ab vergadering regio achterhoek dd 01-06-2022

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Stichting Landschapsbeheer Gelderland Website: landschapsbeheergelderland.nl Jaar: 2018 Bijdrage EU: € 48.731,Bijdrage gemeente: € 48.731,Subsidie LEADER: € 97.461,Totaal geïnvesteerd: € 195.771,-

LEADER ondersteunt het behoud en de verbreding van het netwerk voor de Achterhoek en het inbedden van de werkzaamheden van boomkwekers, particulieren en vrijwilligers.

6

7

Meerdere Gemeenten

Meerdere Gemeenten

Foto: Theo Kock

Boerderijenstichting Achterhoek - Luikenproject Het luikenproject van de Boerderijenstichting Achterhoek omvat het herstel van beeldbepalende luiken van 42 historische boerderijen (bouwjaar voor 1960) in de Achterhoek. Met dit project worden de streekeigen, landschappelijke én historistische waarden van het agrarische Achterhoekse erfgoed weer in ere hersteld en gepromoot binnen de Achterhoek.

historische boerderijen onherstelbaar beschadigd of in verval door achterstallig onderhoud. Dit heeft een groot effect op de beeldbepalende en historische landschappelijke kenmerken van de Achterhoek. Om de streekeigen, historische én landschappelijke waarden te herstellen en te behouden is in 2019 De Boerderijenstichting Achterhoek opgericht. De stichting heeft zich ten doel gesteld eigenaren van objecten te ondersteunen bij het onderhoud en herstel van het erfgoed door kennis te delen, een netwerk aan te bieden en activiteiten te organiseren. Als eerste stap in het herstel en behoud van agrarisch erfgoed voert de stichting het Luikenproject uit. Met dit project wordt op vernieuwende wijze bijgedragen aan sociale cohesie, streekidentiteit, leefbaarheid en worden unieke streekeigen recreatieve mogelijkheden ontwikkeld.

Historische boerderijen hebben streekeigen kenmerken. Ook in onze regio hebben deze historische objecten een stempel gezet op het Achterhoekse landschap. De regio kent tussen 6.000 en 8.000 historische boerderijen, gelegen aan kronkelwegen en langs kleinschalige akkers. Een van oudsher beeldbepalend element van deze objecten waren de luiken, die ook wel vensters werden genoemd. De luiken hielden de warmte binnen in de zomer of kou buiten in de winter, maar ze waren ook een statussymbool en een communicatiemiddel. Vroeger bezat de adel grote landerijen met boerderijen die ze verpachtten. Op de luiken van deze boerderijen was het wapen van de heer geschilderd. De kleuren zijn veelal ontleend aan het familiewapen van de adellijke familie en zodoende kon iedereen zien tot welke familie het object behoorde. In de Achterhoek werd ook met de luiken gecommuniceerd. Als er iemand was overleden op de boerderij, gingen de luiken dicht tot de overledene was begraven. Daarmee wist iedereen die langs de boerderij kwam dat hier iemand was overleden. Luiken zijn geen statussymbool meer, er is geen connectie met adellijke families meer, en de communicatieve en isolerende functies zijn door modernere technieken overgenomen. De noodzaak voor het behoud van deze historische luiken verdwijnt en door verval worden ze steeds vaker verwijderd.

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost-Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Boerderijenstichting Achterhoek Website: bsachterhoek.nl Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 277.728,-

Het behoud en onderhoud van historische boerderijen vergt kennis en kost ook veel geld. Vanwege ondeskundige verbouwingen raken veel 8

Leefsamen: langer thuiswonen dankzij slimme sensoren Ouderen blijven steeds langer thuis wonen. Dit is vaak de wens van ouderen zelf. Echter, thuiswonende ouderen vragen meer zorg in eigen huis en lopen een groter risico om slachtoffer te worden van inbraak en brand. In zeven gemeenten in de Achterhoek krijgen 875 huishoudens de mogelijkheid om langer zelfstandig en veilig thuis te kunnen wonen dankzij het plaatsen van ‘slimme sensoren’. In het buitengebied van Winterswijk zijn positieve ervaringen opgedaan in een pilot met 40 alleenstaande ouderen waarbij een sociaal netwerk van familie, buren en mantelzorgers werd gekoppeld aan ‘slimme sensoren’ in geval van een calamiteit. Een prachtig voorbeeld van nieuw naoberschap! De resultaten van deze proef waren zo positief dat begin 2019 bij 875 huishoudens in de Achterhoek slimme sensoren als rookmelders, inbraakalarm en een paniekknop werden aangebracht. De afspraken voor deze uitrol zijn vastgelegd in een convenant. Samen met zeven gemeenten in de Achterhoek heeft Vereniging DKK een LEADER-subsidie aangevraagd. Cofinanciers zijn Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland, Rabobank Noord-Oost Achterhoek, fonds RCOAK, Gerrit Heezen Fonds van Kruiswerk Achterhoek en Liemers en sponsoring van AVDD.

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk. Consortium Leefsamen / Vereniging 1 DKK Innovatiehub Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland Kruiswerk Achterhoek en Liemers Website: dkkgelderland.nl/projecten/leefsamen Jaar: 2019 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 293.224,-

Onderscheidingen Dit project werd genomineerd voor de ‘European Fire Safety Award 2019’. Ook werd het project door de Adviescommissie Nationale Brandpreventieweken beloond met de Gouden Rookmelder. De prijs werd uitgereikt op het Brandpreventiecongres in Schaarsbergen.

9

Meerdere Gemeenten

Meerdere Gemeenten

Miva Las Vegas - Mindervalidenhotel voor mensen met een lichamelijke/verstandelijke beperking Miva Las Vegas is een project van NRPU, wat staat voor No Restrictions Party Unlimited. Het team van NRPU zet zich in voor onbeperkte toegankelijkheid van evenementen voor mindervaliden. Om evenementen zoals festivals onbeperkt mee kunnen maken, dienen voor mindervaliden op de camping of op het festival zelf alle voorzieningen en verzorging aanwezig te zijn die een aangenaam verblijf mogelijk maken. Hiervoor is project Miva Las Vegas opgezet.

Met dit Leader project wil NRPU de succesvolle introductie van het Miva hotel op de Zwarte Cross uitrollen naar de rest van de Achterhoek en in de toekomst landelijk gaan uitbreiden naar bijvoorbeeld Pinkpop, Lowlands, races in de Formule 1 en andere grote festivals. Ook sportevenementen moeten mogelijk zijn. Het doel van Miva las Vegas: 1. Achterhoek op de kaart zetten met toegankelijke evenementen voor mindervaliden. 2. Mindervaliden hotel opzetten, voorzien van zorgunits voor uitgebreide behandeling, aangepaste toiletvoorzieningen en badkamers. NRPU schaft van de LEADER subsidie (eenmalig) zorgunits en douche/ toiletunits aan, die een vliegende start geven aan de doorontwikkeling van het project Miva Las Vegas.

Muziekevenementen zijn over het algemeen slecht toegankelijk voor mensen in een rolstoel. Er zijn geen mogelijkheden voor mindervaliden om te overnachten, waardoor velen de ultieme festivalbeleving missen. Ook ontbreken vaak extra toiletvoorzieningen die toegankelijk zijn voor rolstoelers en podia waar je met een rolstoel op kunt om alles te kunnen zien wat er op het podium gebeurt. Miva las Vegas ging van start met een succesvolle pilot op de Zwarte Cross van 2019, waar NRPU in samenwerking met de Feestfabriek, de organisatoren van de Zwarte Cross, de mogelijkheden voor mindervaliden creëerden om het hele weekend aan het grote evenement deel te kunnen nemen. Bij aankomst werden de deelnemers aan de pilot door het team van NRPU ontvangen bij de hoofdingang van het festival en naar het Miva-hotel gebracht. Ter plekke stonden verpleegkundigen klaar om iedereen naar zijn of haar slaapkamer of zorgunit te brengen, en deze in te ruimen voor een verblijf van een aantal dagen. Vandaar uit konden de mensen naar het festival, met partner of mantelzorger, of indien nodig met begeleiding van een van de 30 aanwezige zorgverleners en verpleegkundigen. De pilot mocht zich verheugen op veel aandacht van de media.

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: NRPU = No Restrictions Party Unlimited Website: nrpu.nl Jaar: 2020 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 259.000,-

10

Ondernemende Helden Academie LEADER Achterhoek LEADER ondersteunt de Ondernemende Helden Academie in de uitvoering van een driejarige pilot in de Achterhoek met een bedrag van € 120.000, omdat dankzij dit project (potentiële) jonge ondernemers de kans krijgen een toekomst op te bouwen in de Achterhoek.

Ondernemende Helden Academie is een start-up community voor ondernemende Achterhoekse jongeren tussen 16 en 26 jaar. Dankzij LEADER Achterhoek is deelname aan het programma (ter waarde van €1.500,-) gratis. Jongeren die deelnemen aan de Ondernemende Helden Academie worden in een jaar tijd gecoacht tot de nieuwe generatie ondernemers van de Achterhoek. Ondernemende Helden is een online academie met videolessen, mede­helden en coaching door experts. Ook is er de gelegenheid voor de jongeren en hun coaches elkaar live op evenementen te ontmoeten. Deelnemers aan de Ondernemende Helden Academie krijgen de kans om online en in de praktijk alle disciplines van het ondernemen te leren. Jaarprogramma Jaarlijks kunnen 60 jongeren tussen 16 en 26 jaar zich inschrijven. Projectleider Karin Overbeek: “Alle talenten kunnen zich inschrijven: het is voor iedereen. We kijken naar ondernemerstalent en motivatie. Ook wie al een bedrijf heeft kan meedoen.” De deelnemers hebben aan het eind van het jaar een bedrijf opgezet of hun bedrijf verder uitgebouwd. Voorwaarde voor deelname is dat de Ondernemende Helden afkomstig zijn uit de gemeenten, Berkelland, Oude IJsselstreek, Aalten, Oost Gelre, Bronckhorst, Winterswijk of het buitengebied van Doetinchem. “Als je deelneemt aan de Academie word je aan alle kanten geholpen met je onderneming.

Denk aan het uitwerken van het businessmodel, de inschrijving bij Kamer van Koophandel en het opzetten van de administratie.”

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Stichting Day for a Change Website: ondernemendehelden.nl Jaar: 2018 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 286.504,-

11

Meerdere Gemeenten

Meerdere Gemeenten

OD FO ECT J O PR

Pak An Pakt Door

Raken met smaken

Hoofddoel van de stichting Pak An is om op Achterhoekse wijze goede ideeën van de grond te krijgen en te ondersteunen die bijdragen aan de toekomst en leefbaarheid van de Achterhoek. Pak An is constant in ontwikkeling. Linda Commandeur, Stichting Pak An, legt uit: “We willen snel, laagdrempelig en daadkrachtig (blijven) opereren. Dat doen we door de aanschaf van een projectvolgsysteem waarin de initiatieven slim geadministreerd kunnen worden. Daarnaast zetten wij de komende twee jaar intensief in op het bouwen van een stevig netwerk met onze vrijwillige coaches. Ook wil Pak An meer jongeren bereiken en hen helpen bij het realiseren van plannen, ideeën en projecten.” Via de website anpakken.nl stromen de aanvragen binnen. Pak An helpt met coaching, netwerk, promotie/publiciteit én geld. Juist door de eerste drie kunnen ze het verschil maken.

baarheidsprojecten te kunnen realiseren moet extra betaalde capaciteit en kennis ingezet worden. Beoogd resultaat is dat 50 nieuwe ideeën per jaar ondersteund zijn met deskundige en persoonlijke coaching, netwerk, publiciteit en een financiële bijdrage. Hiermee wordt een enorme impuls gegeven aan de leefbaarheid in de regio, het moet resulteren in behoud van jongeren op het platteland, toename werkgelegenheid, toename startende bedrijven/evenementen en zzp-ers. Dit alles vanuit een praktische insteek, gebaseerd op van oudsher aanwezige cultuur van samenwerken en naoberschap.

Fooddesigner Katja Gruijters verdiepte zich in de historie van de streekproducten van de Achterhoek in opdracht van het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek. In dit pact werken negen gemeenten samen aan de identiteit en vitaliteit van de regio. Dat zijn Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Het verbindende thema is familie. Dat verwijst natuurlijk naar naoberschap: het charmante Achterhoekse systeem dat mensen nog altijd aanmoedigt om een beetje naar elkaar om te zien. Katja Gruijters traceerde families van ingrediënten en gewassen. Elke familie koppelde ze aan een gemeente op basis van historische, inhoudelijke of agro-technische gronden. In de oogstmaand september 2019 startte Raken met Smaken met een bijzonder foodevent in het Ouhrlokaal (DRU Industriepark, Ulft). In het seizoen 2019/2020 gaat de Farm Food Family op tour door de Achterhoek.

Stichting Pak An is in 2016 opgericht door de ondernemingen Grolsch en De Feestfabriek. Pak An richt zich op ondersteuning van projecten binnen de gehele Achterhoek. Goede ideeën kunnen van binnen en ook van buiten de Achterhoek worden ingediend, zolang de resultaten maar ten goede komen aan de Achterhoek. De stichting gelooft in de kracht van positiviteit en samen de schouders eronder zetten. In drie jaar zijn er maar liefst 343 plannen ingediend bij Pak An. Hiervan heeft Pak An 144 projecten ondersteund met coaching, netwerk, publiciteit en/of een financiële bijdrage.

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Stichting Pak An Website: anpakken.nl Jaar: 2019 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 240.800,-

Aan Pak An is een LEADER bijdrage toegekend van € 120.000. Dit bedrag is nodig om het huidige succes van het initiatief te continueren en op professionelere wijze meer nieuwe ideeën in de Achterhoek te ondersteunen, zoals extra arbeidskracht en investeren in ICT. Vrijwillige inzet en naoberschap blijft het speerpunt van Pak An, maar om meer leef12

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Initiatiefnemer: Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek Website: farmfoodfamily.nl Jaar: 2018 Bijdrage EU: € 27.500,Bijdrage gemeente: € 27.500,Subsidie LEADER: € 55.000,Totaal geïnvesteerd: € 110.000,-

13

Meerdere Gemeenten

Meerdere Gemeenten

OD FO ECT J O PR

Silo Art Tour Aangemoedigd door Stichting Pak An, opperde boerin Suzanne Ruesink (mede-eigenaar van boerderij ’t Westendorp in Aalten) het plan om een silo-art-tour te ontwikkelen in de Achterhoek en daarmee de bekendheid van de Achterhoek te vergroten en een vernieuwende toeristische attractie te realiseren. De inspiratie ontstond tijdens een reis naar Australië waar Suzanne kennismaakte met de Australische Silo Art Movement.

beter spreiden over Nederland door een nieuwe attractie aan te bieden. Met dit project worden bijzondere plekken en unieke verhalen met street art en urban culture tot leven gebracht en toegankelijk gemaakt voor een groot publiek. Gebouwen die doorgaans als lelijk worden beschouwd worden getransformeerd tot kunstwerken in de buitenruimte. Daarnaast verbindt het project bijzondere doelgroepen, zoals boeren, kunstenaars en jongeren.

Als partners binnen het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek slaan Stichting Achterhoek Toerisme en Cultuur Oost samen met Stichting Pak An de handen ineen om een silo-art-tour te realiseren en daarmee een vernieuwende attractie te ontwikkelen voor de Achterhoek. Vanuit de overtuiging dat hiermee de identiteit van de Achterhoek op een verfrissende manier onder de aandacht te brengen is. Dit past binnen de kaders van het pact, waarin de Achterhoekse gemeenten samenwerken aan het versterken van de culturele identiteit en leefbaarheid van deze regio, met cultuur en erfgoed als dragers. Op meerdere locaties wordt een street art kunstenaar ingeschakeld die een werk aanbrengt op een in het oog springende plek en op een aan de agrarische sector gerelateerde locatie. Per Achterhoekse gemeente wordt één locatie geselecteerd. De werken vertellen iets over de geschiedenis en de mensen van de desbetreffende plek of omgeving en vormen als openbare-ruimte-collectie een etalage voor de streekidentiteit.

Dit project moet écht impact maken en laten zien dat we innovatief, ondernemend en creatief zijn in het Oosten van het land. Daarom is het streven een internationaal bereik. Aan dit project nemen getalenteerde street art kunstenaars uit Nederland deel, met oog voor talent uit de regio.

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost-Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Cultuur en Erfpact Achterhoek Website: achterhoek.nl/Silo-Art-Tour Jaar: 2020 Bijdrage EU: € 50.000,Bijdrage gemeente: € 50.000,Subsidie LEADER: € 100.000,Totaal geïnvesteerd: € 242.505,-

Dit project heeft als doel de zichtbaarheid van de Achterhoek te vergroten en identiteit en trots van de regio versterken door cultuur en erfgoed, maar ook het creëren van meer ‘reasons to travel’ naar de Achterhoek. Het moet (inter) nationale bezoekers naar de Achterhoek trekken en toeristen 14

Trots op regionaal vakmanschap: duurzame gastvrijheid in de Achterhoek Jaarlijks vinden de Horeca Talentendagen plaats in het DRU Industriepark in Ulft. Het is een tweedaags evenement van de Stichting Horecatalent Achterhoek en een begrip in horeca en horecaonderwijs in de Achterhoek. In nauwe samenwerking met het onderwijs wordt via wedstrijden, demonstraties en presentaties gewerkt aan vakmanschap bij de jonge generaties koks en bediening. Met het project ‘Trots op regionaal vakmanschap: duurzame gastvrijheid in de Achterhoek’ wil de Stichting Horecatalent Achterhoek een volgende fase in. Het project wordt ondersteund door Slow Food Achterhoek en de regionale afdelingen van KHN

Horecatalent Achterhoek doen door extra workshops, combinaties van producenten en horeca, aansprekende chefs, een pop-up restaurant en debat. Er is extra materiaal nodig, waaronder werktafels. Ook worden de 25 jaar oude gasgestookte fornuizen vervangen door elektrische.

De nieuwe Horeca Talentendagen verschillen in twee opzichten van de oude. Werken met duurzame, regionale producten en volgens duurzame principes (seizoen, geen voedselverspilling, meer groenten) wordt een vanzelfsprekendheid. Leerlingen worden aan leermeesters/chefs uit de regio gekoppeld en prikkelen horecabedrijven om structureel aandacht te geven aan de inzet van duurzame producten uit de regio. Belemmeringen in de keten ‘producent – groothandel – horecabedrijf’ worden te lijf gegaan door het brede netwerk in de sector. Als bestaande en aankomende horecatalenten kunnen toveren met de mooie producten uit de Achterhoek, maakt dit het gebied in gastronomisch opzicht meer onderscheidend en ontstaan meer afzetmogelijkheden voor regionale producenten. Een b(l)oeiende horeca draagt bij aan de economie en de leefbaarheid in de streek.

Gemeente:

Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost-Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk Locatie: Achterhoek Initiatiefnemer: Stichting Horecatalent Achterhoek Website: horecatalentachterhoek.nl Jaar: 2020 Bijdrage EU: € 29.864,Bijdrage gemeente: € 29.864,Subsidie LEADER: € 59.728,Totaal geïnvesteerd: € 119.456,-

Het is de bedoeling om kennis, vakmanschap en bewustzijn op een aansprekende manier op een hoger plan te brengen. Dit wil de Stichting 15

Gemeente Aalten

Gemeente Aalten

OD FO ECT J O PR

Foto: Theo Kock

Boeren 2.0: Het nieuwe Achterhoekse landbouwsysteem

veranderende voedingspatroon en relevante foodtrends als veganisten en flexitariërs.

De toekomst van onze Achterhoekse landbouwsector staat op losse schroeven. Gezien de huidige stikstofproblematiek, de toenemende druk van het huidige landbouwsysteem op het milieu én de wens/ eis om productie & consumptie van dierlijke producten te reduceren, wordt het voortbestaan van onze landbouwsector zoals we die nu kennen bedreigd.

Concreet worden er binnen dit project de volgende activiteiten uitgevoerd: 1. Ontwikkeling nieuw Achterhoeks teeltsysteem; 2. Ontwikkeling nieuwe streekproducten o.b.v. nieuwe, lokaal geproduceerde, plantaardige streekproducten; 3. Kennisverspreiding

Groentekwekerij Smits, Landbouwbedrijf Steverink en Edelkraft hebben daarom de krachten gebundeld en onderzocht op welke wijze ingespeeld kan worden op de huidige problematiek en bedreigingen om in de Achterhoek een toekomstbestendige voedselketen te kunnen waarborgen. De oplossing wordt gevonden in een uniek Achterhoeks vruchtwissel-landbouwsysteem, waarbij het mogelijk wordt om het agrarische bouwplan uit te breiden met nieuwe eiwitrijke gewassen voor humane consumptie. Deze nieuwe grondstoffen vormen vervolgens de basis voor streekproducten nieuwe stijl. De initiatiefnemers willen met de uitvoering van het project ‘Boeren 2.0: Het nieuwe Achterhoekse landbouwsysteem’ de huidige bedreiging omzetten in nieuwe kansen voor de sector én de regio en deze kansen gezamenlijk verzilveren.

Met dit project worden enerzijds de basis voor een toekomstbestendige, Achterhoekse landbouwsector ontwikkeld en anderzijds nieuwe kansen verzilverd op het gebied van gezonde, streekgebonden nieuwe foodinnovaties/streekproducten. De regio kan zich hiermee onderscheiden. De initiatiefnemers denken vanuit het Achterhoekse bedrijfsleven een cruciale bijdrage te kunnen leveren aan LEADER-speerpunten Circulaire economie én Heerlijckheid Achterhoek. Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer:

Aalten, Oude IJsselstreek De Heurne, Ulft, Silvolde Smits Groentekwekerij V.O.F. (De Heurne), Maatschap Steverink (Silvolde), Slaege Edelkraft (Ulft Website: groentekwekerij-smits.nl Jaar: 2021 Bijdrage EU: € 35.000,Bijdrage gemeente: € 35.000,Subsidie LEADER: € 70.000,Totaal geïnvesteerd: € 145.985,-

Met de productie van nieuwe eiwitrijke gewassen voor humane consumptie komen nieuwe, unieke grondstoffen beschikbaar voor de ontwikkeling/productie van nieuwe streekproducten voor een landelijke markt. Concreet richten de initiatiefnemers zich binnen dit project op de ontwikkeling van plantaardige olie uit zaden/pitten, ontwikkeling van (high protein) brood/cruesli/repen (o.a. uit reststromen olie-veredelingsproces) en (droge) bonen-recepturen. Hiermee kan de sector nieuwe afzetmarkten aanboren én op milieubewuste wijze inspelen op de gezondheid, het 16

Foto: Theo Kock

De Loods in Barlo Om Barlo op de langere termijn leefbaar en aantrekkelijk te houden, worden de jongeren actief betrokken bij de gemeenschap. Hiervoor is door de gemeenschap een oud gebouw genaamd de Loods beschikbaar gesteld, waar de jongeren in een georganiseerde en veilige omgeving elkaar kunnen ontmoeten en gezamenlijk activiteiten organiseren. De Loods heeft in het verleden ook als jongerencentrum gefunctioneerd. Dit is de laatste jaren in het slop geraakt en het pand voldeed ook niet meer aan de eisen van deze tijd. De Loods wordt een ontmoetingsplek, voornamelijk gericht op jongeren. Het beheer en bestuur van De Loods wordt overgenomen door een groep jongeren die nu nog in verschillende keten gehuisvest zijn. Ze zullen hierbij ondersteund worden door actieve volwassenen uit de buurtschap en Figulus Welzijn. Hierdoor wordt de betrokkenheid van de jongeren bij het actieve sociale buurtleven vergroot en gelijktijdig ontstaan leuke activiteiten voor de jongeren. Voor en door jongeren Het hoofddoel van het project is leefbaar en vitaal houden van Barlo. Dit project is echter vooral gericht op de jongeren. De jongeren willen actief bij Barlo betrokken worden en blijven. De Loods is het alternatief voor de keten en de brug naar het actieve sociale leven in Barlo. Het is tevens een verantwoorde eigen omgeving voor de jongeren.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer:

Aalten Barlo (Aalten) Figulus Welzijn, Zorg Coöperatie, Barlo Bocholt Website: deloodsbarlo.nl Jaar: 2019 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 265.343,-

Op de trekker Leuk om te weten: de jongeren kwamen voor de pitch zelf naar LEADER Achterhoek om te pleiten voor hun project. De parkeerplaats stond vol trekkers.

17

Gemeente Aalten

Gemeente Aalten

DinXperience

Duurzame dorpsauto Breedenbroek en Voorst

DinXperience had als doel om in mei 2020 in het kader van 75 jaar vrijheid te vieren dat we in Dinxperlo en Suderwick al eeuwenlang samenleven langs de grens. We hebben een gemeenschappelijke geschiedenis en we zijn verbonden met een verwante cultuur. Maar de Tweede Wereldoorlog heeft diepe wonden geslagen. En, hoe goed kennen we elkaar nu écht?

In totaal hebben 1000 unieke bezoekers uit Nederland en Duitsland 3500 keer één van de 150 voorstellingen gezien. Dat is voor Dinxperlo (8000 inwoners) en Suderwick (2000 inwoners) echt een wereldprestatie! DinXperience werd een innovatief grensoverschrijdend evenement; gelijktijdig op 26 plekken in Nederland én Duitsland, in de Nederlandse én de Duitse taal, via routes naar drie of vier optredens op speelplekken die alleen bij tickethouders bekend waren. Amateurs en professionals lieten met muziek, dans, poëzie, toneel of zang zien hoeveel kracht er in de lokale samenleving zit. Met DinXperience leggen we een internationale basis voor vervolgactiviteiten rond vriendschap, vrede en vrijheid in Nederland én Duitsland.

Tijdens COVID-19 werd de grens weer heel duidelijk zichtbaar en voelbaar, als plek waar de regelgeving en de verschillende maatregelen in Nederland en Duitsland elkaar ontmoeten. Net zoals de verschillen in taal, volksaard en cultuur. DinXperience was het eerste grensoverschrijdende LEADER-project. Vanwege COVID-19 is de oorspronkelijke opzet aangepast en zijn in 2020 en 2021 een reeks aan activiteiten georganiseerd: • Voorjaar 2020: 40 interviews met Duitse en Nederlandse inwoners in de lokale pers • 9 mei 2020: Europadag; marathonuitzending op radio (DinxperFM) en internet-tv (DinxperLive) met Duitse en Nederlandse gasten, live vanuit het Kulturhus • Winter 2020: grensoverschrijdende lichtpiramide in Dinxperlo en Suderwick • 9 mei 2021: Europadag viering met lichtspektakel over de grensrivier Aa-strang en talkshow met Duitse en Nederlandse politici en inwoners, uit Dinxperlo, Suderwick, Isselburg en Oude IJsselstreek, via livestream op www.dinxperience.live • 18 juli 2021: Publieksevenement DinXperience; ontdekkingsreis in Dinxperlo en Suderwick, coronaproof opgezet, met 40 verschillende belevingsroutes, 26 locaties, 40 artiesten / groepen en 125 vrijwilligers.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemers:

Aalten Dinxperlo Lex Schellevis & Esther Nederlof; Stichting DinXperience Website: dinxperience.nl en dinxperience.de Bijdrage EU: € 37.500,Bijdrage gemeente: € 37.500,Subsidie LEADER: € 75.000,Totaal geïnvesteerd: € 191.097,-

18

Door de aanschaf van een duurzame Dorpsauto voor Breedenbroek en Voorst draagt de Stichting Modern Noaberschap bij aan het langer zelfstandig kunnen blijven wonen van de inwoners van dit gebied. Dit project betreft doelgroepenvervoer, van onder meer bejaarden en mensen met een beperking. Deze groep mensen kan niet zelfstandig voorzien in hun vervoersbehoefte; hun mobiliteit neemt dankzij de Dorpsauto toe. De elektrische auto wordt gereden door vrijwilligers. Sinds de start van de Dorpsauto in 2016 is de behoefte aan vervoer de afgelopen jaren alleen maar gegroeid. De Stichting heeft duizenden ritten verzorgd. Met het aanbieden van deze vervoersvorm draagt dit project bij aan de leefbaarheid van Breedenbroek en Voorst en omgeving. LEADER Achterhoek investeert samen met de stichting in een duurzame (elektrische) auto, met hogere instap en met ruime bagageruimte voor hulpmiddelen als rollator en rolstoel. Een elektrische auto met voldoende actieradius (400 km per dag) die voldoet aan de toegankelijkheidscriteria kost rond de € 35.000. Met deze toekomstbestendige dienst kan de mobiliteitsvraag van de doelgroep, die daar zelf niet in kan voorzien, worden ingevuld, op basis van een kostendekkende vervoersprijs. Door deze laagdrempelige kilometerprijs kan de doelgroep contacten onderhouden en langer zelfstandig in de vertrouwde omgeving blijven wonen.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

19

Oude IJsselstreek, Aalten Breedenbroek en Voorst Stichting Modern Naoberschap dorpsauto.nu/duurzaam.html 2021 € 15.000,€ 15.000,€ 30.000,€ 80.590,-

Gemeente Aalten

Gemeente Aalten

Foto: Esther Ruesen

Kerkenpaden

Mobiliteit Aalten

Project kerkenpaden omvat de grondaankoop en aanleg van een fiets- en wandelpad met een groenstructuur langs de Keizersbeek, en ook de aanleg van een ontbrekende schakel in Harreveld (gemeente Oost Gelre). Bovendien wordt de routering verbeterd van de nabijgelegen kerkenpaden en geïntegreerd in het knooppuntensysteem. Het fietspad langs de Keizersbeek sluit aan op het doorgaande fietspad Doesburg-Bocholt, een grensoverschrijdend fietspad waardoor de ontsluiting in de grensregio wordt versterkt (Leader-regio Bocholter-Aa).

gen doen in het gebied. Dit draagt bij aan de economische vitaliteit van het gebied, waarbij de ontsluiting van bedrijven (waaronder horeca en aanbieders van streekproducten) wordt verbeterd. In dit geval wordt er bovendien werk met werk gemaakt en nauw samengewerkt met de aanleg van een onderhoudspad van het waterschap Rijn en IJssel in combinatie met de aanleg van een groenstrook. De werkwijze is nieuw; de stichtingen werkte tot dusverre vooral op eigen grondgebied en werken in dit tracé samen. Daarnaast is de samenwerking met het Waterschap Rijn en IJssel vernieuwend. Hierdoor ontstaat een integrale kwaliteitsslag.

Kerkenpaden is een gemeentegrensoverschrijdend project van Achterhoek Toerisme, samen met Stichting Kerkenpaden Sinderen, Stichting ’t Olde Karrespoor De Heurne en Commissie Fietspaden van Dorpsbelangen in Harreveld. Het wordt gesteund door de gemeenten Aalten, Oude IJsselstreek en Oost Gelre. Er wordt samengewerkt met Waterschap Rijn en IJssel. Aanleg van nieuwe paden past in het streven van Achterhoekse gemeenten om recreatie en toerisme in de regio te versterken. In een recent onderzoek van de Fietsersbond zijn kerkenpaden en waterbeleving hogelijk gewaardeerd. Dit gemeentegrensoverschrijdende project met een lengte van maar liefst 1.8 km draagt bij aan een verdere versterking van het routenetwerk. De paden worden aangelegd met Padvast; dit is een natuurlijk product uit de streek (gemalen grind/herbruikbaar). De paden worden duurzaam en langjarig onderhouden door de stichtingen. Het toevoegen van paden draagt bij aan de leefbaarheid in het gebied; beide stichtingen hebben samen meer dan 100 vrijwilligers die betrokken zijn bij de aanleg en onderhoud, wat een wezenlijke bijdrage levert aan de sociale cohesie in het gebied. Daarnaast trekken de paden veel recreanten en toeristen die bestedin-

Gemeente: Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Aalten Initiatiefnemer: Achterhoek Toerisme Jaar: 2020 Bijdrage EU: € 30.261,Bijdrage gemeente: € 18.736,Bijdrage Waterschap: € 11.525,Subsidie LEADER: € 60.522,Totaal geïnvesteerd: € 121.043,-

20

In de dorpskern en het buitengebied van Aalten is het Marga Klompé mobiliteitsproject voor kwetsbare ouderen en mensen met een beperking een dergelijk groot succes, dat er behoefte kwam aan nieuwe vervoersmiddelen. Het mobiliteitsproject stimuleert het zelfstandig wonen, bevordert de zelfredzaamheid en helpt eenzaamheid te voorkomen. De nieuwe vervoersmiddelen moesten voldoen aan robuustere eisen. Gekozen werd voor een electrocar en een elektrische auto.

kwamen cars vaker met pech stil te staan. Dit leverde te veel kosten op, maar beknotten in de service en dienstverlening aan de doelgroep zou een teruggang in de zelfstandigheid, bewegingsvrijheid en mobiliteit van velen zijn. Als oplossing is gekozen voor een elektrische auto. Deze auto wordt ingezet voor met name de lange ritten naar Bredevoort en buurtschappen. Dus in plaats van twee electrocars is gekozen voor één electrocar en een elektrische auto. Hiermee kan de organisatie in Aalten weer vele jaren kwetsbare ouderen en lichamelijk beperkte mensen van dienst zijn: binnen de bebouwde kom met de electrocar en in het buitengebied met de nieuwe elektrische auto.

In 2011 is bij de opening van het woonzorgcomplex Stegemanhof in Aalten door de Stichting Vrienden van Stegemanhof een electrocar aangeschaft: een open electro-voertuig voor het vervoer van drie mensen. De doelgroep bestaat vooral uit kwetsbare ouderen en mensen met een lichamelijke beperking. Vrijwilligers chaufferen de ritjes: brengen en halen van huis of appartement naar het restaurant, naar winkels, vrienden/familie en dienstverleners in de buurt. 9.450 ritten per jaar worden er door de chauffeurs afgelegd! De wens kwam om ook bij mindere weersomstandigheden de dienstverlening uit te kunnen voeren. Ook bleken de zitplaatsen met de rijrichting achterwaarts voor angst bij cliënten te zorgen. Samen met de vrijwilligers zijn eisen opgesteld voor een andere electrocar. Gekozen werd voor een voertuig dat een gunstige prijs combineerde met comfort. In 2016 kwam er een tweede electrocar bij.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

Door de vele aanvragen van ritten en het grote (buiten) gebied nam de slijtage aan de electrocars toe. Cars die aanvankelijk bedoeld waren voor korte ritjes in bebouwde kom maakten dagelijks meerdere, lange ritten naar Bredevoort en naar de buurtschappen, daarbij hobbel –en zandwegen niet schuwend. Dit resulteerde in frequenter onderhoud, meer vervanging van onderdelen en een hogere slijtage van banden. Ook 21

Aalten Aalten en buitengebied Marga Klompé szmk.nl 2021 € 15.750,€ 15.750,€ 31.500,€ 63.545,-

Gemeente Aalten

Gemeente Aalten

Foto: Marjan Tulp

Multifunctionele ruimte in ‘t Dorpshuus Ons Belang IJzerlo Vereniging Ons Aller Belang in IJzerlo had voor ‘t Dorpshuus een stevige renovatie gepland. ‘t Dorpshuus moest het kloppend hart van de gemeenschap IJzerlo blijven zodat IJzerlo een aantrekkelijke plek is en blijft om te wonen. LEADER Achterhoek leverde een bijdrage aan de multifunctionele ruimte in het gebouw.

Foto: Theo Kock

Nieuwe kapschuur - Belevingsboerderij De Ahof Op het terrein van Belevingsboerderij De Ahof in Aalten vind je een oude boerderij met een kinderboerderij. Bij de Ahof werken en ontmoeten eenzame ouderen, statushouders, jongeren, mensen met een verstandelijke beperking, inwoners vanuit de participatiewet en reguliere vrijwilligers met elkaar om het terrein mooi en toegankelijk te houden. De vele activiteiten op het terrein trekken veel bezoekers en de Ahof groeide daardoor uit zijn jasje. Daardoor ontstond binnen de gebruikers van de boerderij het plan om gezamenlijk een sociaal terras aan te leggen met een bijbehorende kapschuur als vervanging voor de oude, losse gebouwen zoals de volières, de verblijfsruimte en de opslag. Het LEADER project is de kapschuur, die gezamenlijk wordt gebouwd en aangelegd, maar straks ook door de gebruikers zelf wordt geëxploiteerd. Alle initiatieven op het terrein komen vanuit de inwoners of cliënten. De samenwerkende organisaties op de Ahof zorgen voor een professionele begeleiding.

De ruimte is vooraleerst een gezellige en moderne ontmoetingsplek voor iedereen geworden, maar daarnaast heeft de vereniging ook meer ruimte voor grootschalige verenigingsbijeenkomsten, toneel- en cabaretopvoeringen, lezingen, feesten, maar ook condoleances, (hobby) beurzen, sport, muzikale en andere bijeenkomsten. De ruimte biedt tevens ruimte aan scholieren van de basisschool, die een (goedgekeurde) beweeglocatie nodig hebben. Voor de vereniging Aktief wordt het een locatie waar jong en oud veilig kunnen blijven bewegen. Dorpshuis van het jaar Dit LEADER-project is door Omroep Gelderland verkozen tot Dorpshuis van het Jaar 2019. Aan deze Gelderse verkiezing namen 58 dorpshuizen deel. De verkiezing Dorpshuis van het Jaar is een initiatief van de Leefbaarheidsalliantie Gelderland in samenwerking met Omroep Gelderland. Na het optellen van de stemmen van het publiek, de beheerders en de vakjury kwam IJzerlo uit de bus als de winnaar. De vakjury lette met name op de thema’s sport en bewegen, toegankelijkheid en uitstraling.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

22

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

Aalten IJzerlo Vereniging Ons Aller Belang dorpshuusijzerlo.nl 2017 € 60.000,€ 60.000,€ 120.000,€ 530.469,-

23

Aalten Aalten Figulus Welzijn belevingsboerderijdeahof.nl 2019 € 41.935,€ 41.935,€ 83.869,€ 170.422,-

Gemeente Aalten

Gemeente Aalten

OD FO ECT OJ R P

Zuivelexperience Suzie’s Farm

Pumptrackbaan De Tornado’s op Sportpark Zuid in Aalten Stichting Sportpark Zuid realiseert een pumptrackbaan op het Sportpark in Aalten. Deze unieke voorziening wordt een sociale ontmoetingsplaats waar jong, oud en mensen met een beperking gebruik van kunnen maken.

wielervereniging De Peddelaars en mensen uit de regio die er vrij gebruik van kunnen maken. Pumptrack is steeds meer in opkomst, met name bij de jeugd. In de Achterhoek, laat staan in Aalten, zijn nog geen vaste banen. De realisatie van de pumptrackbaan op Sportpark Zuid-Aalten is daarom een mooie aanvulling op de huidige voorzieningen. Uit diverse onderzoeken blijkt dat mensen te weinig bewegen, in Aalten is dat niet anders. Aalten kent te weinig faciliteiten die kinderen, jongeren, maar ook ouderen op vernieuwde wijze te stimuleren om meer (gezamenlijk) te bewegen. Voor een leefbare gemeenschap dienen de faciliteiten voor sport en bewegen ook aan te sluiten op de behoeften van de inwoners. Vandaar dat pumptrackbaan De Tornado’s een sociale en sportieve aanwinst vormt voor Aalten en omgeving.

In 2019 werd Welzijnsorganisatie Figulus Welzijn benaderd door twee inwoners uit Aalten, om te helpen met het opstellen van een plan voor een pumptrackbaan in Aalten. Pumptrack is een cross­baan van asfalt met bulten en bochten waarop je vaart maakt door een pompende beweging te maken. De baan is aaneengesloten, zodat je eindeloos rondjes kunt rijden. Op de pumptrack hoef je nauwelijks te trappen of steppen maar maak je snelheid door een pompende beweging met je armen en benen te maken. Door de fiets op de achterkant van elke bult aan de grond te drukken maakt de fiets vanzelf vaart. Op deze baan kun je als wielrenner of mountainbiker je techniek bijspijkeren. De baan is tevens te gebruiken door skaters en mensen op een step.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

Een pumptrackbaan op Sportpark Zuid-Aalten betekent een meerwaarde voor het park, de inwoners van Aalten én kan ook nog eens goed beheerd worden door de vrijwilligers van alle verenigingen die gebruik maken van het sportpark. De baan levert daardoor meer samenwerking op tussen de vele verenigingen van het sportpark. Een pumptrackbaan is zowel voor de sportieve als de recreatieve gebruiker aantrekkelijk. Voor jong, oud en voor mensen met een beperking is deze baan geschikt. De baan zal zeven dagen in de week worden gebruikt door Brichbouw, Figulus-Welzijn met de wekelijkse sportcarrousel, Bambi BSO,

24

Aalten Aalten Stichting Sportpark Zuid-Aalten sportparkzuid-aalten.nl 2021 € 30.000,€ 30.000,€ 60.000,€ 147.436,-

Voor de Zuivelexperience op Suzie’s Farm worden nieuwe, duurzaam geproduceerde zuivelproducten ontwikkeld. De Achterhoekse consument kan het productieproces ter plaatse volgen en mag zelf zuivelproducten maken. Dit project levert een betere verbinding op tussen boer, duurzaam, lokaal geproduceerd voedsel en consument.

Via een weiwandelpad kunnen bezoekers diverse kruidenrijke weilanden zien, maar ook het nut ontdekken van biodiversiteit, kringlooplandbouw en bodemvruchtbaarheid. De wandeling leidt langs informatieborden en er staan en ook voelkisten. Er is informatie te vinden over diverse welzijnseisen, keurmerken en koesignalen. In de melkput mag de bezoeker zelf het melkstel aansluiten. Voor de educatie zal worden samengewerkt met het Graafschap College en het Zone College.

In de Achterhoek kennen velen Melkveebedrijf Ruesink in Aalten. Doordat het traditionele ‘boeren’ minder toekomstbestendig wordt, wil de initiatiefnemer van dit project een nieuw businessmodel opzetten: de overgang naar duurzame bedrijfsvoering, richten op lokale voedselketen en binding met de consument door educatie en kennisuitwisseling. Sinds april 2019 is de melk van Suzie’s Farm, als een van de zes gecertificeerde bedrijven, te koop als gecertificeerde Beter Leven 1 ster melk. Naast deze afzet wil de initiatiefnemer een eigen echt Achterhoekse zuivellijn opzetten. De zuivelproducten worden verkocht in een eigen boerderijwinkel en bij de landwinkels van collega-boeren. De room wordt geleverd aan Steenoven IJs, voor de productie van heerlijk Achterhoeks ijs. De LEADER bijdrage is aangevraagd voor de Achterhoekse zuivelbeleving. Op de locaties voormalig ’t Schepersveld en ‘t Westendorp wil Suzie’s Farm consumenten een beleving bieden op het gebied van nieuwe Achterhoekse zuivel. De weg die melk aflegt, van gras tot glas, wordt inzichtelijk gemaakt. Zo is op leuke en transparante wijze te zien waar zuivel vandaan komt. In de nieuwe zuivelexperience-ruimte kunnen bezoekers – volwassenen en kinderen – zelf zuivelproducten zoals boter, verse kaas en roomijs maken. Ook worden er workshops, proeverijen, productontwikkelingen en gastcolleges gegeven.

In de productie- en verwerkingslocatie zijn de processen transparant en toegankelijk te volgen door de bezoekers. Een bezoek aan de stal is uiteraard ook mogelijk.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totale kosten:

25

Aalten Aalten Suzie’s Farm B.V suziesfarm.nl € 32.500,€ 32.500,€ 65.000,€ 118.080,-

Gemeente Berkelland

Gemeente Berkelland

OD FO ECT J O PR

Foto: Theo Kock

Ambachtelijk Vleesbedrijf de Hoeve/ Vleesveeboerderij Reinders Het project omvat de realisatie van een zichtbare, duurzame productie- en vleesverwerkingsruimte. Dit project laat het verwerkingsproces van de dieren zien, waarbij het welzijn/comfort van de dieren in het oog worden gehouden en huisslachtingen van regionale innovatieve kleinschalige veehouders ondersteund worden. Daarbij wordt ingezet op educatie en e-learning in samenwerking met onderwijsinstellingen. Nieuwe mogelijkheden worden benut om kennis en expertise over de duurzame Achterhoekse voedselprocessen/producten te ontwikkelen, over te dragen en te delen. Met dit project wil de initiatiefnemer, Vleesveeboerderij Reinders, een bijdrage leveren aan het vakmanschap en aan de versterking van de Achterhoekse voedselketen.

wordt uitgebeend en verwerkt voordat het in de winkels in de toonbank terecht komt. Vleesveeboerderij Reinders wil tevens een kenniscentrum opzetten en educatie verzorgen, waarbij ze kennis en expertise delen met scholen en studenten. In de vleesverwerkingsruimte komt een ruimte om groepen tot 15 personen te ontvangen. Door het bedrijf open te stellen wil Vleesveeboerderij Reinders een verbindende factor zijn tussen boeren, scholieren en burgers. Het doel is bewustwording creëren over de productie van duurzame producten in de Achterhoek. Dat is waar Vleesveeboerderij Reinders trots op is!

Het project bestaat uit een informatiecentrum en een voor publiek zichtbare vleesverwerkingsruimte waar mensen uit de horeca, vakopleidingen en scholen, toeristen en overige belangstellenden geïnformeerd worden over de productie van duurzaam, Achterhoeks vlees uit de korte keten. Duurzaam geproduceerd vlees houdt ook in dat het welzijn van de dieren voorop staat. De initiatiefnemers willen zich onderscheiden door de varkens hun staart te laten behouden en hopen in een later stadium een eigen duurzaamheids-/welzijnskeurmerk te realiseren.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

Om kennis/informatie te delen wil de initiatiefnemer rondleidingen organiseren waarbij bezoekers kunnen zien, horen én beleven hoe duurzame producten uit de regio tot stand worden gebracht. Ze willen bezoekers laten zien hoe de dieren gehouden worden en hoe ze gevoerd worden. Ook kunnen de bezoekers zien hoe het vlees na de slacht 26

Berkelland Eibergen Ambachtelijk Vleesbedrijf De Hoeve vleesbedrijfdehoeve.nl 2021 € 60.000,€ 60.000,€ 120.000,€ 284.345,-

Nieuwe toekomst voor de Kerk op het Kip In Rekken wordt het voormalig RK kerkgebouw herbestemd en opnieuw in gebruik genomen zodat er nieuwe kansen en mogelijkheden komen op het gebied van leefbaarheid en recreatie/ toerisme. Deze nieuwe kansen voor het gebouw ontstaan door het in te richten als een multifunctionele ontmoetingsruimte voor alle Rekkenaren en door de mogelijkheid te bieden om te overnachten in de voormalige kerk. Ook worden voor de Rekkense verenigingen nieuwe gebruiksmogelijkheden gerealiseerd in de Kerk op het Kip. Het Kip is overigens de naam van de buurt waar de kerk staat.

Als het kerkgebouw aangepast is, biedt het op cultureel gebied veel mogelijkheden en kunnen er bijvoorbeeld exposities georganiseerd worden, maar ook muziek-, toneel- en filmvoorstellingen. Dit zijn activiteiten waar in Rekken de voorzieningen tot op heden voor tekortschoten of simpelweg ontbraken. Het kerkgebouw blijft door het hergebruik niet alleen behouden, maar het biedt door de nieuwe gebruiksmogelijkheden ook economisch een toegevoegde waarde voor Rekken en omgeving. De plannen van de inwoners van Rekken om gezamenlijk de monumentale horecagelegenheid naast het kerkgebouw gedeeltelijk in stand te houden spelen hier ook een belangrijke rol in.

De voormalige RK kerk krijgt een nieuwe bestemming. De herbestemming maakt onderdeel uit van het overkoepelende plan ‘Aantrekkelijk Rekken’. Het doel is om het kerkgebouw te blijven gebruiken als ontmoetingsplek. Het gebouw zal toegankelijk zijn voor de gehele Rekkense gemeenschap; iedereen moet er gebruik van kunnen maken. Het uiteindelijk doel is om samen met de andere accommodaties gelegenheid te bieden aan Rekkenaren om zich op sociaal-, cultureel- en welzijnsgebied verder te ontplooien. Het gebouw wordt duurzaam en innovatief aangepast, waardoor het toekomstbestendig zal zijn. Naast het faciliteren van bestaande activiteiten worden er ook nieuwe activiteiten in het gebouw ontwikkeld, zoals overnachtingsmogelijkheden. Het kerkgebouw wordt tevens een rust- en bezinningsplek in de nog te realiseren wandel- en fietsroute die de werktitel ‘Van Bisdom Münster naar Bisdom Utrecht v.v.’ meegekregen heeft. Het overnachten in een (voormalige) kerk is niet alleen uniek voor de Achterhoek, het geeft tevens invulling aan de vraag naar overnachtingsmogelijkheden in onze regio.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer:

Berkelland Rekken Stichting behoud Kerkgebouw Martelaren van Gorcum Website: kerkophetkip.com Jaar: 2021 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 60.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 254.025,-

27

Gemeente Berkelland

Gemeente Berkelland

Foto: Theo Kock

OD FO ECT OJ PR

Kansen voor Haarlo door playcourt

Kruidenhof Mallum BIO - Blijvend in Ontwikkeling

Met een playcourt en de oprichting van een lokale omnivereniging wil Sportclub Haarlo voorzieningen creëren om jonge en oude, minder en meer vitale inwoners dicht bij huis te laten bewegen en sporten. Daarnaast brengt het playcourt inwoners op vernieuwde wijze met elkaar in contact. Met deze versterking van het lokale voorzieningenniveau wil de sportclub bijdragen aan een toekomstbestendig en leefbaarder Haarlo.

De Stichting Kruidentuin Eibergen vernieuwt de Kruidenhof te Mallum. De tuin en het bezoekerscentrum worden verbeterd en verduurzaamd, daarnaast wordt het jaarlijkse programma op gebied van groen, natuur, kunst, cultuur, educatie en informatie uitgebreid. Het is de bedoeling dat daardoor méér bezoekers en ook nieuwe doelgroepen – vooral kinderen in de basisschoolleeftijd - hun weg naar de tuin zullen vinden. De kruidentuin wordt een ontmoetingsplek. Ook wordt de kennis op het gebied van kruiden als bestanddeel van verantwoorde voeding uitgedragen.

Tennisvereniging Haarlo stelt één van de twee banen beschikbaar om te transformeren tot multifunctioneel playcourt. Het playcourt is geschikt voor beweegarrangementen van ouderen en mindervaliden. Ook kan de lokale basisschool er bijvoorbeeld de bestaande gymlessen op een nieuwe wijze vorm te geven. Dit playcourt biedt beweegmogelijkheden voor kleine nieuwe vormen van voetbal, tennis, gymnastiek, gym/ beweeglessen en beweegarrangementen vanuit zorginstelling de Berkelhof. De inrichting is passend voor de behoefte van uiteenlopende doelgroepen. Zo behoren zowel de jeugd als ook ouderen en mensen met een handicap tot de doelgroep om met deze beweegvoorziening te bereiken en ondersteunen. Met de aanleg van een 200 meter lang en drie meter breed pad is de toegankelijkheid naar dit nieuwe speel/beweegveld verzekerd. Met dit project levert de sportclub een omvangrijke bijdrage aan een toekomstbestendige, vitale en leefbare gemeenschap.

Haarlo heeft zo’n 700 inwoners en kampt net als andere kleine kernen met krimp en vergrijzing, waardoor het voorzieningsniveau in het dorp daalt. Voor de leefbaarheid van het dorp is het essentieel dat er ook kwalitatieve voorzieningen in het dorp zelf aanwezig zijn. Eén van deze noodzakelijke voorzieningen zijn (kleinschalige) sport- en beweegfaciliteiten voor georganiseerde en ongeorganiseerde activiteiten. Om de leefbaarheid van het dorp een impuls te geven wil de Sportclub met het project ‘Kansen voor Haarlo door playcourt’ een compacte en multifunctionele sport- en beweegvoorziening realiseren, waar diverse doelgroepen gebruik van kunnen maken en mensen elkaar in de eigen omgeving op laagdrempelige wijze kunnen ontmoeten om (samen) te kunnen bewegen.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

De oude onafhankelijke sportverenigingsvorm, specifiek gericht op één beweeg/sportactiviteit heeft niet voldoende bestaansrecht meer. Doordat steeds meer sportverenigingen fuseren met grotere verenigingen buiten Haarlo verdwijnen langzamerhand alle faciliteiten in Haarlo. De kracht van dit project is dat het playcourt als middel en vliegwiel wordt ingezet om de afzonderlijke, kleine dorpsverenigingen samen te brengen tot één lokale omnivereniging. Deze vernieuwde verenigingsvorm moet in de toekomst alle georganiseerde sport/beweegactiviteiten gaan organiseren in het dorp. 28

Berkelland Haarlo Sportclub Haarlo sphaarlo.nl 2021 € 25.000,€ 25.000,€ 50.000,€ 103.511,-

bezoekerscentrum houden, in combinatie met activiteiten voor de begeleidende (groot)ouders. De Kruidenhof gaat de expertise op het gebied van kruiden naar buiten brengen en de verwerking van kruiden promoten. Daarvoor zullen innovatieve concepten worden opgesteld in overleg met lokale en regionale partijen als detailhandel, onderwijsinstellingen en horeca. In onze Kruidenhof vinden nu al cursussen plaats. Nieuwe aanbieders van cursussen die gebruik willen maken van de ambiance in de tuin of het verbeterde bezoekerscentrum zijn van harte welkom.

Het project van Kruidenhof te Mallum heet BIO, wat staat voor Blijvend In Ontwikkeling. De Kruidenhof is nu een verborgen paradijsje, gelegen in de Mallumse Molen. Het bestuur wil graag de zichtbaarheid en aantrekkingskracht van de Kruidentuin op bezoekers vergroten door het voorterrein aantrekkelijker, passend binnen het beschermde dorpsgezicht van Mallum, in te richten. Mallum heeft het in zich een toeristische hotspot te worden en de Kruidenhof maakt daar graag deel van uit. Binnen BIO vallen diverse werkzaamheden, zoals verbetering van paden, terrassen en pleintjes en aanbrengen van nieuwe voorzieningen. Zo biedt de geplande nieuwe en grotere overkapping bij het bezoekerscentrum de gelegenheid kleine culturele optredens tijdens het seizoen onder alle omstandigheden te laten plaatsvinden. Met een vernieuwd terras, gemaakt van gebruikte materialen, kan de Kruidentuin een ontmoetingsplek worden voor Eibergen en omgeving. De Kruidenhof wordt ook goed toegankelijk voor mindervaliden.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer: Website: Jaar: Bijdrage EU: Bijdrage gemeente: Subsidie LEADER: Totaal geïnvesteerd:

Het doel is in 2023 te groeien naar tenminste 5.000 bezoekers per jaar, waarvan 15 procent basisschooljeugd. Hiervoor wordt ingezet op natuurbeleving, educatie en leesbevordering. De Kruidenhof gaat in de zomerperiode gevarieerde kinderactiviteiten in de tuin en het 29

Berkelland Mallum Stichting Kruidentuin Eibergen kruidenhof-te-mallum.nl 2021 € 60.000,€ 60.000,€ 120.000,€ 263.703,-

Gemeente Berkelland

Gemeente Berkelland

Foto: Ivo Hutten

Foto: Theo Kock

Liefdespad - Stichting Het Liefdespad Stichting het Liefdespad uit Berkelland legt een fraai wandelpad aan waar kunstzinnige ‘loveseats’ worden neergezet, die uiting geven aan de liefde voor de plek of een thema. Denk daarbij aan liefde voor elkaar, voor het water, voor de natuur, voor kunst of voor eten. Door dit wandelpad, dat vlak bij Museum More, het Doolhof, de Baakse Beek, Klimbos Achterhoek en De Heikamp komt, valt er meer te beleven in fraai Ruurlo.

Natuurpark Kronenkamp Ontmoetings-/Educatiecentrum In Neede is van de voormalige rioolwaterzuivering een multifunctioneel, ontmoetings- en educatief centrum gebouwd, genaamd Natuurpark Kronenkamp. Het park is bestemd voor ontmoeten, beleven, sociaal culturele activiteiten, exposeren en educatie. Het is een nieuwe bestemming voor de voormalige rioolwaterzuivering, die was overwoekerd en op de nominatie stond om te worden gesloopt. De oude, karakteristieke bouwwerken hebben een passende functie gekregen.

Het Liefdespad kan door iedereen worden bewandeld: singles, stellen, gezinnen en groepen. Het Liefdespad is 5 kilometer lang en is te starten vanaf De Heikamp, De Doolhof, Museum More en station Ruurlo. Het liefdespad is op 14 februari 2020 door gedeputeerde Jan Markink geopend. Zo’n 70 mensen brachten daarbij een toost uit op de liefde. Grote vlinders, die horen bij ontluikende liefde, sierden het feestelijke gebeuren magistraal op.

Binnen het park vind je een waterzuiveringsmuseum, een vleermuizenexpositie en de gistingstanks worden ingericht tot vleermuizenverblijf. Daarnaast wordt er een 360graden theater gemaakt. De locatie is ook bestemd voor mensen die (dag) structuur behoeven, voor integratie van statushouders en voor opleiding en stages. Het park is een plek waar, en van waaruit, veel soorten activiteiten plaatsvinden op het gebied van (buurt)contacten, groen, water, vleermuizen, bouwwerken. Gemeente: Berkelland Locatie: Ruurlo Initiatiefnemer: Stichting Het Liefdespad Website: liefdespad.nl Jaar: 2018 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 35.000,Bijdrage Waterschap: € 25.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 240.088,-

30

Gemeente: Berkelland Locatie: Neede Initiatiefnemer: Stichting Natuurpark Kronenkamp Website: natuurparkkronenkamp.nl Jaar: 2019 Bijdrage EU: € 60.000,Bijdrage gemeente: € 30.000,Bijdrage Waterschap: € 30.000,Subsidie LEADER: € 120.000,Totaal geïnvesteerd: € 240.655,-

Van de LEADER gelden is een multifunctioneel ontmoetings- en educatiecentrum gerealiseerd, waar ruimte is voor in- en aanloop, sociaal culturele buurt activiteiten, natuur/water- educatie door informatie, excursies, cursussen, lezingen en de permanente vleermuizen expositie ‘Neede Vleermuizendorp’. Natuurpark Kronenkamp is inmiddels geopend en zeker een bezoekje waard!

31

Gemeente Berkelland

Gemeente Berkelland

Foto: Theo Kock

Speel en Beweegpark De Stroet te Beltrum: ontmoeten, bewegen en beleven Het project omvat de ontwikkeling van een viergeneratiepark met daarin speel en beweegtoestellen, een dierenweide en activiteiten en ontmoetingsmogelijkheden. Het park is gericht op sociale en sportieve contacten, gezondheid, en plezier voor alle leeftijden van 0-100 jaar. Het doel is om met dit viergeneratiepark, inwoners, maar ook voor gasten/bezoekers van buiten het dorp of de regio op gezonde en uitdagende wijze met elkaar te verbinden.

als strand fungeert om een zandkasteel te bouwen. Dit alles met een activiteitenprogramma. Het viergeneratiepark is een breed gedragen initiatief in de gemeenschap. Vrijwilligers zorgen voor het beheer en onderhoud. Dit is een uniek project dat bottom-up in de Beltrumse gemeenschap tot stand is gekomen, met lijntjes naar gemeente, parochie, bedrijfsleven en Achterhoek Toerisme. Een mooie vorm van sociaal – coöperatief ondernemerschap anno 2020, dat in het dorp en de regio bijdraagt aan vitaliteit en sociale cohesie.

Het park, een multifunctionele buitenruimte van 10.000 m2, is opgezet voor alle leeftijden, inclusief mensen met een beperking. Het is bestemd voor spelen, bewegen, ontmoeten en beleving. De nadruk ligt op spelen en ontwikkelen van het kind, op sporten en bewegen van jong tot oud en op sociaal contact tussen alle leeftijden. Maar ook om een actief bedrijfsleven te prikkelen (o.a. horeca en middenstand) om activiteiten te ontplooien met een economische achtergrond, waar ruimte voor wordt geboden in het park. De ligging van het park aan de fietsknooppuntensysteem en het wandelnetwerk Achterhoek gaat een bijdrage leveren aan het imago van de regio. Een mooie parel toegevoegd aan het toeristische snoer in de Achterhoek.

Gemeente: Locatie: Initiatiefnemer:

Berkelland Beltrum Stichting Speel en Beweeg Park De Stroet, Beltrum Jaar: 2021 Website: parkdestroet.nl Bijdrage EU: € 60.000 Bijdrage gemeente: € 60.000 Subsidie LEADER : € 120.000 Totaal geïnvesteerd: € 247.516,-

In het viergeneratiepark staan speeltoestellen voor kinderen van 1-12 jaar, maar ook beweegtoestellen voor ouderen. Er is een interactief toestel dat door oud en jong gebruikt kan worden en er staan objecten voor fitness, bootcamp of fysiotherapie voor alle leeftijden. De pannakooi is geschikt gemaakt voor kleine evenementen. Naast de hertenweide kwam een dierenweide met ‘aaibare’ dieren. Er is een wadi aangebracht om water op te vangen bij hevige regenval, die tevens

32

Verbreding sportaanbod Smash Neede Smash Neede wil het sportaanbod verbreden. Naast tennis wil zij padel en rolstoeltennis aanbieden, niet alleen voor leden maar ook voor andere recreanten. Voor dit doel zullen twee kunstgrasbanen omgebouwd worden. Ook wordt het clubhuis rolstoelvriendelijk gemaakt, wat de integratie tussen mensen met en zonder fysieke beperking bevordert.

de vereniging moet de toegankelijkheid van het clubhuis verbeterd worden, en het toiletblok aangepast. Daarnaast bleek een berghok voor sportrolstoelen noodzakelijk. Met een betere buitenbaan (harde ondergrond) valt verdere groei van de vereniging te verwachten. Voor de pilot is de padelkooi op een zichtlocatie van sportpark ‘t Haantje neergezet. Dit maakt het soprtpark in zijn geheel aantrekkelijker. Padelsport heeft de belangstelling van zowel oudere leden voor wie tennis te belastend is geworden, als van jongvolwassenen. Voor toernooien en competitie is verdubbeling van de capaciteit een noodzaak. Inmiddels spelen meer dan 50 personen padel, waarvan een deel ook competitie en toernooien. Bij deze sport bleek de mogelijkheid tot baanhuur of tijdelijk lidmaatschap ook belangrijk.

Tennisvereniging Smash Neede heeft te kampen met een dalend ledenaantal. Er is een plan gemaakt om meer (jonge) mensen actief aan het sporten te krijgen én leden langer aan het sporten te houden. Om te beginnen werd baanhuur en tijdelijk lidmaatschap mogelijk gemaakt voor jongvolwassenen die zich niet voor lange tijd willen binden en voor vakantiegangers die verblijven in Neede en omgeving. Er is een pilot voor padel en rolstoeltennis gehouden op de twee meest versleten kunstgrasbanen. Dankzij dit project kunnen mensen met een fysieke beperking in NO Achterhoek rolstoeltennis en padel spelen en integreren met niet-gehandicapten. Doordat padel populair is bij zowel jongvolwassenen als ouderen, verbetert de vitaliteit van Sportpark ’t Haantje. Met de nieuwe banen en verbeterde toegankelijkheid ervan door baanhuur en tijdelijke lidmaatschappen, kan de actieve vakantieganger ook lekker komen sporten in Neede.