Begroting 2025
Tekst van het document
Addendum Inleiding Op 19 september 2024 heeft in de gemeenteraad besluitvorming plaatsgevonden over de toekomst van het zwembad Staalbergven. Het voorstel om over te gaan tot revitalisatie van het zwembad (scenario 3b) is verworpen. Dit heeft consequenties voor de begroting 2025 die op dat moment al in concept klaar was en waarbij rekening is gehouden met het voorstel tot revitalisatie scenario 3b. Middels dit addendum wijzigen we de begroting voor wat betreft toekomst Staalbergven, zoals besloten tijdens de raadsvergadering van 19 september 2024. We maken inzichtelijk op welke punten de begroting wijzigt en presenteren u het nieuwe financieel meerjarenperspectief. Wijzigingen ten opzichte van de begroting Pagina 10 : Processtappen kompasprojecten Was
Wordt
N.a.v. besluit 19-9-2024 is het kompasproject beëindigd
Pagina 12: Toelichting Kompasproject Was In 2024 heeft in de gemeenteraad besluitvorming plaatsgevonden over de toekomst van zwembad Staalbergven. Uitgaande van de keuze voor een van de twee revitalisatiescenario's, zal het jaar 2025 in het teken staan van de nadere planuitwerking en -voorbereiding. Wordt Op 19 september 2024 heeft in de gemeenteraad besluitvorming plaatsgevonden over de toekomst van zwembad Staalbergven. Het voorstel om over te gaan tot revitalisatie van het zwembad is verworpen. In plaats daarvan is een motie aangenomen dat onderzoek gedaan moet worden naar mogelijkheden voor een natuur openluchtzwemvoorziening of alternatieven, op een andere locatie.
Begroting 2025 | 2
Pagina 43 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers Was In september 2024 heeft de raad een voorlopig besluit genomen over de toekomst van zwembad Staalbergven. Bij vaststelling van de begroting voor 2025 e.v. jaren vindt de definitieve besluitvorming plaats. Uitgaande van de keuze voor één van de twee revitalisatie scenario’s, zal het jaar 2025 in het teken staan van de nadere planuitwerking en -voorbereiding. Wordt In september 2024 heeft de raad besloten om niet over te gaan tot renovatie van zwembad Staalbergven. Uitgaande van deze keuze en de aangenomen motie, zal het jaar 2025 in het teken staan van onderzoek naar mogelijke alternatieven en overleg met Natuurmonumenten over de status van de locatie Staalbergven.
Pagina 48 Toelichting Wensen en ambities Was Staalbergven In de raadsvergadering van december 2023 heeft de raad via een amendement een besluit genomen om scenario’s 3A en 3B verder uit te werken om zo op 19 september 2024 een besluit te kunnen nemen over de toekomst van Staalbergven. In deze begroting zijn de financiële consequenties van scenario 3B verwerkt. Wordt Geen tekst bij wensen en ambities met betrekking tot Staalbergven.
Financiële wijzigingen In de begroting 2025 en verder zullen de investeringen en exploitatiekosten, die betrekking hebben op toekomst Staalbergven (scenario 3b) verwijderd worden. Hieronder treft u het nieuwe meerjarenperspectief. Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Uitgangspunt PPN start
618
-2.702
-3.061
-3.203
verwerking besluitvorming PPN
340
1.788
1.660
1.533
PPN voor wensen en ambities
958
-914
-1.401
-1.670
Bedragen (* € 1.000)
Meicirculaire 2024
2.420
1.555
1.562
1.633
Prijsindexering
-1.221
-1.195
-1.240
-1.240
Structurele mutaties 2e berap
-506
-379
-379
-379
Mutatie kapitaallasten
171
119
200
147
-1.014
512
694
693
808
-302
-564
-816 -588
Autonome ontwikkelingen Uitgangspositie begroting voor wensen en ambities Wensen en ambities (zoals opgenomen in PPN)
-259
49
-373
Aanvullende wensen en ambities na PPN
-235
-52
-52
-52
Saldo begroting na wensen en ambities
314
-305
-989
-1.456
0
100
100
100
Scenario 3 verhogen toeristenbelasting Scenario 3 verhogen OZB niet-woningen
1.221
1.221
1.221
1.221
Was: Tekort (-) / Overschot (+)
1.535
1.016
332
-135
-98
190
202
918
522
67
Vrijval kosten Staalbergven scenario 3b Wordt: Tekort (-) / Overschot (+)
1.535
Begroting 2025 | 3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................... 4 Nota van aanbieding ................................................................................................... 5 Algemeen ................................................................................................................. 7 Begroting in één oogopslag ......................................................................................... 8 Beeld op de kernen .................................................................................................. 10 Leeswijzer............................................................................................................... 16 Financiële samenvatting ............................................................................................ 18 Programmaplan ...................................................................................................... 22 Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk .................................................................... 24 Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk ................................. 37 Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk .....................................................................
55 Paragrafen .............................................................................................................. 66 Paragraaf Bedrijfsvoering .......................................................................................... 67 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ..................................................... 70 Paragraaf Financiering .............................................................................................. 80 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................... 82 Paragraaf Grondbeleid .............................................................................................. 86 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................... 93 Paragraaf Lokale heffingen ...................................................................................... 102 Paragraaf Wet Open Overheid .................................................................................. 108 Financiële begroting ..............................................................................................109 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................
110 Incidentele baten en lasten ..................................................................................... 111 EMU saldo ............................................................................................................. 113 Overzicht taakvelden .............................................................................................. 114 Bijlagen .................................................................................................................116 Investeringsplan 2025-2028 .................................................................................... 117 Gemeentefonds ..................................................................................................... 118
Begroting 2025 | 4
Nota van aanbieding Leden van de raad, Een krachtige koers In kwetsbare tijden – nationaal en internationaal – staat lokaal bestuur voor de opgave om extra dicht bij inwoners te staan. Dat vraagt om kracht en koers. Dat vraagt om besluitvaardigheid als visies en belangen botsen. Dat vraagt om het vermogen om kansen te creëren en plannen uit te voeren. Nu we in deze raadsperiode ruim 3½ jaar onderweg zijn, constateren wij dat we daarin heel aardig slagen. We hebben de begroting die we hierbij aanbieden op orde. We bezitten een uitstekend weerstandsvermogen. We zijn al een heel eind met de projecten en afspraken die zijn vastgelegd in het bestuursakkoord “Gezamenlijk perspectief over grenzen heen’. De afspraak om verbindend te besturen is onze leidraad. De inzet op dorpsplannen en op de versterking van onze participatieprocessen laat dat zien. Ook uw raad heeft daarin forse stappen gezet door met top- en plusdossiers te markeren wanneer en hoe de inwoner en volksvertegenwoordiging aan zet zijn. We verbinden ons ook aan de regio, o.a. in de veelal bedrijfsmatige samenwerking met Goirle en Hilvarenbeek, in de aanpak van energie- en klimaatopgave, in de afstemming rond van de opvangtaakstelling, in de inkoop van zorg en ondersteuning, in de planning van verkeers- en vervoersprojecten. Lokaal verbinden we ons met partners die inwoners wegwijs maken in het aanbod van zorg en welzijn.
Met het jongerenwerk hebben we een ontmoetingsplek gebouwd. Voor het Sociaal Huis hebben we een nieuwe behuizing gerealiseerd. Voor Den Domp hebben we concrete plannen voor een nieuwe toekomst. Op Stokeind hebben we in goed overleg gezorgd voor een prachtig sportpark. Uitvoerig hebben we samen en met u gediscussieerd over wat de invulling zou moeten zijn van ons eigen grondgebied en van oostelijk Tilburg. Al zijn het vooral contouren, ze bieden een doordachte basis voor onze opgaven in wonen, werken en recreëren en zeker ook voor behoud en versterking van de natuur in en rondom onze Parel. Wonen is hét thema dat lokaal en nationaal de gemoederen bezig houdt. Daarom zijn we blij dat bij veel projecten zoals Oostelvoortjes II, Moergestel-Noord, Boeke Heesters, Beekdalpark, en Kartonnagefabriek flinke stappen zijn gezet. In alle windrichtingen duidt ons kompas op een krachtige koers. En waar we hobbels aantreffen stappen we af op inwoners en instellingen die kiezen voor een andere koers. Hoewel keuzes maken onze kerntaak is, is draagvlak opbouwen onze drijfveer. Het draait immers om gezamenlijk perspectief. Zoals gezegd zijn het kwetsbare tijden. Tijden waarin scherper wordt dat niet iedereen meekan. Tijden waarin ontevredenheid steeds venijniger tot uitdrukking komt.
Het zijn tijden waarin er steeds meer reden is om ons te beseffen en om te koesteren dat we al 80 jaar leven in vrede en vrijheid. We vieren dat dit najaar en komend voorjaar nadrukkelijk.
Begroting 2025 | 5
Onze bevrijders in 1944 lieten zien wat het is om krachtig koers te houden. We hopen dat hun kracht ons inspireert om de gezamenlijke koers vast te houden die wij met uw raad afspraken. Dat doen we natuurlijk graag in discussie met u en met de velen die dagelijks in onze organisatie en in onze wijken en buurten aan de slag zijn. Het college 24 september 2024
Begroting 2025 | 6
Algemeen
Begroting 2025 | 7
Begroting in één oogopslag
Begroting 2025 | 8
Begroting 2025 | 9
Beeld op de kernen In het coalitieakkoord staat dat er de komende jaren een aantal majeure projecten en ontwikkelingen aan de orde komen, de zogenaamde kompasprojecten. Op deze en de volgende pagina’s gaan we verder in op de kompasprojecten. Hieronder en op de volgende pagina geven we aan in welke kern de kompasprojecten zijn gepland. Hiermee is een eerste start gemaakt met de uitvoering van het raadsbesluit om een paragraaf over de kernen op te nemen in de begroting en jaarrekening. Op de pagina daarna zijn de kompasprojecten weergegeven op een kaart. Dit is een eerste start om te komen tot een “dynamische” landkaart van de gemeente met hierop aangegeven de locaties, de omvang en het tijdspad van kompasprojecten. Vervolgens staat in één tabel welke processtappen moeten worden uitgevoerd in de komende jaren. Dit overzicht wordt bij de PPN en de begroting geactualiseerd.
Begroting 2025 | 10
Begroting 2025 | 11
Kaart met kompasprojecten
Begroting 2025 | 12
Processtappen kompasprojecten
Begroting 2025 | 13
Voortgang kompasprojecten Beekdalpark/ De Leye De raad heeft het ontwikkelscenario en bestemmingsplan vastgesteld. Het bestemmingsplan is onherroepelijk. We bereiden de verkoop voor, het inrichtingsplan wordt verder uitgewerkt en we onderzoeken op welke manier het gebouw zo snel mogelijk afgebroken kan worden. In 2025 wordt de verkoopprocedure afgerond. Pannenschuur VI Op basis van de uitgangspunten uit het Koersdocument Oostflank wordt verder verkend hoe tot een haalbaar woningbouwplan kan worden gekomen. Moergestel-Noord (Nieuwenhof) De stedenbouwkundige visie is door de gezamenlijke partijen opgesteld en eind 2024 voor besluitvorming aan de raad aangeboden. Taxandria terrein Rugbyclub RFC Oisterwijk Oysters heeft aangegeven dat het onderzoek naar een eventuele verplaatsing van de vereniging van de locatie Scheibaan naar de locatie sportpark De Gemullehoeken vanuit hun perspectief te lang duurt. Men opteert voor het optimaliseren van de capaciteit op de huidige locatie. Het college respecteert dat standpunt. De 2e helft van 2024 wordt gestudeerd op mogelijke scenario's voor de herbestemming van de resterende (niet voor sport benodigde) ruimte op de locatie sportpark De Gemullehoeken. Bestemming gronden Bedrijfsweg Ontwikkeling is onderdeel van het Koersdocument Oostflank en de Economische Visie.
Er wordt een integraal plan voor de ontwikkeling /uitbreiding van bedrijventerreinen opgesteld. Hierin wordt ook onderzocht wat de beste invulling is voor deze locatie. Randweg Moergestel Door onderzoeksbureau Sweco is onderzocht welke invloed een randweg heeft op de verkeersintensiteit in het dorp en de directe omgeving. Participatie en kaderstelling in raad vindt in 2024 plaats. In 2025 wordt een volwaardige haalbaarheidsstudie uitgevoerd inclusief participatie met de omgeving. Toekomst Milieustraat In Q4-2024 wordt de samenwerkingsovereenkomst met Tilburg ondertekend. De raad wordt hierover geïnformeerd. De herinrichting van milieustraat Oisterwijk is naar verwachting in december 2024 gereed. Kartonnagefabriek/Baerdijk Het bestemmingsplan is op 11 april 2024 vastgesteld. Het bestemmingsplan is daarmee onherroepelijk. Boeke Heesters De vaststelling van het bestemmingsplan is voorzien op 19 september 2024. KVL-Noord Het is nog onduidelijk of de huidige ontwikkelaar doorgaat met de woningbouwontwikkeling. Hierover wordt een gesprek gevoerd met ontwikkelaar om duidelijkheid te krijgen.
Begroting 2025 | 14
Herontwikkeling Haarendael Op 6 juli 2023 heeft de raad het ontwikkelkader ter vervanging van de huidige structuurvisie/ontwikkelkader Haarendael vastgesteld. We zijn in gesprek met de provincie over dit kader. De ontwikkelaar werkt toe naar een masterplan dat door de gemeente aan het ontwikkelkader wordt getoetst. Huisvesting school de Hondsberg Het bestuur van de Koraal groep heeft voor de zomervakantie (2024) een besluit genomen over de plaats van het schoolgebouw. Dit wordt de huidige plek. Dit betekent dat er waarschijnlijk sprake zal zijn van “vervangende” nieuwbouw. Sportpark Stokeind Het kunstgrasveld en de padelbanen zijn in gebruik genomen. De verkeersmaatregelen worden uitgevoerd (parkeerplaats en herinrichting Molenstraat) en komen in het vierde kwartaal van 2024 gereed. De vergunningsaanvraag voor het clubhuis van het Gilde loopt, evenals het sluiten van een erfpachtovereenkomst. Het gebouw zal in 2025 worden gebouwd en daarmee kan het project worden afgerond. Herontwikkeling Den Domp / Monseigneur Bekkersplein Haaren Op 6 juli 2023 is het ontwikkelkader met ruimtelijke en programmatische uitgangspunten voor de herontwikkeling van de locatie van het voormalig gemeentehuis van Haaren en van het huidige Den Domp door de raad vastgesteld. Op basis van het ontwikkelkader is zowel het nieuwe dorpshuis als het dorpsplein uitgewerkt in een schetsontwerp.
Op 27 juni 2024 heeft de raad de financiële kaders van het project vastgesteld. Na de zomer van 2024 wordt het ontwerptraject vervolgd samen met de gebruikers. Toekomst Staalbergven In 2024 vindt definitieve besluitvorming plaats over de toekomst van zwembad Staalbergven. Uitgaande van de keuze voor een van de twee revitalisatiescenario's, zal het jaar 2025 in het teken staan van de nadere planuitwerking en -voorbereiding. Doorontwikkeling recreatieparken (o.a. de Noenes) Aan het begin van dit jaar is aan een bureau opdracht verleend om het Omgevingsplan ter herzien om binnen De Noenes permanente bewoning toe te staan. Participatie vindt onder meer plaats via een klankbordgroep en een omgevingsdialoog. Het ontwerp wordt naar verwachting in Q4 2024 ter inzage gelegd. Vaststelling staat onder voorbehoud gepland voor Q1/Q2 2025. Met betrekking tot de parken zonder toeristisch perspectief is het expertteam ingeschakeld. In 2024 wordt voor de parken door het expertteam een analyse gedaan waarbij de haalbaarheid van een mogelijke transformatie inzichtelijk wordt gemaakt. Hierna vindt afstemming met de provincie plaats, waarna het vervolg bepaald kan worden. Oostelvoortjes II Eind 2023 is het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd. Na verwerking van de zienswijzen wordt het bestemmingsplan ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.
Begroting 2025 | 15
Leeswijzer In de programmabegroting 2025 maken we afspraken tussen de gemeenteraad en het college over wat we in het begrotingsjaar gaan doen en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Met deze begroting brengen we de raad beter in positie om op strategisch niveau te kunnen sturen op politieke thema’s.
Ambities voor 2025 In het coalitieakkoord is een aantal ambities verwoord. De ambities voor 2025 worden vertaald in de volgende thema’s:
Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk 1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde. 1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie. 1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in. 1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd. Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk 2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen. 2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte. 2.3 Het is veilig voor onze inwoners. 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur. 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning. 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen.
Opbouw van de programma’s Elk programma kent een duidelijke opbouw, waarin per programma de beleidsdoelstelling en het maatschappelijk effect staat opgenomen waarop de raad op strategisch niveau kan sturen. Per programma zijn op tactisch niveau de politieke thema’s van het college weergegeven. Op sommige thema’s willen we meerdere ambities bereiken. Deze zijn apart benoemd. Per thema worden de volgende vragen beantwoord: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Hoe kunnen we dat meten? Per programma wordt de volgende vraag beantwoord: • Wat kost het? Per programma geven we een toelichting op de belangrijkste financiële verschillen met de begroting van 2024. Bij ieder programma treft u een overzicht aan van de voorgestelde investeringen. De bijbehorende kapitaallasten zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. De going-concern activiteiten zijn in de financiële begroting meegenomen en visueel weergegeven in de infographics per programma. Begroting 2025 | 16
In de programma’s zijn daarnaast de in de BBV verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen. Deze indicatoren zijn een gevolg van de gewijzigde begrotingsvoorschriften. Deze beleidsindicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en op “waar staat je gemeente” raadpleegbaar. Dat maakt het mogelijk om Oisterwijk op diverse terreinen te vergelijken met andere gemeenten. Global Goals for Sustainable Development In 2015 heeft de VN 17 ambitieuze doelen voor duurzame ontwikkeling vastgesteld. Deze Global Goals for Sustainable Development werden unaniem geadopteerd door alle lidstaten en vormen voor de periode tot 2030 een belangrijke gezamenlijke agenda. Oisterwijk is hier in 2019 bij aangesloten. In deze begroting maken we bij elk programma visueel inzichtelijk hoe de politieke thema’s van de gemeente Oisterwijk verband houden met deze global goals.
Begroting 2025 | 17
Financiële samenvatting
(bedragen x € 1.000)
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 (na 2025 2026 2027 2028 wijziging)
1 Dienstverlenend
40.765
41.268
39.555
39.883
41.164
2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig
25.661
25.226
25.188
24.258
24.445
3 Samen redzaam
41.256
35.961
33.130
32.922
32.819
Totaal lasten
107.682
102.815
97.873
97.063
98.428
1 Dienstverlenend
75.748
79.688
75.154
75.303
75.496
2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig
14.736
14.345
15.061
14.121
14.433
3 Samen redzaam
15.051
8.922
7.521
7.414
7.414
105.535
102.955
97.736
96.837
97.343
-2.147
140
-137
-226
-1.085
1.010
630
540
30
600
613
528
349
Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves programma 1 Mutaties reserve grondbedrijf
- 556
Mutaties reserves programma 2
3.236
615
Mutaties reserves programma 3
425
150
Mutatie reserves
4.115
1.395
1.153
558
949
Resultaat
1.968
1.535
1.016
332
-135
Uitgangspunten begroting De begroting 2025-2028 is opgesteld op basis van het scenario 3 van de perspectiefnota 2025. Concreet betekent dit dat we ervan uitgaan dat het rijk niet verder gaat compenseren. We verhogen de tarieven OZB niet-woningen naar het niveau van de hoogste gemeente van Hart van Brabant. Daarnaast verhogen we vanaf 2026 de tarieven voor toeristenbelasting naar het niveau van Hilvarenbeek. Indexering De kosten, inclusief de subsidies en salarissen, zijn in 2025 geïndexeerd met de in de meicirculaire 2024 gehanteerde index van 2,3%. Ook de opbrengsten, o.a. belastingen en de huur voor gemeentelijke accommodaties die in gebruik zijn bij gesubsidieerde instellingen, worden geïndexeerd met 2,3%. Dit is in lijn met het gebruikelijke kader. Uitgangspunt is dat de rioolheffing en afvalstoffenheffing kostendekkend zijn. In de begroting van 2024 is besloten om de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing gefaseerd in te voeren. De eerste stap is reeds in 2024 gezet. In 2025 gaan we het tarief voor vastrecht verhogen. De kostendekkendheid neemt hierdoor toe tot 97%. In 2026 zetten we de laatste stap naar een kostendekkend tarief. Rekenrente De interne rekenrente van 0,7% wordt gebruikt om de werkelijk begrote rentekosten te verdelen over de boekwaarden van de activa.
Het verschil tussen de werkelijk begrote rente en de doorbelaste rente op basis van de boekwaarden wordt verwerkt in programma 1.
Begroting 2025 | 18
Overhead De overhead is centraal in de begroting opgenomen. De overhead wordt aan de tarieven toegerekend op basis van personeelslasten. Overig In de begroting 2025 zijn de structurele effecten van de 2e Bestuursrapportage 2024 en de meicirculaire 2024 verwerkt. Een nadere toelichting op de verschillen tussen de begroting 2025 en de voorgaande begroting is bij de drie programma’s opgenomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de ontwikkelingen volgend uit de PPN 2025 – 2028 en ontwikkelingen na het vaststellen van deze PPN.
Ontwikkelingen na PPN 2025 – 2028 In de periode tussen de vaststelling van de PPN en het opstellen van de begroting is het financieel beeld bijgesteld. De meicirculaire en de structurele effecten uit de 2e bestuursrapportage zijn verwerkt, en de budgetten en inkomsten zijn geïndexeerd. Daarnaast is er een aantal nieuwe autonome en overige ontwikkelingen verwerkt, die ten tijde van het opstellen van de PPN nog niet bekend waren. Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Uitgangspunt PPN start
618
-2.702
-3.061
-3.203
Verwerking besluitvorming PPN
340
1.788
1.660
1.533
PPN voor wensen en ambities
958
-914
-1.401
-1.670
Bedragen (* € 1.000)
Meicirculaire 2024
2.420
1.555
1.562
1.633
Prijs en loonindexering
-1.221
-1.195
-1.240
-1.240
Structurele mutaties 2e bestuursrapportage
-506
-379
-379
-379
Mutatie kapitaallasten
171
119
200
147
-1.014
512
694
693
808
-302
-564
-816 -588
Autonome ontwikkelingen Uitgangspositie begroting voor wensen en ambities Wensen en ambities (zoals opgenomen in PPN)
-259
49
-373
Aanvullende wensen en ambities na PPN
-235
-52
-52
-52
Saldo begroting na wensen en ambities
314
-305
-989
-1.456
0
100
100
100
Scenario 3 verhogen toeristenbelasting Scenario 3 verhogen OZB niet-woningen
1.221
1.221
1.221
1.221
Tekort (-) / Overschot (+)
1.535
1.016
332
-135
Meicirculaire De effecten van de meicirculaire zijn in deze begroting verwerkt. Een toelichting van de meicirculaire is opgenomen in de bijlage. De belangrijkste mutaties bestaan uit een compensatie voor inflatie. Structurele mutaties 2e bestuursrapportage Voor de structurele effecten van de 2e bestuursrapportage verwijzen wij u naar deze rapportage. Mutatie kapitaallasten Bij het opstellen van de perspectiefnota de investeringen gescreend en is een reëlere inschatting gemaakt van de meerjarige investeringen in de tijd. Hierbij zijn investeringen verschoven naar latere jaren. Dit leidt tot lagere kapitaallasten per jaar. Van deze lagere lasten is bij de perspectiefnota een inschatting gemaakt. Het voordeel blijkt iets groter te zijn. Begroting 2025 | 19
Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn onontkoombare kosten. Dit betreft bijvoorbeeld wettelijke ontwikkelingen, of het naar voren halen van investeringen omdat we dan gebruik kunnen maken van subsidieregelingen. We hebben de volgende autonome ontwikkelingen meegenomen.
Bedragen (* € 1.000)
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-1.895
306
488
487 226
Autonome ontwikkelingen Mutaties gemeentelijk vastgoed DUMAVA subsidie voor verduurzaming Tilander
600
Afvalbegroting (oa kostendekkendheid naar 97%)
226
226
226
Overige mutaties
55
-20
-20
-20
-1.014
512
694
693
Tekort (-) / Overschot (+)
Verduurzaming Tiliander De grootste mutatie betreft het naar voren halen van een investering in de verduurzaming van het Tiliander, waardoor we gebruik kunnen maken de DUMAVA subsidieregeling. Afvalstoffenheffing Conform afspraken met uw raad zijn de tarieven voor afvalstoffenheffing verhoogd om te groeien naar een kostendekkend tarief.
Wensen en ambities Bij de wensen en ambities is een onderscheid gemaakt in de wensen en ambities zoals deze in de perspectiefnota benoemd zijn en aanvullende wensen die ten tijde van het opstellen van de perspectiefnota nog niet bekend waren.
Bedragen (* € 1.000) Wensen en ambities PPN Staalbergven scenario 3b Jongerenaccommodatie Bibob coördinator Groen blauwe dooradering Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme Werkplek van de toekomst Dekking werkplek van de toekomst Algemene reserve Visie op dienstverlening en inwonersparticipatie Dekking visie op dienstverlening Algemene reserve Onderzoek huisvesting gemeentekantoor Dekking onderzoek huisvesting Algemene reserve Nieuwbouw circulaire centrum Tilburg oost - Oisterwijk Nieuwbouw Den Domp Dekking afboeken restkrediet en sloop Den Domp Algemene reserve Wensen en ambities na totstandkoming PPN Vervroegd uitvoeren verbetering dak De Nieuwe Linde Uitvoeringsbudget Oostflank Werkbudget Klimaatadaptatie Budget jongerenparticipatie Tekort (-) / Overschot (+)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -259 49 -373 -588 98 -190 -202 -150 -45 -45 -45 -15 -50 -50 -50 -94 -65 -35 -22 -140 -140 140 140 -40 40 -50 -7 -99 -99 50 PM PM PM -400 118 46 -170 400 -235
-52 -52
-52 -52
-52 -52
-3
-425
-640
-200 -25 -10 -494
Bij de programma’s worden de wensen en ambities verder toegelicht.
Begroting 2025 | 20
Weerstandsvermogen De weerstandsratio komt met 5,81 ruim boven de doelstelling van 1,5 uit en valt in klasse A van de normtabel ontwikkeld door de Universiteit Twente. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen. De tabel biedt een waardering van de berekende ratio. Waardering
Ratio
A B C D E F
> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Begroting 2025 | 21
Programmaplan
Begroting 2025 | 22
Begroting 2025 | 23
Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma dienstverlenend Oisterwijk heeft als doel de organisatie gemeente Oisterwijk te besturen en faciliteren vanuit een goede verbinding tussen de Raad en Samenleving. Het college verricht met vooraf vastgestelde kaders de uitvoering binnen de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn vanuit het gemeentefonds en inkomsten die de gemeente genereert door het heffen van gemeentebelastingen en leges.
Maatschappelijk effect In dit programma staan de thema’s dienstverlening vanuit de gemeentelijke organisatie en bedrijfsvoering. We zien hier een toenemende betrokkenheid van inwoners bij beleidsvoorbereiding en bestuur alsmede een voortschrijdende digitalisering. Daarnaast zien we steeds meer regionale en (boven)lokale samenwerking.
Ambities voor 2025 De ambities voor 2025 worden vertaald in de volgende thema’s: 1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde. 1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie. 1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in. 1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd.
Financiën
De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Bedragen * 1.000
Lasten
€ 41.627
Baten
€ 79.688
Saldo
€ 38.060
Begroting 2025 | 24
1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde Wat willen we bereiken? De gemeente Oisterwijk wil een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Wij blijven investeren in de ontwikkeling van onze dienstverlening en in ondersteunende systemen. Het moet niet uitmaken via welk kanaal een inwoner de gemeente benadert, de informatie moet altijd op orde zijn. Als ambtelijke organisatie halen we het beste uit onszelf, voor de inwoners, ondernemers en organisaties. Dienstverlening is van ons allemaal. Inwoners weten wat zij van onze gemeente mogen verwachten en andersom.
Wat gaan we daarvoor doen? We voldoen in 2025 aan de wettelijke vereisten van de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV). Duidelijkheid over de beschikbare digitale kanalen, helpen van inwoners die niet digitaal vaardig zijn (zorgplicht) en borgen dat alle vragen tijdig beantwoord worden staan hierbij centraal. We stellen de methodieken van klanttevredenheidsmeting vast. We vervolgen het project “Heldere taal”, waarmee we de correspondentie met onze inwoners blijven verbeteren.
Hoe kunnen we dat meten? • In 2025 stellen we een methode van klanttevredenheidsmeting vast. Wat kost het? Bedragen * 1.000
Lasten
€ 1.793
Baten
€ 2.096
Saldo
€ 303
Begroting 2025 | 25
1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie Wat willen we bereiken? Samenwerking is noodzakelijk om grote opgaven binnen en buiten onze gemeentegrenzen te realiseren. Hiervoor werken we samen binnen de gemeenschappelijke regeling Regio Hart van Brabant (HvB) en GHO. Met ingang van 2022 is de strategische meerjarenagenda vervangen door een kern- en keuzeagenda. In de kernagenda leggen we unanieme, meerjarige commitment voor regionale samenwerking vast. De keuzeagenda maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op actualiteit, met variërende en evoluerende coalities in onze regio. Inwonersparticipatie is en blijft belangrijk in Oisterwijk. De leefbaarheid in én de identiteit van Haaren, Heukelom, Moergestel en Oisterwijk staan voorop. We werken steeds meer ‘Wijkgericht’. De inwoners weten zelf het beste wat nodig is; als gemeente kijken wij of en hoe we hierin faciliteren. Dit kan per dorp of buurtschap verschillend zijn. Inwoners zijn aan zet, (gemeente) ‘Oisterwijk Bouwt!’ mee. Daar waar we inwoners- en overheidsparticipatie in het algemeen steeds beter borgen, zetten we nu ook meer in op specifieke doelgroepen, zoals jongerenparticipatie.
Wat gaan we daarvoor doen? Wijkgericht werken We gaan een verdiepingsslag maken op wijkanalyses, wijkaanpak en de samenwerking tussen gemeente, ketenpartners en mét bewoners. Hierin kijken we naar het grotere plaatje en spelen we in op de huidige en toekomstige ontwikkelingen in een wijk, buurtschap of dorp. Daarnaast zullen we actief in de dorpen aanwezig blijven. Vanuit de wijken en dorpen kan ook in 2025 nog gebruik gemaakt worden van de incidentele buurtbudgetten. We evalueren in 2025 of deze budgetten toegevoegde waarde hebben gehad. Inwonersinitiatieven We blijven inwoners attenderen op de mogelijkheid om als inwoners met een idee te komen. Dit doen we door het in de wijken en dorpen te blijven promoten. Wanneer inwoners een idee inbrengen faciliteren wij hen op de in de “Handreiking participeren doen we samen” afgesproken werkwijze. We willen zowel kleine als grotere initiatieven steunen. Wanneer inwoners iets willen realiseren, er draagvlak voor creëren in hun wijk en het afgestemd hebben met de gemeente, kunnen we hen faciliteren met kennis, de juiste contacten en indien noodzakelijk, budget. Jongerenparticipatie Nadat we het afgelopen jaar in de Handreiking “Participeren doen we Samen” een aantal afspraken hebben gemaakt, steken we nu in op specifieke doelgroepen. Voor 2025 zetten we in op jongerenparticipatie.
Met de conclusies uit de enquête onder jongeren van onze gemeente en het daaropvolgende Plan van aanpak gaan we dat vormgeven. Belangrijk hierbij is dat onze jeugd zelf bepaalt waarin zij (willen) participeren en hoe we hen kunnen bereiken. We experimenteren met wat werkt en wat niet, leggen ons oor te luister bij andere gemeenten voor best practises en maken pas daarna (volgens de ‘Oisterwijk Bouwt!’ methodiek) afspraken om het te borgen.
Begroting 2025 | 26
Wijk- en dorpsdemocratie en uitdaagrecht Deze thema’s zijn in de Handreiking ‘Participeren doen we samen’ opgenomen, maar hier zijn nog geen specifieke afspraken over gemaakt. Als start van wijk- en dorpsdemocratie hebben inwoners van de dorpen Haaren en Moergestel meegedacht en gewerkt aan plannen voor de toekomst van hun dorp. Dit krijgt in 2025 opvolging in andere wijken van Oisterwijk en in Heukelom, op de manier die bij de wijk of het dorp past. Qua uitdaagrecht gaan we aan de slag als er een aanvraag voor uitdaagrecht binnenkomt. We communiceren wel regelmatig over de mogelijkheid onze gemeente uit te dagen.
Hoe kunnen we dat meten? •
In 2025 wordt onze aanpak op samenwerking en participatie geëvalueerd.
Wat kost het? Bedragen * 1.000
Lasten
€ 515
Baten
€-
Saldo
- € 515
Begroting 2025 | 27
1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in Wat willen we bereiken? We zetten onze vastgoedportefeuille doelmatig in waarbij we sturen op maatschappelijk effect, kostenbewustzijn en financiële transparantie. Wij borgen daarbij dat de vastgoedportefeuille efficiënt en professioneel wordt beheerd. We passen een transparante en integrale aanpak toe op de huisvestingsvraagstukken op het gebied van o.a. onderwijs, cultuur, welzijn en sport. Daar waar we kunnen, zetten we optimaal in op het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed, indachtig de financiële consequenties die dit met zich meebrengt.
Wat gaan we daarvoor doen? Vastgoedportefeuille We herijken onze vastgoedportefeuille om te komen tot een kernportefeuille die significant bijdraagt aan onze beleidsdoelstellingen en verduurzaamd kan worden. Aan de hand van het vastgestelde plan van aanpak verduurzamen we onze vastgoedportefeuille: Er worden zonnepanelen geplaatst op alle daarvoor geschikte panden uit de eigen portefeuille. Maatregelen zoals benoemd in de door het Rijk opgestelde ‘erkende maatregelen lijst’ worden uitgevoerd. Door middel van een routekaart verduurzaming kiezen we voor een richting voor de verduurzaming van het vastgoed. Per pand wordt er bepaald wat de beste uit te voeren maatregelen zijn die bijdragen aan de bepaalde vastgestelde doelstellingen op het gebied van CO2-reductie. De verduurzaming wordt geïntegreerd in de meerjaren onderhoudsplannen van de panden. Voor de uit te voeren werkzaamheden worden, daar waar mogelijk, subsidies aangevraagd. Op basis van de routekaart worden de diverse verduurzamingsprojecten over de jaren 2025 2030 gespreid, een en ander afhankelijk van de te verkrijgen subsidie per jaar en de ambtelijke capaciteit. We maken een doorkijk naar de wijze waarop we de gemeentelijke organisatie in de toekomst willen huisvesten.
Een mogelijke herontwikkeling van het gemeentekantoor aan De Lind is opgenomen als kompasproject in het coalitieakkoord en zal in het verlengde van dit huisvestingsvraagstuk verder worden onderzocht. Accommodatiebeleid We stellen accommodatiebeleid vast dat als basis dient voor de integrale aanpak van de diverse actuele huisvestingsvraagstukken op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en welzijn. Accommodatiebeleid dat zich specifiek richt op onderwijshuisvesting is verwerkt in het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) en is Q1 2024 voorgelegd aan de raad. De gemeentelijke verantwoordelijkheid voor onderwijsaccommodaties is primair een wettelijke taak die bestaat uit de bekostiging van onderwijshuisvesting. In hoofdlijn gaat het dan over uitbreiding en of (vervangende) nieuwbouw. Daarbij zijn de schoolbesturen met hun scholen primair bouwheer/eigenaar evenals gebruiker. Betrokkenheid is er in de vorm van advies m.b.t. bouwprojecten en -voorbereiding, bekostiging en het (financieel) toezicht op projecten en eventuele gezamenlijke projectinitiatieven. Verantwoordelijkheid voor renovatie en verduurzaming wordt per 2026 verwacht. Begroting 2025 | 28
Hoe kunnen we dat meten? Het energieverbruik wordt vanaf 2024 gemonitord waarbij energiestromen per pand in kaart worden gebracht. Door de vastgestelde routekaart worden er keuzes gemaakt in de diverse te nemen maatregelen. Na implementatie van deze maateregelen is op termijn (2026) inzichtelijk wat de energiebesparing en (reductie in) CO2-uitstoot is. De volgende doelen zijn bepaald: · In 2030 49% CO2-reductie t.o.v. 1990 en alle kantoorpanden minimaal energielabel A. In 2024 heeft 30% van de kantoorpanden energielabel A. · In 2050 95% CO2-reductie t.o.v. 1990 en alle panden volledig gasloos.
Wat kost het? Bedragen * 1.000
Lasten
€ 7.712
Baten
€ 2.389
Saldo
- € 5.324
Begroting 2025 | 29
1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd Wat willen we bereiken? We trekken kwalitatief goed personeel aan en behouden dat, zodat de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd is en blijft. Wij voldoen aan de (wettelijke) ontwikkelingen rondom de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). We zijn een financieel gezonde gemeente.
Wat gaan we daarvoor doen? Raad en college Raad en college evalueren en actualiseren de samenwerkingsafspraken in het kader van ‘Oisterwijk Bouwt’. Dit blijft zo. Op enkele dossiers heeft de raad een meer proactieve rol in de beeldvormende fase (o.a. inwonerparticipatie) en in de kader stellende fase. De raad wijst daarvoor top- en plusdossiers aan en bepaalt daarmee vooraf welke rol hij heeft in het besluitvormingsproces. De raadswerkgroep ‘Oisterwijk Bouwt’ neemt een voortrekkersrol in het versterken van de lokale democratie en het verstevigen van verbindingen met de samenleving. Vanzelfsprekend hebben gemeenteraad, college en organisatie ieder een eigen positie en rol, maar is het onderlinge samenspel en de kwaliteit ervan, cruciaal voor het resultaat naar onze inwoners. Daarom is het goed om periodiek dit te evalueren. Personeel Een optimale bezetting is nog altijd van cruciaal belang voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers en om de politieke ambities van de gemeenteraad uit te kunnen blijven voeren. Gelukkig beheersen we de meeste crises in redelijke mate (vluchtelingen, Oekraïne en energie), maar de arbeidsmarkt blijft anno 2024 een grote uitdaging. Het vinden van en behouden van talenten in de organisatie blijft moeilijk en zal de komende jaren hoogstwaarschijnlijk alleen maar moeilijker worden door de verwachte verdere krapte op de arbeidsmarkt.
De lastige arbeidsmarkt in combinatie met de stevige verwachtingen op o.a. het gebied van dienstverlening, participatie, communicatie, transparantie en op het gebied van IT en social media, maakt dat de organisatie nog altijd onder druk staat. Continue aandacht bij het werven, binden en boeien van ons personeel blijft nodig. Het is van cruciaal belang dat we als gemeente Oisterwijk een aantrekkelijke werkgever blijven die zorgt voor een optimale bezetting van de organisatie. Door uitvoering te geven aan het uitvoeringsplan strategisch personeelsbeleid, wordt hier concreet vorm aan gegeven. Nu er een adviseur werving en selectie is, kan nog meer ingezet worden op nieuwe vormen van werving en selectie en op analyses van de in-, door- en uitstroomcijfers om nog betere sturingsinformatie te krijgen. De opleidingsweken die meerdere malen per jaar plaatsvinden, de grotere aandacht voor doorontwikkeling en implementatie van het onboarding programma dragen bij aan het binden en boeien van onze medewerkers. De focus op het werven, binden en boeien van onze medewerkers, moet ook gaan bijdragen aan een daling van het percentage inhuur.
Begroting 2025 | 30
Hoe kunnen we dat meten? • Inhuurpercentage in 2025 terugdringen van 28% naar het landelijk gemiddelde van gemeenten (inwoneraantal van 20.000 – 50.000) van 20%. (A&O benchmark 2023) • Verzuimpercentage in 2025 terugdringen van 7,2% naar het landelijk gemiddelde van 6,5% (A&O benchmark 2023) • Uitstroompercentage van personeel terugdringen van 18,3% naar 15% in 2025 naar 10,5% in 2027 (A&O benchmark 2023) Wat kost het? Bedragen * 1.000
Lasten
€ 31.607
Baten
€ 75.202
Saldo
€ 43.595
Begroting 2025 | 31
Reguliere werkzaamheden 2025 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.
Begroting 2025 | 32
Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028
(bedragen x € 1.000)
1.1 Dienstverlening
1.659
1.793
1.791
1.791
1.791
580
515
401
401
401
1.3 Eigendommen
6.855
7.712
5.387
5.650
6.610
1.4 Bedrijfsvoering
31.671
31.608
31.976
32.042
32.361
Totaal lasten
40.766
41.628
39.555
39.883
41.164
1.546
2.096
2.097
2.097
2.097
1.996
2.389
1.738
1.738
1.749
1.2 Samenwerking en participatie
1.1 Dienstverlening 1.2 Samenwerking en participatie 1.3 Eigendommen 1.4 Bedrijfsvoering
72.208
75.203
71.319
71.468
71.650
Totaal baten
75.748
79.688
75.154
75.302
75.496
Saldo van baten en lasten
34.982
38.060
35.599
35.419
34.332
1.986
630
540
30
600
Onttrekkingen reserves
1.986
630
540
30
600
Mutatie reserves
1.010
630
540
30
600
35.992
38.690
36.139
35.449
34.932
Stortingen reserves
976
Stortingen reserves
976
Onttrekkingen reserves
Saldo
Toelichting Naast de mutaties voor loon en prijscompensatie en structurele effecten 2e bestuursrapportage zijn een aantal autonome ontwikkelingen en wensen en ambities financieel meegenomen. Deze lichten we hieronder toe.
Autonome ontwikkelingen
Bedragen (* € 1.000)
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-1.895
306
488
487
Autonome ontwikkelingen Mutaties gemeentelijk vastgoed DUMAVA subsidie voor verduurzaming Tilander
600
Overige mutaties
-100
-100
-100
-100
-1.395
206
388
387
Tekort (-) / Overschot (+)
Verduurzaming Tiliander De grootste mutatie betreft het naar voren halen van een investering in de verduurzaming van het Tiliander, waardoor we gebruik kunnen maken van de DUMAVA subsidieregeling. Overige mutaties De Wet open overheid (Woo) regelt zowel hoe overheden informatie op verzoek openbaar moeten maken, als de verplichting om informatie uit zichzelf actief openbaar te maken. Deze wetswijziging raakt zowel onze dienstverlening als de inrichting van onze informatievoorziening en treedt gefaseerd in werking. De Woo coördinator is verplicht. Hij/zij begeleidt een correcte en
Begroting 2025 | 33
gefaseerde invoering van de Woo. Voor deze taak worden we vanuit het gemeentefonds gecompenseerd.
Wensen en ambities
Bedragen (* € 1.000)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028
Wensen en ambities PPN
0
-7
Werkplek van de toekomst
-140
-140
Dekking werkplek van de toekomst vanuit Algemene reserve
140
140
Visie op dienstverlening en inwonersparticipatie
-40
Dekking visie op dienstverlening vanuit algemene reserve
40
Onderzoek huisvesting gemeentekantoor
-50
Onderzoek huisvesting vanuit algemene reserve
50
Wensen en ambities na totstandkoming PPN
-10
Budget jongerenparticipatie
-10
Vervroegd uitvoeren verbetering dak De Nieuwe Linde Tekort (-) / Overschot (+)
-10
-99
-99
-7
-99
-99
-52
-52
-52
-52
-52
-52
-59
-151
-151
Toelichting wensen en ambities Werkplek van de toekomst De huidige digitale werkomgeving van de gemeente Oisterwijk is verouderd en aan vernieuwing toe. Met een optimaal ingerichte en in gebruik genomen moderne werkplek en onze informatiehuishouding op orde, kunnen we verder bouwen aan een duurzame dossiervorming en een stevig datafundament dat sturen op betrouwbare data mogelijk maakt. Hiervoor is in 2025 én 2026 een implementatiebudget nodig van € 140.000,- per jaar. Visie dienstverlening en inwonersparticipatie Met de vaststelling van de Visie op Dienstverlening en Inwonersparticipatie (december 2021) stelde de gemeenteraad incidenteel voor drie jaar het budget vast voor inwonersinitiatieven. Dit loopt in 2024 af. Tegelijkertijd gaf de gemeenteraad tijdens de bespreking van de Participatieverordening 2024 (en daaropvolgende Handreiking participeren doen we samen) aan dat ze inwonerinitiatieven blijvend willen ondersteunen. We verlengen het budget van € 40.000,naar 2025. In het najaar 2024 vindt evaluatie plaats en op basis daarvan bezien we of en hoeveel structureel budget nodig is voor inwonersparticipatie. Dit betrekken we dan bij de opstelling van de PPN 2026-2029. Huisvesting gemeentekantoor Momenteel wordt een toekomstvisie voorbereid voor de lange termijn huisvesting van het gemeentekantoor.
We verwachten dat in 2025 vervolgonderzoek nodig is om op termijn een definitieve keuze te kunnen maken. We schatten de kosten van een vervolgonderzoek in op € 50.000. Daarnaast vragen we een investeringsbudget van € 800.000,- om het huidige pand aan te passen en zo een tijdspanne van 10 jaar te overbruggen. De investeringen zijn nodig om het huidige gebouw transparanter, functioneler, efficiënter en publieksvriendelijker te maken, maar ook om medewerkers een prettige en inspireerde werkomgeving te geven zijn aanpassingen nodig. Jongerenparticipatie Om deze doelgroep goed te bereiken vragen wij een eenmalig werkbudget voor 2025 van € 10.000,-. Met dit budget kunnen we middelen inzetten om jongeren beter te bereiken en te betrekken. N.a.v. evaluatie in 2025 via ‘Oisterwijk Bouwt!’ komen we eventueel met een aanvraag voor nieuw (en/of structureel) budget. Begroting 2025 | 34
Voorziening verbetering dak van de Nieuwe Linde De investering verbetering dak staat in het IHP gepland voor 2038. De wens is om deze investering naar voren te halen en gelijktijdig met de uitbreiding van het gebouw uit te voeren.
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Begroting 2025
Begroting 2026
130 302 300 581
237
Bedrijfsmiddelen buitendienst Zonnepanelen diverse gemeentelijke gebouwen Huisvesting gemeentekantoor Onderwijshuisvesting PI school de Hondsberg Onderwijshuisvesting De Nieuwe Linde Onderwijshuisvesting De Sprankel Totaal
500 3.650 2.125
844 3.318
6.512
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Apparaatskosten Bezetting Externe inhuur
Formatie Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde Overhead
Eenheid kosten per inwoner fte per 1.000 inwoners kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen fte per 1.000 inwoners € € x €1.000 % van totale lasten
Periode 2024 2023 2023
2023 2023 2023 2023 2024
Nederland Oisterwijk * 493 * 6,4 * 2%
* 860 942 369 *
7,5 853 892 479 19%
Gegevens niet beschikbaar * Bron: waarstaatjegemeente.nl
Begroting 2025 | 35
Begroting 2025 | 36
Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma ‘Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk’ heeft als doel de leefomgeving van de gemeente Oisterwijk te beheren, te ontwikkelen en te faciliteren door middel van vastgestelde kaders binnen de daarvoor beschikbare middelen.
Maatschappelijk effect Oisterwijk is de Parel in ’t Groen door de prettige leefomgeving met een veilige, toegankelijke, schone en duurzame openbare ruimte. Voor alle inwoners is voldoende sport- en cultuuraanbod aanwezig. Er is aandacht voor de verschillende woonbehoeften van de inwoners en we stimuleren energieneutraal wonen, ondernemen en denken. De ondernemers zijn positief over het vestigingsklimaat. Ambities voor 2025 De ambities voor 2025 worden vertaald in de volgende thema’s: 2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen. 2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte. 2.3 Het is veilig voor onze inwoners. 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Financiën
De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Bedragen * 1.000 Lasten
€ 25.226
Baten
€ 14.345
Saldo
- € 10.881
Begroting 2025 | 37
2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen Wat willen we bereiken? We werken in Oisterwijk aan drie opgaven die in het vastgestelde Koersdocument Oostflank zijn benoemd: 1. Transitie landelijk gebied: het grondgebruik wordt in balans gebracht met wat het bodemen watersysteem aan kan. Daardoor komen landbouw en natuur weer in evenwicht, waardoor er sprake is van een toekomstbestendige landbouw. 2. Transitie mobiliteit: een deel van het vervoer per auto verschuift naar OV-vervoer of per fiets. 3. Transitie wonen, werken en recreëren: vanuit deze twee transities geven we verder vorm aan de invulling van de dorpen door het toevoegen van woningen in verbinding met het landschap, het stimuleren van (nieuwe) economische functies in samenhang met de transities, boomteelt en natuurontwikkeling. We sluiten aan bij Van Gogh Nationaal park, voor en door het versterken van de kwaliteiten van het landschap. En zetten in op natuurbeleving en duurzaam toerisme. Vanuit de transitie wonen willen we de ruimtelijke kwaliteit van Oisterwijk versterken en bijdragen aan de gemeentelijke woningbehoefte. De woningbouwopgave is 1.500 woningen voor de komende 10 jaar. Om deze doelstelling te behalen moeten we versnellen naar gemiddeld zo’n 150 woningen per jaar.
Daarbij zetten we in op voldoende betaalbare woningen en huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Naast het inspelen op de lokale woningbehoefte willen we ook een bijdrage leveren aan de regionale woningbehoefte. Om beide behoeftes inzichtelijk te krijgen, maken we gebruik van data gestuurd werken. We gaan verder met de implementatie van de Omgevingswet. Om aan de wettelijke verplichting te voldoen moet er voor 1 januari 2032 één permanent omgevingsplan voor de hele gemeente zijn. Daarnaast moet voor 1 januari 2027 de omgevingsvisie uit 2016 zijn geactualiseerd. Het Koersdocument Oostflank en bestaande visies en beleid zijn hiervoor de onderlegger.
Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan het vastgestelde Koersdocument Oostflank We geven uitvoering aan de drie opgaven: transitie landelijk gebied, transitie mobiliteit, en transitie wonen, werken en recreëren. We stellen een plan van aanpak op om te komen tot een integrale aanpak. Duurzame en toekomstgerichte landbouw leefomgeving We zetten in op een duurzame en toekomstgerichte leefomgeving. In het buitengebied doen we dit samen met de provincie en andere stakeholders, onder andere via de gebiedsgerichte aanpak (GGA) voor Kampina en Oisterwijkse Vennen en GGA Loonse en Drunense Duinen. In parallelle sporen worden gebiedsvisies vastgesteld, nadere onderzoeken verricht (o.a. op het gebied van stikstof en water) en worden scenario’s uitgewerkt. We starten in 2025 met een pilot voor het verweven van natuur inclusieve boomteelt en natuur/bos, gezamenlijk met de sector en natuur- en milieuorganisaties zoals benoemd in het Koersdocument Oostflank. Begroting 2025 | 38
Verder blijven we inzetten op het faciliteren van stoppende of omschakelende agrarische ondernemers (o.a. de deelnemers aan de stoppersregelingen LBV-plus en LBV). Ook krijgt de pilot ‘Basiskwaliteit Natuur’ naar verwachting in 2025 een vervolg in samenwerking met de GHO B-teams en andere partners (waaronder gemeente Tilburg, provincie en ministerie van LVVN). En door middel van regelingen zoals Stimuleringsregeling Landschap en Erven plus blijven we onze inwoners stimuleren om ook zelf bij te dragen aan de groene omgevingskwaliteit. Woningbouwopgave We geven uitvoering aan het programmaplan ‘Versneld bouwen in Oisterwijk 2023 – 2033’ door opzetten van een versnellingsteam woningbouw. Daarnaast pakken we de volgende maatregelen en acties uit het uitvoeringsprogramma van de Woonzorgvisie Oisterwijk op: • We evalueren en actualiseren het integraal afwegingskader initiatieven woningbouw; • We evalueren de interne omgevingstafel; • We onderzoeken of we als onderdeel van de aanpak voor de versnelling van de woningbouw een versnellingstafel kunnen inrichten; • We onderzoeken en stellen vervolgens een compensatiefonds op voor de sociale woningen; • We werken samen met de regio aan de implementatie van een integraal data dashboard.
Omgevingsvisie en omgevingsplan We maken een plan van aanpak voor de actualisatie van de omgevingsvisie en voor het opstellen van een permanent omgevingsplan. Vervolgens wordt in 2025 gestart met de uitvoering hiervan. Daarnaast onderzoeken we de effecten van de invoering Omgevingswet op de formatie en de legesopbrengsten. De uitkomsten van dit onderzoek worden (structureel) meegenomen in de begroting 2026.
Hoe kunnen we dat meten? • Aantal gestopte en omgeschakelde agrarische ondernemingen • Een continue bouwstroom van 150 woningen per jaar; • Het aantal nieuwgebouwde woningen (doel 1.500 woningen tussen 2022 en 2032): Jaartal
2022
2023
Totaal
Streefwaarde
56
104
160
1.500
2032 Aantal woningen
Wat kost het? Bedragen * 1.000
Lasten
€ 1.104
Baten
€ 331
Saldo
- € 772
Begroting 2025 | 39
2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte Wat willen we bereiken? Een veilige, toegankelijke, schone, groene en duurzame openbare ruimte voor onze inwoners om te wonen, werken en recreëren. Met oog voor de biodiversiteit en natuurwaarden op het gekozen kwaliteitsniveau. We richten ons op het beperken van het risico op wateroverlast en het voorkomen van structurele grondwateroverlast en -onderlast, afgestemd op de functie van het gebied of object. Onze inwoners verplaatsen zich zoveel mogelijk te voet, per fiets (voor verplaatsingen binnen 10 km) of het openbaar vervoer, omdat het bijdraagt aan een leefbare en gezonde samenleving. Het aantal autoverplaatsingen neemt af door goede alternatieven te bieden. We ontmoedigen doorgaand verkeer door onze woonwijken om overlast te beperken. De gemeente blijft met de auto wel bereikbaar, inclusief bij de doelgroep passende parkeergelegenheid. We leveren – waar mogelijk in samenwerking met de regio Hart van Brabant – een bijdrage aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord en onze lokale Duurzaamheidsagenda. We zetten in op vermindering van de CO2-uitstoot, onder andere door het verhogen van het aandeel opwekking hernieuwbare energie (zon en wind) en het opstellen en uitvoeren van plannen gericht op het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving.
Gemeente Oisterwijk is een groene en duurzame gemeente, die meewerkt aan de circulaire economie. We gaan daarom aan de slag met deze vier thema’s: 1. Preventie: we voorkomen het ontstaan van afval. 2. We scheiden en hergebruiken meer afval en grondstoffen. 3. We verbeteren onze dienstverlening aan inwoners. 4. We hebben meer aandacht voor afval van bedrijven.
Wat gaan we daarvoor doen? Beheer Voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte lopen de bestekken voor onderhoud bomen, onderhoud beplantingen (WSD), maaien bermen en sloten en machinaal onderhoud door. Het beheer op drukriolering wordt na de in de afgelopen jaren uitgevoerde intensivering gecontinueerd om het aantal storingen en calamiteiten laag te houden. Uitwerking ambities Visie Openbare Ruimte Na het vaststellen van de Visie Openbare Ruimte in 2023 ronden we in 2025 het vernieuwde beleid rondom Openbare Ruimte, Groen en Openbare Verlichting af. Ook werken we met het Handboek Rood en hebben we de eerste opzet voor de Leidraad Toegankelijke Openbare Ruimte gereed. Deze documenten dienen als handvaten voor de uitvoering van efficiënt en hoogwaardig dagelijks en planmatig beheer, en zorgen voor eenduidige kaders bij nieuwe aanleg en tussentijdse beheeropgaven.
Begroting 2025 | 40
Optimalisering openbare verlichting We zetten in op het verduurzamen en verminderen van openbare verlichting. Concreet betekent dit dat als armaturen toe zijn aan vervanging, overgegaan wordt op LED-armaturen. Daarnaast saneren we openbare verlichting, met name in het buitengebied. Het streven is om in de komende jaren 700 tot 800 masten te verwijderen, om uiteindelijk op ca. 7.500 lichtmasten uit te komen. Dit scheelt beheerkosten, energie, CO2 en lichtvervuiling. Duurzame instandhouding groen Voor de duurzame instandhouding van het openbaar groen en de bomen zijn reconstructies noodzakelijk. Dit pakken we waar mogelijk integraal en/of wijkgericht aan, samen met andere geplande werken. We richten ons, naast het regulier onderhoud en de integrale reconstructies, ook op het herstellen van achterstand in onderhoud en kleine reconstructie van het groen. Ook stellen we in 2025 het ‘programma Groen’ vast en geven we hier verdere uitwerking aan. Water en riolering In projecten en ontwikkelingen worden de in onze masterplannen ontworpen regenwaterstelsels opgenomen. De voor deze projecten aangevraagde en toegekende subsidiegelden voor klimaatadaptieve maatregelen van Waterschap de Dommel worden hiervoor ingezet. Waar mogelijk worden de in het Basis Rioleringsplan (BRP) geadviseerde maatregelen gecombineerd met integrale investeringsprojecten.
Verkeer, vervoer en infrastructuur We zetten in op duurzame mobiliteitsoplossingen. Dit doen we onder andere door het faciliteren van het gebruik van elektrische vervoermiddelen en autodelen. Daarnaast optimaliseren we de infrastructuur voor fietsers en voetgangers. Waar mogelijk gebruiken we de maatregelen uit het ‘Uitvoeringsprogramma+ Verkeersveiligheid’ waarmee potentiële knelpunten worden aangepakt. Verkeers-educatieprogramma’s voor mensgerichte maatregelen vanuit het Brabant VerkeersveiligheidsLabel en Veilig Verkeer Nederland dragen bij aan de verkeersveiligheid van de deelnemers doordat zij bewuster en vaardiger worden in het verkeer. We werken binnen en buiten aan het verbeteren van de fietsinfrastructuur. In overzichtsdocument ‘Ambitie F!ets’ staan de ambities, initiatieven en projecten op het gebied van stimuleren en faciliteren van fietsverkeer. We realiseren samen met Hilvarenbeek het Oisterwijkse deel van snelfietspad F58. Aan het fietspad Moergestelseweg – Oisterwijkseweg combineren we groot onderhoud met het ombouwen naar een fietspad in twee richtingen. We werken verder aan de voorbereiding van Fietspad Spoor Noord. Het fietspad langs de Ambachtstraat trekken we verder door richting de Sprendlingenstraat. We verbeteren de oversteek bij de Luxemburgstraat.
En met de reconstructie van de Gemullehoekenweg verbeteren we de fietsverbinding uit de natuurgebieden richting het centrum van Oisterwijk. Overige initiatieven: • De Parklaan en De Laerweye worden verkeersveiliger gemaakt door de maximumsnelheid te verlagen naar 30 km/uur. Hierbij worden ook fysieke maatregelen genomen zoals aanleggen verkeersplateaus en uitritconstructies. • De Kantstraat wordt opnieuw ingericht waarbij de verkeersveiligheid wordt vergroot. • We voeren een evaluatie uit van het ‘vol-vrij’ systeem op de parkeerplaats Spoorlaan. • We stellen nieuw parkeerbeleid op voor de hele gemeente. • We zorgen voor meer en een goede spreiding van openbare laadpunten voor elektrisch vervoer (zowel voor auto als fiets). • We faciliteren initiatieven op het gebied van duurzaam vervoer.
Begroting 2025 | 41
Verkeersplan en randweg Moergestel In het verkeersplan Moergestel staan verkeersmaatregelen die op korte, middellange en lange termijn worden opgepakt. Het Herijkte Verkeersplan Moergestel wordt in 2025 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Daarnaast wordt als onderdeel van de Uitvoeringsagenda Oostflank een haalbaarheidsstudie voor de randweg Moergestel uitgevoerd. Duurzaamheidsagenda en REKS We geven uitvoering aan de gemeentelijke Duurzaamheidsagenda, de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) en de Transitievisie Warmte. Projecten die in 2025 in dit kader worden uitgevoerd of gecontinueerd zijn onder andere: • Realiseren van de REKS-gebiedsopgaven (energiehubs de Baars en Kattenberg) met aandacht voor het opwekken van hernieuwbare energie en klimaatadaptatie. • Continueren van het project ‘aanpak energie-armoede’ door (via het energieloket Oisterwijk) inwoners te adviseren over energiebesparende maatregelen en deze, waar mogelijk, direct uit te voeren. • Verstrekken van leningen voor het verduurzamen en/of levensloopbestendig maken van woningen. • Opstellen van uitvoeringsplannen ten behoeve van het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. • Uitvoeren van ecologisch onderzoek ten behoeve van het soorten-managementplan dat nodig is voor de verdere verduurzaming van de gebouwde omgeving.