NIET BEHANDELD 05 Jaarstukken 2023 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Evaluatie 2023
*C betekent continue actie
3.21
24
We stellen met partners de ruimtelijkeconomische visie op.
2023-2024
In samenhang met de toekomstvisie Oldenzaal 2040 is in 2023 een 1e stap gezet om bij de stakeholders input op te halen. Na vaststelling van de toe-
3.22
We pakken kansen op voor de verbetering en revitalisering van bestaande bedrijventerreinen.
C
3.23
We werken de Gebiedsvisie Jufferbeek Noord uit en zetten daarbij in op natuurinclusief ontwikkelen. We verkennen de mogelijkheden voor de ontwikkeling van Hanzepoort-West ter uitbreiding van bedrijventerrein Hanzepoort. We faciliteren bestaande ondernemers in groei en begeleiden nieuwe ondernemers van elders bij verhuizing naar Oldenzaal.
2023
3.24
3.25
3.26
We actualiseren de nota Verblijfsrecreatie NOT en stellen een uitvoeringsprogramma op.
2023-2024
C
2023
komstvisie wordt de ruimtelijk economische visie vastgesteld. We hebben een projectfiche ingediend voor de programmalijn ‘verduurzaming bedrijventerreinen’ van de Regio Deal Twente. Eind 2023 heeft de Twente Board Development geconstateerd dat gelet op het convenant tussen Rijk en Regio de focus op het verduurzamen van de energievoorziening moet liggen. Dit wordt in 2024 opgepakt. In 2023 gestart, maar in verband met prioritering is het in 2023 niet gelukt deze actie verder op te pakken. In verband met prioriteitstelling is het in 2023 niet gelukt deze actie op te pakken. De accountmanager bedrijven heeft contacten met bestaande en nieuwe ondernemers. Dit is een continue proces. Er hebben in 2023 onderzoeken plaatsgevonden en er zijn analyses naar data. In 2024 wordt de nota opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd.
25
Beleidsindicatoren
Sted. en econ. ontw.
Indicator 1 Functiemenging 2 Vestigingen (van bedrijven) 3 Nieuw gebouw de w oningen 4 Demografische druk
Eenheid Verhouding tussen banen en w oningen in % Aantal vestigingen per 1.000 inw oners van 15 t/m 65 jaar Aantal nieuw bouw w oningen per 1.000 w oningen Verhouding tussen nietberoeps-bevolking (<15 en 65+) en beroepsbevolking (15-64)
Trend Provincie
25.000 – 50.000 inw.
Periode
Oldenzaal
2022
56,9
55,2
50,2
2022
159,6
157,8
167,6
2022
6,4
7,6
8,3
2023
84,2
73,8
79,1
Bron Landelijk Informatiesysteem voor arbeidsplaatsen Landelijk Informatiesysteem voor arbeidsplaatsen Basisregistratie adressen en gebouw en CBS
Toelichting bij de verplichte indicatoren: 1 De functiemengingsindex (FMI) w eerspiegelt de verhouding tussen banen en w oningen, en varieert tussen 0 (alleen w onen) en 100 (alleen w erken). Bij een w aarde 1. Formatie betreft de toegestane formatie in aantal fte van het ambtelijk apparaat per 1.000 inwoners op basis van de begrote salarisstaat van 50 zijn er evenveel w oningen als banen.
3.2 Vestigingen Apparaatskosten van bedrijven zijn debetreft noodzakelijke het aantal financiële vestigingen middelen van bedrijven voor hetper inzetten 1000 inw vanoners personeel, in de leeftijd organisatie-, van 15-74 huisvestings-, jaar. materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de o gebouw debetreft w oningen betreft hetvan aantal nieuw bouw winoningen, per 1000 oningen. 4.3 Nieuw Externe inhuur het uitvoeren werkzaamheden opdracht van eenwbij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever door een private organisatie met winstoogmerk, zonder dat d 4 De demografische druk betreft de som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen in de leeftijd van 15-64 jaar.
Betrokkenheid verbonden partijen Verbonden partij
Bijdrage aan te realiseren beleidsdoelstellingen
Bestuurlijk Overleg Sociaaleconomische Structuurversterking (onderdeel van Twente Board)
De economische strategie van Twente en de uitvoering daarvan is belegd in Twente Board. In het bestuur van Twente Board zitten ondernemers, onderwijs en overheid elk met eigen vertegenwoordigers aan tafel. Het college van Oldenzaal heeft net als alle Twentse gemeenten via het Bestuurlijk Overleg Sociaaleconomische Samenwerking (BOSS) inbreng in Twente Board.
Omgevingsdienst Twente (ODTwente)
In 2019 is de Omgevingsdienst Twente (ODT) operationeel geworden. Sindsdien zijn de milieutaken op het gebied van vergunningverlening en handhaving bij hen onder gebracht. De Omgevingsdienst Twente werkt aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving, zodat iedereen in Twente prettig kan wonen, werken en leven. In opdracht van de 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel voeren zij taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
26
2.3.5 Wat heeft het gekost? Wat heeft het gekost? (bedragen
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
Realisatie
Verschil realisatie-raming na wijziging
Incidenteel gerealiseerd
2023
2023
2023
2023
2023
Lasten
6.744
6.292
10.087
3.795 N
5.831
Baten
2.496
2.393
7.750
5.357 V
6.765
Saldo
4.248
3.899
2.337
1.562 V
934 V
Toevoeging aan reserves
15
985
3.966
2.981 N
970
Onttrekking aan reserves
592
951
3.851
2.900 V
1.297
3.671 N
3.933 N
2.452 N
1.481 V
1.261 V
x € 1.000)
Resultaat
De uitgebreide financiële analyse van programma 3 Stedelijke en economische ontwikkeling is opgenomen in hoofdstuk 4.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023.
27
Cultuur, sport en ontspanning Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden: a. Sportbeleid activering b. Sportaccommodaties c. Cultuurpresentatie, -productie en –participatie
d. Cultureel erfgoed e. Musea f. Media
Oldenzaal zet de kracht van cultuur en sport in ten behoeve van een levendige stad en een prettig leefbare samenleving waaraan iedereen kan meedoen. Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:
Wat zijn onze ambities en doelen?
Ambitie
Ons culturele en sportieve ecosysteem is vitaal en toekomstbestendig.
Doelen Een klimaat waarin cultuur- en sportverenigingen, zich binnen hun eigen ambities en mogelijkheden, optimaal kunnen ontwikkelen. Cultuur- en sportaccommodaties die aansluiten bij de hedendaagse normen (waaronder verduurzaming) en wensen van de gebruikers. Een openbare ruimte die uitnodigt om activiteiten te ontplooien op het gebied van cultuur, sport en bewegen. Ambitie
We benutten ons culturele en sportieve ecosysteem voor onze economische doelstellingen
Doelen Cultuur(historie) en sport en bewegen wordt ingezet voor het verbeteren van de leefbaarheid, vitaliteit en aantrekkelijkheid van (binnen)stad en buitengebied. Cultuur en erfgoed wordt versterkt en meer geprofileerd ten behoeve van bewustwording en beleving. Ambitie
In Oldenzaal kan iedereen mee doen aan cultuur, sport & bewegen, en evenementen omwille van gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke verbondenheid
Doelen De verbinding tussen cultuur- en sportverenigingen, zorginstellingen, welzijn, onderwijs en bedrijfsleven wordt meer gestimuleerd ten dienste van maatschappelijke participatie en zelfredzaamheid. Meer deelname aan cultuur en sport voor plezier, ontspanning en de ontwikkeling van talenten en vaardigheden.
28
Wat hebben we bereikt? Start revitalisering sportcentrum Vondersweijde We zijn eind 2023 gestart met de revitalisatie van sportcentrum Vondersweijde. De Rijkssubsidie voor de warmtekrachtkoppeling, die tegelijkertijd warmte en elektriciteit produceert, loopt af in 2025. Bovendien was deze toe aan een kostbare revisie. Daarom is gekozen voor vervanging door 4 HR CV-ketels. De werkzaamheden en financiën verlopen volgens de planning. In het recreatiebad staat geen water en de temperatuur van het wedstrijdbad is 2 graden geplust. Het zwembad kan op deze manier zo lang mogelijk worden gebruikt, onder meer voor zwemles. De buurt en medewerkers van Sport Oldenzaal worden goed op de hoogte gehouden over de werkzaamheden. Samenwerking binnen sportpark Voetbalvereniging Oldenzaal had op sportpark De Thij geen gezonde toekomst zonder jeugdafdeling en prestatievoetbal bij de senioren. In de zomerstop van 2023 is V.V. Oldenzaal daarom verhuisd naar sportpark Het Weschterik, waar het nu de velden, kleedkamers en andere voorzieningen deelt met voetbalclub Z.V.V. De Esch. Door de inzet van veel vrijwilligers van beide verenigingen is de overgang soepel verlopen. Cultuur in het sociaal domein Maatschappelijk-culturele programma’s als Actief na school, Studio 15, Twents Zilver en BoesCool 55+ maken culturele activiteiten toegankelijk voor een breed publiek.
Daarnaast zijn ze onderdeel van onze lokale inzet op (mentale) gezondheid en preventie. Cultuurregio Twente Cultuurregio Twente heeft het Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2023-2028 vastgesteld. Met thema’s en projecten op het gebied van onder meer cultuureducatie en erfgoed in samenhang met de vrijetijdseconomie. Het Fablab van AssortiMens ontving subsidie vanuit het Cultuurregio programma ‘creatieve broedplaatsen’. Opening de Pelgrim en Hanzehuis De stichting Oldenzaalse Musea heeft een nieuw museum geopend in het Michgoriushuis. De Pelgrim is gericht op immaterieel erfgoed vanuit ‘het ritme van het leven’, met onder meer aandacht voor carnaval in Noordoost-Twente. In het koetshuis van het Palthe Huis is het Hanzehuis geopend. Hiermee werd het project ‘digitale Hanzestad’ afgerond. De Pelgrim en het Hanzehuis bieden nieuwe mogelijkheden voor toerisme, educatie en projecten. Buurtsport binnen GALA De buurtsport-coachregeling en het sportakkoord 2.0 maken sinds dit jaar deel uit van het Gezond en Actief LevenAkkoord (GALA). De buurtbeweegcoaches krijgen van daaruit de opdracht een rol te spelen binnen de ketenaanpak van een aantal GALA-thema’s. Daarnaast gaat een van de buurtbeweegcoaches als coördinator sport en preventie de uitvoering van het sportakkoord 2.0 trekken. In 2024 moeten de rollen geïmplementeerd zijn.
Wat hebben we gedaan?
Nr
Actie
Jaar
Evaluatie 2023
*C betekent continue actie
4.1
4.2
4.3
We ontwikkelen op basis van het Synarchis onderzoek een beheermodel voor de buitensport accommodaties wat toekomstbestendig en geharmoniseerd is. We stellen het binnensport accommodatie plan vast.
2023
Synarchis heeft aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen worden in 2024 verder uitgewerkt.
2023
We revitaliseren (voor 5 jaar) Sportcentrum Vondersweijde
2023
Het accommodatieplan binnensport is in december vastgesteld. De komende jaren geven we uitvoering aan het plan. De revitalisatie is in november gestart.
29
4.4
We doen onderzoek naar de mogelijkheden van een sportbedrijf in NOT-verband.
2023
4.5
We evalueren de doorontwikkeling van het Kunstmenu van het primair onderwijs en maken afspraken over opvolging van de ambities uit het lokaal convenant cultuureducatie KunstWijs. We blijven Twents Zilver ondersteunen.
2023
4.7
We versterken het Oldenzaalse cultuurhistorische profiel als oudste stad van Twente door dit te verbinden met opgaven, projecten, evenementen en initiatieven. Onder meer door een voorstel te maken voor cultuurhistorische initiatieven.
C
4.8
We ondersteunen de totstandkoming van het nieuwe Erfgoed Huis in het Michgoriushuis. We participeren bij Cultuurregio Twente onder meer in de programma’s Twentse maakplaatsen, creatieve broedplaatsen en cross-tic. En we nemen een besluit over medewerking aan een uitvoeringsprogramma. We komen tot een visie voor sport en bewegen op Twentse schaal.
2023
4.11
We adviseren en ondersteunen, waar nodig, verenigingen die het moeilijk hebben door onder andere afnemende vrijwilligers, ledenaantallen en energiekosten.
C
4.12
We zetten de motorische vaardigheidsscan in om een impuls te geven aan de motorische ontwikkeling van kinderen in het basisonderwijs.
C
4.6
4.9
4.10
30
C
C 2023
2023
Het onderzoek bestaat uit 3 deelopdrachten. Eke deelopdracht moet van alle gemeente een ‘go’ krijgen om verder te gaan. In 2023 is deelopdracht 1 opgestart. Deze bestaat uit een onderzoek van een extern adviesbureau per gemeente. Afronding van deelopdracht 1 is begin 2024. De meer vraaggerichte werkwijze van het Kunstmenu bevalt goed bij onderwijs en creatieve aanbieders. We doen onderzoek naar mogelijkheden ouderparticipatie. We ondersteunen structureel het creatieve seniorenprogramma Twents Zilver van Kaliber Kunstenschool. De activiteiten blijven zich verder ontwikkelen, mede in aansluiting op de vraag. In december is het Hanzehuis geopend als onderdeel van museum Palthe Huis. De voorbereidingen voor Huttenkloas-jaar 2025 zijn opgestart. Er is een aantal cultuurhistorische initiatieven gelanceerd dat we meenemen in een voorstel voor het Cultuurhistorisch Fonds Oldenzaal. In september is museum de Pelgrim geopend in het Michgoriushuis. We participeren actief binnen Cultuurregio Twente. We hebben een positief besluit genomen over ondersteuning van het Uitvoeringsprogramma 2023-2028. We hebben de Twentse visie voor sport en bewegen aangepast. Deze wordt in 2024 ter besluitvorming voorgelegd en na akkoord in uitvoering gebracht. Via de cultuurmakelaar zijn ondersteunende activiteiten voor culturele verenigingen georganiseerd.
Daarnaast voeren we op individueel niveau gesprekken. In overleg is vanuit de buurtbeweegcoaches een coördinator sport en preventie aangewezen die die daar waar nodig sportverenigingen adviseert en ondersteunt. Opvallende resultaten vanuit de motorische vaardigheidsscan (MQscan) die extra aandacht vragen worden door de vakleerkrachten vertaald naar specifiek aanbod binnen het bewegingsonderwijs.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
1 Niet w ekelijkse sporters
%
Periode
Oldenzaal
Trend Provincie
25.000 – 50.000 inw.
2022
43,2%
47,1%
47,9%
Bron CBS & RIVM
Toelichting bij de verplichte indicatoren: sportersbetreft betreftdehet percentage van hetinaantal w ambtelijk elke niet wapparaat ekelijks sporten 1.1 Niet Formatie toegestane formatie aantalinw fte oners van het per 1.000 inwoners op basis van de begrote salarisstaat
Betrokkenheid verbonden partijen Verbonden partij Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking /Twenteboard en Bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente (voormalig Regio Twente) Cultuurregio Twente
Bijdrage aan te realiseren beleidsdoelstellingen
Sport Oldenzaal BV
Exploitatie van sportcluster Vondersweijde
Twentse samenwerking voor beleidsmatige aangelegenheden en bedrijfsvoering, waarbij zij voor dit programma o.a. de uitvoerende organisatie is op het gebied van: toeristische routes vrijetijdseconomie recreatieve voorzieningen
De 14 Twentse gemeenten hebben zich met betrekking tot cultuur en erfgoed verbonden binnen Cultuurregio Twente. Deze voert onder meer taken uit met betrekking tot de programma’s Twentse Maakplaatsen & Generators en Creatieve Broedplaatsen.
2.4.5 Wat heeft het gekost? Wat heeft het gekost?
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
Realisatie
2023
2023
2023
Lasten
6.523
7.977
8.399
422 N
373
Baten
1.285
1.574
2.274
700 V
4
Saldo
5.238
6.403
6.125
278 V
369 N
Toevoeging aan reserves
0
38
37
1V
38
Onttrekking aan reserves
14
465
313
152 N
451
5.224 N
5.976 N
5.849 N
127 V
44 V
(bedragen x € 1.000)
Resultaat
Verschil realisatie-raming na wijziging 2023
Incidenteel gerealiseerd 2023
De uitgebreide financiële analyse van programma 4 Cultuur, sport en ontspanning is opgenomen in hoofdstuk 4.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023.
31
Maatschappelijke ondersteuning Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden: a. b. c. d. e. f. g. h.
Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Cultuurpresentatie, -productie en - participatie Media Wijkteams Inkomensregelingen Samenkracht en burgerparticipatie
i. Begeleide participatie j. Arbeidsparticipatie k. Maatwerkvoorzieningen (WMO) l. Maatwerkdienstverlening 18+ m. Maatwerkdienstverlening 18n. Geëscaleerde zorg 18+ o. Geëscaleerde zorg 18p. Volksgezondheid
We streven naar een krachtige samenleving waarin de inwoner mee doet naar eigen kunnen bijdraagt en daar waar nodig ondersteund wordt. Zo streven we naar een Oldenzaal met zelfredzame, gezonde en verbonden inwoners die zich veilig voelen. Dit programma draagt bij aan de volgende Goals:
Wat zijn onze ambities en doelen?
Ambitie
Voor inwoners die het nodig hebben is een kwalitatief goed ondersteuningsaanbod beschikbaar
Doelen Inzet op vroegsignalering en een passend aanbod van preventieve voorzieningen. Doorlopende ondersteuningslijnen waarbij op- en afschalen vanzelfsprekend is. De ondersteuning is toegankelijk, bereikbaar en betaalbaar. De sociale basisinfrastructuur blijft op orde in de wijken en in de gehele stad. Inwoners worden ondersteund om ze zo onafhankelijk mogelijk te maken van zorg. Inzicht in en grip houden op de resultaten en processen binnen het sociaal domein. Ambitie Ieder kind groeit kansrijk op in Oldenzaal Doelen De eigen kracht van het gezin wordt vergroot en het zorgend en probleemoplossend vermogen van het gezin wordt versterkt. De regierol van de gemeente (ten opzichte van de externe verwijzers) wordt versterkt, zodat de best passende en betaalbare ondersteuning aan de inwoner wordt geboden. Een optimale ontwikkeling voor ieder kind en jeugdige met een focus op gelijke kansen. Goed onderwijs door het realiseren van passende en duurzame schoolgebouwen en een optimaal onderwijsklimaat. Een optimale ontwikkeling voor ieder kind en jeugdige met een focus op gelijke kansen waarbij onderwijs, gemeente, welzijn en jeugdzorg samenwerken en elkaars expertise gebruiken in het belang van de jonge inwoner.
32
Ambitie Alle inwoners hebben bestaanszekerheid Doelen Inwoners zijn in staat te voorzien in hun eerste levensbehoefte en kunnen meedoen in de samenleving. Inwoners worden gestimuleerd tot het verkrijgen en behouden van betaald werk of participatie. Armoede is doorbroken zodat iedereen meedoet en vooruitkomt. Een passende, toegankelijke en veilige woon- en leefomgeving voor alle doelgroepen. Ambitie
Elke inwoner kan actief deelnemen aan een inclusieve samenleving en keuzes maken die gezond leven makkelijker maakt.
Doelen Toewerken naar een inclusieve samenleving, waarin iedereen mee doet. Een gezonde leefstijl van jong tot oud. Gezondheidsverschillen tussen sociaaleconomische groepen zijn verkleind. Sterkere sociale veerkracht doordat inwoners naar elkaar omkijken en mede zorg dragen voor elkaars welzijn. Cultuur-, sport- en beweegactiviteiten worden ingezet om participatie te vergroten. Ambitie
Oldenzaal voldoet aan de opgaven rondom het migratievraagstuk en doet dit met een menselijke maat
Doelen Binnen de migratieketen is passende ondersteuning voor het integreren in de samenleving. In regionaal verband wordt een passende bijdrage in de migratieketen geleverd.
Wat hebben we bereikt? In 2023 hebben wij ons, in lijn met het integraal beleidskader 2022 en het raadsprogramma, ingezet voor een krachtige samenleving. Een samenleving waarin alle inwoners van Oldenzaal in staat zijn om zichzelf te redden, gezond te blijven en zich veilig en verbonden te voelen. Dit hebben we gedaan door te werken aan een goed ondersteuningsaanbod en oog te hebben voor samenwerking in de keten. Binnen de Lokale Educatieve Agenda hebben we afspraken gemaakt met het onderwijs, en de kinderopvang. Deze afspraken dragen bij aan het bevorderen van kansrijk opgroeien en gelijke kansen in het onderwijs. Hiermee dragen we bij aan de brede ontwikkeling van kinderen en jongeren in Oldenzaal en voldoen we aan de wettelijke verplichtingen. We hebben ons gericht op het vertalen van de impact die we willen bereiken, namelijk een krachtige samenleving, naar concrete activiteiten en voorzieningen. Op deze manier konden we gerichte keuzes maken bij de inzet van voorzieningen en het gesprek aangaan met onze (strategische) partners. We hebben ons meer gericht op het voorkomen van problemen in plaats van ze op te lossen nadat ze zijn ontstaan, wat past binnen de verschuiving van curatie naar preventie.
Een belangrijk fundament voor deze aanpak was het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA), waarin een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis werd vastgelegd. We hebben een lokaal plan van aanpak opgesteld tot en met 2026, met als doel om te anticiperen op de groeiende zorgvraag. Zo worden passende interventies geboden om de kwaliteit, toegankelijkheid en duurzaamheid van ons zorgstelstel te waarborgen. Daarnaast hebben we ons armoedebeleid herzien om beter aan te sluiten bij de groeiende aandacht voor het bestrijden van armoede. Het armoedebeleid is gericht op het bieden van passendere onder-steuning aan inwoners die armoede ervaren of dreigen te ervaren, en het verminderen van de gevolgen ervan. We boekten verder concrete resultaten op het gebied van: 33
huishoudelijke ondersteuning: we hebben nieuwe contracten voor huishoudelijke ondersteuning afgesloten. De bijbehorende werkwijze is geïmplementeerd. Een onderdeel van de afspraken is de mogelijkheid tot een pilot op het gebied van reablement. jeugd: in regionaal verband hebben we de regiovisie Jeugdhulp Twente (2022) vertaald naar de samenwerkingsagenda Jeugdhulp Twente. Deze agenda zet de leidende principes uit de regiovisie om in concrete projecten en interventies. Daarnaast bewaakt de samenwerkingsagenda de samenhang met andere Twentse opgaven, zoals de aanpak van wachttijden in de jeugdhulp. doorontwikkeling integrale toegang: het sociaal plein is geëvalueerd en daar zijn actiepunten uitgekomen. Deze zijn nagenoeg allemaal afgerond. Daarnaast is de 1e fase van het onderzoek naar huisvesting afgerond en gepresenteerd aan de gemeenteraad en de 2e fase, waarin verdiepend onderzoek naar 3 locaties wordt gedaan, is begonnen. opvang statushouders, asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen: we hebben, mede dankzij de inzet van doorstroomlocatie ‘De Kroon’, de taakstelling voor de huisvesting van statushouders gehaald. Ook hebben we, in samenwerking met de NOT gemeenten, tijdelijke crisisnoodopvang voor asielzoekers in de gemeente Losser georganiseerd. Daarnaast hebben we de opvang voor Oekraïense vluchtelingen voortgezet. Wat hebben we gedaan?
Nr
Actie
Jaar
Evaluatie 2023
*C betekent continue actie
5.1
We gebruiken de preventiematrix om zicht te krijgen en te sturen op het Oldenzaals ondersteuningsaanbod in de stad en wijken.
2023/C
5.2
De integrale toegang wordt doorontwikkeld.
2023
5.3
We stellen ons nieuwe subsidiebeleid vast, in lijn met het Masterplan en Integraal Beleidskader Sociaal Domein (ingangsdatum 01-012024).
2023
5.4
We evalueren, gezamenlijk met Noaberkracht, de samenwerking op de backoffice en participatiewet en besluiten hoe deze voort te zetten.
2023
5.5
We zetten in op (betaalbare) inloop voorzieningen in de wijken.
C
5.6
34
We passen het succes van het Project Anders Indiceren breder toe.
2023
We ontwikkelden een model om te sturen op de effecten uit het masterplan en om te bepalen wat bijdraagt aan welk effect. Op basis daarvan beoordelen we of het ondersteuningsaanbod in de stad en wijken volledig is in het voorveld, waarbij de preventiematrix inzicht geeft in het beschikbare aanbod. Het sociaal plein is geëvalueerd. De actiepunten die daaruit naar voren zijn gekomen, zijn nagenoeg allemaal afgerond. De 1e fase van het onderzoek naar huisvesting is afgerond. De 2 fase, waarin verdiepend onderzoek naar 3 locaties wordt gedaan, is begonnen. De voorbereidingen voor het subsidiebeleid zijn gestart. Het beleid wordt in 2024 definitief wordt vastgesteld. Het subsidiebeleid gaat in op: 1-1-2026. Noaberkracht heeft besloten om de samenwerking met betrekking tot de backoffice en Partcipatiewet te beëindigen. De ontvlechting van de backoffice heeft plaatsgevonden. We hebben in samenwerking met de Zorgfederatie en Zorggroep Sint Maarten passende voorzieningen gerealiseerd. Ook is in kaart gebracht hoe de inloopvoorzieningen verdeeld zijn op wijk- en doelgroepniveau vanwege de toenemende vergrijzing. Eventuele leemtes worden nader onderzocht. We hebben het project uitgebreid naar de doelgroep met niet-
2023
5.7
We bereiden ons voor op de inkoop voor de Huishoudelijke Ondersteuning (per 2024) en koppelen hier zo mogelijk reablement aan (het versterken van eigen kracht van inwoners).
5.8
We bereiden de inkoop overige Wmomaatwerkvoorzieningen voor (per 2025).
5.9
We bereiden ons voor op de Wet Meervoudige Problematiek Sociaal Domein (WAMS).
2023
5.10
We evalueren de opvang van zwerfdieren en besluiten hoe deze voort te zetten.
2023
5.11
We implementeren het programma Kansrijke Start en ontwikkelen een doorlopende ondersteuningslijn voor kinderen en jongeren in aansluiting op de Lokale Educatieve Agenda.
2023
5.12
We implementeren uit de regiovisie jeugdhulp lokaal in 2023: Zorg intensief
Multifunctioneel team MBO
2023-2024
C
aangeboren hersenletsel. Ook hebben we de uitbreiding van het project op het gebied van hulpmiddelen voorbereid, waarbij ergotherapeuten advies geven. De inkoop voor huishoudelijke ondersteuning is afgerond. De bijbehorende werkwijze is geïmplementeerd. Een onderdeel van de afspraken is de mogelijkheid tot een pilot op het gebied van reablement. We hebben ons hier regionaal op voorbereid. Er zijn concept productbeschrijvingen en bijbehorende tarieven opgesteld. Ook hebben we een schriftelijke en mondelinge marktconsultatie gehouden. De invoering van de WAMS is uitgesteld tot 1 juli 2024. We houden de landelijke ontwikkelingen in de gaten. Met DOCO worden blijvend gesprekken gevoerd over de opvang van zwerfdieren. Het huidige contract loopt tot december 2025. Het programma Kansrijke Start is geïmplementeerd en de lokale coalitie Kansrijke Start is in maart gestart. We zetten in 2024 de ontwikkeling voort van een doorlopende ondersteuningslijn voor jeugdigen, die aansluit op de lokale educatieve agenda. Vanaf begin 2023 is het opzetten van Zorgintensief onderwijs bij De Windroos en het Praktijkonderwijs van het TCC weer opgepakt. Bestuurlijke afstemming heeft plaatsgevonden in NOT-verband. Verwacht wordt dat in het 2e kwartaal van 2024 gestart kan worden met een onderzoek op de scholen, gevolgd door activiteiten na de zomer.
2023
Het project Multifunctioneel team MBO wordt na afloop op 31 december 2024 met 2 jaar verlengd, namelijk voor 2025 en 2026.
Interprofessioneel samenwerken
C
De uitvoeringsagenda onder de Lokale Educatieve Agenda is in oktober 2023 vastgesteld. Daarmee is ook begonnen met interprofessioneel samenwerken.
Twentse belofte
C
Bij de implementatie van de regiovisie jeugdhulp is samengewerkt met de Twentse Belofte, die financiële middelen leverde voor bepaalde onderdelen en bijdraagt aan de borging.
Schoolaanwezigheid
C
Regionaal is er een schoolaanwezigheidskaart ontwikkeld. Daarnaast heeft het VO workshops gevolgd in het kader van school-
35
5.13
We bereiden ons voor op de inkoop jeugdhulp 2025.
2023
5.14
We stellen een nieuwe uitvoeringsagenda onder de Lokale Educatieve Agenda vast.
2023
5.15
We stellen een nieuw convenant voor- en vroegschoolse educatie (VVE) vast.
2023
5.16
We besluiten, op basis van het effect op onze ambities, of en hoe we de bestaande programma’s continueren: Actief na school in het PO en VO; Intercultureel werken; Studio 15
2023
aanwezigheid, dit moet in het PO nog plaats gaan vinden. Het inkooptraject loopt volgens planning en zal in april 2024 worden gepubliceerd. Ingangsdatum van de nieuwe contracten is 1 januari 2025. De uitvoeringsagenda onder de Lokale Educatieve Agenda is in oktober vastgesteld. Het convenant voor en vroegschoolse educatie (VVE) is in januari vastgesteld. Actief na school is voortgezet en aangeboden in het PO en VO. De deelname en effecten worden gemonitord. Daarnaast is de opdracht meegegeven om te onderzoeken of en hoe Actief na school in 2024 wordt geregeld. Het programma intercultureel werken is voortgezet. De deelname en effecten worden gemonitord.
5.17
We versterken de inzet van het schoolmaatschappelijk werk in het Oldenzaalse onderwijs.
2023
5.18
We voeren in het kader van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) de vernieuwbouw van ’t Blikpunt voor basisschool de Zevenster uit. We bereiden in het kader van het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) de (ver)nieuwbouw van de Franciscusschool voor. We bereiden in het kader van het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) de (ver)nieuwbouw van de Drie-eenheid voor.
2023
5.19
5.20
5.21
5.22
5.23
36
2023-2024
2023-2024
We voeren in het kader van het Integraal Huisvestigingsplan (IHP) het haalbaarheidsonderzoek voor de wijken de Thij en de Essen uit. We implementeren een werkwijze rondom de doelgroep nieuw beschut.
2023
We implementeren een goede nazorg van jongeren die uitstromen uit het onderwijs om uitval op een vervolg plek (werk) te voorko-
2023
2023
Studio 15 is voortgezet. De deelname en effecten worden gemonitord. De inzet van schoolmaatschappelijk werk is geïntensiveerd. Voor zowel het primair als het voortgezet onderwijs is het aantal uitgebreid met respectievelijk 24 en 20 uren per week. ‘t Blikpunt is in september officieel geopend en in gebruik genomen door basisschool de Zevenster. De voorbereidingen zijn uitgevoerd en lopen door in 2024. Door het later starten van de (ver)nieuwbouw van de Franciscusschool wordt de (ver)nieuwbouw van andere basisscholen uitgesteld vanwege beschikbare capaciteit (bij de scholen) en beperkte tijdelijke huisvesting. Het haalbaarheidsonderzoek is in het najaar gestart en wordt voor de zomer van 2024 afgerond. In samenwerking met adviesbureau Iroko is onderzoek uitgevoerd naar een passende werkwijze rondom de doelgroep nieuw beschut. Na afronding van dit onderzoek is een adviesrapport opgesteld, inclusief een uitvoeringsplan. In 2024 zal op basis van dit adviesrapport een duurzame werkwijze voor de doelgroep nieuw beschut worden geïmplementeerd. Het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en praktijkonderwijs (pro) ontvangen geld voor 2 jaar nazorg
men.
C
5.24
We implementeren de wetswijziging zoals aangekondigd in het Breed Offensief (agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten).
5.25
We stellen een strategische arbeidsmarktagenda voor de aankomende vier jaar op.
2023
5.26
We stellen de nota armoedebeleid vast.
2023
5.27
We evalueren de samenwerking rondom de Wet schuldhulpverlening.
2023
5.28
We voeren de acties uit die nodig zijn rondom de energiecrisis. We realiseren de Woonstap; een kamertrainingsvoorziening voor kwetsbare jongeren, die nog niet zelfstandig kunnen wonen.
2023
5.30
We acteren op de toenemende vraag bij het thema wonen en zorg.
2023
5.31
We stellen het plan ‘op weg naar een Rookvrije generatie’ vast en gaan het in de praktijk implementeren.
2023
5.32
We verbeteren de ketensamenwerking rondom ouderen op zorg en welzijn.
2023
5.33
We onderzoeken hoe we de ketensamenwerking rondom personen met onbegrepen gedrag beter in kunnen richten en acteren op de uitkomsten van dit onderzoek. We besluiten hoe we invulling gaan geven aan een ‘toekomstgerichte bibliotheekvoorziening’, Bibliotheek van de toekomst.
2023
5.29
5.34
2023
2023
voor jongeren die uitstromen naar werk. Dit is een voorbereiding op de Wet van school naar duurzaam werk, die naar verwachting medio 2025 van kracht wordt. Samen met pro en vso zijn we begonnen met de ontwikkeling van een nazorgprotocol, waarin afspraken staan over de rol van verschillende partijen bij de nazorg. Deze afspraken moeten leiden tot duurzame uitstroom naar werk. De wetswijziging is verwerkt in de nieuwe reintegratieverordening Participatiewet. De bijbehorende beleidsregels reintegratie worden in het 1e kwartaal van 2024 vastgesteld door het college. Dit vraagstuk wordt regionaal opgepakt. De werkzaamheden zijn gestart, en de agenda is in 2024 klaar. De nota armoedebeleid is vastgesteld. De evaluatie is meegenomen in de voorbereiding van het armoedebeleid en is opgenomen in de actielijn ‘verbeteren van persoonlijke ondersteuning’. De acties zijn uitgevoerd. Het project is hernoemd naar ‘Thuus Oldenzaal’. Samen met de zorgpartij ZaZ Welzijn en WBO Wonen wordt gewerkt aan een opening in de 1e helft van 2024. We zijn begonnen met het opstellen van een lokale woon/zorg visie inclusief uitvoeringsagenda in samenwerking met inwoners en partners. De woon/zorg visie wordt in 2024 vastgesteld. Het plan ‘op weg naar een Rookvrije generatie’ is klaar. De implementatie is gestart in het 1e kwartaal van 2024 en loopt tot en met 2026.
Vanuit de innovatiegarage, een samenwerking tussen NOT gemeenten, zorgpartijen en MST, wordt hier aangewerkt. Vanuit GALA werken we dit in 2024 verder uit op het gebied van één tegen eenzaamheid, welzijn op recept, valpreventie, dementievriendelijk en mantelzorg. Het onderzoek loopt en wordt in 2024 afgerond.
Bibliotheken transformeren van uitleenbibliotheek naar brede maatschappelijke instelling vanuit thema’s als laaggeletterdheid, sociale samenhang en sociale inclusie en als Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). In aansluiting op deze ontwikkelingen
37
2023
5.35
We stellen de Verordening bekostiging leerlingenvervoer vast.
5.36
We organiseren de tijdelijke of permanente ondersteuning voor de doelgroepen: asielzoekers, statushouders en Oekraïners op basis van bijbehorende regelingen.
C
5.37
We zetten in op de doorontwikkeling en verdere implementatie van de nieuwe Wet Inburgering.
2023
38
heeft de provincie Overijssel subsidie beschikbaar gesteld voor bibliotheekinnovatie. Deze is aan Bibliotheek Oldenzaal toegekend voor een plan dat samenhangt met de lokale aanpak van laaggeletterdheid (Oldenzaal digiTAAL). De Verordening bekostiging leerlingenvervoer is vastgesteld en is op 1 april van kracht geworden. We hebben, mede door de inzet van doorstroomlocatie ‘De Kroon’, de taakstelling voor de huisvesting van statushouders gehaald. In NOT-verband hebben we tijdelijke crisisnoodopvang voor asielzoekers in de gemeente Losser georganiseerd. De opvang voor Oekraiense vluchtelingen hebben we voortgezet. We blijven werken aan de doorontwikkeling van beleid en uitvoering van de wet. Een voorbeeld hiervan is de inzet van het instrument ‘Startklas’ voor de bepaling van de leerroute voor het inburgeringstraject.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Oldenzaal
25.000 – 50.000 inw.
Bron
1 Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
2022
0,00
5,30
4,20
DUO – Dienst Uitvoering Onderw ijs
2 Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
2022
17
21
21
DUO – Dienst Uitvoering Onderw ijs
2023
1,3%
2,1%
2,1%
Ingrado
2022
1007,6
853,6
726,1
LISA
2022
0,00%
1,00%
1,00%
Vroegtijdige schoolverlaters % deelnemers aan het VO en zonder startkw alificatie (vsv-ers) MBO onderw ijs Aantal per 1.000 inw oners in 4 Banen de leeftijd van 15 – 74 jaar Jongeren met een delict voor de 5 % 12 t/m 21 jarigen rechter 3
Maatschappelijke ondersteuning
Trend Provincie
Verw ey Jonker Instituut - Kinderen in Tel Verw ey Jonker Instituut - Kinderen in Tel
6 Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
2022
4,00%
5,00%
4,00%
7 Netto arbeidsparticipatie
% van de w erkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking
2023
73,9%
74,1%
73,4%
CBS
8 Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
2022
1,00%
2,00%
1,00%
Verw ey Jonker Instituut - Kinderen in Tel
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000
2023
250,5
327,9
250,3
CBS
10 Lopende reïntegratie-voorziening
Aantal per 10.000 inw oners van 15 – 64 jaar
2023
232,7
203,3
196,1
CBS
11 Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
2023
10,6%
10,2%
11,1%
CBS
12 Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
2023
1,1%
1,2%
1,0%
CBS
13 Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
2021
0,2%
0,3%
Geen data CBS beschikbaar
Cliënten met een maatw erkarrangement WMO
Aantal per 10.000 inw oners
2022
900
Geen data beschikbaar
Geen data GMSD beschikbaar
9
14
Toelichting bij de verplichte indicatoren: 1 Absoluut verzuim betreft het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school per 1.000 inw oners in de leeftijd van 5-18 jaar 1.2 Relatief Formatie verzuim betreft betreft de toegestane het aantal leerlingen formatie in dat aantal w el staat fte van ingeschreven het ambtelijk opapparaat een school, per maar 1.000ongeoorloofd inwoners op afw basis ezig van is,de per begrote 1.000 inw salarisstaat oners in de leeftijd van 5-18 jaar Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkw alificatie betreft het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat w il zeggen zonder 2.3 Bezetting betreft het werkelijk aantal fte dat werkzaam is startkw alificatie, het onderw ijs verlaat, 3.4 Banen Apparaatskosten betreft het aantal zijn banen de noodzakelijke per 1.000 inw financiële oners in middelen de leeftijdvoor van het 15-74 inzetten jaar van personeel, organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d.
voor de uitvoering van de 4.5 Jongeren Externemet inhuur en delict betreft voor hetde uitvoeren rechter betreft van werkzaamheden het percentageinjongeren opdracht(12-21 van een jaar) bij dat de organisatie met een delict in voor dienst dezijnde rechter opdrachtgever is verschenen door een private organisatie met winstoogmerk, zonder dat 6 Kinderen in uitkeringsgezin betreft het percentage kinderen tot18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen 7 Netto arbeidsparticipatie betreft het percentage van de w erkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking 8 Werkloze jongeren betreft het percentage w erkloze jongeren (16-22 jaar) 9 Personen met een bijstandsuitkering betreft het aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inw oners van 18 jaar en ouder 10 Lopende reïntegratie uitkeringen betreft het aantal lopende re-integratievoorzieningen (eind peilperiode) per 10.000 inw oners (15-64 jaar) 11 Jongeren met jeugdhulp betreft het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar 12 Jongeren met jeugdbescherming betreft het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdberschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar 13 Jongeren met jeugdreclassering betreft het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren
(12-22 jaar) 14 Cliënten met een maatw erkarrangement WMO betreft het aantal cliënten per 1.000 inw oners met een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO
Betrokkenheid verbonden partijen Verbonden partij
Bijdrage aan te realiseren beleidsdoelstellingen
GR Gezondheid (GGD) (voormalig Regio Twente)
De nieuwe gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam Gezondheid voert de publieke gezondheid en jeugdgezondheidzorg uit. Het OZJT voert een aantal taken uit op het gebied van jeugdhulp en Wmo.
Stadsbank Oost Nederland
De Stadsbank voert namens de gemeenten de integrale schuldhulpverlening uit. Dit geldt ook voor de preventie en nazorg activiteiten.
Stichting Werkprojecten Oldenzaal
De stichting Werkprojecten Oldenzaal treedt namens de gemeente Oldenzaal op als werkgever voor de Oldenzaalse Wsw-medewerkers. De uitvoering van de Wsw gebeurt door het Maatschappelijk Plein.
39
Wat heeft het gekost? Wat heeft het gekost?
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
Realisatie
Incidenteel gerealiseerd
2023
Verschil realisatie-raming na wijziging 2023
2023
2023
Lasten
54.872
59.777
62.684
2.907 N
3.533
Baten
11.696
13.218
16.413
3.195 V
1.101
Saldo
43.176
46.559
46.271
288 V
2.432 N
Toevoeging aan reserves
42
1.639
1.069
570 V
1.677
Onttrekking aan reserves
326
2.261
2.133
128 N
2.367
42.892 N
45.937 N
45.207 N
730 V
1.742 N
(bedragen x € 1.000)
Resultaat
2023
De uitgebreide financiële analyse van programma 5 Maatschappelijke ondersteuning is opgenomen in hoofdstuk 4.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023.
40
Financiële algemene dekkingsmiddelen Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden:
a. b. c. d. e.
OZB woningen en niet woningen Belastingen overig Beheer overige gebouwen en gronden Algemene uitkering en gemeentefonds Overige baten en lasten
a. b. c. d.
Vennootschapsbelasting Overhead Treasury Mutaties reserves en voorzieningen
Algemeen In dit, volgens de BBV tot het programmaplan behorende onderdeel, wordt inzicht verschaft in de baten en lasten die niet als zodanig in de verschillende programma’s zijn opgenomen. Ook worden hier nieuwe beleidsvoornemens en heroverwegingen opgenomen die (vooralsnog) niet rechtstreeks aan een concreet programma toebedeeld kunnen worden. Daarvoor worden dezelfde tabellen gebruikt die u ook aantreft in de verschillende programma’s. De algemene doelstelling, met betrekking tot de financiële positie van de gemeente, is het jaarlijkse streven naar een structureel en reëel evenwicht van onze (meerjarige) begroting. Beleidsindicatoren Indicator 1 Gemiddelde WOZ w aarde Gemeentelijke w oonlasten 2 eenpersoonshuishouden Gemeentelijke w oonlasten 3 meerpersoonshuishouden
Eenheid
Periode
Oldenzaal
2023
333
Duizend euro
Provincie
25.000 – Bron 50.000 inw.
326
In Euro’s
2023
856
867
In Euro’s
2023
892
896
362
CBS
geen data COELO beschikbaar geen data COELO beschikbaar
Toelichting bij de verplichte indicatoren: 1 Gemiddelde WOZ-w aarde betreft de gemiddelde WOZ-w aarde van w oningen 2 Gemeentelijke w oonlasten eenpersoonshuishouden betreft het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan w oonlasten 3 Gemeentelijke w oonlasten meerpersoonshuishouden betreft het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan w oonlasten
Betrokkenheid verbonden partijen Verbonden partij
Bijdrage aan te realiseren beleidsdoelstellingen
Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBTwente)
Het GBTwente voert, in opdracht en onder verantwoordelijkheid van de gemeente, de aanslagoplegging, heffing en invordering uit van de in dit programma genoemde lokale heffingen en belastingen. Dit doen ze eveneens voor de in de overige paragrafen aangegeven lokale heffingen, o.a. voor afvalstoffen- en rioolheffing. Bovendien ondersteunt het GBTwente bij het verstrekken van informatie, uitbrengen van rapportages en de handhaving en toezicht. Voor de belangrijkste bron van inkomsten, de OZB, verzorgt het GBTwente de taxaties en de daarvan afgeleide werkzaamheden. In eerste instantie worden ook de klachten, bezwaren, beroepszaken behandeld en afgedaan. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de gemeentelijke organisatie. Vanaf 2018 geldt voor dit pakket aan werkzaamheden de nieuwe Dienstverleningsovereenkomst (DVO 2018-2021) als basis.
41
Wat heeft het gekost?
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
2023
2023
2023
Verschil realisatie-raming na wijziging 2023
Lasten
12.700
15.175
16.488
1.313 N
413
Baten
77.507
81.533
83.886
2.353 V
0
Saldo
64.807
66.358
67.398
1.040 V
413 N
Toevoeging aan reserves
174
4.887
5.783
896 N
5.061
Onttrekking aan reserves
505
5.981
6.673
692 V
6.476
65.138 V
67.452 V
68.288 V
836 V
1.002 V
(bedragen x € 1.000)
Resultaat
Realisatie
Incidenteel gerealiseerd 2023
De uitgebreide financiële analyse van Financiële algemene dekkingsmiddelen in hoofdstuk 4.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023.
Gerealiseerd resultaat Gerealiseerd resultaat
Raming voor wijziging 2023
Raming na Wijziging 2023
Saldo van baten en lasten
1.482 V
376 N
2.744 V
Toevoeging aan reserves
234 N
8.610 N
12.027 N
Onttrekking aan reserves
2.017 V
10.777 V
14.578 V
Gerealiseerd resultaat
3.265 V
1.791 V
5.295 V
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
Realisatie
2023
2023
2023
(bedragen x € 1.000)
Realisatie 2023
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is
-9.082
-9.024
-9.172
Algemene uitkeringen
-65.310
-68.574
-69.568
Dividend
-1.411
-1.955
-1.968
Saldo van de financieringsfunctie
-224
-224
-274
Overige algemene dekkingsmiddelen
599
-840
367
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
Realisatie
2023
2023
2023
Overzicht overhead (bedragen x € 1.000) Overhead
10.594
14.232
13.188
Bedrag heffing vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000) Vennootschapsbelasting
42
Raming voor wijziging
Raming na wijziging
Realisatie
2023
2023
2023
27
27
29
Onvoorzien Er is een post voor onvoorzien opgenomen in de begroting van € 52.250. In 2023 is € 30.000 aangewend voor een donatie slachtoffers aardbeving Turkije-Syrië en € 20.000 voor een haalbaarheidsonderzoek gymzaal Franciscusschool.
43
3.
Paragrafen
3.1
Weerstandsvermogen en Risicomanagement Inleiding
Bij het weerstandsvermogen gaat het om de relatie tussen weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Het gaat dus om de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat direct het beleid gewijzigd moet worden. In de programmabegroting en jaarrekening 2023 wordt gewerkt met een beschrijving van de risico’s en een koppeling met de beschikbare reserves (weerstandscapaciteit). Daarin zijn niet betrokken de verzekerde risico’s en de risico’s waarvoor een voorziening in het leven is geroepen. Bij het gemeentelijk grondbedrijf vindt de risicoberekening in verband met het complexe vakgebied separaat plaats in paragraaf 3.6. Deze paragraaf heeft vooral als doel om ingeschatte risico’s zo goed mogelijk te kwantificeren en een relatie te leggen tot de beschikbare weerstandscapaciteit. Op basis hiervan kan een uitspraak worden gedaan in hoeverre de gemeente Oldenzaal in staat is substantiële financiële tegenvallers op te vangen. Dat betekent niet dat er verder geen risico’s zijn. We staan daarnaast stil bij niet financieel kwantificeerbare risico’s en waar mogelijk nemen we maatregelen om de risico’s zoveel mogelijk te beperken.
Incidentele componenten weerstandscapaciteit Van de reserves, waarmee invulling wordt gegeven aan de incidentele component van het weerstandsvermogen, kan op basis van de huidige informatie het volgende overzicht worden gemaakt: Bedragen x € 1.000
Omschrijving/Jaren Algemene reserve Alg.dienst Algemene reserve Grondexploitatie Bestemmingsreserves Alg.dienst Bestemmingsreserves Grondexploitatie Totaal reserves
1-1-2022 6.935 3.603 16.239 10.897 37.674
1-1-2023 14.168 3.684 15.074 10.197 43.123
1-1-2024 18.761 3.302 18.331 10.594 50.988
1-1-2025 17.452 3.186 17.581 10.613 48.832
1-1-2026 16.501 3.186 16.987 10.613 47.287
De stand per 1-1-2023 sluit aan bij de stand van de reserves per 31-12-2022, conform de jaarrekening 2022. Omvang algemene reserve De algemene reserve wordt gevormd door vermogensbestanddelen die nog geen bestemming hebben gekregen en in bedrijfseconomisch opzicht vrij aanwendbaar zijn. Daarom vormt de algemene reserve ook de buffer van de gemeente en is in die zin ook een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke weerstandscapaciteit. In de op 25 maart 2020 door uw raad vastgestelde beleidsnotitie reserves en voorzieningen 2020 is het beleid met betrekking tot de gewenste (minimum)omvang van de algemene reserve aangepast. Sinds jaren was de gewenste minimumomvang 6,6% van de begrotingsomvang. Sinds de herziening wordt de norm gekoppeld aan de risico’s en wordt dit inzichtelijk gemaakt met behulp van de weerstandsratio. De weerstandsratio wordt berekend door de som van de algemene reserves (31-122023) algemene dienst (18,8 mln.) en grondexploitatie (3,3 mln.) te delen door de som van de geïnventariseerde risico’s in deze paragraaf (3,9 mln.) en de ondergrens van de algemene reserve grondexploitatie (2,1 mln.). Concreet betekent dit ultimo 2023 een verwachte weerstandsratio van 3,67. Bij genoemde herziening is besloten de weerstandsratio in Oldenzaal vast te stellen op 2. Dus ultimo 2023 komen we uit boven de door ons zelf bepaalde norm.
44
Resultaten Om een uitspraak te kunnen doen over de hoogte van de aan te houden reserves (de benodigde weerstandscapaciteit) zijn de risico’s geselecteerd, die opgenomen worden in deze paragraaf. De inventarisatie en bepaling van risico’s heeft plaatsgevonden met behulp van diverse ambtelijke collega’s en bespreking in het managementteam. De geselecteerde risico’s zijn het uitgangspunt geweest voor de bespreking in het managementteam van de gemeente Oldenzaal. Van alle risico’s is de volgende informatie verzameld en vastgesteld: vaststellen van het risicoprofiel; een inschatting van de kans van optreden; een inschatting van de financiële gevolgen. Terugkijkend op de Programmabegroting 2023 Hieronder wordt op een aantal punten een nadere toelichting gegeven. Effecten nieuw Twents inkoopmodel WMO en Jeugdzorg vallen tegen Dit effect heeft zich in 2023 voorgedaan. Het onderzoek reële tarieven dat voor de Twentse gemeenten is uitgevoerd door KPMG heeft met terugwerkende kracht geleid tot hogere tarieven voor 2023 en verder. In de najaarsnota hebben we hiervoor de begroting bijgesteld met een bedrag van € 482.000. En daarnaast structureel verwerkt in de programmabegroting 2024. De effecten van de nieuwe aanbestedingen, met ingangsdatum van de contracten op 1 januari 2025, worden verwerkt via de reguliere P&C producten.
Risico Informatiebeveiliging waaronder ‘gehackt worden’ (ransom) De afgelopen jaren zien we een steeds sterker toenemende cybercriminaliteit. Daarom hebben we een onderzoek laten doen naar de status van Informatieveiligheid en privacy binnen de gemeente Oldenzaal. Het onderzoeksrapport heeft een aantal aanbevelingen opgeleverd, welke wij in 2023 hebben opgepakt. In 2023 hebben zich geen noemenswaardige incidenten voorgedaan. De schatting van de financiële impact is ten opzichte van de begroting 2023 verhoogd naar € 5.000.000 (was € 2.000.000). Afrekening bodemsanering Ootmarsumsestraat met Provincie De aanvankelijke verwachting was dat de bodemsanering aan de Ootmarsumsestraat al in 2021/2022 zou worden afgerekend. Tot daadwerkelijke afrekening is het tot dusver nog niet gekomen. De berekening is complex. We lopen risico bij het opstellen van de afrekening en de kostenopstelling. De sanering en de uitvoering wordt ter beperking van dit risico al zoveel mogelijk kortgesloten met de Provincie. Aanzuigende werking verlaging Eigen Bijdrage WMO Dit risico heeft zich in 2023 voorgedaan en gedurende het lopende het jaar is de begroting hier op bijgesteld. Ten opzichte van 2022 is er in 2023 een toename van het aantal cliënten Wmo van afgerond 3%. 2021 en 2022 lieten achtereenvolgens een daling zien, maar deze is in 2023 omgebogen naar een stijging.
De stijging zit voornamelijk in de huishoudelijke ondersteuning. Onvoorspelbaarheid aantallen cliënten en typen zorg WMO & Jeugd Ten opzichte van 2022 is het aantal unieke cliënten binnen Jeugd gestegen met 7,5%. We zien daarnaast een daling van de duurdere (verblijfs)zorg. Ook zien we dat de populatie binnen Jeugd die wordt geholpen steeds jonger wordt. In 2022 waren 36% van de jeugdigen die werden geholpen tussen de 0 en 11 jaar. In 2023 was dit 42%. Binnen de Wmo is de stijging in het aantal unieke cliënten 1,9% t.o.v. 2022. We zien nog steeds een toename wat betreft huishoudelijke ondersteuning. De ondersteuningsbehoefte wat betreft dagbesteding en begeleiding blijft enigszins achter bij de begroting. Doelstellingen uitvoering WSW blijken niet haalbaar De doelstelling van de WSW en de wijze waarop we dit georganiseerd hebben zijn in 2023 nader onderzocht. Ook de Nieuw beschutters in onze gemeenten hebben in 2023 (en 2024) een plek gevonden bij onze partner Larcom. Het vraagstuk op het gebied van governance in relatie tot Stichting Werkprojecten Oldenzaal (SWO) is in 2023 geadresseerd en wordt in 2024 verder uitgewerkt. 45
Renteontwikkeling De kapitaalmarktrente is na jaren van een zeer laag niveau, nu weer stijgende. Dit betekent ook dat het risico op een stijging groter wordt. Mocht de rente verder gaan stijgen, zal de gemiddelde rente die we betalen ook stijgen. Dit zal minder snel gaan dan de stijging van de marktrente, omdat we een aantal grote leningen in de portefeuille langjarig hebben vastgelegd. Per kwartaal bepaalt de Europese Centrale Bank of er een aanpassing van de rente nodig is. Ervan uitgaande dat dit in enig jaar gebeurt, houden wij er rekening mee dat onze gemiddelde rente in voorkomend geval met 0,25 procentpunt stijgt. Gezien de gestegen investeringsbehoefte hebben wij de schatting van de impact verhoogd van € 500.000 tot € 1.000.000. Dit leidt dan tot extra lasten c.q. benodigd weerstandsvermogen van € 500.000. We houden er rekening mee dat dit eens per 2 jaar gebeurt. Inflatieontwikkelingen De na-ijleffecten van Corona en de oorlog in Oekraïne hebben hun opdrijvende effecten op de algemene prijsontwikkelingen gehad. De inflatie sloeg in 2022 een gat in de koopkracht. De stijgende trend heeft in 2023 weliswaar doorgezet maar, mede door de oplopende rente, in een lager tempo. Met name bouwuitgaven/kredieten zijn gevoelig gebleken voor deze prijsstijgingen. De ontwikkeling van de inflatie is moeilijk te voorspellen. De kans op een stijging wordt momenteel reëel geacht.
Wij monitoren de inflatie aan de hand van de gepubliceerde maatstaven door het CBS. We schatten een mogelijke impact van € 500.000 voor meer dan trendmatige inflatieontwikkelingen. We houden er rekening mee dat dit eens per 2 jaar gebeurt. Dit leidt dan tot extra lasten/benodigde algemene reserve van € 250.000. Prijsstijgingen IHP Onderwijs De stijgende inflatie heeft ook zijn effecten op de stichtingskosten voor diverse investeringen in het kader van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. In 2023 bleef dit effect weliswaar nog beperkt, maar de calculaties voor diverse onderwijsprojecten (o.a. Franciscusschool) vielen fors hoger uit. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen schatten we een mogelijke impact van € 2.000.000 voor meer dan trendmatige inflatieontwikkelingen. We houden er rekening mee dat dit eens per 2 jaar gebeurt. Dit leidt dan tot extra lasten van € 1.000.000. Extreme weersomstandigheden In 2023 hebben zich geen extreme weersomstandigheden voorgedaan. Stijging afvalkosten door afkeuring pmd (plastic) In de Programmabegroting 2023 hebben we een financiële impact voor stijgende afvalkosten als gevolg van afkeuring Pmd ingeschat van € 200.000 per 3 jaar. De betekent een benodigd weerstandsvermogen van € 60.000. Het risico heeft zich in 2023 beperkt voorgedaan.
Tevens is in de huidige begroting en de bijbehorende Reserve afval voldoende ruimte voor onvoorziene kosten. Bij opmaak van de jaarrekening wordt dan ook voorgesteld om het risico niet meer op te nemen in de risicoparagraaf. Meer cliënten vanuit het gedwongen kader c.q. rechtstreeks doorverwezen dan verwacht Het risico van meer cliënten heeft zich niet voorgedaan. T.o.v. 2021 en 2022 zien we in 2023 een lager aantal doorverwijzingen van afgerond 14%. We zien echter, door extreem hoge tariefstijgingen, hogere kosten dan voorgaande jaren. Prijsstijgingen ten gevolge van AMvB Reële prijs WMO 2015 Zie: Effecten nieuw Twents inkoopmodel WMO en Jeugdzorg vallen tegen Regeling Specifieke Uitkering Sport en bewegen (SPUK) De regeling is bedoeld om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren als deze btw-plichtig zijn, bijvoorbeeld: Verbouwingskosten van sportfaciliteiten, bijvoorbeeld de aanleg van een kunstgrasveld of de bouw van een sporthal. Indien er wordt overvraagd zullen gemeenten naar rato worden gekort op de subsidie. Dit risico heeft zich naar verwachting niet voorgedaan in 2023. De SPUK is op verschillende projecten volledig ontvangen en wordt na de jaarlijkse SISA-verantwoording definitief. Incidenten bij evenementen 46
Er hebben zich in 2023 geen noemenswaardige incidenten voorgedaan met financiële gevolgen of risico’s. Legesinkomsten In 2023 zijn er licht minder legesinkomsten geweest uit bijvoorbeeld uitgegeven rijbewijzen en ID-kaarten. Dit kan worden verklaard als reactie op de aankomende paspoortpiek en de hierbij verwachtte aantallen nieuw aan te vragen reisdocumenten. Vastgoedportefeuille leegstand en huurderving De omvang van de huurderving is niet zodanig geweest dat er in 2023 beroep op het weerstandsvermogen hoefde te worden gedaan. Risico AVG-incident waaronder boete bij meldplicht datalekken. In 2023 hebben zich geen meldingswaardige incidenten voorgedaan. Gladheidbestrijding In 2023 heeft de winter niet geleid tot extreme kosten in verband met het bestrijden van gladheid. Verbonden partijen In 2023 heeft de Omgevingsdienst Twente een aanvullende bijdrage in rekening gebracht als gevolg van de afhandeling van het Sociaal Plan en een door het AB geaccordeerde begrotingswijziging, waarbij de ingebrachte uren per gemeente op begrotingsbasis is afgestemd op de werkelijke urenafname. Voor de gemeente Oldenzaal betekende dit een eenmalige extra bijdrage van ca. € 35.000. Nieuwe financieringssystematiek gemeentefonds Ingeschat wordt dat de kans op een nieuwe financieringssystematiek voor het gemeentefonds iedere 10 jaar 3 keer voorkomt.
In dat kader heeft het (demissionaire) kabinet het voornemen om voor de periode vanaf 2026 een nieuwe financieringssystematiek voor het gemeentefonds uit te werken. Vooruitlopend hierop heeft het Kabinet voor 2026 eenzijdig de huidige systematiek ‘opgezegd’ en de jaarlijkse aanpassing van het gemeentefonds voor stijgende lonen, prijzen en het aantal inwoners (het zogenoemde accres) teruggezet naar een lager niveau. Specifiek voor 2023 heeft de financieringssystematiek echter (nog) geen directe consequenties gehad. Op basis van de informatie uit de inventarisatie zijn de risico’s gekwantificeerd. Hierdoor is een uitspraak gedaan over de gewenste omvang van de algemene reserve die benodigd is ter dekking van de financiele gevolgen van de risico’s. In de onderstaande tabel is de omvang van de ingeschatte risico’s weergegeven. Bij kans wordt een inschatting gemaakt van hoe vaak zich dit risico zou kunnen voordoen. Een score van 1 betekent jaarlijks, een score van 0,5 betekent eens per twee jaar. Een score van 0,3 betekent dan 3 keer per 10 jaar en bij een score van 0,8 is de kans groter dan eens per 2 jaar, maar niet jaarlijks. Bij impact wordt een inschatting gemaakt van de financiële impact die het risico met zich mee brengt als het zich voordoet.
47
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Beschrijving van het risico Effecten nieuw Twents inkoopmodel WMO en Jeugdzorg vallen tegen Risico Informatiebeveiliging waaronder ‘gehackt worden’ (ransom). Afrekening bodemsanering Ootmarsumsestraat met Provincie Aanzuigende werking verlaging eigen bijdrage Wmo Onvoorspelbaarheid aantallen cliënten en typen zorg Wmo & Jeugd Doelstellingen uitvoering WSW blijken niet haalbaar Renteontwikkeling Inflatieontwikkeling Prijsstijgingen realisatie IHP Onderwijs Extreme weersomstandigheden Meer cliënten vanuit het gedwongen kader c.q. rechtstreeks doorverwezen dan verwacht Prijsstijgingen ten gevolge van AMvB reële prijs Wmo 2015 Regeling Specifieke Uitkering Sport (SPUK) Incidenten bij evenementen Legesinkomsten Vastgoedportefeuille leegstand en huurderving Risico AVG incident waaronder boete bij meldplicht datalekken. Gladheidbestrijding Verbonden partijen Nieuwe financieringssystematiek gemeentefonds TOTAAL
Kans %
Impact in €
Risico
0,5 0,1 0,5 0.5 0,3 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5
€ 500.000 € 5.000.000 € 360.000 € 300.000 € 500.000 € 300.000 € 250.000 € 500.000 € 2.000.000 € 250.000
€ 250.000 € 500.000 € 180.000 € 150.000 € 150.000 € 150.000 € 125.000 € 250.000 € 1.000.000 € 125.000
0.3 0,5 0,5 0,1 0,5 0,2 0,1 0,3 0,1 0,3
€ 300.000 €150.00. € 100.000 € 500.000 € 100.000 € 200.000 € 500.000 € 60.000 € 100.000 € 2.000.000
€ 90.000 € 75.000 € 50.000 € 50.000 € 50.000 € 40.000 € 50.000 € 18.000 € 10.000 € 600.000 € 3.913.000
Op basis van de output in deze fase kan een gefundeerde keuze gemaakt worden betreffende de aan te houden reserves in relatie tot de geïdentificeerde risico’s uit het risicoprofiel. Hierbij dient een koppeling te worden gelegd met de beschikbare, vrij aanwendbare reserves. Grondexploitaties De omvang van de algemene risico’s voor het grondbedrijf is afhankelijk van de omvang van het onderhanden werk (hiervan wordt minimaal 1 en maximaal 2% opgenomen in de algemene reserve grondexploitatie) en de algemene risico’s die in de plannen worden gelopen. Het onderhanden werk is hierbij als volgt gedefinieerd: Positieve boekwaarden van grondexploitaties (negatieve boekwaarden vormen geen risico); De nog te maken kosten op grond van de vastgestelde grondexploitaties; De beschikbaar gestelde voorbereidingskredieten onder de MVA’s. Om risico’s bij de grondexploitatie in beeld te brengen worden alle plannen nagelopen en worden de risico’s zoveel mogelijk gekwantificeerd. Daarnaast wordt gekeken naar de kans dat het risico zich voordoet. Project specifieke risico’s worden afgedekt in de grondexploitaties en algemene risico’s die voor het hele grondbedrijf gelden worden afgedekt in de algemene reserve grondexploitatie. Beschrijving van het risico 1 2 3 4 5 6 7