ab vergadering regio achterhoek dd 20-04-2022

Agenda voor het landelijk gebied opstellen met als basis een gemeenschappelijk perspectief Netwerksturing vormgeven met een regionaal schakelpunt Uitvoering vormgeven

Sturing landelijk gebied Achterhoek Achterhoek Agenda voor het landelijk gebied

Netwerksturing vormgeven met een regionaal schakelpunt Uitvoering vormgeven 2022

5.1

2023

2024

Agenda voor het landelijk gebied

Het opstellen van een agenda landelijk gebied bestaat in ieder geval uit de volgende elementen: -

-

-

Toekomstperspectief voor landelijk gebied (en stad-land relatie) Achterhoek o Opgaven kwantitatief en kwalitatief in beeld (water/droogte, lucht, landbouw, natuurherstel en stikstof, landschap, cultureel erfgoed, recreatie, energietransitie, leefbaarheid en kleine kernen wonen…? o Het perspectief (met netwerk) moet een koersdocument zijn voor de maatregelen van urgente opgaven en positie bij ruimteclaims, en richting geven aan ontwikkelingen in het landelijk gebied waaronder omgevingsvisies voor gemeenten en regionale (intergemeentelijke) deelgebieden. Gebiedsprocessen in beeld: welke lopen en hoe gaat dat? En wat is er nog nodig? o Verbinden van deze processen op regionaal niveau o Basis: samen met partijen en mensen uit het gebied; ‘eigen organisatievorm’ Uitvoeringsplan/programmaplan (o.i.d) o Wat is nodig om de gestelde doelen te kunnen halen? o Middelen 7

In het kader van de Omgevingsagenda-Oost wordt in maart en april 2022 een ruimtelijk ontwerpatelier georganiseerd. Dit ontwerpatelier gaat over de gehele Achterhoek en kan een basis vormen voor de verdere ontwikkeling van het toekomstperspectief. 5.2 Netwerksturing vormgeven met een regionaal schakelpunt Zoals eerder naar voren gekomen is een verbindend regionaal gremium nodig waar opgaven samenkomen en geschakeld kan worden tussen de verschillende schaalniveaus. De opdracht voor een dergelijke regionaal schakelpunt is op hoofdlijnen beschreven. Uiteraard is het een aanzet en wordt dat de komende twee jaar verder ontwikkeld. Opdracht komende 2 jaar Hieronder is op hoofdlijnen de opdracht beschreven voor de komende twee jaar. We gebruiken de term ‘regionaal schakelpunt’ om een naam te geven aan een nieuwe, integrerende tafel op regionaal niveau. In de volgende paragraaf wordt ingegaan hoe dit kan worden vormgegeven. Overzicht creëren, verder ontwikkelen van verbinding en samenhang • Volledig beeld creëren van wat er allemaal ligt, inventariseren, verbindingen leggen tussen schaalniveaus met als doel meerwaarde te creëren. o Inventariseren van de verschillende (deel)gebiedsprocessen in de Achterhoek en verbindingen leggen met en tussen deze gebiedsprocessen. o Ziet sectorale doelen als randvoorwaarden.

• Optimaal gebruik maken van het bestaande en de krachten zoveel mogelijk bundelen. • Weet processen bij elkaar te brengen. • Zoekt naar verbindingen in de verschillende netwerken en op verschillende schaalniveaus (dus programma’s partijen processen organisaties en in de ‘tussenruimte’ tussen de (overheids)organisaties in) Richting geven en het voorbereiden van besluiten (indien nodig) • Het regionaal schakelpunt geeft richting op Achterhoeks niveau en zet de grote lijnen uit voor de middellange en lange termijn (Achterhoeks perspectief). • Het toekomstperspectief heeft de focus van het landelijk gebied en de stad-land relatie. Het toekomstperspectief vormt geen regionale omgevingsvisie maar moet een gemeenschappelijk, verbindend verhaal worden. • Met Achterhoeks niveau bedoelen we de regio Achterhoek (8RHK ambassadeurs) als geografisch vertrekpunt en waar de vraagstukken erom vragen kan de afbakening breder worden gemaakt. • Weten claims op de ruimte te combineren maar ook te scheiden waar nodig. • De werkwijze is gebiedsgericht, geïntegreerd en interbestuurlijk. • Stelt een Agenda landelijk gebied Achterhoek op. • Maakt afwegingen wat gemeentelijk kan en wat om regionale of bovenregionale afstemming dan wel samenwerking vraagt.

Aanjagen en organiseren uitvoeringkracht • Werkt aan het versterken van de uitvoeringskracht (en maakt daarbij gebruik van de middelen die op bovenregionaal schaalniveau beschikbaar komen). • Bundelt de krachten van bestaande partijen.

8

Elementen voor interbestuurlijk werken in deze opgave (samenwerkingsregels) • Heeft een uitnodigende en houding en gedraagt zich als knooppunt in een dynamisch netwerk. Daarmee kan de samenstelling van de regiekamer per agendapunt verschillen. Dit vraagt flexibiliteit van bestuurders. • Doet gezaghebbende voorstellen. • Spreekt een wederzijds recht op bemoeienis af. • De klankbordfunctie wordt in het netwerk georganiseerd. • Durven elkaar te vertegenwoordigen en ons te laten vertegenwoordigen: interbestuurlijke toelevering, afstemming en (financiële) ondersteuning van dit gebiedsproces. Hoe krijgt het regionaal schakelpunt t ’ De opdracht kan op verschillende manieren worden ingevuld met ieder voor- en nadelen. De scenario’s zijn: 1 Thematafel landelijk gebied onder de 8RHK ambassadeurs 2 Regiekamer landelijk gebied met een sterke verbinding van de 8RHK ambassadeurs Positionering Een thematafel landelijk gebied krijgt dezelfde positie als de andere zes thematafels en valt daarmee onder de Achterhoek Board en is triple helix samengesteld. De besluitvorming ligt in de Achterhoek Board en de Achterhoek Raad. De Achterhoek Board gaat samen met de thematafel een toekomstperspectief voor het landelijk gebied vormgeven om richting te kunnen geven. Een regiekamer landelijk gebied valt niet direct onder de Achterhoek Board maar heeft wel een sterke verbinding.

Zo kunnen de 8RHK ambassadeurs de Regiekamer faciliteren en de verbinding organiseren met de Achterhoek Raad en de relevante thematafels, zoals voor wonen en innovatie in de landbouw. De regiekamer is interbestuurlijk samengesteld en de 3O gedachte moet erin doorklinken. De Achterhoek Board neemt deel in de Regiekamer landelijk gebied (relatie met afspraken Addendum Achterhoek Omgevingsagenda-Oost, verbinding met ruimtelijk-economische agenda en in ieder geval vanuit triple helix).

Andere betrokken partijen

9

Scenario’s: kansen en risico’s Scenario Thematafel landelijk gebied

Kansen een thematafel is herkenbaar en past in de bestaande structuur triple helix samenstelling en daardoor begrip en draagvlak

R -

Regiekamer landelijk gebied

-

-

tijdelijke constructie waarbij ruimte is om verder vorm te geven in gezamenlijkheid faciliteert de beweging die de komende twee jaar sterke invloeden van bovenaf gaat krijgen (met veel beschikbare middelen voor daarna) en kan tegelijkertijd de schakel vormen naar het gebied (zoals gemeenten en gebiedspartijen)

-

’ domeindiscussies met andere thematafels karakter en opdracht van thematafel landelijk gebied is anders dan de andere tafels verbinding met waterschap en provincie is nieuw waardoor het minder herkenbaar is valkuil om te veel gericht te zijn op strategische, bovenregionale doelen door de grote omvang

5.3 Uitvoering vormgeven Gezien de grote opgave en de urgentie ervan is investeren in uitvoeringskracht van groot belang. Het gaat om uitvoeringskracht in de breedte, naast daadwerkelijk de ‘schop in de grond’ is kracht nodig voor het vormgeven van de samenhang, verbinding en strategie voor de toekomst. Het vormgeven van de uitvoeringskracht zal onderdeel zijn van de opdracht. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn: •

•

• •

•

Vanuit gemeenten is capaciteit nodig voor het landelijk gebied waarbij een integrale blik en inbreng van belang is. Nu wordt nog vaak vanuit een specialisme naar het landelijk gebied gekeken. Het is denkbaar dat enkele gemeenten daarin het voortouw nemen en anderen vertegenwoordigen en afstemmen. Er is capaciteit nodig om het regionale schakelpunt landelijk gebied te faciliteren en het ondersteunend Regieteam landelijk gebied Achterhoek te bemensen. Hierbij is minimaal een interbestuurlijke bezetting nodig (provincie, waterschap, gemeenten, regio en verbinder van het rijk). De huidige IBP-werkgroep Vitaal platteland is interbestuurlijk samengesteld en kan als basis dienen voor het te bouwen Regieteam landelijk gebied). Slim benutten van capaciteit in bestaande structuren en programma’s. Er wordt gezocht naar verbinding en samenhang, zodat de beschikbare capaciteit maximaal wordt benut. eren van andere regio’s en het landelijke netwerk. Er is een netwerk van mensen die zich bezighouden met het landelijk gebied. In het IBP werden dat Werkplaatsen genoemd. Wij pleiten ervoor bij het Rijk om deze werkplaatsen voort te zetten. En vanuit de hoge zandgrondenproblematiek bestaat een intensiever contact van de andere zandgronden, te weten Twente, De Peel en Food Valley. Het verder invullen van de uitvoeringskracht is onderdeel van de opdracht.

Bestuurlijke randvoorwaarden: • In de nieuwe bestuursperiode voor gemeenten is het benoemen van een portefeuillehouder landelijk gebied belangrijk om geïntegreerd en gebiedsgericht te kunnen werken. • Er zijn enthousiaste bestuurlijke koplopers nodig om de sturing op het landelijk gebied met eigenaarschap in de regio tot een succes te maken. 10

6

Voorstel en vervolgproces

In dit hoofdstuk doen we een voorstel om een stap te gaan zetten om te sturen in het landelijk gebied. De opdracht was om een verkenning te maken op inhoud en structuur rondom de opgaven in het landelijk gebied om af te kunnen wegen of een verbinding met de agenda van de 8RHK ambassadeurs moet worden gemaakt en zo ja, welke vorm kan dit hebben? In de voorgaande hoofdstukken in ingegaan op de inhoud (essentie van de opgave) en structuur (wat staat ons te doen, complex speelveld op verschillende schaalniveaus en huidige versnipperde werkwijze). Vervolgens is op hoofdlijnen uitgewerkt wat we denken dat nodig is op dit moment. 6.1 Voorstel sturing landelijk gebied Het vraagstuk transitie landelijk gebied leent zich bij uitstek voor aanpak op regionaal niveau. Het voorstel is om een proces van twee jaar met 3 parallelle samenhangende sporen in te zetten en daarbij te kiezen voor het organiseren van een Regiekamer landelijk gebied als regionaal schakelpunt. 1 2 3

Agenda landelijk gebied opstellen met als basis toekomstperspectief landelijk gebied en stad-land relatie Sturen door een Regiekamer landelijk gebied te bouwen Uitvoeringskracht vormgeven

Argumenten voor: • De Regiekamer heeft een ander karakter dan de andere zes thematafels. De functie is om samenhang en verbinding aan te brengen en een verbindend perspectief voor de lange termijn te ontwikkelen. • Het is nodig optimaal voor te bereiden op het nieuwe Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). In dit programma zal het Rijk verticaal sturen op drie internationale verplichtingen Klimaat, Water en Natuur/Stikstof, in samenhang met overige meekoppelende gebiedsdoelen, nationale opgaven en overige belangen. Het NPLG zal een zeer omvangrijk programma zijn met een hoog tempo en veel middelen die daarbij beschikbaar komen. Deze integrerende aanpak zal veel effect hebben in de Achterhoek. Om die reden is verstandig onszelf rond die opgaven te organiseren met gebiedsprocessen en uitvoeringskracht (schakelpunt op regionaal niveau). • Er is nog veel onduidelijk hoe beleid en programma’s gaan inwerken op het landelijk gebied en welke consequenties dat heeft voor de lange termijn. Naar verwachting zullen de vier overheidslagen intensief samen moeten werken om tot gezamenlijke resultaten te kunnen komen (bestuursakkoord en gebiedsplannen met bijbehorende middelen). • Als op dit moment een thematafel landelijk gebied wordt ingesteld, is een domeindiscussie te verwachten met andere thematafels. Het nieuwe gremium moet vooral opgaven bij elkaar brengen, afwegen en verbinden.

Dat vraagt om een tafel waar gesprek gevoerd kan worden over samenhangende perspectieven en richting, echter niet om sectorale afbakening en uitvoering. • Een Regiekamer landelijk gebied biedt een kans om op een andere manier te sturen en een knooppunt in een netwerk te vormen dat schakelt tussen verschillende schaalniveaus. • Een Regiekamer in verbinding met de 8RHK ambassadeurs (maar niet onder de Achterhoek Board) biedt flexibiliteit in geografische afbakening. Sommige opgaven spelen in verschillende gedefinieerde regio’s en daarop moet flexibel kunnen worden ingespeeld.

11

Argumenten tegen: • De huidige Achterhoekse samenwerking werkt goed en het kan onrust geven als er iets nieuws ‘naast’ georganiseerd wordt. Daarmee kan het onherkenbaar worden. • Gemeenteraden kunnen het gevoel hebben onvoldoende aangehaakt te zijn en het lokale belang onvoldoende wordt geborgd (dit kan overigens ook ontstaan als een thematafel Landelijk gebied wordt ingericht). Aandachtspunten zijn: • Sterke betrokkenheid organiseren van alle partijen in het gebied. Het proces om tot een gemeenschappelijke toekomstvisie voor het landelijk gebied te komen, zal daarbij moeten helpen. Het proces is een opstap naar uitvoering en de op te stellen Agenda landelijk gebied. • De Regiekamer landelijk gebied is een open kamer, met een vaste kern en een agenda waar andere partijen aan tafel schuiven wanneer dat nodig is. Consequenties: • Bij de officiële start van de Regiekamer landelijk gebied komen het Bestuurlijk trekkersoverleg regionale opgaven en het Bestuurlijk Overleg Landelijk Gebied te vervallen. Dit is onderdeel van de voorbereidingsfase van de Regiekamer. • De IBP-Vitaal platteland werkgroep vervalt als er een ambtelijk Regieteam landelijk gebied is gevormd.

6.2 Vervolgproces De precieze invulling van een Regiekamer landelijk gebied is nog onderwerp van gesprek. Het gaat over onderwerpen als de samenstelling (de 3O gedachte is daarbij uitgangspunt) en de precieze opdracht. Wij stellen het volgende vervolgproces voor: • Na het (voorgenomen) besluit op 10 maart om een Regiekamer landelijk gebied te organiseren, ligt het voor de hand om dit voornemen te agenderen in de Achterhoek Raad. • In de tussenfase, totdat de Regiekamer landelijk gebied officieel van start gaat, wordt het voorstel verder uitgewerkt. Het gaat dan om het aangaan van oriënterende gesprekken met mogelijke partners en verdere uitwerking van de Regiekamer landelijk gebied, waarbij aansluiting op het NPLG wordt gezocht. Ook wordt een plan van aanpak gemaakt voor een gezamenlijk toekomstperspectief en het in beeld krijgen van de verschillende opgaven en lopende gebiedsprocessen. Om deze tussenfase goed te laten verlopen, wordt voorgesteld een interim-stuurgroep aan te wijzen. • September 2022: eerste contouren landelijk gebied opgenomen in Herijking Achterhoek Visie 2030 in nieuwe Achterhoek Raad. • Bestuurlijke afspraken: provincie en rijk over bovenregionale verdeling 2022/2023. • Medio 2023: gebiedsplannen NPLG van de provincie moeten ingeleverd zijn bij het Rijk (o.a. vanuit de Wet stikstofreductie en natuurherstel).

• Uiterlijk maart 2024: evalueren Regiekamer landelijk gebied, met een tussenevaluatie na 1 jaar. De vraag is of een thematafel Landelijk gebied een goede keuze is als meer duidelijk is over de Agenda landelijk gebied, het lange termijn perspectief en hoe de uitvoering vaart kan krijgen.

12

6.3 Financiën oor het maken van een 'gebiedsplan’ voor het en de financiering ervan zal het Rijk met de provincie afspraken maken. De inzet van de Regiekamer zal zijn de opgaven voor de Achterhoek voor het landelijk gebied goed in beeld te brengen en te koppelen aan de doelen en middelen uit het en andere programma’s. Zo lang deze zaken nog niet voldoende helder of beschikbaar zijn, stellen we voor om de eerste kosten uit het Investeringsfonds te dekken. 1. Faciliteren Regiekamer en Regieteam landelijk gebied vanuit de 8RHK ambassadeurs. We verwachten eveneens een sterke inzet van provincie, waterschap, en gemeenten (en rijk) in de Regiekamer en Regieteam. Gezien het hoge tempo en de urgentie schatten we in dat 1,3 fte (regisseur en ondersteuning) nodig is, om te starten voor een jaar (1 april 2022 - 1 april 2023). Inschatting: 130.000,- euro voor 1 jaar. 2. Budget om voortgang te kunnen boeken. Het gaat om het verder in beeld brengen van opgaven, het werken aan een perspectief voor het landelijk gebied (dit kan eventueel een vervolg zijn op het ruimtelijk ontwerpatelier dat vanuit de Omgevingsagenda-Oost wordt georganiseerd in Q1 en Q2 2022). Uiteraard wordt zo veel mogelijk verbinding gezocht met bestaande netwerken en budgetten. Inschatting: 50.000,- euro voor 1 jaar. Totaal: 180.000,- euro van 1 april 2022 tot 1 april 2023.

13

Bijlage 1

Betrokkenen bij totstandkoming van het voorstel

Trekkersoverleg regionale opgaven 1. Joost van Oostrum (droogte, voorzitter) 2. Paul Hofman (thematafel CE&E) 3. Inge Klein Gunnewiek (voorzitter wethouders landelijk gebied) 4. Ted Kok (stikstof) 5. Frans Langeveld (RES) 6. Antoinet Looman (WRIJ) 7. Peter van ’t Hoog (gedeputeerde provincie Gelderland, vanaf werksessie op 20 januari 2022) Bestuurlijk Overleg Landelijk Gebied waarin de 7 wethouders landelijk gebied zitting hebben. IBP-werkgroep Vitaal Platteland 1. Aleid Diepeveen (8RHK ambassadeurs, thematafel Circulaire Economie & Energietransitie) 2. Rene Eisenga (WRIJ) 3. Natasha Groot (Provincie Gelderland, sinds december 2021) 4. Marijn Hofstee (8RHK ambassadeurs, opdrachtnemer Sturen in landelijk gebied) 5. Heleen Huiskamp (gemeente Berkelland) 6. Dick Schierboom (Provincie Gelderland) 7. John Westerdiep (gemeente Winterswijk) 8. Maaike Wijngaard (Min LNV, tot oktober 2021) Wanneer nodig: Richard Krabben (gemeente Oude IJsselstreek) Met dank aan: - Geert Teisman, hoogleraar Bestuurskunde, Erasmus Universiteit Rotterdam - Suzan Klein Gebbink, Suzan Klein Gebbink Advies & Gespreksleiding - Carel Nobbe, kwartiermaker NOVI-De Peel in Brabant/Limburg

14

Bijlage 2

Uitgangspunten samenwerking Achterhoek Ambassadeurs

Oorspronkelijke focus: De focus ligt op smart werken/innovatie en duurzame transitie (energie en circulariteit), waarbij een goed woonklimaat en uitstekende bereikbaarheid randvoorwaardelijk zijn. Oorspronkelijke aanleiding: - Het beter betrekken van raadsleden bij de regionale samenwerking - Meer slagkracht in de bestuurlijke besluitvorming - Meer uitvoeringskracht (was te versnipperd georganiseerd en regio te weinig capaciteit) Bij de huidige Achterhoekse samenwerking gaat het om het aanpakken van gezamenlijke regionale opgaven die een 3O-brede aanpak vragen. Uitgangspunten zijn: - Gaat om gemeentegrensoverschrijdende vraagstukken. - Overheid kan het vraagstuk niet alleen oplossen, net zo min als dat maatschappelijke partijen of dat ondernemers dat kunnen. - Sterkere rol voor gemeenteraden door functioneren Achterhoek Raad. - Samenwerken zit de Achterhoeker in het DNA. - Bestaande regionale structuren die werken zijn niet opgenomen in de Achterhoek Agenda, zoals toerisme/vrijetijdseconomie en sociaal domein. Uiteraard bestaat een verbinding met deze onderwerpen. - Board en aad zitten ‘aan het stuur’ en de thematafels werken aan concrete opdrachten zij zorgen voor de ‘stuurbewegingen’. Thematafels kunnen wel werken aan de vernieuwing van de samenwerkingsmethode. Board en Raad gaan over het Jaarplan (doelen, resultaten en inzet).

De thematafels geven invulling aan dit Jaarplan met het waarom, wat en hoe. een poho’s meer op de onderwerpen in de agenda. In het startdocument is het programma Vitaal Platteland opgenomen voor de thematafel Wonen & Vastgoed (als 1 van de 3). In de praktijk bleek Wonen zoveel aandacht en werk te vragen dat platteland niet uit de verf is gekomen. Dit onderwerp is meer naar de thematafel Circulaire economie & energietransitie geschoven, gekoppeld aan kringlooplandbouw. In de evaluatie van de regionale samenwerking is eveneens geconstateerd dat de onderwerpen op deze tafel te breed en te groot zijn geworden. Op dit moment wordt in deze thematafel gewerkt aan het opnieuw aanbrengen van focus. Dit is weergegeven in het uitvoeringsplan 2022. Veranderende context/omgeving sinds 2018: - De maatschappelijke roep om breder te kijken dan economie is toegenomen. Brede welvaart was met de start van de Regio Deal nog een nieuw begrip, inmiddels is dat ingeburgerd. En hebben we onszelf tot SDG-regio benoemd. - Ons regionale zelfbewustzijn is gegroeid waardoor we nog meer in staat zijn om zelf richting te geven. - Bovendien zijn door de coronapandemie de eisen aan onze woonomgeving aan het veranderen en zijn we ons bewuster geworden van de draagkracht van ons natuurlijk systeem (water, bodem, lucht) en de urgente klimaatproblemen.

15

In onderstaande tabel is een antwoord geformuleerd voor de opgaven in het landelijk gebied. Op basis hiervan ligt een verbinding met de agenda van de Achterhoek Ambassadeurs voor de hand. Uitgangspunten Achterhoekse samenwerking

Passen opgaven landelijk gebied?

Gemeentegrensoverschrijdend vraagstuk

Ja

Partijen kunnen het niet alleen oplossen, zowel overheid, als maatschappelijke partijen als bedrijfsleven niet

Ja

Er is een andere regionale structuur die het vraagstuk aanpakt

Nee

Versterking rol gemeenteraden

Ja, Achterhoek Raad biedt een regionaal overleg waar onderwerpen besproken kunnen worden (ook informerend, lerend, afwegend)

Raakt aan agenda met focus op economie en duurzaamheid, met als randvoorwaarden wonen en bereikbaarheid

Ja, de opgaven in het landelijk gebied zullen steeds meer raken aan de economische agenda. De verbinding ligt in het aanpassen van het ruimtegebruik aan het natuurlijk systeem, maar ook de manier van werken (circulair) en de synergie tussen stad en land neemt alleen maar toe.

Meer slagkracht nodig in bestuurlijke besluitvorming

Ja

Meer kracht nodig in de uitvoering

Ja, maar dat ligt niet direct bij de Achterhoek Ambassadeurs, voor dit onderwerp is het logischer om dat erbuiten te organiseren. Daarvoor zijn alle partijen zelf aan zet.

16

Bijlage 3

Welke trajecten lopen er: een korte analyse

Verschillende schaalniveaus: complex speelveld Toen de opdracht startte liepen er meerdere analyses en discussies over het landelijk gebied zowel op Rijks, als op provinciaal, als op Achterhoeks en op gebiedsniveau, en ook op het niveau van het Waterschap. Het Waterschap wordt een steeds belangrijkere speler in de ruimtelijke ontwikkeling van gebieden, zo ook de Achterhoek waar al 3 jaar (te) droge zomers hun tol beginnen te eisen. Daarnaast lopen sectorale programma’s en aanpakken zoals de vernieuwing van de landbouw. Deze acties grijpen allemaal in op het landelijk gebied maar op verschillende schaalniveaus. Dit maakt het speelveld niet overzichtelijker, maar dat past bij de complexiteit die het vraagstuk in zich draagt. Zodra je denkt overzicht te hebben, is het speelveld alweer veranderd. Van IBP-VP naar NPLG (Min LNV en BZK) Op Rijksniveau speelde de afronding van het IBP-Vitaal Platteland (de Achterhoek was een van de 15 gebieden) in maart 2021 en de start van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Het NPLG (inhoudelijke uitwerking van de Novi) bevindt zich in de kwartiermakers fase tot de nieuwe kabinetsformatie en de Achterhoek is goed aangehaakt op de ontwikkelingen. Het NPLG zal naar verwachting meer inhoudelijk gaan sturen en niet alleen faciliteren zoals in het IBP-VP het geval was.

De internationale verplichtingen vanuit de KRW, VHR en klimaatakkoord zullen leidend worden en bij de bovenregionale verdeling ervan krijgt de Provincie een belangrijke rol. De uitdaging is om de internationale verplichtingen te koppelen aan de dynamiek en identiteit van de regio’s. De Achterhoek leest actief mee bij de totstandkoming van het ontwerp-NPLG. Preverkenning Achterhoek als pioniergebied NPLG (door de WUR) In de pre-verkenning, uitgevoerd door de WUR, is duidelijk geworden dat er op dit moment geen duidelijk overzicht en inzicht kan worden gegeven in de ruimtelijke opgaven in de Achterhoek en waar die elkaar raken (zowel ter versterking van elkaar als conflicterend). De doorwerking van de vele documenten is beperkt, wordt geconcludeerd. Zij adviseren dat een gezamenlijke visie met duidelijke verbinding naar het natuurlijk systeem nodig zijn, met een beter begrip van het natuurlijk systeem, en oorzaken en gevolg daarbinnen van (huidige) functies. Bovendien zijn keuzes nodig wat sectoraal kan worden opgepakt en wat gebiedsgericht en geïntegreerd moet. De WUR geeft als aanbeveling mee om gezamenlijk te zoeken naar hoe dan gebiedsgericht en geïntegreerd met respect voor het natuurlijk systeem gewerkt kan worden.

Samenwerking Zandgronden (Achterhoek, De Peel, Twente en Food Valley) De hoge zandgronden waaronder de chterhoek hebben op dit moment het oormerk van ‘urgent gebied’ in het waar de ijksinzet hoge prioriteit gaat krijgen. anuit het IB is samenwerking met andere zandgronden ontstaan en deze wordt verder ontwikkeld en vormgegeven. Het gaat om de Achterhoek, De Peel, Twente en Food Valley. De samenwerking is geen lobby, maar wil waar nodig gezamenlijk optrekken vanwege de vergelijkbare problematiek én van elkaar leren en kennis delen. Addendum Achterhoek in Omgevingsagenda-Oost De Omgevingsagenda-Oost is een uitwerking van de Novi (nationale omgevingsvisie) en betreft aanvullende afspraken tussen Rijk en regio. Voor de Achterhoek staan de omgevingsopgaven en afspraken verwoord in het Addendum Achterhoek. De eerste afspraak is dat de opgaven op ruimtelijk-economisch vlak en de opgaven in het landelijk gebied met elkaar verbonden worden. Daarvoor zijn we op dit moment een ruimtelijk ontwerpatelier aan het organiseren. Dit geeft ook voeding aan de wens om tot een lange termijnvisie voor het landelijk gebied te komen.

17

De tweede afspraak is dat we gaan experimenteren in deelgebieden waar verschillende opgaven samenkomen (gebiedsprocessen). Op dit moment hebben we vier gebieden waar we willen experimenteren: Baakse Beek, Nationaal Landschap Winterswijk, Oude IJsselzone (DoesburgBocholt, gaat over stad-land verbinding) en de transitie van landbouw in Berkelland (verkennende fase). Deze vier gebiedsprocessen bevinden zich in verschillende fasen en hebben dan ook verschillende input of actie nodig. Het gebiedsgericht en geïntegreerd werken past bij de aanpak van de uitdagingen in het Achterhoekse landelijke gebied. Organisatie landelijk gebied in de regio is versnipperd Naast bovengenoemde strategische, regionale trajecten zijn er meer overleggen die een bijdrage leveren aan een stukje van de opgave op het platteland. De preverkenning van de WUR is begeleid door het Trekkersoverleg Regionale Opgaven waarin de regionale bestuurlijke verantwoordelijken voor specifieke opgaven (droogte, stikstof, waterschap, wethouders landelijk gebied, thematafel CE&E en RES) in het landelijk gebied bij elkaar komen. Daarnaast valt het Bestuurlijk Overleg Landelijk Gebied te noemen waarin zeven betrokken wethouders deelnemen die zich terecht zorgen maken over de aanpak en hun verantwoordelijkheid willen nemen.

Beide groepen ondersteunen van harte om een plan van aanpak op te stellen om tot een gemeenschappelijk regionaal toekomstbeeld voor de Achterhoek te komen en zijn zich bewust van de noodzaak voor een gebiedsgerichte en geïntegreerde aanpak. Bovendien zijn er t ’ t die inwerken op het landelijk gebied. Zichtbaar is de botsing tussen de verschillende belangen en het daar niet uit kunnen komen. Alle opgaven hebben we nog niet voldoende uitgewerkt of zijn goed of minder goed georganiseerd. Denk aan het grote programma Alliantie Droogte Achterhoek en de Gelderse Stikstof Aanpak.

18

4 Procesvoorstel invullen vacatures Thematafels en Achterhoek Board 1 Voorblad voostel invullen vacatures.docx

ALGEMEEN BESTUUR

Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder

: 20 april 2022 : : Procedurevoorstel invulling posities Board en Thematafels : J. Bengevoord

Voorstel Instemmen met bijgaand procedurevoorstel rondom de invulling van de overheidsposities in de Board en de Thematafels, nav de gemeenteraadsverkiezingen. Toelichting Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen veranderen de colleges van samenstelling. Dit betekent dat de posities vanuit de overheids-O in de Board en de Thematafels opnieuw moeten worden ingevuld. Het Algemeen Bestuur doet hiervoor een voorstel aan de Achterhoek Raad voor het benoemen van de Boardleden. Het Algemeen Bestuur besluit over de invulling van de voorzitters en vice-voorzitters van de Thematafels vanuit de overheids O. Voorgesteld wordt te werken met een selectiecommissie onder voorzitterschap van J. Bengevoord, verder bestaande uit M. Besselink en J. van Oostrum.

Procedure: DB d.d.:

Vervolgactie: Communicatie: Mededeling beslissing aan:

Bijlagen: Consequenties: Meegezonden: Financieel: Personeel: procedurevoorstel Vacatureteksten Boardleden en voorzitters Thematafels Overzicht huidige invulling van functies Ter inzage: Plaats van inzage:

Nadere informatie bij: S. Veneman

Tel.nr.: 0314- 321200

1 Procesvoorstel invullen vacatures Board en TT.docx

Procesvoorstel invulling vacatures Thematafels en Board 25 maart 2022, Wilma Stortelder, Saar Veneman

Inleiding Met de installatie van de nieuwe colleges zullen ook de posities in Board en thematafels opnieuw ingevuld moeten worden. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het leveren van kandidaten voor de ‘overheidsposities’ in Board en Thematafels. Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 9 maart 2022 besloten dat een (selectie)commissie bestaande uit: J. Bengevoord (voorzitter), M. Besselink en J. van Oostrum zich buigt over het invullen van de vrijgevallen de posities en hiervoor een voorstel doet aan het algemeen bestuur. In dit memo vindt u hiervoor een procesvoorstel. Inventarisatie en profielschetsen Naast de posities in Board en Thematafels is het verstandig de posities van gemeenten in andere gremia zoals VNG commissies e.d. mee te nemen in de besluitvorming. Bijgevoegd is een brede inventarisatie van de huidige invulling (maart 2022). NB voor de VNG-commissies is 2 juni 2022 de uiterste termijn voor aanmelding van kandidaten. Ook bijgevoegd bij deze memo is de geactualiseerde profielschets voor de leden van de Board en voorzitters van de thematafels. Uitgangspunten Voorstel is om te kiezen voor continuïteit waar mogelijk. De profielschetsen, en daarmee de passende kwaliteiten van de kandidaten, zijn leidend. Daarnaast wordt er naar een goede verdeling over de gemeenten gekeken, maar ook naar een mogelijke herverdeling over de 3 O’s.

Dit laatste omdat de gemeenten nu in verhouding veel voorzitters leveren. Kwaliteit staat voorop. Op dit moment vervullen de volgende wethouders de volgende functies: ➢ Marieke Frank: vicevoorzitter SW&I ➢ Ben Hiddinga: voorzitter W&V ➢ Rens Steintjes: voorzitter M&B ➢ Karel Bonsen: voorzitter O&A ➢ Paul Hofman: voorzitter CE&E ➢ Bert Kuster: vicevoorzitter Gezondste Regio ➢ Ted Kok en Willem Buunk zijn lid van de Achterhoek Board (+ vacature) ➢ Joop Wikkerink: voorzitter poho sociaal ➢ Jorik Huizinga: voorzitter poho werk & inkomen ➢

Bert Kuster: voorzitter poho sport

➢ Marieke Frank: voorzitter Leader Achterhoek ➢ Frans Langeveld: voorzitter stuurgroep RES ➢ Lochem levert nu de voorzitter van het poho VE

Procesvoorstel en voorlopig tijdpad voor het invullen van de posities Het tijdpad is afhankelijk van het moment waarop alle colleges zijn gevormd. In deze eerste planning is nu uitgegaan van 1 juni. • Begin juni: in alle colleges wordt geïnventariseerd wie belangstelling heeft voor welke positie (board, thematafel, poho, leader, RES, regiekamer Landelijk Gebied i.o). Indien mogelijk kan in het AB va 1 juni een eerste beeld worden gedeeld. • Vóór 7 juni: alle belangstellenden geven dit, met een motivatiebrief, door aan J. Bengevoord (ambtelijke ondersteuning vanuit 8RHK) • Na 7 juni bespreekt de selectiecommissie de binnengekomen reacties. En bekijkt of er posities gecontinueerd kunnen worden en of er voldoende kandidaten beschikbaar zijn om tot een evenwichtige verdeling te komen. • Vervolgens houdt de selectiecommissie gesprekken met alle kandidaten. Hiervoor wordt alvast medio juni één dag gepland. • Met de kandidaat Boardleden wordt indien wenselijk een tweede gesprek gehouden. De vicevoorzitters van de Achterhoek Board hebben aangegeven graag bereid te zijn hierbij aan •

te sluiten.

Eind juni maakt de selectiecommissie de balans op en agendeert de uitkomst voor het AB van 6 juli. Het AB besluit over de voordracht van de kandidaat richting Achterhoek Raad.

NB: mocht de inventarisatie begin juni niet haalbaar blijken omdat nog niet alle gemeenten een college hebben zullen we een nieuwe planning maken. Dan lijkt het verstandig een extra overleg met het AB in te plannen vóór 2 september. Dat maakt het toch mogelijk om de Boardleden door de Achterhoek Raad te laten installeren op 26 september (verzenddatum: 5 september).

1 Algemeen profiel lid 8RHK Board.docx

Algemeen profiel lid 8RHK Board April 2022 Ambitie Samen voor een sterke Achterhoek! We bundelen als lid van de Achterhoek Board - en bestuurder van een onderneming, organisatie of overheid (onze 3O’s) - onze krachten om de kwaliteit van leven en werken in de Achterhoek te vergroten. De Achterhoek Visie 2030 sluit nauw aan op je persoonlijke ambitie en drijfveren om van de Achterhoek nog meer een geluksregio te maken dan dat het al is. Je kijkt hiervoor over de eigen organisatiegrenzen om regio- én landsgrens overstijgend te werken. Samenwerker Je ziet makkelijker overeenkomsten dan verschillen. Je bent gericht op wat partijen bij elkaar brengt of houdt in plaats van een scheidslijn te trekken. Je zet je graag samen met anderen in voor het hoger belang en grijpt kansen. Lef/ flair Je steekt graag je nek uit voor de ambitie van de Achterhoek en hebt lef om je waar nodig daarin persoonlijk te profileren. Namens de Board of eigen achterban stel je je op als boegbeeld. Je zet de Achterhoek met flair in het licht. Invloedrijk Commitment halen bij belangrijke relevante partijen is voor jou een simpel kunstje en als Boardlid vanuit de Overheid ben je een goede verbinder met andere overheidslagen. Bij voorkeur ben je ook buiten de gemeente en regio actief en je beschikt over een landelijk netwerk. Politiek en ambtelijk heb je een goede connectie met Provincie Gelderland.

Kennis Je bent goed ingevoerd op het brede terrein van ruimte en economie. Verschillende thema’s kan je goed tegelijk oppakken, waarbij je aantoonbare ervaring en resultaten kan overleggen. Samenstelling Achterhoek Board De Achterhoek Board kent vanaf de start een zo evenredig mogelijke afspiegeling van partijen in de Achterhoek. We denken daarbij ook aan diversiteit, een goede verhouding van diverse personen en spreiding over de regio.

1 Profiel voorzitter Thematafel.docx

Profiel voorzitter Thematafel Maart 2022 Ambitie Samen voor een sterke Achterhoek! De Achterhoek Visie 2030 sluit nauw aan op je persoonlijke ambitie en drijfveren om van de Achterhoek nog meer een geluksregio te maken dan dat het al is. Je kijkt hiervoor over de eigen organisatiegrenzen om regio- én landsgrens overstijgend te werken. Samenwerker en verbinder Je ziet makkelijker overeenkomsten dan verschillen. Je bent gericht op wat partijen bij elkaar brengt of houdt in plaats van een scheidslijn te trekken. Je zet je graag samen met anderen in voor het hoger belang en grijpt kansen, onder meer met de Achterhoek Board. Als voorzitter ben je koersbepalend voor de thematafel, je vindt daarin een nauwe samenwerking met de thematafelregisseur. Je bent tactvol, kan goed luisteren en samenvatten, verschil van inzicht incasseren en managen richting de gezamenlijke visie. Lef/ flair Je steekt graag je nek uit voor de ambitie van de Achterhoek en hebt lef om je waar nodig daarin persoonlijk te profileren. Namens de Thematafel of eigen achterban stel je je op als boegbeeld. Je zet de Achterhoek met flair in het licht. Invloedrijk en netwerker Commitment halen bij belangrijke relevante partijen is voor jou een simpel kunstje. Je hebt een groot netwerk, ook buiten de Achterhoek.

Je hebt bijvoorbeeld een goede connectie met regionaal of landelijk opererende belangenorganisaties en met Provincie Gelderland. Kennis Je bent goed ingevoerd op het brede terrein van …. Verschillende thema’s kan je goed tegelijk oppakken, waarbij je aantoonbare ervaring en resultaten kan overleggen. Samenstelling thematafels De samenwerking in thematafels en Achterhoek Board kent vanaf de start een zo evenredig mogelijke afspiegeling van partijen in de Achterhoek. We denken daarbij ook aan diversiteit; een goede verhouding van diverse personen, spreiding over de regio en onze 3 O’s (afgevaardigden uit ondernemingen, organisaties en overheden).

1 overzicht van functies gremia maart 2022.pdf

Gremium Aalten Regionaal DB Board TT SW&I TT O&A TT M&B TT W&V TT CE&E TT GR poho VE poho Sociaal poho werk en inkomen poho sport Leader Subtotaal regionaal Bovenregionaal Euregio DB Euregioraad VNOG VNG Gld VNG cie Ruimte W&M VNG cie Bestuur &V VNG cie Europa &I VNG cie Zorg J O VNG cie PS&I VNG cie economie K E M Subtotaal boven regionaal Thematisch bovenregionaal Droogte Stikstof Stuurgroep RES Regiekamer Landelijk Gebied Totaal

Berkelland

Bronckhorst

1

Doetinchem

1

Oost Gelre

Oude IJsselstreek

1 1

Winterswijk 1

1 1 1 1 1 1 1 1 1 2

0

2

1

4

1

1 3

4

1 1

1 1 1 1 0

0

1 2

3

3

1

Voorzitter Vicevoorzitter 1 M. Boumans, O. van Dijk, J. Bengvoord M. Boumans, W. Buunk, T. Kok, vacature M. Frank K. Bonsen vertrekt R. Steintjes B. Hiddinga P. Hofman B. Kuster vertrekt Lochem J. Wikkerink J. Huizinga B. Kuster vertrekt M. Frank 1 1 J.Bengevoord alle gemeenten zijn vertegewoordigd M. Besselink, M. Boumans, A. Bronsvoort M. Frank I. Lambregts A. Bronsvoort 1 J. Bengevoord O. van Dijk J. Huizinga P. Hofman 2

1

J. van Oostrum T.Kok F. Langeveld in oprichting

1 1 3

1

4

8

6

5

3

Niet Overheid

J.Kaak M.Gerlach EJ Rots F. van Setten H. Struik meerderde trekkers R.Japsers vertrekt

5 College tweedaagse september en informele ontmoeting met burgemeesters Twente 1 Voorstel College Tweedaagse en ontmoeting met burgemeesters Twente.docx

ALGEMEEN BESTUUR

Vergadering d.d.

: 20 april 2022

Agendapunt

:5

Onderwerp

: College Tweedaagse en ontmoeting met burgemeesters Twente

Portefeuillehouder

: De heer M. Boumans

Voorstel 1. De college Tweedaagse 1 en 2 september te houden in de Regio Zwolle 2. Een informele ontmoeting te organiseren met de burgemeesters van de Regio Twente Toelichting College Tweedaagse Dit jaar hopen we weer een Tweedaagse te kunnen organiseren. De laatste was in 2020 naar Düsseldorf. Een mooie gelegenheid om de nieuwe colleges met elkaar te laten kennismaken. Voorstel is om op donderdag 1 september naar de Regio Zwolle te gaan en daar een aantal interessante projecten te bekijken en inhoudelijk gesprekken te hebben. Bijvoorbeeld over de kracht van Oost. Hiervoor hebben we contact met de Regio Zwolle. We overnachten in Zwolle. Vrijdag staat in het teken van de informele ontmoeting. We zoeken een ontspannen activiteit en gaan na de lunch weer richting de Achterhoek. Informele ontmoeting burgemeesters Twente Voorstel is om een middag te plannen waarin we een ontmoeting hebben met de burgemeesters van Twente. Gedacht kan worden aan het bezoeken van een of twee innovatieve bedrijven (op de grens Twente/Achterhoek) en af te sluiten met een diner. Ter informatie: er wordt ook nog een ontmoeting georganiseerd tussen een delegatie van de Twente Board en Achterhoek Board.

Procedure:

Vervolgactie:

Bijlagen:

Consequenties:

DB d.d.:

communicatie:

Meegezonden:

Financieel:

Achterhoek Board

Mededeling beslissing

Ter inzage:

Personeel:

aan:

Plaats van inzage:

Nadere informatie bij: Wilma Stortelder

Tel.nr.: 06 38 06 65 15

6 Projecten 1 Voorstel projecten.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp

: 20 april 2022 :5 : Projectaanvragen Regio Deal, investeringsfonds en gebiedsopgave Achterhoek : De heer M. Boumans

Portefeuillehouder

Voorstel: 1. Akkoord gaan met het project Werkgeversaanpak Mobiliteitsmakelaars 2022-2023. En de provincie verzoeken de gevraagde bijdrage van € 275.040 beschikbaar te stellen. 2. Akkoord gaan met het project Uitbouwen ecosysteem Achterhoek 2022-2025 en hiervoor de gevraagde bijdrage uit het investeringsfonds zijnde € € 69.800,- beschikbaar te stellen. 3. Kennisnemen van de projecten Gebied zoekt ondernemende bewoners en het project Leergang Toekomstgericht Retailmanagement en Leiderschap 2022-2024. Toelichting Werkgeversaanpak 2022-2023 Voor dit project worden vanuit de provincie sectorale middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zitten niet in de eerder door de provincie beschikbaar gestelde middelen aan de Achterhoek. Daarom moet hiervoor nog de oude procedure gevolgd worden, met besluitvorming in GS. Advies Achterhoek Board De Achterhoek Board heeft in januari een positief advies afgegeven over de werkgeversaanpak. Ten aanzien van het project Gebied zoekt ondernemende bewoners heeft de Board in februari aangegeven een nadere onderbouwing te willen over de relatie met lopende projecten en welk

probleem er opgelost wordt. Dit is vervolgens uitgewerkt en in maart heeft de Board een positief advies afgegeven. De projecten Leergang Toekomstgericht Retailmanagement en Leiderschap 2022-2024 en Uitbouwen

ecosysteem Achterhoek 2022-2025 worden 8 april in de Board besproken. De uitkomst hiervan zal mondeling ingebracht worden.

Procedure: Thematafels: januari, februari en maart 2022 Board: januari, maart en april 2022

Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan:

Nadere informatie bij: Wilma Stortelder

Bijlagen: Meegezonden: Projectaanvragen en rapport van bevindingen Ter inzage: Plaats van inzage:

Consequenties: Financieel: Personeel:

Tel.nr.: (0314) 32 12 42

1 Aanvraagformulier Werkgeversaanpak 2022-2023.docx

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

Fantastisch dat u een project aanmeldt voor de Achterhoek Visie 2030. Om te beoordelen of het project past binnen de visie, vragen wij u dit formulier volledig in te vullen. U kunt het ingevulde formulier sturen naar de betreffende programmaregisseur, die zal daarna zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 – deel I Projecten dienen te voldoen aan de Nadere regels Projecten Achterhoek Visie 2030 1

Naam project

2

Betrokken Thematafel

3

Doel/effect van het project

Werkgeversaanpak: Mobiliteitsmakelaars 2022-2023 Een verduurzaming van het programma Mobiliteit & bereikbaarheid Het stimuleren van de werkgeversaanpak Het op peil houden en verbeteren van de bereikbaarheid van Achterhoekse bedrijven en maatschappelijke voorzieningen binnen en buiten de Achterhoek, verdient blijvende aandacht. Ambitie is bovendien om dit verkeer op een zo duurzaam mogelijke wijze plaats te laten vinden. Met behulp van een mobiliteitsmakelaar wil de regio Achterhoek werkgevers en werknemers gericht informeren en actief stimuleren om duurzame mobiliteitskeuzes te maken. Het doel van de werkgeversaanpak is om de CO2-uitstoot van het woon-werkverkeer, alsook de bereikbaarheid op de belangrijkste corridors zoals de A18N18 te verbeteren. Hierbij wordt ingezet op bewustwording, thuiswerken, ritdelen en het stimuleren van het gebruik van alternatieve wijzen van vervoer als de elektrische deelauto’s, OV en het gebruik van de fiets, naast of in plaats van het gebruik en bezit van een eigen auto. Dit om CO2uitstoot te verminderen en gedragsverandering teweeg brengen naar een duurzamere verplaatsingskeuze en vervoerwijzekeuze.

4

Bijdrage aan Achterhoek Visie 2030 a. Aan welke subdoelstelling(en) van Mobiliteit & Bereikbaarheid de Visie 2030 levert dit project een - Duurzaamheid: Hiermee streven we naar zoveel mogelijk energie neutrale reizen. bijdrage? - Slim Reizen: Zo slim mogelijk gebruik maken van de (let ook op cross-overs) verschillende modaliteiten, het gebruik maken van de ontstane data, het actief inzetten op een app om mobiliteit van werknemers in kaart te brengen en deze met andere activiteiten/acties te verbinden. Circulaire Economie en Energietransitie - Energieneutrale Achterhoek: we streven naar een energieneutrale regio. De werkzaamheden van de mobiliteitsmakelaars dragen hier aan bij door werknemers te stimuleren om thuis te werken of gebruik te laten maken van duurzame modaliteiten. Slim Werken - De stage en afstudeerregio: De mobiliteitsmakelaars verbinden hun activiteiten met Smarthub om nieuwe (jonge)

Pagina 1 van 11

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021) werknemers in de Achterhoek zo goed mogelijk en zo duurzaam mogelijk te laten reizen. De integratie van de werkgeversaanpak met de aanpak van Smarthub in de Starterkit De gezondste Regio - De gezondste regio: De mobiliteitsmakelaars stimuleren duurzaam vervoer, zoals fiets, elektrische fiets of pedelecs en zetten hierdoor ook volop in op een gezonde levensstijl en dus preventie.

5

b. Is er draagvlak bij de drie O’s? Zo ja, licht toe.

Rijksoverheid: verdrag van Groenlo  energieneutraal in 2030. Provincie: Ondersteunt de werkgeversaanpak en financiert mee. Ondernemers: Bij hen past deze aanpak perfect in het maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het kan kostenbesparing opleveren. Daarnaast ook een verbetering van de bereikbaarheid en de filedruk.

c. Heeft het project regionale impact? Zo ja, licht toe.

Het heeft regionale impact aangezien het bedrijven uit de gehele Achterhoek betreft. Grote aantallen werknemers zullen via hun werkgever gestimuleerd worden om anders te reizen, dan wel na te denken over andere vormen van reizen. Op den duur kan de bereikbaarheid via het hoofdwegennet en de hoofdlijnen van het OV worden beter (benut), door een spreiding van modaliteiten, ritdelen, dan wel een vergroot gebruik van het OV of deelmobiliteit. Het zal op den duur impact hebben op de manier van reizen en werken in de gehele regio en de verbindingswegen tussen andere regio’s. Een directe kans voor (inter)regionale impact ligt bij het verkeer via de A12. Via de werkgeversaanpak ontstaan kansen om reisinformatie op een goede wijze af te stemmen met regio Arnhem-Nijmegen.

Aanvrager

Gemeente Bronckhorst Aanvrager: Coen Beijer (Beleidsmedewerker Mobiliteit Gemeente Bronckhorst)

6

Coalition of the willing (betrokken organisaties noemen)

8RHK Ambassadeurs Achterhoek Deelvervoer Coöperatie i.o. ZOOV Agem Arriva Provincie Gelderland SIKA VNO-NCW Saxion Hogeschool Spectrum Gemeenten Achterhoek De diverse ondernemers die participeren in het programma

7

Looptijd (startdatum en einddatum noemen)

1 januari 2022 tot en met 31 december 2023

Pagina 2 van 11

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

8

Korte projectbeschrijving (Bijlage: Voorstel Werkgeversaanpak Mobiliteitsmakelaars Achterhoek 2022-2023)

Fase één van de werkgeversaanpak heeft vanwege de coronapandemie vertraging opgelopen. Hierdoor wordt een verlenging aangevraagd tot eind 2022. Fase twee zal dus simultaan naast fase één lopen. In de tweede fase (deze aanvraag) ligt de focus van onze dienstverlening op het verkrijgen van een duurzaam karakter voor het programma. De campagnes van de verschillende producten en diensten worden nadrukkelijk in samenhang bekeken zodat de participatie van bedrijven en werknemers wordt verstrekt en het platform zoveel mogelijk impact heeft, efficiënt werkt en duurzaam kan blijven bestaan. Lange termijn commitment in een meerjarenprogramma Onze aanpak is gericht op structurele en duurzame verandering. Dat dit niet in een paar maanden geregeld is mag duidelijk zijn. Veranderingstrajecten zijn niet eenmalig en ook geen korte termijn acties, maar een doorlopend proces van grote en kleinere veranderingen. Een wagenpark zit vaak besloten in langlopende contracten. Willen we echt duurzame en blijvende verandering, dan zullen we het traject ook voor de langere termijn in moeten schieten, met jaarlijkse doelstellingen en doelstellingen op langere termijn. Kenmerken van ons meerjarenprogramma: • Bekeken wordt of campagnes per bedrijf, regio, doorlopend of per periode plaats moeten vinden.

Dit betekent soms opschalen, maar soms juist ook maatwerk per bedrijventerrein of bedrijf om de impact op gedragsverandering te maximaliseren. • De aanpak zet in op een traject samen met de werkgever over meerdere jaren. De werkgever wordt gevraagd niet alleen om commitment voor het realiseren van jaarlijkse doelstellingen, maar ook een intentieverklaring voor het behalen van de lange termijndoelstellingen. • Er wordt jaarlijks een beoordelingssystematiek opgesteld, waarbij jaarlijks Mobility labels worden uitgedeeld voor bereikte resultaten. De resultaten zijn tussen bedrijven onderling vergelijkbaar. Integratie en koppeling van het programma met andere programma’s en diensten De impact van de programma wordt geprobeerd te worden vergroot door zoveel mogelijk verbindingen te leggen met andere programma’s en dienstverleners in de markt. Er wordt aansluiting gezocht bij andere programma’s op het gebied van duurzaamheid, vitaliteit en aantrekkelijk werkgeverschap (denk aan Smarthub en ADC). Dit zijn thema’s die bij werkgevers leven, waar mobiliteit invloed op heeft en waar de tooling van de makelaars een belangrijke bijdrage in kan leveren. Meer kennisuitwisseling tussen bedrijven De mobiliteitsmakelaars vergroten de betrokkenheid bij het programma door het organiseren van kennisuitwisseling op thema’s (o.a.

fiscaliteit, elektrificeren, normerende regeling) die bij bedrijven spelen, goede voorbeelden van gedragsverandering en successen van het programma. Digitaal traject voor kleinere bedrijven In fase 2 lanceren ze ook een online strategie voor bedrijven kleiner dan 100 medewerkers. Hier stellen ze een online webpagina beschikbaar met veel relevante informatie en waar werkgevers veel zelf kunnen doen. Online kunnen er metingen worden uitgevoerd, werknemers kunnen er een persoonlijk reisadvies opvragen en het verandertraject vindt digitaal plaats met de hulp van onze klantenservice op afstand. Vergroten van de impact en efficiëntie door een beloningsprogramma en app Data gaat een grotere rol spelen. Voor marketing, voor monitoring, voor onderzoek, voor vergelijking, voor communicatie, voor sturing en het vasthouden van gedragsverandering willen we een beloningsapp introduceren waarmee data wordt verzameld voor een duurzaam programma.

Pagina 3 van 11

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

9

Beoogde resultaten

Wat bereikt moet zijn als inspanningsresultaat voor Fase 2: • Gaon programma regionale bekendheid te geven als centraal loket waar werkgevers en werknemers terecht kunnen voor al hun vragen over mobiliteit • Het Gaon programma is geïntegreerd met de andere programma’s in de Achterhoek (Smarthub, De Gezondste regio, ADC, Zo werkt het, Gaon MaaS app, etc.) voor wat betreft de marketing en communicatie teneinde middelen maximaal uit te nutten en opbrengsten te vergroten. • Er een digitaal traject is waarop werkgevers deel kunnen nemen aan het programma en waar kleinere bedrijven gebruik van maken. • Een beloningsprogramma en app is geïntroduceerd waar minimaal 2.000 werknemers gebruik van maken. • Bij een 5-tal extra bedrijven of bedrijventerreinen maatwerk campagnes zijn opgezet voor gedragsverandering, rekening houdend met de lokale problematiek en doelen. • Er een tweetal webinars zijn geweest waarop minimaal 50 bedrijven kennis hebben kunnen nemen van het programma en kennis hebben kunnen ophalen en delen rondom thema’s over mobiliteit. • Er worden 10 intentieverklaringen/bereikbaarheidscampagnes met bedrijven gesloten. 10 Kunt u de BTW op dit project verrekenen? X Ja (dan onderstaand bij 12. de kosten excl. BTW weergeven) O Nee (dan onderstaand bij 12. de kosten incl.

BTW weergeven) O Gedeeltelijk 11 Begrote kosten (incl./excl.* BTW) (Bijlage: Voorstel Werkgeversaanpak Mobiliteitsmakelaars Achterhoek 2022-2023) 2022 en 2023 a. Loonkosten € 176.720,b. Werkbudget (dat wordt gevraagd aan provincie en regio): 2022: € 100.000 2023: € 90.000 € 190.000 Totaal € 366.720 12 Financiering a. Bijdrage vanuit de aanvrager: - X

x

b. Overige bijdragen/cofinanciering: Let op: bij definitieve aanvraag per partij een cofinancieringsverklaring bijvoegen De werkgevers in dit programma zullen een bijdrage leveren aan dit project. Echter is nog niet duidelijk in welke mate en op welke manier. Getracht wordt om het aandeel van de werkgevers jaarlijks te vergroten. Het programma moet uiteindelijk door de werkgevers als meerwaarde worden geadopteerd.

x

Subtotaal x

Pagina 4 van 11

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

c. Per saldo gevraagde bijdrage: nadere specificatie (indien bekend): - Provincie bulk 2: € 275.040 - Regio Deal: € 91.680

€ 366.720 € 275.040 € 91.680

Totaal € 366.720 13 Communicatie Op welke wijze en welke momenten over het project wordt gecommuniceerd. Wanneer het project van start gaat, hoort op alle communicatie uitingen die vanuit u uitgaan (website, drukwerk, bouwborden, etc.) het logo van de provincie Gelderland en het logo van 8RHK ambassadeurs te staan. U ontvangt van ons communicatieteam een toolkit daarvoor. Verder volgt afstemming over inhoud en momenten van communicatie met hen. De mobiliteitsmakelaars uitten hun werkzaamheden via de website www.gaon.nl Daarnaast zullen zij een prominentere plek krijgen op de nieuwe website van 8RHK. 14 Mogelijke risico’s Er bestaat een kans dat corona wederom tot vertraging van het project kan leiden. Dit is in de eerste fase van dit programma ook gebeurd. Hierdoor zou het kunnen betekenen dat werkgevers de boot afhouden om zich aan te sluiten tot het programma. Daarnaast zal het lastiger worden om duurzame mobiliteit te promoten bij deze werkgevers, doordat m.n. wordt ingezet op deelvervoer, ritdelen of gebruik van het OV. 15 Overige aandachtspunten Fase één van dit project wordt verlengd tot eind 2022. Dit i.v.m. de vertraging die is opgelopen door de corona pandemie. Fase twee zal dus simultaan met fase één worden opgepakt. Mochten de doelstellingen uit fase één eerder dan eind 2022 worden bereikt, dan zal fase één spoediger worden afgesloten.

De wens van een shift naar een bredere aanpak (fase twee: deze projectaanvraag) en de vertraging van de corona epidemie heeft er voor gezorgd dat de mobiliteitsmakelaars in Fase 1 al veel werkzaamheden opgepakt die eigenlijk onderdeel zijn van Fase 2. Bijvoorbeeld de integratie van de werkgeversaanpak met de aanpak van Smarthub in de Starterkit, de gezamenlijke ontwikkeling van een Netmobiel MaaS app en de gezamenlijke aanpak van een propositie voor realisatie van Hubs met ADC en Movares zijn hier voorbeelden van. Het heeft ervoor gezorgd dat het draagvlak en slagvaardigheid van ieder van deze afzonderlijke onderdelen beter is. Het is de bedoeling dat de bijdragen van de werkgevers/ondernemers jaarlijks groter wordt. Uiteindelijk moet dit programma grotendeels door hen getrokken worden. Subsidies vanuit de overheid zouden hierdoor dus langzaamaan minder groot moeten worden, totdat het programma bestendig is. 16 Is een Europese aanbesteding noodzakelijk? (zie bijlage 1) O Ja X Nee

Pagina 5 van 11

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021) 17 Is er sprake van staatssteun? (zie bijlage 2) O Ja (geef onderstaand aan of er sprake is van geoorloofde staatssteun en ga verder met punt 19, ‘gegevens aanvrager’) O AGVV, artikel: O LVV, artikel: O DAEB O Deminimis (vul eerst punt 18 in en ga daarna verder met punt 19) X Nee (ga verder met punt 19) 18 Heeft uw organisatie in de afgelopen 3 belastingjaren minder dan € 200.000,= publieke middelen ontvangen? O Ja, namelijk € … (indien er geen vrijstelling mogelijk is, dan bijlage 3 invullen: De Minimis-verklaring) X Nee (verder met volgende vraag) 19. Gegevens aanvrager S.v.p. gegevens invullen in ‘Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 – deel II’ (graag als apart document meesturen i.v.m. AVG regels).

Ondertekening Aldus naar waarheid ingevuld en ondertekend. Met de ondertekening van dit aanvraagformulier stemt u ermee in dat de informatie in dit aanvraagformulier openbaar is en dat het voor de uitvoering van onze werkzaamheden (beoordeling en besluitvorming) noodzakelijk is dat de bijlagen gedeeld worden met personen die betrokken zijn bij de beoordeling van de aanvraag. Plaats: Doetinchem

Datum: 08-11-2021

Naam: Coen Beijer Functie: Beleidsmedewerker Mobiliteit Gemeente bronckhorst Paraaf:

BIJLAGEN 1. Aanbestedingsschema 2. Staatssteun en vrijstellingsgronden 3. Verklaring De-minimis

Pagina 6 van 11

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

Bijlage 1 Aanbestedingsschema Het onderstaande schema is bedoeld als ondersteuning en er kunnen geen rechten aan worden ontleend. De drempelbedragen kunnen jaarlijks wijzigen en er kunnen zich altijd uitzonderlijke situaties voordoen waarin dit schema niet voorziet. Voor specifieke informatie en actuele bedragen kunt u terecht op www.europadecentraal.nl.

Bent u een aanbestedende dienst? O De Staat O Provincie O Gemeente O Waterschap O Publiekrechtelijke instelling (1) O Samenwerkingsverband tussen bovenstaande organisaties

Bedrag van de aanschaffing excl. btw boven: O € 5.350.000,= (werken) O € 214.000,= (leveringen) (2) O € 214.000,= (diensten)

ja

ja

Verplicht tot Europees aanbesteden volgens Aanbestedingswet

nee

nee

ja

Hanteert u een eigen aanbestedingsbeleid?

U kunt uw eigen aanbestedingsbeleid volgen

nee nee U dient uit te gaan van de beleidsregels aanbesteding 2013 van de provincie Gelderland

Geen van bovenstaande, maar opdracht wordt voor meer dan 50% door de overheid gesubsidieerd?

nee

Geen verplichting tot openbaar aanbesteden

Pagina 7 van 11

ja

Bedrag van de aanschaffing excl. btw boven:

O € 5.350.000,= (werken) O € 214.000,= (leveringen) O € 214.000,= (diensten)

ja

Verplichting tot Europees aanbesteden volgens Aanbestedingswet 2012

Bedrag van de aanschaffing excl. btw tussen: O € 1.500.000 en € 5.350.000 (werken) O boven € 214.000 (leveringen) O boven € 214.000 (diensten)

ja

Verplichting tot openbaar aanbesteden

nee

Bedrag van de aanschaffing excl. btw tussen: O € 150.000 en 1.500.000 (werken) O €50.000 en 214.000 (leveringen) O €50.000 en 214.000 (diensten)

ja

Onderhands meervoudig aanbesteden

ja

Onderhands enkelvoudig aanbesteden

nee

Bedrag van de aanschaffing excl. btw tot: O € 150.000 (werken) O € 50.000 (leveringen) O € 50.000 (diensten)

Achterhoek Raad Achterhoek Board Achterhoek Thematafels

Aanvraagformulier project Achterhoek Visie 2030 (versie januari 2021)

Bijlage 2 Staatssteun en vrijstellingsgronden Stappenplan Staatssteun Bij het bepalen of sprake is van geoorloofde staatssteun moet het volgende stappenplan worden gevolgd: 1) Bepaal of er sprake is van staatssteun, 2) Zo ja, bepaal of de steun ter goedkeuring aan de Europese Commissie moet worden voorgelegd, 3) Zo ja, bepaal op welke gronden de Europese Commissie de steun zal goedkeuren. Voor algemene informatie over staatssteun verwijzen we u naar www.europadecentraal.nl. Bepalen van staatssteun Er is sprake van staatssteun indien aan de volgende criteria wordt voldaan: • De middelen worden door een overheid verstrekt, • De middelen komen ten goede aan bepaalde ondernemingen of organisaties die marktactiviteiten uitvoeren, • Het voordeel dat door de overheidsmiddelen is verkregen hebben deze partijen niet langs normale commerciële weg kunnen verkrijgen, • De mededinging zou kunnen worden vervalst, • Er ontstaat een ongunstige beïnvloeding van de Europese handel. Als voldaan wordt aan de eerste drie criteria moet de steunmaatregel in principe aan de Europese Commissie worden voorgelegd. Pas na goedkeuring kan de steun worden verleend. Er zijn echter uitzonderingen op deze aanmeldingsplicht. Dit zijn de vrijstellingen die in de volgende paragraaf worden beschreven.

De Europese Commissie heeft bepaald dat steun van minder dan € 200.000, onder voorwaarden, niet als staatssteun wordt aangemerkt (voor landbouwprojecten geldt een lagere grens). Dit wordt ‘de minimis’ genoemd. Deze ‘de minimis’ grens geldt per onderneming of marktpartij voor een periode van 3 jaar. Om te bepalen of van deze uitzondering gebruik kan worden gemaakt moet zorgvuldig worden nagegaan of in de afgelopen 3 jaar niet meer dan € 200.000 aan steun is ontvangen. De ondernemer moet hiervoor een ‘deminimis-verklaring’ afleggen. In bijlage 4 wordt hier een nadere toelichting op gegeven. Vrijstellingen van aanmelding De Europese Commissie heeft regels vastgesteld op grond waarvan de steunmaatregelen niet aan de Europese Commissie hoeven worden voorgelegd. Dit zijn de zogenoemde vrijstellingsverordeningen. In de zogenoemde Groepsvrijstellingsverordening is een aantal categorieën van steun ondergebracht die van aanmelding zijn vrijgesteld. Het gaat dan bijvoorbeeld om steun voor het midden- en klein bedrijf, onderzoek en innovaties of op het gebied van milieu. Om voor de vrijstelling in aanmerking te kunnen komen moet aan alle voorwaarden van de vrijstellingsverordeningen zijn voldaan. Aanmelding bij de Europese Commissie Als de steunmaatregel niet onder één van de vrijstellingen valt dan moet de maatregel ter goedkeuring aan de Europese Commissie worden voorgelegd.