Bijlage 1 - Jaarstukken 2023

Jaar Herziening

Integrale Visie Openbare Ruimte

2023

Kadernota Rood (Wegen, Openbare verlichting, Wegmeubilair, Civieltechnische kunstwerken) (start Q3 2023) Leidraad Toegankelijke Openbare Ruimte Oisterwijk

2024

Programma Groen (start Q3 2023)

2024

Programma Water en Riolering (voorheen V-GRP)

2023

Groenbeheerplan

2023

Beheerplan wegen Kadernota vastgoed

2023 2025

Nota Rationeel Gebouwenbeheer

2024

2024

Het beleid, zoals in bovenstaande beleidsnota’s opgenomen, wordt geactualiseerd indien daar noodzaak is. Integrale reconstructies en groot onderhoud Op basis van inspecties en beheervraagstukken is een meerjarige investeringsplanning opgesteld om gestructureerd en efficiënt de noodzakelijke kwaliteitsverbeteringen door te voeren. Dit jaar werkten we onder andere aan de voorbereiding van de reconstructie Prinses Marijkestraat, Stationsstraat, Baerdijk, Oude Baan en het Willem van der Aa-park. Vanwege beschikbare capaciteit en soms uitgebreide participatie zien we dat voorbereidingstrajecten langer duren waardoor uitvoering naar 2024 is doorgeschoven. We realiseerden het groot onderhoud van het Rijpperdapad, Laarakkerweg, fietspad Heukelomsebaan en diverse plantsoenen. Infrastructuur De wegen in de gemeente Oisterwijk worden volgens de CROW-schadebeelden systematiek tweejaarlijks geïnspecteerd, voor het laatst in 2022. Door middel van de inspectie wordt de staat van onderhoud op basis van schadebeelden vastgesteld. De percentages C- (‘onvoldoende’) en D

64

(‘slecht’)-kwaliteit bepalen de mate van benodigd (groot) onderhoud en de daarbij behorende benodigde budgetten. Het percentage onderhoudsbehoevende schadebeelden bedraagt ca. 10%. In de jaarrekening 2022 is een verplichte voorziening van ca €3,7 miljoen gevormd om een inhaalslag te maken op de achterstand in onderhoud. Deze middelen worden o.a. gebruikt om grootschaliger in om integrale beheervraagstukken op te lossen. Via inloopmiddagen betrekken we ook omwonenden en belanghebbenden in dit proces. De eerste locaties zijn voorbereid en worden in de loop van 2024 uitgevoerd. Openbare Verlichting We hebben een inhaalslag te maken op het gebied van beheer openbare verlichting; het areaal bevat veel oude masten en armaturen. In 2022 is een investeringskrediet beschikbaar gesteld voor het vervangen van de oudste lichtmasten. In de begroting van 2024 stelde de raad extra investeringskrediet beschikbaar voor het vervangen van de resterende niet-energiezuinige straatverlichting naar LED. Voor zowel vervanging van masten als de armaturen stellen we een integraal project op zodat deze kredieten zo efficiënt mogelijk worden ingezet. We kijken ook kritisch naar verlichting die vooruitlopend op het nieuwe Programma Geel (beleid Openbare Verlichting) al uit of minder kan. Als proeflocatie is het traject Broekzijde – Heizenschedijk voorzien van nieuwe (deels slimme) verlichting.

Hierbij saneerden we 50% van de bestaande lichtmasten. Masten die blijven staan plaatsen we op locaties die vanuit veiligheid noodzakelijk zijn. Het resultaat is overwegend positief en geeft een goed voorbeeld aan hoe minder verlichting net zo effectief kan zijn.

Civieltechnische Kunstwerken Onder civieltechnische kunstwerken vallen ongeveer 48 bruggen, vlonders en geluidscherm. In 2023 werd het eerste jaar Meerjarig Onderhoud Kunstwerken uitgevoerd. In 4 jaar tijd krijgen nagenoeg alle kunstwerken voor ca. €600.000,- aan periodiek onderhoud. Twee bruggen aan de Aboomsestraat en Heizenschedijk bleken (ernstige) sporen van bezwijking te vertonen. Hiervoor zijn tijdelijke beperkingen ingericht. In de begroting van 2024 is krediet voor de vervanging van deze bruggen opgenomen. Groen De gemeente Oisterwijk heeft circa 40.000 bomen in eigendom en beheer, circa 234.780 m2 aan openbaar groen in de vorm van heesters en beplantingen, 42 ha gazon en 200 km bermen en sloten. De hoofdlijnen van het groenbeleid zijn vastgelegd in de Kadernota Groen en in het Groenprogramma zijn deze beleidslijnen uitgewerkt. Afgelopen jaar is het Groenbeheerplan “data en financiële consequenties” door de gemeenteraad vastgesteld.De huidige onderhoudsniveaus zijn als uitgangspunt gehandhaafd: voor de centrumgebieden kwaliteitsniveaus A, de rest van de bebouwde kom niveau B, bosplantsoen en ruig gras op kwaliteitsniveau C. In het kader van het verbeteren van de biodiversiteit zijn beplantingen niet geheel bladvrijgemaakt en is er meer ruimte gecreëerd voor stroken met bloem- en kruidenrijke stroken.

De aanbesteding van het regulier onderhoud van de groenvoorzieningen, gazons, bomen, onkruidbeheersing op verhardingen zijn begin dit jaar in werking getreden. Het bestek bermen en sloten is opnieuw aanbesteed. De financiële consequenties hiervan zijn in de begroting verwerkt.

65

We concentreerden ons op het wegwerken van de achterstand in onderhoud door meer integraal en wijkgericht te werken en vanuit een investering grootschaliger te vernieuwen. In 2023 zijn integraal een aantal reconstructies van wegen, riolering en groen voorbereid die deels in 2024 ten uitvoering gebracht worden. Vanwege het zeer natte najaar is een deel van het plantwerk doorgeschoven naar voorjaar 2024. Riolering en water Het hebben van een actueel en geldig gemeentelijk rioleringsplan is een wettelijke verplichting vanuit onder andere de Wet Milieubeheer. Sinds 1 januari 2008 heeft de Rijksoverheid de zorgplicht ten aanzien van riolering uitgebreid naar drie zorgplichten: • Zorgen voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater naar een geschikt lozingspunt. • Zorgen voor de inzameling, het transport en de verwerking van hemelwater, voor zover dit niet van particulieren kan worden verwacht. • Zorgen voor het treffen van maatregelen in het openbaar gemeentelijk gebied om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Dit voor zover het treffen van deze maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van het waterschap of de provincie behoort. Het huidige stelsel bestaat bij benadering uit: • Hoofdriool incl.

putten 208,6 km • Sloten en duikers 204,1 km • Huisaansluitingen 12.500 stuks • Kolken incl. leiding 14.325 stuks • Hoofdgemalen 19 stuks • Minigemalen 449 stuks • Retentievijvers 42 stuks • Infiltratie voorzieningen - kratten 225 m2 • Infiltratiekelders 5 stuks Als vervanging van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (V-GRP 2015-2019, eind 2019 verlengd) is in verband met de omgevingswet het Programma Water en Riolering 2023-2027 door de raad vastgesteld. Voor gebiedsgerichte aanpak zijn er voor meerdere gebieden “masterplannen” opgesteld waarin een toekomstig stelsel van regenwaterriolering is berekend en ontworpen. Integraal met andere disciplines is een projectplanning met budgetten opgesteld. Conform deze planning zijn diverse vervangingen van riool en aanleg regenwaterriolering in voorbereiding en komen er op korte termijn in uitvoering. Gebouwen De gemeente Oisterwijk telt in 2023 ongeveer 55 vastgoedobjecten. Voor de verduurzaming van de vastgoedportefeuille wordt een plan van aanpak opgesteld. In de meerjarenbegroting zijn per jaar budgetten opgenomen voor drie categorieën: correctief onderhoud, structureel planmatig onderhoud en incidenteel planmatig onderhoud. Nagenoeg alle in de meerjarenbegroting geplande onderhoudswerken zijn uitgevoerd. Alle gebouwen voldoen aan de afgesproken conditieniveaus.

66

Paragraaf Grondbeleid Doelstelling Doelstelling van het grondbeleid is de integrale benadering van gebiedsontwikkelingen. Hiermee wordt aangesloten op de belangrijkste doelen van het coalitieakkoord. Door deze integrale benadering staat het rendement centraal dat de gemeente maatschappelijk wil realiseren door middel van ruimtelijke ontwikkelingen. Dit rendement wordt afgezet tegen het financieel rendement van de ruimtelijke ontwikkeling op de gemeentebegroting. Zo ontstaat er een afwegingskader dat het gemeentebestuur in staat stelt om weloverwogen beslissingen te nemen over verschillende ruimtelijke ontwikkelingen. De kaders zijn vastgelegd in de kadernota Grondbeleid die in 2019 is vastgesteld door de raad. Integraliteit en flexibiliteit zijn uitgangspunten binnen dit grondbeleid. Daarnaast worden de komende jaren ook de thema’s duurzaamheid, wonen en economie meegenomen. Dat wil zeggen dat ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Oisterwijk in ieder geval op deze drie thema’s in beeld moeten brengen op welke wijze ze bijdragen aan de doelen die voor deze onderwerpen gesteld worden. Afhankelijk van de locatie kan het zijn dat er wordt afgeweken van deze beleidsthema’s, door toevoeging van extra thema’s of onttrekking van een thema. Hierdoor wordt gestreefd naar een integrale benadering van gebiedsontwikkelingen.

Dit betekent dat niet alleen naar de financiële gevolgen van een ontwikkeling zal worden gekeken, maar ook naar de maatschappelijke impact. Tot slot worden de doelstellingen als volgt geformuleerd: • Invloed uitoefenen op het ruimtegebruik, opdat op diverse beleidsterreinen van de gemeente een gewenst maatschappelijk rendement gerealiseerd kan worden. • Het realiseren van een zo goed mogelijk integraal resultaat in een ruimtelijke ontwikkeling, dat bestaat uit de optimale mix van maatschappelijk en financieel rendement. • Een kader scheppen waardoor het gemeentebestuur in staat wordt gesteld om op basis van het integrale resultaat van de ruimtelijke ontwikkeling, keuzes te maken over: − De rol die de gemeente zelf wenst aan te nemen om een ontwikkeling gerealiseerd te krijgen. − De gewenste maatschappelijke doelen versus de daarmee verband houdende financiële gevolgen voor de gemeente. − De verschillende scenario’s om tot ontwikkeling van een locatie/gebied te komen. − Eventueel noodzakelijke prioriteringen voor verschillende ontwikkelmogelijkheden. • Duidelijkheid verschaffen over processen, spelregels en kaders die de gemeente hanteert in gebiedsontwikkelingen.

Kaders Hieronder noemen wij kort de kaders zoals deze gelden in de kadernota Grondbeleid 2019: Inzicht in rendement van gebiedsontwikkelingen • Grondbeleid geeft inzicht in de gevolgen van een gebiedsontwikkeling. Dit is belangrijk omdat dit inzicht gebruikt kan worden om verschillende scenario’s die mogelijk zijn voor een bepaalde locatie op een goede manier te kunnen beoordelen en om prioriteiten voor een ontwikkeling af te wegen.

67

•

•

Grondbeleid geeft een kader voor de verschillende ambities die samen moeten komen in een ontwikkeling door deze met elkaar in verband te brengen en afwegingen daarin mogelijk te maken. Doordat de aanleiding van een ontwikkeling als uitgangspunt wordt genomen, kan voorafgaand aan besluitvorming over een ontwikkeling in beeld worden gebracht welke ambities de gemeente Oisterwijk daadwerkelijk hiermee wil realiseren. Dit stelt de gemeente ook in staat om de juiste vragen te stellen aan partijen die willen ontwikkelen en hierdoor een goed overwogen besluit te kunnen nemen.

Situationeel grondbeleid • Per gebiedsontwikkeling wordt via een afwegingskader tot een advies gekomen voor een door de gemeente aan te nemen rol. Doordat de gemeente per gebiedsontwikkeling een rolkeuze dient te maken voert de gemeente situationeel grondbeleid. Juridische instrumenten • Bij voorkeur resultaten op het gebied van grondaankopen bereiken op minnelijke (vrijwillige) basis. • Wanneer dit niet mogelijk blijkt de publiekrechtelijke instrumenten Wet voorkeursrecht gemeenten en/of de Onteigeningswet inzetten. • Kostenverhaal eigen projecten via marktconforme verkoopprijzen grond en kostenverhaal bij projecten derden bij voorkeur via een anterieure overeenkomst. • Wanneer bij projecten derden niet tot overeenstemming kunnen komen dit alsnog afdwingen door vaststellen exploitatieplan. Bepalingen bij gronduitgifte • De verkoop/uitgifte van gemeentegrond wordt, waar mogelijk, afgestemd op de gewenste programmering uit het meest actuele woningbehoefteonderzoek (aantallen, soort woningen, planning, doelgroepen). • Bij de uitgifte wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de prioritaire maatschappelijke thema’s die genoemd zijn in hoofdstuk 4 van deze nota; wonen, duurzaamheid (inclusief groen) en economie. Afhankelijk van de locatie zijn meer/minder thema’s mogelijk. Verder wordt rekening gehouden met demografische factoren en veranderingen in de markt.

• Bij grondverkoop voor woningen voor bijzondere doelgroepen en/of bedrijven wordt het antispeculatiebeding toegepast (aangegeven in de algemene verkoopvoorwaarden). Het college kan, gemotiveerd, ontheffing hiervoor verlenen. • Uiteindelijke bestemming van de grond wordt bepaald door afweging van alle opties en prioriteitstelling. Bij de besluitvorming wordt dit aangegeven. Financiële kaders • Hanteren van de voorschriften volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). • Transparant grondbeleid tijdens de planning en control cyclus (PPN, begroting en de jaarrekening). Grondprijzen • De gemeente hanteert bij verkoop/uitgifte van grond op het betreffende beleid afgestemde marktconforme grondprijzen. • Elk jaar worden de richtprijzen (Grondprijzenbrief) voor verkoop van (diverse categorieën) woningen, bedrijfskavels, groen– en reststroken via een raadsinformatiebrief ter kennisname

68

aangeboden aan de raad. In de grondprijzenbrief worden bandbreedtes aangegeven maar de definitieve grondprijs wordt o.b.v. taxatie bepaald. Voor sociale huurwoningen worden vaste grondprijzen gehanteerd conform prestatieafspraken met de woningbouwcorporatie. Het streven is de Grondprijzenbrief medio 2024 aan het college voor te leggen en de raad te informeren. Risico’s en weerstandsvermogen • Voor niet voorzienbare/moeilijk kwantificeerbare risico’s binnen de grondexploitaties wordt, op basis van een jaarlijkse actuele risicoanalyse, de gewenste reserve bepaald. • Om de risico’s zoveel mogelijk te beperken worden, waar nodig, beheersmaatregelen genomen. • Jaarlijks bij de begroting en jaarrekening worden voorstellen gedaan over de hoogte van de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf. Jaarlijks worden risicoanalyses uitgevoerd.

Transparant grondbeleid Het toepassen van de kadernota Grondbeleid van de gemeente Oisterwijk door onder andere: • Jaarlijks de grondexploitaties te actualiseren en door de raad vast te laten stellen ten behoeve van de begroting. • Verantwoording afleggen over de financiën en voortgang van de grondexploitaties in de paragraaf grondbeleid en in een afzonderlijk document bij de jaarrekening. • Actuele risico-inventarisatie KVL en De Leye en inschatting van de risico’s van de overige exploitaties. Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf wordt telkens bij de jaarrekening hierop afgestemd.

Belangrijkste ontwikkelingen grondexploitaties Zoals aangegeven in de kadernota Grondbeleid worden de grondexploitaties jaarlijks geactualiseerd. Bij de actualisatie kijken wij naar mogelijke wijzingen op de onderdelen kosten en opbrengsten, rente, (woning)programma en de planning. Op de grotere en langlopende exploitaties kijken wij ook naar indexeringen van kosten en opbrengsten. De laatste actualisatie hebben wij gedaan op basis van de werkelijke cijfers tot en met de jaarrekening 2022. Door de fors toegenomen bouwkosten zijn de kosten voor 2023 met 14% geïndexeerd, voor de jaren 2023 tot en met 2026 met 3,5% en voor de jaren vanaf 2027 met 2%. De opbrengstindexering zijn op 2% gezet. De rente is volgens de geldende spelregels van BBV aangepast en de planning van de kosten en opbrengsten is bijgesteld. De waardering vindt plaats op basis van netto contante waarde. Een aantal grondexploitaties zijn verslechterd vanwege de indexering van 14% op de kosten en door het opnemen van hogere plankosten, 30% over de nog te maken kosten exclusief verwerving. Deze post stond niet goed geraamd in een aantal grondexploitaties en is daarom toegevoegd. Daarnaast zijn de grond uitgifteprijzen niet geactualiseerd voor het jaar 2023. Op grond van de BBV dient er over een boekjaar van een grondexploitatie winst of verlies genomen te worden.

Voor verliesgevende grexen worden voorzieningen gevormd. Hieronder wordt per project de belangrijkste wijzigingen weergegeven. Pannenschuur Buiten In Pannenschuur Buiten zijn inmiddels alle zelfbouw kavels van fase I overgedragen aan de kopers en zijn de opbrengsten gegenereerd. Er volgt nog een verkaveling van de laatste

69

5 kavels, die op dit moment nog in een stankcirkel liggen. De opbrengsten van deze kavels zijn geraamd op € 0,9 mln. De voorbereidingen om het bestemmingsplan te wijzigen zijn reeds gestart en het gesprek met de eigenaar van het uit te plaatsen bedrijf wordt op constructieve wijze gevoerd, maar is nog niet afgerond. Verwacht wordt de opbrengsten in 2024 en 2025 te kunnen genereren. Volgens de regelgeving (POC methode) hebben wij voor € 0,2 mln. aan winstnemingen in 2023 moeten nemen. Bij de actualisatie is er van uitgegaan dit project eind 2025 af te sluiten. KVL - Terrein Als gevolg van de uitspraak van de Raad van State is het bestemmingsplan voor de realisatie van 27 appartementen aangepast en opnieuw ter inzage gelegd. Vaststelling van het bestemmingsplan is in september 2024 voorzien. De ontwikkeling van het perceel aan de Gasstraat – Ambachtstraat wordt in 2024 uitgewerkt en de grondwaarde van het plan zal middels een taxatie worden bepaald. De taxatie dient als indicatie voor de nog te voeren onderhandeling met de marktpartij. Voor dit gedeelte van het plan zal naar alle waarschijnlijkheid een nieuwe grondexploitatie worden opgesteld. Wanneer alle gegevens bekend zijn zal de grondexploitatie door de Raad worden vastgesteld. De resterende werkzaamheden zijn geïnventariseerd en conform huidige parameters geraamd.

De laatste geactualiseerde grondexploitatie resulteert in een contante waarde van € 6,5 miljoen negatief. Dit is ten opzichte van de grondexploitatie vorig jaar een stijging van het tekort met € 0,04 miljoen. Studiegebied (naast KVL) In 2021 zijn de werkzaamheden in het kader van de herinrichting door de gemeente afgerond en het lag dan ook in de verwachting dat deze grondexploitatie eind 2021 zou worden afgesloten. Bij de geraamde opbrengsten staat nog wel een rekening open van de marktpartij met wie was overeengekomen dat hij over een periode van zes jaar (een deel van) de parkeeropbrengsten zou afdragen aan de gemeente. De marktpartij bleek vanwege de bijzondere omstandigheden van de coronapandemie haar betalingsverplichtingen niet na te (kunnen) komen, waardoor een betalingsregeling diende te worden getroffen. De grondexploitatie blijft openstaan totdat het totaal met de marktpartij overeengekomen bedrag is ontvangen. Gelet op de gesloten overeenkomst, ligt het in de lijn der verwachtingen dat de nog te ontvangen opbrengsten zullen worden ontvangen. Verder zijn alle werkzaamheden afgerond. Locatie de Leye In opdracht van de raad is in september 2022 de opbrengstpotentie van een aantal scenario’s van het vastgestelde concept Beekdal Park in hoofdlijnen en kengetallen doorgerekend en gepresenteerd.

Hieruit is een voorkeursvariant met voldoende sociale huur en betaalbare koopwoningen gekozen. Dit scenario wordt thans met Leystromen ruimtelijk vertaald in een stedenbouwkundige uitwerking. In de voorkeursvariant is het programma 43% sociale woningbouw en 34% betaalbare koop. Bij de actualisatie is een post Planschade toegevoegd en is er rekening gehouden met het Programma Kostenverhaal 2024 waardoor per saldo de kosten toenemen met € 400.000. Het verwachte resultaat op contante waarde is € 89.000 positief.

70

Uitbreiding bedrijventerrein (Bedrijfsweg) Op dit moment zijn er op de bestaande bedrijventerreinen geen kavels van de gemeente meer beschikbaar. In 2019 heeft de gemeente een onderzoek laten uitvoeren met als doel inzicht te krijgen in de leegstand op bestaande bedrijventerreinen, de behoefte vanuit de lokale markt naar uitbreiding- of verplaatsingsmogelijkheden, etc. Daarbij is er ook aandacht geschonken aan de mogelijkheden van invulling / revitalisering van de bestaande bedrijventerreinen. Uit het onderzoek blijkt dat er de komende jaren behoefte is aan uitbreidingsmogelijkheden. De resultaten zijn in 2021 aan de raad gepresenteerd en op basis daarvan is om een aanvullend onderzoek gevraagd. De conclusie van het aanvullend onderzoek is eveneens dat er 8 ha bedrijventerrein nodig is om aan de uitbreidingsvraag te voldoen. De bevindingen van dit onderzoek zijn in SRBT verband aan de raad voorgelegd. Zolang deze discussie loopt, blijft de Bedrijfsweg gelabeld als een bedrijventerrein. De herziene grondexploitatie sluit op een positief resultaat van € 2,0 miljoen positief. Verschil hier is dat de vorige grondexploitatie uitging van lage civieltechnische kosten per vierkante meter en er geen afdracht volgens het Programma Kostenverhaal in zat. Deze zijn beide nu opgenomen in de grondexploitatie wat het verschil verklaart met de vorige grondexploitatie.

In 2024 zal er gewerkt worden aan de nadere uitwerking van de grondexploitatie met bijbehorende kosten en opbrengstenramingen. Beekdal (Haaren) De grondexploitatie Beekdal is in 2021 aan de gemeente Oisterwijk overgedragen. Op de locatie Beekdal is een sporthal gesloopt en is een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. Er is in 2021 een grondreserveringsovereenkomst met Woningcorporatie Woonveste en een CPO-initiatief Stichting Beekdal 2.0 afgesloten. Afgesproken is dat Woningcorporatie Woonveste 7 sociale huurwoningen realiseert. Stichting Beekdal 2.0 ontwikkelt op locatie 7 middeldure of dure woningen. De grondexploitatie is geactualiseerd en heeft een klein negatiever resultaat wat wordt veroorzaakt door het hoger uitvallen van de kosten voor het woonrijp maken en een hogere raming voor de plankosten. Op contante waarde zal het project sluiten met een tekort van € 94.000. ’t Hopveld Deze grondexploitatie is eveneens overgekomen van de gemeente Haaren. In totaal zijn er 7 kavels in het project. Vijf hiervan zijn bedrijfskavels, één kavel is een bedrijfs-woonkavel en één kavel is een woonkavel. In 2024 zal er een bedrijfsmakelaar worden ingeschakeld om de kavels actief op de markt te zetten. Totaal is er nog aan grond beschikbaar circa 3.000 m². Hiervoor is een koopovereenkomst die medio 2024 bij de notaris gepasseerd zal worden. Hierna kan de grondexploitatie worden afgesloten.

De civieltechnische kosten en plankosten zijn opnieuw geraamd. Er heeft bij de civieltechnische kosten een verlaging plaatsgevonden en de plankosten zijn toegenomen. Op contante waarde sluit de grondexploitatie met een tekort van € 669.000.

Financiën KVL Bij KVL zijn, onderverdeeld in twee risicoclusters, vier risico’s onderkend. Het totale risicobedrag heeft een omvang van € 280.000 en is als volgt over de clusters verdeeld: • Baten € 195.000 • Kosten € 85.000

71

Ten opzichte van vorig jaar is het risicobedrag van € 280.000 gelijk gebleven. Dit komt doordat de kosten nagenoeg gelijk zijn gebleven, en de opbrengsten naar 2024 zijn verschoven. De afname is integraal, maar aan de kostenzijde zijn de risico’s met name verschoven van extra kosten wegens planvertraging naar extra kosten vanwege de inrichting van de openbare ruimte. De Leye De grondexploitatie is 1 januari 2024 geactualiseerd, waarbij rekening is gehouden met een aantal extra kostenposten zoals onder andere planschade. Het resultaat van de grondexploitatie is daarbij teruggelopen naar ongeveer € 89.000 positief op contante waarde. Dit planresultaat is beperkt om in de toekomst eventuele risico’s te kunnen opvangen mochten deze zich voordoen. Een nadere risicoanalyse van de geactualiseerde grondexploitatie geeft 7 risico’s, verdeeld over drie risicoclusters. Het (gewogen) risico van de clusters is ingeschat op € 405.000, verdeeld als volgt: • Kosten € 70.000 • Programma & Procedures € 85.000 • Markt € 250.000 Overige De grondexploitaties De Leye, Bedrijfsweg en Pannenschuur Buiten hebben op basis van de laatst bekende gegevens een verwacht positief eindresultaat. De grondexploitaties Beekdal en ‘t Hopveld, overgenomen van Haaren, zijn vanaf 2021 jaar aan het grondbedrijf toegevoegd. Beide grondexploitaties hebben een negatief eindresultaat.

Voor de grondexploitaties met een verwacht negatief eindresultaat zijn, conform de BBV voorschriften, verliesvoorzieningen getroffen. Bij de jaarrekening 2023 is voor de risico’s van de overige exploitaties een bedrag gereserveerd. Dit bedrag is op basis van de nieuwe cijfers bijgesteld. Opgemerkt moet worden dat dit jaar de verliesvoorzieningen van alle grondexploitaties op netto contante waarde zijn berekend. Dit is conform de BBV voorschriften.

Winstprognose grondbedrijf Op basis van de geactualiseerde grondexploitaties kan de volgende indicatieve prognose worden gemaakt van de onderhanden projecten:

Resultaten op Netto Contante Waarde Grondexploitatie

Beekdal 2.0

Boekwaarde 31-12-2023

Getallen x 1.000 en afgerond

Te maken Einde looptijd kosten tot einde looptijd

Te realiseren opbrengsten tot einde looptijd

Netto contante waarde bij einde looptijd

80

31-12-2025

178

0

-94

’t Hopveld

-1.225

31-12-2025

339

867

-669

De Leye

-685

31-12-2028

3.734

4.519

89

KVL Terrein

-8.561

31-12-2025

1.545

3.382

-6.462

Pannenschuur

-155

31-12-2026

156

937

587

Bedrijfsweg

-328

31-12-2029

4.634

7.243

2.023

-2.759

31-12-2025

30

494

-2.206

10.616

17.442

-6.732

KVL Studiegebied Totalen

-13.633

72

Toelichting • Het eindtotaal van de (verwachte) verliesgevende grondexploitaties (KVL en Studiegebied, Beekdal en Hopveld) zijn weergegeven. Voor de genoemde bedragen zijn voorzieningen aanwezig. • De rentelasten zijn geactualiseerd, dit betreft een geringe positieve wijziging van 0,65% naar 0,55%. • Voor de Leye is ten opzichte van de begroting 2023 het resultaat met € 0,4 mln. gedaald door toevoeging van planschade en afdracht Bovenwijks conform het Programma Kostenverhaal.

Algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf Stand per 31-12-2022

€ 238

(Bedragen x € 1.000)

Overheveling van algemene reserve

447

(besluit vaststelling jaarrekening 2022) Verlaging verliesvoorziening KVL Studiegebied

52

Verhoging verliesvoorziening KVL

-48

Verlaging verliesvoorziening Hopveld

130

Verhoging verliesvoorziening Beekdal

-38

Tussentijdse winstneming Pannenschuur

194

Stand per 31-12-2023

€ 975

Benodigd weerstandsvermogen 5% van de netto boekwaarde

210

5% van de nog te realiseren opbrengsten

872

Benodigde reserve per 31-21-2023

1.082

Verschil benodigde en beschikbare reserve

€ 107

Gezien het benodigde en het beschikbare saldo van het Grondbedrijf wordt voorgesteld een bedrag van € 107.000 vanuit de algemene reserve naar de algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf te storten.

Overzicht kosten per project In onderstaande tabel worden per project de toekomstige kosten in beeld gebracht. Er is reeds 87% van de kosten gerealiseerd. Voor de Bedrijfsweg en De Leye, die nog nader uitgewerkt moeten worden, zijn nog weinig kosten gemaakt. De kosten volgen doorgaans de planning en is van 2024 t/m einde looptijd van de projecten geraamd.

73

Nog te realiseren kosten over de looptijd Getallen x 1.000 en afgerond Nog te realiseren kosten over de looptijd Getallen x 1.000 en afgerond Grondexploitatie

2024

2025

2026

Beekdal 2.0

148

’t Hopveld

282

37

De Leye

282

446

KVL Terrein

746

655

Pannenschuur Buiten

61

57

33

Bedrijfsweg

346

921

1.687

KVL Studiegebied

2027

2028

2029

Kostenstijging Rente

26

146

1.140

1.352

1.068

161

48

1.865

2.142

1.866

2.208

1.513

48

0

7

13

339

-2

3.734

48

96

1.545

7

-2

156

365

38

4.634

0

30

30

801

173

10.616

Overzicht opbrengsten per project In onderstaande overzicht worden de nog te genereren opbrengsten in beeld gebracht. Er is reeds 76% van de opbrengsten gerealiseerd. Het restant van de opbrengsten wordt voornamelijk na 2024 gerealiseerd.

Nog te realiseren opbrengsten over de looptijd Getallen x 1.000 en afgerond Grondexploitatie

2024

2025

Beekdal 2.0

0

’t Hopveld

425

Pannenschuur

Totalen

2029

1.070

2.735 405

Bedrijfsweg KVL Studiegebied

2028

425 3.209

559

2027

Opbr. Stijging 0

De Leye KVL Terrein

2026

495 336

82

399

1.066

3.964

4.040

2.013

3.083

74

3.355

3.355

1.007

1.007

178

370

0

Totalen

4

Totaal

Totaal 0

17

867

240

4.519

88

3.382

37

937

532

7.243

13

494

927

17.442

Paragraaf Verbonden partijen Visie en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Verbonden partijen voeren meestal gemeentelijke taken uit met een groot politiek belang. Ze leveren een bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen. Participatie in verbonden partijen levert gemeenten niet alleen voordelen op, maar ook financiële en bestuurlijke risico’s. Om voordelen optimaal te benutten en risico’s te beheersen is aandacht voor de sturingsrelatie en risicobeheersing bij verbonden partijen belangrijk. Een partij wordt beschouwd als een verbonden partij als de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft in die partij. Er worden vier categorieën van verbonden partijen onderscheiden, te weten: 1. Gemeenschappelijke regelingen 2. Vennootschappen 3. Stichtingen en verenigingen (niet van toepassing in Oisterwijk) 4. Overige verbonden partijen (niet van toepassing in Oisterwijk)

Bij het opstellen van deze paragraaf waren de jaarstukken 2023 van de verbonden partijen nog niet bekend. Daarom is uitgegaan van de jaarstukken 2022 van de verbonden partijen als het gaat om het eigen en vreemd vermogen en het resultaat.

75

Gemeenschappelijke regelingen GGD Hart voor Brabant, gevestigd te ‘s-Hertogenbosch Doelstelling

Het bewaken, beschermen en bevorderen van de volksgezondheid.

Publiek belang en reden voor deelname

Uitvoeren van de Wet publieke gezondheid (Wpg), die de gemeente verplicht tot het instellen en in stand houden van een gezondheidsdienst. Toezichtstaken Wet kinderopvang. Bijdrage leveren aan het opschalen bij grote incidenten.

Wijze van samenwerking

De GGD voert de wettelijke gemeentelijke taken uit en levert bouwstenen aan voor de 4-jaarlijkse vaststelling van het regionale gezondheidsbeleid, waarin ook een lokale paragraaf is opgenomen.

Zeggenschap van de gemeente

Gemeenschappelijke regeling van 25 gemeenten (regio’s Midden-Brabant, ’s-Hertogenbosch en Brabant-Noordoost). Het Algemeen Bestuur heeft 25 leden, van elke gemeente 1 collegelid met 1 stemrecht. Het Dagelijks Bestuur heeft 7 leden.

Financieel belang

De inwonersbijdrage 2023 voor Oisterwijk was begroot op 1.208.671 en de werkelijk bijdrage bedroeg € 1.208.670 (inclusief lokale accenten) Het eigen vermogen begin 2022 bedroeg op 1-1-2022 € 7.511 en op 31-1223 € 7.325.000 Het vreemd vermogen was op 1-1-22 € 23.834 en op 31-12-2022 € 20.050.000. Het exploitatieresultaat 2022 bedroeg € 49.000 positief.

Overige relevante gegevens en risico’s

Verdere samenwerking met RIVM/VWS en andere GGD-en inzake infectieziektebestrijding. Afstemmen WMO met werkzaamheden GGD (uitvoering regionaal en lokaal gezondheidsbeleid). Vergroten van de veiligheid in samenwerking met de veiligheidsregio’s.

76

Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, gevestigd te Tilburg Doelstelling

Uitvoering van alle vergunning-, toezicht- en handhavingstaken (VTH) op het gebied van milieu die behoren tot het verplichte basistakenpakket, aanpak van ketenvraagstukken en milieucriminaliteit (regio-overstijgende taken) en uitvoering van verzoektaken van gemeenten en provincie (milieutaken die niet tot het basistakenpakket behoren).

Publiek belang en reden voor deelname

Iedere gemeente is verplicht een groot aantal milieutaken (de zogenaamde basistaken) uit te laten voeren door een omgevingsdienst. Voor de gemeente Oisterwijk is dat de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Dit biedt de volgende voordelen: • Er is een kritische massa georganiseerd die het mogelijk maakt om te beschikken over de vereiste menskracht en deskundigheid. • Geen verschil meer in de aanpak van de handhaving en behandeling van burgers en bedrijven. • De mogelijkheid om omgevingsproblemen aan te pakken die afzonderlijke besturen te boven gaan. • De informatiehuishouding- en uitwisseling stroomlijnen voor de aanpak van de zware en georganiseerde milieucriminaliteit.

Wijze van samenwerking

De juridische verankering is geregeld via een Gemeenschappelijke Regeling.

Zeggenschap van de gemeente

Aan de Gemeenschappelijke Regeling nemen 27 gemeenten en de provincie deel. Deze 28 partners zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Wethouder Eric Logister is afgevaardigde van de gemeente Oisterwijk in het algemeen bestuur.

Financieel belang

De bijdrage van de gemeente Oisterwijk was begroot op € 780.959 en bedroeg in werkelijkheid € 838.921. De definitieve invulling van de bijdrage vindt plaats aan de hand van het bestuurlijk vast te stellen werkprogramma 2024 en de eindafrekening gebeurt op basis van de werkelijk afgenomen producten en diensten. Het exploitatieresultaat 2022 bedroeg € 583.000 positief. Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 2.918.000 en € 3.614.000. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 3.285.000 en € 3.458.000.

Overige relevante gegevens en risico’s

De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. De invoering van de wet betekent een grote verandering voor de taakuitoefening en werkwijze van de OMWB. Ondanks het feit dat de OMWB daarop goed voorbereid is, begint het feitelijke veranderproces pas na de inwerkingtreding. De financiële gevolgen hiervan zijn op dit moment nog niet in te schatten.

77

Veiligheidsregio Midden– en West Brabant, gevestigd te Breda Doelstelling

De Veiligheidsregio is ingesteld om de crisisbeheersing en rampenbestrijding in ons land te verbeteren, zodat burgers beter beschermd worden tegen de risico’s van brand, rampen en crisis.

Publiek belang en reden voor deelname

De deelname is verplicht op basis van de bestaande regelingen, zoals de Wet Veiligheidsregio’s.

Wijze van samenwerking

Onder de basistaken van de Veiligheidsregio behoren het in stand houden van een brandweer, de bijbehorende meldkamerfunctie en het organiseren van rampenbestrijding en crisisbeheersing. In het programmaplan van de Veiligheidsregio zijn daarnaast een aantal thema’s gedefinieerd waar extra aandacht voor is.

Zeggenschap van de gemeente

In de Veiligheidsregio nemen 24 gemeenten deel. De gemeente Oisterwijk wordt vertegenwoordigd door de burgemeester, die net als de andere gemeenten één stem heeft in het algemeen bestuur. Daarnaast is de burgemeester lid van het dagelijks bestuur met de portefeuille middelen.

Financieel belang

De bijdrage van de gemeente Oisterwijk aan de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant was begroot op € 1.949.148 en bedroeg in werkelijkheid € 1.942.644. Het exploitatieresultaat 2022 bedroeg € 941.000 positief. Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 18.703.000 en € 16.476.000. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 47.802.000 en € 51.465.000.

Overige relevante gegevens en risico’s

Er is een risico op ongewenste budgetoverschrijdingen. Het eventuele aandeel van Oisterwijk hierin is echter dermate klein dat dit specifieke risico voor onze gemeente te verwaarlozen is. Daarnaast is er gezien het huidige financiële beleid geen reden om deze risico’s als onaanvaardbaar te beschouwen.

78

Sociale werkvoorziening WSD, gevestigd te Boxtel Doelstelling

De Wet sociale werkvoorziening uitvoeren.

Publiek belang en reden voor deelname

Deelname aan de gemeenschappelijke regeling WSD maakt volwaardige participatie mogelijk.

Wijze van samenwerking

De gemeenschappelijke regeling levert in opdracht van de gemeente Oisterwijk een aantal gesubsidieerde arbeidsplaatsen, die op voorhand zijn bepaald in een contractspecificatie.

Zeggenschap van de gemeente

Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling bestaat uit het Algemeen Bestuur (AB) en het Dagelijks Bestuur (DB). Het AB bestaat uit een raadslid per deelnemende gemeente; voor de gemeente Oisterwijk is dit Mevr. M. Hesselberth. Er zijn 9 deelnemende gemeenten met elk 1 stemrecht. Het DB bestaat uit een wethouder per deelnemende gemeente. Voor de gemeente Oisterwijk is dit Dhr. Dankers.

Financieel belang

De WSD werkt binnen het budget voor de Sociale Werkvoorziening en Participatie dat de gemeente Oisterwijk meerjarig beschikbaar heeft voor de doelgroep. De beschikbare bedragen worden bij elke circulaire van het Rijk herzien. Het bedrag voor Sw was voor 2023 begroot op € 3.883.808 en de werkelijke bijdrage was € 4.155.634 De bijdrage in bestuurs- en indicatiekosten voor 2023 voor Oisterwijk bedroeg in 2023 € 24.562. Het exploitatieresultaat 2022 bedroeg € 2,9 miljoen positief, voor mutaties reserves. Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 29.757.000 en € 29.395.000. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 4.632.000 en € 8.234.000.

Overige relevante gegevens en risico’s

Per 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht. Dit betekent dat de Sociale Werkvoorziening op slot is en er geen nieuwe instroom in de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) meer mogelijk is. Dit betekent dat het aantal Wsw medewerkers bij WSD vanaf 1 januari 2015 door natuurlijke uitstroom afneemt (geraamde uitstroom 2022 is 6% van het huidig personeelsbestand). De financiering van de Wsw loopt vanaf 1 januari 2015 via de Participatiewet (integratiefonds) en is dus geen apart budget meer. De huidige Gemeenschappelijke regeling is opgericht om de Wet Sociale Werkvoorziening uit te voeren voor de deelnemende gemeenten. Op basis van de lokale plannen en daarbij horende nieuwe risico-inschatting bekijkt het dagelijks bestuur van de WSD in 2024 welke algemene reserve van de WSD aangehouden kan worden.

79

Hart van Brabant, gevestigd te Tilburg. Doelstelling

Een netwerksamenwerking van Brabantse gemeenten om vanuit het publieke domein de ontwikkeling van de regio Midden-Brabant – uitgaande van het beginsel van lokale autonomie – te faciliteren en stimuleren. Maatschappelijke uitdagingen op gebied van Mens & Samenleving, Economie en Leefomgeving & Milieu worden gezamenlijk opgepakt.

Publiek belang en reden voor deelname

Schaalgrootte is nodig op verschillende, gemeentegrens overstijgende, thema’s om toekomstgericht te zijn. Grote maatschappelijke opgaven zoals in het Sociaal Domein kunnen alleen opgepakt worden in samenwerking. Net als de grote opgaven op gebied van milieu en energiegebruik.

Wijze van samenwerking

Een gezamenlijk opgestelde kernagenda is uitgangspunt voor diverse uitvoeringsprojecten. Hierop sturen portefeuillehouders (bestuurders uit deelnemende gemeenten) werkgroepen aan. Gemeenschappelijk overleg vindt plaats op de Hart van Brabant-dag, die 4 keer per jaar plaatsvindt. Op deze dag is bestuurlijke vertegenwoordiging van alle gemeenten in MiddenBrabant aanwezig.

Zeggenschap van de gemeente

Het aantal deelnemende gemeenten is elf. Elke gemeente heeft 1 gelijke stem. Alle burgemeesters vormen het algemeen bestuur. Er is een dagelijks bestuur met vertegenwoordiging van enkele gemeenten.

Financieel belang

De bijdrage van de gemeente Oisterwijk voor 2023 was begroot op € 142.514. De werkelijke bijdrage was € 140.264. Het eigen vermogen 3-1-2023 is € 1.163.027 en op 31-12-2023 € 812.372 Het vreemd vermogen 3-1-2023 is € 18.073.745 en op 31-12-2023 € 24.377.177

Overige relevante gegevens en risico’s

N.v.t.

80

Midpoint Brabant, gevestigd te Tilburg. Doelstelling

Een netwerksamenwerking van Brabantse gemeenten, andere overheden, onderwijsinstellingen en bedrijfsleven om de ontwikkeling van de regio Midden-Brabant te faciliteren en stimuleren. Maatschappelijke uitdagingen op gebied van Economie worden gezamenlijk opgepakt.

Publiek belang en reden voor deelname

Schaalgrootte is nodig op verschillende, gemeentegrens overstijgende, thema’s om toekomstgericht te zijn. Midpoint Brabant staat voor, met name, de economische ontwikkeling in de regio, zoals bijvoorbeeld de arbeidsmarkt ontwikkeling.

Wijze van samenwerking

Midpoint Brabant is een stichting binnen regio Hart van Brabant. Een gezamenlijk opgestelde strategische meerjaren agenda is uitgangspunt voor diverse uitvoeringsprojecten. Hierop sturen portefeuillehouders (bestuurders uit deelnemende gemeenten) werkgroepen aan. Gemeenschappelijk overleg vindt plaats op de Hart van Brabant-dag, die 4 keer per jaar plaatsvindt. Op deze dag is bestuurlijke vertegenwoordiging van alle gemeenten in MiddenBrabant aanwezig.

Zeggenschap van de gemeente

Aantal deelnemende gemeenten is elf. Er is een dagelijks bestuur met gekozen vertegenwoordiging uit enkele gemeenten.

Financieel belang

De bijdrage van de gemeente Oisterwijk voor 2023 was begroot op € 173.974. De werkelijke bijdrage in 2023 was € 157.417. Het exploitatieresultaat 2022 bedroeg € 42.423 positief. Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 977.491 en € 1.019.914. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2021 bedroeg resp. € 2.115.407 en € 2.881.415.

Overige relevante gegevens en risico’s

N.v.t.

81

Stadsgewest ‘s-Hertogenbosch Doelstelling

Het beheer van de gesloten stortplaats De Vlagheide, behartiging van de belangen van het Stadsgewest, alsmede de zogeheten contractgemeenten binnen de Bestuursraad van het Provinciale Nazorgfonds.

Publiek belang en reden voor deelname

In verband met de opsplitsing van de gemeente Haaren is de gemeente Oisterwijk toegetreden tot de GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch. Gemeente Oisterwijk is daarom nu formeel deelnemer van deze GR.

Wijze van samenwerking

GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch

Zeggenschap van de gemeente

1,62%

Financieel belang

In 2020 is reeds een gedeelte van de risico’s verlaagd doordat het negatieve eigen vermogen van het stadsgewest is verlaagd. De kosten hiervoor, zijn destijds nog ingebracht door de voormalige gemeente Haaren. De bijdrage van de gemeente Oisterwijk was in 2023 begroot op € 7.680. De werkelijke bijdrage was € 5.659 (gebaseerd op inwoneraantal oude gemeente Haaren). Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € -1.725.000 en € - 1.573.000 Het vreemd vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 2.685.000 en € 2.581.000

Overige relevante gegevens en risico’s

Tussen provincie en exploitanten van de vuilstortplaatsen is afgesproken dat het huidige convenant zal worden verlengd tot 2029. Hiermee zal de vuilstortplaats aan Vlagheide in Schijndel niet eerder dan in 2029 worden overgedragen aan de provincie. Het doel is hiervoor is tweeledig. Allereerst zal met de huidige rekenrente het doelvermogen dusdanig moeten hoog zijn dat dit tot onevenredige kosten voor de deelnemende gemeenten zal leiden. Ten tweede is er een onderzoek gestart voor kostenverlaging van de nazorg. Er is een overlegstructuur opgezet met meerdere werkgroepen (juridische zaken, techniek, financiën en lobby voor nieuwe wetgeving). De jaarlijkse lasten van het beheer van de stortplaats worden vanaf 2021 gedekt uit een bedrag per inwoner. Onderliggende verdeelsleutel is het inwonertal per 1 januari 1998 (datum in liquidatie gaan van het Stadsgewest). De bijdrage neemt de komende jaren af.

82

Vennootschappen NV Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG), gevestigd te ‘s-Gravenhage Doelstelling

Voor de gemeente Oisterwijk vormt het aandeelhouderschap van de BNG een duurzame belegging. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Zeggenschap van de gemeente

Via het stemrecht op de aandelen heeft de gemeente Oisterwijk zeggenschap.

Financieel belang

De gemeente Oisterwijk heeft 19.123 aandelen van € 2,50 per aandeel. Er is een jaarlijkse dividenduitkering geprognosticeerd van ca € 48.000. De nettowinst na belastingen 2022 bedroeg € 300 mln. Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 5,1 mln en € 4,6 mln. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2021 bedroeg resp. € 144,0 mln en € 107,5 mln.

Brabant Water NV, gevestigd te ‘s-Hertogenbosch Doelstelling

Doelstelling is het verzorgen van een betrouwbare en zuivere watervoorziening voor iedereen binnen het werkgebied van Brabant Water.

Zeggenschap van de gemeente

Als aandeelhouder heeft de gemeente stemrecht bij de aandeelhoudersvergaderingen.

Financieel belang

De gemeente beschikt over 36.320 aandelen Brabant-Water, zonder boekwaarde. Het financiële risico is daarmee nihil. Brabant Water keert geen dividend uit. De nettowinst na belastingen 2022 bedroeg € 5,3 mln. Het eigen vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 684,7 mln en € 690,0 mln. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2022 bedroeg resp. € 534,4 mln en € 575,8 mln.

Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV, gevestigd te Tilburg Doelstelling

Doelstelling van het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV is het ontwikkelen van de energiehubs die zijn opgenomen in de Regionale Energie- en Klimaat Strategie (REKS) Hart van Brabant en het financieel ondersteunen van klimaatadaptatieprojecten door middel van een Regionaal Klimaatfonds.

Zeggenschap van de gemeente

Als aandeelhouder heeft de gemeente stemrecht bij de aandeelhoudersvergaderingen.

Financieel belang

De gemeente neemt voor € 878.000 deel in deze BV. Dit is ca 5,1 % van het totaal beschikbaar gesteld kapitaal.

83

Paragraaf Lokale heffingen We gaan in deze paragraaf in op de ontwikkeling van de lokale algemene belastingen en de gevolgen voor de lokale belastingdruk. We sluiten de paragraaf af met het kwijtscheldingsbeleid.

Inleiding Bij de gemeentelijke belastingen zijn drie typen belastingen te onderscheiden. De algemene belastingen komen ten goede aan de algemene middelen. Dit betekent dat de opbrengsten niet gelabeld zijn, maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen kunnen worden ingezet. De gemeenteraad bepaalt dus zelf waaraan de gemeente dat geld besteedt. De gemeente heft de volgende belastingen: • onroerende-zaakbelastingen (OZB) • forensenbelasting • toeristenbelasting • precariobelasting • reclamebelasting • parkeerbelasting. Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Voor bestemmingsbelastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die de gemeente voor de betreffende taak of voorziening maakt. De gemeente heeft de volgende bestemmingsbelastingen: • rioolheffing • afvalstoffenheffing. Retributies worden geheven als de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn de leges. Dit zijn vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst, zoals het aanvragen van een paspoort of een vergunning. Net als bij bestemmingsbelastingen mogen retributies niet meer dan kostendekkend zijn. De gemeente heeft de volgende retributies: • marktgelden • leges.

Gerealiseerde opbrengsten versus geraamde opbrengsten (Bedragen x € 1)

Realisatie 2022

Begroting na wijziging 2023

Realisatie

Verschil 2023

Onroerende-zaakbelastingen

8.679.449

8.986.700

9.174.050

187.350

Afvalstoffenheffing

2.592.992

2.668.836

2.666.307

-2.529

Rioolheffing

3.335.345

3.534.349

3.290.448

-243.901

Leges (zie specificatie)

2.134.325

1.739.966

1.784.341

44.375

Parkeerbelasting

902.160

1.149.514

1.046.072

-103.442

Toeristen- / Forensenbelasting

409.886

1.015.554

657.918

-357.636

Precariobelasting

-6.142.668

103.886

113.066

9.180

Reclamebelasting

95.424

97.555

96.924

-631

Marktgelden Totaal

29.192

34.965

26.767

-8.198

12.036.105

19.331.325

18.855.893

-475.432

84

Toelichting op de belangrijkste verschillen Afvalstoffenheffing Structureel te hoge opbrengsten begroot. Het verschil wordt verwerkt in de PPN 2024. Toeristen- en forensenbelasting Als gevolg van de opvang van Oekrainers op vakantieparken blijven de opbrengsten achter. Omdat deze zijn ingeschreven in de Basisregistratie Personen mag geen belasting worden geheven. De opvang eindigt vooralsnog op 1 maart 2025. Een aantal parken is in ontwikkeling en de verwachting is dat die gefaseerd gerealiseerd gaan worden. Hierdoor zal de opbrengst in de periode 2024 – 2026 naar verwachting nog lager zijn dan eerder geraamd. Omdat de Oekrainers zijn ingeschreven in de Basisregistratie Personen ontvangt de gemeente een hogere bijdrage uit het gemeentefonds. Precariobelasting Het verschil met 2022 wordt verklaard door een gerechtelijke uitspraak van het hof over de terugbetaling. Leges De bouwkosten zijn gestegen en daardoor vallen de bouwvergunningen in een hogere categorie; met name in de hogere categorie met een hogere opbrengst zijn bouwvergunningen aangevraagd dan begroot. (Bedragen x € 1)

Realisatie 2022

Omgevingsvergunningen

Begroting na wijziging Realisatie 2023

Verschil 2023

1.500.341

1.155.913

1.289.973

134.060

Beleid en uitvoering milieu

0

1.153

0

-1.153

Basisregistratie personen

38.435

47.221

32.518

-14.703

Burgerlijke stand

94.897

77.163

102.432

25.269

Reisdocumenten

193.401

152.969

183.406

30.437

Rijbewijzen

115.548

195.451

109.501

-85.950

Post en reprografie

0

0

0

0

Archiefbeheer

0

0

0

0

Parkeerbeheer

2.484

0

0

0

Overige voorzieningen gehandicapten

9.248

5.722

7.883

2.161

Huisaansluitingen riolering

3.342

0

1.746

1.746

Exploitatie verharde wegen

159.630

27.847

19.725

-8.122

3.680

5.271

7.517

2.246

0

0

3.013

3.013

13.319

71.256

26.627

-44.629

1.739.966 1.784.341

44.375

Kinderopvang Verkeersveiligheid en -maatregelen Vergunningen, meldingen, ontheffingen APV Totaal

2.134.325

85

Mate van kostendekkendheid Riool (incl. incidentele opbrengsten) Werkelijk 2023 2.612.841

Lasten riool Toe te rekenen lasten: Overhead incl. (omslag)rente BCF-BTW Totale lasten riool Opbrengst heffingen riool + overige opbrengsten Dekking riool

554.939 219.583 3.387.363 3.292.206 97%

Afvalstoffen (incl. opbrengsten uit papier, glas en kunststof) Lasten afval conform taakveld 7.3 Toe te rekenen lasten: Overhead incl. (omslag)rente BCF-BTW Verwerkingskosten straatreiniging Totale lasten afval Opbrengst heffingen afval + overige opbrengsten Dekking afval

Werkelijk 2023 3.385.676 104.257 691.350 23.412 4.204.695 3.635.280 86%

Toelichting • Afval Bij de gemaakte analyse blijken er diverse afwijkingen tussen begroot en werkelijk, onder andere door lagere afvalvolumes in 2023 en lagere marktprijzen voor afvalopbrengsten papier, glas en kunststof. Met als gevolg dat de baten lager uit vallen dan begroot. Omdat het structureel blijkt te zijn, wordt het verwerkt in de PPN 2024. • Riool Een aantal parken is in ontwikkeling en de verwachting is dat die gefaseerd gerealiseerd gaan worden. Deze realisatie gaat trager dan verwacht waardoor de opbrengsten rioolheffing achter blijven bij de geraamde opbrengsten.

Ontwikkeling totale belastingdruk In deze paragraaf vergelijken we de totale gemeentelijke lasten 2023 voor een gemiddeld gezin ten opzichte van die van 2022. Dit doen we voor zowel een eigenaar als een huurder van een woning. Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De OZB heffen we over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Het gaat om twee belastingen, namelijk een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. Het gebruikersdeel van de OZB geldt alleen voor niet-woningen en wordt dus niet in rekening gebracht voor woningen. Huurders van een woning betalen dus geen OZB. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen bedraagt in 2023 € 450.000. Onroerende-zaakbelastingen

Tarieven 2022

Tarieven 2023

Eigenaren woningen

0,1096%

0,0994%

Eigenaren niet-woningen

0,1948%

0,2022%

Gebruikers niet-woningen

0,1692%

0,1755%

86

Rioolheffing Een aantal jaren geleden (in 2017), is naast de bestaande gebruikersheffing, een rioolheffing voor eigenaren ingevoerd. Ook eigenaren van panden, die geen gebruikers zijn, betalen rioolheffing. Door het invoeren van de rioolheffing voor eigenaren is de gebruikersheffing destijds naar beneden bijgesteld. Als uitgangspunt is aangenomen dat een eenpersoonshuishouden minder dan 130 m³ water verbruikt op jaarbasis (eerste staffel van de rioolheffing voor gebruikers) en dat een meerpersoonshuishouden in de tweede staffel van de rioolheffing uitkomt. Er zitten meer huishoudens in de eerste staffel dan verwacht, waardoor de opbrengsten lager zijn. De rioolheffing kent voor agrarische percelen een speciale regeling. Al het water dat naar de agrarische percelen wordt toegevoerd wordt namelijk niet volledig geloosd op de gemeentelijke riolering. De agrarische percelen worden, na een verzoek, in de derde staffel van de rioolheffing voor gebruikers geplaatst. Deze staffelcode is van toepassing bij een waterverbruik tussen 251 m³ en 500 m³ per jaar. Huisaansluitingen riolering Rioolheffing voor eigenaren

Tarieven 2022

Tarieven 2023

Woningen

€ 108,86

€ 114,08

Niet-woningen

€ 185,13

€ 194,02

Garageboxen

€ 54,45

€ 57,06

Tarieven 2022

Tarieven 2023

tot en met 130 m3

€ 32,28

€ 33,84

van 131 m3 tot en met 250 m3

€ 141,48

€ 148,20

van 251 m3 tot en met 500 m3

€ 337,56

€ 353,76

Afvalstoffenheffing Het gemiddeld aantal ledigingen voor een eenpersoons huishouden van een REST afvalcontainer bedraagt 8 stuks. Sinds 2016 is de lediging van de GFT-container gratis. Als uitgangspunt is aangenomen dat een eenpersoonshuishouden 140 liter containers heeft en een meerpersoonshuishouden 240 liter containers heeft. Afvalstoffenheffing

Tarieven 2022

Tarieven 2023

Vast bedrag per jaar

€ 116,40

€ 122,88

Lediging 240 liter Restafval

€ 11,74

€ 12,30

Lediging 140 liter Restafval

€ 6,42

€ 6,73

87

Vergelijking gemeentelijke belastingen Eenpersoonshuishouden

OZB

Riool

Afval

Totaal

woning 2022 € 410.000

€ 449,36

€ 141,14

€ 167,76

€ 758,26

woning 2023 € 455.000

€ 452,27

€ 147,92

€ 176,72

€ 776,91

OZB

Riool

Afval

Totaal

woning 2022 € 410.000

€ 0,00

€ 32,28

€ 167,76

€ 200,04

woning 2023 € 455.000

€ 0,00

€ 33,84

€ 176,72

€ 210,56

OZB

Riool

Afval

Totaal

woning 2022 € 410.000

€ 449,36

€ 250,34

€ 210,32

€ 910,02

woning 2023 € 455.000

€ 452,27

€ 263,00

€ 221,28

€ 936,55

OZB

Riool

Afval

Totaal

woning 2022 € 410.000

€ 0,00

€ 141,48

€ 210,32

€ 351,80

woning 2023 € 455.000

€ 0,00

€ 148,20

€ 221,28

€ 369,48

Eigenaar

Eenpersoonshuishouden Gebruiker

Meerpersoonshuishouden Eigenaar

Meerpersoonshuishouden Gebruiker

Kwijtschelding Kwijtschelding is, naast betaling en verrekening, één van de wijzen waarop een verschuldigde belasting kan worden voldaan. Kenmerk van kwijtschelding is dat het gaat om belastingplichtigen die niet in staat zijn anders dan met “buitengewoon bezwaar” de belasting te betalen. Deze groep belastingplichtigen kan geheel of gedeeltelijk kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding kan worden verleend voor diverse soorten belastingen. De gemeente Oisterwijk biedt in de verordeningen rioolheffing en afvalstoffenheffing (diftar) de mogelijkheid om kwijtschelding aan te vragen. De volgende aantallen aanslagen zijn kwijtgescholden: 2022

2023

216

225

Gedeeltelijke kwijtschelding

5

3

Afgewezen

73

113

294

341

2022

2023

117

114

Gehele kwijtschelding

Aantal beschikkingen

Deze zijn als volgt afgehandeld: Automatische kwijtschelding Verkorte opgave

62

51

Individuele afhandeling

115

176

Totaal

294

341

88

De volgende bedragen zijn kwijtgescholden: 2022

2023

Afvalstoffenheffing

€ 46.675

€ 46.571

Rioolheffing

€ 18.830

€ 18.410

Totaal

€ 65.505

€ 64.981

89

Paragraaf Wet open overheid (Woo) Met ingang van 1 januari 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten zijn in elf openbare categorieën en goed te archiveren is. Deze wetswijziging raakt zowel onze dienstverlening als de inrichting van onze informatievoorziening. Daarnaast maakt de landelijke overheid het makkelijker voor inwoners en ondernemers om data van de overheid te verkrijgen en gebruiken, onder andere door nieuwe wetgeving zoals Wet Hergebruik van Overheidsinformatie en Wijzigingswet Open Overheid. Dit sluit aan bij onze ambitie van open en klantvriendelijke dienstverlening. Als gemeente is het van het grootste belang om onze informatiehuishouding op orde te hebben of te krijgen, zodat we weten over welke informatie we beschikken, welke documenten we hebben en waar we die kunnen vinden. In de ideale situatie hebben we een gecontroleerd proces waarmee onze gegevens na een voorgeschreven bewaartermijn vernietigd worden of worden overgedragen aan een archiefbewaarplaats voor blijvende bewaring. Dit gebeurt nu grotendeels al doordat we werken in een zaaksysteem of vakapplicaties met archieffunctie.

Toch komt een ongecontroleerde opslag van gegevens op bijvoorbeeld een netwerkschijf nog veelvuldig voor. De informatiehuishouding op orde brengen begint dan ook in het primaire proces waar medewerkers informatieobjecten creëren of ontvangen. Medewerkers dragen zorg voor opslag van die objecten in de juiste applicaties (b.v. het zaaksysteem), voorzien van heldere registraties. Beleid en een aanpak, gericht op de verbetering van de informatiehuishouding, is noodzakelijker dan ooit. Bestaande processen moeten worden aangepast en het gedrag van mensen (medewerkers in de primaire en ondersteunende processen, leidinggevenden en bestuurders) moet veranderen. Een transitie-proces dat jaren vergt. Hiervoor zoeken we actief de samenwerking binnen GHO-gemeenten en worden we technisch ondersteund binnen het samenwerkingsverband van Equalit.

Wat hebben wij het afgelopen jaar gedaan • • • • •

•

De GHO-voorbereidingsgroep hield (en houdt) de ontwikkelingen in de gaten en speelt daar op in; We hebben per gemeente een (verplichte) Woo-contactpersoon aangewezen, die vragen kan beantwoorden over beschikbare informatie; De Wob processen zijn aangepast aan de nieuwe Woo; We deelden kennis en ervaringen binnen GHO. aansluiting op het e-depot van het regionaal archief voor opslag van digitale archiefbescheiden en hebben we een kwaliteitssysteem voor het informatiebeheer op de specifieke zaakapplicatie. Het aantal geregistreerde ontvangen WOO verzoeken in 2023 is 32.

90

Paragraaf Covid-19 Inleiding Op 14 oktober 2021 heeft de gemeenteraad van Oisterwijk ingestemd met het coronaherstelplan. In dit coronaherstelplan zijn 14 maatregelen opgesteld, met een totale waarde van € 1.226.877, om de sociale en economische schade van de coronacrisis voor de Oisterwijkse samenleving te herstellen. Eind 2023 is € 1.092.328 hiervan uitgegeven. Hiermee wordt het coronaherstelplan eind 2023 gesloten. De eindstand van zaken coronaherstelplan per maatregel (per 31-12-2023) No. 1

Maatregel Subsidieregeling maatschappelijke organisaties

2

Aanvulling TVS

3

Impuls evenementen, geen leges

Omschrijving Om onze maatschappelijke organisaties tegemoet te komen in de schade die ze hebben geleden door corona en om te voorkomen dat organisaties gaan omvallen, stellen we geld beschikbaar via de subsidieregeling COVID-19 2021. We vullen de tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties (TVS) regelingen aan tot 100% voor die periode zonder volledige openstelling. Dit doen we met terugwerkende kracht voor TVS 2 en voor TVS 3. We willen de evenementenbranche, een boost geven. Dit doen we door geen leges op te leggen voor 2021 en 2022.

Budget totaal € 350.000,00

Al uitgegeven € 327.568,43

Huidig budget € 22.431,57

Stand van zaken Deze regeling is tweemaal open gezet voor een tegemoetkoming in financiële schade voor maatschappelijke organisaties die zij geleden hebben over het jaar 2021.

Status

Afgerond

€ 33.377,00

€ 33.319,00

€ 58,00

Vrijwel het gehele beschikbare budget is ingezet voor de tegemoetkoming. Het budget is gebruikt om de huur van buitensportverenigingen te compenseren naast de bijdrage die vanuit het Rijk beschikbaar was.

Afgerond

€ 50.000,00

€ 29.366,75

€ 20.633,25

In 2021 zijn er voor 26 aanvragen geen leges in rekening gebracht.

Afgerond

Voor 2022 zijn voor 93 aanvragen geen leges in rekening gebracht, wat het totaal voor 2021 & 2022 op 119 aanvragen brengt. Hiermee zijn alle aanvragen over 2021 & 2022 afgehandeld, een gedeelte van het budget voor deze maatregel is overgebleven.

4

Impuls evenementen, muziek, cultuur en sport

We hogen de regeling “subsidie cultuurproducties gemeente Oisterwijk” op. Ook voor sport hogen we het budget op. Er kunnen dan extra activiteiten voor verschillende doelgroepen georganiseerd worden.

€ 20.000,00

€ 20.000,00

€ 0,00

Van dit budget is €10.000 beschikbaar gesteld aan de subsidieregeling cultuurproducties waarop aanvragen ingediend kunnen worden. Hiermee worden extra activiteiten en initiatieven op het gebied van muziek en cultuur mogelijk gemaakt.

Afgerond

Nogmaals €10.000 is beschikbaar gesteld voor het stimuleren van sportactiviteiten. Dit bedrag wordt besteed aan activiteiten door beweegcoaches bij naschoolse activiteiten.

5

Impuls accountmanagement

6

Aanslag precario 50%

7

Hulp aan ondernemers

Het geld voor deze maatregel is in 2022 hiermee volledig besteed. Inzet is geregeld en werd bekostigd tot 1 oktober 2022.

We zetten een jaar lang 50% meer uren in op het ondernemersaccountmanagement. We heffen voor de eerste helft van 2021 geen precario op terrassen. I.v.m. de RIVM richtlijnen staan we toe dat een aantal terrassen hun terrassen uitbreiden. Hiervoor heffen we geen extra precario.

€ 27.500,00

€ 27.500,00

€ 0,00

€ 46.500,00

€ 46.500,00

€ 0,00

De financiële verwerking is hiervan afgerond. Hiermee is dit gehele bedrag 'besteed' (niet opgelegd).