Transcriptverslag raadsvergadering 13 november 2023 (begroting) vastgesteld in de raadsvergadering van 18 december 2023

En daarin wordt aangegeven dat er geen meerwaarde wordt gezien ten opzichte van bovenlokaal overleg en interne werkprocessen om het expertteam te gaan betrekken vanuit de gemeente. Waarom ziet de portefeuillehouder er nu wel de toegevoegde waarde van in? De voorzitter: De wethouder. En daarna ga ik naar Oude Engberink. De wethouder.

-70-

De heer Yildirim: U gaat ervan uit dat ik dan meteen alle leegstaande panden hier in beeld zou hebben. Maar helaas valt dat tegen. Die heb ik niet in beeld. Maar dat kunnen we altijd nog weer kijken. Maar dat is ook de oproep van deze motie, om een inventarisatie te maken juist van de panden die leegstaan. En wat is dan ook de toegevoegde waarde van zo'n expertteam? Ik heb aangegeven net, wij gaan bij hun nog een keer navraag doen wat zij op deze vraagstelling gewoon kunnen betekenen. Op die manier willen we het insteken. De voorzitter: Heel kort, mijnheer Mekelenkamp. En dan ga ik naar mevrouw Oude Engberink. De heer Mekelenkamp, heel kort. De heer Mekelenkamp: De enige vraag die ik nog heb, is dan, wat heeft de portefeuillehouder van gedachte doen veranderen tussen 26 juni en vandaag? De voorzitter: De wethouder. De heer Yildirim: Ik geef aan dat wij hier de vraag gaan stellen, bij wijze van, wat ze nog meer kunnen betekenen. De voorzitter: Dan ga ik naar mevrouw Oude Engberink, zoals toegezegd. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Bijdrage kan heel kort zijn. Mede in het licht van onze eigen beschouwingen, dragen wij deze motie een warm hart toe. Is ons uit het hart gegrepen om vooral ook over te gaan tot inventarisatie van welke mogelijkheden er zijn.

We gaan zeker nog niet over tot exploitatie of daadwerkelijk realiseren, maar we zijn heel erg benieuwd wat dit onderzoek ons oplevert, om vooral ook vast nu een doorkijk te maken naar de toekomst om de grote behoefte aan één- en tweepersoonshuishoudens ruimtes te krijgen. Dank u wel. De voorzitter: En dan de heer Bouwman. Ook heel kort, alstublieft. De heer Bouwman: U gaf aan, we hebben niet in beeld welke leegstaande gebouwen er in Oldenzaal zijn. We hebben in het Forum van september twee vragen gesteld slash toezeggingen. En die staan ook in het verslag van het Forum. Eén, zoek de behoefte uit. En twee, kijk nadrukkelijk naar leegstaande gebouwen. U gaf net aan, wacht even het collegeadvies af. Dat doe ik even netjes. Maar ik krijg de indruk dat daar niet de toezegging in is meegenomen voor het kijken naar leegstaande gebouwen. Dat is één. Ik heb het krantenartikel van de heren van de PvdA gezien. Die staan voor het oude Vos House gebouw. Dat gebouw staat nu te koop. Ik had het heel mooi gevonden als de gemeente daar actie op had ondernomen. Ofwel met de WBO of met een projectontwikkelaar of in een driehoeksverhouding. Dat je kijkt van, hoe kunnen we daar iets realiseren voor onze inwoners? Maar dat is niet gebeurd blijkbaar. De voorzitter: De wethouder. De heer Yildirim: Ik wil wel hierbij aangeven dat wij ook met bepaalde ontwikkeling bezig zijn.

En ook wel een aantal gesprekken lopen zijn. Maar het is niet goed om hier aan te geven van, welke panden, welke strategische misschien gronden hierin dan worden meegenomen. U geeft dan echt wel, vind ik, op dit moment toch strategische dingen gewoon weg, ook in uw positie als raad zijnde en wij als gemeente. Die leegstaande gebouwen heeft u om gevraagd. Wij hebben ook gekeken naar onze eigen panden en niet naar andermans panden in de vraagstelling. Daar krijgt u een reactie op vanuit het collegeadvies rondom flexwonen.

-71-

De voorzitter: Nog een keer, omdat het ook een motie betrof van de Partij van de Arbeid. De heer Lulofs. En dan ga ik echt over naar wethouder Rödel. De heer Lulofs. De heer Lulofs: Voorzitter, dank u wel. Toch maar even terugkomen op het Vos House. Ik dacht, ik hou hem nog even vast. Maar daar is al eens een keer iemand geweest. En die zegt van, ik heb daar wel belang bij. En die neemt dan contact op, maar die wordt in feite hier tegengehouden. Er wordt hier gezegd van, dat gaat niet gebeuren. Wat mij hier aan dat hele verhaal stoort, is van, hoe kan het dat dat niet doorkomt? Dat als hier beneden iemand informeert, wat is de mogelijkheid voor een bepaald pand, dat daar gezegd kan worden, gaan we niet doen. En het komt niet bij de wethouder en het komt niet bij de raad. Dat zijn hele majeure dingen voor de ontwikkeling van Oldenzaal. En daarbij vraag ik mij af, hoe kan dit? De voorzitter: Wethouder. De heer Yildirim: Ik wil hierbij toch even... Want ik zie ook al de collega aanstalten doen. Want dit stuk ligt net weer bij de collega wethouder. Die wil ik graag beantwoord hebben door de collega. De voorzitter: Dat sta ik toe. Wethouder. De heer Christenhusz: Dank u wel, voorzitter. Er is weldegelijk bestuurlijk op dit moment contact met een potentiële investeerder voor dit pand.

En het feit dat wij straks gezamenlijk dat gesprek gaan voeren, betekent ook dat wij kijken wat de mogelijkheden zijn om dan eventueel daar ook van bestemming te veranderen. Met alle mitsen en maren die daar nog aan vast zitten, want dat is nog niet zo’n heel makkelijk proces. Maar ik wil echt wegwerpen dat dit soort initiatieven niet op de bestuurlijke tafel belanden. Want er is al met een investeerder gesproken. En straks doen we dat in gezamenlijkheid met ambtelijke ondersteuning over een week of drie, vier nog een keer weer. En dan weet ik niet of het over dezelfde investeerder is die u dan mogelijkerwijs gesproken heeft, mar die contacten landen weldegelijk op de bestuurlijke tafel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog een keer naar de heer Lulofs, of u nog behoefte heeft aan een reactie. De heer Lulofs: Daar laat ik het even bij. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Rödel. Dank u wel. Mevrouw Rödel: Dank u wel, voorzitter. Dat is een geluk, want wethouder Rödel heeft een motie waar ze op wil reageren en een vraag. Dat is ook fijn voor de mensen op de tribune die er toch echt al een lange avond op hebben zitten. Ga ik eerst even in op de motie van GroenLinks, wat ik op zich een hele sympathieke motie vind. En die gaat om handelingsruimte in te willen stellen van 15.000 voor onze zorgprofessionals.

Ik heb eens navraag gedaan of er signalen waren dat wij die handelingsruimte nodig hadden. Ik ging ervan uit dat het om onze zorgprofessionals intern gaat. Maar u gaf net aan op de vraag van mevrouw Oude Engberink dat het ook om externe zorgprofessionals gaat. Op dit moment heb ik geen signalen dat wij daar extra budget voor nodig hebben. Het maatwerk, daar sturen wij ook op. Wij hebben dat in ons beleid verankerd. En wij zorgen ook dat het in de uitvoering terugkomt. En we kijken ook steeds of dat gebeurt. En waar dat niet gebeurt, daar hebben we het er ook met elkaar over, zelfs op casusniveau. En ik heb nog niet signalen gehad dat wij dat niet uit de bestaande budgetten kunnen halen. Ik raad daarom uw motie af, ondanks dat ik hem heel sympathiek vind.

-72-

De voorzitter: Heel kort, de heer Snijders. De heer Snijders: Het stelt mij gerust. Dat betekent eigenlijk het mechanisme wat ik zou willen introduceren van, je krijgt handelingsvrijheid, je mag wat, dat bestaat al. Er is nergens een belemmering dat iemand 1.000 euro nodig heeft en dat nergens kan vinden? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Er zijn natuurlijk wel belemmeringen, want we hebben te maken met wetgeving. Dat is vaak ook wetgeving die van het Rijk uit is opgelegd. Maar daar waar wij maatwerk kunnen bieden en waar wij de grenzen op kunnen zoeken, doen wij dat in Oldenzaal. Die afspraak hebben we met elkaar. Nogmaals, is verankerd in beleid. Maar we hebben het daar ook op casusniveau met elkaar over. En soms is dat lef tonen. En dat is ook verschillend per zorgprofessional of je dat durft of niet en het erover hebt met elkaar. Maar die ruimte wordt zeker geboden en ook gezocht. Maar we zijn daar zeker ook nog lerende in. Maar het is goed dat we daar als raad ook in meedenken. Ik denk dat we dat hard nodig hebben in alles wat er nog komt. Dan de vraag van D66. Die pak ik even, want die gaat over dienstverlening en veiligheid. Maar omdat u refereert aan de jeugd en een focus op de jeugd tot 23 jaar, pak ik hem even op, maar misschien dat mijn collega de burgemeester daar dan later nog wat op wil zeggen.

Als je het hebt over de jeugd in Oldenzaal en criminaliteit, dan willen wij natuurlijk de preventie, waar u het over heeft, daar willen wij die criminaliteit voor zijn. Het liefst geen criminaliteit. En het valt of staat met kansrijk opgroeien. Zo noemen wij dat in een verzamelbegrip en alles wat wij in Oldenzaal doen voor jeugd. Want het is best wel veel. En om in de criminaliteit te geraken, dat kan verschillende oorzaken hebben. Het kan al beginnen met waar je wieg staat. Wij hebben een kansrijke start. Wij hebben de VVE. Wij hebben daarnaar de LEA. De LEA, daar kijken we met elkaar wat wij gaan doen. Dit is niet te veel. Dat is in opvolging van. Ik hoor in mijn linkerhoek te veel. Dat is een opvolging van, totdat jongeren zover zijn dat ze uit kunnen stromen naar arbeid of naar een vervolgopleiding. En u zegt ook heel terecht, vervroegd schoolverlaten moeten we voorkomen. We moeten zorgen dat we voldoende activiteiten hebben in Oldenzaal, zodat die jeugd ook bezig blijft. In de eerste instantie is dat een verantwoordelijkheid van de ouders. Dat vinden wij ten alle tijden. Maar wij zien ook een verantwoordelijkheid van de gemeente en we zien een verantwoordelijkheid van het onderwijs, van onze partners en van de verenigingen en instellingen waar jongeren zich ophouden. En waar wij heel sterk nu op inzetten, is die verbinding en die samenwerking.

Want wij geloven er heilig in dat de jeugdigen die opgroeien in Oldenzaal, dat we daar met zijn allen verantwoordelijk voor zijn. En dat wij gezamenlijk echt in verbinding moeten kijken van, waar kunnen we op welke plaats in ieders verantwoordelijkheid ons best doen om dat zo veilig mogelijk te laten gebeuren? Daar hebben wij van alles voor opgetuigd in Oldenzaal. Studio15 werd zo straks genoemd. Wij meten ook steeds en monitoren of dat het goede is wat we inzetten en wat we doen. En daar gaan wij mee door. Dat alles ter preventie. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan kijk ik even of de heer Lulofs van mij het stokje over wil nemen, de hamer. De heer Van der Waal, excuus. De heer Van der Waal, nog een interruptie richting wethouder Rödel. En dan de heer Lulofs het stokje overnemen. De heer Van der Waal: De heer Van der Waal: Dank u wel. Ik begrijp dat in de voordracht dat er vraagtekens moeten staan, wil dat een vraag zijn. Ik heb hier een zin zonder vraag. D66 hoopt van harte dat het per ongeluk fout invullen van een of meer formuliervragen geen al te grote sancties teweeg kunnen brengen. Ik ga nu een zin even erbij zetten. Is dat in Oldenzaal het geval? Dat is de eerste vraag. De andere vraag gaat over de menselijke maat. Misschien dat ik die zo meteen even kan stellen.

-73-

De voorzitter: Ik weet niet, wethouder, of die voor u bedoeld is, maar gaat uw gang. Mevrouw Rödel: Wij hebben in ieder geval mensen die in armoede geraken. En ook daar sturen wij heel erg op preventie en de samenwerking en verbinding, net zoals bij veiligheid. Maar wij hebben het formulierenloket, of dat heet geloof ik iets anders. Formulierenservice hebben we om mensen te helpen met formulieren invullen. We hebben het armoedeloket, waar mensen terecht kunnen. Het Social plein. En als mensen fouten maken bij het invullen van de formulieren, maar dan moet ik even naar mijn collega wethouder kijken, dan denk ik dat wij de menselijke maat houden met elkaar. Want het klopt wat u zegt, dat mensen die in armoede leven allerlei problematiek hebben waardoor zij misschien door de stress niet meer helemaal helder kunnen nadenken. Die hebben hulp nodig. Als dat uw vraag is. Wij gaan niet op de kont zitten, wat u net ook zei, bij armoede. Wij zijn daar volop mee bezig, doordat wij die visie op armoede hebben aangenomen. De voorzitter: En ik zie de wethouder Christenhusz nog de wens hebben om een aanvulling te doen. Wethouder Christenhusz De heer Christenhusz: Heel kort. Die hele menselijke maat wordt heel vaak gekoppeld aan de Participatiewet. En ik denk dat wij de menselijke maat in die Participatiewet altijd al als beleid uitgevoerd hebben.

Dat kunt u ook zien aan het aantal bezwaarschriften wat we op deze wetgeving krijgen. Dat is eigenlijk heel erg miniem. Waarom staat het dan toch zo verwoord bij 5.26, zoals u dat aangeeft? Dat heeft er ook alles mee te maken dat er landelijk vanuit het kabinet gezegd is, gemeenten, in zijn algemeenheid, ga nog eens een keer kijken op welke wijze u die menselijke maat heeft ingevuld? Want ik denk dat daar tussen de driehonderd zoveel gemeenten hele grote verschillen in zijn. En dat is voor ons de aanleiding geweest om naar aanleiding van die kabinetsbrief dit ook nog eens een keer weer goed met elkaar op te pakken. Maar ik denk dat we daar niet zo heel veel in hoeven te veranderen, omdat die menselijke maat eigenlijk in afstemming met u als raad altijd al in Oldenzaal op die manier is uitgevoerd. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie het gebaar. Dank u wel. Mag ik dan de heer Lulofs... De plaatsvervangend voorzitter: Dan is nu het woord aan de portefeuillehouder, de heer Welman. De heer Welman: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een paar punten genoteerd staan. En ik begin even in andere volgorde. Eerst bij het CDA. Noaberkracht Oldenzaal, de verkenning. Ik ben het met u eens, dat hadden wij ook graag sneller gezien. Maar ik zie het als een voorbeeld hoe soms samenwerking, in welke vorm dan ook en in welk proces dan ook, soms verloopt.

Maar bedenk wel, de colleges hebben een advies uitgebracht. Dat ligt ook hier in Oldenzaal bij u. En de raden zijn aan zet. Dit college ziet nu voor zichzelf geen aanleiding om daarin een positie in te nemen, omdat het belangrijk is dat u als raad, samen met uw collega raden in Tubbergen en in Dinkelland nu een stap zetten en ook duidelijkheid geven hoe u na het advies, wat de colleges hebben uitgebracht, kijkt. Dan Oldenzaal 2040. In de Najaarsnota, die onlangs naar u toe is gestuurd, ziet u dat het bedrag wat beschikbaar was in 2023 niet helemaal opgemaakt zal gaan worden, als je het hebt over de uitvoering rondom Oldenzaal 2040. Even vanuit mijn hoofd, ik dacht ergens rond de 80.000 euro, dat we ietsjes meer waarschijnlijk inmiddels hebben uitgegeven. Denk ook aan inzet van ambtenaren en van mensen die we hebben in moeten huren, omdat een ambtelijke collega een andere werkgever heeft gevonden. We hebben voor 2024, daar moet ik wel eerlijk in zijn, nog wel een uitdaging. Maar we doen echt ons uiterste best om binnen de budgetten die beschikbaar zijn te blijven. En mocht dat niet lukken, om wat voor reden dan ook, omdat we het belangrijk vinden dat de kwaliteit voorop staat, dat we echt iedereen de gelegenheid hebben gegeven om zijn of haar inbreng te leveren, dan komen -74-

we daar uiteraard ook bij u weer op terug. En qua inhoud, u heeft nog, ik denk of een aantal weken, een inhoudelijk informatiemoment van ons tegoed. Dan een ander punt, voorzitter. Dat betreft de motie vanuit Solidair Oldenzaal, geheten interne aanlichting glas-in-loodramen Plechelmusbasiliek. Het college is eens met dat de Plechelmusbasiliek niet alleen aan de buitenkant, maar ook in de basiliek fantastische schatten heeft. En u weet dat ook bij de vertaling van het raadsprogramma, één van de reserves die we gevormd hebben of fondsen, zich betrekt op erfgoed. En wat we vooral gezegd hebben is, erfgoed, en wij hebben als college daarbij ook aan de Plechelmus gedacht, zou je meer zichtbaar en toegankelijk moeten maken. En bij zichtbaar maken hoort ook verlichting erbij. Dat is al een oud plan. Daar werd in de raad net ook al wat over gezegd. Daarbij willen we wel kijken, welke nieuwe inzichten zijn er? Want ook vanuit GroenLinks is al eerder iets gezegd over verlichtingsvervuiling. Daar moeten we en willen we ook rekening mee houden. Dat je niet de hele nacht, want dat bedoel ik eigenlijk, de verlichting aan hebt, maar dat je daar bepaalde momenten voor gebruikt. Dat heeft ook weer met de eucharistieviering te maken, waar de heer Maartens al op doelde. Kortom, daar willen we zeker naar kijken.

En vanuit het fonds wat u zelf ook gevormd heeft, hebben we de afgelopen, ik denk, driekwart jaar inmiddels een aantal zeer voorzichtige gesprekken gevoerd met het parochiebestuur, met de Stichting Oldenzaalse Musea en met de Stichting, nou hoop ik dat ik het goed zeg, Stichting tot Steun aan de Basiliek Sint Plechelmus, want daar is al een tijdje geleden een aparte stichting voor gevormd, aan het kijken hoe we de basiliek, en dan vooral de schatten die er in de basiliek aanwezig zijn, meer zichtbaar en ook toegankelijk kunnen maken. Ik merk dat het parochiebestuur daar enthousiast over is, maar ook zij hebben te maken met een bisdom waar ze rekening mee moeten houden. En ik wil rekening en wij willen als college er ook rekening mee houden, eigenlijk een opdracht die u ook al meegaf, zijn er in de Oldenzaalse samenleving en wellicht zelfs daarbuiten... Als je de Plechelmusbasiliek als de moederkerk van Twente ziet, dan weet ik zeker dat we ook financiers van buiten Oldenzaal weten te interesseren om ook mee te laten doen. Ik merk heel veel enthousiasme, maar ik merk ook dat het echt heel voorzichtig, en met rekenschap van alle gevoeligheden die er zijn, stappen aan het zetten zijn.

En ik hoop u in het eerste kwartaal van 2024 er wat inzicht in te kunnen geven welke plan of welke plannen, welke scenario's mogelijk zijn om de schatten van de basiliek meer zichtbaar en toegankelijk te maken. Het vraagt wel wat voorzichtigheid. Ik hoop dat u daar begrip voor heeft. Maar ik ben wel heel optimistisch over de stappen die we nu aan het zetten zijn. En dat is eigenlijk conform de strekking die u heeft gegeven. Maar ik wil u toch oproepen om hem niet in stemming te brengen, vanuit de gevoeligheid die het heeft. En ik hoop dat u mij echt op het woord wilt geloven dat er goede stappen zijn, maar geef mij daar wat ruimte in en geef mij ook namens het college daar wat, het is weer een herhaling, ruimte om het goede te doen vanuit de strekking die u in uw motie heeft aangegeven. Dat was het voorzitter. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Ik zie dat de heer Bouwman nog een vraag aan u heeft. De heer Bouwman: Niet echt een vraag, maar meer eigenlijk even een opmerking. Want ik snap echt wel wat u zegt. Maar dezelfde discussie eigenlijk als met de fietsenstalling. Er lopen dan gesprekken over. En dat loopt allemaal. Maar intussen kijken we al acht jaar aan tegen zo’n fietsenstalling. En krijgen we in januari ‘24 daar een keer een terugkoppeling van. Ik zou graag ook een keer dat de raad een uitspraak doet van, dat zouden we een mooi idee vinden.

Zet er wat meer vaart achter dan dat er nu achter gedaan is. En als dat dan toch niet mogelijk blijkt te zijn door eventueel moeilijkheden met het parochiebestuur dan wel het bisdom, daar hebben we alle begrip voor. Maar ik zou toch graag de motie in stemming willen brengen om een uitspraak van de raad te doen. De plaatsvervangend voorzitter: Het was geen vraag aan u, op dit moment. Ik zie wel de heer Snijders nog met een opmerking. -75-

De heer Snijders: We hebben het bij een stuk over flexwoningen gehad over de communicatie naar inwoners toe. Nou proef ik van de portefeuillehouder dat dit gevoelig ligt. En als je dit in stemming brengt, dan doe je volgens mij ook iets met de communicatie niet helemaal goed. Ik zou zeggen, zoek eerst via de weg die de portefeuillehouder voorzet, contact met het bestuur van de kerk. En breng het dan terug in de raad. En ga dan stemmen. Maar nu communiceer je eigenlijk ook een beetje op een wat lullige manier. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zie dat de heer Winkelhuis ook nog een opmerking wil maken. De heer Winkelhuis: In aansluiting op wat de heer Snijders zegt, want dit ligt inderdaad blijkbaar supergevoelig. Ik ben bang als je hem in stemming zet, hoe sympathiek wij er allemaal tegenover staan, gaan er een aantal partijen zeggen, gezien de beantwoording van de portefeuillehouder lijkt het ons niet verstandig. Terwijl we eigenlijk denken van, dat is een hartstikke mooi plan. Ik zou haast een oproep willen doen van, ik bedoel, desnoods tikken we hem nou af en zeggen we, dan komt hij in februari nog een keer in stemming. Dan ga je nog een keer een motie indienen. Hij is niet weg. Maar het is een raar signaal als je nu zegt, we gaan een motie indien. Een hartstikke mooi. Iedereen is enthousiast. Maar we doen het niet.

Ik bedoel, ik ben maar een normale jongen, maar dat zou ik raar vinden. De plaatsvervangend voorzitter: Laatste keer, nog een keer het woord naar mijnheer Bouwman, want anders vallen we in herhaling. De heer Bouwman: De druk wordt opgevoerd voor deze motie, begrijp ik. Ik heb zoiets van, als we dan de portefeuillehouder maar even de ruimte gegeven om die gesprekken te voeren en we gaan hem in februari opnieuw op de agenda zetten, dan vinden we dat een uitstekend voorstel. De heer Welman: Waarvoor dank. De plaatsvervangend voorzitter: Dan constateer ik dat u netjes binnen de acht minuten bent gebleven. Waarvoor dank. Inclusief onderbrekingen. Ik geef het voorzitterschap weer terug. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn van het college. Ik kijk even naar de raad. Is er behoefte aan een korte schorsing of wilt u meteen doorgaan met de, naar behoefte, tweede termijn van uw raad? Wat zegt u? Schorsing? Vijf minuten? Tien minuten? Tien? Tien. Dan, even kijken. Ik kijk even. Het is nu? Vijf over half tien gaan we verder. Tien over half. Op uw verzoek. Tien over half. Ik schors. Ik heropen de vergadering, bij deze. En ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik zie in ieder geval vanuit GroenLinks. Ik ga gewoon het rijtje langs, zoals ook in de eerste termijn het verlopen is.

En ik hoop dat u het kort kunt houden en dat het echt betrekking heeft op de politieke essentie van vanavond. Dat u daar de tweede termijn op kunt richten. Dat zou mooi zijn en ook duidelijkheid geven voor het debat. Ik begin bij de heer Snijders. De heer Snijders. De heer Snijders: Meestal ben ik niet zo lang. Ik wil twee moties intrekken, omdat ik de wethouder wel vertrouw. Dat is één. Dat is leesbaarheid Programmabegroting. Die gaat in de la tot de eerste P&C-cyclus. Dan gaan we eens kijken hoe dat geworden is. En nummer drie, ruimte voor preventie. Ik vertrouw de wethouder erop dat het niet nodig is. We dienen geen moties in die nodig zijn. De voorzitter: Dank u wel. Als ik dan het rijtje volg, kom ik bij de VVD. De heer Visser.

-76-

De heer Visscher: Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met te zeggen dat ik het wederom een prettig debat vond. En prettige debatten kunnen mij niet lang genoeg duren, zoals u weet. Twee algemene opmerkingen naar aanleiding van de behandeling van het college. Het eerste betreft de mogelijke bezuinigingen. Het is nu nog geen moment om echt richting aan te geven, maar één richting zouden we wel willen aangeven, geen kaasschaaf, maar maak keuzes. Dat is één ding dat we mee willen geven. Tweede punt. Wij zijn eigenlijk toch wel erg teleurgesteld in de beantwoording van het college als het gaat om het woningbouwprogramma. Ik heb eigenlijk geen enkel antwoord gehoord van de wethouder. En ik mis in dit dossier lef en daadkracht. Het kan niet zo zijn dat we nu al anderhalf jaar bezig zijn met het woningdossier en dat we eigenlijk nog niet weten wat we met elkaar willen. Ik heb ooit gesproken over de preventiemuur. Die was van mijnheer Christenhusz ooit. Ik zou nu wel zeggen, de woningbouwmuur voor mijnheer Yildirim, waar gewoon opstaat, waar kunnen we nog bouwen? Waar staan panden leeg? Waar hebben we contacten mee? Waar hebben we geen contacten mee? We moeten hier volgens mij toch echt harder gaan, anders gaan we nooit die honderd woningen per jaar kunnen bouwen. Ik wil het college echt vragen om hier meer proactiviteit aan de dag te leggen. Dan de moties en de amendementen.

Volgens mijn berekening is de eerste motie die ingediend wordt over duurzaam dak. Daar gaan wij niet in mee, in die motie. Tweede motie gaat over de leegstaande panden. Daar gaan wij wel in mee. De derde motie gaat over de fietsenstalling. Daar gaan wij ook in mee. En ook daarvoor geldt, sommige dingen moeten gewoon echt sneller. En misschien ook om die reden moeten we sommige dingen wel niet meer doen, zodat we andere dingen sneller voor elkaar krijgen. Maar dat is een andere discussie. Amendementen. Wij dienen het amendement in over het schrappen van het Vondelpark. Tweede amendement van Solidair Oldenzaal over de Global Goals, zullen we niet in meegaan. Derde motie is dan volgens mij Twente FM. Daar kunnen we mee instemmen als het gaat om een eenmalige, incidentele subsidie, om die te verstrekken als overgangsperiode richting 2025. En de laatste is De Höfte. U zult begrijpen dat wij niet met het amendement van Solidair Oldenzaal meegaan. Wij willen hier meegeven dat er echt ruimte gegeven moet worden aan de verkenner om met zijn onderzoek te starten. En daarna worden wij ongetwijfeld weer op de hoogte gehouden van de uitkomst daarvan. Eén opmerking wil ik toch nog wel maken over de brief van De Höfte van gisteren, waarin het college wordt verteld dat ze het betreuren dat door de brief De Höfte wederom in de publiciteit is gekomen.

Die zinsnede snap ik echt helemaal niets van, gezien alle 150 e-mails en berichten die ik de afgelopen week heb gekregen van De Höfte. Dat even als laatste. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag in ieder geval een interruptie van de heer Bouwman. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Over het amendement over De Höfte. Ik wil toch even de raad nog nadrukkelijk meegeven dat het niet gaat over het beschikbaar stellen van direct 65.000, maar over het reserveren, dat we daar een voorwaarde aan koppelen van de onafhankelijke verkenner die het college heeft aangeboden. En dat we daarin gaan kijken op welke wijze we De Höfte kunnen ondersteunen en kijken of de gevraagde bijdrage ook daadwerkelijk reëel is voor de ambities die De Höfte heeft. Volgens mij, schappelijker kan het niet. Maar duidelijker kan ik het ook niet uitleggen op dit moment. De voorzitter: Die mogelijkheid heeft u zo dadelijk nog bij uw eigen bijdrage. Ik heb dit niet gezien als een interruptie. De heer Visscher hoeft niet te reageren. Ik kijk nog even naar de volgende. Dat is de Partij van de Arbeid. De heer Lulofs. De heer Lulofs: Dank u wel. Ik sluit voor misschien wel 99 procent aan bij de argumenten die de heer Visscher van de VVD net noemde over bestuurlijk lef. Op dit moment hebben we te maken met een woningprobleem. Dat moet worden opgelost. En daar moet tempo worden gemaakt. De wethouder -77-

zegt net van, de timing is niet goed. Maar laten we wel zijn, de raad gaat over het tempo wat aan de dag moet worden gelegd. En wij vinden dat met onze ambitie, dat tempo moet omhoog. Er is snelheid geboden. En dan moet je ook rekening houden met de ontwikkelingen die in buurgemeenten zijn. En voordat we het weten, hebben we een half jaar achterstand op de ontwikkelingen daar en kijken we straks in een gat. De motie is ook nog zo, het is niet alleen onderzoek, maar er zit ook nog een activerende component in. Er moet iets gebeuren. Namelijk met de eigenaren in gesprek gaan over een versnelde transitie. En dan heeft de heer Christenhusz net wel gezegd van, op het Vos House hebben we wel op dit moment overleg, maar er zijn meer panden. We moeten gewoon scherp zijn hierin. Oldenzaal is niet zo groot. Dan maar op de fiets erdoorheen en kijken waar mogelijkheden zijn. Wat ons betreft, wij zetten deze motie wel door. De termijn waar om een rapportage wordt gevraagd, misschien moeten we die nog wel verscherpen. Maar ik zou het eerst daarbij willen laten. Dan hebben we de amendementen die zo meteen in stemming worden gebracht. Vondelpark, daar gaan wij niet in mee in dat amendement. Dan het amendement nummer twee, Programmabegroting met de Global Goals, Daar gaan we ook niet in mee. Dan de Programmabegroting met betrekking tot De Höfte.

Met de toelichting die net gegeven is door de heer Bouwman, daar gaan we in mee. Dan amendement nummer vier, GroenLinks over Twente FM. Die willen we steunen. Dan bij de moties. Even kijken. Dan is de eerste is duurzamer op het dak. Die steunen we. Die van ons dienen we in. Die is aangehouden. En de motie nummer 7, structurele invulling fietsenstalling Nagelstraat, die steunen we van harte. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar Solidair Oldenzaal. Dan kom ik bij de heer Bouwman. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Even eerst een opmerking vooraf. Wellicht was het niet helemaal duidelijk, maar nu toch even voor de duidelijkheid. We hadden net de discussie over de motie glas-in-loodramen van de Plechelmusbasiliek. We hebben net de toezegging van de portefeuillehouder dat u in februari daarop terugkomt. Daar willen wij op wachten. En hopen we dan ook verder te kijken wat we met die motie gaan doen. Bij deze trekken we die dan ook in. Eventjes voor de boekhouding. Amendementen begin ik mee. Amendement van de VVD over het Vondelpark, gaan we in mee. Onze eigen amendementen steunen we uiteraard van harte. Dan gaan we naar de moties. GroenLinks, zon op dak steunen we niet. En dan de motie van de PvdA, die steunen wij ook van harte. En ik zou toch eigenlijk ook nog wel even een algemene reflectie op de inbreng van het college willen geven.

Wat mij eigenlijk heel erg opvalt, is bijna op elk dossier, en ik zeg niet dat het verkeerd is, maar ik merk toch heel veel voorzichtigheid, behoudendheid. We zijn ermee bezig. We zijn er over in gesprek. Komen we op terug. Dat hoor ik iets te vaak in deze vergaderingen. En ik hoop toch echt bij een volgende behandeling dat er iets meer concrete acties en toezeggingen op komen, in plaats van de antwoorden die we deze begrotingsbehandeling hebben gehoord. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de WG, mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Allereerst de beantwoording van de vragen die we hebben gesteld in onze beschouwingen. Mevrouw Zinkweg heeft een toelichting gegeven dat er begin volgend jaar een pakket met maatregelen naar ons toekomt. We zijn heel erg verheugd dat daar positief op gereageerd is. De heer Christenhusz heeft aangegeven dat we ook meegenomen worden in de ontwikkelingen van Vondelpark 2.0. Die vraag is ook naar tevredenheid beantwoord. En verder hadden wij geen vragen aan het college in onze beschouwingen. Dan heel kort over de amendementen en moties. Wat betreft de motie over De Höfte. In ons betoog hebben we al uitgebreid stilgestaan bij datgeen wat we van De Höfte vinden. Wij vinden echt dat De Höfte moet blijven bestaan voor Oldenzaal. En wij gunnen het ook dit bestuur dat zij de handschoen oppakken -78-

en samen met het college tot een oplossing gaat komen. En wij gaan er ook vanuit dat de onderhandelaar, als die wordt aangenomen, dat hij of zij met een voorstel komt richting de raad, zodat wij daar ook netjes een besluit over kunnen nemen als het gaat over welk bedrag benodigd is om De Höfte draaiende te houden. En dan over de motie van de Partij van de Arbeid. Ik deel ook de mening die de heer Lulof zojuist aangaf. We hebben ook inderdaad een woningprobleem. Het is wel fijn dat nu beter in beeld is van hoeveel één- en tweepersoonshuishoudens Oldenzaal heeft en welke behoefte dat er is. Dat we daarmee aan de slag gaan. Die motie gaan we zeker steunen. We hebben nog een vraag aan de portefeuillehouder over motie nummer 7. In de motie wordt gesproken over de fietsenstalling in de Nagelstraat. En de portefeuillehouder heeft in haar beantwoording aangegeven dat in Q2 de nieuwe locatie bekend wordt gemaakt, omdat daar ook nog gesprekken over gevoerd worden. Wij zijn heel erg benieuwd naar wat u dan wilt doen nu al, en het liefst ook op korte termijn, met de huidige locatie, omdat wij dat echt een rotte kies vinden in de binnenstad. We zijn heel erg benieuwd of er voor de feestdagen daar mogelijk al wat verbetervoorstellen voor gedaan kunnen worden en ook ingezet in acties. Dat is mijn bijdrage. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar D66. De heer Van der Waal.

De heer Van der Waal: Dank u wel. Eerst een algemene opmerking. Ik heb in het begin, dat handhaaf ik ook, een compliment gegeven voor het vele intensieve werk wat door het college en de ambtenaren is gedaan. En ook voor de vaak moeilijke keuzes die worden gedaan. Daar geef ik nu een aanvulling op. Dat ik met een aantal andere fracties van mening ben dat het college hier en daar wat afwachtend is of wacht totdat een situatie zich helemaal verder heeft ontwikkeld. Ik noem als voorbeelden, Twente FM. We wachten totdat de reorganisatie daar is. Als gevolg daarvan gaat er misschien een team verloren. Zon op dak wordt gewacht tot 2027, dat helemaal het elektriciteitsnetwerk alles weer aan kan. De woningbouw, daar wordt ook op het een en ander gewacht. Ik begrijp dat niet helemaal. Want op het moment dat je daarmee bezig bent, dan zeg je, nu heb ik een kans, nu kan ik weer een klein stukje verder. Dat in het algemeen. Als ik de amendementen en moties langsloop. Motie over het Vondelpark steunen wij niet. Motie over de Global Goals ook niet. De motie over De Höfte steunen wij ook niet. Daar wachten wij op het resultaat van de waarnemer, zoals WG dat ook doet. Dan het amendement nummer 4. Dat was een andere. Dat ging over, ik moet even kijken wat dat ook alweer was. De voorzitter: Twente FM. De heer Van der Waal: Twente FM steunen wij wel.

Zij het dat wij wat ongelukkig vinden het woord structureel, omdat het vooral bedoeld is voor voorlopige overbrugging totdat het nieuwe plan er is. Dan krijgen we een nieuwe situatie, waar weer een nieuwe discussie over kan bestaan. De voorzitter: Pardon, per interruptie, de heer Van der Waal. Ik kom bij de heer Bouwman, excuus. De heer Bouwman, u heeft een interruptie? De heer Bouwman: Ja, nog even misschien ter verduidelijking. Het woordje structureel. Volgens mij heb ik dat net ook al verteld, maar misschien dat ik bij de VVD kan aansluiten voor de actieve herinnering. Maar volgens mij de structurele subsidie is bedoeld om op het moment als het omroepbestel geherstructureerd... Mocht dat ooit het geval zijn, dat we dan gaan kijken. Eigenlijk is het tot die tijd. Maar dan vonden wij het niet passend om daar incidenteel... Want dat is meestal op jaarbasis. Vandaar.

-79-

De voorzitter: Dat is een definitiekwestie. Maar u heeft hem inderdaad al eerder toegelicht. En ik had hem ook voor mezelf nog genoteerd staan. Op het moment dat dat amendement aan de orde zou komen, dan zou ik daar nog een verduidelijking bij u ook vragen, zodat het voor iedereen duidelijk is. Maar u heeft hem nu ook al gegeven. De heer Van der Waal, dan kom ik weer bij u terug. De heer Van der Waal: Ik begrijp dat we het hartgrondig erover eens zijn, maar ik ben altijd bang dat woorden hun eigen levens gaan leiden. Hoe dan ook, die steun ik. We hadden het over amendement 4, geloof ik. Dan motie 4, zon op dak, heb ik al net gezegd. Daar moeten we zoveel mogelijk werk van maken, zodra daar weer kansen zijn. Motie 5 van de kantoren die tot woningen worden omgebouwd, steun ik ook. En de fietsenstalling, daar, op wat voor manier dan ook, moet vaart aan gegeven worden. Die steun ik ook. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik even naar de heer Winkelhuis, want die had nog een interruptie bij u. De heer Winkelhuis. De heer Winkelhuis: Nog een vraag aan collega Bouwman. Structureel of incidenteel. Op het moment dat landelijk er een besluit komt, en stel je voor landelijk zeggen ze, maar wij gaan er echt niet mee door, dan hebben we onszelf natuurlijk anderhalf jaar wat tijd gegeven of twee jaar.

Maar wat gaan we daarna dan doen? Krijgen we dan niet dezelfde situatie die we ooit bij De Bond hebben gehad nu bij De Höfte, waar je dingen groot maakt en vervolgens mensen moet teleurstellen. Hoe ziet u dat moment? De voorzitter: De heer Bouwman. De heer Winkelhuis: Kan maar zo gebeuren. De voorzitter: De heer Bouwman. De heer Bouwman: Kan gebeuren. Maar ik kan niet in de toekomst kijken. Op het moment als we nu niks doen, dan denk ik van, dan kunnen we helemaal de ambities wat wij goed vinden voor Oldenzaal in de ijskast zetten. Ik zou zeggen, in ieder geval, zoals ik het begrepen heb, voor die herstructurering van het omroepbestel komt daar een andere financieringsstroom aan. Wellicht dan op die manier komen daar andere gelden richting de lokale journalistiek. Dan is het op die manier gedekt, denken wij. Maar helemaal honderd procent zeker kan ik u ook geen garantie geven. Maar het is natuurlijk gewoon een politieke keuze. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Van der Waal nog. En dan wil ik toch naar de heer Maartens gaan. De heer Van der Waal, tot slot. Excuus. En dan ga ik nog voor die tijd, voordat ik bij de heer Maartens kom, toch nog even naar links. Maar eerst de heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Dank u wel. De heer Winkelhuis heeft het over een mogelijke teleurstelling over twee jaar.

Op het moment dat je nu geen geld ter beschikking stelt voor die overbruggingsperiode, heb je de teleurstelling nu al. En dan ook nog eens een keer over twee, drie jaar de teleurstelling dat je niet een lopend team hebt. Het is aan u de keus om nu de teleurstelling te nemen of dan. De voorzitter: Dank u wel. Zoals toegezegd, de heer Visscher. De heer Visscher: Dank u wel, voorzitter. Dan gaan we toch over woorden praten. Het is toch wel belangrijk als het amendement component structureel heeft, dan gaan wij er niet in mee. Ik ga alleen -80-

maar mee als we een eenmalig bedrag aan Twente FM geven, om het volgend jaar te overbruggen. Want daar hebben we het over. In 2025 komt het nieuwe bestel. Als dat niet de bedoeling is, dan amendeer ik het amendement. En dan wil ik daarvan maken, eenmalige bijdrage. De voorzitter: Dat gaan we zo meteen zien. Dan moet u mij ook wat ruimte geven om hopelijk het zo te formuleren wat recht doet aan de discussie. Dan ga ik naar de heer Maartens. De heer Maartens. De heer Maartens: Even een paar kleine puntjes. Ik heb gevraagd om het beter zichtbaar maken van bijvoorbeeld gratis huisvesting van De Höfte of geld wat wij investeren in sport. De wethouder heeft volgens mij aangegeven dat ze dat in de begroting 2025 wil meenemen. Dat beschouwen wij als een toezegging. Laat ik het maar zo zeggen. Ik zie de wethouder al knikken. Ze hoeft wat mij betreft verder geen antwoord daarop te geven. De voorzitter: Dan even voor het verslag. Ik neem aan instemmend knikken. De heer Maartens: Ja. Als je knikt, dan is het instemmend. Als je schudt, dan is het negatief. De voorzitter: Dan voor de mensen thuis, hebben ze dat meteen scherp. Dank daarvoor. Gaat u verder.

De heer Maartens: We hebben ook nog die vraag gesteld over de oorzaak van die subsidies, zit dat bij rente, zit het bij het Rijk of zit het bij de vele investeringen die wij moeten doen? Wij zouden daar toch wel iets gespecificeerder iets over willen hebben, op niet al te lange termijn. Dan wil ik ook nog even iets zeggen over de fietsenstalling. Het is inmiddels jaren geleden. We hebben net nog gezocht naar hoe lang precies. Maar ik denk een jaar of acht, dat we voor het eerst de motie over de fietsenstallingen ingediend hebben. En eigenlijk vinden wij het ook nu wel echt tijd worden dat die fietsenstalling, en of dat er één moet zijn of misschien nog wel meer in deze stad, dat laat ik nog maar even in het midden. Dat het invalidentoilet eraan vastgeknoopt is, prima, maar het moet wel een keer gerealiseerd worden. Dat is een beetje de achtergrond. Dan ga ik naar de moties en amendementen. Zon op dak gaan wij steunen. Leegstaande panden gaan wij steunen. Vondelpark gaan wij niet in mee. Global Goals afschaffen, gaan we ook niet in mee. En Twente FM, een bijdrage, gaan wij ook niet in mee. Dan over De Höfte, het amendement, gaan we ook niet in mee. We hebben er vertrouwen in dat de ondersteuner en het bestuur van De Höfte samen tot een goed plan komen. En dat wij vanuit de raad bereid zijn de frictiekosten voor onze rekening te nemen. Wij gaan niet mee in dat amendement.

Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee is een eind gekomen aan de tweede termijn van de raad. Dan wil ik graag het college nog de gelegenheid geven om te reageren. Wethouder Zinkweg. Mevrouw Zinkweg-Ankone: Dank u wel, voorzitter. Allereerst even toch over het proces om te komen tot mogelijke ombuigingen, bezuinigingen, hoe u het ook maar wil noemen, baten en lasten in balans. We kunnen er allerlei mooie teksten van maken. Maar u geeft erbij aan van, dan zien we die graag de eerste maanden van het jaar. We komen eerst alleen met een procesvoorstel richting de Kadernota. Dan gaan we ons best doen om dan daadwerkelijk met voorstellen te komen. Ik hoor vanuit de VVD, liever geen kaasschaaf, maar maak keuzes. Weet je, wat mij betreft nemen we het mee en komen we daadwerkelijk met voorstellen, waarbij u die keuzes kan maken. Graag. Dan toch ook een aantal opmerkingen. En dat gaf ik zelf ook al wel aan, terechte opmerkingen over het daadwerkelijk bewerkstelligen van bijvoorbeeld de fietsenstalling, waar we al jaren mee bezig zijn. Het is en blijft erg lastig om dat te vinden. Ik ben het met u eens dat het allemaal te lang duurt. Ik ben ook wel weer blij

-81-

met deze motie, waarin we worden aangejaagd om het vooral sneller te doen. Maar ook wanneer we zo’n motie hebben, kan het betekenen dat we hier harder op gaan lopen en op andere dingen weer niet. Het is wel zo, we willen soms dingen tegelijk. Als dat dan niet werkt, dan gaan we op één ding richten. Maar dat betekent dat we iets anders weer niet gaan doen. Dat is dan misschien wel een consequentie. Ik krijg daarbij ook de vraag van de WG of we voor kerst al iets kunnen doen. Daar kunt u denk ik niet van uitgaan dat we dan al aanpassingen gaan doen aan de huidige situatie. Ik gaf aan dat wij daar naar verwachting tweede kwartaal volgend jaar iets hebben. Als het sneller moet, en dat hoor ik van u dat het sneller moet, dan gaan we op andere dingen schrappen even. En dan gaan we alle inzet zetten op deze fietsstalling. Dan kan het zijn dat die wat eerder komen. Maar misschien komt het openbaar toilet dan weer wat later. Zo moeten we het dan ook doen. Dan ben ik ook benieuwd hoe u daarnaar kijkt. Maar ik hoor dat u dat u snelheid wil maken met de fietsenstalling. De voorzitter: Wethouder, dank u wel. De heer Winkelhuis, per interruptie. De heer Winkelhuis. De heer Winkelhuis: Bedankt voor de uitgebreide beantwoording.

En wij snappen natuurlijk best wel, als je maar een beperkt personeelsbestand hebt dat je zegt van, we kunnen sommige dingen sneller doen, maar dan blijft iets anders liggen. Als u daar ons van op de hoogte stelt van, vanwege het feit dat we nu druk zijn met de Nagelstraat moeten we die twee dingen misschien laten liggen. Weet je, dan zijn wij al wel tevreden. Maar het is vervelend als we achteraf dan horen van, maar daarom duurt het zo lang. Dat is ook denk ik de reden dat we dit nog eens een keer geagendeerd hebben. De voorzitter: Wethouder. Mevrouw Zinkweg-Ankone: Ja, zeker. En het is ook niet alleen maar de ambtelijke capaciteit. Dat is gewoon de complexiteit in onze binnenstad, wat ik al aangaf, waar we alles willen en waar de ruimte toch echt beperkt is. Dat is ook gewoon een lastigheid. Betekent keuzes maken. En keuzes maken is soms moeilijk. Dat ligt ook voor een deel bij ons. Even zien. Even kijken of ik nog meer heb. Volgens mij niet. Toch nog wel een ding, want ik hoor toch echt vanuit Solidair Oldenzaal aan de ene kant, vanuit een amendement van, we willen dat voor De Höfte doen om toch eerst de verkenner het werk te laten doen. Maar er staat heel duidelijk in uw amendement, structureel in de begroting beschikbaar stellen. En dan wel pas het geld beschikbaar stellen op het moment dat de verkenner eigenlijk er is. Er staat wel structureel.

Dat betekent dat u 65.000 euro structureel van de, u zegt, algemene reserve af wil halen. Tot hoe lang duurt structureel? Dat is wat mij betreft onbeperkt. Maar ik vind het een bijzonder amendement. Ik wil toch nog wel even mijn zorgen daarover uitspreken, zodat u dat mee kan nemen in uw keuze. De voorzitter: Dan kijk ik nog even naar wethouder Christenhusz, of er vanuit zijn kan nog... Niet? Dan ga ik naar wethouder Yildirim. Wethouder. De heer Yildirim: Dank u wel, voorzitter. Er werd even aangegeven dat er teleurstelling was en dat lef en daadkracht gemist werd. Wel wil ik hierbij aangeven dat wij met elkaar het woonprogramma en de ambitie hebben uitgesproken, dat het ook hier vastgesteld is en dat we daar op die lijn zitten. En dat we daar ook ons best voor doen om die ambitie hier gewoon mogelijk te maken. Wat dat betreft zitten we gewoon, voor wat we tot nu toe hebben afgesproken, op koers. U heeft ook al een lijst van ons mogen ontvangen over de inbreidings- en uitbereidingslocaties die al mogelijk zijn, met ook de locaties waar wij eigenaar van zijn. Gemeentelijk vastgoed waar wij eigenaar van zijn. Ook die overzichten heeft u. En daarin proberen wij ook zoveel mogelijk wat wij hebben gepland gewoon te doen. En de ontwikkelingen, wat u net heeft aangegeven, misschien het tempo, de versnelling. Daar proberen we zoveel mogelijk op in te spelen.

We hebben ook al met de sleutelprojecten wat -82-

geprobeerd, om in ieder geval die versnelling in kaart te brengen. Wat dat betreft hebben we wel geprobeerd in ieder geval wat daar ook in te voldoen. Maar ik begrijp dat dat nog onvoldoende is. Dan moeten we daar toch nog met elkaar naar kijken hoe we dat toch vorm kunnen gaan geven. Als ik kijk naar de Partij van de Arbeid, tempo gaat inderdaad... De raad gaat over het programma en ook de opdracht die er dan moet liggen. Maar heel veel panden, u weet dat zelf ook wel, zijn gewoon niet van ons. En dan het kost ook de nodige energie en de tijd om daarnaar te kijken. Maar er ligt een motie. En daar gaan wij, als die straks wordt aangenomen, mee aan de slag. Maar het is wel goed om, en die oproep wil ik nog steeds wel een keer doen, goed om met elkaar in gesprek te gaan over, maar wat willen we en hoe willen we ook bepaalde dingen gewoon aanpakken? Ik weet ook vanuit het verleden dat wij met elkaar hebben gezegd, op bedrijventerreinen geen woningen. Hoe kijken we er dan nu tegenaan? Willen we dat nu wel of niet? En zo moeten we wel een aantal dilemma's met elkaar bespreekbaar maken om ook te kijken naar, wat is in ieder geval realistisch en haalbaar? Voorzitter, dat was het volgens mij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even naar wethouder Rödel, vanuit haar zijde. Niet? Vanuit de portefeuillehouder openbare orde en veiligheid, dienstverlening ook niet.

Maar ik zie, voordat ik overga naar de stemmingen, nog de heer Bouwman. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Ik wil een verzoek indien om even te schorsen, om het over de motie van Twente FM te hebben. Amendement, sorry. De voorzitter: Hoeveel tijd heeft u nodig? De heer Bouwman: Tien minuten max. De voorzitter: En dan hoop ik dat dat niet nodig is, maar dat gaan we zien. Ik schors de vergadering. Mooi. Ik zie dat iedereen weer gearriveerd is in deze zaal. Nog niet zit, maar ik ga daarvan uit. Als ik van iedereen nog even de aandacht mag? Ook de tribune. Dank u. Dan ga ik met gezwinde spoed weer van start. Ik heropen de vergadering. En ik ga naar de opmerking die ik wilde maken, voordat wij gingen schorsen. Namelijk dat ik de beraadslagingen wilde beëindigen en over wilde gaan tot stemming. En dan moet u mij helpen, want het is waarschijnlijk, omdat er nog wel wat dingen zijn aangepast, nog wel een proces. Ik hoop dat ik het ordentelijk doe. En het zal ietsjes meer tijd vragen wellicht dan anders. Maar we moeten er wel op een goede manier doorheen lopen. Allereerst breng ik uiteraard de amendementen in stemming. En ik begin niet in volgorde van indienen, maar wel in volgorde van belangrijkheid. In die zin dat het effect van het amendement op de Programmabegroting het grootste is. Die breng ik als eerste.

Maar ik zie dat de heer Bouwman wellicht op een ander punt een opmerking wil maken. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Moeten wij niet eerst eventjes aangeven wat er in het amendement aan het voorstel gewijzigd is, voordat we het in stemming brengen? De voorzitter: Ik loop ze langs. En dan kijk ik meteen of er een aanpassing is geweest. En ik vraag of er nog behoefte is aan een stemverklaring. Maar u heeft helemaal gelijk. Had ik er wel bij kunnen zeggen, gelet op. Ik ga eerst naar het amendement van Solidair Oldenzaal over de Programmabegroting 2024 en dan De Höfte. En die pak ik er ook bij. En die is volgens mij niet gewijzigd. Die wordt in stemming gebracht, zoals die ook is ingediend. En ik kijk even wie er... Stemverklaring? Ik kijk even rond. Mevrouw Oude Engberink.

-83-

Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel. Onze fractie zal zo dadelijk tegen het amendement van De Höfte te stemmen. En daarin heb ik zojuist al het een en ander aan toegelicht waarom dat wij dat doen. Omdat wij er vertrouwen in hebben dat de onderhandelaar, die wordt voorgesteld door het college, voldoende slagkracht meekrijgt en draagkracht van ons om daarin ook financiële voorstellen te doen, waar we alsnog in kunnen besluiten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik weet niet of er nog meer behoefte is? De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Oude Engberink. De voorzitter: Dank u wel. Dat roept meteen reacties op van anderen. Ik bedoel, een stem uitbrengen is ook een bekrachtiging van wat al gezegd is. De heer Maartens. De heer Maartens: Daar heeft u helemaal gelijk aan, voorzitter. Maar gelet op deze opmerking, heb ik er ook behoefte aan om te zeggen dat wij ons daar ook toch maar bij aansluiten. De voorzitter: En dat recht heeft u natuurlijk. Ik zag de heer Snijders ook. De heer Snijders. De heer Snijders: Idem. De voorzitter: Dan breng ik het niet aangepaste amendement, zoals ook ingediend door Solidair Oldenzaal, in stemming. Wie is voor dat amendement? Ik constateer de fractie van de Partij van de Arbeid 2 en de fractie van Solidair Oldenzaal 2. Daarmee is hij verworpen.

Dan ga ik naar het amendement, ook van Solidair Oldenzaal, betreffende Programmabegroting. In de volksmond is die ook wel de Global Goals genoemd. Maar ik pak hem er nog bij. En de griffier wil mij wat duidelijk maken. Ik kijk even naar hem. Ik begrijp dat ik toch eerst het amendement rondom Twente FM in stemming moet brengen, omdat daar toch verdergaande is dan die van de Programmabegroting. Dat klopt, want dat betreft financiën. En dat amendement, want het was eerst een motie is, nu een amendement, is aangepast. En daarvoor kijk ik even naar de heer Snijders, als indiener van. De heer Snijders. De heer Snijders: Een kleine aanpassing. Het woordje structureel na termijn mag eruit. De voorzitter: En dan ook voor de mensen thuis. Dan ga ik naar de het amendement, wat eerst een motie was. Even kijken. Dat roept het college op om de gevraagde 2,50 euro per inwoner op korte termijn, en daar staat nog structureel, maar beschikbaar te stellen aan Twente FM. In het eerste jaar dit te financieren uit de algemene reserves. En dekking van de opeenvolgende jaren opnieuw te bepalen na herziening van de financiering van het publieke omroepbestel in 2025. Heb ik het daarmee goed verwoord? Ik zie allemaal instemmend knikken. Dat is mooi. Dan komt hij ook op die manier in het verslag te staan. Dan breng ik het aangepaste amendement in stemming.

En ik kijk of er nog behoefte is aan een stemverklaring. En ik zie in ieder geval de heer Wagelaar. De heer Wagelaar. De heer Wagelaar: Dank u wel, voorzitter. We zullen vanuit het CDA dit amendement niet steunen. De richting van het landelijke bestel is, hoewel de details misschien nog niet helder zijn, maar die is helder. En we zouden het zonde vinden om het nu op te bouwen. En zou het mogelijk wat uitstel van executie kunnen betekenen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Van der Waal.

-84-

De heer Van der Waal: Ik steun hem. En ik heb wat moeite met de tweede zin. De dekking van de opeenvolgende jaren opnieuw te bepalen. Want hier wordt, in tegenstelling tot wat ik zou willen, het tweede jaar uitgesloten. Terwijl in het tweede jaar wellicht nog geen herziening van de financiering et cetera het geval is. Maar ik steun hem wel. De voorzitter: Maar we brengen hem in stemming, zoals ik hem net heb geformuleerd. Want ik had de beraadslagingen beëindigd. Dan ga ik naar mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de visie van het CDA. We hebben zojuist tweemaal een schorsing achter elkaar gehad. We hebben daar als fractie ons over gebogen. En wij gaan niet mee in, ook niet een eenmalige bijdrage aan Twente FM. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk voor de zekerheid nog even rond. Niet? Dan breng ik het amendement, zoals aangepast en net toegelicht, in stemming. Wie is voor dat amendement? Ik kijk even rond. De VVD met 4. De Partij van de Arbeid met 2. D66 met 1. Solidair Oldenzaal met 2. En GroenLinks met 1. Daarmee is hij, even volgens mij... 4. Dat is 13. Daarmee is hij verworpen. Nee, ik zie 9 de WG. Ik zie 4 CDA. Dat is 13. Daarmee is hij verworpen. Dan ga ik naar, volgens mij dan wel, het amendement Solidair Oldenzaal. Die pak ik er ook bij.

En dat ging over, onder andere, ik moet dat wel recht doen, over de Global Goals. Maar zo is hij wel in de volksmond ook door u een aantal keren benoemd. Die breng ik in stemming. Volgens mij is die ongewijzigd. Is daar nog een stemverklaring? Ik kijk even rond. Niet het geval. Dan breng ik dat amendement in stemming. Wie is voor dat amendement? Ik zie alleen de fractie van Solidair Oldenzaal. Daarmee is hij verworpen. Dan ga ik naar de volgende. En dat betreft het amendement van de VVD. Masterplan Vondelpark 2.0 uit de Programmabegroting. Volgens mij is hij niet aangepast. Is hij ongewijzigd gebleven, zoals hij ook is ingediend. En ik kijk even wie voor dat amendement is. Ik zeg het verkeerd. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Laat ik dat eerst... Want dat was ik nog vergeten. Excuus. Niet? Wie is voor dat amendement? De VVD met 4. En de fracties van Solidair Oldenzaal. Daarmee is hij verworpen. Dan breng ik het geamendeerde voorstel in stemming, zijnde de Programmabegroting. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Mevrouw Berger. Mevrouw Berger: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen instemmen met het geamendeerde voorstel, met uitzondering van de Global Goals. Daar stemmen wij hartstikke tegen. De voorzitter: Maar dat zie ik dan maar even als een stemverklaring. Het is of voor het totaal of niet. Je kunt niet stukjes eruit halen om daar wel of niet.

Je kunt wel een stemverklaring afgeven, maar uiteindelijk moet u wel ja of nee zeggen tegen. En ik ga ervan uit, dat gaan we zo wel zien wat u doet, maar ik neem aan dat u zegt ja. Zo vertaal ik het dan maar even. Maar u heeft een stemverklaring afgegeven. Ik breng het geamendeerde voorstel met de stemverklaring, zoals net gegeven, in stemming. Wie is tegen het geamendeerde voorstel, zijnde de Programmabegroting? Ik ben toch niet duidelijk genoeg. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Even een vraag mijnerzijds. Volgens mij hadden wij vier amendementen en zijn ze alle vier tegengestemd. Dan hoeven we de Programmabegroting niet te amenderen. De voorzitter: Dan was ik iets te enthousiast. Volgens mij heeft u gelijk. Even heel snel zien. Ja, dat klopt. Dan is het niet verder aangepast. Ik was even in verwarring door al die amendementen. Maar u heeft helemaal gelijk. Scherp. Dan breng ik het voorstel, zoals... Op zich was dat ook geen probleem geweest, omdat de amendementen... Maar u heeft in de scherpte wel gelijk. Het ongewijzigde -85-

voorstel, zijnde de Programmabegroting, breng ik in stemming. Met de stemverklaring uiteraard, die ook door Solidair Oldenzaal is afgegeven. Verder niet? Wie is tegen het voorstel? Niemand. Dan is het unaniem aangenomen. Dan de moties. Allereerst de motie 1, die is ingetrokken. Ik zeg het nog maar even voor de zekerheid. Dan motie 2, dat is een amendement geworden. Komt hier niet aan de orde. Dan de motie 3, is ook ingetrokken. Dan de motie 4 van GroenLinks, duurzaam dak. Die is volgens mij niet aangepast. Die blijft zoals hij is ingediend. Wie is tegen die motie? Ik zie in ieder geval de WG voltallig. De VVD voltallig. En Solidair Oldenzaal. En u wilt nog een stemverklaring. Dat recht heeft u natuurlijk, want dat was ik in de snelheid vergeten. Als u nog uw stemverklaring wilt afgeven. Maar ik constateer in ieder geval dat het is verworpen. Maar Solidair Oldenzaal, mevrouw Berger, ga uw gang. Mevrouw Berger: Dank u wel. Ik wilde graag even toelichten waarom we tegen gingen stemmen. Dat is voornamelijk om de laatste zin in de overwegingen, dat berekenen van de waarden van het niet leggen op de daken. Ik heb al moeite met het uitspreken. Daarom de stemverklaring. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Die is genoteerd. En ik heb geconstateerd dat er onvoldoende steun is voor deze motie. Daarmee is hij verworpen. Dan ga ik naar de motie van de Partij van de Arbeid.

Transformatie leegstaande panden naar woonruimte. Ook die is niet aangepast ten opzichte van zoals hij is ingediend door de Partij van de Arbeid. Nog behoefte aan een stemverklaring? Niet het geval. Dan breng ik hem in stemming. Wie is tegen deze motie? Niet het geval. Dan is hij unaniem aangenomen. Motie 6 is ingetrokken. Dan de motie over de Nagelstraat. Die is volgens mij niet aangepast. Is er nog behoefte aan een stemverklaring, motie Nagelstraat? Niet het geval. Dan breng ik hem in stemming? Wie is tegen deze motie, de motie van de Nagelstraat? Ik zie in ieder geval de fractie van de WG voltallig. En ik kijk nog even voor de zekerheid of er vanuit het CDA... Is er behoefte? Tegen? Helemaal niet erg, want dit is het tijdstip. Ik snap het. De motie over de Nagelstraat. Ik vraag, wie is tegen die motie? Om dat aan te geven middels een handopsteken. En dat betreft de fietsenstalling. Ik vraag het nog een keer, voor de helderheid en voor de duidelijkheid. Wie is tegen deze motie rondom de Nagelstraat? Dat is in ieder geval de fractie van de WG. En daar blijft het toe beperkt. Dan is de motie aangenomen. Mevrouw Oude Engberink, ga uw gang. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: Wij zouden daar nog wel een stemverklaring aan toe willen voegen.

En dat heeft te maken met de beantwoording die we zojuist van de portefeuillehouder hebben gekregen, dat er sowieso wordt gekeken naar een nieuwe locatie. En dat mogelijk investeren in deze locatie vertragend zou kunnen werken op andere projecten. De voorzitter: Dank u wel. Die staat genoteerd uiteraard. 4. Voorstel tot het vaststellen van de leges- en belastingverordeningen 2024 De voorzitter: En dan met uw instemming wil ik graag gaan naar het laatste onderwerp op deze agenda. En daar hebben wij één fractie voor genoteerd staan om het woord te voeren. En dat betreft de fractie van D66. En het voorstel betreft het voorstel tot het vaststellen van de leges- en belastingverordeningen 2024. En ik hoop dat de heer Van der Waal het op zijn bekende manier kort kan houden. De heer Van der Waal. De heer Van der Waal: Voorzitter, dank u wel. Het is minder dan een blaadje. Het zij zo. Ik ga ook snel van start. Tijdens het Forum van 6 november, een week geleden, heb ik de vraag gesteld waarom in tegenstelling tot de leges van vorig jaar van de raad van 2022 december 19 geen kortingen zijn opgenomen in de legesverordening voor verduurzamingsmaatregelen. Deze waren -86-

opgenomen onder de nummers twee, vijf, vier, et cetera. Eén tot en met weet ik niet. Het antwoord was dat het type maatregelen zijn opgenomen in reglementen als verplichting bij nieuwbouw en verbouw. Tot zover kan D66 met deze weglating instemmen. Wanneer er echter wordt gekeken naar situaties waarbij het bij bestaande woningen bouwtechnisch niet zo noodzakelijk is te verbouwen, zouden we als D66 toch graag zien dat wanneer voor verduurzaming vergunning moet worden aangevraagd, er alsnog een korting op de leges w wordt gegeven. Zo stimuleren we onze inwoners te verduurzamen en is de ambitie van het college dat het klimaatakkoord leidend is in ons handelen, met als doel energiebesparing voor heel Oldenzaal mooi waar te maken. Het doel is immers een 55 procent reductie in CO2-uitstoot te realiseren in 2030 ten opzichte van 1990. Hiervoor moeten wij alle middelen gebruiken. D66 roept het college dan ook in een motie op binnen twee maanden te komen met een voorstel de kortingen op leges, op verduurzamingsmaatregelen in de verordening terug te brengen. D66 zal in het voorstel akkoord gaan met aangepaste kortingspercentages. D66 vindt het van groot belang onze inwoners aan te geven dat verduurzaming en energiebesparing van groot belang is.