CConstaterende datOldebroek
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 5, Rapport energiesysteem gemeente Oldebroek

Commissie Ruimtegebruik en Leefomgeving 15 september 2026, gemeente OldebroekBij agendapunt: Energie en netcongestie.33.111 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Hoofdstuk 2 | Situatieschets 2.7.2 | | OS Hattem Het voedingsgebied van OS Hattem bestaat uit 16 MS-Routes. Een kaart van het voedingsgebied met de toekomstige ontwikkelingen is te zien in Figuur 12. OS Hattem heeft in totaal 4 MS-Routes die de gemeente Oldebroek voeden, namelijk:  | Route HTM 10-1V2.07: bedrijventerrein H2O (deels)  | Route HTM 10-1V2.19: zonnepark Noorderhoek | Figuur 12 | Overzicht van de situatieschets voor OS Hattem. Zie Bijlage L.  | Route HTM 10-1V2.23 : windpark Hattemerbroek (1)  | Route HTM 10-1V2.24 : windpark Hattemerbroek (2) Het noordoostelijke deel van de gemeente Oldebroek wordt gevoed vanuit OS Hattem. OS Hattem voedt voornamelijk de bedrijventerreinen rondom het knooppunt Hattemerbroek. De – nog te ontwikkelen – bedrijventerreinen Laagveen, de Entreelocatie en de BEMOG-gronden overlappen (deels) met het huidige voedingsgebied van OS Hattem. Waar mogelijk kunnen bedrijven op deze terreinen ook (deels) aangesloten worden op MS-Routes vanuit OS Hattem, in plaats van een aansluiting op RS Wezep. Een andere ontwikkeling die in de plannen van Liander genoemd wordt is de ontwikkeling van een nieuw onderstation (OS Hattemerbroek). Dit onderstation – zoals de naam doet vermoeden – zal waarschijnlijk in deze regio gerealiseerd worden.

Dit heeft (hoogstwaarschijnlijk) te maken met de verwachte grootte van de bedrijventerreinen en hernieuwbare opwek in deze regio. Voor het windpark zijn twee kabelroutes aanwezig (23 en 24), onder meer vanwege redundantie. Het – nog te realiseren - zonnepark het Knooppunt zal waarschijnlijk gebruik gaan maken van de netaansluiting van windpark Hattemerbroek. Deze cable pooling constructie is onder de nieuwe Energiewet toegestaan (zie ook Hoofdstuk 5 voor een uitgebreidere uitleg). Naar verwachting zal hierdoor de hoeveelheid invoeding over de kabelroutes 23 en 24 in te toekomst toenemen door de extra opwek. Binnen | het | voedingsgebied | van | Route | 10 | is | langs | de | Zuiderzeestraatweg | bovendien | een woningbouwontwikkeling voorzien van ca. 60 woningen, waarvoor een aansluiting op het elektriciteitsnet noodzakelijk | is. | Op | het | voedingsgebied | van | OS | Hattem | is | beperkte | aanwezigheid | van | (bestaande) woningbouw, waardoor op te merken valt dat het grootste deel van de verandering in netbelasting zal komen door | de | warmtetransitie | en | mobiliteitstransitie | bij | bestaande | bedrijven | (o.a. | door | uitbreiding | of verduurzaming), en door nieuwe aansluitingen. 20 21 Hoofdstuk 2 | Situatieschets 2.7.3 | RS Hoge Enk Het voedingsgebied van RS Hoge Enk bestaat uit 6 zogenoemde MS-Routes.

3 van deze MS-Routes voeden gebieden buiten de gemeente Oldebroek. De overige Routes voeden onder andere:  Route HGE 10-2V6: dorpskern Oldebroek  Route HGE 10-2V7: oostelijke deel gemeente richting Noordeinde & omgeving Zuiderzeestraatweg  Route HGE 10-2V8: noordoostelijke deel gemeente richting Oosterwolde In het westelijke deel van het voedingsgebied het nieuwe bedrijventerrein Broeklanden III gepland, zoals weergegeven in Figuur 13. Dit bedrijventerrein, uit de stukken van de gemeente geschat op ong. 11 ha, bevindt zich op de rand van de gemeente. De overige delen van het terrein (Broeklanden I en II) liggen in de gemeente Elburg. Het – te ontwikkelen – bedrijventerrein valt in het voedingsgebied van route 8. Er bestaat een ontwikkeling voor een mogelijk bedrijventerrein Koorenberg. Indien deze ontwikkeling doorgang vindt, zal dit eveneens impact hebben op het voedingsgebied van Route 7. Daarnaast is binnen het voedingsgebied van RS Hoge Enk sprake van een aanzienlijke opgave op het gebied van woningbouw, met name in en rondom de kern van Oldebroek. Hier zijn meerdere grootschalige woningbouwprojecten voorzien, die gezamenlijk neerkomen op bijna 1000 woningen. Deze woningbouwontwikkelingen zullen naar verwachting deels worden gerealiseerd op Route 8, en deels op Route 7.

Als onderdeel van de geplande netuitbreiding in deze regio, is Liander voornemens om een nieuw te bouwen station te realiseren als onderdeel van Hoge Enk. Dit nieuwe regelstation zal waarschijnlijk (conform huidige investeringsplannen) gerealiseerd worden richting 2031/32. Het station biedt extra transportcapaciteit in het MS en LS-net van Liander in het westelijke deel van de gemeente. Figuur 13 | Overzicht van de situatieschets voor RS Hoge Enk. Zie Bijlage M.

22 Hoofdstuk 2 | Situatieschets 2.7.4 | SS de Koekkoek Het voedingsgebied van SS de Koekkoek bestaat uit 5 zogenoemde MS-Routes. 3 van deze MS-Routes voeden gebieden buiten de gemeente Oldebroek. De overige Routes voeden onder andere:  Route KOE 10-1V2: ten zuiden Oldebroek  Route KOE 10-1V7 : ten zuiden A28 Het voedingsgebied van SS de Koekkoek bevat de laagste concentratie van ruimtelijke ontwikkelingen. Het voedt een deel van de gemeente waar zich beperkt dorpskernen en bedrijventerreinen bevinden. Er is geen grootschalige duurzame opwek. Het zuidelijke deel van de gemeente Oldebroek omvat natuurgebied de Oldebroekse Heide. Op het gebied van woningbouw vinden binnen het voedingsgebied uitsluitend kleinschalige ontwikkelingen plaats. Er zijn geen woningbouwprojecten voorzien met een omvang van 50 woningen of meer. Wel bestaat de mogelijkheid dat een (deel van) het voorziene woningbouwproject Oldebroek West wordt aangesloten op Route 2 van SS De Koekoek. Gezien de geografische ligging van dit project is het echter aannemelijker dat (een groot deel van) deze ontwikkeling zal worden aangesloten op Route 7 van RS Hoge Enk. In Figuur 14 is het overzicht van de situatieschets voor SS de Koekoek weergegeven. Figuur 14 | Overzicht van de situatieschets voor SS de Koekoek. Zie Bijlage N.

Hoofdstuk 2 | Situatieschets 2.8 | Congestieproblematiek | Gebrek aan capaciteit op stationsniveau. Aanwezige capaciteit op OS Liander publiceert in het kader van netcongestie zogeheten congestieonderzoeken voor elk van de stations | Hattem is 60 MVA. Verwachte benodigde capaciteit voor afname is 69.8 waarop zij congestie ondervindt. Voor de stations verbonden aan de gemeente Oldebroek is in kaart gebracht | MVA. Uitbreiding station vanaf 3e kwartaal 2028. Het nieuwe station waar de door Liander verwachte knelpunten zitten, en wanneer deze verholpen kunnen worden. Indien een | krijgt een capaciteit van 80 MVA. probleem zich op het niveau van een MS-Route bevindt, betekent het meestal dat er een knelpunt op | OS Hattem2 | Sprake van congestie op meerdere middenspanningskabels voor kabelniveau zit. Indien het probleem op het niveau van het station zit, kan dit bijvoorbeeld ook een hoger | afname en teruglevering: liggend probleem (i.e. bij TenneT in het hoogspanningsnet) zijn. | e  | HTM 10-1V2.07 – capaciteit, spanning – 4 | kwartaal 2031 Er is een verschil tussen capaciteitsproblemen en spanningsproblemen. | Voor Route 19, 23 en 24 is geen data beschikbaar  | bij capaciteitsproblemen is de transportcapaciteit van het elektriciteitsnet niet toereikend.

Hier zit de beperking in het bereik van de stroomsterkte (A) van de huidige kabel, waardoor het gevraagde vermogen | Gebrek aan capaciteit op stationsniveau. Aanwezige capaciteit op Hoge niet getransporteerd kan worden met de huidige infrastructuur; | Enk 10-1i is 20.9 MVA. Verwachte benodigde capaciteit voor  | bij spanningsproblemen worden de spanningsgrenzen overschreden. De spanning wordt lokaal te hoog | teruglevering is 23 MVA. Benodigde capaciteit voor afname is 26.6 MVA. of | te | laag, | bijvoorbeeld | door | veel | zon-PV | installaties | of | asymmetrische | netbelasting | (1-fase | Realisatie nieuw station vanaf 2e kwartaal 2031. Het nieuwe station aansluitingen); | krijgt een capaciteit van 60 MVA. In de huidige situatie valt op dat Liander op kabelniveau op verschillende plekken in de gemeente Oldebroek | Sprake van congestie op meerdere middenspanningskabels door reeds gestart is met netverzwaring. In onderstaande tabel zijn de (geplande) werkzaamheden van Liander per | RS Hoge Enk | gebrek aan capaciteit voor teruglevering. station weergegeven1. De tijd (bijvoorbeeld 1e kwartaal van 2028) duidt aan wanneer de netverzwaring |  | HGE 10-2V6 – capaciteit, spanning – 4e kwartaal 2027 verwacht opgeleverd gaat worden.

Er valt te zien dat op meerdere MS-Routes reeds verzwaring door Liander |  | HGE 10-2V7 – capaciteit, spanning – 4e kwartaal 2025 uitgevoerd wordt of is, dit overzicht is de stand van zaken medio april 2026. Sprake van congestie op meerdere middenspanningskabels door Station | Beschrijving | gebrek aan capaciteit voor afname.  | HGE 10-2V3 – spanning, capaciteit– 4e kwartaal 2027 Sprake van congestie op meerdere middenspanningskabels door |  | HGE 10-2V7 – capaciteit, spanning – 4e kwartaal 2027 gebrek aan capaciteit voor teruglevering.  | WZP 10-2V9 – capaciteit – 2e kwartaal 2025  | WZP 10-2V11 – capaciteit – 1e kwartaal 2024 | Sprake van congestie op meerdere middenspanningskabels door  | WZP 10-2V15 – capaciteit – 1e kwartaal 2028 | gebrek aan capaciteit voor teruglevering. RS Wezep |  | KOE 10-1V2 – spanning – 4e kwartaal 2029 Sprake van congestie op middenspanningskabel door gebrek aan | SS de Koekoek | Sprake van congestie op middenspanningskabel door gebrek aan capaciteit voor afname:  | WZP 10-2V12 – capaciteit, spanning – 3e kwartaal 2027 | capaciteit voor afname:  | KOE 10-1V2 – spanning – 4e kwartaal 2029 Voor Route 8 en Route 10 is geen data beschikbaar.

|  | KOE 10-1V7 – spanning, capaciteit– 4e kwartaal 2029 1Zie ook de investeringsplannen van Liander: Investeringsplan 2026 of de congestieonderzoeken: https://www.liander.nl/grootzakelijk/capaciteit-op-het- net/congestieonderzoeken 23 | 2Hier zijn alleen de routes van OS Hattem genoemd binnen de gemeente Oldebroek. Op andere routes van OS Hattem worden óók veel werkzaamheden m.b.t. netverzwaring uitgevoerd. Hoofdstuk 3: Resultaten netbelasting- analyse 25 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 3.1 | Methodologie Via de Energiebuurtscan-tool van Liander, is de netbelasting voor de verschillende Liander-stations in de gemeente Oldebroek beschikbaar. Het biedt een vooruitzicht naar de (verwachte) netbelasting in 2030 en 2035. Met de situatieschets uit het vorige hoofdstuk, is het mogelijk om de prognoses van Liander te duiden. Ventolines baseert zich volledig op de data uit de Energiebuurtscan van Liander. Er wordt verder geen validatie op de data uitgevoerd, aangezien het direct uit de Liander-database komt. Per station van Liander is er een overzicht gemaakt van het totaal aan netto netbelasting per uur. Dit kan zowel positief (afname uit het net) als negatief (teruglevering aan net) zijn. Per MS-route en per station resulteert dit in een totaalwaarde per jaar (2024, 2030 en 2035).

Daarnaast is per MS-route en per station de piekbelasting (zowel voor afname als teruglevering) gegeven. Aandachtspunten  In de Energiebuurtscan-data blijkt dat bij sommige belastingprofielen dubbele tijdsstempels voorkomen. Indien dit voorkomt, is de maximumwaarde het uitgangspunt.  Indien er een beperkt aantal aansluitingen op een MS-route zit, wordt de data afgeschermd. Dit doet Liander in verband met privacy van individuele aangeslotenen. Voor RS Wezep betekent dit dat de belastingprofielen van de MS-route waarop Plukon, het Fastned station aan de A28 en voorheen CelaVita op aangesloten zijn, niet inzichtelijk zijn (of waren in geval van CelaVita).  Het uitgangspunt van de maximale belastbaarheid van een kabel is 320A. Voor een 10 kV kabel betekent dit dat er een transportcapaciteit van ongeveer 5500 kVA is. 3.2 | Vraag- en aanbodanalyse gemeente Oldebroek Een energiebalans geeft inzicht in de hoeveelheid elektriciteit die in een gebied wordt afgenomen (import) en ingevoed (export). Hiermee wordt duidelijk of een gebied (zie het vorige hoofdstuk voor de geografische afbakening van de verschillende voedingsgebieden) netto producent of netto afnemer van elektriciteit is. In Figuur 15 is dit weergegeven voor de gehele gemeente. Per MS-routegebied is aangegeven of sprake is van netto invoeding, netto afname, of dat data ontbreekt.

Uit de figuur blijkt dat alle gebieden met voldoende data netto afnemers zijn. Dit betreft een jaargemiddelde: gedurende het jaar kunnen gebieden tijdelijk netto invoeder zijn, maar over het geheel blijven dit afnemers.De grijze gebieden geven aan dat er vanuit de Energiebuurtscan van Liander geen data beschikbaar is, waardoor invoeding en afname onbekend zijn. Zoals eerder benoemd hangt dit meestal samen met een grote afnemer of invoeder. In het oosten, bij knooppunt Hattemerbroek, betreft dit windpark Hattemerbroek (invoeder). Rondom RS Wezep is juist sprake van grote afnemers. In de uurdata (zie Figuur 16) valt op dat gedurende zomermaanden delen van de gemeente een netto producent zijn, gedreven door de grote hoeveelheid zon-op-dak. De netto balans per station, waar ook elektriciteitsverbruik van buiten de gemeente Oldebroek in zit meegenomen (bijvoorbeeld de gemeentes Hattem en Heerde – OS Hattem, en de gemeente Elburg – RS Hoge Enk), laat zien dat de gemeente op jaarbasis een netto afnemer van elektriciteit is. Het is ook logisch dat de gemeente Oldebroek een netto afnemer van elektriciteit is. Grootschalige windparken, zoals in de Flevopolder of conventionele elektriciteitscentrales op aardgas worden aangesloten op het landelijke hoogspanningsnet van TenneT. Deze produceren de elektriciteit die huishoudens en bedrijven kunnen (en moeten) consumeren.

Figuur 15 | Overzicht van de netto invoeding en afname per kabelvoedingsgebied in de gemeente in 2024.

26 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse Het verschil tussen vraag en aanbod in de gemeente Oldebroek heeft – behalve op jaarbasis in de totale energiebalans – ook consequenties voor vraag naar transportcapaciteit van het lokale elektriciteitsnet. Naar verwachting zullen er in de toekomst (veel) meer uren met meer vraag naar energie komen, dan dat het lokale elektriciteitsnet op hetzelfde moment kan transporteren. De problematiek wordt niet alleen zichtbaar in de analyse van routes en aansluitingen, maar komt ook duidelijk naar voren wanneer wordt gekeken naar de belastingprofielen van de onderliggende transformatorstations. Als voorbeeld zijn de belastingprofielen van RS Wezep voor de jaren 2024 en 2035 geanalyseerd, zoals weergegeven in Figuur 16. Hierbij dient opgemerkt te worden dat positieve waardes verbruik (afname) zijn, negatieve waardes zijn teruglevering (invoeding). In deze grafieken is de beschikbare stationscapaciteit weergegeven als een groene lijn op 24 MW (24.000 kW). Voor de overige stations zijn deze belastingprofielen, inclusief stationscapaciteit, weergegeven in bijlagen O, P en Q. In 2024 blijft de belasting van RS Wezep gedurende het gehele jaar ruimschoots onder de beschikbare capaciteit. De vraag naar elektriciteit ligt op alle momenten binnen de technische grenzen van het station, wat duidt op een robuuste situatie zonder structurele knelpunten.

In 2030 verandert dit beeld. Hoewel de belasting gedurende het grootste deel van het jaar nog steeds onder de stationscapaciteit blijft, treden voor het eerst incidentele pieken op. In januari 2030 wordt een maximale belasting van 24,33 MW verwacht, waarmee de capaciteit van het station voor het eerst licht wordt overschreden. Deze overschrijding is beperkt en incidenteel, maar markeert wel het omslagpunt waarop het station zijn maximale belastbaarheid bereikt. In 2035 wordt de problematiek structureel. De belasting van RS Wezep overschrijdt in dit scenario regelmatig de beschikbare capaciteit, met pieken tot 41,02 MW. Dit betekent dat de vraag op meerdere momenten substantieel hoger ligt dan wat het station technisch kan verwerken. De analyse van de belastingprofielen laat zien dat netcongestie zich ontwikkelt van een toekomstig risico naar een structureel knelpunt. Waar in 2024 nog ruime capaciteit beschikbaar is en in 2030 slechts incidentele overschrijdingen optreden, is in 2035 sprake van een fundamenteel tekort aan stationscapaciteit. Dit onderstreept de noodzaak van tijdige netverzwaring én aanvullende maatregelen om piekbelasting te beperken.

Momenten van overschrijding maximum transportcapaciteit In plaats van enkel te kijken naar de belasting per uur van het jaar als diagram, is het ook van belang om te kijken naar exact wanneer én hoe vaak overschrijdingen van de maximum transportcapaciteit optreden. Zoals op Figuur 17 te zien is, lijkt er tijdens grote delen van het jaar nog ruimte te zijn om de onbenutte capaciteit van het net te ontsluiten. Figuur 16 | Overzicht van het belastingprofiel van RS Wezep in respectievelijk 2024 en 2035.

Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse Figuur 17 | Overzicht van de overschrijding van de transportcapaciteit op RS Wezep in 2035. De figuur laat het aantal overschrijdingen per uur van de maand zien. Het zegt dus iets over het aantal dagen per maand dat op specifieke tijden de transportcapaciteit wordt overschreden. Wat opvalt is dat de problemen voor afname voornamelijk op de winterse ochtend- en avonduren zitten. Afname-congestie | Uur van de dag Maand van het jaar | 00:00 01:00 | 02:00 03:00 04:00 | 05:00 06:00 | 07:00 08:00 | 09:00 10:00 | 11:00 12:00 | 13:00 14:00 15:00 | 16:00 17:00 | 18:00 19:00 | 20:00 21:00 | 22:00 23:00 Januari | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 19 | 22 | 22 | 25 | 23 | 16 | 14 | 16 | 18 | 23 | 24 | 25 | 24 | 22 | 22 | 22 | 20 | 11 Februari | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 17 | 21 | 22 | 21 | 18 | 18 | 13 | 16 | 16 | 20 | 18 | 21 | 21 | 20 | 20 | 19 | 19 | 7 Maart | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 18 | 20 | 18 | 14 | 11 | 8 | 5 | 5 | 5 | 7 | 8 | 17 | 21 | 21 | 22 | 18 | 12 | 2 April | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 20 | 17 | 9 | 6 | 4 | 3 | 2 | 0 | 1 | 0 | 0 | 3 | 10 | 17 | 17 | 10 | 0 | 0 Mei | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 4 | 2 | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 3 | 0 | 0 | 0 Juni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 2 | 3 | 1 | 0 | 0 Juli | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 3 | 3 | 3 | 2 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 2 | 1

| 0 | 0 | 0 Augustus | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 3 | 0 | 0 | 0 September | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 19 | 18 | 10 | 4 | 3 | 1 | 2 | 3 | 3 | 1 | 0 | 5 | 20 | 19 | 12 | 2 | 0 | 0 Oktober | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 20 | 23 | 19 | 13 | 11 | 9 | 7 | 7 | 10 | 7 | 8 | 22 | 24 | 23 | 21 | 9 | 1 | 0 November | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 19 | 21 | 23 | 20 | 17 | 14 | 15 | 16 | 18 | 21 | 23 | 21 | 22 | 22 | 21 | 21 | 20 | 11 December | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 15 | 17 | 20 | 21 | 21 | 18 | 16 | 17 | 15 | 18 | 19 | 18 | 17 | 16 | 17 | 16 | 14 | 8 27 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 3.3 | Impact op RS Wezep | toenemen. Uit de data van de Energiebuurtscan blijkt een groei van netto 49.50 GWh in 2024 naar 84.95 GWh RS Wezep voedt het oostelijke deel van de gemeente Oldebroek. Dit omvat onder andere de dorpskernen van | in 2030 en 152.36 GWh in 2035. WZP 10-2V12 draagt hier sterk aan bij, met een verwachte groei in netto Wezep | en | ‘t | Loo. | In | zichtjaar | 2024 | is | dit | (deel-)gebied | een | netto | afnemer | van | elektriciteit | uit | het | afname van 10.38 GWh in 2024 naar 79.77 GWh in 2035. elektriciteitsnet. Congestiemanagement Problemen op RS Wezep spelen voornamelijk op individuele MS-route (op kabelniveau). Op RS Wezep zijn er 0 potentiële deelnemers met elektriciteitsproductie groter dan 1 MW.

Op RS Wezep zijn er 0 potentiële deelnemers met een elektriciteitsafname groter dan 500 kW. Op RS Wezep is er geen mogelijkheid om markt- gebaseerd congestiemanagement toe te passen. Er zijn binnen het voedingsgebied van RS Wezep dus geen flexibele assets welke door Liander kunnen worden ontsloten om tijdens momenten van congestie een | Figuur 18 | Overzicht van de netto invoeding en afname per kabelvoedingsgebied van RS Wezep. ondersteunende dienst te leveren, bijvoorbeeld door gestuurd de afname te beperken. | Zie Bijlage R. In Figuur 18 is per kabelvoedingsgebied weergegeven of er sprake is van een netto afname van elektriciteit (meer verbruik dan opwek), netto invoeding (meer opwek dan verbruik) of een onbekende netto positie als gevolg van ontbrekende data. Voor MS-routes 8, 9 en 10 is geen data beschikbaar. Op basis van de aanwezigheid van meerdere grootverbruikers in deze gebieden, waaronder bijvoorbeeld Plukon, is de verwachting dat ook deze Routes voornamelijk netto afnemend zullen zijn. Van station Wezep als geheel kan worden gezegd dat het gedurende het grootste gedeelte van het jaar een netto afnemer van elektriciteit is. Outlook naar 2030 en 2035 Met name WZP 10-2V12 (Route 12) kent een concentratie van (toekomstige) ruimtelijke ontwikkelingen, zoals: nieuwe bedrijventerreinen, woningbouwlocaties en grootschalige duurzame opwek.

 | Gebouwde omgeving: meerdere woningbouwlocaties voorzien, waaronder langs de Zuiderzeestraatweg, in Wezep Oost en bij WHC Wezep / Deltawonen  | Industrie en bedrijventerreinen: Laagveen, de Entreelocatie en de BEMOG-gronden  | Grootschalige duurzame opwek: mogelijk zonnepark het Knooppunt met een gezamenlijk opgesteld vermogen van circa 11.5 MW. Liander | is | voornemens | om | nabij knooppunt | Hattemerbroek | een | nieuw | onderstation | te | realiseren. | De realisatie van dit onderstation kan van invloed zijn op de uiteindelijke aansluitwijze van zowel de genoemde zonneparken als toekomstige ontwikkelingen in het gebied. Op dit moment is echter nog geen nadere informatie beschikbaar over de beoogde capaciteit, configuratie en de concrete aansluitingen die hierop zullen worden voorzien. Naast de autonome groei op aansluitingen, zoals in het vorige hoofdstuk beschreven, door onder meer de warmte- en mobiliteitstransitie, is de verwachting dat het elektriciteitsverbruik op dit station sterk zal 28 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 3.4 | Impact op OS Hattem | Naast de autonome groei op aansluitingen, zoals in het vorige hoofdstuk beschreven, door onder meer de OS Hattem voedt het noordoostelijke deel van de gemeente Oldebroek.

Dit omvat voornamelijk een deel van | warmte- en mobiliteitstransitie, is de verwachting dat het elektriciteitsverbruik op dit station sterk zal het bedrijventerrein H2O en de grootschalige duurzame elektriciteitsopwek (windpark Hattemerbroek en | toenemen. Uit de data van de Energiebuurtscan blijkt een groei van netto 109.69 GWh in 2024 naar 340.89 zonnepark Noorderhoek). Naast dit deel van de gemeente Oldebroek, is OS Hattem een belangrijke schakel | GWh in 2030 en 447.62 GWh in 2035. HTM 10-1V2.07 draagt hier voor een groot deel aan bij, met een groei van in het elektriciteitsnet van de noordelijke Veluwe. Het voedt grote delen van de gemeentes Hattem en | netto 5.48 GWh in 2024 naar 25.69 GWh in 2030 en 28.16 GWh in 2035. Heerde. Op de kaart in Figuur 19 is per kabelvoedingsgebied de netto positie weergegeven. Hieruit blijkt dat voor een groot deel van de MS-route van OS Hattem binnen de gemeente Oldebroek geen data beschikbaar is. Hierdoor kan voor deze Routes niet worden vastgesteld of er sprake is van netto afname van elektriciteit of van netto invoeding. Voor Route 7 is deze informatie wel beschikbaar; deze Route functioneert als netto | Figuur 19 | Overzicht van de netto invoeding en afname per kabelvoedingsgebied van OS Hattem. afnemer. Aangezien Routes 23 en 24 aangesloten zijn op het zonnepark en windpark, is het aannemelijk dat | Zie Bijlage S.

deze voornamelijk elektriciteit invoeden. Congestiemanagement Onderstation Hattem heeft een voedingsgebied dat voor een groot gedeelte buiten de gemeentegrenzen van Oldebroek ligt. Op dit station wordt een uitbreiding gerealiseerd waarmee de transportcapaciteit verhoogd wordt van 60 MVA naar 137.3 MVA. Liander geeft in het congestieonderzoek voor verbruik bij OS Hattem 10-i aan dat er geen mogelijkheid is om marktgebaseerd congestiemanagement toe te passen. Outlook naar 2030 en 2035 Op HTM 10-1V2.07 (Route 7) is een groot deel van het bedrijventerrein H2O-Zuid aangesloten. Daarnaast is binnen dit verzorgingsgebied de toekomstige woningbouwlocatie aan de Zuiderzeestraatweg gepland. Het ligt voor de hand dat ook deze woningbouwontwikkeling op Route 7 zal worden aangesloten. Verder zijn er langs het voedingsgebied van Route 7 en Route 12 plannen voor grootschalige duurzame opwek. Zo wordt de realisatie van Het Knooppunt voorzien1, met een opgesteld vermogen van circa 11.5 MW, evenals zonnepark Wielink met een opgesteld vermogen van ongeveer 2 MW. Het is echter ook mogelijk dat deze zonneparken niet op de bestaande infrastructuur worden aangesloten, maar een aansluiting delen met andere opwek in de gemeente of een eigen exportkabel krijgen. Liander | is | voornemens | om | nabij knooppunt | Hattemerbroek | een | nieuw | onderstation | te | realiseren.

| De realisatie van dit onderstation kan van invloed zijn op de uiteindelijke aansluitwijze van zowel de genoemde zonneparken als toekomstige ontwikkelingen in het gebied. Op dit moment is echter nog geen nadere informatie beschikbaar over de beoogde capaciteit, configuratie en de concrete aansluitingen die hierop zullen worden voorzien. 1Een van de opties voor het aansluiten van het zonnepark is cable pooling met het windpark Hattemerbroek. In dit geval zal het zonnepark een aansluiting bij Liander delen met de windturbines, en niet op Route 7 of 12 aangesloten worden. 29 30 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 3.5 | Impact op RS Hoge Enk RS Hoge Enk voedt het noordwestelijke deel van de gemeente Oldebroek. Dit omvat onder andere de dorpskernen Oldebroek, Oosterwolde en Noordeinde. Daarnaast strekt het voedingsgebied van RS Hoge Enk zich deels uit buiten de gemeentegrenzen van Oldebroek. Binnen het huidige verzorgingsgebied is op dit moment geen grootschalige duurzame elektriciteitsopwek aanwezig, waardoor het station hoofdzakelijk functioneert als netto afnemer van elektriciteit. Op de kaart in Figuur 20 is per kabelvoedingsgebied de netto positie weergegeven voor RS Hoge Enk. Hieruit blijkt dat alle drie de MS-routes functioneren als netto afnemer van elektriciteit.

In de huidige situatie (2024) is Route 7 de grootste afnemer, terwijl in de prognose voor 2035 Route 8 de grootste netto afnemer wordt. Congestiemanagement RS Hoge Enk heeft met name een gebrek aan capaciteit op stationsniveau. Vanaf 2031 verwacht Liander hier een nieuw station op te leveren, wat de totale capaciteit verhoogt naar 60 MVA. Dit levert een belangrijke bijdrage aan het beschikbaar maken van voldoende transportcapaciteit voor het voedingsgebied. Outlook naar 2030 en 2035 Binnen het verzorgingsgebied van RS Hoge Enk zijn diverse ruimtelijke ontwikkelingen voorzien die naar verwachting een aanzienlijke impact zullen hebben op het toekomstige elektriciteitsverbruik. Op de MS- routes HGE 10-2V7 (Route 7) en HGE 10-2V8 (Route 8) zijn meerdere woningbouwlocaties gepland. Voor Route 8 betreft dit het woningbouwproject Oldebroek Noord en mogelijk aanvullende woningbouwontwikkelingen in Oldebroek Centrum en Oldebroek West. Voor Route 7 gaat het om het woningbouwproject Oldebroek Oost, eveneens met mogelijke uitbreidingen in Oldebroek Centrum en Oldebroek West. Daarnaast is de ontwikkeling van bedrijventerrein Broeklanden III voorzien. Dit bedrijventerrein heeft een geplande omvang van circa 11 hectare en ligt op de grens van de gemeente Oldebroek.

De verwachting is dat Broeklanden III zal worden aangesloten op Route 8, hoewel ook de aanleg van een separate MS-route tot de mogelijkheden behoort. Tevens bestaan er zogenoemde ‘zachte plannen’ voor de ontwikkeling van bedrijventerrein Koorenberg, met een omvang van circa 2 hectare, dat naar verwachting zal worden aangesloten op Route 7. Naast de autonome groei van elektriciteitsverbruik als gevolg van onder andere de warmte- en mobiliteitstransitie, wordt verwacht dat de hierboven beschreven ruimtelijke ontwikkelingen leiden tot een sterke toename van het elektriciteitsverbruik op RS Hoge Enk. Uit de beschikbare data blijkt een groei van de netto elektriciteitsafname van 66,43 GWh in 2024 naar 116,60 GWh in 2030 en 148,44 GWh in 2035. Met name Route 8 draagt in sterke mate bij aan deze groei, met een toename van de netto afname van 6,74 GWh in 2024 naar 65,32 GWh in 2035. Figuur 20 | Overzicht van de netto invoeding en afname per kabelvoedingsgebied van RS Hoge Enk. Zie Bijlage T.

31 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 3.6 | Impact op SS de Koekkoek SS de Koekoek voedt het zuidwestelijke deel van de gemeente Oldebroek. Dit omvat onder andere een deel van de dorpskern van Oldebroek en het gebied rondom de A28. Binnen het huidige verzorgingsgebied is op dit moment geen grootschalige duurzame elektriciteitsopwek aanwezig, waardoor het station hoofdzakelijk functioneert als netto afnemer van elektriciteit. Op de kaart in Figuur 21 is per kabelvoedingsgebied de netto positie weergegeven voor SS de Koekoek. Hierin is te zien dat Route 7 een duidelijke netto afnemer is, terwijl voor Route 2 geen gegevens beschikbaar zijn om een netto positie vast te stellen. Gezien de beperkte toekomstige ontwikkelingen binnen het verzorgingsgebied van SS de Koekoek zal de groei van het elektriciteitsverbruik vooral voortkomen uit autonome groei door de warmte- en mobiliteitstransitie. Congestiemanagement Voor SS de Koekoek geldt dat er met name netcongestie is op middenspanningskabel niveau. Op Route 2 is er sprake van congestie voor teruglevering, terwijl voor zowel Route 2 als Route 7 sprake is van congestie voor afname. Outlook naar 2030 en 2035 Binnen het huidige verzorgingsgebied is op dit moment geen grootschalige duurzame elektriciteitsopwek aanwezig, waardoor het station hoofdzakelijk functioneert als netto afnemer van elektriciteit.

Bovendien zijn er relatief weinig toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen voorzien op de MS-route van SS de Koekoek. Mogelijk wordt de toekomstige woningbouwlocatie Oldebroek West gerealiseerd en aangesloten op KOE 10- 1V7 (Route 7). Voor Route 2 is momenteel helaas geen kwantitatieve data beschikbaar over elektriciteitsafname of - invoeding. Voor Route 7 is bekend dat deze Route een netto afnemer van elektriciteit is. Uit de beschikbare data blijkt dat de netto afname op Route 7 in 2024 5,06 GWh bedraagt. Deze afname neemt toe naar 6,87 GWh in 2030 en 9,26 GWh in 2035. 3.7 | Volledig resultaat netprognose Op de volgende pagina is het volledige resultaat van de netprognose weergegeven in tabelvorm. In de eerste kolom zijn de vier stations (RS Wezep, OS Hattem, RS Hoge Enk en SS De Koekoek) op kleur gecategoriseerd en vervolgens uitgesplitst naar MS-routes. Per route en per station zijn vervolgens verschillende statistieken opgenomen: voor de jaren 2024, 2030 en 2035 zijn zowel de invoeding, maximale invoeding, afname als maximale afname weergegeven. De invoeding (in GWh) betreft de totale hoeveelheid elektriciteit die op jaarbasis op het net wordt ingevoed (gerealiseerd of voorspeld), bijvoorbeeld door opwek die niet direct achter de meter wordt verbruikt. De maximale invoeding (in MW) geeft de hoogste invoedingspiek weer die op enig moment in het jaar optreedt.

Waar invoeding dus een jaarsom betreft, geeft de maximale invoeding inzicht in de piekbelasting. De afname betreft de totale hoeveelheid elektriciteit die gedurende het jaar wordt afgenomen (gerealiseerd of voorspeld). De maximale afname geeft de hoogste afnamepiek weer die binnen dat jaar optreedt. Deze kwantitatieve resultaten zijn eerder in dit hoofdstuk visueel toegelicht aan de hand van kaarten, waarmee de ruimtelijke spreiding en impact van netbelasting binnen de gemeente Oldebroek op kabelniveau inzichtelijk zijn gemaakt. Figuur 21 | Overzicht van de netto invoeding en afname per kabelvoedingsgebied van SS de Koekoek. Zie Bijlage U.

Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 2024 | 2030 | 2035 MiddenspanningsRoute | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] WZP 10-2V8 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A WZP 10-2V9 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A WZP 10-2V10 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A WZP 10-2V11 | 1.58 | 2.65 | 9.19 | 3.07 | 3.00 | 5.38 | 17.11 | 5.73 | 4.04 | 6.60 | 20.60 | 6.41 WZP 10-2V12 | 3.30 | 4.68 | 13.68 | 4.12 | 4.84 | 8.24 | 26.64 | 7.42 | 2.47 | 10.32 | 82.24 | 22.32 WZP 10-2V15 | 1.36 | 2.30 | 8.94 | 2.51 | 3.93 | 4.73 | 11.87 | 3.62 | 5.25 | 6.11 | 17.64 | 5.73 RS Wezep 10-2i | 3.08 | 8.89 | 52.61 | 12.83 | 7.09 | 18.71 | 92.05 | 24.33 | 6.45 | 23.53 | 158.80 | 41.02 2024 | 2030 | 2035 MiddenspanningsRoute | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max.

Afname [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] HTM 10-1V2.02 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A HTM 10-1V2.06 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A HTM 10-1V2.07 | 1.58 | 2.89 | 7.07 | 2.16 | 3.17 | 7.95 | 28.85 | 8.03 | 3.60 | 8.46 | 31.75 | 8.45 HTM 10-1V2.19 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A HTM 10-1V2.23 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A HTM 10-1V2.24 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A OS Hattem 10-1i | 20.68 | 43.57 | 130.37 | 39.05 | 46.88 | 89.52 | 387.78 | 89.45 | 48.41 | 101.25 | 496.03 | 115.29 2024 | 2030 | 2035 MiddenspanningsRoute | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max.

Afname [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] HGE 10-2V6 | 1.94 | 2.59 | 6.50 | 1.94 | 2.91 | 3.72 | 9.18 | 2.95 | 3.17 | 4.13 | 11.86 | 3.64 HGE 10-2V7 | 3.03 | 4.22 | 11.47 | 3.38 | 7.17 | 7.90 | 15.23 | 5.18 | 9.03 | 9.46 | 19.03 | 6.19 HGE 10-2V8 | 1.49 | 2.59 | 8.23 | 2.38 | 1.05 | 5.11 | 46.51 | 12.98 | 1.25 | 6.30 | 66.57 | 18.33 RS Hoge Enk 10-2i | 4.58 | 11.63 | 71.01 | 18.10 | 8.32 | 22.52 | 124.92 | 32.89 | 10.41 | 27.52 | 158.85 | 41.76 2024 | 2030 | 2035 MiddenspanningsRoute | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max. Afname | Invoeding | Max. Invoeding | Afname | Max.

Afname [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] | [GWh] | [MW] KOE 10-1V2 | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A | N/A KOE 10-1V7 | 0.23 | 0.85 | 5.29 | 1.43 | 0.33 | 1.15 | 7.20 | 1.83 | 0.49 | 1.46 | 9.75 | 2.38 SS de Koekkoek 10-1i | 1.21 | 3.05 | 19.64 | 4.84 | 2.82 | 6.10 | 29.67 | 7.60 | 4.08 | 7.73 | 36.07 | 9.32 32 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse 3.8 | Conclusie resultaten netbelastingprognose | Per station laten de analyses zien dat de verwachte groei van elektriciteitsverbruik sterk samenhangt met De | conclusie | van | de | netbelastinganalyse | is | dat | binnen | de | gemeente | Oldebroek | sprake | is | van | een | ruimtelijke ontwikkelingen, de energietransitie en toenemende elektrificatie van warmte en mobiliteit. De toenemende energie-onbalans. Deze verwachte onbalans (oftewel het verschil tussen elektriciteitsvraag- en | grootste bijdrage aan de groei van de elektriciteitsvraag komt daarbij voort uit de ontwikkeling van (nieuwe) aanbod in tijd en plaats) neemt de komende jaren verder toe en leidt ertoe dat de maximale capaciteit van | bedrijventerreinen, gevolgd door woningbouw en elektrificatie van de bestaande gebouwde omgeving (o.a. stations en kabels steeds vaker en structureler overschreden zal gaan worden. Op zulke momenten is er in de | warmte en mobiliteitstransitie).

Met name RS Wezep, OS Hattem en RS Hoge Enk kennen een aanzienlijke toekomst naar verwachting sprake van netcongestie: de vraag naar transportcapaciteit ligt hoger dan de | toename van de netbelasting richting 2035, waarbij specifieke MS-routes een dominante rol spelen. beschikbare transportcapaciteit. Daarnaast is er sprake van een wisselwerking tussen het regionale Liander- | Wanneer | de | belasting | wordt | afgezet | tegen | de | beschikbare | stationscapaciteit, | wordt | de | problematiek net en het bovenliggende hoogspanningsnet van TenneT: de (over-)vraag vanuit het Liander-net betekent dat | concreet zichtbaar. RS Wezep heeft bijvoorbeeld een capaciteit van 24 MVA. In 2024 blijft de afname onder de benodigde energie via het hoogspanningsnet aangeleverd dient te worden, terwijl er ook op dit net | deze grens, terwijl in 2030 incidenteel pieken optreden waarbij de capaciteit wordt bereikt. In 2035 wordt de beperkingen zijn (zie Hoofdstuk 2.2). | stationscapaciteit structureel overschreden, met pieken tot 41,02 MW (meer dan 70% boven de beschikbare Dit hoofdstuk geeft op basis van de analyse een integraal beeld van huidige en toekomstige netbelasting in | capaciteit). Deze overschrijdingen doen zich uitsluitend voor aan de afnamezijde; voor invoeding blijft RS Oldebroek.

De netprognoses zijn gebaseerd op de Energiebuurtscan van Liander en tonen zowel de netto | Wezep | binnen | de | capaciteitsgrenzen. | Voor | OS | Hattem, | met | een | capaciteit | van | 60 | MW, | worden | de afname als teruglevering op stations- en kabelniveau. De energieonbalans binnen de gemeente kan als volgt | capaciteitsgrenzen voor zowel afname als invoeding al in 2030 overschreden. Na 2031 biedt de verwachte realisatie van de uitbreiding van OS Hattem ruimte, maar blijven er overschrijdingen van de beschikbare worden geduid: | transportcapaciteit.  | Op jaarbasis is de gemeente een netto afnemer (importeur) van elektriciteit.  | In de zomermaanden is de gemeente (deels) netto producent, met name door van zon-op-dak. | Onderstaand | zijn | de | resultaten | van | netbelastingprognose | op | stationsniveau | nog | eens | schematisch  | In de winter is de elektriciteitsvraag aanzienlijk groter dan de beschikbare lokale opwek. | weergegeven voor de jaren 2024, 2030 en 2035. Deze resultaten laten met name de sterke groei in afname op  | De prognose laat zien dat deze verschillen tussen vraag en aanbod richting 2030 en 2035 verder | de stations zien. Deze visualisaties volgen direct uit de gemaakte analyse en zijn ook uitvergroot opgenomen toenemen. | in Bijlagen V, W en X.

Figuur 22 | Overzicht van totale invoeding en afname per station voor respectievelijk de jaren 2024, 2030 en 2035. De afbeeldingen zijn uitvergroot weergegeven in Bijlagen V, W en X. 33 Hoofdstuk 3 | Resultaten netbelastinganalyse Conclusies op kabelniveau | Ook OS Hattem Route 7 laat een sterke toename zien, van 7,07 GWh in 2024 naar 31,75 GWh in 2035. Op deze Naast de analyse op stationsniveau maakt ook de beschouwing op kabelniveau duidelijk dat de groei van de | route | is | congestie | voorzien | tot | minimaal | het | vierde | kwartaal | van | 2031, | zowel | voor | afname | als | voor elektriciteitsvraag zich sterk concentreert op een beperkt aantal middenspanningsroutes. In Figuur 23 is voor | teruglevering. | De | groei | wordt | mede | veroorzaakt | door | de | concentratie | van | ontwikkelingen | rondom RS | Wezep | een | overzicht | weergegeven | van | de | totale | jaarlijkse | afname | en | invoeding | per | MS-kabel. | knooppunt | Hattemerbroek, | waaronder | bedrijventerreinen, | infrastructuur | en | woningbouw | langs | de Vergelijkbare overzichten voor OS Hattem, RS Hoge Enk en SS De Koekoek zijn opgenomen in Bijlagen AA tot | Zuiderzeestraatweg. Daarnaast kent RS Hoge Enk Route 8 een zeer sterke groei in afname, van 8,23 GWh in en met AF.

Deze figuren laten zien dat met name enkele routes tussen 2024 en 2035 een zeer sterke groei | 2024 naar 66,57 GWh in 2035, met name als gevolg van de geplande ontwikkeling van bedrijventerrein doormaken. | Broeklanden III en woningbouw Oldebroek Noord. Ook RS Hoge Enk Route 7 is relevant vanwege de samenloop van woningbouwontwikkelingen in Oldebroek Oost en West en Oldebroek Centrum. Een opvallend voorbeeld is RS Wezep Route 12, waar de jaarlijkse elektriciteitsafname stijgt van 13,68 GWh in 2024 naar 82,24 GWh in 2035. Deze groei hangt samen met grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen, | De combinatie van ruimtelijke ontwikkelingen en beperkte transportcapaciteit maken dat deze routes tot de waaronder | het | toekomstige | bedrijventerrein | Laagveen, | de | ontwikkeling | van | de | BEMOG-gronden | en | meest kritische delen van het net behoren. Met name de routes rondom knooppunt Hattemerbroek (RS meerdere woningbouwlocaties in dit verzorgingsgebied. Tegelijkertijd is uit de congestiedata van Liander | Wezep Route 12 en OS Hattem Route 7) en de routes bij Hoge Enk (Route 7 en 8) vormen een hotspot van bekend dat op deze route sprake is van afnamecongestie tot ten minste het derde kwartaal van 2027.

Dit | verwachte | groei, | omdat | hier | zowel | grootschalige | bedrijventerreinontwikkelingen | als | substantiële betekent dat de voorziene groei van de elektriciteitsvraag op korte termijn niet volledig via het net kan | woningbouw zijn voorzien. Deze kabels vormen daarmee logische focusgebieden voor zowel netverzwaring worden gefaciliteerd. | als aanvullende maatregelen om de netbelasting te beperken. Figuur 23 | Overzicht van totale invoeding en afname per middenspanningsroute voor RS Wezep (waarvan de data door Liander wordt vrijgegeven). Zie Bijlage Y en Z. 34 Hoofdstuk 4: Oplossings- richtingen 36 4.1 | Van analyse naar oplossingsrichtingen Netcongestie ontstaat wanneer op bepaalde momenten de afname of teruglevering van elektriciteit groter is dan wat kabels, transformatoren en stations op dat deel van het net kunnen verwerken. Daarbij gaat het minder om de totale hoeveelheid elektriciteit over een jaar [kWh] en vooral om piekvermogen [kW] en gelijktijdigheid: wanneer veel gebruikers op hetzelfde moment afnemen of terugleveren, raakt het net ‘vol’. Dit kan zich voordoen op verschillende plekken: in een straat (laagspanning), rond een elektriciteitshuisje (middenspanningsruimte), op een bedrijventerrein of hogerop in het middenspanningsnet bij een regelstation of onderstation.

Uit de analyse in het vorige hoofdstuk blijkt dat binnen de gemeente Oldebroek sprake is van een toenemende energieonbalans. De netbelasting van zowel stations als een aantal middenspanningsroutes neemt sterk toe, waarbij de maximale capaciteit steeds vaker (en richting 2035 structureel) wordt bereikt of overschreden als gevolg van piekbelasting. Dit onderstreept de noodzaak om toe te werken naar meer energiebalans, waarbij vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd en pieken in het net worden beperkt. Zoals gesteld: netcongestie ontstaat bij pieken in vraag naar transportcapaciteit. Bijvoorbeeld wanneer meerdere huishoudens tegelijkertijd gebruik maken van het elektriciteitsnet of wanneer veel zonnepanelen elektriciteit opwekken. Figuren 4 en 16 laten zien dat het elektriciteitsnet niet altijd vol zit. Door bepaalde pieken te verspreiden over de dag, kan de onbenutte capaciteit van het net gebruikt worden. Het verlagen van piekbelasting is dus het meest effectieve middel tegen netcongestie. Dit concept is in onderstaande figuur weergegeven. In dit hoofdstuk worden meerdere oplossingsrichtingen voor het verlagen van de piekbelasting geïntroduceerd. Hierin is een onderscheid gemaakt tussen drie hoofdcategorieën.  Slimmer benutten door minder of op andere momenten stroom te verbruiken.

Bijvoorbeeld door energiebesparing, efficiëntere installaties, procesoptimalisatie of door pieken te verschuiven naar daluren.  Gelijktijdig verbruiken door eigen opwek direct te gebruiken, bijvoorbeeld van zon-op-dak of (kleinschalige) windturbines. Door slim energiemanagement kunnen vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd worden, waardoor er minder gebruik van het net gemaakt hoeft te worden.  Opslaan door overschotten van duurzame energie tijdelijk op te vangen om later te gebruiken. Bijvoorbeeld met een thuisbatterij of thermische opslag (warm water). Toepassingsniveaus in het elektriciteitsnet De oplossingen kunnen op meerdere toepassingsniveaus in het elektriciteitsnet worden ingezet, bijvoorbeeld bij:  een individuele aansluiting , bijvoorbeeld van een bedrijf, publieke instelling (school, zwembad, sporthal) of een huishouden  een groep aansluitingen, zoals een bedrijventerrein, een straat of een (woon-)wijk  een Liander-station zoals RS Wezep of OS Hattem De haalbaarheid en doelmatigheid van verschillende oplossingsrichtingen verschilt per toepassingsniveau. Zo kan batterijopslag op verschillende toepassingsniveaus zorgen voor het verlichten van netcongestie (als congestieverzachter), maar verschilt de haalbaarheid. In dit hoofdstuk worden verschillende oplossingsrichtingen behandeld.

Het biedt inzicht in de verschillende manieren waarop piekbelasting verlaagd kan worden, en hoe dat zich uit op de verschillende toepassingsniveaus. Daarnaast wordt de koppeling gemaakt met de verschillende (deel-)gebieden binnen de gemeente Oldebroek. Het is daarbij van belang te benadrukken dat de in dit hoofdstuk beschreven maatregelen een overzicht vormen van mogelijke oplossingsrichtingen, zoals ook geïntroduceerd in paragraaf 1.5. Deze maatregelen geven richting aan wat er kan worden gedaan om netcongestie te verminderen, maar zijn nog niet één-op-één uitgewerkt voor specifieke stations of middenspanningsroutes. In hoofdstuk 5 worden deze oplossingsrichtingen daarom concreet toegepast op een deelgebied binnen de gemeente Oldebroek, namelijk toekomstig bedrijventerrein Laagveen. Hier wordt vervolgens bepaald welke combinatie van maatregelen het meest passend en effectief is. Daarmee wordt de stap gezet van wat er mogelijk is naar wat er daadwerkelijk nodig en kansrijk is. Figuur 24 | Visualisatie van een belastingsprofiel van 01-01-2024 tot en met 07-01-2024 Hoofdstuk 4 | Oplossingsrichtingen maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag zondag Belasting in kW Dag van de week 37 Hoofdstuk 4 | Oplossingsrichtingen 4.2 | Maatregelen door eindgebruikers (grootverbruikaansluitingen) Op het elektriciteitsnet zijn er diverse types eindgebruikers van energie.

Grootverbruik aansluitingen komen voornamelijk voor bij zakelijk en publiek vastgoed, zoals bijvoorbeeld supermarkten en middelbare scholen. Bij grootverbruikers zijn er diverse oplossingen denkbaar. In dit hoofdstuk worden de volgende oplossingen behandeld:  Afstemmen eigen opwek op eigen verbruik  Alternatieve transportrechten en congestiemanagement  Alternatieven voor elektrificatie  Collectieve laadinfrastructuur  Collectieve aansluitmethodes  (Collectieve) energieopslag Relevante Routes Maatregelen voor grootverbruikers richten zich met name op bedrijventerreinen en de directe omgeving daarvan. Hier kunnen individuele en collectieve oplossingen bijdragen aan het beperken van de netbelasting. De effectiviteit van deze maatregelen is echter sterk afhankelijk van de mate waarin samenwerking, investeringsbereidheid en actieve sturing op vermogens worden georganiseerd. Binnen de gemeente zijn oplossingen op dit vlak met name interessant op de volgende middenspanningsroutes:  RS Wezep Route 12 (WZP 10-2V12) : bestaande en toekomstige bedrijventerreinen zoals Laagveen en BEMOG-gronden.  RS Wezep Route 8 (WZP 10-2V8): aanwezigheid van grootschalige industriële gebruikers zoals Plukon.  OS Hattem Route 7 (HTM 10-1V7) : bedrijventerrein H2O met concentratie van grootverbruikers, geschikt voor collectieve oplossingen.

 RS Hoge Enk Route 7 (HGE 10-2V7): toekomstige ontwikkeling bedrijventerrein Korenberg, waar collectieve afspraken vanaf de ontwerpfase mogelijk zijn. Toepassingsniveau Deze oplossingsrichting speelt zich voornamelijk af op het niveau van individuele en groepen aansluitingen. Door op afgebakend, lokaal niveau verbruik en opwek beter op elkaar af te stemmen, kan de piekbelasting van individuele MS-Routes verminderd worden. Hoewel de maatregel lokaal wordt toegepast, kan het cumulatieve effect op netniveau aanzienlijk zijn, vooral in gebieden met veel zon-op-dak en beperkte transportcapaciteit. 4.2.1 | Afstemmen eigen opwek op eigen verbruik In deze paragraaf worden een aantal mogelijkheden voor het afstemmen van eigen opwek op het eigen verbruik bij een individuele aansluiting behandeld.  Vraagsturing bijvoorbeeld door het aanpassen van bedrijfsprocessen aan momenten van veel duurzame opwek door energie-intensieve activiteiten zoals productie, koeling of het laden van elektrische voertuigen te plannen tijdens uren van duurzame opwek (bijvoorbeeld tijdens zonnige uren). Deze optie is vooral geschikt voor bedrijven met flexibele processen.  Slim energiemanagement bijvoorbeeld met een energie-management systeem (EMS) die het energieverbruik en de opwekking van een gebouw of bedrijf in realtime meet, monitort en optimaliseert.

Het systeem stuurt apparaten zoals warmtepompen, laadpalen en batterijen slim aan om kosten te verlagen, energie te besparen en pieken in verbruik te voorkomen.  Inzetten van energieopslag, met een batterijsysteem kan opgewekte duurzame energie (tijdelijk) worden opgeslagen en later worden gebruikt, bijvoorbeeld in de avonduren of op momenten met een hogere elektriciteitsvraag. Hierdoor wordt het elektriciteitsnet minder belast. Een nadeel van energieopslag is echter dat dit voornamelijk geschikt is voor de overbrugging van korte periodes. Het is geschikt om dagelijkse schommelingen tussen vraag en aanbod op te vangen, maar niet om bijvoorbeeld verschillen tussen seizoenen te overbruggen.  Ontwikkelen van (kleinschalige) windturbines , bij voorkeur gecombineerd met batterijsystemen. Windenergie levert stabieler elektriciteit dan zon en kan complementair aan zonne-energie een belangrijke bijdrage leveren aan de duurzame energievoorziening, zeker in combinatie met opslag om variaties op te vangen. Deze oplossing is toepasbaar achter de meter bij een individueel bedrijf of collectief op middenspanningsniveau, bijvoorbeeld via windopwek en opslag bij een regelstation of gedeelde aansluiting.

Deelname aan een groepstransportovereenkomst is essentieel om de opgewekte elektriciteit efficiënt over meerdere afnemers te verdelen, waardoor piekafname en terugleverpieken op de MS-kabel worden beperkt. Het concept van een groepstransportovereenkomst wordt nader toegelicht in hoofdstuk 4.2.5. Beperkingen en aandachtspunten Het afstemmen van eigen opwek op eigen verbruik kan de netbelasting verminderen, maar kent ook beperkingen en randvoorwaarden:  Beperkte flexibiliteit van bedrijfprocessen: niet alle bedrijven kunnen hun elektriciteitsvraag eenvoudig verschuiven naar momenten van duurzame opwek. Met name sectoren met continue bedrijfsprocessen of vaste (logsitieke) patronen hebben beperkte sturingsmogelijkheden. 38 Hoofdstuk 4 | Oplossingsrichtingen  Afhankelijkheid van techniek en sturing: effectieve toepassing vraagt om een energie management systeem en goede integratie met installaties. Dit brengt extra kosten, complexiteit en beheer met zich mee.  Beperkingen van opslag en alternatieven: batterijen zijn vooral geschikt voor korte-termijn (intra-dag) opslag en lossen geen seizoensverschillen op. Alternatieve zoals warmteopslag zijn alleen toepasbaar bij een passende warmtevraag.  Investeringen en ruimtelijke inpassing: maatregelen zoals batterijen en kleinschalige windturbines vragen om investeringen en voldoende fysieke ruimte op of nabij het bedrijventerrein.

Met name windturbines kennen daarnaast ook aanvullende beperkingen zoals landschappelijke inpassing, geluid en maatschappelijke acceptatie. Rol van de gemeente De gemeente Oldebroek kan in het ontwikkelen van oplossingen achter de eigen meter diverse rollen spelen:  Faciliteren: bedrijven ondersteunen door vergunningtechnisch mee te denken bij de realisatie van batterijopslag en kleinschalige windturbines  Kaderstellend: door duidelijkheid te bieden over ruimtelijke randvoorwaarden en procedures. Met name bij windenergie is een zorgvuldige afweging nodig tussen energiedoelen, ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving, waarbij de gemeente een sturende rol heeft in het stellen van kaders.  Aanjagen: richting ondernemers, onder meer door deze oplossingsrichting onder de aandacht te brengen, het gesprek te organiseren over netcongestie en mogelijke oplossingen, en bedrijven te wijzen op beschikbare subsidies en ondersteuningsmogelijkheden. Door het initiëren van kennisdeling, samenwerking en vroegtijdige afstemming kan de gemeente bijdragen aan het versnellen van maatregelen bij bedrijven en aan een betere benutting van het bestaande elektriciteitsnet, zonder zelf uitvoerder of investeerder te zijn. 4.2.2 | Alternatieve Transportrechten en Congestiemanagement In de laatste jaren worden door de netbeheerders in grote mate nieuwe contractvormen uitgewerkt.

Deze alternatieve transportrechten en congestiemanagementproducten stimuleren grootverbruikers om meer flexibel gebruik te maken van het net, ook bij beperkte netcapaciteit.  Blokstroom: biedt grootzakelijke klanten (aansluiting > 3×80 A) de mogelijkheid om aanvullend transportvermogen af te nemen of terug te leveren binnen vooraf vastgestelde tijdsblokken waarin netcapaciteit beschikbaar is. Buiten deze uren kan geen gebruik worden gemaakt van dit extra vermogen. Het contract loopt voor onbepaalde tijd naast het bestaande transportcontract en klanten betalen alleen voor het vermogen binnen de afgesproken tijdsblokken, wat leidt tot lagere nettarieven. Blokstroom wordt gefaseerd ingevoerd, is afhankelijk van lokale netcapaciteit en is momenteel beschikbaar tussen 00:00 en 06:00 en alleen voor afname. Het is met name geschikt voor bedrijven die hun processen in de tijd kunnen sturen. Het concept van Blokstroom is verder uitgewerkt in Bijlage 4.  Reststroom: is een contractvorm waarbij de netbeheerder de transportcapaciteit op ieder moment kan beperken, waardoor er beperkte zekerheid is over het gebruik van de aansluiting. In ruil daarvoor ontvangen afnemers een korting op de nettarieven.

 Capaciteitssturendcontract (CSC): een contractvorm waarbij de netbeheerders de mogelijkheid hebben om op afroep de beschikbare transportcapaciteit van een partij te beperken (ook bekend als capaciteitsbeperkendcontract of CBC), tegen een vastgestelde vergoeding. Daarnaast biedt de CSC de netbeheerder de mogelijkheid om te sturen, waarbij er gevraagd kan worden om elektriciteit extra af te nemen uit het net of juist in te voeden, gedurende een bepaalde periode tegen een vastgestelde vergoeding. De werking van CSC is verder uitgediept in Bijlage 3. Het doel van deze individuele oplossingen is het efficiënter benutten van de bestaande netcapaciteit en het verminderen van piekbelasting op het elektriciteitsnet. Blokstroom en Reststroom maken het mogelijk om tóch gebruik te maken van een aansluiting op het elektriciteitsnet, en daarmee het elektriciteitsverbruik te verschuiven naar momenten waarop het net ruimte heeft. Het effect is dat bedrijven hun energieverbruik beter afstemmen op de beschikbare capaciteit, waardoor netcongestie wordt verminderd en meer ruimte ontstaat voor andere aansluitingen en ontwikkelingen. Zo kan bijvoorbeeld een transport onderneming – met voornamelijk vraag naar elektriciteit om het wagenpark op te laden – met een Blokstroom contract verduurzamen en van de wachtrij af, wat ruimte biedt voor een ander initiatief.

Beperkingen en aandachtspunten Alternatieve transportrechten kennen naast voordelen ook een aantal aandachtspunten, namelijk:  Beperkte beschikbaarheid: alternatieve transportrechten zijn afhankelijk van lokale netcapaciteit en beschikbare tijdsblokken, en daardoor niet overal toepasbaar.  Vereiste flexibiliteit: bedrijven moeten hun energieverbruik kunnen aanpassen aan vaste tijdvensters of aansturing door de netbeheerder.  Actief energiemanagement: toepassing vraagt om monitoring, sturing en organisatorische inzet binnen het bedrijf. Rol van de gemeente De rol van de gemeente Oldebroek bij deze oplossingsrichting is met name:  Aanjagend: bedrijven actief informeren over alternatieve contractvormen en het belang van flexibiliteit in relatie tot netcongestie.  Faciliterend: bedrijven in contact brengen met netbeheerders en adviseurs, en het delen van kennis en praktijkvoorbeelden.  Ondersteunend: deze oplossingen onder de aandacht brengen op bedrijventerreinen en koppelen aan subsidies en andere ondersteuningsmogelijkheden. 39 Hoofdstuk 4 | Oplossingsrichtingen 4.2.3 | Alternatieven voor elektrificatie (o.a. groen gas of waterstof) Bij deze oplossingsrichting wordt verkend hoe alternatieve energiedragers, zoals groen gas en waterstof, ingezet kunnen worden als aanvulling op opwek in het elektriciteitssysteem.

Met name in perioden waarin er sprake is van zogenoemde dunkelflaute , waarin er gedurende langere periode beperkt opwek is uit zon en wind, is er sprake van afnamecongestie. Op dat soort momenten is er (te) weinig aanbod van elektriciteit om te voorzien in de vraag. Alternatieve vormen van energieopwek kunnen in die situaties bijdragen aan leveringszekerheid en het verminderen van de netbelasting. Alternatieven voor elektrificatie richten zich op toepassingen waarbij energie wordt geleverd zonder extra druk op het elektriciteitsnet, of waarbij lokaal regelbare opwek wordt ingezet. Voorbeelden zijn:  Groen gas of waterstof voor warmte- of procesdoeleinden bij bedrijven. In situaties met hoge en continue energievraag kan dit een passend alternatief zijn voor elektrische installaties, met name wanneer elektrische oplossingen leiden tot piekbelasting op het net. Hierdoor wordt de groei van de elektriciteitsvraag beperkt, vooral in perioden met lage duurzame opwek.  Lokale productie en benutting van groen gas , bijvoorbeeld door het vergisten van reststromen uit de landbouw, voedingsindustrie of afvalverwerking. De energie wordt hierbij lokaal ingezet, waardoor geen of beperkte elektriciteitstransport nodig is.  Lokale, regelbare elektriciteitsopwek op basis van groen gas of waterstof, bijvoorbeeld via gasgeneratoren of WKK-installaties.

Netbeheerders zetten dergelijke oplossingen vaker in om netcongestie te verlichten, onder meer door tijdelijke of locatiegerichte inzet in congestiegebied. Door het toepassen van dergelijke oplossingen, kan het elektriciteitsnet lokaal worden ontlast. Beperkingen en aandachtspunten Hoewel alternatieven voor elektrificatie kansen bieden om het elektriciteitsnet te ontlasten, zijn er ook duidelijke beperkingen en randvoorwaarden:  Hoge kosten en beperkte benutting: de benodigde infrastructuur en installaties voor groen gas of waterstof zijn kostbaar en worden mogelijk slechts beperkt gebruikt. Dit zet de economische haalbaarheid onder druk.  Onzekere beschikbaarheid: de beschikbaarheid van duurzaam groen gas en waterstof is nog onzeker en afhankelijk van toekomstige productie en regionale infrastructuur.  Ruimtelijke en milieukundige impact: toepassingen brengen aandachtspunten met zich mee op het gebied van veiligheid, geur en landschappelijke inpassing. Deze oplossingsrichting is daarmee vooral geschikt als gerichte en aanvullende maatregel, en niet als grootschalige vervanging van elektrificatie. Rol van de gemeente De rol van de gemeente Oldebroek bij deze oplossingsrichting is met name:  Kaderstellend: ruimte bieden in beleid en omgevingsplannen, met duidelijke randvoorwaarden voor duurzaamheid, veiligheid en ruimtelijke kwaliteit.

 Faciliterend: meedenken over initiatieven en het ondersteunen van vergunningstrajecten voor lokale energieprojecten.  Aanjagend: het gesprek organiseren tussen bedrijven, netbeheerders en andere stakeholders en het stimuleren van verkenningen naar alternatieven voor elektrificatie, met name als seizoensoplossing bij netcongestie. 4.2.4 | Collectieve laadinfrastructuur Naast elektrificatie van processen groeit op veel bedrijventerreinen de vraag naar laadvoorzieningen voor personenauto’s, bestelwagens en zwaar vervoer. Individuele, ongecoördineerde aanleg van laadpunten kan leiden tot extra piekbelasting op momenten dat het net al zwaar belast is. Dit vergroot de kans op (afname)congestie en kan de aansluitbaarheid van nieuwe of uitbreidende bedrijven verder beperken. Collectieve laadinfrastructuur richt zich op het gezamenlijk ontwerpen, realiseren en exploiteren van laadvoorzieningen, inclusief een gedeelde aansturingslaag (energy management). Door laadvraag te bundelen en slim te sturen wordt de gelijktijdigheid verlaagd en kan het benodigde piekvermogen substantieel omlaag. Dit creëert ruimte binnen bestaande transportcapaciteit en maakt het mogelijk om meer laadpunten te realiseren zonder dat direct zware netverzwaring noodzakelijk is. Waar lokale opwek (bijv.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://oldebroek.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/21ea4084-08be-4086-a1e1-36319a6255bc?agendaItemId=23b7f4b6-0135-4690-8473-3453ce5f49ce