Programmabegroting 2026 gemeente Oisterwijk definitief na erratum

Wij werken mee aan de circulaire economie, waarbij we ons richten op afvalpreventie, afvalscheiding en hergebruik en het verbeteren van onze dienstverlening aan inwoners. Daarnaast hebben wij aandacht voor afval van bedrijven.

Wat gaan we daarvoor doen? Visie en beleid Openbare Ruimte De basis van het beleid openbare ruimte is in 2026 verder geactualiseerd. In 2026 leggen we de laatste hand aan het Programma Rood en werken we aan de Leidraad Toegankelijke Openbare Ruimte. Het Handboek Openbare Ruimte gaat dienen als technische onderlegger voor onderhoud, reconstructies en programma van eisen voor nieuwe ontwikkelingen. We starten met het opstellen van beleid om structureel duurzamer en circulair te gaan werken.

Vergroening Raadhuisstraat – St Jansplein In het kader van de het participatieproject ''Samen maken we Moergestel'' zijn er plannen door inwoners gepresenteerd voor het de vergroening van de Raadhuisstraat. Dit initiatief werken we samen met de inwoners van Moergestel verder uit in combinatie met onderhoud en het optimaliseren van het parkeren en toegankelijkheid van het St Jansplein.

Begroting 2026 | 41

Water en riolering We bouwen verder aan een klimaatbestendig rioolsysteem door onder andere een belangrijke blauwe ader aan te leggen vanuit de Bunders richting Gemullehoekenweg, Watermolensteeg en Burghtweide. Het gebied langs de Achterste Stroom willen we inzetten voor waterberging en samen met het Waterschap inrichten als Ecologische Verbindingszone. De realisatie hiervan is gekoppeld aan de reconstructie van de Schoutenbuurt (2026 -2027). Water gerelateerde maatregelen voortkomend uit het klimaatadaptatieprogramma en ecologische maatregelen worden waar mogelijk ook hieraan gekoppeld. Verkeersplan en extra ontsluiting Moergestel In het verkeersplan Moergestel staan verkeersmaatregelen die op korte, middellange en lange termijn worden opgepakt. In 2025 is al een beperkt aantal maatregelen van het herijkte Verkeersplan uitgevoerd, in 2026 gaan we daarmee verder. De investeringen die nodig zijn voor het voorbereiden en/of uitvoeren van maatregelen in 2026 worden in de begroting voor 2026 opgenomen. Een deel van de maatregelen wordt in 2027 of 2028 voorbereid en/of uitgevoerd. De benodigde investeringen daarvoor worden in de begrotingen voor die jaren opgenomen. Besluitvorming voor een extra ontsluiting vindt plaats in december 2025 om het vervolgtraject vast te stellen.

In 2026 realiseren we, als maatregelen uit het Verkeersplan Moergestel, een verbetering van de fietsinfrastructuur op de Oirschotseweg, werken we aan het verbeteren van de overstapmogelijkheden bij openbaar vervoer en andere vervoersvormen en trachten we een hoogwaardig en betaalbaar aanbod van deelmobiliteit te realiseren. Daarnaast bereiden we de herinrichting van de Kloosterlaan in Moergestel voor, waarbij meer ruimte wordt gezocht voor voetgangers en fietsers.

Verkeer, vervoer en infrastructuur We zetten in op duurzame mobiliteitsoplossingen. Dit doen we onder andere door het faciliteren van het gebruik van elektrische vervoermiddelen en autodelen. Daarnaast optimaliseren we de infrastructuur voor fietsers en voetgangers. Waar mogelijk gebruiken we de maatregelen uit het ‘Uitvoeringsprogramma+ Verkeersveiligheid’ waarmee potentiële knelpunten worden aangepakt. Verkeers-educatieprogramma’s voor mensgerichte maatregelen vanuit het Brabant VerkeersveiligheidsLabel en Veilig Verkeer Nederland dragen bij aan de verkeersveiligheid van de deelnemers doordat zij bewuster en vaardiger worden in het verkeer. We werken binnen en buiten de bebouwde kom aan het verbeteren van de fietsinfrastructuur. In het overzichtsdocument ‘Ambitie F!ets’ staan de ambities, initiatieven en projecten op het gebied van stimuleren en faciliteren van fietsverkeer. Er is behoefte om het fietspad langs de Ambachtstraat door te trekken richting de Sprendlingenstraat. In 2026 doen we daarvoor de voorbereiding. We verbeteren de oversteek bij de Luxemburgstraat. Daarin zoeken we de koppeling met planontwikkeling KVL Oost. En met de reconstructie van de Gemullehoekenweg verbeteren we de fietsverbinding uit de natuurgebieden richting het centrum van Oisterwijk. In 2026 staat het project Groot Onderhoud Heusdensebaan en Haarenseweg geprogrammeerd.

Het fietspad Spoor Noord (station NS-Laarakkerweg) kruist beide wegen. Daarom combineren we de realisatie van het fietspad met deze twee straten. Gezien de opgave en de locatie zorgt dit voor minder overlast en levert samenvoeging kostenefficiëntie op.

Begroting 2026 | 42

De kruising Heusdensebaan – Sprendlingenstraat wordt al jaren als onveilig ervaren. Door zowel omwonenden, ondernemers als de raad is het verzoek neergelegd te onderzoeken welke verkeersveilige oplossing hier mogelijk is. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat ondanks de verkeersintensiteiten het niet noodzakelijk maken een rotonde haalbaar blijkt. Dit biedt zowel een veiligere als fietsvriendelijkere oplossing gezien de toeristisch interessante noord-zuid verbinding. Omdat de aansluiting met de Heusdensebaan open moet i.v.m. groot onderhoud en de Sprendlingenstraat zelf asfaltonderhoud nodig heeft biedt dit mogelijkheden de werkzaamheden op elkaar af te stemmen en integraal uit te voeren. Daarnaast starten we een onderzoek naar de verbetering van de fietsverbinding Sprendlingenstraat – N65 (Heusdensebaan). Overige initiatieven: • We vervangen en actualiseren de ANWB-bewegwijzering in de gemeente • De Kantstraat wordt opnieuw ingericht waarbij de verkeersveiligheid wordt vergroot; • We voeren een scan uit van de voetgangersvoorzieningen in de gemeente, als voorbereiding op het toegankelijker maken van de openbare ruimte.

Dit doen we in combinatie met het opstellen van de Richtlijn Toegankelijke Openbare Ruimte; • We stellen nieuw parkeerbeleid op voor de hele gemeente; • We zorgen voor meer en een goede spreiding van openbare laadpunten voor elektrisch vervoer (zowel voor auto als fiets); • We faciliteren initiatieven op het gebied van duurzaam vervoer.

Duurzaamheidsagenda en REKS We geven uitvoering aan de gemeentelijke Duurzaamheidsagenda, de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) en de Transitievisie Warmte. Projecten die in 2026 in dit kader worden uitgevoerd of gecontinueerd zijn onder andere: • We continueren de projecten m.b.t. het realiseren van de REKS-gebiedsopgaven (de energiehubs de Baars en Kattenberg) met aandacht voor het opwekken van hernieuwbare energie en klimaatadaptatie. • We voeren de zgn. Lokale Aanpak Isolatie uit. Hierbij ontzorgen we onze inwoners bij het verduurzamen van hun woning. De aanpak van energiearmoede nemen we mee in deze aanpak. • Om de Lokale Aanpak Isolatie uit te kunnen voeren is een gebiedsdekkende vergunning (t.b.v. de bescherming van diersoorten) nodig. Na grootschalig ecologisch onderzoek in 2025 zal in 2026 (naar verwachting) de vergunning worden verleend en kunnen we starten met het uitvoeren van het monitoringsplan soortenmanagementplan (SMP). • In het kader van de warmtetransitie motiveren en faciliteren we onze inwoners om wijkgerichte aanpakken van onderop verder te brengen. • Naast wijk- en doelgroepgerichte aanpakken stellen we nieuw beleid op voor een aardgasvrij Oisterwijk, het Omgevingsprogramma Warmte. • We verstrekken leningen voor het verduurzamen en/of levensloopbestendig maken van woningen.

• We continueren de verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed en gaan door met het plaatsen van zonnepanelen op alle daarvoor geschikte panden.

Begroting 2026 | 43

•

• •

We stimuleren energiebesparing en zonne-energie op bedrijfsdaken, waarbij we samen met bedrijven zoeken naar oplossingen voor de problemen rondom netcongestie (bijv. batterijopslag of energiedelen). We stimuleren, faciliteren en regisseren duurzaamheidsinitiatieven van inwoners, ondernemers, energiecoöperaties en andere organisaties. We werken aan een nieuw Omgevingsprogramma Warmte, vroeger de TVW. Daarin wordt een concreet beeld voor de uitvoeringskosten van de gebouwde omgeving vastgelegd. Vooruitlopend hierop is een bestemmingsreserve ter hoogte van €500.000 ingesteld voor het realiseren van ambities van de duurzaamheidsagenda in lijn met landelijk Klimaatakkoord, Klimaatwet en Regionale Energie- en Klimaatstrategie.

Wij zetten de ontvangen uitkering van het Rijk voor (extra) capaciteit voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid in. Voor de uitvoeringskracht is de bestemmingsreserve van € 500.000 beschikbaar. Voor klimaatadaptatie wordt het programma klimaatadaptatie opgesteld. Deels is klimaatadaptatie als onderwerp reeds ondergebracht in afzonderlijke beleidsdocumenten, maar er is behoefte aan een duidelijke, overkoepelende visie die inzicht biedt in de opgave en te nemen maatregelen (zowel fysiek als niet-fysiek). In de tussentijd blijven we aandacht houden voor themagerichte initiatieven zoals het NK-tegelwippen. In 2026 wordt, afhankelijk van de gekozen strategie, bepaald welke opgaven dan wel projecten prioriteit hebben en welke maatregelen daarbij horen. De kosten voor zover deze nog niet gedekt worden uit bestaande middelen worden dan ook duidelijk. Indien nodig worden in 2026 aanvullende uitvoeringsbudgetten gevraagd.

Circulaire economie Gemeente Oisterwijk is een groene en duurzame gemeente, die blijft werken aan de circulaire economie. We blijven daarom bezig met deze vier thema’s met een looptijd tot 2030: 1. Preventie: we voorkomen het ontstaan van afval. 2. We scheiden en hergebruiken meer afval en grondstoffen. 3. We verbeteren onze dienstverlening aan inwoners. 4. We hebben meer aandacht voor afval van bedrijven. Daarnaast blijven we projecten uitvoeren voor het verminderen van (zwerf)afval en projecten rondom bewustwording en educatie. Hiermee werken wij toe aan het voldoen aan onze doelstelling van 70 kg restafval per inwoner in 2030 en willen we ervoor zorgen dat in 2030 80% van onze inwoners tevreden is over het afvalbeleid.

Begroting 2026 | 44

Hoe kunnen we dat meten? • • • • •

• • • • • • •

We leggen 800 m1 nieuw regenwaterriool aan. We treffen voorbereidingen voor de aanleg van ca 600 m 1 regenwaterriool in 2027. Tot 2030 zetten we per jaar gemiddeld 150 lichtmasten uit. Het aantal verkeersdoden is jaarlijks 0. Het aantal autoverplaatsingen neemt af. Circulaire economie: Minder voedselverspilling per inwoner t.o.v. 2025 Aantal bezoeken per inwoner aan kringloopbedrijven en Repair Café is 30% gestegen t.o.v. 2025 Maximaal 70 kilogram restafval per inwoner 80% van de inwoners zijn tevreden over het afvalbeleid Meer verbouwingen met biobased/gerecyclede materialen t.o.v. 2025 Aantal kilogram afval per jaar van de gemeentelijke organisatie neemt af t.o.v. 2025 Meer bedrijven en maatschappelijke organisaties voeren actief duurzaam afvalbeheer t.o.v. 2025

Begroting 2026 | 45

2.3 Het is veilig voor onze inwoners Wat willen we bereiken? Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar Oisterwijk. Oisterwijk moet niet alleen veilig zijn, mensen moeten zich ook veilig, welkom en vrij voelen. Een veilig Oisterwijk creëren we samen; door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we voor een veilig en leefbaar Oisterwijk, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk wordt voorkomen.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente voert de regie en werkt hierbij samen met haar veiligheidspartners zoals de politie, het Openbaar Ministerie, de Veiligheidsregio en het Zorg- en Veiligheidshuis. De gemeente heeft het ‘Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026' vastgesteld. In het Integraal Veiligheidsbeleid staan vier thema’s benoemd waarop de gemeente – samen met haar veiligheidspartners – extra aandacht richt; zorg & veiligheid, evenementenveiligheid, ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Dit vertaalt zich onder meer in de volgende concrete acties/ maatregelen: • We richten ons op het vroegtijdig in beeld brengen van kwetsbare inwoners. Door integraal samen te werken, ontvangen we signalen over zorgwekkende situaties in een eerder stadium. Dit stelt ons in staat om sneller en gerichter ondersteuning te bieden. Om dit zicht te vergroten, stimuleren we de meldingsbereidheid onder inwoners richting het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag. • We passen in casuïstiek de Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE)-methode toe in de samenwerking met onze ketenpartners. Het doel van deze methode is om situaties die dreigen te escaleren, of al geëscaleerd zijn, effectiever aan te pakken door duidelijke afspraken over op- en afschalen, rollen en verantwoordelijkheden binnen de ketensamenwerking.

Hierdoor kunnen we beter inspelen op de behoeften binnen casuïstiek en zorgen we voor passende bescherming en ondersteuning van onze inwoners. • We borgen het basisniveau van een weerbare overheid conform ‘de Brabantse Norm Weerbare Overheid'. Zo organiseren we bewustwordingscampagnes voor de gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie, waarin we handvatten bieden voor het herkennen en melden van ondermijnende criminaliteit; • Als onderdeel van ‘de Brabantse Norm Weerbare Overheid’ versterken we onze informatiepositie door het gebruik van ons zaaksysteem, waarmee we een veilige en rechtmatige informatie-uitwisseling bewerkstelligen binnen alle geledingen van de gemeentelijke organisatie. • We passen actief de Wet Bibob toe bij onder meer alcoholvergunningen, omgevingsvergunningen milieu en omgevingsvergunningen bouwen.

Daarnaast werken we binnen het district Hart van Brabant intensief samen met collega-gemeenten onder het mom van ‘de dijken even hoog'; • We organiseren bewustwordingscampagnes voor inwoners en ondernemers, waarin we handvatten bieden voor het herkennen en melden van ondermijnende criminaliteit; • We voeren zelfstandig én integraal controles uit op het gebied van ondermijning, onder meer op recreatieparken en in het buitengebied; • We organiseren bewustwordingscampagnes voor inwoners en recreatiebeheerders, waarin we handvatten bieden voor het voorkomen van natuurbranden;

Begroting 2026 | 46

• •

•

We evalueren en optimaliseren het cameratoezicht en plaatsen waar dat nodig blijkt nieuwe camera’s. We zetten in op het weerbaar en zelfredzaam maken van inwoners en ondernemers bij (mogelijke) maatschappelijke ontwrichtingen, zoals bijvoorbeeld grootschalig en langdurig uitval van het stroom- en datanetwerk. We continueren ons beleid op het gebied van digitale veiligheid. Door middel van preventie maken we onze inwoners en ondernemers weerbaarder voor digitale vormen van criminaliteit. We werken hierin nauw samen met zowel gemeentes als politie binnen het district Hart van Brabant.

Hoe kunnen we dat meten? •

• •

•

Bij het ‘Meldpunt Zorgwekkend Gedrag’ van het Zorg- en Veiligheidshuis Midden- en West-Brabant is minimaal 9 keer melding gemaakt over personen met verward en onbegrepen gedrag in de gemeente Oisterwijk; Bij de gemeente is minimaal 18 keer melding gemaakt over (een vermoeden van) ondermijnende criminaliteit in de gemeente Oisterwijk; Op het gebied van ondermijnende criminaliteit hebben minimaal 7 integrale controles plaatsgevonden in de gemeente Oisterwijk, door de gemeente in samenwerking met partners zoals de Politie en de Belastingdienst; Bij alle ingediende vergunningsaanvragen, waar conform ons beleid Bibob op van toepassing is, is de Wet Bibob toegepast.

Begroting 2026 | 47

2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers Wat willen we bereiken? Een actieve, culturele, sportieve en gezonde leefstijl voor onze inwoners. We zetten in op stimuleringsprogramma’s op het gebied van sport en cultuur, waarbij kwalitatieve sport-, cultuur-, beweeg- en speelvoorzieningen noodzakelijk zijn. Het behouden van bestaande bedrijven en bezoekers en het aantrekken van nieuwe bedrijven en bezoekers die passen bij het economisch profiel van de gemeente Oisterwijk.

Wat gaan we daarvoor doen? Cultuur In 2025 is het uitvoeringsprogramma Cultuur vastgesteld. Met dit uitvoeringsprogramma tot en met 2028 geven we concretere acties weer vanuit onze cultuurvisie. Dit betekent dat we voor 2026 een aantal prioriteiten hebben. In 2026 verbeteren we de kwaliteit van de ontmoetingsplekken van de bibliotheek in Moergestel. We stimuleren meer culturele wijkinitiatieven. Daarnaast gaan we de bestaande cultuurprijzen die in Oisterwijk al zijn, beter omarmen. We bieden meer culturele activiteiten aan onze asielzoekers, vluchtelingen en ontheemden, zoals ook een inclusief carnaval. We stimuleren culturele activiteiten als middel ter bevordering van de gezondheid en in 2026 gaat ‘Art in Oisterwijk’ plaatsvinden. In 2025 is er een pilot ‘Gratis Cultuurprogramma’, deze pilot gaan we doorzetten in 2026. Na een evaluatie van de eerste editie volgt in het najaar 2026 een tweede editie. Voor deze tweede editie willen we € 50.000 opnemen. We willen dat alle inwoners kunnen meedoen en cultuur in Oisterwijk kunnen beleven en ervaren. Cultuur werkt verbindend en is een krachtig middel om het welzijn van onze inwoners te bevorderen.

Economie en toerisme & recreatie Met de economische visie: een gastvrije, groene, toekomstbestendige werkgemeente is focus aangebracht voor de jaren 2024-2030 met als thema’s: ruimte om te ondernemen, maatschappelijke opgaven als: arbeidsmarkt, innovatie en duurzaamheid én versterken economische samenwerking en dienstverlening worden opgestart. We werken hierin samen met lokale en regionale partners. Zo nodig schalen we verder op. Met de volgende acties in 2026 dragen we bij aan de doelstellingen uit de economische visie: • • •

•

Vervolgacties uit het in 2025 opgestelde Integraal plan bedrijventerreinen. Organisatiegraad bedrijventerreinen vormgeven met een agenda bedrijventerreinen op onder andere duurzaamheid Voortzetting van het Multi Helix platform waarin ondernemers, onderwijs, maatschappelijke organisaties en overheid samenwerken en overleggen op economische thema’s. We continueren de verdere versteviging en verdieping van de samenwerking voor, door en tussen ondernemers met het Ondernemersloket en de accountmanager. We koppelen waar nodig en kan aan programma’s en projecten van Midpoint (bijvoorbeeld Ondernemer Centraal)

Begroting 2026 | 48

•

•

Organisatie van de integrale Banenmarkt voor onder andere de gastvrijheidssector, techniek en zorg en de organisatie van de Dag van Techniek in 2026 in samenwerking met Midpoint. Gemeente Oisterwijk neemt sinds 2025 deel aan de SPUK-regeling: project duurzaam organiseren van (17) bedrijventerreinen in Hart van Brabant om het verduurzamen van betreffende bedrijventerreinen te gaan versnellen. Om zo indien mogelijk te komen tot een Green Deal. Voor Oisterwijk betreft dit Kerkhoven, Nijverheidsweg. Midpoint Brabant ondersteund hierbij.

Met het uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme is focus aangebracht voor de jaren 20252029 met als thema’s samenhang en verbinding, spreiding, economische en maatschappelijke waarden, innovatie en (omgevings)kwaliteit. We werken hierin samen met onze partners zoals Bezoek Oisterwijk, Centrummanagement, Buitengebiedmanagement, VisitBrabant en Natuurmonumenten. Waar nodig schalen we regionaal en provinciaal de samenwerking op. Een toerist kent immers geen gemeentegrenzen maar verblijft in een gebied. Zo dragen we vanuit recreatie en toerisme ook bij aan de doelstelling uit de economische visie namelijk een goed voorzieningenniveau voor eigen inwoners en bezoekers. In 2026 ligt de focus op: •

•

•

•

•

•

Het voortzetten van het monitoren en reguleren van bezoekersstromen. Dit doen we door de adviezen die in 2025 zijn opgesteld te prioriteren en uit te voeren. Door enerzijds in te zetten op communicatie (campagnes) richting bezoekers en anderzijds verkeer/parkeerknelpunten op te lossen. Aangehaakt blijven op het Interreg-project MONA, waarin gestreefd wordt om de druk in de Brabantse natuurgebieden te spreiden. Dit door aansluiting op big data dashboard met bezoekersdata en ook de in 2025 ontwikkelde Wandelstarter.nl Het ontwikkelen van alternatieve locaties en opvanggebieden. Hierbij ligt de focus op het spreiden van bezoekers naar locaties met groeipotentie. Het ontwikkelen van goede basisvoorzieningen, zoals informatiepunten, parkeergelegenheden, horeca, bewegwijzering is belangrijk. Inzet op stimuleren alternatieve vervoersmogelijkheden. Bewustwording creëren bij inwoners, werknemers en gasten door middel van het promoten van alternatieve vervoersmiddelen zoals de fiets en openbaar vervoer. Stimuleren product- en arrangementontwikkeling tussen ondernemers uit verschillende kernen en het buitengebied. Bijvoorbeeld productontwikkeling gekoppeld aan de in 2025 opgeleverde Leerroute Oisterwijk rondom de schoen- en lederhistorie van Oisterwijk, Moergestel en Haaren. Stimuleren evenementen met een bovenregionaal bereik. Waaronder ‘Art in Oisterwijk’ dat plaatsvindt in 2026.

Sport De (sociale) basis van sport Inzetten van sport en bewegen voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis in Oisterwijk. In onze gemeente willen we vitale inwoners én sportaanbieders en een positieve sportcultuur omdat dit de kern van een gezonde en verbonden gemeenschap is. We werken aan een inclusief en positief sportklimaat. Iedere inwoner van Oisterwijk sport en/of beweegt een leven lang met plezier, ongeacht leeftijd, lichamelijke of geestelijke gezondheid of inkomen. Hierbij hebben we vooral aandacht voor jeugd en senioren. Drempels nemen we weg.

Begroting 2026 | 49

Met de beweegcoaches ondersteunen we verenigingen en sportaanbieders. Hierbij ligt de focus op het versterken van het fundament van de sport, het vergroten van het bereik en het meer betekenis geven aan sport. Bovenstaande doen we onder andere door: • het beter zichtbaar maken van het sport- en beweegaanbod • te bemiddelen tussen vraag en aanbod • sport preventief in te zetten als middel om bij te dragen aan het welzijn van onze inwoners • sport- en beweegaanbieders financieel te ondersteunen (Sportakkoord II en gemeentelijke subsidie). Rugby Afgelopen periode is in overleg met de Rugbyvereniging onderzocht hoe we op de bestaande locatie aan de Scheibaan extra veldcapaciteit kunnen creëren. We werken toe naar de uitvoering van deze plannen in het (late) voorjaar en de zomer van 2026. Zwembad Staalbergven In september 2024 heeft de raad besloten dat zwembad Staalbergven niet wordt gerenoveerd. We werken aan het schoon opleveren van het terrein per eind 2026. Naar aanleiding van twee door de raad aangenomen moties doen we onderzoek op welke plek en in welke vorm een vervangende openluchtzwemvoorziening kan worden gerealiseerd. Speelbeleid Doordat in 2025 andere dossiers voorrang hebben gekregen, is het opstellen van een nieuw Speelbeleid doorgeschoven naar 2026.

Hoe kunnen we dat meten? •

• • •

• •

Een toename of gelijk blijven van het aantal vestigingen van bedrijven. In de gemeente Oisterwijk zijn in totaal 5.590 bedrijfsvestigingen geregistreerd (gegevens voor 2025 bron: allecijfers.nl/gemeente/Oisterwijk). Het aantal banen in recreatie en toerisme blijft minimaal gelijk; ruim 10% van het totale aantal banen in Oisterwijk komt vanuit recreatie en toerisme. Het percentage inwoners (vanaf 19 jaar) dat in 2026 voldoet aan de beweegrichtlijn blijft gelijk aan het percentage in 2024: 48,6% Het aantal sport- en beweegaanbieders op de drie dorpsplatformen neemt toe met 20% ten opzichte van 2024. In 2024 waren er 43 unieke aanbieders te vinden op de platformen. Alle inwoners en aanbieders met vragen aan de gemeente weten de gemeente, via het eind 2024 gelanceerde digitale loket te vinden. Alle sportvoorzieningen voldoen aan de normen en toetsingscriteria van de betreffende bond.

Begroting 2026 | 50

Reguliere werkzaamheden 2026 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2026 | 51

Wat kost het? (bedragen x € 1.000)

Realisatie 2024

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029

2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen

3.032

1.407

788

788

787

787

2.2 Openbare ruimte

13.960

15.599

13.562

13.862

14.043

14.308

2.3 Veiligheid

2.768

2.936

2.888

2.888

2.888

2.888

2.4 Cultuur, sport en economie

5.042

6.098

5.217

5.067

5.022

5.018

2.5 Grondbedrijf

1.310

693

2.810

5.664

4.197

3.858

26.113

26.732

25.266

28.268

26.937

26.858

2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen

2.698

431

325

325

325

325

2.2 Openbare ruimte

8.670

12.546

10.244

10.244

10.229

10.229

108

0

0

0

0

0

1.006

1.070

628

628

628

628

Totaal lasten

2.3 Veiligheid 2.4 Cultuur, sport en economie 2.5 Grondbedrijf

1.517

686

2.803

5.656

4.190

3.850

Totaal baten

13.999

14.733

14.000

16.854

15.372

15.033

Saldo van baten en lasten

-12.114

-11.999

-11.265

-11.414

-11.565

-11.825

Stortingen reserves

473

1.730

5.328

0

0

0

Stortingen reserves Grondbedrijf

392

1.961

0

0

0

0

865

3.691

5.328

0

0

0

3.136

3.519

5.994

695

693

691

Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Onttrekkingen reserves Grondbedrijf Onttrekkingen reserves

0

0

0

0

0

0

3.136

3.519

5.994

695

693

691

Mutatie reserves

2.271

-172

666

695

693

691

Saldo

-9.843

-12.171

-10.599

-10.719

-10.872

-11.135

Toelichting verschillen tussen de jaren 2026 en 2025 De belangrijkste verschillen tussen de jaren 2026 en 2025 lichten we hieronder toe. De genoemde bedragen zijn in duizenden Euro’s.

2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen De verschillen worden voornamelijk veroorzaakt door in 2025 opgenomen eenmalige posten.

2.2 Openbare ruimte Verkeer en vervoer (€ 351 N) Dit nadeel ziet met name op toename van kapitaallasten.

Riolering (€ 423 N) We hebben de dotatie aan de voorziening voor vervangingsinvesteringen laten aansluiten op het Programma Water en Riolering 2023-2027

Budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025 (€ 690 V) Deze posten zijn van 2024 naar 2025 meegenomen. Deze kosten zijn eenmalig in 2025 opgenomen.

Begroting 2026 | 52

2.4 cultuur, sport en economie Buitensportaccommodaties (267 V) Het verschil is te verklaren doordat de kosten voor de werkzaamheden binnen de meerjarige onderhoudsplanning in 2025 hoger waren dan in 2026.

Investeringen 2026 80 900 300 950 1.760 212

Bedragen x € 1.000

Vervanging bewegwijzering Fietspad Ambachtsstraat Renovatie Atletiekbanen Kleinschalige renovaties groen Spoorlaan Lindehof Lindepark gemeentehuis Burg. Verwielstraat Haarenseweg tot Laarakkerweg Heusdensebaan tot Sprendlingenstraat B.Bardoelstr Schout de Wouwstr Korenstr Kerkstraat Noord tot Mgr Bekkersplein Scheepersdijk Beukendreef fase 2 Burg. Vogelslaan Hoogstraat Oostelvoortjes Willem de Zwijgerlaan Herontwikkeling Mgr Bekkersplein Fietspad Noordzijde spoor (ophoging krediet) Oysters 2026 Nemelaer velden 2027 Hoco terrein 2027 Bedrijfsmiddelen

2027 -

2028 -

2029 -

500 300 622 647 478 579 131 49 396

300 731 965 1.232 98 511

300 431 463 1.725 239 2.700 1.402 245

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Banen Functiemenging Jongeren met een delict voor de rechter Misdrijven - Geweldsmisdrijven Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag Misdrijven - Diefstallen uit woning Misdrijven - Winkeldiefstallen Nieuw gebouwde woningen Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit Verwijzingen Halt Vestigingen (van bedrijven)

Eenheid per 1.000 inwoners van 15-64 jaar % % per 1.000 inwoners

Periode

Nederland

Oisterwijk

2023

836,6

794,4

2023 2023 2024

54,2 1 4,3

52,5 1 2,7

per 1.000 inwoners

2024

5,7

3,8

per 1.000 inwoners

2024

1,2

2,3

per 1.000 inwoners per 1.000 woningen kg per inwoner

2024 2024 2023

2,2 8,4 148

1,4 5,7 93

%

2022

32,5

33,4

per 1.000 jongeren per 1.000 inw.15 t/m 64jr

2024

9

13

2023

181,8

231,5

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2026 | 53

Begroting 2026 | 54

Begroting 2026 | 55

Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Doel van dit programma is een Samenredzaam Oisterwijk. Dat betekent dat inwoners, ondernemers, (zorg)organisaties en de gemeente er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen. Met inwoners waar dit (tijdelijk) niet zo is, zoeken we naar een oplossing, zo licht als mogelijk - zo zwaar als nodig. De zorg moet ook betaalbaar zijn voor de gemeente om zorg, nu en in de toekomst, te garanderen voor wie dat écht nodig heeft. In dit programma geven we aan wat we daar dit jaar concreet voor gaan doen.

Maatschappelijk effect Inwoners ervaren dat ze worden geholpen op een manier die past bij de vier bouwstenen van een Samenredzaam Oisterwijk: 1. Oisterwijk is Inclusief, iedereen kan meedoen. 2. Als er een hulpvraag is wordt die laagdrempelig en dichtbij opgelost. 3. Inwoners weten waar ze terecht kunnen en de communicatie rondom een hulpvraag en de oplossing is duidelijk & begrijpelijk. 4. Inwoners met een hulpvraag ervaren dat gemeente en (zorg)organisaties integraal denken dus vanuit de leefwereld van de inwoner en niet vanuit hokjes en schotten.

Ambities voor 2026 De ambities voor 2026 worden vertaald in de volgende thema’s: 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur. 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning. 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen.

Begroting 2026 | 56

3.1 We hebben basisstructuur

een

sterk

sociaal

domein

door

een

goede

Wat willen we bereiken? We koersen op een ‘Samenredzaam Oisterwijk’ in 2030: inclusief, dichtbij, duidelijk en begrijpelijk, integraal. In Oisterwijk werken we aan een sterke en rijke basisstructuur waarin iedereen mee kan doen. Het versterken van deze basisstructuur gaat over het omzien naar elkaar in de wijken, buurten en dorpen. Hier zijn organisaties en (vrij toegankelijke) activiteiten en voorzieningen nodig die gericht zijn op het elkaar ontmoeten en ondersteunen, ontplooien en ontspannen. Zodat alle inwoners, ongeacht afkomst, sekse, leeftijd, geaardheid of beperking, kunnen samenleven en meedoen. We staan in Oisterwijk voor een grote en urgente opgave: het aantal ouderen groeit sterk, er is een tekort aan personeel, mensen wonen langer thuis en de druk op mantelzorg neemt verder toe. We werken aan een Samenredzaam Oisterwijk. Dorpen, wijken en buurten waar mensen samenleven in gemeenschappen en veerkrachtig zijn. Oudere inwoners zijn zich bewust van een groeiende zorgbehoefte en weten wat er nodig is om langer zelfstandig thuis te blijven wonen. We zetten ons actief in om iedere inwoner te ondersteunen bij het vinden van een goede balans en rust in wonen, werken, het privéleven en financiën. Met deze inzet werken we concreet aan het versterken van bestaanszekerheid voor iedereen.

Wat gaan we daarvoor doen? Bewustwording en duidelijke informatie – draagt bij aan de bouwstenen duidelijk en begrijpelijk Duidelijke en heldere informatie helpt inwoners om zich goed voor te bereiden op de toekomst, de juiste weg te vinden bij een hulpvraag en activiteiten te vinden waar zij andere inwoners kunnen ontmoeten. We voeren daarom verschillende acties uit om inwoners te activeren of de informatievoorziening te verbeteren. • Om inwoners beter te ondersteunen bij het bewust ouder worden en het langer zelfstandig thuis wonen, verzamelen wij alle relevante informatie over dit thema en maken we dit digitaal inzichtelijk via de dorpsplatformen. Dit draagt bij aan zelfredzaamheid, sociale verbinding en het toegankelijk maken van ondersteuning en voorzieningen. • In 2026 zetten we de campagne ‘Voor Elkaar’ opnieuw in, met speciale aandacht voor het thema ouder worden. We maken inwoners bewust van de veranderingen die ouder worden met zich meebrengt, en benadrukken het belang van onderlinge steun, verbondenheid en tijdige voorbereiding. We verzorgen bij deze campagne extra voorbereidende informatie aan inwoners over langer thuis wonen. • Door ons aan te sluiten bij de app ‘HogeNood’ kunnen inwoners en bezoekers van gemeente Oisterwijk openbare en opengestelde toiletten vinden.

Wij vragen onze partners met een toilet bij te dragen aan de HogeNood community en hun toilet open te stellen.

Begroting 2026 | 57

•

•

De afgelopen vier jaar heeft het koplopertraject cliëntenondersteuners gelopen. Vanaf 2026 zal nog enkele coördinatie voor de onafhankelijke cliëntenondersteuners nodig blijven. We bekijken hoe we dit kunnen voortzetten. In 2026 werken we verder aan de herijking van ons subsidiebeleid. We stellen heldere subsidieregels op zodat organisaties die gebruik maken van subsidie om activiteiten te ontwikkelen voor onze inwoners weten waar ze aan toe zijn. De nieuwe subsidieregelingen zullen in 2027 in werking treden.

Gemeenschapskracht – draagt bij aan de bouwstenen dichtbij en integraal We versterken onze sociale basisstructuur en de gemeenschapskracht in wijken en dorpen. Dit doen we in 2026 door de volgende acties uit te voeren: • Initiatieven zoals voorzorgcirkels en zomerontmoetingen kunnen inwoners inspireren en aanmoedigen om zelf ook bij te dragen aan een zorgzame en betrokken gemeenschap. Wij moedigen inwoners actief aan om dit (met ondersteuning waar nodig) te ontwikkelen in wijken en buurten. • We stimuleren de samenwerking tussen informele netwerken, vrijwilligersorganisaties en professionele partijen om de ontwikkeling van meer zorgzame en verbonden buurten te bevorderen. • We werken met regio Hart van Brabant samen aan de pilot ‘zorgzame wijken en buurten’. Deze pilot richt zich op het versterken van de samenwerking tussen inwoners, welzijnspartijen en zorgpartijen om zo de beweging van zorg naar welzijn te versterken. Deze pilot wordt bekostigd door middelen uit het Integraal Zorg Akkoord. Samen met partners in zorg en welzijn werken we aan buurten waar mensen zich verbonden voelen, elkaar helpen en waar zorg dichtbij en op maat wordt georganiseerd. Dit past bij onze inzet op preventie, samenwerking en het versterken van de eigen kracht van inwoners.

Ontmoeting – draagt bij aan de bouwstenen dichtbij en inclusief Ontmoetingsplekken dragen bij aan sociale cohesie en gemeenschapsgevoel. In 2025 brachten we deze locaties in kaart. In 2026 zetten we gerichte acties om ontmoetingsplekken, zowel binnen als buiten, te versterken. Buurthuizen en wijkcentra zijn belangrijke ontmoetingsplekken. Samen met bestuurders, inwoners, gebruikers en welzijnswerkers voeren we de afspraken uit de intentieverklaring met de wijkcentra uit. In 2026 werken we aan een plan voor de exploitatie en het beheer voor het nieuwe gemeenschapshuis den Domp in Haaren. Mogelijk wordt hiervoor in de toekomst een subsidie verstrekt aan SGH om een duurzame exploitatie te kunnen waarborgen. Inclusief – meedoen voor kwetsbare inwoners We zetten ons actief in om mantelzorgers in staat te stellen zorg te blijven verlenen zonder daarbij zelf uit balans te raken. Samen met zorgverleners, welzijnspartijen en inwoners werken we aan het verbeteren van de ondersteuning voor mantelzorgers. Daarbij richten we ons ook op het vergroten van de vindbaarheid van beschikbare hulp en voorzieningen, zodat mantelzorgers sneller en eenvoudiger de juiste ondersteuning weten te vinden. De vergrijzing brengt niet alleen uitdagingen met zich mee, maar biedt ook kansen. Steeds meer ouderen zijn vitaal, betrokken en hebben tijd en ervaring om zich in te zetten voor de samenleving.

In 2026 zetten we in op het meer betrekken van deze groep bij vrijwilligerswerk. Dit draagt bij aan hun eigen welzijn én aan de leefbaarheid in wijken en dorpen.

Begroting 2026 | 58

In 2025 behaalde de gemeente Oisterwijk het certificaat ‘dementievriendelijke gemeente’. Dit is geen eindpunt, maar een startpunt. In 2026 zetten we in op meer dementievriendelijke ontmoetingsplekken: veilige, toegankelijke en gastvrije plekken waar iedereen mee kan doen ook mensen met geheugenproblemen. We stimuleren een samenleving waarin inwoners elkaar ondersteunen en ieders talent telt. Samen met onze partners geven we voorlichtingsprogramma’s voor de-stigmatisering en inclusie. We hebben de afgelopen twee jaar ingezet op het trainen van jeugd- en jongerenwerkers met basiskennis over LHBTQIA+ personen en thematiek. In 2026 zetten we deze acties door en breiden we de trainingen uit naar medewerkers van de gemeente en andere doelgroepen. Opvang en huisvesting vluchtelingen en statushouders – draagt bij aan de bouwsteen inclusief Opvang, huisvesting, inburgering en integratie van nieuwkomers blijven ook in 2026 een grote uitdaging. Dit komt onder meer door veranderingen in het landelijk beleid en het beperkte woningaanbod. Mede voor de doelgroep statushouders, maar ook verschillende andere doelgroepen werken we het concept ‘woningdelen’ verder uit om de krapte op de woningmarkt tegen te gaan. We geven daarnaast prioriteit aan het transformeren van bestaand vastgoed naar woningbouw. Vluchtelingen uit Oekraïne mogen tot en met 4 maart 2027 in landen binnen de EU blijven.

In overleg met de regiogemeenten (RRT Hart van Brabant) is afgesproken dat gemeenten het aantal plekken Gemeentelijke Opvang Ontheemden (GOO) dat zij in juni 2024 hadden, ten minste behouden. Het ministerie vergoedt alle kosten tot en met 4 maart 2027 volledig. Op de opvanglocatie in Oisterwijk worden zowel volwassen asielzoekers als alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) gehuisvest. De locatie maakt al ruim drie decennia deel uit van de Oisterwijkse gemeenschap. COA start eind 2025 met sloopaciviteiten op deze locatie en bouwt de komende jaren aan de locatie nieuwe woningen, scholen en activiteitengebouwen. Inclusief, Duidelijk & begrijpelijk - bestaanszekerheid We streven naar bestaanszekerheid voor al onze inwoners, maar focussen op de bestaanszekerheid van inwoners met een kwetsbare financiële positie, die vaak te maken hebben met armoede en/of schulden. We houden in 2026 de koers vast die we samen hebben vastgesteld: • Preventie en aanpak van financiële problemen en schulden, onder meer door vroegsignalering. Het huidige beleidsplan schuldhulpverlening en vroegsignalering loopt tot eind 2026. We werken een nieuw beleidsplan uit voor de komende jaren. • Verruiming van inkomen door goed toegankelijke minimaregelingen. • Samenwerking met en subsidiering van onze netwerkpartners Voedselbank, Leergeld, Charitas en Sociaal huis.

• Inzet op participatie en meedoen voor alle inwoners, bij voorkeur via (betaald) werk.

Begroting 2026 | 59

Gezond en Actief leven – draagt bij aan de bouwstenen inclusief en integraal We dragen bij aan toegankelijke en betaalbare zorg en ondersteuning door de beweging ‘van zorg naar preventie en gezondheid'. Deze beweging wordt aangejaagd door twee verschillende akkoorden waarin we met verschillende partners werken aan een gezond en actief leven voor iedereen; het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Iedereen moet dezelfde kansen krijgen om gezond op te groeien en te leven. Van de eerste 1000 dagen in het leven tot aan vitaal ouder worden. We werken aan thema's op het gebied van leefstijl & leefomgeving, veilig & gezond opgroeien, mentale gezondheid, chronische zorgvraag en (kwetsbare) ouderen. Passend bij onze beweging bij ouder worden in Oisterwijk hebben we ook lokaal veel aandacht voor gezond ouder worden. Belangrijk is dat ouderen vitaal blijven en een sociaal netwerk hebben. Jongerenwerk, tienerwerk en kinderwerk – draagt bij aan de bouwstenen dichtbij en inclusief Preventief jeugdbeleid draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van kinderen en jongeren. Hiermee voorkomen we dat kinderen en jongeren problemen krijgen. We hebben de afgelopen jaren stappen gemaakt naar een structurele jongerenaccommodatie. Naast aanwezigheid op de jongerenaccommodatie is aanwezig op verschillende andere plekken ook van belang.

Een belangrijke schakel hierin zijn de scholen, hier zijn jeugdigen vroegtijdig in beeld en hebben we de mogelijkheid om een doorgaande lijn aan te brengen. De overgangsmomenten van basisonderwijs naar het voorgezet onderwijs zijn belangrijke momenten voor jeugdigen en hun thuissituatie. De rol die kinder- en jongerenwerkers hierin kunnen vervullen bereiden we in 2026 verder uit. Voor duurzame effecten is een samenhangend plan nodig, vanuit alle leefdomeinen én op alle leeftijden (kinderen, tieners en jongeren). We werken dit beleidsplan uit om in Q1 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen.

Kansrijke start - draagt bij aan de bouwstenen integraal en dichtbij De lokale coalitie Kansrijke Start is in februari 2025 gelanceerd. Deze coalitie richt zich op laagdrempelige samenwerking tussen het medisch en sociaal domein ten aanzien van de eerste duizend dagen van een kind (denk aan verloskundige, kraamzorg, kinderopvang, huisartsen, Loket Wegwijs Oisterwijk etc.). We werken, met inwoners en partners, aan het ontwikkelen van laagdrempelige voorzieningen voor ouders waarbij zij elkaar kunnen ontmoeten. In 2026 gaat de eerste maandelijkse ontmoetingsgroep plaatsvinden in Moergestel. We nemen de succesvolle en werkende elementen vanuit de groep in Moergestel mee en onderzoeken een uitbreiding naar de andere kernen in onze gemeente.

Begroting 2026 | 60

Hoe kunnen we dat meten? •

•

•

•

• •

•

Het aantal inwoners dat een hulpvraag stelt bij Loket Wegwijs Oisterwijk en geholpen wordt door een oplossing in onze basisstructuur stijgt met ten minste 5%. In 2023 waren dit 63 doorverwijzingen en in 2024 waren dit 74 doorverwijzingen. (bron: dashboard Loket Wegwijs individuele en collectieve oplossingen basisstructuur) Minimaal 95% van de 70+ inwoners woont in 2025 zelfstandig; dit aandeel blijft in 2026 op hetzelfde niveau of stijgt. (bron: www.waarstaatjegemeente.nl) Het aantal meldingen van discriminatie waarbij mensen worden gediscrimineerd op basis van seksuele gerichtheid blijft gelijk aan voorgaande jaren; geen meldingen. (bron: regionale monitor Discriminatie 2024, RADAR) Het aantal gehuisveste statushouders is gelijk aan onze opgelegde taakstelling. In 2024 zijn er 29 statushouders gehuisvest. (bron: TVS volgsysteem. Aantal incl. achterstand) We behouden ten minste 305 plekken voor het opvangen van ontheemden uit Oekraïne. We monitoren middels een klanttevredenheidsonderzoek hoe jeugdigen die gebruik maken van het jongerenwerk in gemeente Oisterwijk dit ervaren. We streven ernaar om dit cijfer boven de 9 te houden.

(bron: KTO Oisterwijk R-Newt) We monitoren het bereik van het jongerenwerk in gemeente Oisterwijk (zowel binnen de jongerencentra, in de wijken als op de andere vindplaatsen als in de wijk en binnen onderwijs) en streven naar een stijging van het aantal jongeren. (bron: KTO Oisterwijk R-Newt)

Begroting 2026 | 61

3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning Wat willen we bereiken? We koersen op een ‘Samenredzaam Oisterwijk in 2030’: inclusief, dichtbij, duidelijk en begrijpelijk, integraal. Inwoners die hulp nodig hebben kunnen beter worden geholpen wanneer zij ook steun van mensen om zich heen hebben. Door te investeren in de samenleving en in netwerken van inwoners, kunnen we inwoners als ze hulp nodig hebben beter helpen. Als inwoners een hulpvraag hebben moeten zij snel op de juiste plek hun hulpvraag kunnen stellen. Hiervoor beschikken we over een stevig lokaal team met voldoende kennis en expertise. In goede verbinding met huisartsen, specialistische zorg en andere lokale voorzieningen. Zij verlenen toegang tot hulp en bieden waar nodig zelf lichte ondersteuning en hulp, gericht op het versterken van het gewone leven en de veerkracht van alle inwoners van 0 tot 100.

Wat gaan we daarvoor doen? Samenwerken in regio Hart van Brabant – integraal We werken regionaal en subregionaal (GHO) samen aan de transformatie van het sociaal domein. Dit doen we omdat we hierdoor dingen bereiken die alleen niet haalbaar zijn (bijvoorbeeld innovaties door bundeling van expertises), we hierdoor andere partijen aan ons weten te verbinden, we als regio additionele financiering van het Rijk of de provincie kunnen organiseren, of omdat het bij wet zo bepaald is. Hierbij zetten we verder in op de inhoudelijke lijn die we al hadden en de bestaande werkwijzen (zoals met de bestuurscommissie Jeugd). Dit omdat het transformeren en ontwikkelen binnen het sociaal domein vaak een kwestie van de lange adem is. Tegelijk hebben we oog voor de ontwikkelingen die op dit moment spelen ten aanzien van de arbeidsmarkt (in samenwerking met Midpoint Brabant), de woon-zorgproblematiek, het zorgtoezicht, de financiën die onder druk blijven staan en de steeds maar complexer wordende casuïstiek waar wij als gemeenten voor aan de lat staan.

Jeugdhulp steviger verbinden met aanpalende domeinen – draagt bij aan de bouwstenen integraal, duidelijk en begrijpelijk In 2025 hebben we samen met huisartsen en jeugdartsen gewerkt aan verwijsafspraken voor jeugd- en opvoedvragen. Op 1 januari 2026 gaan de nieuwe samenwerkingsafspraken van start. Meer (lichte) jeugd- en opvoedvragen worden verwezen naar Loket Wegwijs voor een brede intake. Om deze beweging te kunnen maken realiseren we in 2026 een uitbreiding van personele inzet op meerdere teams binnen Loket Wegwijs Oisterwijk. We monitoren en evalueren de resultaten van deze aanpak om dit te verwerken in het integrale beleidsplan voor de inzet van ons stevige lokale team.

Begroting 2026 | 62

We werken hierdoor aan drie doelen van de (landelijke) hervormingsagenda Jeugd: • We maken de beweging naar een integrale aanpak waardoor ook onderliggende problemen worden gesignaleerd en aangepakt; • •

We ondersteunen ouders en jeugdigen zoveel mogelijk vanuit vrij toegankelijke hulp door onze partners. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar een passend collectief aanbod; Specialistische jeugdhulp blijft beschikbaar, maar is aanvullend op de ondersteuning vanuit Loket Wegwijs. Loket Wegwijs vervult hierdoor de rol als verbinder en regisseur als dit nodig is.

Stevig Lokaal Team – draagt bij aan de bouwstenen inclusief, integraal, duidelijk en begrijpelijk, dichtbij In 2025 hebben we onderzocht in hoeverre Loket Wegwijs voldoet aan de (landelijk bepaalde) kenmerken van een Stevig Lokaal Team. Dit hebben we gedaan vanuit 3 perspectieven, te weten beleid, uitvoering en inwoners. Dit was het startpunt om met onze partners in gesprek te gaan over de randvoorwaarden die nodig om ervoor te zorgen dat professionals hun werk goed kunnen doen en de kenmerken van een Stevig Lokaal team herkenbaar terugkomen in de praktijk. In 2026 wordt dit verwerkt tot een beleidsplan die aan de gemeenteraad wordt voorgelegd ter besluitvorming. Uniforme aanpak echtscheidingen – draagt bij aan de bouwstenen integraal, duidelijk en dichtbij Het aantal echtscheidingen neemt landelijk toe, ook in Oisterwijk zien we deze toename. Er is al jaren een divers aanbod van hulp bij ouderschap na een (complexe) scheiding, van preventief tot zware (en kostbare) vormen van zorg. In 2025 hebben we een uniforme scheidingsaanpak ontwikkeld samen met gemeenten Goirle en Hilvarenbeek. In 2026 voeren we deze uit. De scheidingsaanpak voorziet in een eenduidige wijze van hulp en advies in het geval van een echtscheiding. Zo zijn inwoners in staat om zelf actie te ondernemen en zijn wij in staat zijn om vroeg te handelen wanneer dit nodig is.

Door dit samen met onze buurgemeenten op te pakken versterken we deze aanpak nog meer en kunnen dit efficiënter vormgeven zonder daarin de lokale behoeften en onze werkzame elementen teniet te doen.

Samen Mentaal Sterk – draagt bij aan de bouwsteen integraal In 2026 gaan we binnen gemeente Oisterwijk het regionale programma Samen Mentaal Sterk invoeren, dit komt voort uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het programma versterkt de samenwerking tussen huisartsen, GGZ en het sociaal domein, waardoor inwoners sneller passende hulp en ondersteuning dichtbij huis ontvangen. Door nieuwe werkwijzen zoals het verkennend gesprek, multidisciplinair overleg en de FACT+-aanpak gaan we eerder en breder naar de hulpvraag kijken. Het verwachte resultaat is dat er minder doorverwijzingen en kortere wachttijden zijn. De uitvoering is budgetneutraal en wordt gefinancierd via een specifieke uitkering van het Rijk (SPUK). Iedereen een (t)huis – draagt bij aan de bouwsteen inclusief Het regionale actieplan dakloosheid ‘Iedereen een (t)huis’ is in 2024 vastgesteld en vormt het uitgangspunt voor het jaarlijkse regionale uitvoeringsprogramma. Voor 2026 wordt het uitvoeringsprogramma op basis van de voortgang in 2025 herzien en waar nodig verrijkt.

Begroting 2026 | 63

Huishoudelijke ondersteuning - draagt bij aan de bouwsteen inclusief De huidige contracten voor huishoudelijke ondersteuning lopen af in juli 2026. In 2025 zijn we gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe inkoop die in 2026 van start zal gaan. De financiële gevolgen van de nieuwe contracten zijn nog niet bekend. Voor inwoners die hulp nodig hebben met hun huishouden onderzoeken we of de inzet van herstelondersteuning / reablement ook in Oisterwijk passend is. Dit is een manier van werken waarbij bijvoorbeeld een ergotherapeut een inwoner coacht, helpt en praktische tips geeft, hierdoor kunnen inwoners weer zoveel mogelijk zelf kunnen doen en regie over hun leven houden.

Hoe kunnen we dat meten? •

In 2026 worden 21 woningtoewijzingen gerealiseerd via de regionale matchingstafel ‘Weer Thuis’, conform de taakstelling voor de gemeente Oisterwijk.

•

Door de nieuwe samenwerkingsafspraken daalt, in 2026, aantal verwijzingen door het medisch domein naar specialistische jeugdhulp met 60% In 2026 realiseren we, door de ontwikkeling van een stevig lokaal team, een stijging naar 1.600 opgepakte hulpvragen door Loket Wegwijs. In 2024 zijn er 1.392 hulpvragen opgepakt. Het percentage hulpvragen dat door Loket Wegwijs Oisterwijk wordt doorverwezen naar een vrij toegankelijke voorzieningen neemt toe in 2026. In 2023 was dat 39,4% en in 2024 was dat 37,8%. (Bron: dashboard Loket Wegwijs percentage afschaling) Het aantal doorverwijzingen van Loket Wegwijs Oisterwijk naar een collectieve oplossing in onze basisstructuur (training of bijeenkomst) neemt toe met minimaal 5%. In 2023 waren dit 23 hulpvragen en in 2024 waren dit 21 hulpvragen. (Bron: dashboard Loket Wegwijs collectieve oplossingen basisstructuur) In 2026 realiseren we een stabilisering van het aantal jeugdigen dat een indicatie heeft voor specialistische jeugdhulp (aantal unieke cliënten). Dit waren in 2023 494 unieke jeugdigen over alle segmenten en in 2024 533 unieke jeugdigen. (Bron: dasboard Jeugd GHO aantal actieve cliënten) We monitoren doorlopend de clienttevredenheid van inwoners die gebruik maken van hulp op basis van de Jeugdwet en de Wmo. In 2024 oordeelde 77% van de inwoners met ondersteuning vanuit de Wmo positief over de kwaliteit van de hulp.

In 2025 streven we naar een stijging van dit percentage naar minimaal 78%. In 2024 vond 79% van de inwoners met een vraag over jeugd dat zij goed geholpen zijn bij deze vraag. We streven in 2025 naar een minimaal gelijkblijvend percentage

•

•

•

•

•

Begroting 2026 | 64

3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen Wat willen we bereiken? We koersen op een Samenredzaam Oisterwijk in 2030: inclusief, dichtbij, duidelijk en begrijpelijk, integraal. Mensen zijn gelukkig(er) en meer betrokken als ze mee kunnen doen, als ze zo zelfstandig mogelijk leven en als ze zich gehoord voelen. Iedereen moet mee kunnen doen op zijn eigen niveau, daar moet de samenleving op ingericht zijn: een inclusieve samenleving. In gemeente Oisterwijk willen we dat iedereen mee kan doen in onze samenleving, het liefst via (betaald) werk. We helpen inwoners om hun basisvaardigheden te verbeteren, zodat iedereen zich kan (blijven) ontwikkelen en hiervoor de kansen krijgt die hij of zij nodig heeft om mee te kunnen doen. Dit doen we voor volwassenen, maar ook voor jeugdige in, met en voor ons onderwijs.

Wat gaan we daarvoor doen? Lokaal Plan - draagt bij aan de bouwstenen inclusief, dichtbij en integraal In 2026 gaan we door met de uitvoering van het Lokaal Plan. Dat doen we samen met onze inwoners en partners. We werken naar een ‘Samenredzaam Oisterwijk’ met als doel: iedereen doet mee. • We versterken en verbreden de samenwerking van Loket Wegwijs met onder andere de WSD, Regionaal Werk Centrum, werkgevers en onze collega’s van werk en inkomen. Hierbij staat de vraag en behoefte van de inwoner centraal en werken we dicht bij de inwoner. • We maken en implementeren een aanpak voor de extra begeleiding van nietuitkeringsgerechtigden (nuggers), een groep die recht heeft op ondersteuning vanuit de Participatiewet maar door verschillende redenen geen recht hebben op een uitkering. • Als onderdeel van het wetsvoorstel Van School naar Duurzaam Werk - een wetsvoorstel dat beoogt jongeren in een kwetsbare positie te ondersteunen met de overgang van school naar werk - zorgen we voor een sluitende aanpak voor jongeren van 16 t/m 27 jaar. Dit betekent dat alle jongeren in beeld zijn en worden begeleid en/of ondersteund naar een vervolgopleiding of werk. Dit gebeurt in samenwerking met doorstroompunten en scholen. Dit wetsvoorstel gaat in op 1 januari 2026. • We zetten Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding in voor een bredere doelgroep.

Inburgering – draagt bij aan de bouwsteen inclusief Door (mogelijke) veranderende wetgeving in het dossier van asiel tot en met integratie is er veel onzekerheid voor zowel deze doelgroep als de rol en mogelijkheden die we hebben als gemeente. Statushouders doorlopen een inburgeringstraject (Z-route, B1 route of Onderwijsroute). Door de onzekerheden hebben we in 2025 nieuwe contracten afgesloten met onze huidige aanbieders en kiezen we (nog) niet voor een nieuwe aanbesteding. In 2026 geven wij in ieder geval extra aandacht aan voldoende participatie uren (als werknemer of als vrijwilliger) naast de uren die in inburgeraar besteedt aan taal.

Begroting 2026 | 65

Participatiewet in balans – draagt bij aan de bouwsteen inclusief Daarnaast zorgen we dat de eerste en tweede fase van Participatiewet in Balans geïmplementeerd worden vanaf 1 januari 2026 en bereiden we ons voor op de laatste set maatregelen die geïmplementeerd worden vanaf 1 januari 2027. Dit betreft een set maatregelen gestoeld op maatwerk en vertrouwen, dat beoogt de positie van bijstandsgerechtigden op gebied van inkomen en ondersteuning naar werk te verbeteren. Onderwijskansen – draagt bij aan de bouwsteen inclusief We blijven inzetten op het verbeteren op onderwijskansen samen met onze onderwijsinstellingen, de kinderopvang en andere relevante partners. In 2026 geven we prioriteit aan de volgende acties: In 2025 zijn we gestart met de eerste peuteropvang-groep op het AZC waar voorschoolse educatie (VE) wordt aangeboden. In 2026 werken we toe naar een meer professionele opvang met als doel een registratie in het landelijke register kinderopvang. We zorgen ervoor dat nog meer doelgroepkinderen gebruik van een VE-voorziening, dit doen we door samen met onze VE-partners en de GGD indicering en toeleiding te verbeteren. Op de AZC-school Oisterwijk start een zomerschool voor de kinderen om hiaten in taalontwikkeling zoveel mogelijk te voorkomen. We evalueren de pilot Boekstart in de kinderopvang.

Afgelopen jaar zijn we gestart met deze pilot om ook bij de allerjongsten en hun ouders het lezen en voorlezen te stimuleren. Verbeteren basisvaardigheden – draagt bij aan de bouwstenen duidelijk en begrijpelijk We helpen inwoners om hun basisvaardigheden te verbeteren. En kijken ook naar onszelf en andere organisaties. We willen duidelijk en eenvoudig communiceren. Vanaf 2026 gaat het nieuwe regioplan Verbeteren basisvaardigheden (2026-2028) ‘samen begrijpen we elkaar steeds beter’ van kracht. Dit regioplan is samen met de arbeidsmarktregio Midden-Brabant opgesteld. In 2026 starten we met het implementeren van dit plan. Hierbij hebben we extra aandacht voor basisvaardigheden vast onderdeel te laten worden van het sociaal beleid. Het onderwerp gaat namelijk over beleidsterreinen heen. Samenwerken blijkt lastig, ook al staan er goede afspraken op papier. Daarom kiezen we voor duidelijke thema’s: werk en geld, gezin en gezondheid. En verbeteren we in de stappen van herkennen, doorverwijzen en opvolgen.

Begroting 2026 | 66

Hoe kunnen we dat meten? • •

•

•

•

In 2026 stijgt het bereik van het aantal peuters met een VVE-indicatie met 10%. In Q1 2024 lag het bereik op 60%, en in Q1 2025 op 53%. Meer partners sluiten zich aan bij de aanpak ‘Midden-Brabant maakt het duidelijk’ en deze partners sturen inwoners vaker door naar hulp. Het aantal doorverwijzingen per organisatie stijgt hierdoor met 10%. In 2026 neemt het aantal mensen dat werkt of participeert met ondersteuning vanuit de Participatiewet toe. In 2024 waren dit 208 unieke personen (60% van het totaal aantal unieke personen met een Participatiewet-uitkering), in 2025 waren dit 217 unieke personen (62% van het totaal unieke personen met een Participatiewet-uitkering). (Bron: Dashboard Participatie, tabblad Participatieladder, onderdeel Trede Betaald werk met ondersteuning; Onbetaald werk; Deelname georganiseerde activiteiten gefilterd op aantal participatie cliënten met een PW uitkering). In 2026 neemt het aantal niet-uitkeringsgerechtigden dat werkt of participeert met ondersteuning vanuit de Participatiewet toe. In 2024 waren dit 92 unieke personen (72% van het totaal unieke Nuggers), in 2025 waren dit 109 unieke personen (86% van het totaal unieke Nuggers). (Bron: Dashboard Participatie, tabblad Participatieladder, onderdeel Trede Betaald werk met ondersteuning; Onbetaald werk; Deelname georganiseerde activiteiten gefilterd op aantal unieke Nuggers).

In 2026 streven we naar een toename van 10% van het aantal inburgeringsplichtige inwoners dat werkt naast het volgen van de B1-route inburgering.

Begroting 2026 | 67

Reguliere werkzaamheden 2026 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2026 | 68

Wat kost het? (bedragen x € 1.000)

Realisatie 2024

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029

3.1 Basisstructuur

14.369

14.896

9.584

7.503

7.503

7.503

3.2 Goede zorg

26.545

28.268

27.780

27.181

27.106

27.184

3.3 Ontwikkelen

1.385

1.575

1.480

1.480

1.480

1.480

42.299

44.739

38.844

36.164

36.089

36.167

3.1 Basisstructuur

9.345

7.989

2.112

231

231

231

3.2 Goede zorg

6.323

7.398

7.348

7.678

7.985

7.981

3.3 Ontwikkelen

409

507

407

407

366

366

Totaal lasten

Totaal baten

16.077

15.894

9.867

8.316

8.583

8.578

Saldo van baten en lasten

-26.222

-28.845

-28.977

-27.848

-27.507

-27.589

815

843

0

0

0

0

Onttrekkingen reserves

425

1.080

0

0

0

0

Mutatie reserves

-390

237

0

0

0

0

-26.612

-28.608

-28.977

-27.848

-27.507

-27.589

Stortingen reserves

Saldo

Toelichting verschillen tussen de jaren 2026 en 2025 De belangrijkste verschillen tussen de jaren 2026 en 2025 lichten we hieronder toe. De genoemde bedragen zijn in duizenden Euro’s. Budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025 (€ 635 V) Deze posten zijn van 2024 naar 2025 meegenomen. Deze kosten zijn eenmalig in 2025 opgenomen.

3.1 Basisstructuur Algemeen: Het verschil dat zichtbaar is in de baten en in de lasten, compenseren elkaar voor het grootste deel. Dit is het effect van de -incidentele – specifieke uitkeringen van het Rijk, die we in de begroting 2026 nog niet gesplitst kunnen opnemen, omdat de bedragen nog niet bekend zijn. Opvang Oekraïners (€ 347 N) Vluchtelingen uit Oekraïne mogen tot en met 4 maart 2027 in landen binnen de EU blijven, maar de huidige rijksregeling voor de bekostiging loopt tot en met 4 maart 2026. Omdat we niet weten of en op welke wijze de huidige rijksregeling wordt voortgezet, hebben we hier in de begroting 2026 geen rekening mee gehouden.

Begroting 2026 | 69

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Absoluut verzuim Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo Demografische druk Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Lopende re-integratievoorzieningen Netto arbeidsparticipatie Niet-sporters Personen met een bijstandsuitkering Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Eenheid per 1.000 leerlingen % % per 10.000 inwoners % % van jongeren tot 18 jr % % per 10.000 inwoners van 15-64 jaar % % per 10.000 inwoners per 1.000 leerlingen %

Periode 2024

Nederland 6,7

Oisterwijk 18,4

2023

6

3

2023

2

2

2023

700

660

2025 2024

70,7 13,7

83,7 11,5

2024 2023

1,0 0,3

0,6 0,2

2024

203,1

166,5

2024 2024 2024 2024

73,2 42,5 343,6 28

74,4 39,9 169,2 21

2024

2,3

1,6

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2026 | 70

Paragrafen

Begroting 2026 | 71

Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf leest u over de stand van zaken en de beleidsvoornemens op het gebied van bedrijfsvoering. Organisatieontwikkeling Twee jaar geleden is gekozen voor een nieuwe organisatiestructuur. In 2025 en 2026 evalueren we deze structuur om te bepalen waar deze goed aansluit en waar extra ondersteuning nodig is. Uit gesprekken met medewerkers is gebleken dat er aandacht nodig is voor richting en rolduidelijkheid, integraal samenwerken, aandacht voor de medewerker en interactie en transparantie. De vastgestelde visie voor onze ambtelijke organisatie geeft richting aan deze ontwikkeling: “Inwoners staan centraal in onze toekomstbestendige en toegankelijke organisatie, waar wij met plezier op professionele wijze samenwerken. We maken gebruik van de kracht van onze verschillende talenten en zorgen ervoor dat iedereen zich gezien voelt en elkaar vertrouwt. We pakken uitdagingen samen aan en bereiken meer dan ooit tevoren.” De kernwaarden samen, vernieuwen en professioneel vormen hierbij het kompas voor ons dagelijks handelen. De komende periode ligt de nadruk op het uitdragen en vertalen van deze visie en kernwaarden naar teams en individuele medewerkers, zodat ze voelbaar en zichtbaar worden in de praktijk. Een belangrijke stap is de gezamenlijke intrek in het nieuwe gemeentehuis.