Document · PDF

06 Kadernota 2026 - Bijlage 1 - Kadernota 2026 + bijlagen

Gemeenteraad 7 juli 2025, gemeente OldenzaalBij agendapunt: Kadernota 202622.666 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

22. Inzet stelpostvergrijzing WMO Vanuit het Rijk zijn extra middelen toegezegd (voorjaarsnota rijk van april 2024) om de effecten van de vergrijzing op de WMO op te vangen. Deze middelen stonden op een stelpost en voegen we toe aan de middelen voor WMO.

Te honoreren nieuw beleidsontwikkelingen

20.

+ = extra lasten & - = voordeel Bereikbaarheid en openbare ruimte Water- en klimaatadaptatie

Aard

2026

2027

Incidenteel

100

21.

verscherping/verbetering ondersteunende rol Incidenteel team Communicatie

22.

Aanpassingen archief i.v.m. archiefwet

2028

2029

Dienstverlening & veiligheid

22 Structureel

Financiële algemene dekkingsmiddelen 13.

Investeren in IT applicaties

Structureel

Investeren in IT applicaties

Incidenteel

Maatschappelijke ondersteuning 23.

Stille armoede

Structureel

24.

Stimuleren cultuur en ontwikkeling ouderen

Structureel

25.

Stimuleren cultuur en Structureel talentonwikkeling jeugd

26.

Voortzetten extra uren schoolmaatschappelijk werk primair onderwijs (24 uur per week)

Structureel

27.

Preventief jeugdbeleid

Incidenteel

100

28.

Subsidie verduurzaming en instandhouding Structureel karakteristieke panden

Saldo nieuw/aanvullend beleid

531

353

253

275

Stedelijke en economische ontwikkeling

Bedragen x €1.000 Toelichting: 20. Water- en klimaatadaptatie Het Water- en Klimaatadaptatie Programma (WKP) is een doorontwikkeling van het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP). Waarbij het GRP alleen over water gaat, zal het WKP over water en natuur gaan. Het WKP moet in 2025 nog worden ontwikkeld, daarom is het aantal hieruit voortvloeiende projecten nog niet duidelijk. Omdat voor vergroenen op dit moment slechts incidentele middelen beschikbaar zijn (t/m 2025) wordt budget gevraagd om de activiteiten voort te kunnen zetten. 21. Verscherping/verbetering ondersteunende rol team Communicatie Met behulp van een gespecialiseerde externe partij uitwerken van de taken en verantwoordelijkheden van het team Communicatie, zodanig dat: - Er een (standaard-)aanbod wordt geformuleerd van de ondersteuning/advisering van het team aan college en organisatie (verwachtingenmanagement); - Binnen het team een adequate en duidelijke taakverdeling ontstaat, waarmee overzicht wordt gecreëerd en beheersing van de werkbelasting wordt vereenvoudigd. 22. Aanpassingen archief in verband met archiefwet Er is behoefte aan een betere aansluiting van de dienstverlening/ondersteuning van team Communicatie bij het college. Tevens moeten de taken en verantwoordelijkheden van team Communicatie worden verscherpt.

Met behulp van een gespecialiseerde externe partij worden de taken en verantwoordelijkheden van het team Communicatie uitgewerkt, zodanig dat: • Er een (standaard-)aanbod wordt geformuleerd van de ondersteuning/advisering van het team aan college en organisatie (verwachtingenmanagement); en 28

• Binnen het team een adequate en duidelijke taakverdeling ontstaat, waarmee overzicht wordt gecreëerd en beheersing van de werkbelasting wordt vereenvoudigd. De kosten hiervoor bedragen incidenteel €17.500 (2026). 13. Investeren in IT applicaties Door te investeren in een sterke en toekomstgerichte digitale infrastructuur verbeteren we onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers. We spelen daarmee beter in op maatschappelijke ontwikkelingen, wet- en regelgeving en de groeiende behoefte aan toegankelijke, betrouwbare en efficiënte digitale ondersteuning. Zo investeren we onder andere in ICT applicaties voor: • Subsidiebeheerapplicatie (2026: €30.000 incidenteel, vanaf 2026: €20.000 structureel) • SelfGuide (Vanaf 2026: €9.600 structureel) • Verplichtingenadministratie (2026: €30.000 incidenteel, vanaf 2026: €18.000 structureel) 23. Stille armoede In Oldenzaal overwegen we een Quiet 500 community op te richten. Door middel van deze community verzachten we armoede voor onze inwoners en versterken we hen tegelijkertijd. Het betreft ook de doelgroep die boven de 120% van het bestaansminimum zit, waar we nu nog weinig ondersteunings-aanbod voor hebben. Deze doelgroep heeft echter wel te maken met problematiek rondom bestaanszekerheid.

Bekend is dat ook steeds meer werkenden moeite hebben om in hun bestaanszekerheid te voorzien door oplopende kosten, waarmee de groep mensen in ‘stille armoede’ steeds groter wordt. Ook zij kunnen lid worden van een Quiet community. 24. Stimuleren cultuur en ontwikkeling ouderen Dit programma draagt bij aan de ontwikkeling en versterking van de deelname van ouderen binnen het verenigingsleven en overig sport- en cultuuraanbod in de stad. 25. Stimuleren cultuur en talentontwikkeling jeugd Het belang om de maatschappelijke betrokkenheid van jongeren te stimuleren is groot, daarvoor is passend aanbod nodig, waar zij vermaakt en geïnspireerd worden. Door middel van cultuur stimuleren we talentontwikkeling en actieve participatie door en voor alle jongeren (12-30 jaar) in Oldenzaal. In het voorjaar 2022 is Kaliber samen met Impuls gestart met een pilot (Studio15). Op basis van een uitgebreide evaluatie in 2024 heeft het college van B&W besloten om de pilot in het schooljaar 2024-2025 te verlengen. De pilot is een succes gebleken. Het beschikbare budget is echter niet meer toereikend. Er is gekeken naar een alternatief om het preventief jeugdbeleid cultuur doorgang te kunnen laten vinden. Het inzetten van cultuur heeft een nauwe samenhang met jeugden jongerenwerk. De drie kenmerkende onderdelen van inzetten van cultuur is: -

Volkomen Thuis (ontmoeten); Creatieve vorming (Talentontwikkeling); Evenementen.

Om hier verdere invulling aan te geven is een structureel budget voor jeugd- en jongerenwerk nodig van €40.000.

26. Voorzetten extra uren schoolmaatschappelijk werk primair onderwijs Voortzetten extra uren Schoolmaatschappelijk werk voor primair onderwijs, 24 uur per week. In te zetten bij alle scholen voor primair onderwijs in Oldenzaal. Afgelopen jaren zijn de uren gefinancierd vanuit tijdelijke corona-middelen. Uitvoering vindt momenteel plaats door Stichting Wijkracht. 27. Preventief jeugdbeleid Door het verder ontwikkelen van preventieve aanpakken voor jeugd dringen we duurzaam de inzet van maatwerk voor jeugdigen terug. Preventieve aanpakken kunnen problemen voorkomen en daarmee een wezenlijke bijdragen leveren aan de kwaliteit van leven van jeugdigen en hun ouders. Door het versterken van de samenwerking in de keten en het beter benutten van de vindplekken (met name basisonderwijs) kan eerder lichte voorliggende hulp ingezet worden. We denken bijvoorbeeld aan het instellen van een maatjesproject, ervaringsdeskundingen, een betere en vroegtijdige toeleiding naar de casustafel en duidelijke samenwerkingsafspraken tussen consulenten, IB-ers, welzijn, schoolmaatschappelijk werkers en het Sociaal Plein. 28. Subsidie verduurzaming karakteristieke panden Met de vaststelling van het bestemmingsplan Cultuurhistorische Waarden Binnenstad Oldenzaal in januari 2025 zijn circa 45 panden als karakteristiek aangeduid.

Dit betekent dat we deze willen behouden en in principe niet kunnen worden gesloopt. Met deze subsidie kunnen we eigenaren van deze karakteristieke panden tegemoetkomen in de kosten voor verduurzaming en instandhouding. Onder de regeling gaan ook panden buiten de binnenstad van Oldenzaal vallen.

Niet te honoreren beleidsontwikkelingen

+ = extra lasten & - = voordeel

I/S

Krediet 2026 2027 2028 2029

Maatschappelijke ondersteuning

Inzet centrale zorgverlener ketenaanpak Kind Naar Gezond Gewicht (GALA) Saldo niet gehonoreerd nieuw beleid

Structureel

Bedragen x €1.000 29. Inzet centrale zorgverlener ketenaanpak Kind Naar Gezond Gewicht (GALA) We hebben in Oldenzaal een samenwerking met diverse partijen om kinderen met overgewicht te ondersteunen. De ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht (KnGG) uit GALA geeft momenteel onvoldoende meerwaarde om dit naast het bestaande aanbod te zetten. Bovendien zetten we in op preventie met het programma gezonde Jeugd, gezonde toekomst (JOGG). Mocht over enkele jaren het programma KnGG een beter aanvullend aanbod kunnen geven, doordat er betere GLI programma's erkend zijn, willen we dit heroverwegen.

Voorgestelde fasering spoor 3 Fasering en uitstel van ombuigingsmaatregelen De komende jaren ontvangen gemeenten van het Rijk een tijdelijke financiële tegemoetkoming. Deze middelen zorgen voor een gunstiger financieel perspectief in met name de eerste jaren van de planperiode. Tegelijkertijd constateren wij dat deze tegemoetkoming grotendeels incidenteel van aard is. Ze biedt enige verlichting, maar vormt geen structurele oplossing voor de onderliggende financiële problematiek. In de laatste jaarschijf (2029) van de Kadernota 2026 blijft het begrotingsresultaat dan ook negatief. Structurele financiële opgave blijft bestaan Vanaf 2026 worden gemeenten geconfronteerd met een aanzienlijke korting op het gemeentefonds, in combinatie met oplopende kosten voor jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en uitvoeringstaken. Het Rijk schuift daarmee het zogenoemde ‘financiële ravijn’ vooral vooruit, zonder dit op duurzame wijze te dempen. Hoewel de tijdelijke impuls een stap in de goede richting is, schieten we daarmee structureel slechts beperkt op. Zolang er geen duidelijke en houdbare langetermijnbekostiging komt, blijven de financiële zorgen voor gemeenten actueel en nijpend.

Voorstel tot fasering en uitstel Het college concludeert dat er op basis van het tijdelijk gunstiger financieel beeld ruimte is ontstaan om een aantal ombuigingsmaatregelen met directe maatschappelijke impact uit te stellen en gefaseerd door te voeren. Het gaat hierbij met name om maatregelen die betrekking hebben op verenigingen, stichtingen en andere maatschappelijke voorzieningen in onze stad. Het betreft de volgende ombuigingsmaatregelen: – Verhogen van de huur van de binnensportaccommodaties met 10%; – Huurverhoging/harmonisatie van de buitensportaccommodaties; – Stoppen met werkzaamheden MRT en deze laten uitvoeren door vakdocenten; – Stoppen met subsidies voor de Oldenzaalse Turkse Democratische Arbeidersvereniging (OTDIB) en de Suryoye Vereniging (SAVO); – Stoppen met subsidiëren van Twents Zilver. Deze organisaties hebben in veel gevallen de bereidheid getoond om constructief mee te denken over oplossingen voor de gemeentelijke financiële opgave. Tegelijkertijd erkennen wij dat zij tijd nodig hebben om zich aan te passen aan lagere gemeentelijke bijdragen. Door te kiezen voor een zorgvuldige fasering ontstaat ruimte voor afstemming, voorbereiding en het zoeken naar alternatieve oplossingen, zonder dat het uiteindelijke bezuinigingsdoel losgelaten wordt. Wij stellen daarom voor om de betreffende ombuigingen gefaseerd in te voeren.

In de jaren 2026 worden de aangekondigde maatregelen volledig uitgesteld. In 2027 wordt 10% van de oorspronkelijk voorziene ombuiging in de begroting opgenomen. In 2028 wordt 25% van de oorspronkelijk voorziene ombuiging in de begroting opgenomen, waarna dit in 2029 wordt verhoogd naar 50%. In 2030 volgt een verdere verhoging naar 75%, en vanaf 2031 wordt de ombuiging volledig doorgevoerd. Op deze wijze creëren we tijd en ruimte voor maatschappelijke partijen om zich voor te bereiden, terwijl het structurele financiële doel op langere termijn behouden blijft. Het is van belang te benadrukken dat het hierbij gaat om uitstel van invoering, niet om afstel van de maatregelen. De structurele ambitie blijft onveranderd: het volledige bezuinigingsbedrag wordt uiteindelijk gerealiseerd. Op die manier waarborgen we onze financiële doelstellingen op de lange termijn, terwijl we op de korte termijn de noodzakelijke ruimte creëren voor aanpassing en dialoog met betrokken partijen.

Omdat wij de ombuigingen niet schrappen, maar slechts faseren, passen wij de zogenoemde 50/50regel niet toe (waarbij lastenverlichting in gelijke mate moet worden doorgevoerd wanneer ombuigingen worden geschrapt). Wel stellen wij voor om een andere belangrijke belastingmaatregel – de verhoging van de toeristenbelasting – eveneens gefaseerd en later in te voeren, om ook hier op korte termijn enige ruimte te bieden. Conclusie Met deze aanpak brengen wij zorgvuldigheid in de uitvoering van noodzakelijke bezuinigingen, zonder concessies te doen aan het structurele financiële perspectief. Wij vragen de gemeenteraad daarom in te stemmen met het voorstel tot uitstel en gefaseerde invoering van een aantal ombuigingsmaatregelen, zoals hierboven uiteengezet. Het financiële effect van de gefaseerde invoering is als volgt:

Onderdelen x 1.000 euro

j. Effect voorgestelde fasering

2026

2027

2028

2029

N 286

N 294

N 249

N 186

Bedragen x €1.000 De actualisatie en fasering leidt tot het volgende totaaloverzicht: Maatregel

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Doorbelasten inbraakalarmering aan de scholen

20.000

Verhoging eigen risico tot € 10.000 Wettelijke aansprakelijkheidsverzekering

36.000

Verhogen opbrengsten grond verkoop/verhuur snippergroen

17.200

Bezuinigen op subsidie dierenopvang Oldenzaal

23.000

Halve fte bezuinigen op formatie BUIG door hogere uitstroom uitkeringsgerechtigden t.g.v. hanteren principe 'in betekent uit'

40.000

100.000

200.000

15.000

Herijking uitgangspunten IHP Doorvoeren hogere eigen bijdrage CAK

Afschaffen huidige abonnementstarief: lagere lasten a.g.v. geringer beroep op huishuidelijke hulp Reablement invoeren om de zelfredzaamheid te vergroten

Sturen op zelfredzaamheid bestand Regiotaxi

Stimuleren zelfredzaamheid binnen leerlingen-vervoer

50.000

Stoppen met aankopen kunstvoorwerpen

5.611

Stoppen met organisatie tentoonstellingen

2.038

6.000

Overgaan naar cameratoezicht fietsenstalling

32.000

Bezuinigen op vrij besteedbaar budget voor ICT vereisten

20.000

19.500

Verhoog huur van de binnensportaccommodaties met 10%

10.000

25.000

50.000

75.000

100.000

Huurverhoging/ Harmoni-satie buitensportaccommodaties

7.500

18.750

37.500

56.250

75.000

Verlagen frequentie schoonmaak stadhuis

20.000

Salarislasten op voorhand toerekenen aan de middelen voor onderwijsachterstanden-beleid

50.000

2.651

6.627

13.254

19.881

26.508

Taakstelling Cultuur (ter vervanging cultuursubsidies )

12.500

Stoppen met subsidies Oldenzaalse Turkse Democratische Arbeidersvereniging (OTDIB) en Suryoye Vereniging (SAVO)

2.429

6.072

12.144

18.215

24.287

Stoppen met de jumelage partnergemeenten

12.249

Taakstelling organisatie feestjes, broodjes, uitjes ed%

35.000

Stoppen met subsidiëren Twents Zilver

5.000

12.500

25.000

37.500

50.000

610.098

1.043.678

1.185.047

1.253.996

1.322.944

1.391.893

Verhoging verhuur Breedwijs

Verlagen kosten afvalinzameling

Stoppen met onkruidbestrijding op verharding

Stoppen met werkzaamheden MRT en laten verrichten door vakdocen-ten

Totaal

Categorie Belastingen & tarieven

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Tarieven toeristenbelasting verhogen met 100%

9.600

24.000

48.000

72.000

96000

Subtotaal Categorie onderuitputting

9.600

24.000

48.000

72.000

96.000

Incidenteel te laste van algemene reserve Onderdelen (x €1.000)

2026

2027

2028

2029

k. Incidenteel ten laste van algemene reserve

2.716

638

115

Bedragen x €1.000 De afgelopen jaren is de algemene reserve fors gestegen. Mede daardoor is het weerstandsvermogen ruim voldoende. Een deel van de ruimte in de algemene reserve willen we inzetten om incidentele lasten direct ten laste te brengen van de algemene reserve. Op deze manier maken ze geen deel uit van het structurele begrotingssaldo. In de overzichten van de autonome ontwikkelingen, nieuw beleid en structureel effect voorjaarnota is aangegeven welke lasten incidenteel en welke structureel van aard zijn. Lasten zijn als incidenteel aan te merken als ze voor maximaal drie jaar zijn en geen voortzetting betreffen van bestaand beleid.

Totaalresultaat Onderdelen (x €1.000)

2026

2027

2028

2029

l. TOTAALRESULTAAT

1.443

259

473

Bedragen x €1.000 Het bestendige financiële uitgangspunt voor de gemeente Oldenzaal is om jaarlijks een sluitende (meerjaren) begroting aan te bieden. In combinatie met het gezonde weerstandsvermogen van de gemeente Oldenzaal en de uitkomsten van het traject ‘Ambities en Middelen in balans’ kan aan dit uitgangspunt voor de planperiode 2026-2029 worden voldaan.

Ontwikkelingen en risico's De voorjaarsnota van het Rijk heeft voor de jaren 2026 en 2027 voor verlichting gezorgd. Op basis hiervan is het mogelijk op positieve jaarschijven te presenteren. Wel zijn er zorgen over de jaren 2028 en 2029. Voor beide jaren is de bezuiniging die het Rijk heeft ingeboekt op jeugdzorg als taakstelling opgenomen. Dit betekent dat we ervan uitgaan dat het Rijk met passende maatregelen komt waardoor wij voor de betreffende bedragen de kosten met jeugdzorg kunnen verlagen cq. een eigen bijdrage kunnen innen. Wanneer dit niet het geval blijkt te zijn gaan wij ervan uit dat het Rijk de algemene uitkering hierop aanpast. Daarnaast zijn er zorgen over de specifieke uitkeringen (SPUK's) die we ontvangen vanuit het Rijk. De bedoeling is dat de uitvoeringslasten lager worden waardoor deze SPUK's met 10% neerwaarts kunnen worden bijgesteld. Volgens onze laatste informatie lukt het niet of nauwelijks om de uitvoeringslasten te verlagen maar wil het Rijk wel de 10% korting gaan doorvoeren. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat het Rijk zijn afspraken hieromtrent nakomt, wanneer er zonder lagere lasten alsnog een korting wordt doorgevoerd betekent dit dat wij genoodzaakt zijn de inzet op deze SPUK's ook met 10% te verlagen. Er is bewust voor gekozen om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve.

De afgelopen jaren is er fors gedoteerd aan de algemene reserve, de reserve is inmiddels ruim toereikend. Hierdoor is het mogelijk een deel hiervan ten gunste te laten komen aan de gemeente. Dit zorgt er wel voor dat we ondanks een positief resultaat in 2026 per saldo de algemene reserve zien afnemen.

Risico's en aandachtspunten Budgetten Jeugdhulp Vrijwel alle gemeenten in Nederland hebben te maken met structurele tekorten op de budgetten jeugdhulp. Ook voor Oldenzaal blijft dit een voortdurend risico. Daarvoor zijn verschillende oorzaken, zoals de ontoereikende middelen van het Rijk op de Jeugdzorg, de toename van de hulpvraag en de toegenomen zorgzwaarte van cliënten. Met de recente verhoging van het jeugdhulpbudget komt het Rijk gemeenten slechts gedeeltelijk tegemoet. Voor 2028 en 2029 staan bezuinigingen gepland op jeugdzorg in de algemene uitkering. We hebben hier een stelpost voor opgenomen maar het is zeer de vraag of deze te realiseren is. Wij verwachten dat het rijk hier met passende maatregelen komt. Indexatie kredieten Kredieten voor onderwijshuisvesting en van het stadhuis worden geïndexeerd zodat volgens gelijkblijvende eisen de realisatie kan plaatsvinden. Voor de overige kredieten gebeurt dit niet. Dit betreft veelal grovere ramingen, wanneer deze geconcretiseerd worden en beter in te schatten zijn vindt bijstelling plaats. Gemeentefonds De berekening van het gemeentefonds vindt plaats op een grote hoeveelheid maatstaven. Verschuivingen in deze maatstaven zorgen voor een wijziging in de algemene uitkering. Per circulaire vindt bijstelling plaats. Het is mogelijk dat een volgende circulaire leidt tot een negatieve bijstelling van de algemene uitkering.

Gemeentefonds De bijdragen uit het gemeentefonds voor de gemeente Oldenzaal na decembercirculaire 2024 zien er als volgt uit: Onderdelen (x €1.000)

2026

2027

2028

2029

Algemene uitkering

80.350

80.650

78.800

Bedragen x €1.000 Over de ontwikkelingen van het gemeentefonds en de aanstaande nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026 is al veel geschreven in deze Kadernota 2026. Voor 2026 en 2027 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk voor tegemoetkoming kosten jeugd. Vanaf 2028 heeft het Rijk hier bezuinigingen op ingeboekt die nog nader geconcretiseerd worden. Hierdoor is de algemene uitkering vanaf 2028 lager.

Weerstandsvermogen Bij het weerstandsvermogen gaat het om de relatie tussen weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Het gaat dus om de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat direct het beleid gewijzigd moet worden. Van de reserves, die invulling geven aan de incidentele component van het weerstandsvermogen, kan op basis van de huidige informatie het volgende overzicht worden gemaakt. Verloop reserves (bedragen x € 1.000)

1-1-2024

1-1-2025

1-1-2026

1-1-2027

Algemene reserve

17.767

18.318

18.443

18.568

Algemene reserve Grondexploitatie

3.186

4.971

Bestemmingsreserves Alg.dienst

20.990

24.263

24.259

24.256

Bestemmingsreserves Grondexploitatie

11.418

11.646

11.699

11.752

Totaal reserves

53.361

59.197

59.372

59.547

De algemene reserve wordt gevormd door vermogensbestanddelen die nog geen bestemming hebben gekregen en in bedrijfseconomisch opzicht vrij aanwendbaar zijn. Daarom vormt de algemene reserve ook de buffer van de gemeente en is in die zin ook een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke weerstandscapaciteit. De norm wordt gekoppeld aan de risico’s en wordt dit inzichtelijk gemaakt met behulp van de weerstandsratio. De weerstandsratio wordt berekend door de som van de algemene reserves (31-12-2024) algemene dienst (€18 mln.) en grondexploitatie (€4,9 mln.) te delen door de som van de geïnventariseerde risico’s in deze paragraaf (€4,3 mln.) en de ondergrens van de algemene reserve grondexploitatie (€3,3 mln.). Concreet betekent dit ultimo 2024 een verwachte weerstandsratio van 3,01. Het weerstandsratio in Oldenzaal is vastgesteld op 2. Dus ultimo 2024 komen we uit boven de door ons zelf bepaalde norm. Voor de komende jaren blijft dit het geval.

Overige risico's De in de jaarrekening geïnventariseerde risico's en eventueel aanvullende geïnventariseerde risico’s zullen zoals gebruikelijk, een plek krijgen in de paragraaf Weerstandsvermogen van de komende programmabegroting 2026.

Conclusies Met de voorliggende Kadernota 2026 is het startsein gegeven voor de Programmabegroting 2026. De begroting 2025 was gebaseerd op het raadsprogramma 2022-2026, waarin de ambities voor de komende jaren zijn neergezet. Het raadsprogramma vormt ook voor deze Kadernota 2026 de leidraad. We werken verder aan de ambities die vanuit het raadsprogramma vertaald zijn. Dit resulteert in een Kadernota 2026 waarbij we, ondanks de financieel onzekere tijden, ambitie tonen en blijven investeren om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden. Dat alles onder het gesternte van een krappe arbeidsmarkt, die ook nog eens gepaard gaat met financieel onzekere tijden voor gemeenten. Wij kunnen u desondanks een ambitieus en realistisch pakket aan beleidsvoornemens presenteren. We zetten onder andere in op wonen en vergroenen, vitale voorzieningen en preventie en ondersteuning dichtbij huis. Wonen en vergroenen Oldenzaal staat voor de opgave om te blijven groeien en tegelijkertijd aantrekkelijk en leefbaar te blijven voor jong en oud. Daarom zetten we de komende jaren stevig in op meer passende woningen en voldoende voorzieningen in de stad. Tot 2030 willen we ten minste 1.000 woningen bijbouwen. We bouwen gevarieerd, geven ruimte aan wonen en vergroenen en betrekken inwoners bij de planvorming.

We zetten in op klimaatbestendige inrichting van straten en buurten, met ruimte voor water en natuur. Ook investeren we in het Singelpark en vergroenen het Plechelmusplein. Daarnaast maken we een omgevingsvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling (wonen, werken, leven) van onze stad richting 2050. Vitale voorzieningen Ook op andere terreinen wordt fors geïnvesteerd. We zetten in op vitale voorzieningen zoals schoolgebouwen en binnen- en buitensportaccommodaties. Daarmee zorgen we voor toekomstbestendige en toegankelijke voorzieningen voor iedereen. Ook de kwaliteit van onze leefomgeving krijgt nadrukkelijk aandacht. We verhogen onze meerjarige investeringen in het verbeteren van wegen, de openbare verlichting en het structureel onderhoud van het bomenbestand. Zo blijft Oldenzaal een verzorgde en bereikbare stad. Daarnaast werken we verder aan onze plannen voor de verbouwing van het stadhuis. Het gebouw is verouderd, niet energiezuinig en beperkt toegankelijk. Investeren is daarom noodzakelijk en verstandig: het voorkomt dure, tijdelijke oplossingen en zorgt voor een toekomstbestendig gebouw. Preventie en ondersteuning dichtbij huis We investeren in een sterke sociale basis. We willen dat iedereen mee kan doen en zo veel mogelijk zelf regie heeft over het eigen leven. Daarom blijven we inzetten op preventie en ondersteuning dichtbij huis.

Structureel maken we middelen vrij voor cultuur- en talentontwikkeling bij de jeugd, programma’s als BoesCool55+, extra inzet van schoolmaatschappelijk werk en de aanpak van stille armoede. Deze ambities vragen uiteraard om een solide financiële basis. Daarom hebben we vorig jaar op tijd geanticipeerd op de financiële uitdagingen die op ons afkomen. Dankzij het doorvoeren van enkele bezuinigingsmaatregelen uit ‘Ambities en middelen in balans’ laat de Kadernota 2026 voor de eerste 3 jaar zwarte cijfers zien. Dit komt omdat incidentele uitgaven in deze jaren bekostigd worden vanuit de algemene reserve. Hier is voor gekozen omdat de algemene reserve de afgelopen jaren fors is gegroeid en we deze middelen op deze manier ten goede laten komen aan de gemeenschap. Daarnaast kiezen we ervoor scherper aan de wind te varen, waar mogelijk zijn bestaande budgetten naar beneden bijgesteld. Het Rijk heeft in de voorjaarsnota gemeenten gedeeltelijk gecompenseerd voor het ravijnjaar en uitgaven voor de jeugdzorg. Deze compensatie is ontoereikend en slechts voor twee jaar, vanaf 2028 moeten de uitgaven voor jeugdzorg structureel omlaag. Het Rijk komt hiervoor met maatregelen. Het effect hebben we als stelpost meegenomen in de meerjarenraming. De VNG is in overleg met het Rijk over passende invulling.

Dit betekent wel dat we genoodzaakt zijn om het derde spoor van 'Ambitie en Middelen in balans' te effectueren, we kiezen ervoor dit gefaseerd te 37

doen. Door stapsgewijs de bezuinigingen door te voeren, worden de effecten op de samenleving zoveel mogelijk beperkt. Op basis van de voorliggende Kadernota 2026 zijn de financiële contouren voor de programmabegroting 2026-2029, met name voor het laatste jaar, niet gunstig. De financiële positie van de gemeente is op dit moment stabiel, maar de structurele lasten blijven stijgen. De ontwikkelingen vragen dan ook om zorgvuldigheid en realisme in de te maken (nieuwe) beleidskeuzes. De bezuinigingsmaatregelen gaan hoe dan ook impact hebben op organisaties, verenigingen en instellingen. Betreffende partners informeren we tijdig en we voeren deze gesprekken zorgvuldig en transparant. Kortom, in 2026 blijven we koersvast, houden grip op onze financiën en blijven investeren in wat Oldenzaal sterk en leefbaar maakt. Met de voorliggende Kadernota 2026 geven we invulling aan deze ambities. Samen werken we aan onze stad Oldenzaal.

Bijlage 1. Gedetailleerde uitwerking van de uitgangspunten Tot en met de programmabegroting 2025 werd de indexeringssystematiek gehanteerd op basis van de volgende grondslagen: Lonen en sociale lasten op basis van CEP index 'loonvoet sector overheid'. Sociaal domein op basis van Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) Goederen en diensten op basis van CEP index 'prijs materiële overheidsconsumptie' (IMOC)

Aansluiting bij indexeringssystematiek van het Rijk Bij de indexatie van lonen, sociale lasten en het sociaal domein werd uitsluitend het lopende jaar gecorrigeerd; bij goederen en diensten werden tevens de twee voorgaande jaren meegenomen. Vanaf 2024 heeft het Rijk de systematiek voor de indexering van de algemene uitkering uit het gemeentefonds aangepast. De prijscompensatie vindt sindsdien plaats op basis van de ‘Prijs bruto binnenlands product (bbp)’. Deze keuze is gemaakt om te komen tot een eenvoudiger, uniformer en beter voorspelbaar systeem voor de bekostiging van medeoverheden. Om aan te sluiten bij deze landelijke ontwikkeling en om een consistent financieel kader te hanteren, stellen wij voor om vanaf het begrotingsjaar 2026 onze indexeringssystematiek gelijk te stellen aan die van het gemeentefonds. Dit betekent dat we vanaf dat moment de lasten jaarlijks standaard indexeren met hetzelfde bbp-percentage dat het Rijk hanteert voor de algemene uitkering. Daar waar knelpunten ontstaan doordat de indexatie op basis van het bbp significant lager uitvalt dan de feitelijke kostenontwikkeling, vindt incidenteel bijstelling plaats bij de voorjaars- of najaarsnota. Structurele effecten worden meegenomen bij de Kadernota. Eventuele voordelen die voortkomen uit de gehanteerde indexatie vloeien terug naar de algemene middelen.

Steeds meer gemeenten (waaronder Veenendaal, Zwolle en Amersfoort) hebben inmiddels gekozen voor aansluiting bij de indexatie vanuit het gemeentefonds. Met deze stap sluiten we aan bij de landelijke bekostigingssystematiek, voorkomen we structurele afwijkingen en verbeteren we de vergelijkbaarheid en beheersbaarheid van onze financiële ramingen. De precieze uitwerking wordt opgenomen in de begroting 2026. Indexering baten: Gemeentefonds: Het gemeentefonds wordt geïndexeerd met de index 'Prijs bruto binnenlands product'. Bij de meicirculaire 2025 wordt deze bepaald op basis van de raming in het CEP. Bij de septembercirculaire wordt deze herijkt op basis van de miljoenennota. OZB: De tarieven voor de OZB worden geïndexeerd op basis van de index 'Prijs bruto binnenlands product'. Huren: Huurtarieven gemeentelijk vastgoed aanpassen conform de prijsontwikkeling van goederen en diensten

Indexering lasten: Voor de indexatie van de lasten sluiten we aan bij de indexatie van het gemeentefonds. Voor bepaalde categorieën kan het nodig zijn hier een uitzondering op te maken. Dit betreft de volgende categorieën:

Sociaal domein: Binnen het sociaal domein geldt dat contractueel vastligt dat we indexeren op basis van de OVA. Lonen en sociale lasten: De stijging van de lonen en sociale lasten wordt bepaald op basis van de laatst vastgestelde CAO. Daarin zijn zowel primaire als secundaire arbeidsvoorwaarden opgenomen. In de begroting worden de gevolgen voor de loonsom berekend en doorgevoerd. In deze kadernota nemen we wel €290.000 mee om het opleidingsbudget aan te laten sluiten bij de landelijk geadviseerde 2%van de loonsom. Uitgangspunt: De totale indexering van de lasten mag de indexering van het gemeentefonds en de OZB niet overstijgen. In de programmabegroting 2026 volgt een nadere uitwerking. Eigen belastinggebied: • • • •

huurtarieven gemeentelijk vastgoed aanpassen conform bovenstaande prijsontwikkeling gemeentefonds (3,6%); tarieven algemene heffingen hanteren zoals deze zijn vastgesteld bij de laatst vastgestelde begroting, aangepast met een gemiddelde van de index voor de prijsontwikkeling van het gemeentefonds (3,6%) rekening houden met de voor de planperiode verwachte autonome volumeontwikkelingen ten aanzien van de kerngegevens; rekening houden met 100% kostendekking ten aanzien van reinigings-/afvalstoffenheffing en rioolheffing (voor beide netto na kwijtschelding).

Gedetailleerde uitwerking van de uitgangspunten Voorgesteld wordt bij de P&C-instrumenten voor de planperiode 2026-2029 uit te gaan van de volgende uitgangspunten en richtlijnen: De basis voor het ramen van het aanvaarde beleid voor de planperiode 2025-2028 is de in de raadsvergadering van 13 november 2024 vastgestelde programmabegroting 2025. Voor het bepalen van de budgetten aanvaard beleid rekening houden met de volgende (procentuele) ontwikkelingen: I. Algemeen • • • •

Een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting, dat wil zeggen dat tenminste de structurele lasten worden gedekt door structurele baten; Bij de op te nemen ontwikkelingen wordt rekening gehouden met de meest recente raming van het Centraal Planbureau (CPB). Voor dit moment betekent dit concreet het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025 van februari 2025. De meerjarenbegroting wordt opgesteld op basis van constante lonen en prijzen naar het verwachte prijspeil van 2026; Bij het samenstellen van de ramingen voor aanvaard beleid is slechts plaats voor autonome volumeontwikkelingen, conform de kerngegevens in paragraaf V. De hieruit voortkomende budgetten, zoals in de beheersbegroting van het lopende dienstjaar opgenomen, zijn bindend. Verwachte grote mutaties hierop (voor de goede orde: dit kunnen zowel mee- als tegenvallers betreffen) dienen daarom dus tijdens het proces van opstelling van het P&Cdocument, inclusief motivatie, aangeleverd te worden conform de procedure die geldt voor “nieuw/aanvullend beleid”. Alle overige (volume)ontwikkelingen worden per definitie als “aanvullend beleid” aangemerkt en dienen als zodanig, conform de procedure die hiervoor geldt, tijdens het proces van opstelling van het P&C-document aangeleverd te worden.

II. Uitgangspunten voor de lasten aanvaard beleid Voor de indexatie van de lasten sluiten we aan bij de indexatie van het gemeentefonds. Voor bepaalde categorieën kan het nodig zijn hier een uitzondering op te maken. Dit betreft de volgende categorieën: Sociaal domein: Binnen het sociaal domein geldt dat contractueel vastligt dat we indexeren op basis van de OVA. Lonen en sociale lasten: De stijging van de lonen en sociale lasten wordt bepaald op basis van de laatst vastgestelde CAO. Daarin zijn zowel primaire als secundaire arbeidsvoorwaarden opgenomen. In de begroting worden de gevolgen voor de loonsom berekend en doorgevoerd. In deze kadernota nemen we wel €290.000 mee om het opleidingsbudget aan te laten sluiten bij de landelijk geadviseerde 2% van de loonsom. Uitgangspunt: De totale indexering van de lasten mag de indexering van het gemeentefonds en de OZB niet overstijgen. In de programmabegroting 2026 volgt een nadere uitwerking. III. Uitgangspunten voor de baten aanvaard beleid 1. Rijksuitkeringen Vanaf 2024 vindt de indexatie van het gemeentefonds plaats op basis van de index 'prijsontwikkeling bruto binnenlands product'. Tevens vindt een correctie plaats op basis van deze indexatie van het lopende begrotingsjaar. Voor 2026 komt de indexatie op 3,6%. 2.

Belasting- en tarievenbeleid Het uiteindelijke belasting- en tarievenbeleid betreft zowel een politiek beïnvloedbare als politiek gevoelige materie. De uiteindelijke kaders hiervoor kunnen ter gelegenheid van de bespreking van de kadernota (= kaders aangeven voor het opstellen van de begroting) door de raad gegeven worden. Dit mede afgestemd op de dan geconstateerde financiële positie op hoofdlijnen, het beoogde beleid voor de komende planperiode en het bijbehorende dekkingsplan. Voor het opstellen van de kadernota 2026 alsmede voor de begroting 2026 aanvaard beleid voor de komende planperiode stellen we voor de indexatie te hanteren conform het gemeentefonds (3,6%). Verder wordt rekening gehouden met autonome volumeontwikkelingen zoals aangegeven in de kerngegevens opgenomen in paragraaf V. De ramingen met betrekking tot reinigingsheffing en rioolheffing (voor beide netto na kwijtschelding) worden gebaseerd op 100% lastendekking. Bij de uiteindelijk definitief door de gemeenteraad vast te stellen tarieven c.q. het dekkingsplan, opgenomen in de programmabegroting, kan uiteraard van het aanvaard beleid worden afgeweken en kan aandacht besteed worden aan: a. b. c.

de mate waarin er reden is voor een eventueel afwijkende aanpassing van belastingtarieven; de mate van kostendekking voor begraafplaatsrechten, marktgelden en de diverse leges; de mate waarin tariefstijgingen voor de overige gebruikers van gemeentelijke eigendommen (bijv. sport- en welzijnsaccommodaties, volkstuinen, openbaar groen, woningen) acceptabel zijn.

IV. Uitgangspunten voor beleidsontwikkelingen Ten aanzien van de begrotingsuitgangspunten wordt er onderscheid gemaakt tussen aanvaard beleid en aanvullend beleid. Aanvaard beleid is het beleid, inclusief het bijbehorende budget, zoals dit door de raad is vastgesteld en aanvullend beleid bestaat uit alles wat daar aan wordt toegevoegd en afgehaald, inclusief compleet nieuwe ontwikkelingen. Echter, aanvaard beleid kent óók ontwikkelingen en daar ontstaat af en toe enige spraakverwarring. Teneinde deze spraakverwarring te voorkomen en consequent handelen te realiseren wordt onderstaand proces gevolgd. De door de Raad vastgesteld aanvaard beleid wordt jaarlijks geactualiseerd in verband met autonome ontwikkelingen op het gebied van lonen en prijzen, rentewijzigingen en autonome volumeontwikkelingen in bijv. aantal woningen, inwoners en andere kerngegevens (paragraaf V). Deze ontwikkelingen worden jaarlijks via de notitie begrotingsuitgangspunten vastgesteld. In feite zijn dit (politiek) niet beïnvloedbare ontwikkelingen en het aanpassen van de budgetten met deze ontwikkelingen zorgt ervoor dat het aanvaarde beleid op verschillende terreinen ongestoord door kan gaan. Indien wordt overwogen om op deze (min of meer onvermijdbare) ontwikkelingen te korten, is er in feite een kwaliteitsdiscussie.

Want met het oude niet aangepaste budget moeten dan nieuwe (meestal hogere) lonen en prijzen worden betaald. Dit kan niet anders dan ten koste gaan van kwaliteit. De vraag ontstaat dan wat leidend is, het budget of het vastgestelde beleid. Daarom stellen we voor deze discussie niet jaarlijks aan te gaan en de begrotingsuitgangspunten jaarlijks door te voeren in de budgetten aanvaard beleid. Ook de vervangingsinvesteringen gerelateerd aan de eigen bedrijfsvoering behoren tot de ontwikkelingen aanvaard beleid. Ten aanzien van deze onderdelen is het de bedoeling deze niet zomaar in aanvaard beleid op te nemen. Er dient een afweging plaats te vinden. Voorgesteld wordt deze afweging expliciet te laten plaatsvinden door deze bij de besluitvorming duidelijk zichtbaar te maken. In de P&C-documenten op te nemen financiële analyse zullen beide vormen van ontwikkelingen aanvaard beleid expliciet in beeld gebracht worden. Naast aanvaard beleid onderscheiden we zoals gezegd aanvullend beleid. Hieronder verstaan we: • • • •

Volumeontwikkelingen van aanvaard beleid die weliswaar autonoom (onafhankelijk en zonder politieke invloed) tot stand komen maar meer dan normaal (substantieel) toe- of afnemen; Vervangingsinvesteringen niet zijnde vervangingen ten behoeve van de eigen bedrijfsvoering; In- en extensiveringen of aanpassingen van aanvaard beleid door (wets)wijziging van dit aanvaarde beleid, door voortschrijdend inzicht, bijstelling doelstellingen en/of andere maatschappelijke effecten; Overige ontwikkelingen waarmee inhoudelijk en financieel niet eerder in één van de P&Cproducten rekening is gehouden en die al dan niet gebaseerd zijn op politiek bestuurlijke wensen.

Dit aanvullend beleid zal zich elk jaar in meer of mindere mate voordoen en wordt via een inventarisatieproces in de organisatie inzichtelijk gemaakt. Aangezien we ook te maken hebben met beperkte middelen zal er ook altijd sprake zijn van (politieke) afweging en dus worden al deze voorstellen expliciet aan het college voorgelegd alvorens ze via de kadernota in de ontwerpbegroting worden opgenomen.

V. Kerngegevens

Peildatum Aantal inwoners • Aantal huishoudens: •

Aantal periodieke uitkeringsgerechtigden:

•

Ioaw

•

Ioaz

Werkelijk 1-12025 32.021 14.352

400 15 5

Aantal Wsw-geïndiceerden: 200 Aantal leerlingen: Basisonderwijs •

Voortgezet onderwijs

•

Oppervlakte gemeente ha.:

•

Land

2.600 3.750

2.155

Binnenwater

Historische stadskern

•

Aantal woonruimten:

•

Woningen

Recreatiewoningen •

Aantal aanwezige bedrijfsvestigingen:

•

Lengte van wegen in km.:

•

30 km wegen

50 km wegen •

14.952 55 3.895

107 48

gebiedsontsluitingswegen (80 km in beheer bij Provincie) 12,7

•

120 km wegen (in beheer bij 43

Rijk)

8,2

Vrij liggende fiets- en wandelpaden 45 Spoorlijn •

Oppervlakte industrieterrein in ha.

•

Oppervlakte openbaar groen in ha.

4,2

270

244 •

Waarvan waterhuishouding

Bijlage 2. Toelichtingen voorstellen autonoom beleid 2026

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp:

1 Autonome ontwikkeling 2. Bereikbaarheid en openbare ruimte Beleids- en beheerplan openbare verlichting 2025-2034

Het doel van het nieuwe beleid voor openbare verlichting is:

Doel (lange termijn)

• Inzicht geven in de kwaliteit en levensduur van de openbare verlichting (OVL); • Het reserveren van een structureel budget voor onderhoud en vervanging van de OVL-installaties; • Het in beeld brengen van de onderhouds- en vervangingsopgave als input voor het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MJUP). Het beleids- en beheerplan openbare verlichting is op 26 mei 2025 vastgesteld door de raad. (INTB-25-06785)

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026

Inhoud

De gemeente Oldenzaal streeft ernaar om alle kapitaalgoederen binnen beheer en onderhoud in de openbare ruimte op peil te houden, zowel nu als in de toekomst. Daarom stelt zij beheersplannen op als sturingsmechanisme voor efficiëntie, kwaliteit, planning en capaciteit. Naast de bestaande plannen voor rioolbeheer en kunstwerken is nu ook het beleidsplan voor openbare verlichting geactualiseerd. Door de groei van het areaal, stijgende kosten en technologische ontwikkelingen is een herijking van het beleid noodzakelijk om 46

de openbare verlichting duurzaam en doelmatig te beheren. De huidige financiële middelen zijn hierbij toereikend. 2027 2028 Budgetsoort 2026 2029 Investering

Financiën

Lichtmasten (40 jr)

121.000

Armaturen (20 jr) Uitgaven

80.000

Kapitaallasten 0

10.040

19.975

29.800

161.000

Sanering OVL (621021003/438030)

Inkomsten Acties

De uitvoering van het beheersplan start op 1 januari 2026. Jaarlijks wordt het plan geactualiseerd om aan te sluiten bij de actuele ontwikkelingen.

Personele effecten

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp:

nee

2 Autonome ontwikkeling 2. Bereikbaarheid en openbare ruimte Wegenbeheersplan 47

Doel (lange termijn)

Het Wegenbeheerplan heeft de volgende doelen: • Inzicht geven in de kwaliteit en levensduur van het wegenareaal. • Structureel budget reserveren voor de vervanging van het areaal. • De onderhouds- en vervangingsopgave in kaart brengen als input voor het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MJUP).

De raad heeft op 21 januari 2025 het Wegenbeheerplan vastgesteld. (INTB-2406594). Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 20222026

Inhoud

De gemeente Oldenzaal streeft ernaar om alle kapitaalgoederen binnen beheer en onderhoud in de openbare ruimte op peil te houden, zowel nu als in de toekomst. Daarom stelt zij beheersplannen op als sturingsmechanisme voor efficiëntie, kwaliteit, planning en capaciteit. Naast de bestaande plannen voor rioolbeheer en kunstwerken wordt dit nu ook voor wegen georganiseerd. Door de groei van het areaal, stijgende kosten en technologische ontwikkelingen is de huidige aanpak niet langer houdbaar. Om wegen veilig en in goede staat te houden en kapitaalvernietiging te voorkomen, heeft de gemeenteraad op 21 januari 2025 besloten het Wegenbeheersplan vast te stellen en de bijbehorende financiële consequenties te verwerken in de Kadernota.

Financiën

2027 Budgetsoort

2026

2028 2029

Investering (krediet) Bovenlaag Onderlaag

Waarvan: Bovenlaag (€ 875.000 (=35% van € 2.500.000), afschrijving LIN/20 jaar)

875.000

1.625.000

Onderlaag (€ 1.625.000 (=65% van € 2.500.000), afschrijving LIN/40 jaar)

Acties

Uitgaven/Kapitaallasten

121.875

242.485

361.829

Inkomsten (= verlaging budget klein dagelijks onderhoud (621001090-438030) ter dekking van de kapitaallasten

272.726

In 2025 worden op basis van het beheersplan de nodige contracten en aanbestedingen georganiseerd voor de uitvoering van de werkzaamheden. Start en in uitvoering nemen van het wegenbeheersplan vindt plaats vanaf 1 januari 2026. Elk jaar wordt het beheersplan geactualiseerd. Het beheersplan kent, conform de BBV (Besluit begroting en verantwoording), een vaststellingstermijn 49

van 5 jaar.

Personele effecten

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp:

Ja, 1 fte (schaal 10) wordt gedekt uit het budget.

3 Autonome ontwikkeling 2. Bereikbaarheid en openbare ruimte Bomenbeheerplan

Doel (lange termijn)

Het duurzaam behouden, beschermen en onderhouden van bomen om veiligheid, ecologie, klimaatadaptatie en leefbaarheid te bevorderen

4.3 Klimaat-robuuste stad: groenblauwe dooradering van stad en land.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026

Inhoud

Vanuit een goed en veilig bomenbeheer is het belangrijk om grip te houden op de kwaliteit van onze bomen. Omdat de huidige raamovereenkomst voor onderhoud en beheer afliep, stelde 50

Bomenwacht Nederland een nieuwe kostenraming voor het bomenonderhoud en -beheer op. Hieruit blijkt dat het huidige beschikbare budget voor Bomen (656013001) van € 101.000 niet meer toereikend is.

Op basis van de nieuwe kostenraming blijkt dat een budget van € 254.000 nodig is om het bomenareaal adequaat uit te kunnen voeren. Voor 2025 wordt het tekort wordt gedekt uit een herverdeling van bestaande budgetten (opgenomen in de Voorjaarsnota 2025). Daarnaast wordt in deze kadernota structureel €104.500 extra budget opgenomen, ten laste van de algemene reserve.

2027 Budgetsoort

2028

2026

2029

Financiën Investering (krediet) Uitgaven Inkomsten

Acties

104.500

N N

104.500

N N

104.500

N N

104.500

N N

De gemeente beheert en onderhoudt bijna 19.000 bomen. Sinds 2020 inspecteert de gemeente elk jaar een derde van dit aantal via een 3jarige cyclus. In 3 jaar worden zo alle bomen geïnspecteerd. Dit is een goede balans tussen de wens om zo vaak mogelijk te inspecteren vanuit risico’s en zo min mogelijk vanuit kosten. Uit de inspecties volgen eventuele beheersmaatregelen zoals snoeien en/of kappen. De afgelopen jaren zijn deze beheersmaatregelen uitgevoerd vanuit een krap onderhoudsbudget, aangevuld met eenmalig extra middelen. Daarnaast zijn er ook middelen nodig voor leges, inboet, onderhoud 51

houtwallen/singels et cetera.

Personele effecten

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp: Doel (lange termijn)

nee

4 Autonome ontwikkeling 2. Bereikbaarheid en openbare ruimte Budget versterken leefbaar houden openbaar gebied Het versterken en leefbaar houden van het buitengebied van Oldenzaal In het Raadsprogramma 2022-2026 komt de vergroening en leefbaarheid van Oldenzaal nadrukkelijk aan bod. Onder 4.3 Klimaatrobuuste stad: groenblauwe dooradering van stad en land wordt genoemd dat een gezond ecosysteem van groot belang is voor de leefbaarheid in onze stad en in ons buitengebied.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026 Ook in de Toekomstvisie Oldenzaal 2040 komt de vergroening van Oldenzaal nadrukkelijk aan bod. Er is een compleet hoofdstuk gewijd aan een groene en duurzame leefomgeving zowel binnen als buiten de stad, dit is erg belangrijk voor de kwaliteit van leven van inwoners, werknemers en toeristen.

In het buitengebied van Oldenzaal lopen verschillende netwerken en initiatieven waaronder Landschapsdeal, Erfcoaches, Leader etc. Deze dragen bij aan de leefbaarheid van ons buitengebied, zowel in functioneel als ‘groen’ opzicht.

Inhoud

Hiervoor was structureel budget beschikbaar, onder meer vanwege bestuurlijke afspraken met de NOT-gemeenten om gezamenlijk geld beschikbaar te stellen voor o.a. Erfcoaches en Leader-trajecten. Dit budget is abusievelijk uit de begroting 2024 en 2025 gehaald (Voorjaarsnota 2024). We voeren dit budget daarom opnieuw op. Met dit budget kunnen we initiatieven en samenwerkingen in het buitengebied wederom bekostigen. 2027 2028 Budgetsoort 2026 2029

Financiën Investering (krediet) Uitgaven Inkomsten

50.000

N N

50.000

N N

50.000

Acties

We nemen deel aan verschillende netwerken en initiatieven in het buitengebied zoals bijvoorbeeld Landschapsdeal, Erfcoaches, Leader etc. Wanneer er een bijdrage verwacht wordt die bijdraagt aan de leefbaarheid in functioneel en ‘groen’ opzicht in het buitengebied kunnen we daar aan bijdragen.

Personele effecten

Binnen bestaande formatie

N N

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp: Keuring lichtmasten op sportparken en sportbanen. Doel (lange termijn)

5 Autonome ontwikkeling 4. Cultuur, sport en ontspanning Veilige sportparken en grip op (vervangings)kosten door keuring lichtmasten. Er is geen directe relatie met het Raadsprogramma 2022-2026. Wel heeft het een relatie met de onderdelen sport en veiligheid uit het Raadsprogramma.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026

Inhoud

Lichtmasten voor de verlichting op sportparken en sportbanen behoren (nog) niet allemaal tot het reguliere areaal van de gemeente Oldenzaal. Daardoor is vaak onbekend hoe oud deze masten zijn en in welke staat ze verkeren. Dit brengt het risico met zich mee dat masten onverwacht kunnen omvallen, wat gevaarlijk kan zijn voor sporters en bezoekers. Om dit risico te beperken, is het noodzakelijk om de kwaliteit van deze lichtmasten te laten controleren. Op deze manier wordt de veiligheid beter geborgd en voldoet de gemeente aan de (wettelijke) zorgplicht. Dit valt namelijk onder algemene regelgeving voor veiligheid en onderhoud en komt voort uit zorgplicht volgens Arbowet, zorgplicht Burgerlijk Wetboek en specifieke aansprakelijkheid voor openbare ruimtes volgens het Burgerlijk Wetboek. Daarnaast ontstaat er beter zicht op de (vervangings)kosten in de komende 54

jaren.

Niet alle lichtmasten zijn in beheer en eigendom van de gemeente Oldenzaal. Uit oogpunt van veiligheid laat de gemeente alle lichtmasten keuren. Verspreid over de diverse locaties gaat het om 185 lichtmasten.

2027 Budgetsoort Financiën

Investering (krediet) Uitgaven (exploitatiebudget) Inkomsten

Acties

2028

2026

€20.000

2029

De masten die het betreft zijn reeds in kaart gebracht. Het keuren van deze masten wordt uitbesteed aan een extern bureau, een offerte is opgevraagd. Na gunning worden de sportverenigingen geïnformeerd en worden werkzaamheden uitgevoerd. Naar verwachting is voor de uitvoering van de werkzaamheden 20.000 euro nodig. Aan de hand van de resultaten van de keuring wordt een plan gemaakt voor de lichtmasten. De (vervangings)kosten die eventueel uit de keuring naar voren komen, kunnen (deels) worden gedekt vanuit het sportbeheersplan. Indien dit niet toereikend is, wordt aanvullend krediet aangevraagd via de reguliere P&C cyclus. 55

Personele effecten

Nee

Volgnr. 6 en 7 Soort: Autonome ontwikkeling Programma: 4. Cultuur, sport en ontspanning Onderwerp: Toplaag kunstgras veld 2 sportpark ’t Venterinck (FC Berghuizen) en inrichtingselementen div sportparken 2029 Het veilig en bespeelbaar houden van de gemeentelijke sportvelden. Om de gemeentelijke sportvelden veilig en bespeelbaar te houden moeten Doel (lange termijn) de renovatie-investeringen meegenomen worden bij de integrale afweging van nieuw beleid in de kadernota 2026. Het Raadsprogramma 2022-2026 beschrijft dat jongeren graag verschillende activiteiten en (sport)verenigingen terug willen zien in hun wijk. Ook Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026 wordt genoemd dat sport belangrijk is in een kwalitatief goed ondersteuningsaanbod voor de inwoners. Slechte sportvelden zijn een gevaar voor de gezondheid. Om de gemeentelijke sportvelden veilig en bespeelbaar te houden is periodieke renovatie noodzakelijk. Bij niet tijdige renovatie dreigt tevens Inhoud afkeur van velden, waardoor sporten niet mogelijk is. Renovatiejaar volgt uit beheerplan sportvelden gemeente Oldenzaal. Het geld voor de jaren 2026, 2027 en 2028 is al bij de Kadernota/Programmabegroting 2025 beschikbaar gesteld. Met dit voorstel willen wij jaarschijf 2029 56

toevoegen. 2027 Budgetsoort

Financiën

2028

2026

2029

Investering (krediet) Toplaag kunstgras veld 2 sportpark ’t Venterinck (FC Berghuizen) Investering (krediet) inrichtingselementen div parken 2029

€ 300.000

€ 58.500

Uitgaven

Inkomsten

•

Acties

•

Jaarlijkse vervanging van inrichtingselementen op diverse parken (doelen, hekwerken, dug-outs, leunhekken, ballenvangers, etc), (€ 58.500 op jaarbasis); In 2029 wordt kunstgrasveld 2 op sportpark ’t Venterinck (FC Berghuizen) gerenoveerd, (€ 300.000 toplaag deze wordt afgeschreven in 10 jaar, gemeente Oldenzaal schrijft onderbouw af in 30 jaar, per renovatie bekijken of onderbouw nog goed is. Raming is enkel toplaagrenovatie).

Personele effecten

Het is de verwachting dat de werkzaamheden binnen de aanwezige personele capaciteit kunnen worden gerealiseerd.

Volgnr.

8 57

Soort: Programma: Onderwerp: Doel (lange termijn)

Autonome ontwikkeling 4. Cultuur, sport en ontspanning Veilige gymzalen voor het bewegingsonderwijs. Er is geen directe relatie met het Raadsprogramma 2022-2026. Wel heeft het een relatie met de onderdelen sport en veiligheid uit het Raadsprogramma.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026

Jaarlijks wordt de inventaris van de gymzalen gecontroleerd. Uit deze zaalcontroles blijkt dat enkele klimtouw-/ringeninstallaties van de oudere gymzalen aan vervanging toe zijn. Het gaat hierbij om: • • • •

Helmichstraat De Bongerd Tulpstraat De Drie-eenheid, locatie Meijbreestraat

Inhoud De touwen-/ringeninstallatie van de Helmichstraat wordt meegenomen met de reeds lopende renovatie. Voor de andere gymzalen is aanvullend budget benodigd om de veiligheid van de gymnasten en docenten te waarborgen door het vervangen van de betreffende installaties. Voor De Bongerd en de Tulpstraat wordt geadviseerd binnen 1 à 2 jaar geld te begroten voor de vervanging. Voor de Meijbreestraat is opgemerkt dat de rails zijn ingesleten maar er is (nog) geen begrotingsopmerking geplaatst. Echter, gezien de leeftijd (installatie is van 1970) heeft het vanuit veiligheidsoogpunt wel de voorkeur de installatie te vervangen.

De kosten voor het vervangen van een touwen-/ringeninstallatie bedragen € 15.000 per locatie. Binnen de reguliere budgetten voor het beheer en onderhoud van de gymzalen is hier geen budget voor.

Opgemerkt dient te worden dat zowel de Tulpstraat als de Meijbreestraat binnen het accommodatieplan binnensport / IHP aangemerkt zijn als vervangen binnen 5 jaar. Echter weegt de veiligheid hierin zwaarder waardoor het advies is om de touwen/ringen installaties van deze gymzalen wel te vervangen. Wanneer de sloop daadwerkelijk plaatsvindt, wordt gekeken of de nieuwe installatie hergebruikt kan worden in een andere gymzaal.

2027 Budgetsoort

Financiën

Investering (krediet) Uitgaven exploitatiebudget Gymzaal Tulpstraat

2028

2026

2029

45.000

3.333

Uitgaven exploitatiebudget Gymzaal De Bongerd

3.333

Uitgaven

3.333

N 59

exploitatiebudget Gymzaal Meijbreestraat Inkomsten Acties

Na goedkeuring van de bedragen worden offertes opgevraagd voor de vervanging van de installaties. Na gunning worden de werkzaamheden uitgevoerd.

nee Personele effecten

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp:

9 Autonome ontwikkeling 4. Cultuur, sport en ontspanning Sport Oldenzaal B.V.

Doel (lange termijn)

Een toekomstbestendige exploitatie van Sport Oldenzaal BV, waarin maatschappelijke waarde, kwaliteit van dienstverlening en duurzaamheid centraal staan. 5.1 Kwalitatief goed ondersteuningsaanbod

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026

Inhoud

De recente cijfers van Sport Oldenzaal B.V. maken inzichtelijk dat er, ondanks goede operationele prestaties, sprake is van een toenemend 60

structureel tekort in de exploitatie. In 2023 en 2024 is het sportcentrum Vondersweijde succesvol gerevitaliseerd. Waar het sportcentrum daarvoor niet volledig verhuurd was, zien we dat de commerciële ruimten nu bijna geheel verhuurd zijn. Ook de bezoekersaantallen zijn toegenomen, de zwemlessen draaien weer op volle capaciteit en de horeca-omzet neemt toe. Tegenover deze positieve ontwikkelingen staan echter structurele financiële knelpunten. Eerdere jaren werd dit tekort deels gecompenseerd door tijdelijke corona- en energievergoedingen. Nu die wegvallen, wordt voor het eerst in de cijfers zichtbaar dat er structureel middelen moeten worden toegevoegd aan de exploitatie. De personeelslasten zijn de afgelopen jaren aanzienlijk harder gestegen dan de indexatie van de gemeentelijke exploitatiebijdrage. Ook de huurkosten zijn sterker toegenomen dan de indexatie van de gemeentelijke exploitatiebijdrage. Hierdoor ontstaat een groeiend structureel tekort in de exploitatie. In de Najaarsnota 2024 werd voor het eerst echt zichtbaar dat er structureel middelen moeten worden toegevoegd aan de exploitatie om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen en de maatschappelijke functie van Sport Oldenzaal B.V., waaronder het behoud van het zwembad, te versterken.

Voor de Kadernota betekent dit dat een extra bedrag van 515.000 euro structureel wordt opgenomen, dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd

Financiën

2027 Budgetsoort

2026

2028 2029

Investering 61

(krediet) Uitgaven Inkomsten Acties

Personele effecten

Volgnr. Soort: Programma: Onderwerp: veilige dienstverlening (INTB-25-06682)

Doel (lange termijn)

515.000

N N

515.000

N N

Om de continuïteit van Sport Oldenzaal BV op korte termijn en langere termijn te waarborgen wordt er komende periode gewerkt aan een toekomstbestendig contract. In 2025 loopt het huidige contract af en dit contract zal moeten worden herzien.

Nee

10 Autonome ontwikkeling 1. Dienstverlening en veiligheid Het creëren van een veilige en ondersteunende werkomgeving voor bezoekers, medewerkers en bestuurders in een maatschappij die steeds meer verhardt. Dit doen we door de inzet van een eigen interventieteam, het verbeteren van de vaardigheden van medewerkers in het omgaan met emoties, intimidatie en (verbale) agressie en het verhogen van de bewustwording. We willen een goede werkgever voor onze medewerkers zijn.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het Raadsprogramma 2022-2026 62

In het raadsprogramma is opgenomen dat we streven naar een goede dienstverlening: toegankelijk en vriendelijk (2.7). Om een vriendelijke en toegankelijke dienstverlening te bieden, is een veilige werkomgeving essentieel. Investeren in veiligheid betekent investeren in medewerkers die met rust en zekerheid kunnen werken, wat bijdraagt aan een prettige en respectvolle dienstverlening voor iedereen.

Het toekennen van dit budget is essentieel voor het waarborgen van een veilige werkomgeving en het leveren van kwalitatieve dienstverlening. Door te investeren in het interventieteam kunnen we medewerkers blijvend trainen en voorzien van cruciale alarmeringsmiddelen, zoals alarmknoppen en de bijbehorende app. Ook stelt dit budget ons in staat om andere collega’s met klantcontact te trainen in het omgaan met agressie, waardoor zij beter voorbereid zijn op risicovolle situaties. Op momenten dat het interventieteam niet beschikbaar is, zoals de maandagavond, kunnen we met dit budget alsnog zorgen voor een beveiliger, zodat veiligheid altijd geborgd blijft. Inhoud

Als we dit budget niet toekennen, zijn de gevolgen ernstig. Het interventieteam zal ontbonden moeten worden, omdat trainingen vervallen en noodzakelijke middelen ontbreken. Andere medewerkers blijven zonder training, wat hun weerbaarheid en veiligheid direct aantast. Zonder beveiliging op risicomomenten neemt het risico op incidenten toe. Dit leidt tot een steeds onveiligere werkomgeving waarin preventief handelen en bescherming van medewerkers niet langer gegarandeerd is.

Het creëren van een veilige werkomgeving is niet optioneel – het is een fundamentele verantwoordelijkheid en een randvoorwaarde voor continuïteit en kwaliteit in onze dienstverlening. 2027 2028 Budgetsoort 2026 2029 Financiën Investering (krediet) Uitgaven Inkomsten

• • • • Acties •

74.816

N N

17.816

N N

17.816

N N

17.816

N N

Jaarlijkse training interventieteam (uit opleidingsbudgetten) Jaarlijkse training (dagdeel) medewerkers met klantcontact ‘omgaan met agressie’ (uit opleidingsbudgetten) Inzet beveiliger op momenten dat het interventieteam niet aanwezig is, bijvoorbeeld op de maandagavond Abonnementskosten op de app voor het interventieteam en de alarmknoppen in de vergaderruimtes, bij de receptie en burgerzaken Noodzakelijke maatregelen aanpassingen bij nieuwe collegeleden (in 2026 i.v.m. verkiezingen)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15725704/2