Programmabegroting 2026 gemeente Oisterwijk definitief na erratum

Inhoudsopgave Algemeen 4 Begroting in één oogopslag ........................................................................................... 5 Beeld op de kernen ......................................................................................................7 Leeswijzer ................................................................................................................ 15 Financiële samenvatting ............................................................................................. 17 Programmaplan 22 Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk ...................................................................... 25 Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk .................................. 36 Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk ....................................................................... 56 Paragrafen 71 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................ 72 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ...................................................... 76 Paragraaf Financiering ................................................................................................ 84 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................

86 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................ 91 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................... 100 Paragraaf Lokale heffingen ........................................................................................ 109 Paragraaf Wet Open Overheid.................................................................................... 116 Financiële positie en toelichting.................................................................................. 118 Incidentele baten en lasten ....................................................................................... 124 EMU saldo .............................................................................................................. 125 Baten en lasten per taakveld ..................................................................................... 126 Bijlagen 128 Bijlage 1: Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gebouwen ................................................. 129

Begroting 2026 | 2

Nota van aanbieding Kiezen voor perspectief, Beste inwoners, beste volksvertegenwoordigers, Dit najaar en komend voorjaar valt er voor u en voor ons veel te kiezen. Na een turbulent en chaotisch jaar in de landelijke politiek mogen we op 29 oktober a.s. opnieuw naar de stembus. Met velen hopen we op een uitslag die een stabiel en besluitvaardig landsbestuur met zich meebrengt. Er zijn immers teveel onderwerpen waar de stilstand regeert. Het beste en tegelijk slechtste voorbeeld daarvan is het stikstofbeleid. De stilstand verlamt de bouw van woningen, de aanleg van wegen en ook het herstel van de natuur. Een nieuw kabinet zal lastige keuzes moeten maken. Dat is zeker. Maar het belangrijkst is dat er gekozen wordt. Zonder toekomstgerichte keuzes is het land niet in staat de vele nationale en internationale uitdagingen aan te gaan. Op woensdag 18 maart 2026 staan in onze gemeente opnieuw de stembussen en een groot team van stembureauleden en stemmentellers klaar voor de gemeenteraadsverkiezingen. Uw raad en ons college sluiten dan een extra lange bestuursperiode van ruim 5 jaar af. Als college durven wij de stelling aan dat er veel successen zijn geboekt. De eerste winst was en is een goede aansluiting van het dorp Haaren bij de gemeente Oisterwijk. De tweede winst was en is een plezierige, constructieve en effectieve politieke samenwerking in raad en college.

Terwijl opvattingen en inzichten natuurlijk vaak verschillen, was en is er steeds de bereidheid gebleken om over grenzen heen te kijken. Wat dat bleek de titel van het bestuursakkoord goed gekozen. Coalitie en oppositie waren en zijn steeds gericht op het beste voor de inwoners en op duidelijke oplossingen voor de vele vraagstukken. Als college durven we ook de stelling aan dat gezorgd is voor een perspectief waarmee een nieuwe raad en een nieuw college vooruit kunnen. Zowel met euro’s als met panklare plannen. Natuurlijk is in 5 jaar niet alles gelukt en is er soms wat mislukt. Maar de bouwlocaties en bouwplannen liggen klaar. Het sociale domein is op orde. De participatie van onze vele belanghebbenden in planvorming is versterkt. Verduurzaming en vergroening vorderen gestaag. De sportparken zijn bij de tijd. De gemeentelijke huisvesting krijgt een impuls. Talrijke grote en kleine evenementen zetten onze dorpen op de kaart en brengen mensen bij elkaar. U en wij hebben keuzes gemaakt. Soms met pijn. Vaak ook met tevredenheid en trots. Dat we er goed voor staan, betekent niet - en nooit - dat het klaar is. Onzekere economische en geopolitieke tijden vragen om weerbaarheid van ons allen. Ze vragen in 2026 en daarna opnieuw om samenwerking over grenzen heen. We staan klaar om samen met u deze bestuursperiode goed af te ronden.

We zijn voorbereid op een goede discussie over deze begroting. We verheugen ons op de uitvoering van de keuzes die u en wij maken. Het college 23 september 2025

Begroting 2026 | 3

Algemeen

Begroting 2026 | 4

Begroting in één oogopslag

Begroting 2026 | 5

Begroting 2026 | 6

Beeld op de kernen In het coalitieakkoord staat dat er de komende jaren een aantal majeure projecten en ontwikkelingen aan de orde komen, de zogenaamde kompasprojecten. Op deze en de volgende pagina’s gaan we verder in op de kompasprojecten. Hieronder en op de volgende pagina geven we aan in welke kern de kompasprojecten zijn gepland. Hiermee is een eerste start gemaakt met de uitvoering van het raadsbesluit om een paragraaf over de kernen op te nemen in de begroting en jaarrekening. Op de pagina daarna zijn de kompasprojecten weergegeven op een kaart. Dit is een eerste start om te komen tot een “dynamische” landkaart van de gemeente met hierop aangegeven de locaties, de omvang en het tijdspad van kompasprojecten. Vervolgens staat in één tabel welke processtappen moeten worden uitgevoerd in de komende jaren. Dit overzicht wordt bij de PPN en de begroting geactualiseerd.

Begroting 2026 | 7

Begroting 2026 | 8

Kaart met kompasprojecten

Begroting 2026 | 9

Processtappen kompasprojecten

Begroting 2026 | 10

Voortgang kompasprojecten In het bestuursakkoord is een aantal majeure projecten en ontwikkelingen benoemd als kompasprojecten. We geven hier per project in het kort de stand van zaken weer. Vervolgens is in de tabel weergegeven welke processtappen moeten worden uitgevoerd in de komende jaren. Noemenswaardige ontwikkelingen op kompasprojecten lichten we nogmaals toe bij de afzonderlijke programma’s.

Beekdalpark/ De Leye Het bestemmingsplan is onherroepelijk. De sloopwerkzaamheden zijn in juni 2025 afgerond. We zijn nu bezig met de tenderprocedure om een ontwikkelaar voor de drie bouwblokken en een gedeelte van de openbare ruimte te selecteren. Begin 2026 kiezen we de ontwikkelaar. Tegelijkertijd bereiden we de verkoop van het vierde bouwblok aan de woningcorporatie voor. Pannenschuur VI De structuurvisie (vastgesteld 20 juni 2023) biedt een landschappelijk raamwerk voor de nadere uitwerking van het stedenbouwkundig concept. Tezamen met het vastgestelde Koersdocument Oostflank SRBT (vastgesteld juli 2024) vormen deze twee documenten de ruimtelijke kaders voor het gebied. Er wordt een stedenbouwkundig plan uitgewerkt wat moet leiden tot een haalbare gebiedsontwikkeling. In verband met de wenselijke participatie en betrokkenheid van de omgeving gaan we betrokkenen vooraan in het planvormingsproces meenemen. Moergestel-Noord (Wonen aan het Beekdal Moergestel) De stedenbouwkundige visie is door de gezamenlijke partijen opgesteld en in december 2024 voor besluitvorming aan de raad aangeboden. De planologische procedure wordt opgestart en besluitvorming hierover vindt naar verwachting eind 2025 plaats. Start bouw van de eerste woningen is in 2026 voorzien.

Taxandria terrein Een verplaatsing van Rugbyclub RFC Oisterwijk Oysters naar de locatie sportpark De Gemullehoeken is niet langer aan de orde. Op dit moment worden er gesprekken gevoerd over een invulling van deze locatie en wordt op basis hiervan enkele scenario’s verder uitgewerkt. Bestemming gronden Bedrijfsweg In november 2024 heeft de raad met een motie het college opgedragen om de locatie Bedrijfsweg niet in te zetten als bedrijventerrein maar in te zetten op behoud als groene buffer waarbij gezocht wordt naar mogelijkheden om ter plaatse een aantal ruimte voor ruimte woningen te realiseren passend binnen deze omgeving. Eind 2024 is gestart met de ontwikkeling van Het Integraal plan bedrijventerrein. Het niet ontwikkelen van de gronden aan de Bedrijfsweg is hier onderdeel van. Het definitieve plan wordt in Q4 2025 aan de raad voorgelegd. Mogelijke acties en financiële consequenties naar aanleiding van het integraal plan zijn nog niet in beeld. Ontsluitingstracé Moergestel Een extern onderzoeksbureau heeft onderzocht welke alternatieven er zijn om een extra ontsluiting te kunnen realiseren aan de zuidoostzijde van Moergestel. Hierbij is rekening gehouden met alle relevante ruimtelijke aspecten. De verschillende varianten zijn met elkaar vergeleken op basis van effectiviteit en kosten. Besluitvorming vindt plaats in december 2025 om het vervolgtraject vast te stellen.

Begroting 2026 | 11

Nieuw Circulair Centrum De raad heeft in 2022 als voorkeursscenario uitgesproken om gezamenlijk met de gemeente Tilburg een circulair centrum te ontwikkelen. Het projectteam is momenteel in overleg met de provincie over de voorkeurslocatie van het Circulair Centrum nabij de N65. Uit gesprekken met de provincie blijkt, dat de provincie behoefte heeft aan een nadere onderbouwing van de functie van een circulair centrum/milieustraat op deze locatie. Mede door deze ontwikkelingen is er behoefte om een gezamenlijk rapport aan de provincie voor te leggen waar eerder onderzochte locaties, maar ook nieuwe locaties, vergeleken worden. Onder de nieuwe locaties vallen het bedrijventerrein aan de Centaurusweg (waar gemeente Tilburg recent een voorkeursrecht heeft gevestigd) en enkele, door de provincie voorgestelde, locaties, o.a. in Udenhout en de bestaande milieustraten. Aan de hand van deze gezamenlijke rapportage locatieonderzoek kan de provincie besluiten wel of niet in te kunnen stemmen met het mogelijk afwijken van haar ruimtelijk beleid. In december nemen Oisterwijk en Tilburg een besluit of ze met elkaar doorgaan en welke locatie het meest haalbaar lijkt. Het projectteam van beide gemeenten heeft inmiddels het programma van eisen al in ver gevorderd stadium gebracht. Het ontwerpproces wordt gestart zodra de locatie definitief is.

Kartonnagefabriek/Baerdijk Het bestemmingsplan is op 11 april 2024 vastgesteld. Er is geen beroep ingesteld; daarmee is het bestemmingsplan onherroepelijk. In augustus 2025 is de conceptaanvraag voor de omgevingsvergunning ingediend. Boeke Heesters Tegen het vastgestelde bestemmingsplan (19 september 2024) is geen beroep ingesteld, waardoor het plan onherroepelijk is geworden. De ontwikkelaar is momenteel bezig met de voorbereidingen voor het indienen van de omgevingsvergunning, met als doel deze in het derde kwartaal van 2025 in te dienen. KVL-Noord Dit woningbouwproject is beëindigd. De ontwikkelaar heeft in 2024 aangegeven deze locatie niet meer te kunnen ontwikkelen (faillissement). In dezelfde periode zijn vier van de vijf percelen van eigendom gewisseld. De nieuwe eigenaar is voornemens de percelen te gebruiken voor bedrijfsdoeleinden. Hiermee is er geen sprake meer zijn van een ontwikkeling naar woningbouw op deze percelen. Herontwikkeling Haarendael Op 6 juli 2023 is door de raad het ontwikkelkader landgoed Haarendael vastgesteld. De provincie heeft op dit besluit gereageerd. De provincie kan zich op veel vlakken vinden in het ontwikkelkader. Zij stonden echter negatief tegenover het bebouwen van het voorterrein. Dit was volgens hen in strijd met het cultuurhistorisch provinciaal belang.

De erfgoedwaarden van het cultuurhistorische landgoed waren hiervoor het belangrijkste argument. Na verschillende overleggen op ambtelijk en bestuurlijk niveau is voor de zomer van 2025 overeenstemming bereikt met de provincie, vastgelegd via een brief van de provincie. Op basis van het ontwikkelkader en de reactie van de provincie is Lithos nu de plannen verder aan het uitwerken en de benodigde onderzoeken aan het uitvoeren. Nog dit jaar willen we op basis van een stedenbouwkundig plan de omgeving informeren via een omgevingsdialoog. Ook alle onderzoeken verwachten we in 2025 af te ronden, zodat begin 2026 de planologische procedure (BOPA) kan worden opgestart.

Begroting 2026 | 12

Huisvesting school de Hondsberg De afgelopen jaren is er een besluit genomen over de plaats van het schoolgebouw. Er is gestart met selectie van een bouwcombinatie (architect en aannemer) en het ontwerp en bouwtechnisch programma van eisen getoetst. Een eerste (concept)beschikking is naar het schoolbestuur gestuurd met de verplichting de gemeente tijdig te informeren en te betrekken t.a.v. ontwikkelingen met budgettaire gevolgen. De verwachting is dat er in Q1 van 2026 een start kan worden gemaakt met de daadwerkelijke realisatie. Sportpark Stokeind Het project Stokeind is afgerond. Het nieuwe sportpark is feestelijk geopend en door de sportverenigingen in gebruik genomen. Financieel is het project in 2024 afgerond. Toekomst Staalbergven Dit kompasproject is beëindigd naar aanleiding van besluitvorming in de raad in september 2024 om niet tot renovatie van het zwembad over te gaan. We werken aan het schoon opleveren van het terrein per eind 2026. Naar aanleiding van twee door de raad aangenomen moties doen we onderzoek op welke plek en in welke vorm een vervangende openluchtzwemvoorziening kan worden gerealiseerd.

Herontwikkeling Den Domp/ Monseigneur Bekkersplein Haaren Op 6 juli 2023 is het ontwikkelkader met ruimtelijke en programmatische uitgangspunten voor de herontwikkeling van de locatie van het voormalig gemeentehuis van Haaren en van het huidige Den Domp door de raad vastgesteld. Op basis van het ontwikkelkader is zowel het nieuwe dorpshuis als het dorpsplein uitgewerkt in een schetsontwerp. Op 27 juni 2024 heeft de raad de financiële kaders van het project vastgesteld. Daarna is het ontwerptraject samen met de gebruikers opgestart. Nu er overeenstemming is over het voorlopig ontwerp en het programma van eisen (pve), heeft een kostendeskundige een raming gemaakt van de benodigde investering. In september 2025 vindt besluitvorming plaats in de raad over het investeringskrediet. Na besluitvorming werken we toe naar een definitief ontwerp, wordt de planologische procedure gestart en wordt via een aanbesteding gezocht naar een aannemer voor de realisatie van het gemeenschapshuis inclusief woningen. Ook worden dan afspraken gemaakt met SGH over de exploitatie en het beheer en onderhoud. Mogelijk wordt hiervoor in de toekomst een subsidie verstrekt aan SGH om een duurzame exploitatie te kunnen waarborgen. Doorontwikkeling recreatieparken (o.a. de Noenes) De ontwerpwijziging van het Omgevingsplan voor De Noenes heeft tot en met medio april ter inzage gelegen.

We streven naar vaststelling in de raadsvergadering van 11 december 2025. De komende tijd wordt namelijk nog gebruikt om zienswijzen te verwerken, het landschapsplan af te ronden en de (betalings)overeenkomsten te regelen. Met betrekking tot de vier parken zonder toeristisch perspectief heeft het expertteam transformatie vakantieparken een eerste analyse gereed van de haalbaarheid van een eventuele transformatie van de vier parken. Deze analyse is afgestemd met de provincie. Na afstemming met de provincie is een verdere analyse/visie benodigd. Hier wordt de komende tijd samen met het expertteam vakantieparken een vervolg aan gegeven, waarna opnieuw afstemming met de provincie kan plaatsvinden. Uitgangspunt hierbij is, conform de besluitvorming ten aanzien van het project Duurzaam veilig recreëren, dat het initiatief bij de parken zelf ligt en ook de kosten voor rekening van de parken komen.

Begroting 2026 | 13

Oostelvoortjes II Op 30 januari 2025 is het bestemmingsplan Heiligeboom Moergestel gewijzigd vastgesteld. Het vastgestelde bestemmingsplan heeft tot en met 30 april 2025 ter inzage gelegen. Verschillende omwonenden hebben beroep ingesteld bij de Raad van State. We zijn in afwachting van bericht van de Raad van State inzake de datum voor de zitting ter behandeling van de ingekomen beroepschriften. Herontwikkeling De Lind 44 In 2026 gaat het gemeentekantoor verhuizen naar de nieuwe locatie. Het huidige gebouw komt leeg te staan. Om te zorgen voor een goede invulling is een project gestart. Deze houdt zich bezig met de korte en de langere termijn vanuit de centrale vraag: Wat moet er gebeuren met het gebouw als het leeg komt te staan en nog niet definitief duidelijk is wat er mee gaat gebeuren? De langere termijn gaat over de definitieve keuze. Verwachting is dat medio 2026 de principekeuze over de toekomst van het gebouw aan de raad zal worden voorgelegd.

Begroting 2026 | 14

Leeswijzer In de programmabegroting 2026 maken we afspraken tussen de gemeenteraad en het college over wat we in het begrotingsjaar gaan doen en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Met deze begroting brengen we de raad beter in positie om op strategisch niveau te kunnen sturen op politieke thema’s.

Ambities voor 2026 In het coalitieakkoord is een aantal ambities verwoord. De ambities voor 2026 worden vertaald in de volgende thema’s:

Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk 1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde. 1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie. 1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in. 1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd. Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk 2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen. 2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte. 2.3 Het is veilig voor onze inwoners. 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur. 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning. 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen.

Opbouw van de programma’s Elk programma kent een duidelijke opbouw, waarin per programma de beleidsdoelstelling en het maatschappelijk effect staat opgenomen waarop de raad op strategisch niveau kan sturen. Per programma zijn op tactisch niveau de politieke thema’s van het college weergegeven. Op sommige thema’s willen we meerdere ambities bereiken. Deze zijn apart benoemd. Per thema worden de volgende vragen beantwoord: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Hoe kunnen we dat meten? Per programma wordt de volgende vraag beantwoord: • Wat kost het? Per programma geven we een toelichting op de belangrijkste financiële verschillen met de begroting van 2025. Bij ieder programma treft u een overzicht aan van de voorgestelde investeringen. De bijbehorende kapitaallasten zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. De going-concern activiteiten zijn in de financiële begroting meegenomen en visueel weergegeven in de infographics per programma. Begroting 2026 | 15

In de programma’s zijn ook de in de BBV verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen. Deze beleidsindicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en op “waar staat je gemeente” raadpleegbaar. Dat maakt het mogelijk om Oisterwijk op diverse terreinen te vergelijken met andere gemeenten. Daar waar de bedragen in duizendtallen worden afgerond zijn de totaaltellingen gebaseerd op de onafgeronde bedragen. Global Goals for Sustainable Development In 2015 hebben de VN 17 ambitieuze doelen voor duurzame ontwikkeling vastgesteld. Deze Global Goals for Sustainable Development werden unaniem geadopteerd door alle lidstaten en vormen voor de periode tot 2030 een belangrijke gezamenlijke agenda. Oisterwijk is hier in 2019 bij aangesloten. In deze begroting maken we bij elk programma visueel inzichtelijk hoe de politieke thema’s van de gemeente Oisterwijk verband houden met deze global goals.

Begroting 2026 | 16

Financiële samenvatting Op 30 juni 2025 heeft de raad de Perspectiefnota 2026 vastgesteld. Dit is het uitgangspunt voor het opstellen van de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Samen met de nu verwerkte mutaties leidt dit tot de baten en lasten per programma zoals in onderstaande tabel is opgenomen. (bedragen x € 1.000) 1 Dienstverlenend 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig 3 Samenredzaam

Werkelijk 2024 39.534

2025 (actueel) 41.841

2026

2027

2028

2029

43.656

42.062

43.110

42.517

26.113

26.732

25.266

28.268

26.937

26.858

42.299

44.739

38.844

36.164

36.089

36.167

107.946

113.312

107.766

106.494

106.137

105.542

1 Dienstverlenend

80.230

82.211

82.627

82.521

81.334

81.870

2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig 3 Samenredzaam

13.999

14.733

14.000

16.854

15.372

15.033

Totaal lasten

16.077

15.894

9.867

8.316

8.583

8.578

110.306

112.839

106.494

107.691

105.289

105.481

2.360

-474

-1.272

1.197

-848

-62

Mutaties reserves programma 1

506

3.095

1.386

1

466

0

Mutaties reserves programma 2

2.271

-172

666

695

693

691

Mutaties reserves programma 3

-390

237

0

0

0

0

Mutatie reserves

2.387

3.160

2.052

696

1.159

691

Resultaat

4.748

2.686

780

1.893

311

629

Totaal baten Saldo van baten en lasten

Ontwikkelingen na de Perspectiefnota 2026 In de periode tussen de vaststelling van de perspectiefnota (PPN) en het opstellen van de begroting is het financieel beeld bijgesteld. De meicirculaire en de structurele effecten uit de bestuursrapportage zijn verwerkt, en de budgetten en inkomsten zijn geïndexeerd. Daarnaast is een aantal nieuwe autonome en overige ontwikkelingen verwerkt, die ten tijde van het opstellen van de PPN nog niet bekend waren.

Begroting 2026 | 17

In onderstaande tabel ziet u het verloop vanaf de vastgestelde Perspectiefnota. De mutaties uit de Raadsinformatiebrief over de meicirculaire en de impact van de berap zijn al bij u bekend. We lichten onder de tabel de posten ná het saldo bestuursrapportage toe. (bedragen x € 1.000) Stand PPN Gemeentefonds (RIB meicirculaire) Saldo inclusief meicirculaire Impact berap Saldo bestuursrapportage Autonome ontwikkelingen Kapitaallasten Voorziening MJOP gebouwen – 1e storting Voorziening MJOP gebouwen – structurele effecten Saldo voor aanvullende begrotingsposten Aanvullende Begrotingsposten Jongerenwerk Motie Geld voor een goed plan Ondersteuning duinboeren Uitbesteding audit VIC Uitvoering motie terugdraaien extra verhoging OZB nietWoningen Versterken Loket Wegwijs Uitvoering Koersdocument Oostflank Activiteiten rondom verkiezingen en introductie nieuwe raad Campagne Voor Elkaar Gratis Cultuurprogramma Subsidieplafond Subsidieregeling Bezoek Oisterwijk Voorbereidingskrediet Participatiewet in Balans Uitvoeren scan voetgangersvoorzieningen Instellen reserve WoKT (Woningbouw op Korte Termijn) Instellen reserve WoKT ten laste van algemene reserve Saldo begroting

2026 1.853 1.761 3.614 -652 2.962 -226 321 -1.200 285 2.141

2027 625 1.956 2.581 -15 2.568 -278 -14 0 663 2.938

2028 -637 2.135 1.498 -92 1.406 -294 102 0 142 1.356

2029 -131 2.279 2.148 -224 1.924 -277 80 0 -52 1.674

-225 PM -5 -50

-225 PM -5 -50

-225 PM -5 -50

-225 PM -5 -50

-440 -250 -75 -22 -65 -50 -24 -35 -75 -45 -5.328 5.328 780

-440 -250 -75 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.893

-440 -250 -75 0 0 0 0 0 0 0 0 0 311

-440 -250 -75 0 0 0 0 0 0 0 0 0 629

Autonome ontwikkelingen Dit betreffen vooral mutaties op personele lasten en de gevolgen van de geactualiseerde kostendekkendheidsberekeningen.

Mutatie kapitaallasten De investeringen zijn geactualiseerd naar het juiste prijspeil en er is een reële inschatting gemaakt van de meerjarige investeringen in de tijd.

Voorziening Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Met ingang van 2026 werken we met een voorziening voor het MJOP gebouwen. Hiertoe storten we eenmalig € 1,2 miljoen in de voorziening daarna storten we jaarlijks een gelijk bedrag van € 866.000. De werkelijke onderhoudskosten worden vervolgens aan de voorziening onttrokken. Deze methodiek zorgt voor een jaarlijks gelijkblijvende last, waarmee ons begrotingssaldo stabieler en voorspelbaarder wordt.

Begroting 2026 | 18

Aanvullende begrotingsposten In de PPN heeft de raad besloten diverse perspectiefposten op te nemen. Aanvullend daarop nemen we nu posten, die ten tijde van het opstellen van de perspectiefnota niet bekend waren. Ook is een aantal van de in de PPN benoemde aanvullende posten nu voldoende concreet om afzonderlijk in de begroting te worden opgenomen. Voor de overige posten blijft een stelpost staan.

Jongerenwerk Preventief jeugdbeleid draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van kinderen en jongeren. Hiermee voorkomen we dat kinderen en jongeren problemen krijgen. We hebben de afgelopen jaren stappen gemaakt naar een structurele jongerenaccommodatie. Naast aanwezigheid op de jongerenaccommodatie is aanwezig op verschillende andere plekken ook van belang. Een belangrijke schakel hierin zijn de scholen, hier zijn jeugdigen vroegtijdig in beeld en hebben we de mogelijkheid om een doorgaande lijn aan te brengen. De overgangsmomenten van basisonderwijs naar het voorgezet onderwijs zijn belangrijke momenten voor jeugdigen en hun thuissituatie. De rol die kinder- en jongerenwerkers hierin kunnen vervullen bereiden we in 2026 verder uit. Voor duurzame effecten is een samenhangend plan nodig, vanuit alle leefdomeinen én op alle leeftijden (kinderen, tieners en jongeren). We werken dit beleidsplan uit om in Q1 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen. Hiermee is dekking voor de uitvoering van de motie Tienerwerk.

Motie Geld voor een goed plan Naar aanleiding van twee door de raad aangenomen moties doen we onderzoek op welke plek en in welke vorm een vervangende openluchtzwemvoorziening kan worden gerealiseerd. Het is echter te vroeg om een indicatie te geven. Door deze post wel zichtbaar te maken, houden we aandacht.

Ondersteuning duinboeren Hiermee geven we invulling aan de motie om Stichting De Duinboeren een steuntje in de rug te geven.

Uitbesteding audit VIC Op dit moment voeren we de verbijzonderde interne controle zelf uit. Er ligt nog een onderzoek om te kijken of we deze controle ook samen met Goirle en Hilvarenbeek kunnen oppakken. Door het uitbesteden van de werkzaamheden kunnen we de kwaliteit van de audit en aanbevelingen die hieruit volgen verhogen. Door het in gezamenlijk te doen met de andere GHO gemeenten is er mogelijk efficiency voordeel te halen. Mogelijk neemt hierdoor ook het meerwerk van de accountant af omdat zij kunnen leunen op de uitgevoerde werkzaamheden van Interne audits door externe partij.

Uitvoering motie terugdraaien extra verhoging OZB Niet-woningen De extra verhoging in 2025 voor OZB niet-woningen wordt vanaf 2026 teruggedraaid.

Versterken Loket Wegwijs In 2026 versterken we Loket Wegwijs. Dit leidt tot structureel meer inzet om de doorverwijzing vanuit huisartsen en jeugdartsen die ouders altijd doorverwijzen naar Loket Wegwijs voor een brede intake in geval van vragen over jeugdhulp en opvoedhulp op te vangen. Daarmee is het eerste deel van de motie Versterking van de Entree afgedaan. In 2026 geven we verdere invulling van deze motie. Begroting 2026 | 19

Uitvoering Koersdocument Oostflank Er wordt uitvoering gegeven aan het koersdocument Oostflank via een uitvoeringsagenda. Dit loopt grotendeels via de verschillende beleidsvelden en bestaande programma’s, zoals mobiliteit en woningbouwversnelling. Voor het onderdeel transitie landelijk gebied werken we samen met Tilburg aan gebiedsontwikkeling Leemkuilen. Voor het opzetten van een samenwerking met partijen en opstellen van een uitvoeringsprogramma voor dit onderdeel is ondersteuning nodig. Er is ook rekening gehouden met algemene programmakosten, zoals de organisatie van bijeenkomsten.

Activiteiten rondom verkiezingen en introductie nieuwe raad Rondom de komende gemeenteraadsverkiezingen maken we kosten, zoals een jeugdprogramma en het inwerken van de nieuwe raad.

Campagne Voor Elkaar In 2026 zetten we de campagne Voor Elkaar opnieuw in, met speciale aandacht voor het thema ouder worden. Voor de lancering van deze campagne is het voornemen om informatie box te delen over langer thuis wonen, met praktische hulpmiddelen om direct uit te proberen en duidelijke informatie over de mogelijkheden en ondersteuning. De box wijst bovendien de weg naar lokale winkels en contactpunten waar men terecht kan voor advies en evt. hulpmiddelen om zelfstandig thuis te blijven wonen. Het precieze plan wordt nog uitgewerkt en voorgelegd aan de gemeenteraad.

Gratis Cultuurprogramma De editie van 2025 vindt pas in het najaar 2025 plaats. Om te beoordelen of de pilot werkt is men van mening dat je het minimaal twee keer moet uitvoeren, vandaar dat het verzoek is om ook in 2026 hier geld voor te reserveren.

Subsidieplafond Door actualisatie van de subsidieplafonds voor 2026 komt het totale subsidieplafond voor 2026 hoger uit.

Subsidieregeling Bezoek Oisterwijk Om de gewenste activiteiten door Bezoek Oisterwijk uit te kunnen laten voeren is sprake van een tekort aan werkbudget. Dit tekort is eerder incidenteel opgelost met het voornemen dit tekort aan werkbudget met de herijking van de subsidies, per januari 2027, op te lossen. Hiermee is het tekort aan werkbudget voor 2026 niet opgelost en is het reëel om nu extra budget te vragen door een ophoging van de subsidie stadspromotie voor de uitvoering van de gewenste activiteiten in 2026 door Bezoek Oisterwijk.

Voorbereidingskrediet Participatiewet in Balans De Participatiewet in Balans wordt in verschillende fasen ingevoerd. Voor 2026 hebben we budget nodig voor de maatschappelijke participatie en voorbereiding op de inkomensondersteunende maatregelen die per 2027 ingaan.

Uitvoeren scan voetgangersvoorzieningen We voeren een scan uit van de voetgangersvoorzieningen in de gemeente, als voorbereiding op het toegankelijker maken van de openbare ruimte. Dit doen we in combinatie met het opstellen van de Richtlijn Toegankelijke Openbare Ruimte.

Begroting 2026 | 20

Instellen reserve WoKT Het college stelt voor een nieuwe bestemmingsreserve te vormen voor mobiliteitsmaatregelen gerelateerd aan woningbouwlocaties Pannenschuur VI, Haarendael, Moergestel Noord en Oostelvoortjes II. Hiervoor wordt bij het rijk een WoKT (Woningbouw op korte termijn)-bijdrage aangevraagd. De reserve is bedoeld om de aanvraag van deze rijkssubsidie te ondersteunen, waarbij het garanderen van cofinanciering een vereiste is.

Stelposten In deze begroting hebben we nog stelposten opgenomen. Bedragen x € 1,000

Aanvullende posten voor ons perspectief Areaal Totaal stelposten

2026 200.000 100.000 300.000

2027 454.000 200.000 654.000

2028 392.000 300.000 692.000

2029 395.000 400.000 795.000

Aanvullende posten voor ons perspectief In de PPN 2026 namen we aanvullende posten op. Daarvan zijn de kosten voor Herontwikkeling Den Domp, actualisatie IHP en Herinrichting rugbycomplex Oisterwijk Oysters nu in de begroting opgenomen. Voor de volgende posten kunnen we op dit moment geen concrete bedragen opnemen. Wel vinden we het van belang om deze posten te benoemen en inzichtelijk te maken. Met het genoemde bedrag kunnen we een deel van deze posten realiseren. Het gaat om de volgende onderwerpen. • Huur school AZC • Nieuwbouwplannen gemeentewerf Oisterwijk • Actualiseren beheerplannen Openbare ruimte • Geld voor een goed plan/Openluchtzwemvoorziening

Areaal Omdat we vanaf nu bij de berekening van het gemeentefonds rekening houden met ontwikkeling van de maatstaven (bijvoorbeeld toename van het aantal inwoners en woningen), hanteren we een stelpost voor areaal in onze begroting om de ontwikkeling van de kosten deels op te kunnen vangen.

Weerstandsvermogen De algemene reserve is de graadmeter voor ons weerstandsvermogen. Daarmee moeten we de berekende risico’s afdekken. Op 1 januari 2026 is onze algemene reserve € 8,9 miljoen. In 2026 onttrekken we €1,4 miljoen voor dekking van incidentele uitgaven en € 5,3 miljoen voor de storting in de reserve WoKT (Woningbouw op Korte Termijn). De storting betreft het geraamde resultaat 2025, zoals is opgenomen in de bestuursrapportage 2025. Daarmee komt de algemene reserve op 31 december 2026 uit op € 4,466 miljoen. Dit is ruim voldoende om onze berekende risico’s van € 2,258 miljoen te kunnen opvangen. De berekende weerstandsratio komt hiermee op 2,0, wat boven onze eigen doelstelling van 1,5 is. Door positieve begrotingssaldi in de volgende jaren stijgt de algemene reserve verder naar € 7,300 miljoen per 31-12-2029. Een uitgebreide toelichting is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Begroting 2026 | 21

Programmaplan

Begroting 2026 | 22

Begroting 2026 | 23

Begroting 2026 | 24

Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma Dienstverlenend Oisterwijk heeft als doel de gemeente Oisterwijk te besturen en faciliteren vanuit een goede verbinding tussen de Raad en Samenleving. Het college verricht met vooraf vastgestelde kaders de uitvoering binnen de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn vanuit het gemeentefonds en inkomsten die de gemeente genereert door het heffen van gemeentebelastingen en leges.

Maatschappelijk effect In dit programma staan de thema’s dienstverlening vanuit de gemeentelijke organisatie en bedrijfsvoering. We zien hier een toenemende betrokkenheid van inwoners bij beleidsvoorbereiding en bestuur alsmede een voortschrijdende digitalisering. Daarnaast zien we steeds meer regionale en (boven)lokale samenwerking.

Ambities voor 2026 De ambities voor 2026 worden vertaald in de volgende thema’s: 1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde. 1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie. 1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in. 1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd.

Begroting 2026 | 25

1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde Wat willen we bereiken? De gemeente Oisterwijk wil een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Wij blijven investeren in de ontwikkeling van onze dienstverlening en in ondersteunende systemen. Het moet niet uitmaken via welk kanaal een inwoner de gemeente benadert, de informatie moet altijd op orde zijn. We streven er dan ook continu naar om de informatie op orde te hebben. Als ambtelijke organisatie halen we het beste uit onszelf, voor de inwoners, ondernemers en organisaties. Dienstverlening is van ons allemaal. Inwoners weten wat zij van onze gemeente mogen verwachten en andersom.

Wat gaan we daarvoor doen? Aan de hand van de nulmeting en het burgerpanel, gehouden in 2025, verbeteren we onze dienstverlening verder en gaan we vanaf 2026 structureel de klanttevredenheid meten. Mede hierdoor geven we dienstverlening meer en meer podium in de organisatie, wat bijdraagt aan bewustwording. Met de komst van een adviseur dienstverlening (2025-Q3) is er capaciteit om de basisafspraken, instructies en processen te herijken en ook op basis van data de dienstverlening te verbeteren. We blijven inzetten op de opvolging van de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) en natuurlijk op de verhuizing van het gemeentehuis. Ook hier moeten inwoners zich welkom voelen.

Hoe kunnen we dat meten? •

De resultaten na één jaar constante klanttevredenheidsmeting.

Begroting 2026 | 26

1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie Wat willen we bereiken? Samenwerking is noodzakelijk om grote opgaven binnen en buiten onze gemeentegrenzen te realiseren. Hiervoor werken we samen binnen de gemeenschappelijke regeling Regio Hart van Brabant (HvB) en GHO. Met ingang van 2022 is de strategische meerjarenagenda vervangen door een kern- en keuzeagenda. In de kernagenda leggen we unanieme, meerjarige commitment voor regionale samenwerking vast. De keuzeagenda maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op actualiteit, met variërende en evoluerende coalities in onze regio. Inwonersparticipatie is en blijft belangrijk in Oisterwijk. De leefbaarheid in én de identiteit van Haaren, Heukelom, Moergestel en Oisterwijk staan voorop. We werken steeds meer ‘Wijkgericht’. De inwoners weten zelf het beste wat nodig is; als gemeente kijken wij of en hoe we hierin faciliteren. Dit kan per dorp of buurtschap verschillend zijn. Inwoners zijn aan zet, (gemeente) ‘Oisterwijk Bouwt!’ mee. Daar waar we inwoners- en overheidsparticipatie in het algemeen steeds beter borgen, zetten we nu ook meer in op specifieke doelgroepen, zoals jongerenparticipatie.

Wat gaan we daarvoor doen? Wijkgericht werken Onze ambitie is en blijft om in verbinding te zijn met onze inwoners. Daarbij ontwikkelen we het wijkgericht werken doelmatig en toekomstgericht door. We volgen de aanbevelingen uit de evaluatie wijkregisseurs (26 juni 2025) graag op. Wijkregisseurs spelen een belangrijke en onafhankelijke rol in het leggen van verbindingen tussen gemeente en inwoners. We gaan aan de slag met de oproep: “maak verbinding met de inwoners en organisaties, kom in de haarvaten van de samenleving en zet met behulp van in- en externe partners praktische resultaten neer. Zet in op versterking van de eigen kracht binnen de wijken”. Inwonersinitiatieven vanuit de inwoners zelf blijven we stimuleren en waar mogelijk faciliteren. We maken een verdiepingsslag op wijkanalyses, wijkaanpak (dorps- en wijkplannen) en zetten in op meer samenwerking tussen gemeente, ketenpartners én bewoners. Wijk -en dorpsdemocratie Met de motie voor versterking Dorpsdemocratie (30 juni 2025) gaan we aan de slag en komen in 2026 met een voorstel hoe dorpsraden, wijkorganen en ook andere thematische werkgroepen, ofwel een Dorpsplatform, een vaste, herkenbare en structurele plek kunnen krijgen in de governance van de gemeente Oisterwijk. Aandacht voor specifieke doelgroepen Ook deze doelgroepen blijven onze aandacht hebben.

Betrekken van onze jongeren en vragen wat zij willen blijft een belangrijk speerpunt. Belangrijk hierbij is dat onze jeugd zelf bepaalt, waarin zij (willen) participeren en hoe we hen kunnen bereiken.

Hoe kunnen we dat meten? Omdat inwonersparticipatie in ontwikkeling is, is dit nu moeilijk cijfermatig te meten. Met de verantwoording participatietrajecten 2026 (in jaarrekening 2026) en de jaarlijkse evaluatie via Verantwoording Plan van Aanpakken 2026 Participeren doen we Samen houden we uw raad op de hoogte van bereikte resultaten.

Begroting 2026 | 27

1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in Wat willen we bereiken? We zetten onze vastgoedportefeuille doelmatig in waarbij we sturen op maatschappelijk effect, kostenbewustzijn en financiële transparantie. Wij borgen daarbij dat de vastgoedportefeuille efficiënt en professioneel wordt beheerd. We passen een transparante en integrale aanpak toe op de huisvestingsvraagstukken op het gebied van o.a. onderwijs, cultuur, welzijn en sport. Daar waar we kunnen, zetten we optimaal in op het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed, indachtig de financiële consequenties die dit met zich meebrengt.

Wat gaan we daarvoor doen? Vastgoedportefeuille We herijken onze vastgoedportefeuille doorlopend om te komen tot een kernportefeuille die significant bijdraagt aan onze beleidsdoelstellingen en verduurzaamd kan worden. Aan de hand van het vastgestelde plan van aanpak verduurzamen we onze vastgoedportefeuille. Er worden zonnepanelen geplaatst op alle daarvoor geschikte panden uit de eigen portefeuille. We streven ernaar om in 2026 het project zonnepanelen af te ronden en daarmee in totaal circa 20 panden van zonnepanelen te voorzien. Maatregelen zoals benoemd in de door het Rijk opgestelde ‘erkende maatregelen lijst’ worden uitgevoerd. Tot 2030 voeren we doorlopend dit soort maatregelen uit. Daarnaast pakken we ook grotere verduurzamingsprojecten op. Zo gaan we in 2026 Cultureel Centrum Tiliander verduurzamen. Door middel van een routekaart verduurzaming kiezen we voor een richting voor de verduurzaming van het vastgoed. Per pand wordt er bepaald wat de beste uit te voeren maatregelen zijn die bijdragen aan de bepaalde vastgestelde doelstellingen op het gebied van CO2-reductie. De verduurzaming wordt geïntegreerd in de meerjarenonderhoudsplannen van de panden. Voor de uit te voeren werkzaamheden worden, daar waar mogelijk, subsidies aangevraagd.

Op basis van de routekaart worden de diverse verduurzamingsprojecten over de jaren 2026 2030 gespreid, een en ander afhankelijk van de te verkrijgen subsidie per jaar en de ambtelijke capaciteit. De organisatie verhuist naar Burgemeester Verwielstraat 6 te Oisterwijk. Voorafgaand aan de verhuizing wordt het pand aangepast, zodat het geschikt is voor het verlenen van gemeentelijke dienstverlening aan inwoners en voor het huisvesten van de ambtelijke organisatie. De herontwikkeling van het gemeentekantoor aan De Lind is opgenomen als kompasproject en wordt als verlengde van dit huisvestingsvraagstuk opgepakt.

Accommodatiebeleid We stellen accommodatiebeleid vast dat als basis dient voor de integrale aanpak van de diverse actuele huisvestingsvraagstukken op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en welzijn. Accommodatiebeleid dat zich specifiek richt op onderwijshuisvesting is verwerkt in het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) en is Q1 2024 voorgelegd aan de raad. De gemeentelijke verantwoordelijkheid voor onderwijsaccommodaties is primair een wettelijke taak die bestaat uit de bekostiging van onderwijshuisvesting. In hoofdlijn gaat het dan over Begroting 2026 | 28

uitbreiding en of (vervangende) nieuwbouw. Daarbij zijn de schoolbesturen met hun scholen primair bouwheer/eigenaar evenals gebruiker. Betrokkenheid is er in de vorm van advies m.b.t. bouwprojecten en -voorbereiding, bekostiging en het (financieel) toezicht op projecten en eventuele gezamenlijke projectinitiatieven. Verantwoordelijkheid voor renovatie en verduurzaming wordt per 2026 verwacht.

Hoe kunnen we dat meten? Het energieverbruik wordt vanaf 2024 gemonitord waarbij energiestromen per pand in kaart worden gebracht. Door de vastgestelde routekaart worden er keuzes gemaakt in de diverse te nemen maatregelen. Na implementatie van deze maateregelen is op termijn (2026) inzichtelijk wat de energiebesparing en (reductie in) CO2-uitstoot is. De volgende doelen zijn bepaald: • In 2030 49% CO2-reductie t.o.v. 1990 en al onze kantoorpanden minimaal energielabel A. In 2024 had 30% van onze kantoorpanden energielabel A. • In 2050 95% CO2-reductie t.o.v. 1990 en alle panden volledig gasloos. Met de reeds uitgevoerde en geplande verduurzamingsmaatregelen zetten we een goede stap richting het behalen van doelstellingen voor 2030. Op basis van de meest recente prognoses wordt in 2030 een CO2-reductie van circa 65% ten opzichte van 1990 verwacht. Jaarlijks herijken we de routekaart en kijken we wat nodig is om op koers te blijven.

Begroting 2026 | 29

1.4 We heeft de gemeente goed georganiseerd Wat willen we bereiken? We trekken kwalitatief goed personeel aan en behouden dat, zodat de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd is en blijft. Wij voldoen aan de (wettelijke) ontwikkelingen rondom de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). We zijn een financieel gezonde gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen? Raad en college Raad en college evalueren en actualiseren de samenwerkingsafspraken in het kader van ‘Oisterwijk Bouwt’. Dit blijft zo. Op enkele dossiers heeft de raad een meer proactieve rol in de beeldvormende fase (o.a. inwonersparticipatie) en in de kaderstellende fase. De raad wijst daarvoor top- en plusdossiers aan en bepaalt daarmee vooraf welke rol hij heeft in het besluitvormingsproces. De raadswerkgroep ‘Oisterwijk Bouwt’ neemt een voortrekkersrol in het versterken van de lokale democratie en het verstevigen van verbindingen met de samenleving. Vanzelfsprekend hebben gemeenteraad, college en organisatie ieder een eigen positie en rol, maar is het onderlinge samenspel en de kwaliteit ervan, cruciaal voor het resultaat naar onze inwoners. Daarom is het goed om periodiek dit te evalueren. Personeel Een optimale bezetting is nog altijd van cruciaal belang voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers en om de politieke ambities van de gemeenteraad uit te kunnen blijven voeren. De arbeidsmarkt blijft een grote uitdaging. Het vinden van en behouden van talenten in de organisatie blijft moeilijk en zal de komende jaren hoogstwaarschijnlijk alleen maar moeilijker worden door de verwachte verdere krapte op de arbeidsmarkt. Continue aandacht bij het werven, binden en boeien van ons personeel blijft nodig.

Het is van cruciaal belang dat we als gemeente Oisterwijk een aantrekkelijke werkgever blijven die zorgt voor een optimale bezetting van de organisatie. Door uitvoering te geven aan het uitvoeringsplan strategisch personeelsbeleid, wordt hier concreet vorm aan gegeven. De focus op het werven, binden en boeien van onze medewerkers, moet ook gaan bijdragen aan een daling van het percentage inhuur.

Hoe kunnen we dat meten? • • •

Inhuurpercentage in 2026 terugdringen van 23% naar 19% (A&O benchmark) Verzuimpercentage in 2026 terugdringen van 6,5% naar 6,3% (A&O benchmark) Uitstroompercentage van personeel terugdringen van 12,2% naar 9,4% in 2026 (A&O benchmark)

Begroting 2026 | 30

Reguliere werkzaamheden 2026 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2026 | 31

Wat kost het? (bedragen x € 1.000) 1.1 Dienstverlening 1.2 Samenwerking en participatie

Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029 1.726

2.083

2.067

2.101

2.053

1.883

442

535

435

435

435

435

1.3 Eigendommen

6.825

7.815

8.219

6.069

7.035

6.378

1.4 Bedrijfsvoering

30.541

31.409

32.935

33.457

33.587

33.822

Totaal lasten

39.534

41.841

43.656

42.062

43.110

42.517

2.118

2.131

2.211

2.275

2.193

1.893

0

0

0

0

0

0

1.1 Dienstverlening 1.2 Samenwerking en participatie 1.3 Eigendommen

1.900

2.389

1.784

1.784

1.796

1.796

1.4 Bedrijfsvoering

76.211

77.692

78.632

78.461

77.345

78.181

Totaal baten

80.230

82.211

82.627

82.521

81.334

81.870

Saldo van baten en lasten

40.696

40.370

38.971

40.459

38.224

39.353

Stortingen reserves

2.296

123

0

0

0

0

Onttrekkingen reserves

2.801

3.218

1.386

1

466

0

506

3.095

1.386

1

466

0

41.202

43.465

40.357

40.460

38.690

39.353

Mutatie reserves Saldo

Toelichting verschillen tussen de jaren 2026 en 2025 De belangrijkste verschillen tussen de jaren 2026 en 2025 lichten we hieronder toe. De genoemde bedragen zijn in duizenden Euro’s.

1.3 Eigendommen Instellen voorziening Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gebouwen (€ 1.009 N) Het meerjarenonderhoudsplan voor gebouwen kent een – financieel – grillig verloop. Door het werken met een voorziening voor de dekking van de kosten zorgen we voor een vaste jaarlijkse storting, waardoor ook ons begrotingssaldo stabieler en voorspelbaarder wordt. Hiervoor is het nodig om nu een eerste storting te doen van € 1.200.000. Daartegenover staat dat de structurele kosten in 2026 hierdoor lager worden.

1.4 Bedrijfsvoering Gemeentefonds (€ 900 V) De verwerking van de Meicirculaire 2025 leidde tot een voordeel. Hiervoor verwijzen we naar de Raadsinformatiebrief over de meicirculaire.

Aanvullende begrotingsposten (€ 300 N) Voor 2026 nemen we een stelpost op om alvast geld te reserveren voor aanvullende begrotingsposten. Deze verzamelen we binnen dit programma.

Budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025 (Є 1.320 N) De mutatie met de reserve van het totaalbedrag loopt via dit programma in 2025. De afzonderlijke overhevelingen staan verspreid door de begroting 2025, bij de thema’s waarbij de werkzaamheden horen. Dit is de administratieve verwerking. Begroting 2026 | 32

Investeringen Bedragen x € 1.000

Reguliere vervanging kantoormeubilair IHP 2024-2027 Kikkenduut IHP 2024-2027 Brede school Moergestel Grasmaaier sportvelden Haaren

2026 585 2.444 25

2027 -

2028 -

2029 4.969 -

Verplichte beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Apparaatskosten Bezetting Externe inhuur

Formatie Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde Overhead

Periode

Nederland

Oisterwijk

Kosten per inwoner fte per 1.000 inwoners Kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen fte per 1.000 inwoners €

2024 2024

* *

753 6,5

2024

*

22%

2024 2025

* 1.050

8

€

2025

957

X € 1.000 % van totale lasten

2025 2024

398 *

1.023 977 515 13%

Gegevens niet beschikbaar * Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2026 | 33

Begroting 2026 | 34

Begroting 2026 | 35

Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma ‘Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk’ heeft als doel de leefomgeving van de gemeente Oisterwijk te beheren, te ontwikkelen en te faciliteren door middel van vastgestelde kaders binnen de daarvoor beschikbare middelen.

Maatschappelijk effect Oisterwijk is de Parel in ’t Groen door de prettige leefomgeving met een veilige, toegankelijke, schone en duurzame openbare ruimte. Voor alle inwoners is voldoende sport- en cultuuraanbod aanwezig. Er is aandacht voor de verschillende woonbehoeften van de inwoners en we stimuleren energieneutraal wonen, ondernemen en denken. De ondernemers zijn positief over het vestigingsklimaat.

Ambities voor 2026 De ambities voor 2026 worden vertaald in de volgende thema’s: 2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen. 2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte. 2.3 Het is veilig voor onze inwoners. 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers.

Begroting 2026 | 36

2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen Wat willen we bereiken? We willen de kwaliteit en identiteit van Oisterwijk, Moergestel en Heukelom versterken door ruimtelijke ontwikkelingen die bijdrage aan een duurzame, leefbare en herkenbare leefomgeving. Daarbij richten we ons op drie transities, zoals benoemd in het Koersdocument Oostflank (vastgesteld in juli 2024): 1. Transitie landelijk gebied: We streven naar een duurzaam evenwicht tussen landbouw en natuur, waarbij het grondgebruik wordt afgestemd op wat bodem en watersysteem aankunnen. Dit draagt bij aan een toekomstbestendige landbouw en versterkt het landschap. 2. Transitie mobiliteit: We stimuleren een verschuiving van autoverkeer naar fiets- en openbaar vervoer, wat leidt tot minder uitstoot, meer leefbaarheid en betere bereikbaarheid. 3. Transitie wonen, werken en recreëren: We geven vorm aan toekomstbestendige dorpen, waarbij woningbouw wordt verbonden met het omliggende landschap, en economische functies, boomteelt en natuurontwikkeling hand in hand gaan. We sluiten aan bij het Van Gogh Nationaal Park door het landschap en de natuurbeleving te versterken en in te zetten op duurzaam toerisme. Vanuit de woningbouwopgave willen we 1.500 woningen realiseren in de komende 10 jaar. Dat vraagt om regie op tempo, kwaliteit en fasering. We zetten daarbij in op: • •

Voldoende betaalbare woningen en huisvesting voor bijzondere doelgroepen; Inzicht in lokale en regionale woningbouwbehoefte via datagedreven werken, o.a. met Shintolabs; • Heldere sturing en monitoring, met twee jaarlijkse voortgangsrapportage aan de raad. Daarnaast blijven we werken aan de implementatie van de Omgevingswet. Voor 1 januari 2027 actualiseren we de omgevingsvisie (uit 2016), en uiterlijk in 2032 beschikken we over één permanent omgevingsplan voor de hele gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan Koersdocument Oostflank SRBT We geven uitvoering aan de drie opgaven: transitie landelijk gebied, transitie mobiliteit, en transitie wonen, werken en recreëren, vanuit een uitvoeringsagenda. Dit doen we samen met Tilburg. Een aantal projecten uit de uitvoeringsagenda zijn gebiedsontwikkeling Leemkuilen (onderdeel van Gebied Gerichte Aanpak Loons en Drunense Duinen), ontsluitingsweg Moergestel en Circulair Centrum Tilburg/Oisterwijk. Voor de uitvoering zijn middelen opgenomen. Dit wordt onder meer ingezet voor de inhuur van een procesbegeleider gebiedsontwikkeling Leemkuilen en de organisatie van bijeenkomsten.

Begroting 2026 | 37

Duurzame en toekomstgerichte landbouw leefomgeving Voor het buitengebied zetten we ook in op een duurzame en toekomstgerichte leefomgeving, onder andere via de samenwerking binnen de GGA's. Na het vaststellen van de GGA Koersdocumenten Kampina en Oisterwijkse vennen (d.d. 29 januari 2025) en Loonse en Drunense Duinen (najaar 2025) wordt verder gewerkt aan de maatregelen en uitvoering hiervan. Zo geven we in 2026 uitvoering aan de gebiedsontwikkeling Rozephoeve en de Retentie en EVZ Burghtweide. Naast bijdragen aan Van Gogh NP en Het Groene Woud geven we vanaf 2026 ook een bijdrage aan de Duinboeren en verstevigen we de samenwerking met hen. Ook helpen we waar mogelijk individuele agrarisch ondernemers met het omschakelen naar een duurzame agrarische bedrijfsvoering. Op het thema biodiversiteit werken we aan uitbreiding van biodivers groen en de groenblauwe dooradering. Dit doen we samen met de boomtelers via de gebiedsontwikkeling Leemkuilen. En ook binnen de pilot ‘Basiskwaliteit Natuur’ - een samenwerking tussen de GHO B-teams, gemeente Tilburg, provincie en ministerie van LVVN - die ook in 2026 nog door loopt. Ook subsidiëren we de groen blauwe dooradering via regelingen zoals Stimuleringsregeling Landschap en Erven Plus.

Wonen en volkshuisvesting We bereiden ons voor op de invoering van de Wet versterking regie volkshuisvesting. In 2026 starten we met het opstellen van het verplichte Omgevingsprogramma Volkshuisvesting als de wet hiervoor is aangenomen. Daarbij maken we gebruik van externe expertise en actuele data. De inhoud van de Woonzorgvisie 2022-2027 wordt hierin deels hierin geïntegreerd, zodat ook de huisvesting van aandachtsgroepen, ouderen en mensen met zorgbehoefte geborgd blijft in het toekomstige beleid. Om beter inzicht te krijgen in de woonbehoefte van onze inwoners én als basis voor toekomstig beleid, voeren we een nieuw lokaal woonbehoefteonderzoek uit. De resultaten worden gebruikt bij beleidskeuzes voor locatieontwikkeling, doelgroepenbeleid en programmering. Door meer inzicht te krijgen in de ontwikkelrichting van de gemeente kunnen we beter inspelen op het voorzieningenniveau, voor het waarborgen van de leefbaarheid in onze kernen. Daarnaast blijven we sturen op uitvoering van het programmaplan Versneld bouwen in Oisterwijk 2023–2033, waarbij betaalbaarheid, doorstroming en huisvesting voor bijzondere doelgroepen centraal staan. Daarbij zoeken we actief naar balans tussen lokale behoefte en de regionale woningopgave. We blijven inzetten op samenwerking met corporaties, marktpartijen en buurgemeenten om voldoende en passende woningen te realiseren.

Versnellen en sturen op woningbouwproductie We geven uitvoering aan het programmaplan Versneld bouwen in Oisterwijk 2023–2033 met als doel een gemiddelde oplevering van 150 woningen per jaar. Dit doen we met de actualisatie van de aanpak woningbouwversnelling. Deze wordt begin 2026 afgerond en richt zich op: • • •

Afstemming van de projectenportefeuille op beschikbare capaciteit; Focus en sturing op tempo, kwaliteit en proces, o.a. door prioritering en procesoptimalisatie (zoals het 100-dagenproces en parallelle planprocedures); Inzet van compacte projectteams, aangepaste werkwijzen en actieve sturing op uren en capaciteit. Begroting 2026 | 38

Vanaf 2026 start de beheerfase, gericht op monitoring en bijsturing. We sturen continu op het halen van de jaarlijkse bouwproductie, en beoordelen initiatiefverzoeken integraal via het vernieuwde initiatiefproces (voorheen principeverzoeken). Daarnaast werken we het revolverende fonds verder uit voor inzet van bestemmingsreserve en kostenverhaal. We sturen op basis van beschikbare uren en maken hiervoor gebruik van een urenregistratiesysteem, dat in 2026 wordt geïmplementeerd. Daarnaast sluiten we aan bij de landelijk en regionale trajecten en acties voor woningbouwversnelling, zoals doorbraaklocatie Oostflank SRBT (onderdeel doorbraakaanpak Rijk), versnellingstafel van de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT), Woondeal SRBT en benutten van beschikbare Rijkssubsidies voor woningbouwversnelling. Subsidie Woningbouw op Korte Terrmijn (WoKT) We vroegen in 2025 de subsidie WoKT aan. Deze subsidie zetten we in voor mobiliteitsmaatregelen gerelateerd aan woningbouwlocaties Pannenschuur VI, Haarendael, Moergestel Noord en Oostelvoortjes II. In het eerste kwartaal van 2026 weten we of we deze subsidie (deels of geheel) krijgen.

Beleidscyclus Omgevingswet Met de komst van de Omgevingswet zijn de oude gemeentelijke instrumenten vervangen door nieuwe gemeentelijke instrumenten. De belangrijkste nieuwe instrumenten zijn de omgevingsvisie, omgevingsprogramma's en omgevingsplan. In 2026 gaan we verder met toepassing geven aan de beleidscyclus van de omgevingswet. Voor de actualisering van de omgevingsvisie en het opbouwen van het permanent omgevingsplan zijn projecten gestart. Omgevingsvisie In 2026 werken we verder aan het actualiseren van onze Omgevingsvisie. Bij het opstellen van de geactualiseerde Omgevingsvisie worden met name de Omgevingsvisie uit 2016, het Koersdocument Oostflank SRBT en visie Buitengebied als inhoudelijke input gebruikt, evenals alle vastgestelde visies en beleid die in de Omgevingsvisie thuishoren. Tijdens het inventariseren van ons beleid komen mogelijk discrepanties aan het licht. Deze worden aan de raad voorgelegd. We streven naar vaststelling beleidskeuzes t.a.v. eventuele discrepanties in Q1 2026. Uiteindelijke vaststelling van de geactualiseerde omgevingsvisie zal zijn in de raadsvergadering van december 2026. Omgevingsprogramma's Dit is een nieuw instrument en vormt een verbinding tussen omgevingsvisie (beleid) en omgevingsplan (uitvoering). We gaan in 2026 verder met het opstellen van een standaardformat omgevingsprogramma.

Het doel hiervan is uniformiteit, herkenbaarheid en duidelijkheid. Vaststellen omgevingsprogramma is bevoegdheid van college, echter afspraken over betrokkenheid van de raad worden ook vastgelegd in de omgevingsvisie. Omgevingsplan In de eerste helft van 2026 werken we toe naar vaststelling van het omgevingsplan kern Haaren in Q2 2026. Na vaststelling gaan we direct met een volgende gebiedsgerichte wijziging omgevingsplan (Moergestel) aan de slag.

Begroting 2026 | 39

Hoe kunnen we dat meten? Wonen en volkshuisvesting • Start opzet Omgevingsprogramma Volkshuisvesting in 2026; • Uitvoering woonbehoefteonderzoek en benutting als beleidsbasis; • Aantal opgeleverde woningen (streefwaarde: gemiddeld 150 per jaar); • Aandeel sociale huur, betaalbare koop en bijzondere doelgroepen in beeld;

Aantal woningen

2022

2023

2024

Totaal

Streefwaarde 2032

30

83

91

204

1500

*verdere sturing de komende jaren zal leiden tot een gelijkmatige verdeling van het aantal opgeleverde woningen per jaar Omgevingswet • Een vastgesteld omgevingsplan Kern Haaren • Een vastgestelde geactualiseerde omgevingsvisie

Begroting 2026 | 40

2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte Wat willen we bereiken? Een hoogwaardige, leefbare en inclusieve openbare ruimte die uitnodigend is, consequent, duurzaam en eenduidig is ingericht, met aandacht wordt beheerd, en veilig en bruikbaar is voor al onze inwoners. We richten ons op het beperken van het risico op wateroverlast en het voorkomen van structurele grondwateroverlast en -onderlast, afgestemd op de functie van het gebied of object. Onze inwoners verplaatsen zich zoveel mogelijk te voet, per fiets (voor verplaatsingen binnen 10 km) of het openbaar vervoer, omdat het bijdraagt aan een leefbare en gezonde samenleving. Het aantal autoverplaatsingen neemt af door goede alternatieven te bieden. We ontmoedigen doorgaand verkeer door onze woonwijken om overlast te beperken. De gemeente blijft met de auto wel bereikbaar, inclusief bij de doelgroep passende parkeergelegenheid. We leveren – waar mogelijk in samenwerking met de regio Hart van Brabant – een bijdrage aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord en onze lokale Duurzaamheidsagenda. We zetten in op vermindering van de CO2-uitstoot, onder andere door het verhogen van het aandeel opwekking hernieuwbare energie (zon en wind) en het opstellen en uitvoeren van plannen gericht op het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving.