Begroting 2025

• Verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed met behulp van een routekaart verduurzaming. • Stimuleren van energiebesparing en zonne-energie op bedrijfsdaken, waarbij we samen met bedrijven zoeken naar oplossingen voor de problemen rondom netcongestie (bijv. batterijopslag of energiedelen). • Stimuleren, faciliteren en regisseren van duurzaamheidsinitiatieven van inwoners, ondernemers, energiecoöperaties en andere organisaties. Hiervoor zetten wij de ontvangen uitkering van het Rijk voor (extra) capaciteit voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid in. Voor klimaatadaptatie wordt een integrale visie opgesteld. Deels is klimaatadaptatie als onderwerp reeds ondergebracht in afzonderlijke beleidsdocumenten, maar er is behoefte aan een duidelijke, overkoepelende visie. Volgend op de visie wordt ook een uitvoeringsprogramma opgesteld. Circulaire economie Op basis van de ‘Afval- en grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030' gaan wij in 2025 een nulmeting doen van de volgende indicatoren: 1. Hoeveel voedsel wordt verspild. 2. Hoeveel inwoners maken gebruik van kringloopbedrijven en Repair Cafés. 3. Hoeveel inwoners (ver)bouwen met biobased/gerecyclede materialen. 4. Hoeveel afval de gemeentelijke organisatie produceert. 5. Hoeveel bedrijven en maatschappelijke organisaties duurzaam afvalbeheer uitvoeren.

Daarnaast blijven we projecten uitvoeren voor het verminderen van (zwerf)afval en projecten rondom bewustwording en educatie.

Begroting 2025 | 42

Hiermee werken wij toe aan het voldoen aan onze doelstelling van 70 kg restafval per inwoner in 2030 en willen we ervoor zorgen dat er in 2030, 80% van onze inwoners tevreden is over het afvalbeleid.

Hoe kunnen we dat meten? • We leggen 800 m1 extra regenwaterriool aan. • We treffen voorbereidingen voor de aanleg van 800 m 1 regenwaterriool in 2026. • Tot 2030 zetten we per jaar gemiddeld 150 lichtmasten uit. • Het aantal verkeersdoden is jaarlijks 0. • Het aantal autoverplaatsingen neemt af. • Aantal kilogram voedselverspilling per inwoner t.o.v. 2025 • Aantal bezoeken per inwoner aan kringloopbedrijven en Repair Café t.o.v. 2025 • Aantal kilogram restafval per inwoner • Percentage tevreden inwoners over het afvalbeleid • Aantal verbouwingen met biobased/gerecyclede materialen t.o.v. 2025 • Aantal kilogram afval per jaar van de gemeentelijke organisatie t.o.v. 2025 • Percentage bedrijven met plan voor duurzaam afvalbeheer t.o.v. 2025 Wat kost het? Bedragen * 1.000

Lasten

€ 12.081

Baten

€ 9.411

Saldo

- € 2.670

Begroting 2025 | 43

2.3 Het is veilig voor onze inwoners Wat willen we bereiken? Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar Oisterwijk. Oisterwijk moet niet alleen veilig zijn, mensen moeten zich ook veilig, welkom en vrij voelen. Een veilig Oisterwijk creëren we samen; door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we voor een veilig en leefbaar Oisterwijk, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk wordt voorkomen.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente voert de regie en werkt hierbij samen met haar veiligheidspartners zoals de politie, het Openbaar Ministerie, de Veiligheidsregio en het Zorg- en Veiligheidshuis. De gemeente heeft het ‘Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026' vastgesteld. In het Integraal Veiligheidsbeleid staan vier thema’s benoemd waarop de gemeente – samen met haar veiligheidspartners – extra aandacht richt; zorg & veiligheid, evenementenveiligheid, ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Dit vertaalt zich onder meer in de volgende concrete acties/ maatregelen: • We richten ons op het in beeld brengen van kwetsbare inwoners. Door integraal te werken ontvangen we zorgen over kwetsbare inwoners in een vroeg(er) stadium (lees ‘vroegsignalering’). Daarnaast vergroten wij de meldingsbereidheid onder onze inwoners richting het Landelijke Meldpunt Zorgwekkend Gedrag om meldingen op de juiste plaats te ontvangen. • We borgen het basisniveau van een weerbare overheid conform de ‘Brabantse Norm Weerbare Overheid’, zoals gerealiseerd in 2024. Onder de Brabantse Norm valt onder meer ‘bewustwording en organisatie’ en ‘informatiepositie en informatiebeveiliging’. • We vergroten de meldingsbereidheid op het gebied van ondermijning door inwoners en ondernemers handvatten te bieden voor het herkennen en melden van ondermijnende criminaliteit.

• We voeren zelfstandig én integraal controles uit op het gebied van ondermijning, onder meer op bedrijventerreinen, recreatieparken en in het buitengebied. • We actualiseren het Bibob-beleid en passen dit actief toe bij onder meer drank- en horecavergunningen en bouwvergunningen. • We zetten op het gebied van digitale veiligheid in op preventie door onze inwoners en ondernemers weerbaarder te maken. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij de behoeftes van de verschillende doelgroepen.

Hoe kunnen we dat meten? Meldingsbereidheid verward en onbegrepen gedrag • In 2023 kwamen er vijf meldingen, gemaakt door inwoners, binnen bij het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend gedrag (belegd bij het Zorg en Veiligheidshuis Midden en WestBrabant) over personen met verward en onbegrepen gedrag in de gemeente Oisterwijk. In 2025 streven we ernaar dat het aantal meldingen over personen met verward en onbegrepen gedrag in de gemeente Oisterwijk bij het meldpunt is gestegen met 20%. Meldingsbereidheid bij ondermijning • In 2023 kwamen er 23 meldingen binnen. In 2025 streven we ernaar dat het aantal meldingen bij de gemeente over georganiseerde criminaliteit in de gemeente Oisterwijk is in 2025 met 20% gestegen ten opzichte van 2023. Begroting 2025 | 44

Bibob onderzoek • Bij 100% van de ingediende vergunningsaanvragen waar Bibob op van toepassing is, voeren we een Bibob onderzoek uit.

Wat kost het? Bedragen * 1.000

Lasten

€ 3.016

Baten

€-

Saldo

- € 3.016

Begroting 2025 | 45

2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers Wat willen we bereiken? Een actieve, culturele, sportieve en gezonde leefstijl voor onze inwoners. We zetten in op stimuleringsprogramma’s op het gebied van sport en cultuur, waarbij kwalitatieve sport-, cultuur-, beweeg- en speelvoorzieningen noodzakelijk zijn. Het behouden van bestaande bedrijven en bezoekers en het aantrekken van nieuwe bedrijven en bezoekers die passen bij het economisch profiel van de gemeente Oisterwijk.

Wat gaan we daarvoor doen? Cultuur In 2023 is de nieuwe cultuurvisie vastgesteld. In 2025 geven we opvolging aan de uitvoeringsprogramma's die eind eerste kwartaal 2025 door het college vastgesteld zullen worden. Sport Inzetten van sport en bewegen voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis in Oisterwijk. Hierbij hebben we vooral aandacht voor jeugd en ouderen. We zetten o.a. in op een sociaal en veilig sportklimaat. Het initiatief hiervoor komt vanuit de sportverenigingen zelf. In 2025 bereiden we ons verder voor op de vier V’s voor een veilig (sport)klimaat op de vereniging, vanaf 2026 dienen gemeenten hierop te handhaven: − Verenigingsbrede gedragscode. − Vakkundig geschoolde instructeurs, trainers en coaches. − Vertrouwenscontactpersoon op de vereniging. − Verklaring Omtrent het Gedrag vrijwilligers. De ambities uit Sportakkoord 2 worden verder uitgevoerd. Hierbij ligt de focus op het versterken van het fundament van de sport, het vergroten van het bereik en het meer betekenis geven aan sport. Dit doen we door de inzet van de beweegcoaches die o.a. sport- en cultuuraanbieders ondersteunen bij het beter zichtbaar maken van het aanbod en ondersteunen bij het organiseren van activiteiten in de wijk.

Om de motorische en sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs in kaart te brengen, maken we in schooljaar 2024-2025 gebruik van leerlingvolgsysteem BeweegBaas. Dit wordt uitgevoerd door de vakleerkracht gymnastiek in het primair onderwijs en leidt tot inzicht in de motorische ontwikkeling. In 2025 geven we uitvoering aan het nieuwe Speelbeleid dat vastgesteld is. In september 2024 heeft de raad een voorlopig besluit genomen over de toekomst van zwembad Staalbergven. Bij de vaststelling van de begroting voor 2025 e.v. jaren vindt de definitieve besluitvorming plaats. Uitgaande van de keuze voor één van de twee revitalisatie scenario’s, zal het jaar 2025 in het teken staan van de nadere planuitwerking en -voorbereiding.

Begroting 2025 | 46

Economie en toerisme & recreatie In 2025 geven we uitvoering aan de economische visie en de motie voor het opstellen van een integraal plan bedrijventerreinen gemeente Oisterwijk. De thema’s: ruimte om te ondernemen, maatschappelijke opgaven: arbeidsmarkt, innovatie en duurzaamheid, economische samenwerking en dienstverlening worden opgestart. Met de volgende acties in 2025 dragen we bij aan de doelstellingen uit de economische visie: versterken van de samenwerking, knellende arbeidsmarkt en verduurzaming bedrijventerreinen: • We richten een Multi Helix platform op waarin ondernemers, onderwijs, maatschappelijke organisaties en overheid samenwerken en overleggen op economische thema’s. • We continueren de verdere versteviging en verdieping van de samenwerking voor, door en tussen ondernemers met het Ondernemersloket en de accountmanager. • Samenwerking op verschillende schaalniveaus wordt doorgezet en waar nodig ingezet voor diverse thema’s zoals de ’Dag van de Techniek’. Maar ook voor het organiseren van een integrale banenmarkt in 2025 voor onder andere de gastvrijheidssector, techniek en zorg. • Gemeente Oisterwijk neemt deel aan de SPUK-regeling: project duurzaam organiseren van (17) bedrijventerreinen in Hart van Brabant en het verduurzamen van betreffende bedrijventerreinen te gaan versnellen, indien mogelijk door te komen tot een Green Deal.

Midpoint Brabant gaat hierbij ondersteunen. Met het uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme is focus aangebracht voor de jaren 20252029 met als thema’s samenhang en verbinding, spreiding, economische en maatschappelijke waarden, innovatie en (omgevings)kwaliteit. We werken hierin samen met onze partners zoals Bezoek Oisterwijk, Centrummanagement, Buitengebiedmanagement, VisitBrabant en Natuurmonumenten. Waar nodig schalen we regionaal de samenwerking op. Een toerist kent immers geen gemeentegrenzen maar verblijft in een gebied. Zo dragen we vanuit recreatie en toerisme ook bij aan de doelstelling uit de economische visie namelijk een goed voorzieningenniveau voor eigen inwoners en bezoekers. In 2025 ligt de focus op: • Ontwikkelen thematische (fiets)route ’Made in Brabant’ (schoen- en leerindustrie). • Inzetten op internationalisering (meertaligheid): focus op de internationale gast die meerdere dagen in de regio verblijft en twee tot drie keer zo veel besteed door o.a. trainingen aan ondernemers, meertalige websites en koppelen hiervan, meertalige menukaarten en een vakantiekalender voor de buitenlandse gast door deelname Regio Boost. • Monitoring en regulering bezoekersstromen. • Stimuleren product- en arrangement ontwikkeling bij ondernemers door opstarten werkgroepen: opzet projecten, projectleden en coördinatoren door gemeente.

• Stimuleren evenementen bijvoorbeeld lokaal ‘Art in Oisterwijk’ en mogelijk regionale aansluiting zoeken bij de biënnale Van Gogh Homeland. Beiden vinden plaats in 2026. Hoe kunnen we dat meten? • Een toename of gelijk blijven van het aantal vestigingen van bedrijven. In de gemeente Oisterwijk zijn in totaal 5.335 bedrijfsvestigingen geregistreerd (gegevens voor 2023). • Het aantal banen in recreatie en toerisme blijft minimaal gelijk; 10,2 % van het totale aantal banen in Oisterwijk komt vanuit recreatie en toerisme. • Sportvoorzieningen voldoen aan de normen en toetsingscriteria van de betreffende bond.

Begroting 2025 | 47

Wat kost het? Bedragen * 1.000

Lasten

€ 5.347

Baten

€ 930

Saldo

- € 4.416

Begroting 2025 | 48

Reguliere werkzaamheden 2025 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2025 | 49

Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028

(bedragen x € 1.000)

2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen

1.552

1.104

740

624

447

2.2 Openbare ruimte

12.547

12.080

12.327

12.514

12.608

2.3 Veiligheid

2.706

3.016

2.846

2.846

2.846

2.4 Cultuur, sport en economie

5.324

5.347

5.024

4.963

4.906

2.5 Grondbedrijf

3.532

3.679

4.251

3.310

3.632

25.661

25.226

25.187

24.258

24.445

653

331

317

317

317

9.094

9.412

9.610

9.610

9.595

2.4 Cultuur, sport en economie

1.015

930

890

890

890

2.5 Grondbedrijf

3.974

3.672

4.244

3.304

3.632

Totaal baten

14.736

14.345

15.061

14.121

14.433

Saldo van baten en lasten

-10.925

-10.881

-10.126

-10.138

-10.012

555

0

0

0

0

Totaal lasten 2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen 2.2 Openbare ruimte 2.3 Veiligheid

Stortingen reserves Stortingen reserves Grondbedrijf

555

Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Onttrekkingen reserves Grondbedrijf Onttrekkingen reserves

3.236

615

613

528

349

3.236

615

613

528

349

Mutatie reserves

2.681

615

613

528

349

Saldo

-8.244

-10.266

-9.513

-9.610

-9.663

Toelichting Naast de mutaties voor loon en prijscompensatie en structurele effecten 2e berap is een aantal autonome ontwikkelingen en wensen en ambities financieel meegenomen. Deze lichten we hieronder toe.

Autonome ontwikkelingen Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Afvalbegroting (oa kostendekkendheid naar 97%)

226

226

226

226

Overige mutaties

155

80

80

80

Tekort (-) / Overschot (+)

381

306

306

306

Bedragen (* € 1.000) Autonome ontwikkelingen

Toelichting autonome ontwikkelingen Afvalstoffenheffing Conform afspraken met uw raad zijn de tarieven voor afvalstoffenheffing verhoogd om te groeien naar een kostendekkend tarief.

Begroting 2025 | 50

Wensen en ambities

Bedragen (* € 1.000) Wensen en ambities PPN

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-109

56

-279

-489

98

-190

-202

Staalbergven scenario 3b Bibob coördinator

-45

-45

-45

Groen blauwe dooradering

-15

-50

-50

-50

Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme

-94

-65

-35

-22

PM

PM

PM

118

46

-170

56

-279

-489

Nieuwbouw circulaire centrum Tilburg oost - Oisterwijk Nieuwbouw Den Domp Dekking afboeken restkrediet en sloop Den Domp uit algemene reserve Wensen en ambities na totstandkoming PPN

-400

-225

Uitvoeringsbudget Oostflank

-200

400

Werkbudget Klimaatadaptatie

-25

Tekort (-) / Overschot (+)

-334

Toelichting Wensen en ambities Staalbergven In de raadsvergadering van december 2023 heeft de raad via een amendement een besluit genomen om scenario’s 3A en 3B verder uit te werken om zo op 19 september 2024 een besluit te kunnen nemen over de toekomst van Staalbergven. In deze begroting zijn de financiële consequenties van scenario 3B verwerkt. Bibob coördinator Voor 2024 en 2025 ontvangen we samen met de gemeenten Goirle en Hilvarenbeek subsidie van de Tasforce -RIEC voor het inhuren van een gezamenlijke Bibob coördinator. Vanaf 2026 dienen we de kosten van de Bibob coördinator zelf te dragen. Het in dienst hebben van een Bibob coördinator en uitvoering geven aan de wet Bibob draagt zeer sterk bij aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit Vooralsnog gaan we uit van het in dienst nemen van een coördinator voor de GHO gemeenten door de gemeente Oisterwijk. De kosten worden verdeeld over de drie gemeenten. Groenblauwe dooradering De groenblauwe dooradering betreft zowel landschappelijke beplantingen, als ecologische verbindingszones, als aanplant van bomen (Bossenstrategie). Deels kan dit betaald worden met subsidies, maar bijna altijd is daarbij ook een cofinanciering vanuit de gemeente noodzakelijk. Het beschikbare budget is hiervoor ontoereikend. Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 2025-2028 In 2022 is de Visie Toerisme en Recreatie vastgesteld.

In 2024 is het uitvoeringsprogramma vastgesteld inclusief de financiën voor de opstart van prioriteitsprojecten. Voor de jaren 20252029 werken we aan de actieplannen van het uitvoeringsprogramma met als doelstelling de samenhang en verbinding, spreiding, economische en maatschappelijke waarden en innovatie en (omgevings)kwaliteit te verbeteren.

Begroting 2025 | 51

Nieuwbouw Den Domp Op 7 juli 2023 is door de raad een ontwikkelkader vastgesteld met ruimtelijke en programmatische uitgangspunten voor de planuitwerking. Op basis van het ontwikkelkader verwachten we een investering van € 5.100.000 inclusief BTW en plankosten bij casco-oplevering van de nieuwbouw. Er zijn keuzemogelijkheden die invloed hebben op de investeringskosten. Aan de raad wordt via een discussienotitie drie scenario’s met daarbij de realisatiekosten voorgelegd. In de begroting waren vanaf 2026 reeds kapitaallasten van € 80.000 opgenomen. Met de huidige planning (start realisatie 2025 en oplevering 2027) zullen de kapitaallasten doorschuiven naar 2028. 2025: afboeken restant boekwaarde + sloopkosten (circulair): € 400.000. We stellen voor om deze lasten te dekken uit de algemene reserve. Een inschatting van de exploitatielasten is nog niet goed te maken. Wel is bekend dat de beheerkosten voor het huidige Den Domp en voormalig gemeentehuis Haaren komen te vervallen bij realisatie van de nieuwbouw. Wij hebben hier in de prognoses rekening mee gehouden. Uitvoeringagenda Koersdocument Oostflank Om uitvoering te kunnen geven aan de drie opgaven van het koersdocument: transitie landelijk gebied, transitie mobiliteit, en transitie wonen, werken en recreëren, vragen wij een incidenteel budget voor 2025.

Dit wordt onder meer ingezet voor een haalbaarheidsstudie voor de randweg Moergestel en het uitvoeren van een pilot voor het verweven van natuurinclusieve boomteelt en natuur/bos. Werkbudget klimaatadaptatie In 2024 is budget vrijgemaakt voor het opstellen van beleid voor klimaatadaptie. Dat budget is ontoereikend, waardoor we in 2025 nog eenmalig extra middelen vragen. Deze middelen zullen onder meer benut worden voor het opstellen van een visie en uitvoeringsprogramma.

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Baerdijk Distelstraat Wildemanstraat OIW Fietspad Noordzijde spoor (K) Haarenseweg zuid van sppor tot Laarakkerweg OIW Heusdensebaan van spoor tot Sprendingenstraat OIW Kantstraat (rotonde - oude baan ) HRN Moergestelseweg - Oisterwijkseweg fietpad OIW (Verduurzamen) openbare verlichting Burgemeester Verwielstraat OIW Gemullehoekenweg OIW Lindeparkt / gemeentehuis OIW Sage ten Broekstraat en Zwijsenstraat OIW Schoutenbuurt OIW Rugby terrein Taxandria atletiekbaan Nemelaer terreininrichting Nemelaer velden Staalbergven scenario 3b Nieuwbouw den Domp Totaal

Begroting 2025

Begroting 2026

1.124 376 396 480 926 465 2.100 97 1.182 93 477 91 40 12 16 40 3.047 450 10.160

200 550 388 528 2.592

3.048 3.000 11.558

Begroting 2025 | 52

Verplichte beleidsindicatoren

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2025 | 53

Begroting 2025 | 54

Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Doel van dit programma is een Samenredzaam Oisterwijk. Dat betekent dat inwoners, ondernemers, (zorg)organisaties en de gemeente er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen. Met inwoners waar dit (tijdelijk) niet zo is, zoeken we naar een oplossing, zo licht als mogelijk - zo zwaar als nodig. De zorg moet ook betaalbaar zijn voor de gemeente om zorg, nu en in de toekomst, te garanderen voor wie dat écht nodig heeft. In dit programma geven we aan wat we daar dit jaar concreet voor gaan doen.

Maatschappelijk effect Inwoners ervaren dat ze worden geholpen op een manier die past bij de vier bouwstenen van een Samenredzaam Oisterwijk: 1. Oisterwijk is Inclusief, iedereen kan meedoen. 2. Als er een hulpvraag is wordt die laagdrempelig en dichtbij opgelost. 3. Inwoners weten waar ze terecht kunnen en de communicatie rondom een hulpvraag en de oplossing is duidelijk & begrijpelijk. 4. Inwoners met een hulpvraag ervaren dat gemeente en (zorg)organisaties integraal denken dus vanuit de leefwereld van de inwoner en niet vanuit hokjes en schotten.

Ambities voor 2025 De ambities voor 2025 worden vertaald in de volgende thema’s: 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur. 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning. 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen.

Financiën

De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Bedragen * 1.000 Lasten

€ 35.961

Baten

€ 8.922

Saldo

- € 27.039

Begroting 2025 | 55

3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur Wat willen we bereiken? We koersen op een ‘Samenredzaam Oisterwijk’ in 2030: inclusief, dichtbij, duidelijk en begrijpelijk, integraal. In Oisterwijk streven we naar een sterke en rijke basisstructuur waarin iedereen mee kan doen. Het versterken van deze basisstructuur gaat over het omzien naar elkaar in de wijken, buurten en dorpen. Hier zijn organisaties en (vrij toegankelijke) activiteiten en voorzieningen nodig die gericht zijn op het elkaar ontmoeten en ondersteunen, ontplooien en ontspannen. Zodat alle inwoners, ongeacht afkomst, sekse, leeftijd, geaardheid of beperking, kunnen samenleven en meedoen. We staan in Oisterwijk voor een grote en urgente opgave: het aantal ouderen groeit sterk, er is een tekort aan personeel, mensen wonen langer thuis en de druk op mantelzorg neemt verder toe. We streven ernaar dat iedere inwoner een goede balans en rust heeft in wonen, werken, het privéleven en financiën. Kortom bestaanszekerheid voor iedereen.

Wat gaan we daarvoor doen? Dichtbij - ontmoetingsplekken De buurthuizen en wijkcentra hebben een belangrijke rol in onze gemeenschap en we onderzoeken hoe ze deze functie ook in de toekomst kunnen blijven vervullen. Hierin nemen we mee dat de buurthuizen en wijkcentra vooral worden bemenst door vrijwilligers. Daarnaast zien we in verschillende ontwikkelingen dat een ontmoetingsplek dichtbij een belangrijke randvoorwaarde is voor het behalen van verschillende transformatiedoelen in het sociaal domein. In 2025 wordt verder gewerkt aan het plan voor een nieuw gemeenschapshuis Den Domp in Haaren op het Monseigneur Bekkersplein in plaats van de huidige locatie aan de Kerkstraat. Dit gebeurt op basis van ‘Ontwikkelkader Hart voor Haaren’ dat op 6 juli 2023 door uw raad is vastgesteld en het richtinggevend financieel kader dat op 27 juni 2024 door uw raad is vastgesteld. Na vaststelling van het plan zal worden gestart met de planologische procedure (BOPA). Inclusief – de-stigmatiseren De gemeente blijft het bestaande regenboogbeleid uitdragen. Samen met onze partners geven we voorlichtingsprogramma’s voor de-stigmatisering en inclusie. In 2024 hebben we ingezet op het trainen van jeugd- en jongerenwerkers met basiskennis over LHBTQIA+ personen en thematiek. In 2025 zetten we deze acties door.

Dichtbij en Integraal - Ouder worden in Oisterwijk We moeten anders kijken naar ouder worden en ouder zijn en mensen moeten zich anders voorbereiden op deze fase van het leven. In 2025 voeren we daarom de volgende acties uit: •

We verbeteren de ondersteuning aan mantelzorgers. We zorgen voor het verminderen van draaglast en het vergroten van kennis en vaardigheden. Daarnaast zetten we stappen om toegankelijkheid tot ondersteuning of hulp te verbeteren door het verstrekken van informatie en het makkelijker maken van procedures. Begroting 2025 | 56

•

We geven samen met de netwerkpartners werkgroep ‘dementievriendelijke gemeente’ en Alzheimer Nederland uitvoering aan verschillende acties die bijdragen aan de dementievriendelijkheid van Oisterwijk. Door de sociale benadering veranderen we samen de sociale omgeving, niet alleen voor de persoon met dementie maar voor alle inwoners in Oisterwijk. De werkgroep focust zich in 2025 vooral op het trainen en voorlichten van zowel professionals als inwoners over hoe goed om te gaan met dementie.

•

We stimuleren dat inwoners van Oisterwijk zich voorbereiden op ouder worden. Dit doen we onder andere door een bewustwordingscampagne rondom ouder worden in Oisterwijk.

Inclusief – integratie en huisvesting bijzondere doelgroepen Integratie, opvang, inburgering en huisvesting van nieuwkomers blijven ook in 2025 een grote uitdaging, onder andere door de stijging van de asielstroom en het beperkte woningaanbod. In 2024 hebben we een actieplan gemaakt om onze taakstelling te behalen en nieuwe inwoners een woonruimte te bieden in onze gemeente. Mede voor de doelgroep statushouders, maar ook verschillende andere doelgroepen werken we het concept ‘woningdelen’ verder uit om de krapte op de woningmarkt tegen te gaan. We zetten met name in op hospitabewoning en ‘friendscontracten’ (verhuur met meerdere alleenstaanden als zijnde een huishouden). Ook ander gebruik van bestaand vastgoed voor huisvesting wordt onderzocht. Inclusief – opvang vluchtelingen De Europese Raad besloot om de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) met 1 jaar te verlengen. Dit betekent dat vluchtelingen uit Oekraïne nu tot en met 4 maart 2026 in landen binnen de EU mogen blijven. Nederland volgt dit besluit ook, wat betekent dat het ministerie alle kosten tot en met 4 maart 2026 volledig vergoedt. In overleg met de regiogemeenten (RRT Hart van Brabant) is afgesproken dat gemeenten het aantal plekken Gemeentelijke Opvang Ontheemden (GOO) dat zij in juni 2024 hebben, ten minste behouden. Gezien het aandeel dat Oisterwijk levert, behouden we het huidige aantal opvangplekken.

Inclusief, Duidelijk & begrijpelijk - bestaanszekerheid We streven naar bestaanszekerheid voor al onze inwoners, maar focussen op de bestaanszekerheid van inwoners met een kwetsbare financiële positie, die vaak te maken hebben met armoede en/of schulden. Dit kunnen ook ondernemers zijn. Op basis van de uitkomsten van het rapport van de Rekenkamer over Armoedebeleid, implementeren we waar nodig de aanbevelingen in 2025. Daarnaast houden we in 2025 de koers vast die we samen hebben vastgesteld: • Preventie van financiële problemen en schulden. • Verruiming van inkomen door goed toegankelijke minimaregelingen en door hulp in natura van onze subsidiepartners Voedselbank. Leergeld, Charitas en Sociaal huis. Denk ook aan de energieklussers. • Het bijstaan van de inwoner op het moment dat er (problematische) schulden zijn door Vroegsignalering en zo snel mogelijk schuldenrust creëren. • Inzet op participatie en meedoen voor alle inwoners. Inclusief en Integraal – Gezond en Actief leven Gemeenten en GGD’en, zorgverzekeraars en VWS werken samen aan een gezond en actief leven voor iedereen. Regionaal werken we ook samen aan het Integraal Zorgakkoord (IZA). Iedereen moet dezelfde kansen krijgen om gezond op te groeien en te leven. Van de eerste 1000 dagen in het leven tot aan vitaal ouder worden. Passend bij onze beweging bij ouder worden in Oisterwijk Begroting 2025 | 57

hebben we ook aandacht voor gezond ouder worden. Belangrijk is dat ouderen vitaal blijven en een sociaal netwerk hebben. Daarbij zijn gezonde voeding (zowel thuis als in de zorg), sociale contacten en beweging belangrijk. In 2025 versterken we ook voor deze doelgroep de samenwerking in de keten tussen het medisch en sociaal domein, onder andere door de implementatie van ‘Welzijn op Recept’, de implementatie van het programma ‘Kansrijke Start’, de inzet van gecombineerde leefstijlinterventies en de inzet van valpreventie. Daarnaast richten we ons op het verminderen van middelengebruik.

Hoe kunnen we dat meten? We monitoren het aantal meldingen van discriminatie waarbij mensen worden gediscrimineerd op basis van seksuele gerichtheid. In zowel 2022 als 2023 werd er door Stichting RADAR 1 melding geregistreerd. Door de politie werden er in 2022, 3 meldingen geregistreerd en 0 meldingen in 2023. (bron: jaarverantwoording Radar) • Het aantal gehuisveste statushouders is gelijk aan onze opgelegde taakstelling. In 2023 zijn er 57 statushouders gehuisvest. De opgelegde taakstelling was 76. (bron: TVS volgsysteem. Aantal incl. achterstand) • Het aantal inwoners dat een hulpvraag stelt bij Loket Wegwijs Oisterwijk en geholpen wordt door een oplossing in onze basisstructuur stijgt met ten minste 5%. In 2022 waren dit 46 doorverwijzingen en in 2023 waren dit 63 doorverwijzingen. (bron: dashboard Loket Wegwijs individuele en collectieve oplossingen basisstructuur) • We behouden max. 305 plekken voor het opvangen van ontheemden uit Oekraïne. • Eind 2026 voldoet 50% van de volwassenen aan de beweegrichtlijnen. In 2022 voldeed 46,3% van de volwassenen uit Oisterwijk hieraan. (Bron: vzinfo.nl/bewegen) • In 2025 is Oisterwijk gecertificeerd als ‘dementievriendelijke gemeente’. •

Wat kost het? Bedragen * 1.000

Lasten

€ 8.632

Baten

€ 1.740

Saldo

- € 6.892

Begroting 2025 | 58

3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning Wat willen we bereiken? We koersen op een ‘Samenredzaam Oisterwijk in 2030’: inclusief, dichtbij, duidelijk en begrijpelijk, integraal. We beschikken over een stevig lokaal team met voldoende kennis en expertise, en in goede verbinding met huisartsen, specialistische zorg en andere lokale voorzieningen, verlenen toegang tot jeugdhulp en bieden waar nodig zelf lichte ondersteuning en hulp, gericht op het versterken van het gewone leven en de veerkracht van alle inwoners van 0 tot 100. − −

− −

Meer jongeren en kinderen worden met collectieve voorzieningen (dichtbij en vrij toegankelijk) ondersteund in plaats van door de inzet van specialistische zorg. Hulpvragen van inwoners worden integraal uitgevraagd zodat onderliggende problemen als geldzorgen of eenzaamheid eerder worden herkend (en met voorrang worden opgepakt). Als er problemen spelen op meerdere levensgebieden worden deze in samenhang opgepakt. Het welbevinden van mensen met psychosociale problematiek wordt verhoogd door inzet uit de basisstructuur in plaats van een medische of psychologische behandeling. Inwoners krijgen de juiste hulp op de juiste plek.

Wat gaan we daarvoor doen? Integraal, Duidelijk en Begrijpelijk – jeugdhulp steviger verbinden met aanpalende domeinen We zorgen ervoor, samen met Goirle en Hilvarenbeek, dat de lokale teams en huisartsen/ jeugdartsen steviger met elkaar verbonden zijn. Hierbij richten we ons onder andere op: − Huisartsen en Loket Wegwijs hebben over en weer vaste contactpersonen. − Specialistische expertise is dicht bij de lokale teams gepositioneerd met heldere afspraken over de rol, dienstverband, positionering en financiering van consultatiefunctie. − Er is een heldere verwijsroute/ klantreis beschreven. Deze route wordt ook opnieuw onder de aandacht gebracht in het onderwijs. Inclusief, Integraal, Duidelijk en Begrijpelijk, Dichtbij – Stevig Lokaal Team In 2024 zijn we in regio Hart van Brabant gestart met een onderzoek naar werkzame elementen voor het lokale team en de sociale basis; deze noemen we bouwstenen. In 2025 bepalen we welke punten hieruit passend zijn in Oisterwijk en op welke manier, in welke volgorde en met welk tempo we dit implementeren in gemeente Oisterwijk. De bouwstenen bevatten ten minste: − Opdracht en bevoegdheden; opdracht en het mandaat van het lokale team en de sociale basis. − Inrichting en uitvoering; afbakening van het lokale team. − Competenties en werkprincipes; benodigde competenties en werkprincipes. − Samenwerking; samenwerkingspartners en werkwijze.

− Leren en ontwikkelen; samen reflecteren en evalueren op basis van de opdracht. Dichtbij en Inclusief - van individueel naar collectief werken We maken een overzicht welke basisvoorzieningen al zijn ingericht en wat nog nodig is om individuele problemen collectief op te pakken (voor jeugdigen). Voor hetgeen wat nog nodig is maken we een beschrijving voor collectief aanbod of een groepsaanpak. Samen met bestaande aanbieders en lokale partners in onze basisstructuur ontwikkelen we een goede aanpak.

Begroting 2025 | 59

Duidelijk en begrijpelijk – samenwerkingsafspraken woningaanpassingen Steeds meer ouderen wonen langer thuis. Soms is het nodig om de woning aan te passen, zodat ouderen op een veilige manier langer thuis kunnen wonen. In 2025 werken we samen met gecontracteerde aannemers. We maken afspraken over een aanvraagproces en over toezicht op kwalitatief goede en veilige woningaanpassingen in het kader van de Wmo. Inclusief - dakloosheid Het regionale actieplan dakloosheid ‘Iedereen een (t)huis’ is in 2024 vastgesteld. De acties, inclusief de tijdlijn en wie het oppakt, staan daarin beschreven. Op basis van dit plan van aanpak en na de uitkomsten van de Ethos-telling wordt een jaarlijks regionaal uitvoeringsprogramma opgesteld (te beginnen voor het jaar 2025). Het college heeft op moment van schrijven het regionale actieplan vastgesteld, maar nog geen instemming gegeven voor lokale middelen. Het gesprek voor concrete acties, ambtelijke inzet en financiën volgt na de resultaten van de Ethostelling in oktober 2024.

Hoe kunnen we dat meten? • Het aantal jeugdigen dat een indicatie heeft voor specialistische jeugdhulp (aantal unieke cliënten) neemt af. Dit waren in 2022 444 unieke jeugdigen en in 2023 397 unieke jeugdigen. (Bron: dasboard Jeugd GHO aantal actieve cliënten). • Het percentage hulpvragen dat door Loket Wegwijs Oisterwijk wordt doorverwezen naar een vrij toegankelijke voorzieningen neemt toe. In 2022 was dit 40,7% en in 2023, 39,4%. (bron: dashboard Loket Wegwijs percentage afschaling) • Het aantal doorverwijzingen van Loket Wegwijs Oisterwijk naar een collectieve oplossing in onze basisstructuur (training of bijeenkomst) neemt toe met 5%. In 2022 waren dit 18 hulpvragen en in 2023 waren dit 23 hulpvragen. (bron: dashboard Loket Wegwijs collectieve oplossingen basisstructuur) • We monitoren doorlopend de clienttevredenheid van inwoners die gebruik maken van hulp op basis van de Jeugdwet en de Wmo. Wat kost het? Bedragen * 1.000

Lasten

€ 25.904

Baten

€ 6.814

Saldo

- € 19.091

Begroting 2025 | 60

3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen Wat willen we bereiken? We koersen op een Samenredzaam Oisterwijk in 2030: inclusief, dichtbij, duidelijk en begrijpelijk, integraal. In gemeente Oisterwijk willen we dat iedereen mee kan doen in onze samenleving, het liefst via betaald werk. Maar ook dat iedereen zich kan (blijven) ontwikkelen en hiervoor de kansen krijgt die hij of zij nodig heeft om mee te kunnen doen, onder andere in het onderwijs. Als laatste streven we ernaar om meer mensen aan de slag te krijgen, ook mensen waarbij werken niet vanzelf gaat bijv. door een arbeidsbeperking of inwoners die nog moeten inburgeren.

Wat gaan we doen? Inclusief - Inburgering Statushouders doorlopen een inburgeringstraject (Z-route, B1 route of Onderwijsroute). In 2025 gaan wij met de aanbieders in gesprek om per 2026 nieuwe contracten te kunnen afsluiten (tot en met 2029). Daarnaast geven wij extra aandacht aan voldoende participatie uren (als werknemer of als vrijwilliger) naast de uren die in inburgeraar besteedt aan taal. Inclusief - Onderwijskansen We implementeren het onderwijskansenbeleid dat in 2024 is vastgesteld. We blijven inzetten op vermindering van onderwijsachterstanden samen met onze onderwijsinstellingen en de kinderopvang. Hierbij hebben we in ieder geval extra aandacht voor de volgende activiteiten: •

We starten in 2025 voor het eerst met een VVE-groep op het AZC. We maken het mogelijk voor VVE-locaties met meer dan 40% doelgroep peuters om extra pedagogische ondersteuning te kunnen bieden en zo nog gerichter en preventiever met de doelgroep peuters te kunnen werken. Ook investeren we in vroegschoolse educatie voor basisscholen.

•

De afgelopen jaren is er stevig geïnvesteerd in leesondersteuning op de basisscholen; in 2025 starten we met een pilot Boekstart in de Kinderopvang om ook bij peuters en hun ouders het lezen en voorlezen te stimuleren.

•

We werken voor het tweede jaar met de Peutermonitor om de aantallen doelgroep kinderen goed te kunnen monitoren en grip te krijgen op het bijbehorende budget.

Inclusief, Dichtbij en Integraal – Lokaal Plan In 2025 geven we uitvoering aan het Lokaal Plan. Dat doen we samen met onze inwoners en partners. We werken naar een ‘Samenredzaam Oisterwijk’ met als doel: iedereen doet mee. • We versterken en verbreden de samenwerking van Loket Wegwijs met onder andere de WSD, Regionaal Werk Centrum, werkgevers en onze collega’s van werk en inkomen. Hierbij staat de vraag en behoefte van de inwoner centraal en werken we dicht bij de inwoner. • We maken een aanpak voor de extra begeleiding van Niet Uitkering Gerechtigden, met aandacht voor schoolverlaters (van voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs).

Begroting 2025 | 61

•

• •

We ontwikkelen een sluitende aanpak voor jongeren van 16 tot 27 jaar waarbij iedere jongere in beeld is en aansluitend bij het verlaten van school duidelijk is of ze betaald werk of een vervolgopleiding starten of de jongere wordt ondersteund gericht op werk, inkomen, scholing en/of andere leefgebieden. We ontwikkelen een dashboard om de ontwikkelingen en resultaten van sociale inclusie (meedoen van onze inwoners) beter te monitoren. We zetten Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding in voor een bredere doelgroep.

Daarnaast implementeren we de Participatiewet in Balans, die op 1 januari 2025 in werking treedt.

Hoe kunnen we dat meten? • We voldoen aan het wettelijk percentage (50%) van te inspecteren bestaande gastouderopvang locaties. • Door middel van de peutermonitor monitoren we het bereik van op VVE geïndiceerde peuters (dit betreft een 0-meting). • Door middel van de resultatenmonitor monitoren we de resultaten van de voor- en vroegschoolse educatie (dit betreft een 0-meting). • Het aantal mensen dat werkt met ondersteuning van de Participatiewet neemt toe. In 2022 waren dit 74 unieke personen. In 2023 waren 85 unieke personen. • (bron: Dashboard Participatie; trede betaald werk met ondersteuning in 2022 en 2023). • Een daling van het uitkeringsbestand van mensen die langer dan twee jaar een uitkering ontvangen. In 2022 waren dit 244 unieke personen. In 2023 waren dit 244 unieke personen (dit is dus gelijk gebleven) (bron: Dashboard Participatie; aantal actieve uitkeringen naar duur) • Het aantal inburgeringsplichtige inwoners dat werkt (naast het inburgeringstraject) neemt toe (dit betreft een 0-meting). Wat kost het? Bedragen * 1.000

Lasten

€ 1.424

Baten

€ 368

Saldo

- € 1.056

Begroting 2025 | 62

Reguliere werkzaamheden 2025 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2025 | 63

Wat kost het? (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028

3.1 Basisstructuur

14.745

8.632

7.048

6.835

6.835

3.2 Goede zorg

25.113

25.905

24.359

24.663

24.559

3.3 Ontwikkelen

1.398

1.425

1.424

1.424

1.424

41.256

35.961

33.131

32.922

32.819

3.1 Basisstructuur

8.176

1.740

339

232

232

3.2 Goede zorg

6.507

6.814

6.814

6.814

6.814

3.3 Ontwikkelen

368

368

368

368

368

Totaal baten

15.051

8.922

7.521

7.414

7.414

Saldo van baten en lasten

-26.205

-27.039

-25.610

-25.508

-25.405

0

0

0

Totaal lasten

Stortingen reserves Stortingen reserves

0

0

425

150

Onttrekkingen reserves

425

150

0

0

0

Mutatie reserves

425

150

0

0

0

-25.780

-26.889

-25.610

-25.508

-25.405

Onttrekkingen reserves

Saldo

Toelichting Naast de mutaties voor loon en prijscompensatie en structurele effecten vanuit de 2e bestuursrapportage, zijn de wensen en ambities financieel meegenomen. Deze lichten we hieronder toe.

Wensen en Ambities Bedragen (* € 1.000) Wensen en ambities PPN Jongerenaccommodatie Tekort (-) / Overschot (+)

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -150 -150 -150

Jongerenaccommodatie In september 2023 is de jongerenaccommodatie The Source geopend. In het najaar 2024 vindt een evaluatie plaats. Hierna zal een keuze gemaakt moeten worden over definitieve voorzetting van deze voorziening en op welke wijze. In 2025 nemen we daarom eenmalige kosten op. De structurele gevolgen volgen uit de evaluatie en worden betrokken bij de PPN 2026-2029.

Begroting 2025 | 64

Verplichte beleidsindicatoren

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2025 | 65

Paragrafen

Begroting 2025 | 66

Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf leest u over de stand van zaken en de beleidsvoornemens op het gebied van bedrijfsvoering. Organisatieontwikkeling We zetten in op een continue ontwikkeling van de organisatie met de bijbehorende instrumenten. Dit gebeurt langs een bepaalde ordening namelijk ’strategie, structuur, systemen, leiderschap, cultuur/ gedrag en vaardigheden’. Doelstelling van organisatieontwikkeling is om blijvend aan te sluiten bij de ontwikkelingen en behoeften van de (Oisterwijkse) maatschappij. De wereld om ons heen verandert snel en de medewerkers moeten wendbaar daarop aan kunnen sluiten. We zetten specifiek in op het zien en benutten van ieders talenten, het bijbehorende leiderschap, houding en gedrag. In het bestuursakkoord worden participatie en minder bureaucratie met kortere, vereenvoudigde procedures, als speerpunten genoemd. Deze twee onderwerpen zijn verbonden met de ontwikkeling van de organisatie. Zo richten we ons op de vergroting van competenties van de medewerkers als het gaat om in– en externe samenwerking. Tevens richten we onze procedures klantgericht in, waar mogelijk digitaal ondersteund. Dit om efficiënte en transparante dienstverlening aan onze inwoners te bewerkstelligen. In 2025 gaan we verder met deze ontwikkeling van onze medewerkers en van onze organisatie.

Accent zal in 2025 liggen op het implementeren en borgen van instrumenten die zijn voorbereid en vooral afmaken wat in gang is gezet. De onderwerpen die in deze paragraaf bedrijfsvoering zijn beschreven, maken onderdeel uit van het thema organisatieontwikkeling.

Personeelsbeleid Arbeidsmarkt in beweging Een optimale bezetting is van cruciaal belang voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers én om de ambities van de gemeenteraad uit te kunnen voeren. De arbeidsmarkt blijft een grote uitdaging. Het vinden en behouden van talenten in de organisatie blijft moeilijk en zal de komende jaren hoogstwaarschijnlijk alleen maar moeilijker worden door de verwachte verdere krapte op de arbeidsmarkt. De lastige arbeidsmarkt in combinatie met de stevige verwachtingen op onder andere het gebied van dienstverlening, participatie, communicatie, transparantie, IT en social media, maakt dat de organisatie nog altijd onder druk staat. Hoewel we nog altijd in staat zijn om vacatures in te vullen, gaat dit wel moeizaam en is de doorlooptijd om tot invulling te komen lang. We zullen creatief moeten zijn om de concurrentie (en ook samenwerking) met andere (grotere) gemeenten en andere branches aan te blijven gaan. Het is van cruciaal belang dat we als gemeente Oisterwijk een aantrekkelijke werkgever blijven. Hier wordt actie op ondernomen door de uitvoering van het uitvoeringsplan strategisch personeelsbeleid. Met o.a. de komst van de adviseur werving en selectie wordt nog meer ingezet op nieuwe vormen van werving en selectie. Om nog betere sturingsinformatie te krijgen, zetten we meer in op analyses van de in-, door- en uitstroomcijfers.

De Oisterwijkse opleidingsweken die meerdere malen per jaar plaatsvinden, de grotere aandacht voor doorontwikkeling en implementatie van het onboardingsprogramma dragen bij aan het binden en boeien van onze medewerkers.

Begroting 2025 | 67

Hybride werken en huisvesting Onderdeel van aantrekkelijk werkgeverschap is het bieden van een inspirerende werkomgeving waar medewerkers prettig kunnen werken en elkaar kunnen ontmoeten. We zetten in op ARBOverantwoord meubilair en moderne communicatiemiddelen. Waar nodig en mogelijk doen we (toekomstbestendige) aanpassingen aan het pand, ook om hybride werken te faciliteren. Samenwerken met Goirle en Hilvarenbeek Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met gemeenten Goirle en Hilvarenbeek (GHO-samenwerking). Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, vertaald naar een samenwerkingsagenda met daarin werkzaamheden en projecten. In 2025 zetten we in op een intensivering van deze samenwerking. Hierbij blijven we mogelijkheden verkennen voor het verder delen van kennis, het invoeren van gedeelde werkprocessen, het uitwisselen van personeel en het gezamenlijk in dienst hebben van professionals met specifieke (vakinhoudelijke) kennis en kunde. Samen met Goirle en Hilvarenbeek bieden wij zo een aantrekkelijke werkomgeving en groeimogelijkheden binnen de drie organisaties. We richten ons hierbij op de vier K’s: verminderen van kwetsbaarheid en kosten, verhogen van de kwaliteit van het werk dat de drie gemeenten doen voor inwoners, bedrijven en instellingen, en het vergroten van kansen voor medewerkers.

Planning & Control cyclus In de financiële verordening is geregeld hoe de planning & control cyclus is georganiseerd. Samen met de gemeenten Goirle en Hilvarenbeek maken we gebruik van een financieel systeem waarmee we aan de landelijke regelgeving kunnen voldoen. In navolging van de aangenomen motie van de raad gaan we (samen met de raad) werken aan het verbeteren van de leesbaarheid en transparantie van de P&C documenten. De begroting is opgezet in een programmastructuur, waarbij de raad op thema’s kan sturen. Digitale mogelijkheden worden in samenwerking met Goirle en Hilvarenbeek geïmplementeerd, met als doel de sturingsmogelijkheden van de raad verder te ondersteunen. Reguliere taken en activiteiten van de gemeente, de zogenaamde 'going concern’, waarbij de raad alleen op afwijkingen stuurt, komt alleen tot uitdrukking in de financiële begroting en niet in de thema’s.

Interne controle en interne beheersing In 2025 ontwikkelen we door op de interne beheersing. Het intern beheersplan wordt jaarlijks geactualiseerd vanuit de scope, dat met name voor de belangrijkste en meest risicovolle processen interne controleplannen worden opgesteld. Bevindingen worden doorgesproken en, door middel van advisering, procesverantwoordelijken ondersteund bij het doorvoeren van verbeteringen. Daarnaast zetten we ook in op de interne beheersing door de implementatie van procesmanagement en integrale kwaliteitsborging.

Informatiebeveiliging en privacy In een tijdperk waarin technologie een integraal onderdeel is geworden van ons dagelijks leven, worden ook gemeenten steeds afhankelijker van digitale systemen en infrastructuur. Voor digitale bestuurskracht is het belangrijk om de basis van processen op orde te hebben. Het beveiligen van de digitale systemen en infrastructuur is hierin van essentieel belang.

Begroting 2025 | 68

Gemeenten moeten zich bewust zijn van de cyberrisico’s, hier proactief maatregelen op inrichten, maar ook ervaringen met elkaar delen. Dit deden we al op grond van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid), waarin normen voor informatiebeveiliging zijn weergegeven. Vanaf 2024 zijn die normen verplicht via ’The Network and Information Security directive 2’ (hierna: NIS2). NIS2 is een Europees wetgevingsinitiatief dat tot doel heeft de cyberbeveiliging en de weerbaarheid van essentiële diensten in EU-lidstaten verder te verbeteren. We hebben een solide basis, maar mede op grond van deze nieuwe wetgeving zal onze ICTpartner Equalit, voor alle deelnemende gemeenten, een aantal maatregelen moeten nemen. Dit om niet alleen aan de verwachtingen van de Nederlandse maatschappij te voldoen, maar ook te kunnen voldoen aan de NIS2. Hiervoor is een structurele kostenverhoging noodzakelijk. Deze kosten zijn opgenomen in het totale IT-budget. De NIS2 en de AVG vereisen dat gemeenten aantoonbaar in control zijn voor informatieveiligheid en privacy. Om deze reden zal er meer aandacht moeten komen voor Governance, Risk en Control (GRC) op de afdelingen. In 2024/2025 brengen we in beeld op welke wijze en hoeveel capaciteit dit gaat kosten.

Gegevensmanagement, I-visie en samenwerking op Informatievoorziening De Rijksoverheid stelt hoge eisen aan de digitalisering van de gemeentelijke dienstverlening. Zo moet de inwoner of ondernemer producten digitaal kunnen afnemen, met aandacht voor iedereen die niet of minder digitaal vaardig is. Inspelen op die ontwikkelingen vraagt om digitalisering, om inzicht, om goede interne processen, om heldere communicatie en om ontwikkeling van vaardigheden en kennis van onze medewerkers. Als gemeentelijke organisatie en binnen het samenwerkingsverband van Equalit en de GHO-samenwerking (Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk), geven we hier dagelijks uitvoering aan. Als gemeente met een beperkte omvang zijn we onvoldoende in staat om zelfstandig in te spelen op een snel veranderende digitale samenleving, waarbinnen ook aspecten van informatieveiligheid en privacy steeds belangrijker worden. Daarom bundelen we kennis, kunde en financiële middelen, zodat we onze organisatie steeds verder meenemen in de digitale toekomst. Onze dienstverlening is hierbij leidend. Binnen het samenwerkingsverband met onze ICT-partner Equalit stelden we een strategische agenda op om samen te digitaliseren. Deze agenda helpt ons ook om digitalisering van informatie en processen te realiseren voor een betere dienstverlening en bedrijfsvoering.

Om in de samenwerking volgende stappen te kunnen zetten, werken we toe naar harmonisatie in uitvoering en applicatielandschap. Zo creëren we samen een eigentijdse, veilige en excellente digitale gemeentelijke dienstverlening. Met een nieuwgevormd GHO-datateam ontwikkelen we gegevensmanagement in de GHOorganisaties. Gebaseerd op kwalitatieve data en gegevens werken we toe naar het succesvol data gedreven werken.

Begroting 2025 | 69

Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in het weerstandsvermogen van de gemeente en de risicobeheersing door de gemeente. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de (weerstands)capaciteit die een gemeente heeft om onvoorziene uitgaven, voortvloeiende uit de risico’s, op te vangen. Het is de bedoeling dat de gemeente ook aangeeft hoe zij denkt deze risico’s te beheersen. Voor het kunnen beoordelen van het benodigde (minimale) weerstandsvermogen is het gewenst de aanwezige weerstandscapaciteit te analyseren, in samenhang met de omvang en de achtergronden van de risico’s.

Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s In de in december 2018 vastgestelde ‘Kadernota Risicomanagement’ worden de doelstellingen en begrippen betreffende het weerstandsvermogen en de risicobeheersing uiteengezet. Er zijn geen landelijke (wettelijke) normen voor de bepaling van de minimale weerstandscapaciteit. Iedere gemeente voor zich bepaalt deze norm. Deze norm staat in relatie tot de risico’s die de gemeente loopt. De gemeente maakt gebruik van de normentabel zoals deze is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. We willen risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moet de relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. Risico's: Bedrijfsproces Financieel Imago / Politiek Informatie / Strategie Juridisch / Aansprakelijkheid Kennisbank Letsel / Veiligheid Materieel Milieu Personeel / Arbo Product

Weerstandscapaciteit: Algemene reserve Algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf

  Weerstandsvermogen Begroting 2025 | 70

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van gemeente Oisterwijk bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Stand per 31-12-2024 Algemene reserve Algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf Beschikbare weerstandscapaciteit

11.113.000 1.083.000 12.196.0000

Risicoprofiel Om de risico's van Oisterwijk in kaart te brengen is in samenwerking met de afdelingen een risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel is tot stand gekomen met behulp van het softwareprogramma NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem) waarmee risico's systematisch in kaart kunnen worden gebracht en beoordeeld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de afdelingen zijn enkele tientallen risico's in beeld gebracht. In het onderstaande overzicht wordt echter alleen de vijftien risico's gepresenteerd met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Risico R224 Risico's grondexploitaties

Kans Financieel gevolg Invloed 100% max.€ 685.000 25.48%

R133

10%

max.€ 9.400.000

23.40%

30%

max.€ 850.000

9.53%

30%

max.€ 750.000

8.33%

40%

max.€ 500.000

7.42%

50%

max.€ 200.000

3.71%

R215

R218

R217

R220

Gevolgen Maatregelen Financieel jaarlijkse Voor nadelige plannen is actualiseren een voorziening gevormd grondexploitaties die jaarlijks beoordeeld wordt. Voor resterende risico wordt verwezen naar de paragraaf grondexploitaties. Ondernemers / inwoners Financieel Ondersteuning van dienen (planschade)claims De gemeente heeft goede juristen. We in bij de gemeente, omdat financiële schade blijven voortdurend zij schade ondervinden. in contact met de indieners. Hoge inflatie en hoge Financieel energiekosten, die Geen sluitende begroting onvoldoende gecompenseerd worden door het Gemeentefonds Sociaal domein: diverse Financieel ontwikkelingen, zoals Geen sluitende begroting Oekraïense vluchtelingen, Jeugd (HvB), Beschermd wonen, Vergrijzing waarvan onzeker is dat deze door rijk voldoende gecompenseerd worden Krapte op de arbeidsmarkt, Financieel Actief - Inzet op zowel bij gemeente als bij Moeilijk om dienstverlening werving & selectie leveranciers / op orde te houden. Sociaal Benadering maatschappelijke partners domein: Moeilijk om zorg inhuurmarkt op orde te houden. Risico Ambities bijstellen op calamiteiten in de zorg, langere wachttijden, verergering problemen en inzet duurdere zorg. VerSaaSing van applicaties. Financieel Momenteel hebben we nog veel systemen waarbij het netwerkbeheer bij Equalit ligt. Tegenwoordig gaat er steeds meer in de Cloud en

Begroting 2025 | 71

daar brengen leveranciers beheerkosten voor in rekening. R53 Weersinvloeden, zoals overstromingen en zware stormen, die enorme schade aan de infrastructuur kunnen veroorzaken. R204 Risico op dumping (drugs)afval in buitengebied R213 Garantstellingen/ Achtervangovereenkomst

R200

R56

R207 R170

R165

Financieel - Verhoogde Periodiek worden 20% kans op ongevallen, herstel onderhoudsplannen van schade aan bijgesteld en infrastructuur en eventueel aangepast aan extra inkoop gewijzigde omstandigheden. Financieel 70%

max.€ 500.000

3.65%

max.€ 100.000

2.60%

Financieel

max.€ 10.000.000

2.54%

max.€ 500.000

1.89%

max.€ 500.000

1.88%

max.€ 100.000

1.62%

max.€ 150.000

1.47%

max.€ 1.000.000

1.25%

Goede 1% Communicatie met WsW. Vooral als WsW financieel in de problemen komt. Aanbestedingen Financieel Inkoopproces is 10% Bij het volgen van een i.v.m. opmerkingen foutieve procedure loopt de accountant gemeente kans op een aangescherpt. rechtszaak door een Hierdoor is de kans benadeelde partij. dat het risico zich voordoet kleiner geworden. Brand, ontploffing of ander Financieel - Inbreuk op de In bestemmings 10% soort van ramp als gevolg bedrijfsvoering van de plannen wordt zo van aanwezigheid gemeente veel mogelijk risicovolle bedrijven en ingespeeld op deze vervoer gevaarlijke stoffen risico's. We werken via spoorverbinding door met milieuzonering het centrum en toezichthouders. Aansprakelijkstelling Financieel 50% gemeente Oisterwijk De gemeente moet beleid Financieel 20% aanpassen als gevolg van Andere uitvoering en het jurisprudentie gehoor geven aan de rechterlijke uitspraak leidt tot extra kosten Cybercriminaliteit in Financieel Informatieveiligheid 5% breedste zin van het Herstel ICT-schade a.g.v. & Privacy beleid; woord, zoals een hack op een hacker.- Verweer tegen We hebben veilige de gemeentelijke website gegevensverlies: inbreuk in externe of in systemen waardoor de data op opslagmethodes bedrijfsvoering in het computer(systemen) kan georganiseerd ter geding komt.

leiden tot voorkoming van Bij beheer van systemen aansprakelijkstelling door dataverlies en en gegevens door een derden.- Forensisch uitwijkcentra voor derde partij kan informatie onderzoek: als nalatigheid het onverkort van de partner of onze oorzaak blijkt te zijn van continueren van organisatie op straat gegevensverlies, kan de onze komen te liggen gemeente aansprakelijk dienstverlening. (onrechtmatige toegang tot worden gesteld.- Wettelijke persoonsgegevens en sancties: als blijkt dat de datalekken). gemeente nalatig is Er treedt beschadiging op geweest in de beveiliging aan ICT-systemen en/of van de gegevens van data. derden, kan dat leiden tot forse boetes.- PR en communicatie: burgers en toezichthouders informeren over de cyberinbraak om zo schade aan reputatie te minimaliseren. Eventueel hulp gespecialiseerde pradviseurs. - Losgeld bij afpersing: cybercriminelen gebruiken ransomware om systemen (of gegevens die erop staan) te blokkeren., Imago - PR en

Begroting 2025 | 72

R163 We voldoen niet aan onze taakstelling voor huisvesting van vergunninghouders

communicatie: burgers en toezichthouders informeren over de cyberinbraak om zo schade aan reputatie te minimaliseren. Financieel Problemen kunnen 30% We krijgen een boete ter tijdelijk opgelost grootte van € 21.000 per worden door niet gehuisveste verevening met asielzoeker. De taakstelling "overschotten" van is toegenomen, maar andere gemeenten onduidelijk of Rijk extra kosten compenseert

max.€ 100.000

1.12%

Nieuwe ontwikkelingen Gemeentefonds Als gemeente zijn wij voor onze inkomsten grotendeels afhankelijk van het Rijk. Het gemeentefonds is onze grootste inkomstenbron. Met betrekking tot de Rijksbijdragen aan onze begroting bestaan op dit moment veel onzekerheden, met name voor de periode vanaf 2026, het zogenaamde “ravijnjaar”.

Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast, omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 26.235.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Op basis van de risicosimulatie is het weerstandsvermogen berekend: het is voor 90% zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 2.099.865,-.

Weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit € 12.196.000 Ratio weerstandsvermogen = = = 5,81 Benodigde € 2.099.865 weerstandcapaciteit De normtabel is ontwikkeld door Naris in samenwering met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Waardering

Ratio

A B C D E F

> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De ratio valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen.

Begroting 2025 | 73

De rapportage omtrent het weerstandsvermogen is een momentopname. Nieuwe projecten, economische ontwikkelingen en investeringsbeslissingen kunnen het risicoprofiel negatief of positief beïnvloeden, waardoor het weerstandsvermogen een andere waardering krijgt.

Reserves Hieronder is een overzicht opgenomen van alle reserves in 2025. Stand 01-01bedragen * € 1.000 2024 Algemene reserve 3.510 Algemene reserve Algemene bedrijfsreserve 976 grondbedrijf 4.486 Bestemmingsreserves Reserve investeringen met maatschappelijk nut Reserve voormalige voetbalkantines Reserve brede school en sporthal Haaren Reserve erfpacht brede school Haaren Reserve Aanpak wachtlijsten Reserve versnelling woningbouw Reserve opvang ontheemden/vluchtelingen Reserve aanpak crises Totaal

Toevoeging

Onttrekking

Stand 31-122024

11.788 107

-4.185

11.113 1.083

11.895

-4.185

12.197

7.704

-318

1.255

Toevoeging

Onttrekking

Stand 31-122025

-780

10.333 1.083

-780

11.417

7.386

-276

7.110

-664

591

-25

565

1.237

-39

1.199

-39

1.160

248

-3

245

-3

243

462 1.000

-278

462 722

-282

462 440

0

815

-

815

976 12.882 17.369

815 12.710

-976 -2.278 -6.463

11.419 23.616

0

815

0 0

-624 -1.404

10.795 22.212

Toelichting Hieronder is per reserve een toelichting opgenomen van de mutaties in 2024 en de verwachte mutaties in 2025. Algemene reserve De mutaties in 2024 zijn: • De toevoegingen betreffen het resultaat van de jaarrekening 2023 van € 10.812.000,-, en de toevoeging van de bestemmingsreserve aanpak crises (€ 976.000,-). • De onttrekkingen betreffen de overhevelingsverzoeken uit 2023 van in totaal € 2.868.000,- en uit de PPN 2022 de invoering van wettelijke taken (€ 75.000,--) en de doorontwikkeling van recreatieparken/visie (€ 80.000,-). Conform de begroting 2022 € 40.000,- voor visie dienstverlening. Uit de PPN 2024 de jongerenaccommodatie (€ 125.000,-). Voor het toekomstscenario Staalbergven (raadsbesluit) (€ 75.000 en de vorming van een nieuwe bestemmingsreserve voor opvang ontheemden van € 815.000,-. En ook volgens het jaarrekeningbesluit een storting in de algemene reserve voor het grondbedrijf van € 107.000,-. De verwachte mutaties in 2025 zijn: • De onttrekkingen betreffen de onttrekkingen zoals genoemd in de PPN 2025 voor het hervormen huidig stelsel jeugdzorg van € 150.000,-- en de volgende wensen en ambities: Kosten Den Domp (€ 400.000,--), Inwonersparticipatie (€ 40.000,--), Onderzoekskosten gemeentekantoor (€ 50.000,--) en Werkplek van de toekomst (€ 140.000,-).