarna zelf de draad weer op kunnen pakken. Pagina 35 van 66

Wat gaan we ervoor doen?

Voor inwoners is onafhankelijke cliëntondersteuning beschikbaar Inwoners kunnen gebruik maken van onafhankelijke cliëntondersteuning. Deze onafhankelijke cliëntondersteuner kan de inwoner ondersteunen bij het keukentafelgesprek en indien van toepassing bij een bezwaartraject.

We bieden cliëntondersteuning aan Het Sociaal Team biedt kortdurende ondersteuning aan. Deze ondersteuning is er om mensen te ondersteunen bij een enkelvoudige vraag of om ze op weg te helpen. Ook bieden we langdurig leun- en steuncontact aan voor inwoners die deze terugvaloptie nodig hebben. Zij zijn veelal stabiel, maar om dat te blijven hebben zij deze ondersteuning nodig.

We bieden een passend aanbod om participatie weer mogelijk te maken Participeren is soms moeilijk doordat inwoners drempels ervaren. De angst om te vallen, de vraag hoe vrienden te maken zijn voorbeelden. Een passend aanbod kan inwoners over deze drempel helpen zodat zij weer mee kunnen doen en anderen kunnen ontmoeten. Denk hierbij aan valpreventiecursussen, groepsaanbod op het gebied van leren sociaal netwerken, Welzijn op Recept en ondersteuning bij het vrienden maken. Doelstellingen Doel 3.2: Nieuwkomers vinden snel hun weg in de samenleving Nieuwkomers kunnen een beroep doen maatschappelijke begeleiding en ondersteuning. Wat gaan we ervoor doen?

We begeleiden nieuwkomers door de inzet van Vluchtelingenwerk en maatjes Nieuwkomers worden op maatschappelijk gebied de eerste acht maanden begeleid door Vluchtelingenwerk. Dit verlengen we als de nieuwkomer nog niet zelfredzaam is. Tegelijkertijd zorgen wij voor een maatje die hen wegwijs maakt in Oost Gelre. Doelstellingen Doel 3.3: Voorkomen van problematische schulden Problematische schulden drukken zwaar op huishoudens en zorgen voor veel stress. We willen voorkomen dat schulden ontstaan. Indien inwoners wel schulden hebben, ondersteunen wij hen bij het oplossen van hun schulden. Wat gaan we ervoor doen?

We continueren en intensiveren de inzet van Schuldhulp op Maat (SOM) en Vroegsignalering We informeren inwoners veelvuldig over de mogelijkheid gebruik te maken van Schuldhulp op Maat (SOM). We zetten actief in op Vroegsignalering.

We geven voorlichting over financiën en budgetbeheer Dit doen we op scholen en in participatieverklaringstrajecten. We gaan de komende periode ons ook richten op de jongeren die 18 worden. Pagina 36 van 66

Doelstellingen Doel 3.4: Voorkomen van uitsluiting door een laag inkomen Huishoudens met een laag inkomen moeten mee kunnen doen aan sport en cultuur. Wat gaan we ervoor doen?

We zetten diverse regelingen in om huishoudens met een laag inkomen mee te kunnen laten doen. Doel is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij. Denk hierbij aan minimaregelingen, kindregelingen, etc. Hierbij hebben wij vanuit de werkgroep Kind en Armoede (binnen het Preventie Platform Jeugd) extra aandacht voor kinderen. Doelstellingen Doel 3.5: Jongeren die mantelzorgtaken verrichten kunnen blijven meedoen met hun leeftijdsgenoten Mantelzorg op jonge leeftijd maakt dat jongeren onvoldoende 'jong' kunnen zijn en dezelfde dingen kunnen doen als hun leeftijdgenoten. Dit belemmert hun ontwikkeling. Wij willen deze belemmeringen wegnemen. Wat gaan we ervoor doen?

We ondersteunen jonge mantelzorgers We ondersteunen jonge mantelzorgers door de inzet van mantelzorgondersteuning. Deze ondersteuning bieden we individueel en in groepsverband. Hierbij sluiten de activiteiten aan op de leeftijd van de jonge mantelzorger. Ook dragen de activiteiten bij aan het versterken van de contacten tussen jonge mantelzorgers onderling. Jonge mantelzorgers ontvangen jaarlijks een mantelzorgwaardering waar een ontmoetings- en ontspanningsactiviteit deel van uitmaakt. Doelstellingen Doel 3.6: Elke inwoner is voldoende digitaal vaardig en taalvaardig Niet kunnen lezen en schrijven of niet digitaal vaardig zijn brengt schaamte met zich mee bij inwoners. Hulp vragen is vaak moeilijk. We ondersteunen inwoners bij hun digitale vaardigheid en taalvaardigheid. Hierbij sluiten we aan bij de mogelijkheden van de inwoner. Voor iedere laaggeletterde inwoner zijn er plekken/projecten in de buurt bereikbaar waar zij hun vaardigheden kunnen verbeteren. Wat gaan we ervoor doen?

We nemen deel aan het project Digisterker We bieden inwoners trainingen aan in het gebruik van digitale overheidsdiensten.

We zetten Taalhuizen en Taalcafés in om vaardigheden van laaggeletterde inwoners te verbeteren. Inwoners hebben toegang tot Taalhuizen, Taalcafés en de bibliotheek.

Thema 4 - Zorg voor wie dat nodig heeft Ambitie De gemeente heeft de afgelopen jaren op het gebied van sociale voorzieningen een stevig fundament gebouwd voor onze inwoners. Inwoners die dat nodig hebben ontvangen ondersteuning. Tegelijkertijd Pagina 37 van 66

moeten we constateren dat de wereld in beweging is en er veel onzekerheden op ons afkomen. Juist daarom hebben we de ambitie om het solide fundament van onze sociale voorzieningen intact te laten. We willen er zo voor zorgen dat zorg voor iedereen bereikbaar en op een hoog peil blijft, zodat onze inwoners thuis kunnen blijven wonen als zij dat willen en zodat onze kinderen een veilige omgeving hebben om in op te groeien.

1. Goede zorg voor iedereen Ambitie Iedere inwoner heeft recht op passende en goede zorg. Doelstellingen Doel 1.1: Iedere inwoner ontvangt de voorziening/zorg die noodzakelijk is. Wij zijn verantwoordelijk voor een dekkend zorglandschap, zodat elke inwoner (zowel jeugdigen als volwassenen) de zorg of voorziening ontvangt die noodzakelijk is. Deze hulp of voorziening verstrekken wij via een geschikte (gecontracteerde) zorgaanbieder. Inwoners kunnen gebruikmaken van een Persoonsgebonden budget (pgb) om de ondersteuning in te kopen, indien dat gewenst en mogelijk is. Bij ondersteuning mag wet- en regelgeving niet in de weg staan en kijken we over de grenzen heen van de Participatiewet, Wmo en de Jeugdwet. Wat gaan we ervoor doen?

We zorgen voor een dekkend zorglandschap In samenwerking met de 8 Achterhoekse gemeenten zorgen wij voor voldoende dekkend zorgaanbod. Dit geldt voor alle segmenten van de Jeugdwet en de Wmo. Daar waar het gecontracteerde zorgaanbod onvoldoende is, gaan wij in gesprek met de gecontracteerde partijen over een hiaat in het aanbod. Als er (op korte termijn) geen passende oplossing voor handen is vanuit het gecontracteerde aanbod gaan kijken we of er individueel maatwerk toegepast moet worden in het belang van de inwoner Doelstellingen Doel 1.2: Inwoners ontvangen kwalitatief goede zorg of een goede voorziening Wij monitoren de zorg die onze inwoners ontvangen en grijpen in bij zorg die onder de maat is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan goede hulp bij het huishouden of een goed functionerende rolstoel. Vanzelfsprekend werken we hierbij data gedreven. Wat gaan we ervoor doen?

We peilen de klanttevredenheid onder onze inwoners Elk jaar laten we voor zowel de Wmo als Jeugdhulp een klanttevredenheidsonderzoek uitvoeren. Daarnaast houden we rondetafelgesprekken met inwoners over hun ervaring met de gemeente en hun zorgverlener.

Pagina 38 van 66

Doelstellingen Doel 1.3: Zorggeld wordt rechtmatig besteed Wij zien toe op rechtmatige en doelmatige besteding van zorggelden. Bij vermoedens van misbruik, grijpen wij in. Wat gaan we ervoor doen?

We zien toe op rechtmatige besteding van zorggelden We checken zowel bij inwoners als bij zorgaanbieders of zorggelden rechtmatig worden besteed. Dit doen we onder andere door inwoners te bellen en onderzoek te doen bij een selectie van zorgaanbieders.

2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien Ambitie Kinderen en jongeren in Oost Gelre, die dat nodig hebben, ontvangen ondersteuning met als doel dat ze veilig en gezond opgroeien. Doelstellingen Doel 2.1: Kinderen (en ouders) ontvangen ondersteuning die nodig is om gezond en veilig op te groeien Door inzet van noodzakelijke maatwerkvoorziening kun je je als jongere zo goed mogelijk ontwikkelen en deelnemen aan het dagelijks leven. Wat gaan we ervoor doen?

We zetten jeugdhulp in wanneer dat noodzakelijk is Als voorliggend en preventief aanbod niet voldoende is, zetten wij tweedelijnszorg in. Dit kan bijvoorbeeld dagbesteding, dagbehandeling, pleegzorg of zorg zijn als het kind op school is. De jeugdconsulent neemt hierover een besluit en bewaakt de voortgang. Doelstellingen Doel 2.2: Bij onveilig opgroeien is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Een goed functionerende veiligheidsketen moet voorkomen dat kinderen en jongeren onveilig opgroeien. Betrokken organisaties uit deze veiligheidsketen trekken in het toekomstscenario Kind- en Jeugdbescherming steeds meer en eerder samen op met de jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam (OT). Dit heeft als doel niet langer te werken in een estafettemodel, waarbij gemeenten zorg overdragen aan Veilig Thuis, de Jeugdbescherming of aan de Raad voor de Kinderbescherming. Kinderen (en ouders) ervaren dit overdragen naar andere instanties binnen de veiligheidsketen niet als een helder en logisch traject en daarom werken de veiligheidspartner steeds meer binnen de gemeente zonder dat kinderen (en ouders) met veel overdrachten tussen de organisaties te maken krijgen. Het doel is veiligheidsexpertise bij te schalen in plaats van over te dragen. De komende jaren zal de Gelderse Verbeteragenda en het Toekomstscenario verder vorm krijgen.

Dit is een intensievere samenwerking tussen de jeugdhulpregio, de Gecertificeerde Instelleningen, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de gemeenten. De Pagina 39 van 66

ambitie is om beter met elkaar te gaan samenwerken, vanuit één visie, met dezelfde werkwijze en eenduidige formulieren. Zodat een gezin kan rekenen op een vast team van contactpersonen: professionals vanuit het lokale team van de gemeente en de bijschaling van veiligheidsorganisaties, die van elkaar weten wat ze doen in het gezin en elkaar daarin aanvullen. De jeugdconsulenten binnen gemeenten zullen hierin een centrale rol blijven vervullen en dit vergt een langdurige betrokkenheid. Dit betekent dat er meer werk op jeugdconsulenten af gaat komen, aangezien zij degenen zijn die langduriger betrokken blijven zonder over te dragen naar partners in de veiligheidsketen. Op dit moment is nog niet duidelijk hoeveel meerwerk dat zal zijn, maar dat er een toename van werkzaamheden zal zijn, is al helder. Doetinchem neemt vanaf 1 april 2023 deel aan de pilot Toekomsttuinen, waarin ervaring wordt opgedaan met deze nieuwe werkwijze en dit letterlijk beproefd gaat worden. De komende maanden zal duidelijk worden welke extra inzet dit gaat vragen. Vanuit het toekomstscenario is de stip aan de horizon om vanaf 2026 binnen alle gemeenten intensief samen te werken met de ketenpartners in een proeftuin. Daarnaast zullen de Gecertificeerde Instellingen zelf al anders gaan werken, bijvoorbeeld door vanaf de start een OTS de jeugdconsulent in beeld te houden bij het gezin.

Ook hierdoor komen er meer werkzaamheden bij de jeugdconsulenten te liggen. Al met al komen er bij de jeugdconsulenten meer taken bij en vooral ook een langdurigere betrokkenheid (gericht op het doorbreken van overdrachten) te liggen. We hopen rond de zomer van 2023 helder te hebben wat dit gaat vragen qua extra inzet.

Wat gaan we ervoor doen?

De jeugdconsulent functioneert als regisseur in veiligheidscasussen De jeugdconsulent schaalt op indien nodig (waarbij vooraf al zoveel mogelijk integrale samenwerking wordt

gezocht met Veilig Thuis en Gecertificeerde Instelling). De jeugdconsulent is de spin in het web van

betrokken partijen. De gezamenlijke expertise op veiligheid zetten we in om, samen met het (pleeg)gezin, huishouden en het sociaal netwerk de veiligheid te herstellen. De jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam weten de (face to face) samenwerking met organisaties uit de veiligheidsketen steeds meer op te bouwen. Daarom wordt er een regionaal veiligheidsteam kind- en gezinsbescherming opgericht. Doelstellingen Doel 2.3: Het belang van het kind staat altijd voorop bij complexe gebeurtenissen in het leven van een kind De jeugdconsulenten en medewerkers van het Ondersteuningsteam voldoen aan de beroepscode en kwaliteitsregister jeugd. Bij tegenstrijdige belangen en/of veiligheidsvraagstukken handelt een jeugdconsulent in het belang van het kind volgens de beroepscode jeugd. Wat gaan we ervoor doen?

Alle jeugdconsulenten zijn SKJ-geregistreerd (Stichting KwaliteitsregisterJeugd) Jeugdconsulenten volgen jaarlijks opleidingen en bijscholing om te voldoen aan de normen van de SKJregistratie. De kennis en kunde van jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam voorkomt escalatie en waar mogelijk verdergaand ingrijpen. De aandachtsfunctionarissen Huiselijk geweld en Kindermishandeling ontvangen met regelmaat extra scholing. Pagina 40 van 66

3. Zorg bij thuiswonen en participeren Ambitie Inwoners kunnen met ondersteuning/zorg zo lang mogelijk thuis blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven. Doelstellingen Doel 3.1: Er is een vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben om zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen en te participeren We passen maatwerkvoorzieningen toe op het gebied van de Wmo om mogelijk te maken dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren. Denk hierbij aan ondersteuning op het gebied van huishoudelijke taken, daginvulling, begeleiding, woningaanpassing, laagdrempelig voorliggend openbaar vervoer (ZOOV) en beschermd wonen. Zo kunnen inwoners blijven participeren zonder hun netwerk te overbelasten. Wat gaan we ervoor doen?

We voorzien in maatwerkwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo Als participeren of het zelfredzaam zijn niet meer lukt op eigen kracht of met ondersteuning van een netwerk en/of vrijwilligers, kunnen diverse Wmo-maatwerkvoorzieningen alsnog het effect bereiken dat inwoners zelfredzaam zijn en/of kunnen participeren. Elk individu is anders, dus per individu kan deze ondersteuning er anders uitzien. Ondersteuningsvormen kunnen zijn: hulp bij het huishouden, vervoersvoorzieningen, hulpmiddelen, individuele en groepsgewijze ondersteuning, woonvoorzieningen, respijtvoorziening en de inzet van ZOOV. Doelstellingen Doel 3.2: Het aanbod van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag We stellen een nieuwe woon- en zorgvisie op. Wat gaan we ervoor doen?

Het aanbod van intramurale woonvoorzieningen sluit aan bij de lokale vraag Het aanbod biedt een woonkwaliteit die aansluit bij de huidige vraag. Hierbij werken we samen met lokale zorginstellingen. De woonvormen worden in het centrum van de kernen gerealiseerd, tenzij er voor de doelgroep een reden is elders te huisvesten. Woonvoorzieningen zijn bedoeld voor inwoners met een lokaal netwerk. Nieuwe wooninitiatieven moeten dan ook aantoonbaar maken dat zij gericht zijn op inwoners met een bestaand netwerk in de gemeente.

Met SIUS kijken wij naar de huidige en benodigde huisvesting voor de doelgroep die onder de Wlz (Wet Langdurige Zorg) valt Met Sius (voorheen: Stichting De Lichtenvoorde) werken wij aan het aanpassen van de kwaliteit van de huisvesting van de inwoners die van SIUS intramurale zorg ontvangen. Het betreft hier uitsluitend vervangende huisvesting voor de bestaande inwoners Pagina 41 van 66

Wij stellen een beoordelingskader zorg en wonen op. Het aanbod van woonvoorzieningen als het gaat om beschermd wonen, intramurale zorg voor ouderen en intramurale zorg voor inwoners met een verstandelijke beperking moet aansluiten bij de lokale vraag. Ook moet het bijdragen aan een dekkend zorglandschap in de regio en moet het passen binnen het beleid van Oost Gelre. Wij stellen daarom een beoordelingskader zorg en wonen op. Daartoe stellen wij een beoordelingskader zorg en wonen op als een nota.

Wij werken mee aan het realiseren van vervangende huisvesting gedurende de tijd die nodig is voor het realiseren van nieuwbouw. Indien woonzorgvoorzieningen voor ouderen vernieuwd moeten worden denken wij mee over vervangende tijdelijke huisvesting Doelstellingen Doel 3.3: Overbelasting van mantelzorgers voorkomen Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen die aansluit bij de vraag van de mantelzorger kan overbelasting worden voorkomen. Wat gaan we ervoor doen?

We zorgen voor beschikbaarheid van de maatwerkvoorziening 'Logeren' Om mantelzorgers te ontlasten is het soms nodig dat de zorgvrager een nacht of enkele dagen/nachten elders verblijft, zodat de mantelzorger tijd voor zichzelf heeft. Dit maakt dat de mantelzorger de mantelzorgtaken beter kan volhouden en paren langer zelfstandig kunnen blijven samenwonen. Om dit tijdelijke verblijf elders mogelijk te maken is de Wmo-maatwerkvoorziening logeren beschikbaar. Doelstellingen Doel 3.4: Als dementievriendelijke gemeente ondersteunen we inwoners met dementie en hun netwerk We ondersteunen inwoners met dementie en hun huisgenoten en netwerk met hulp op maat. Wat gaan we ervoor doen?

We maken begeleiding op maat mogelijk voor inwoners met dementie en hun mantelzorgers Mensen met dementie kunnen gebruik maken van de inloopvoorziening 2.0 in de Dorpskamer en krijgen op een laagdrempelige manier de juiste dagbesteding aangeboden. Mantelzorgers worden ondersteund en ontlast. Mantelzorgers kunnen deelnemen aan georganiseerde gespreksgroepen. Doelstellingen Doel 3.5: Voor inwoners die niet (zelfstandig) kunnen wonen is passende woonruimte beschikbaar Maatwerkvoorzieningen gericht op beschut en beschermd wonen zijn voor inwoners beschikbaar.

Pagina 42 van 66

Wat gaan we ervoor doen?

We streven naar lokale maatschappelijke opvang Voor inwoners met forse problematiek die dak- of thuisloos zijn, participeren wij in de pilot Housing First. Met woningcorporaties maken wij afspraken over de beschikbaarheid van crisiswoningen. Hiermee willen wij voorkomen dat inwoners gebruik moeten maken van de dak- en thuislozenopvang in Doetinchem.

We zorgen voor beschikbaarheid van maatwerkwerkvoorzieningen gericht op beschut en beschermd wonen Niet alle inwoners kunnen zelfstandig wonen. Voor inwoners die hierbij, vaak tijdelijke, ondersteuning nodig hebben is de Wmo-maatwerkvoorziening beschut en beschermd wonen beschikbaar. De maatwerkvoorziening ‘beschermd thuis’ is beschikbaar voor inwoners die 24-uurs oproepbare ondersteuning in de thuissituatie nodig hebben. Met woningcorporaties hebben we afspraken gemaakt over het beschikbaar stellen van woningen ten behoeve van de uitstroom uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang. Wij participeren in de pilot Housing First voor inwoners die anders geen woning krijgen vanwege forse problematiek. Voorwaarde is dat er voldoende gelijkvloerse en sociale huurwoningen zijn die passend zijn voor jongeren (die bekend zijn met Jeugdhulp Wmo-zorg) die voor het eerst zelfstandig gaan wonen. Doelstellingen Doel 3.6: Inwoners die beschermd wonen in onze gemeente kunnen doorstromen naar zelfstandig wonen Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep. Wat gaan we ervoor doen?

We maken afspraken met initiatiefnemers die woningplannen ontwikkelen om een deel te realiseren in het goedkope huursegment. Om uitstroom uit beschermd wonen en jeugdzorg mogelijk te maken maken wij afspraken met woningcorporaties over de beschikbaarheid van goedkope huurwoningen. We maken regionale afspraken met de woningcorporaties mbt de uitstroom van inwoners uit beschermd wonen locaties. Dit betreft afspraken op het gebied van ondersteuning en wonen.

We maken met woningcorporaties jaarlijks prestatieafspraken over de toegankelijkheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van seniorenwoningen, woningen voor de jongeren tot 23 jaar en mensen die beschermd wonen Langer zelfstandig wonen en uitstromen uit beschermd wonen is alleen mogelijk als woningen toegankelijk zijn. Soms moet dat fysiek zijn, soms ook financieel. Hierover maken wij jaarlijks afspraken met de woningcorporaties. Doelstellingen Doel 3.7: Onze preventiestructuur draagt eraan bij dat inwoners met onbegrepen gedrag, psychische en/of multiproblematiek met ondersteuning toch zelfstandig kunnen wonen. We willen opname in de maatschappelijke opvang voorkomen Diverse interventies kunnen er gezamenlijk voor zorgen dat inwoners met vaak grote psychische en/verslavingsproblemen toch hun huis kunnen behouden en zelfstandig kunnen blijven wonen. Onderdeel Pagina 43 van 66

van deze interventies is de uitbreiding aanbod op het raakvlak van maatschappelijke opvang die lokaal aangeboden wordt. Zo kunnen we voorkomen dat mensen hun eigen woonplek verliezen en dat ze opgenomen worden in maatschappelijke opvang buiten de gemeente. Wat gaan we ervoor doen?

We ondersteunen de inwoners met onbegrepen gedrag/multiproblematiek en zorgmijders Inwoners met onbegrepen gedrag lukt het soms niet om zelfstandig te functioneren in de samenleving. Wij bieden een ondersteuningsstructuur zodat deze inwoners toch zoveel mogelijk zelfstandig kunnen wonen en participeren. De casusregisseurs zorg & veiligheid van het Sociaal Team dragen zorg voor bemoeizorg en adequate opvang van inwoners met onbegrepen gedrag/multiproblematiek en zorgmijders. De ondersteuning van deze inwoners wordt afgestemd in een lokaal en regionaal casusoverleg. We participeren in de doorontwikkeling van het zoveel mogelijk lokaal uitvoeren van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Met corporaties maken wij afspraken rondom de uitstroom van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Doelstellingen Doel 3.8: Bij onveiligheid is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Bij onveilige situaties, huiselijk geweld en verwarde personen is er sprake van een goed sluitende veiligheidsketen. Wat gaan we ervoor doen?

De casusregisseurs zorg & veiligheid zien toe op het terugdringen van onveiligheidssituaties als gevolg van multiproblematiek bij inwoners Hierbij wordt samengewerkt in de keten van jeugd- tot ouderenzorg, aangezien het de doelgroep 0-100 betreft. Denk hierbij aan ouderenconsulent, Wmo, woningbouwcorporaties, politie, OT en zorgaanbieders, Veiligheidshuis en Veilig Thuis. Er is lokaal een zorg- en veiligheidsoverleg, waar we zorginzet vanuit verschillende organisaties afstemmen.

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2024 Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2024 x € 1.000 Dekking Omschrijving

Investeringen

Budgettaire

uit reserves

Renovatie gymzaal Aloysiusstichting Pagina 44 van 66

0

50

lasten

0

Dekking Omschrijving

Investeringen

Budgettaire

uit

lasten

reserves

Jeugdzorg

0

0

-255

Onderwijshuisvesting

0

30

0

Regionale samenwerking Sociaal Domein

0

0

-80

Wmo consulenten

0

0

-96

0

250

0

Vervanging kunstgras voetbalvereniging Longa'30

0

150

0

Kleine initiatieven samenleving

0

0

-25

Cultuurmakelaar

0

25

0

0

100

0

5.600

0

0

0

37

0

0

100

0

Extra inzet sociaal team

0

180

0

Uitvoering Cultuurbeleid en Cultuurconvenant

0

20

0

Verzelfstandigen beheer en onderhoud voetbalvereniging Erix

Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ) (incidenteel)

Vervangende nieuwbouw basisschool De Hoeksteen

Lokale omroep naar Streekomroep

Lokale uitvoering voorkomen gebruik maatschappelijke opvang

Pagina 45 van 66

Dekking Omschrijving

Investeringen

Budgettaire

uit reserves

Realisatie padelbanen

Totaal

Pagina 46 van 66

lasten

0

50

0

5.600

992

-456

Programma 3 Werken Leeswijzer Programma 3 behelst alles wat we doen in het belang van een goed ondernemersklimaat, een goede werkgelegenheid en een goede bereikbaarheid. Dit zijn immers belangrijke ingrediënten en belangrijke motoren voor onze lokale economie. Binnen dit programma zijn er drie speerpunten voor de komende periode: •

Ondersteuning op maat aan de agrarische sector, met het oog op de ontwikkelingen waar agrarische ondernemers mee te maken hebben of nog krijgen.

•

De verdubbeling van de N18 om zo de bereikbaarheid van de hele Achterhoek te verbeteren en de regio beter te kunnen positioneren als regio met een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

•

Een volwaardige laadinfrastructuur in de openbare ruimte zodat Oost Gelre voorbereid is op een toename van elektrische voertuigen, die bovendien een bijdrage leveren aan onze klimaatdoelstellingen.

Sterke lokale economie Ambitie Ook de komende periode heeft de gemeente de ambitie om het woon- en werkklimaat van de gemeente verder te verstevigen en uit te bouwen. We willen meer banen en diversiteit van banen, goede voorzieningen, een goede bereikbaarheid en een prettige omgeving voor de bewoners en voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven. We kijken daarbij nadrukkelijk naar zowel de bedrijventerreinen als naar ons buitengebied, dat ook een grote stempel drukt op onze lokale economie. We benutten de optimale ligging van onze gemeente aan de N18. De agrarische sector is een belangrijke pijler onder onze economie. De sector verschaft veel werkgelegenheid en draagt bovendien bij aan een aangenaam woon- en leefklimaat voor de inwoners en recreanten. Groen en economie zijn geen tegenstanders van elkaar, maar kunnen juist heel goed hand in hand gaan. De schoonheid van ons coulissenlandschap, de bossen en andere natuurgebieden in de Achterhoek zijn waardevol; ook in economische zin. Voor onze agrariërs, maar ook voor de belangrijke groeiende toeristische sector. Oost Gelre is een actieve samenleving, waarin de inwoners en ondernemers houden van onze evenementen en waarin mensen samenkomen in sport, muziek en historie. Oost Gelre is een echte evenementengemeenschap, dat bekend staat om zijn vele kleine en grote evenementen die regionale en Pagina 47 van 66

ook landelijke uitstraling hebben. Ze zorgen voor een grote impuls voor onze lokale economie en leefbaarheid. De gemeente heeft bovendien een prachtig buitengebied dat bekend staat om zijn coulissenlandschap. De gemeente wil daarom niet alleen de bestaande evenementen en toeristische sector versterken, maar ook alle ruimte bieden aan ondernemers, inclusief onze agrarische ondernemers, om nieuwe initiatieven te ontplooien. Ontwikkelingen Bedrijvigheid in de gemeente en een goed ondernemersklimaat is belangrijk voor onze gemeente. Oost Gelre is een ondernemende gemeente en de gemeente wil haar ondernemers goed faciliteren. Dit komt onder meer tot uitdrukking via de vastgestelde dienstverleningsvisie en de wijze waarop wij invulling willen geven aan de Omgevingswet. Wij zullen hierop blijven inzetten. Een aantal branches hebben ernstig te lijden gehad onder de coronacrisis. Wat de gevolgen op lange termijn zullen zijn is nog niet bekend. Wij zullen de ondernemers blijven ondersteunen waar dat mogelijk is. De komende jaren zetten we ons in voor toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het gaat daarbij niet alleen om het bieden van voldoende nieuwe uitgeefbare bedrijfskavels voor lokale bedrijven in Groenlo en Lichtenvoorde en de regionale functie van de Laarberg maar ook om herstructurering van onze bestaande bedrijventerreinen.

Het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) wordt geactualiseerd. Het onderzoek moet locaties opleveren voor uitbreiding en/of herstructurering van bedrijventerreinen in Groenlo en Lichtenvoorde. Bestuurlijke kaders •

Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030

•

Uitvoeringsagenda vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2023

•

Strategisch marketing plan

•

Beleidsnota recreatie en toerisme

•

Vaarbeleid Gracht Groenlo 2016

Bereikbaarheid en Smart Mobility Ambitie Om onze kernen bedrijvig en leefbaar te houden moeten we zorgen dat we goed bereikbaar zijn. Dit moeten we zekeren in een goede basismobiliteit, waarbij openbaar vervoer hand in hand gaat met een fijnmazig netwerk waarbinnen al onze kernen goed bereikbaar zijn. Wij blijven ons inzetten voor betere doorstroming en veiligheid op de N18 door middel van ongelijkvloerse kruisingen. Dat mag in delen gebeuren, waarbij het tracé-deel Varsseveld Lichtenvoorde het eenvoudigst te realiseren deel is. Met de realisatie van dit tracé-deel vervalt ook het grootste aantal knelpunten. Openbaar vervoer buslijnen staan onder druk doordat minder reizigers er gebruik van maken. Ook al kunnen we hier maar beperkt in sturen, we kunnen wel aangeven waar en hoe we onze kernen graag willen Pagina 48 van 66

ontsluiten. Ook met het oog op onze jongeren moeten we zorgen dat bus- en treinverbindingen blijven bestaan en goed op elkaar aansluiten. We vinden fijnmazig, vraagafhankelijk vervoer een groot goed: dit moet op orde zijn en ook blijven. Daarom blijven we inzetten op ZOOV, buurtbussen en op innovatieve mobiliteitsconcepten binnen Gaon. We willen de mobiliteit tussen toeristisch recreatieve attracties in de Achterhoek optimaliseren door het aanbieden van laagdrempelig en bijzonder vervoer. Onze kernen moeten snel en gemakkelijk verbonden zijn met elkaar en met onze bedrijventerreinen. Ontwikkelingen Om het besluit van de gemeenteraad om overal waar de fietser op de rijbaan rijdt en geen beschikking tot een vrijliggend fietspad heeft 30km/uur als maximumsnelheid in te voeren, moet ook op enkele gebiedsontsluitingswegen de maximumsnelheid van 50km/uur teruggebracht worden naar 30km/uur. Hiervoor zijn de landelijke richtlijnen GOW30 (gebiedsontsluitingswegen) benodigd, die in 2023 verwacht worden. Voor sommige gebiedsontsluitingswegen verwachten we enkele kleine aanpassingen te moeten doorvoeren, hiervoor wordt budget gereserveerd in 2024. Er moet blijken voor welke gebiedsontsluitingswegen grotere reconstructies benodigd zijn, hiervoor wordt nog geen budget opgenomen.

We geven uitvoering aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, om de grootste knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid aan te pakken. Zo wordt de Kerkstraat in Harreveld gereconstrueerd en is ook de wens om ook voor de Lichtenvoordseweg in Groenlo de verkeersveiligheid te verbeteren. Bestuurlijke kaders Bij de reconstructie van diverse wegen en wijken in de gemeente is aandacht voor de leefbaarheid en bereikbaarheid. Een goede combinatie tussen groen maar ook voldoende ruimte voor parkeren, wandelen en fietsen is hierbij belangrijk. In Groenlo hebben de verbouwing van de Molenberg en daarbij behorende aanpak van de Ziekenhuisstraat en de aanpak van de Maliebaan impact op het parkeren in het centrum. Het uitgangspunt hierbij is dat de parkeerdruk niet verder toeneemt en dat duidelijker onderscheid wordt gemaakt in langparkeren en kortere centrumbezoeken. De aanpassing van het kruispunt N18 - Zieuwentseweg heeft gevolgen voor de verkeersstromen in Lichtenvoorde. Diverse wegen krijgen te maken met een afname of juist toename van verkeer. Ook komen bezoekers deels via een voor hen nieuwe route het centrum binnen. Voor diverse wegen is daarom een nieuwe inrichting wenselijk, zoals de Kerkhoflaan, Zieuwentseweg, Richterslaan en delen van de Varsseveldseweg.

Pagina 49 van 66

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2024 Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2024 x € 1.000

Omschrijving

Toekomst lokale bedrijventerreinen

Investeringen

Dekking uit

Budgettaire

reserves

lasten

0

40

0

0

30

0

0

0

-30

0

50

0

0

75

0

0

50

0

Leader projecten

0

97

0

Totaal

0

342

-30

Inbreiding, herstructurering en uitbreiding lokale bedrijventerreinen

Arbeidsmarkt Onderwijs, Ondernemers en Overheid

Vitaal Platteland

Gevel aanpassing, winkelverplaatsing, burgerinitiatieven

Programma Lichtenvoorde exploitatiekosten

Pagina 50 van 66

Programma 4 Dienstverlening Leeswijzer In dit hoofdstuk gaan we in op de koers die we willen volgen binnen het vierde programma: Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening. Binnen dit programma benoemen we twee belangrijke speerpunten: •

Intensivering van de aanpak van ondermijning.

•

De implementatie van de Omgevingswet, mede gelet op de ruimte voor initiatieven van burgers en ondernemers.

Integrale veiligheid en ondermijning Ambitie De gemeente Oost Gelre gaat voor een veilige woon- en leefomgeving waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Ongewenste situaties proberen we te voorkomen of pakken we aan door dit vroegtijdig te signaleren. Daarnaast krijgt ondermijning geen voet aan de grond in Oost Gelre door onder andere het creëren van een veilig buitengebied, het weerbaar maken van inwoners, bedrijven en verenigingen en aanpakken van misstanden. Tot slot zorgen we ervoor dat we voorbereid zijn op crisissen zodat we niet verrast worden en onze inwoners, bedrijven en verenigingen op ons kunnen rekenen. Ontwikkelingen De gemeente Oost Gelre gaat voor een veilige woon- en leefomgeving waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Op het gebied van integrale veiligheid en ondermijning spelen een aantal ontwikkelingen waarop ingezet wordt om deze ambitie te kunnen waarmaken. Deze ontwikkelingen zijn: •

Alcohol- drugs;

Zowel vanuit preventie als repressie zetten we in op (overmatig) drank- en drugsgebruik, voornamelijk door jongeren. Dit doen we door uitvoering te geven aan het horecaconvenant en preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs. Dit thema gaan we bespreken met de lokale horeca, organisatoren van evenementen en sportverenigingen. Enerzijds om bewustwording te creëren over het middelengebruik en anderzijds handvaten te geven over welke maatregelen zij kunnen treffen om het middelengebruik zo goed mogelijk te voorkomen / signaleren. Aanvullend pakken we drugsgebruik, -handel en -productie aan binnen de mogelijkheden die er zijn. Middelen die we inzetten: het (tijdelijk) sluiten van woningen / lokaliteiten, last onder dwangsom voor drugsgebruik- of -handel (gebruikers en dealers) in de openbare ruimte. Daarnaast pakken de boa’s in samenwerking met de politie overlastsituaties door middelengebruik aan. Pagina 51 van 66

Hiermee wordt ook uitvoering gegeven aan de motie 'Drugs d'r uut' die unaniem is aangenomen door de gemeenteraad. •

Ondermijnende criminaliteit

Er wordt ingezet op het voorkomen- en aanpakken van ondermijning. We creëren een weerbare gemeente (bestuur, interne organisatie, inwoners, bedrijven en verenigingen) door het vergroten van de bewustwording, het herkennen van signalen en het melden van vermoedens. Ook zetten we in op het versterken van de gemeentelijke informatiepositie en datagestuurd werken. Hiervoor worden o.a. gebieds- en/of themagerichte analyses uitgevoerd zodat er gerichte (preventieve) controles uitgevoerd kunnen worden. Tot slot worden vermoedens van ondermijning uitgezocht en pakken we (signalen van) ondermijnende criminaliteit aan door het inzetten van bestuursrechtelijke maatregelen of ervoor te zorgen dat strafrechtelijke onderzoeken prioriteit krijgen. •

Digitale veiligheid

Een ontwikkeling dat aandacht gaat krijgen is digitale veiligheid, een vorm van criminaliteit dat aan het toenemen is. Hierbij wordt de focus gelegd op bewustwording en digitale weerbaarheid van de interne organisatie, maar ook inwoners, bedrijven en instellingen. •

Crisisbeheersing

De afgelopen jaren is met zowel de coronacrisis als de vluchtelingencrisis gebleken dat een goed functionerende crisisstructuur een voorwaarde is om dergelijke crisissen aan te kunnen. Met het oog op toekomstige crisissen zorgen we, in samenwerking met de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland, ervoor dat we voorbereid zijn op crisissen met een goed opgeleide en getrainde crisisorganisatie. •

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG)

De VNOG werkt aan de volgende Opgaven: 0. Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en crises (maatschappelijke opdracht) 1. Zelfredzaam & risicobewust 2. Vakbekwaam & deskundig 3. Sterke informatiepositie 4. Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde) De volgende ontwikkelen spelen er binnen de hierboven geformuleerde opdrachten: - Landelijke en wereldwijde omstandigheden hebben gezorgd voor o.a. gestegen grondstofprijzen dat mogelijk van invloed is op het aanschaffen van materieel en materiaal en het onderzoek naar de toekomst van de huidige inrichting van het vrijwillige brandweerbestel. - Ontwikkelingen op duurzaamheid en de energietransitie in de samenleving is in volle gang. Zonneparken worden aangelegd, er vinden pilots plaats met nieuwe energiedragers (waterstof, buurtaccu’s), etc. Dit beïnvloedt het werk van de VNOG. Dan gaat het zowel om de adviserende rol van de VNOG ten aanzien van voornemens, als de bestrijdende rol van de VNOG als zich bij de nieuwe middelen calamiteiten voordoen en de wijze waarop de VNOG zich hierop voorbereid. Pagina 52 van 66

- Er zijn huisvestingsafspraken gemaakt over het beheer en onderhoud van de repressieve huisvesting. De aankomende jaren moet blijken wat de financiele consequentie voor de gemeente is, aangezien deze kosten de aankomende jaren 1 op 1 verrekend wordt met de gemeente. - Om de professionaliseringsslag met expertteams binnen Bevolkingszorg te ondersteunen wordt onderzocht of het mogelijk is om gebruik te gaan maken van een functionarisvolgsysteem zoals bijv. het Veiligheidspaspoort dat gebruikt wordt bij de brandweer. - De vorming van de nieuwe meldkamer, waarbij de VNOG het werkgeverschap voor alle brandweercentralisten op zich zal nemen, betekent ook de zorg als werkgever voor 20 tot 25 nieuwe collega’s die bij de VNOG in dienst komen. Bestuurlijke kaders -

Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost

-

Damoclesbeleid

-

Bibob-beleid

-

Algemeen Plaatselijke Verordening

-

Regionaal Crisesplan

Regionale en grensoverschrijdende samenwerking Ambitie De gemeente wil actief blijven bijdragen aan de Achterhoek en deze samen met de andere gemeenten in de regio versterken op sociaal-maatschappelijk en economisch vlak. De samenwerking binnen Regio Achterhoek/Achterhoek Ambassadeurs blijft daarom hoog in het vaandel staan. Daarnaast hebben we oog voor het belang en de potentie van grensoverschrijdende samenwerking met onze Duitse buurgemeenten. Grensoverschrijdende samenwerking biedt over en weer volop kansen: voor onze ondernemers en onze inwoners, vanuit economisch, maatschappelijk en vanuit toeristisch-recreatief perspectief. Ontwikkelingen Euregionale samenwerking biedt kansen voor Oost Gelre en ook voor de Achterhoek als regio. Samen met de Achterhoekse gemeenten zetten we daarom in op grensoverschrijdende projecten en om daar INTERREG-gelden voor te genereren. De Grenzhoppers business school is opgestart. Om grensoverschrijdend ondernemen verder uit te dragen en ondernemers daarvoor te motiveren, kunnen de ondernemers cursussen volgen bij de Grenzhoppers business school. Bestuurlijke kaders Inzet op de EUREGIO en ondersteunen van de inzet door de Achterhoek Ambassadeurs bij grensoverschrijdende samenwerking en de projecten en netwerken die daaruit voortvloeien.

Pagina 53 van 66

Dienstverlenend en meedenkend Ambitie We willen dat de dienstverlening van de gemeentelijke organisatie in de brede zin aansluit op wat de buitenen binnenwereld van ons vraagt. Daarbij zetten we in om, mede in de geest van de Omgevingswet, de samenwerking met onze inwoners verder te verdiepen. We willen er zo voor zorgen dat we maximaal aansluiten op de behoeften van de inwoner, ondernemer en organisaties, maar dat we tegelijkertijd realistisch zijn in wat haalbaar is. Ontwikkelingen Onze dienstverlening is een doorlopende activiteit waarbij een continue doorontwikkeling wenselijk is om slagvaardig te kunnen inspelen op de veranderingen in de maatschappij. We streven naar passende dienstverlening die mensgericht, regelarm, duidelijk, snel en zeker is. Hiertoe voeren we jaarlijks onderzoeken uit en investeren we de komende jaren in het verder optimaliseren van het klantcontact door via het splitsen van receptie en telefonie toe te werken naar een volwaardig klantcontactcentrum (KCC). Bestuurlijke kaders

Financieel gezond Ambitie Oost Gelre staat er financieel gezond en stabiel voor, en we hebben de ambitie om dit zo te behouden. Dat is echter geen vanzelfsprekendheid. Op dit moment zijn er al diverse crises die een risico kunnen vormen voor onze financiële positie. Dat dwingt de gemeente om kritisch te blijven ten aanzien van de taakstelling, van bestaande en nieuwe plannen, van investeringen en om te onderzoeken waar er externe financieringsmogelijkheden zijn. Bezuinigingen zijn onwenselijk, maar kunnen niet uitgesloten worden. We willen daarom transparant zijn in de plannen, duidelijk communiceren over de inkomsten en uitgaven, en zo een eerlijke overheid zijn richting onze inwoners en ondernemers. Ontwikkelingen We zijn transparant over de uitgaven en inkomsten van onze gemeente. Zowel voor bestuurders als voor onze inwoners, bedrijven, instellingen en verenigingen moet duidelijk zijn waar wij de gemeentelijke middelen aan besteden. Door gebruik te maken van bijvoorbeeld Pepperflow is online de voortgang van zowel de beleidsmatige als financiële ontwikkelingen te volgen. We zijn terughouden met de aankoop van grond en vastgoed. Aankoop vindt alleen uit strategische motieven plaats. Het beleid is voornamelijk gericht op het afstoten van grond en vastgoed. Herijking algemene uitkering De herijking van de algemene uitkering uit het gemeentefonds door het rijk is afgerond.

Op basis van de nieuwe maatstaven leidt dit voor Oost Gelre tot een stijging van de algemene uitkering met circa € 300.000. Kosten Jeugdzorg en Wmo Pagina 54 van 66

De gestegen kosten van de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdzorg zullen ook voor de komende periode aandacht blijven vragen. Met de Programmabegroting 2020-2023 hebben we al stappen gezet om de financiële tekorten terug te dringen en dit zal ook in de komende periode zijn beslag krijgen. Een van de aandachtspunten waar we ons op willen richten, is een betere monitoring van zorgtaken (onder andere ten aanzien van de preventieve zorg) om opbrengsten eerder in beeld te kunnen brengen zodat we de kosten daarvoor beter kunnen beheersen. Dit heeft uiteraard consequenties voor de wijze waarop de gemeente de taken kan uitvoeren. Echter niet alles is beheersbaar, we zien de vraag naar complexe Jeugdzorg en Wmo toenemen, dit laatste met name door de invoering van het abonnementstarief. Ofschoon het landelijk onderzoek met betrekking tot de uitgaven versus de tegemoetkoming van de kosten van het sociaal domein een tekort laat zien van € 1,7 miljard voor de gemeenten. Met de hogere bijdrage is rekening gehouden. Aandachtspunt is de nog resterende bezuiniging welke voor rekening van het rijk komt. Men dient in het bijzonder rekening te houden met de invoering van een eigen bijdrage.

Hierbij komt het risico wel bij de gemeente te liggen met name rekening houdende met de kwetsbare groep in onze samenleving waarvoor de eigen bijdrage een zwaar beslag legt op hun middelen en wellicht voor steun bij de gemeente aankloppen.

Bestuurlijke kaders

Voorstellen voor nieuw beleid voor het jaar 2024 x € 1.000 Investeringen Omschrijving

Digitaliseren vastbladige akten Burgerzaken

Aanmeldzuil entree gemeentehuis

Doorontwikkeling en implementatie KISS

Externe adviezen

Pagina 55 van 66

Dekking uit

Budgettaire

reserves

lasten

0

30

0

20

0

-5

0

15

0

0

75

0

Investeringen Omschrijving

Dekking uit

Budgettaire

reserves

lasten

Licentiekosten nieuw functiehuis

0

0

-6

Werving en selectie

0

0

-50

Communicatie

0

80

0

Vervanging 2 auto's

80

0

-18

0

0

-43

Integrale veiligheid

0

0

-50

Cursus "politiek actief"

0

7

0

100

207

-172

Uitbreiding van de griffie met een raadsadviseur

Totaal Inleiding

Conform de ambitie van de raad (raadsplamflet) en het college (college-uitvoeringsprogramma) hechten we eraan dat we inspelen op een voortdurend veranderende samenleving. Daarnaast streven we ernaar dat onze dienstverlening aansluit op wat de buiten- en binnenwereld vraagt. We sluiten maximaal aan op behoeften van inwoners, ondernemers en organisaties. Tegelijkertijd zijn we realistisch in wat haalbaar is. We staan voor veel grote opgaven en uitdagingen. Daarom zorgen we voor overzicht en maken we keuzes. We werken doelgericht een aan concreet resultaat. We communiceren transparant door heldere verwachtingen te scheppen.

Pagina 56 van 66

Gezonde gemeentefinanciën als uitgangspunt Voortzetting bestaand beleid De afgelopen periode zijn er diverse ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op het bestaand beleid, onder andere een stijging van de rente (en de daarmee samenhangende stijging van de kapitaallasten voor de reeds gedane investeringen), ontwikkeling van de prijzen van de inkoop lumpsum en de nieuwe cao voor ambtenaren. Wat en voor hoeveel het Rijk de gemeenten hierin zal compenseren, wordt duidelijk bij de meicirculaire. Deze wordt eind mei/begin juni gepubliceerd, wat daardoor een onzekerheid vormt voor deze kadernota. Daarom is ervoor gekozen om twee scenario's op te stellen. De eerste met geen compensatie vanuit het Rijk en de tweede met 70% compensatie vanuit het Rijk. Voortzetting van het huidige beleid inclusief voorgenomen dan wel reeds besloten wijzigingen leiden hiermee tot de volgende financiële ontwikkeling. Structureel resultaat 2024 - 2027 Situatie geen compensatie vanuit het Rijk: x € 1.000 Begrotingsuitkomst lopend jaar