6 Reacties professionals incl. reactie op deze reacties

Kortom, zijn de resultaten/conclusies van de genoemde vergelijking (revitalisering en verschillende potentiële uitbreidingslocaties) openbaar en kunnen deze transparant met ons worden gedeeld?De hamvraag is dus waarom Oisterwijk zich in plaats van uitbreiding niet primair op revitalisering van bestaande bedrijventerreinen, inbreiding en herstructurering richt? Het buitengebied zou hier zelfs wellicht een bijdrage aan kunnen leveren door kleine of startende ondernemers betaalbare bedrijfsruimte te bieden. Revitalisering van bestaande bedrijventerreinen is een belangrijke ambitie uit het Koersdocument. Voor Oisterwijk geldt echter dat revitalisering niet tegemoet komt aan de behoefte van ruimte voor bedrijvigheid. In het Koersdocument worden 3 locaties genoemd in relatie tot bedrijventerreinen. Namelijk Bedrijfsweg, Sonman II en locatie aan de noordzijde van Oisterwijk. Er zal nader onderzoek moeten plaatsvinden naar deze drie locaties. Koers op hoofdlijnen (blz. 14). 78

“De onderste laag is de fysieke ondergrond (bodem, water, biotisch systeem, cultuurhistorie enz.). Deze laag heeft een lange ontstaansgeschiedenis en is kwetsbaar. Grote veranderingen en herstel vergen al gauw meer dan een eeuw en sommige waarden zijn onvervangbaar.” Onze opmerking Mooie woorden waar wij ook volledig achter staan. Aangezien de locatie ‘Bedrijfsweg’ echter een dergelijk (eeuwenoud!) cultuurhistorisch waardevol gebied is, begrijpen wij niet dat juist deze locatie wordt aangemerkt als voornaamste uitbreidingslocatie. Temeer omdat deze ook binnen de molenbiotoop (dubbelbestemming ‘Waarde – Cultuurhistorie’) is gesitueerd. Locatie staat op kaart website Topotijdreis al sinds 1912 ingetekend als zijnde bolakker, maar is al vele decennia daarvoor in gebruik als cultuurlandschap. Dergelijk cultureel erfgoed weerspiegelt de identiteit van onze samenleving (quote uit Koersdocument red.). Goed erfgoedbeleid/archeologiebeleid is daarom ook erg belangrijk. Dit wordt door het document zelf ook onderschreven (blz. 24). Volgens de cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Oisterwijk (blz. 26) is de locatie Bedrijfsweg gesitueerd in ‘CHW Het Groene Woud’. “We willen het oude cultuurlandschap van Heukelom behouden en versterken.

Een bebouwingslint te midden van zogenaamde oude bouwlanden, bol liggende, open landbouwgronden die in het verleden gebruikt werden als akkers.” (blz.28).” Onze opmerking Behouden van het oude cultuurlandschap en versterken is meer dan prima. De beoogde uitbreidingslocatie 'Bedrijfsweg' is ook eenzelfde cultuurlandschap met dito bolakker. “De versterking van natuur, landschap en erfgoed (cultuurlandschappen) heeft topprioriteit, zoals ook het Masterplan Van Gogh Nationaal Park bepleit. Dit vraagt om robuuste en veerkrachtige natuurgebieden en goede verbindingen tussen die gebieden, door ook in de agrarische cultuurlandschappen te investeren in landschapsontwikkeling. Op die manier kunnen de agrarische cultuurlandschappen functioneren als landschaps-ecologische zones tussen de natuurgebieden en een stevig groen uitloopgebied vormen voor de stad en de dorpen.” De locatie 'Bedrijfsweg' betreft zo'n typisch agrarisch cultuurlandschap, waar men dus ook in landschapsontwikkeling zou moeten investeren (lees behoud van), in plaats van investeren in uitbreiding van een bedrijfsterrein! “We willen ook het bestaande landschap behouden en versterken…” (blz.36). Onze opmerking Idem als bovenstaand. OV en deel-mobiliteit (blz. 42). Onze opmerkingen vragen Zowel snelfietsroute als eventuele nieuwe HOV-verbinding zijn langs de Pannenschuurlaan gepland.

Zonder nut en noodzaak daarvan te betwisten willen wij benadrukken dat de ontsluiting en verkeersafwikkeling nu al zeer kritisch is en zeker een knelpunt. Is de doelstelling wel mogelijk? Tijdens de inloopavond erkende de (externe) verkeerskundige ook dat dit niet past. Een oplossing zou naar verluidt kunnen zijn om (een deel van) het autoverkeer om te leiden. Hoe ziet u dat dan? En waarom staat dat nog niet als 'te onderzoeken nieuwe ontsluiting voor ...' op de kaart aangegeven? Immers, snelfietsroute, nieuwe HOV-verbinding en herinrichten kruising (Kreitenmolenstraat/N65/Pannenschuurlaan) staan wel als ‘te onderzoeken’ op de kaart. Vanuit de aanpalende 'landbouwwegen' is het nu al een enorme uitdaging om de Pannenschuurlaan op te draaien, zeker op de drukkere momenten en al helemaal als je een wegstrook moet oversteken. Dit geldt ook voor de ambulance, die veelvuldig vanuit de ambulancepost vanaf de Kreitenstraat de Pannenschuurlaan op moet rijden. Hoe vindt de uiteindelijke besluitvorming over bovenstaande plaats? En worden belanghebbenden zoals aanwonenden daar bij betrokken? De toename van de automobiliteit is een maatschappelijk fenomeen. Als onderdeel van het bereikbaar houden van de (auto)wegen streven we naar meer fietsmobiliteit. 79

In het Koersdocument is toegevoegd dat de drukte op de Pannenschuurlaan gevolgen heeft voor de oversteekbaarheid en de veiligheid. Dit is een opgave die nader uitgewerkt moet worden. Dit geldt voor meerdere wegen in de kern Oisterwijk. Bij de nadere uitwerking van het onderdeel mobiliteit worden per deelgebied belanghebbenden hierbij betrokken. “De N65 wordt als centrale parkway de ruggengraat van de Oostflank: In plaats van een barrière willen we de N65 tot spil maken, de entree en ruggengraat van de Oostflank. Een centrale parkway met relaxte oversteken en een of meerdere ‘recroducten’, waarmee we de barrièrewerking van infrastructuur voor mens en dier opheffen.” Auto, De koers (blz. 48) Onze opmerkingen en vraag Aanleg van een dergelijk ‘recroduct’ en afsluiting van het noordelijk deel van de Heusdensebaan zal leiden tot een toename aan verkeersintensiteit op onder andere de Pannenschuurlaan en de Bedrijfsweg, welke nu al zwaar overbelast zijn. Hoe gaat u dat oplossen? Aan de noordzijde blijft de Heusdensebaan open voor verkeer. Voor de zuidzijde onderzoeken we of de inrichting van de Heusdensebaan specifiek aangepast kan worden om hier een langzaam verkeer verbinding te realiseren. Daarbij is het dan ook van belang om, zoals aangegeven op de kaart mobiliteit, bij Haaren de locatie van de ontsluiting verder in onderzoek te nemen.

Bovenste laag: occupatie (blz. 51). Onze opmerkingen en vragen Er wordt gerefereerd aan een frictieleegstand onder een gezond niveau (<5%) op de verschillende bedrijventerreinen. We kunnen het onszelf echter nauwelijks voorstellen dat dit (op dit moment) (ook) betrekking heeft op Oisterwijk. Kunt u inzage geven in het actuele percentage leegstand in Oisterwijk en de oorzaak daarvan? Als bestaande bedrijfsruimte wordt getransformeerd naar wonen kom je overigens uiteraard vanzelf dichterbij die kritieke grens. Hoe groot is de hoeveelheid bedrijventerrein in relatie tot de grootte van Oisterwijk en hoe verhoudt zich dat ten opzichte van andere dorpen? Tijdens eerdere inloopmarkten is reeds de vraag gesteld of het wenselijk is dat een aantal hele grote bedrijven – soms zelfs versnipperd – een substantieel deel van de huidige bedrijventerreinen opslokken. Door de jarenlange expansie zijn deze bedrijven Oisterwijk volledig ontgroeid. Dit beperkt daarnaast kansen voor andere/kleinere ondernemers. Zitten die grote bedrijven wel op de juiste plaats? Of zou het beter zijn om met (een of enkele van) hen in gesprek te treden over een eventuele verhuizing? Een mogelijk vertrek in de (nabije) toekomst kan als een groot afbreukrisico worden beschouwd. Terwijl deze terreinen thans ideaal zouden zijn voor inbreiding.

Als dan een gedeelte van de bestaande bedrijfsruimte wordt getransformeerd naar wonen zijn beide probleemstukken opgelost. Graag uw reactie daarop. Een mogelijkheid zou kunnen zijn om het vestigingsklimaat voor grote bedrijven op regionaal niveau te gaan beoordelen. Dan kan gekeken worden naar hervestiging van grote bedrijven op nieuwe bedrijventerreinen en zo speel je locaties in bestaande bedrijventerreinen vrij. Deze denkrichting is nog niet verder uitgewerkt. Wonen, De Koers (blz. 52). Onze opmerkingen en vragen Wij pleiten voor verdichting van wonen en werken in Oisterwijk. De buitengrenzen van bebouwing zoveel mogelijk behouden. Meer is niet altijd goed. Ga voor beter. De gemeente moet naast de financiën vooral ook breder naar de belangen van haar inwoners kijken. Wij refereren hierbij aan opsomming 3 en 4 op pagina 54. Dit sluit aan bij het genoemde principe: “We hanteren het principe inbreiding voor uitbreiding.” We herkennen dit principe in het concept Koersdocument (voor omgeving Kerkhoven) echter niet. Het koersdocument zet ook in op transformatie van bestaand gebied voor nieuwe woningbouw. Bij transformatie van bijvoorbeeld bestaand bedrijventerrein zal er een 80

alternatief geboden moeten worden aan het bedrijf dat vertrekt als deze door wil gaan met zijn bedrijfsactiviteiten. De bedrijfsweg is een mogelijk alternatief. Werken, De opgave (blz. 58). “In Oisterwijk is er een kleine behoefte aan 5 tot 8 hectare extra bedrijfsruimte tot 2030 (Stec-rapport). Met de aanstaande ontwikkelingen en transformaties (wonen naar werken) kan de behoefte aan extra bedrijfsruimte mogelijk toenemen tot ongeveer 10 hectare.” Onze opmerkingen en vragen Wij pleiten voor verdichting van wonen en werken in Oisterwijk. De buitengrenzen van bebouwing zoveel mogelijk behouden. Meer is niet altijd goed. Ga voor beter. De gemeente moet naast de financiële kant vooral ook breder naar de belangen van haar inwoners kijken. Dit sluit aan bij het genoemde principe: “We hanteren het principe inbreiding voor uitbreiding.” We herkennen dit principe in het Koersdocument (voor omgeving Kerkhoven) echter niet. Volgens ons wordt hier overigens een transformatie van werken naar wonen bedoeld. Is het genoemde (vigerende) Stec-rapport uit (volgens ons 2019) beschikbaar? En welke motivatie/onderbouwing wordt hiervoor aangedragen? Bent u het met ons eens dat het Stec-rapport uit 2019 niet meer representatief zal zijn, aangezien er in de afgelopen 4 jaar veel veranderingen hebben plaatsgevonden, o.a.

door toedoen van COVID-19 (bijvoorbeeld meer thuiswerken) en de manier van economische bedrijfsvoering (bijvoorbeeld minder voorraad/opslag van goederen)? Voorts worden verwachtingen doorgaans geprognotiseerd voor de komende vijf jaar, welke inmiddels grotendeels zijn verstreken. Hier wordt naar het STEC rapport van 2019 gerefereerd. Juist omdat er sindsdien veel gebeurd is is er een behoefte geweest voor aanvullend onderzoek. Dat is het STEC rapport 2022, zoals onlangs gepubliceerd op de projectwebsite van de Oostflank. Met het advies: • In te zetten op nieuwe bedrijventerreinen als we de vraag van Oisterwijkse bedrijven willen blijven faciliteren: de vraag overstijgt het aanbod, ook als wordt ingezet op het waar mogelijk beter benutten van bestaande voorraad, de potentiële herontwikkeling van de gemeentewerf en invulling van nog resterende particuliere bedrijfskavels. Bovendien ligt het leegstandspercentage ver onder frictieniveau en leidt de woningbouwopgave tot een additionele vervangingsvraag. • Ontwikkel eventuele nieuw bedrijventerrein zorgvuldig ( Oa toekomstbestendig) en benut, zo goed mogelijk, bestaande voorraad/ ruimte De intensiveringsmogelijkheden zijn beperkt, dit zijn slechts enkele locaties. Werken, De opgave (blz. 58). “Op bestaande bedrijventerreinen moet gewaakt worden voor versnippering van grote bedrijven over het gehele terrein.

Waar men ooit gestart is met een bedrijf aan huis, wordt nu soms grootschaliger geproduceerd. Er kan dan versnippering plaatsvinden van een bedrijf over het gehele bedrijfsterrein. Dit leidt tot onwenselijke extra verkeersbewegingen en moet zoveel mogelijk worden voorkomen.” Onze opmerking en vragen Mee eens. Dit is ook zeker in Oisterwijk het geval. Een goed voorbeeld hiervan is Tobroco-Giant (zonder dit prachtige bedrijf tekort te doen uiteraard). Maar de hamvraag luidt: Hoe is de gemeente Oisterwijk voornemens dit te voorkomen? En (hoe) kunnen reeds bestaande situaties wellicht ongedaan worden gemaakt? Een mogelijkheid zou kunnen zijn om het vestigingsklimaat voor grote bedrijven op regionaal niveau te gaan beoordelen. Dan kan gekeken worden naar hervestiging van grote bedrijven op nieuwe bedrijventerreinen en zo speel je locaties in bestaande bedrijventerreinen vrij. Deze denkrichting is nog niet verder uitgewerkt. Werken, De opgave (blz. 58). “Ook gaan we aan de slag met het landschappelijk afronden van bestaande en potentieel nieuwe terreinen.” Onze opmerkingen en vraag 81

Het noordwestelijk deel van bedrijventerrein ‘Kerkhoven’ wordt nu door de Bedrijfsweg op een “natuurlijke” manier afgescheiden van het buitengebied van ‘Kerkhoven’. In het verleden (in onze herinnering was dat ten tijde van het project ‘Bouwen onder strakke contouren’) is ook uitgesproken dat dit een harde grens zou zijn en blíjven. Bent u het met ons eens dat de natuurlijke grens tussen Bedrijfsweg en het buitengebied van Kerkhoven in stand moet blijven? Uit nader onderzoek zal moeten blijken of de bedrijfsweg een geschikte locatie voor een werklocatie is. Een landschappelijke afronding kan in de ontwikkeling meegenomen worden. Werken, De koers (blz. 58). “De bestaande Oisterwijkse en Tilburgse bedrijventerreinen zijn al redelijk verdicht. Het leegstandspercentage ligt ver onder frictieniveau.” Onze opmerkingen en vraag Wij wagen dat te betwijfelen en zien dan ook graag de onderbouwing voor deze bewering. Wellicht wordt op de troepen vooruit gelopen en geldt dit voor de situatie na de beoogde transformatie (van werken naar wonen)?Hiervoor verwijzen we naar het STEC rapport zoals onlangs is gepubliceerd op de website. Werken, (blz. 60). “Extra ruimte in Oisterwijk wordt gezocht aan de Bedrijfsweg en in Moergestel op Sonman II.

Alternatieve ruimte kan worden gezocht, indien haalbaar, ten noorden van het bedrijfspark Laarakkers en Kerkhoven.” Onze opmerkingen en vragen Deze zinsnede impliceert dat de verschillende potentiële alternatieven (bedrijfslocaties) nog niet objectief met elkaar zijn vergeleken, wat ons in het verleden wel is toegezegd! Dit sterkt ons ook in het vermoeden dat deze locatie op voorhand prefereert, simpelweg omdat deze al jaren in de grondexploitatie van de gemeente Oisterwijk is opgenomen. Een puur economische drijfveer dus, waarbij euro’s prevaleren boven een rationele keuze voor de beste optie. Wij zijn echter van mening dat een toevallige grondpositie niet leidend mag zijn voor planvorming. We verwijzen in deze ook naar de Begroting van 2023, waarin de locatie ‘Bedrijfsweg’ is aangemerkt voor aanvullend onderzoek: “Tot slot is op verzoek van de raad een aanvullend onderzoek naar het nut en noodzaak van het ontwikkelen van bedrijfsterreinen (Bedrijfsweg) in Oisterwijk onderzocht. Het onderzoek is afgerond en de resultaten hiervan zijn in juli 2022 aan de raad gepresenteerd.” Ook hier wordt de locatie Bedrijfsweg expliciet en exclusief benoemd.

Kunt u aangeven/motiveren waarom de locatie Bedrijfsweg wordt gezien als voornaamste ontwikkellocatie voor uitbreiding van bedrijventerreinen in Oisterwijk? Argumenten die er in onze ogen voor pleiten om de locatie Bedrijfsweg niet te zien als ontwikkellocatie voor uitbreiding van bedrijfsterreinen zijn: • Ligging binnen molenbiotoop. • Cultuurhistorisch waardevol, eeuwenoude bolakker. • Behoud van goede geschikte (landbouw)grond. • Behoud van een zeer aantrekkelijk landschap. • Behoud van vrij uitzicht. • Behoud van onbedekt (niet bebouwd/onverhard) oppervlak. Mede van belang met het oog op klimaatadaptatie, waterinfiltrerend oppervlak, CO2-opslag e.d. • Gebied is ’s nachts donker, hetgeen van belang is voor aanwezige fauna. • Onderdeel van de ‘Groene mal’. • Onmisbare schakel voor een mooie entree van Oisterwijk. •

Stankcirkel/ondernemersvrijheid huidige agrarische ondernemers. 82

•

Ontsluiting/afwikkeling van het vele verkeer is nu al een enorm knelpunt. Vraag: Hoe denkt u dat eigenlijk op te lossen?

Kortom, uitbreiding bedrijventerrein op de locatie Bedrijfsweg staat echt haaks op de uitgangspunten en ambitie van het voorliggende Koersdocument. Daarmee lijkt sprake te zijn van willekeur. Mooie uitgangspunten in het Koersdocument, maar als het even niet uitkomt, wordt er door u van afgeweken. Zie verder de eerdere reactie onder het kopje “Uitgangspunten”. Voorts verwijzen we ook naar de eerdere correspondentie dienaangaande, welke als bijlagen zijn toegevoegd. Wij verzoeken u op bovenstaande te reageren. Revitalisering van bestaande bedrijventerreinen is een belangrijke ambitie uit het Koersdocument. Voor Oisterwijk geldt echter dat revitalisering niet tegemoet komt aan de behoefte van ruimte voor bedrijvigheid. In het Koersdocument worden 3 locaties genoemd in relatie tot bedrijventerreinen. Namelijk Bedrijfsweg, Sonman II en locatie aan de noordzijde van Oisterwijk. Er zal nader onderzoek moeten plaatsvinden naar deze drie locaties.

Recreatie, De koers (blz. 62) Als voorbeeld voor de nieuwe (recreatieve) koers wordt genoemd het uitbreiden van de toeristische routes in het gebied (dorpsrondjes). Onze opmerking Een van die (bestaande) dorpsrondjes betreft buitengebied Kerkhoven, waar de uitbreidingslocatie Bedrijfsweg beoogd is. Onder het hoofdstuk ‘Werken’ beschrijft men: “Werknemers moeten makkelijk met de fiets naar hun werk kunnen, en tijdens het lunchrondje in het groen of het buitengebied kunnen wandelen. Daarvoor moet de omgevingskwaliteit worden verbeterd.” Onze opmerkingen Dat is natuurlijk een drogreden en staat in geen verhouding tot de consequenties voor de omgevingskwaliteit ten aanzien van de bewoners van Kerkhoven en de huidige gebruikers/recreanten van het gebied; onze dorpsgenoten die nu reeds in grote getale in dit (buiten)gebied gaan wandelen. Het gebied binnenkomen dan wel verlaten via een industrieterrein zal voor velen ongetwijfeld een drempel zijn. De Koers, (blz. 68). “We zetten ons actief in voor het behoud van een duurzame akkerbouw en grondgebonden veetelers in de Oostflank: Het Brabantse mozaïeklandschap is een afwisselend landschap met verschillende soorten landbouw, natuur en opgaande beplanting.

Het behoud van akkerbouw en veeteelt betekent ook het behoud en de versterking van het Brabantse mozaïeklandschap: een fijnmazig landschap dat ook voor recreatie aantrekkelijk is.” Landbouw, De koers (blz. 68). “Een landbouw met een aanzienlijk lagere uitstoot van stikstof, die bijdraagt aan bescherming van natuurwaarden…”. Onze opmerkingen en vragen Waarom zien we dit aspect niet terug in breder verband? Meer woningen, meer bedrijven, bedrijven met specifieke bedrijfsactiviteiten en een toename aan verkeersbewegingen leiden namelijk evengoed tot meer emissies (NOx, maar ook CO2 en fijnstof). En dat te midden van een viertal Natura 2000 gebieden (Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen, Kampina & Oisterwijkse vennen). Aardig dat u ‘zoekgebieden voor natuurinclusieve landbouw rond deze Natura 2000 gebieden en beekdalen’ en zoekgebieden ‘bufferzones van landschapsinclusieve landbouw rond kernen gebieden die de dorpen omlijsten’ wilt creëren, maar in onze ogen is sprake van window dressing en staat de reductie die hierdoor wordt beoogd in schril contrast tot de eerder genoemde toename aan emissies. 83

Wij streven in de Oostflank naar een natuurinclusief landschap waarin het gebruik van dat landschap in balans wordt gebracht met een natuurlijk bodem-, water- en ecosysteem. Wij zijn van mening dat deze balans nu niet overal op orde is. De waterkwaliteit is niet overal op orde en de biodiversiteit neem nog steeds af. Bodem en water zijn sturingsprincipes die wij met de sector in een langdurig gebiedsproces willen implementeren. Dit gebiedsproces moet leiden tot concrete uitvoeringsprojecten en daar mee de transitie van het landelijk gebied in gang zetten. Met als beoogd resultaat, een natuurinclusief landschap. Een landschap waar natuur en economisch medegebruik in balans zijn. En wij denken dat agrarisch medegebruik kan als onderdeel van een natuurinclusief landschap.

Helemaal prima ook dat bij de ontwikkeling naar extensieve vormen van landbouw wordt gekeken naar een meer regionale afname dan op de wereldmarkt, maar wat is het verschil met andere sectoren? Wordt er bij de overige bedrijven in Oisterwijk ook gekeken in hoeverre deze voorzien in een lokale afzet? Koers per kern, Bedrijfsweg Oisterwijk (blz. 74). Onze opmerkingen Reactie hieromtrent is reeds uitvoerig beschreven. Het enige dat we hier nog aan toe willen voegen is het feit dat we enorm teleurgesteld zijn in de gemeente Oisterwijk. En dat is een understatement. Ondanks herhaaldelijke toezeggingen is bewonerscollectief Kerkhoven wederom niet geïnformeerd over de op handen zijnde plannen. Wij vinden dit een zeer kwalijke zaak. Oisterwijk Noordzijde (blz. 74). “Alternatieve locatie kan worden gezocht, indien haalbaar, ten noorden van het bedrijvenpark Laarakkers en Kerkhoven (tussen de Kerkhovensestraat en Heusdensebaan) (ca 8-10 ha). Verder onderzoek naar de haalbaarheid van deze locatie is een eerste vereiste.” Onze opmerkingen en vragen Zie vorenstaande. Tot dusver niet gedaan dus. Ook hier is een eerdere toezegging dus niet nagekomen. Dit schaadt ons vertrouwen in de overheid (lees gemeente Oisterwijk).

Het zal u duidelijk zijn dat indien uitbreiding van bedrijvenlocaties uiteindelijk toch noodzakelijk gaat worden, wij de locatie Kerkhovensestraat/Heusdensebaan dan wel Sonman II een veel betere inpasbare locatie vinden dan de locatie Bedrijfsweg. Wellicht ten overvloede geven wij u in overweging de gronden aan de Bedrijfsweg in te zetten als zogenaamde ‘ruilgronden’. Een aanpak die helpt (blz. 97). “Deze opgaven en deelprojecten pakken we samen met partijen en inwoners van het gebied aan.” Dit vraagt om een nieuwe rol van de overheden, zoals gemeenten, Provincie, Rijk en Waterschap (systeemwereld) waarin zij actief sturend en gericht op de samenwerking het gebied in beweging brengt (leefwereld). Dit doen we door: Afspraken te maken met Provincie Noord-Brabant en het Waterschap over een langdurige samenwerking, Partijen in het gebied uit te nodigen om mee te doen, Inwoners in het gebied uit te nodigen om mee te doen, Dorps- en wijkraden, dorpen, het buurtschap een adviserende rol te geven.” Onze opmerkingen Het is buitengewoon ‘grappig’ dat u dat zegt. De gemeente Oisterwijk schiet hierin zoals al eerder gezegd enorm tekort! De gemeente lijkt een dubbele agenda te hebben. Wij zouden meer gebaat zijn bij een aanpak “zeggen wat je doet en doen wat je zegt”. Samenwerken gaat bij de feitelijke uitvoering van het deelgebied of project plaats vinden.

Het Koersdocument geeft richting. 84

Afspraken zijn nodig (blz. 98). “Alleen samen komen we verder, dat vraagt om een aantal afspraken: 4 Het Koersdocument is dé leidraad voor de drie opgaven. 5 We werken samen. 6 We werken lokaal waar het kan. 7 We benutten de kracht van de regio.” Onze opmerking Het zal u duidelijk zijn dat wij vinden dat van samenwerken geen sprake is! Samenwerking met partijen (blz. 98). “De afgelopen twee jaar hebben we al veel gesproken met betrokken partijen over Oostflank. Partijen als: Provincie Noord-Brabant, Waterschap, Natuurmonumenten, Brabants Landschap, Brabantse Milieufederatie, ZLTO, Buitengebied management, ProRail, SRBT, Van Gogh Homeland, Stichting Duinboeren, boomtelers, Treeport Haaren, Stichting Duurzaamheidsvallei dorpsraden, Biodiversiteitsteam Oisterwijk, projectontwikkelaars, dorps-, buurt- en wijkraden en de dorpen. Deze gesprekken geven we een vervolg en intensiveren we de komende jaren.” Onze opmerking en vragen Ondanks het feit dat wij als bewonerscollectief Kerkhoven al van meet af aan bekend zijn bij de gemeente Oisterwijk, is tot dusver niet met ons gesproken. Welke argumenten liggen daaraan ten grondslag? En realiseert u zich dat dit bij bewoners steeds meer emotie en ergernis oproept? Het betreurt ons dat dit proces zo verlopen is.

We nemen het bewonerscollectief Kerkhoven mee in het besluitvormingsproces rondom het Koersdocument Oostflank en verdere ontwikkelingen rondom de Bedrijfsweg.

Vragen van algemene aard: • Kunt u het proces van aanpassingen (van concept naar definitief) en besluitvorming schetsen? De besluitvorming om tot een definitief Koersdocument Oostflank te komen wordt in 2 delen geknipt. Eind januari wordt het gewijzigde concept nav de ontvangen reacties behandeld in het college van B&W. Dit wordt op in maart behandeld in de gemeenteraad. Vervolgens wordt de input welke wordt meegegeven bij de behandeling van het Koersdocument Oostflank verwerkt. In april wordt het definitieve koersdocument wederom behandeld in het college. De besluitvorming van het definitieve koersdocument wordt eind mei voorzien. De exacte data zijn te vinden op de projectpagina van gemeente Oisterwijk van het Koersdocument (https://www.oisterwijk.nl/in-degemeente/projecten/oostflank). • Is alle eerder correspondentie van het bewonerscollectief Kerkhoven bij u onder de aandacht? Wij hebben immers als bewonerscollectief Kerkhoven nooit een inhoudelijke reactie van u mogen ontvangen. We hebben de correspondentie welke het bewonerscollectief Kerkhoven heeft gestuurd ontvangen. Met vriendelijke groet, Namens Bewonerscollectief Kerkhoven Namen (Zie addendum voor lijst met aangesloten huishoudens 1) 1

Hierbij wordt opgemerkt dat het omwille van beschikbare tijd helaas onmogelijk was om tijdig van iedereen persoonlijk zijn/haar schriftelijke instemming te verzamelen. De groep is dus groter en groeit nog steeds.

85

22. Collectief ondernemers bedrijventerrein Kerkhoven Oisterwijk Recentelijk heeft uw gemeente, in samenwerking met gemeente Tilburg, het concept ‘Koersdocument Oostflank’ ter inzage gelegd. U heeft hierbij eenieder in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 10 november 2023 te reageren op de plannen. Namens een collectief van ondernemers van het bedrijventerrein Kerkhoven Oisterwijk, wil ik graag tijdig via deze weg op dit concept koersdocument reageren. Deze zienswijze wordt mede ingediend naar aanleiding van het gevoerde gesprek op maandagavond 6 november jl. tussen een collectief van de ondernemers op het bedrijventerrein Kerkhoven, met uw wethouder, de heer E. Logister, ondersteund door de beleidsmedewerkster Economische Zaken mevr. N. Vogels, projectleidster Oostflank gemeente Oisterwijk mevr. P. Kuypers en accountmanager ondernemers mevr. I. Adriaansen. Het betreft geen zienswijze, maar een reactie op het Koersdocument Oostflank. Zoals bij uw gemeente bekend, leveren de ondernemers in uw gemeente een belangrijke bijdrage aan o.a. de economie, werkgelegenheid en Oisterwijk ‘als visitekaartje’. Vanuit ondernemersperspectief is het dan ook wenselijk om vanuit de gemeente duidelijkheid te krijgen, evenals rechtszekerheid, bestaansrecht, toekomstperspectief en ontwikkel- en uitbreidingsruimte.

We onderschrijven ook dat alle ondernemers een belangrijke bijdrage leveren aan de economie en werkgelegenheid in Oisterwijk en de regio. Uw gemeente heeft in 2020 de ‘Gebiedsvisie Nijverheidsweg e.o.’ vastgesteld. Dit betrof een eerste verkenning van de transformatie van het bedrijventerrein, als gelegen tussen de Sprendlingenstraat en Nijverheidsweg. In deze visie is toen al benoemd dat de hindercirkels van de aanwezige bedrijven in belangrijke mate de planologische haalbaarheid van de transformatie naar woningen bepalen. Binnen aanwezige hindercirkels mogen niet zomaar woningen worden gebouwd. Het bestemmingsplan ‘Bedrijventerrein Oisterwijk’, laat daarbij hoge milieucategorieën toe. Voor het ‘blok bedrijven’ tussen de Sprendlingenstraat en Nijverheidsweg betreft het bijvoorbeeld milieucategorie 4.1. Diverse bedrijven hebben, vanwege hun bedrijfsactiviteiten, juist een perceel aangekocht of gehuurd wegens deze toegestane milieucategorie. Milieucategorie 4.1 komt daarbij in beginsel overeen met een richtafstand voor milieuaspecten van omstreeks 200 m (in rustig gebied) tot 100 m (in gemengd gebied), aldus de VNG-handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’.

Afbeelding 1: Uitsnede kaart ‘Gebiedsvisie Nijverheidsweg e.o.’ 86

In uw concept ‘Koersdocument Oostflank’ wordt het gebied, als vervolg op voornoemde gebiedsvisie, wederom benoemd als potentieel transformatiegebied, namelijk als potentieel gecombineerd woon- werkmilieu. Dat klopt, conform de vastgestelde visie Nijverheidsweg e.o.

Afbeelding 2: Uitsnede Koerskaart ‘Werken’, concept koersdocument ‘Oostflank’ Namens de betrokken ondernemers wil ik hierbij grote zorgen uitspreken over deze voorgestelde ontwikkeling. Het betreft namelijk bestaand categorie 4.1-bedrijventerrein, met volgens het bestemmingsplan diverse bouw- en gebruiksmogelijkheden. De betrokken ondernemers geven aan dat het lastig is om extra bedrijfskavels of uitbreidingsmogelijkheden te vinden. Er wordt ervaren dat er meer uitbreidings- en vestigingswensen zijn, dan beschikbare bedrijfsgrond. Deze trend wordt door de ondernemers bovendien ervaren in omliggende gemeentes. De druk op bedrijfsgrond is ontzettend groot en er leeft een grote behoefte bij uw gevestigde ondernemers. Het is daarbij ten eerste vanuit de visie van de gevestigde ondernemers daarom onbegrijpelijk dat bestaand milieucategorie 4.1-bedrijventerrein deels zou worden getransformeerd tot woningbouw. Ten tweede gaat het bovendien op de wijze waarop de transformatie vooralsnog wordt beoogd. In het Koersdocument zijn de uitgangspunten van de vastgestelde visie Nijverheidsweg e.o. overgenomen. 87

Zoals uit de concept-plannen voor het ‘Sprendlingenquartier’ van ontwikkelaar DBMC volgt (als o.a. gepresenteerd tijdens de openbare informatieavonden), lijkt er nu een ‘harde confrontatie’ te komen tussen enerzijds nieuwe woningbouw, en anderzijds bestaande bedrijvigheid (categorie 4.1). De nieuwe woningen en bijbehorende tuinen komen daarbij nagenoeg direct tegen de bestaande bedrijfskavels aan. Dit is niet de ruimtelijke scheiding van functies die vanuit diverse wetgeving en beleidsdocumenten wordt beoogd. Enerzijds is er hierdoor geen sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van de nieuwe woningen en anderzijds worden bestaande bedrijven beperkt in hun bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden. Verder ontstaat er op deze wijze, indien er enkel uitvoering aan deze voorgestelde ontwikkeling wordt gegeven, slechts een half getransformeerd bedrijventerrein. Dit is zowel vanuit wonen, als vanuit de bedrijvigheid geen wenselijke en passende situatie. Indien het daadwerkelijk gaat komen tussen een harde confrontatie tussen woningbouw en de gevestigde bedrijvigheid, voelen diverse partijen zich daardoor genoodzaakt om tegen eventuele besluitvorming rechtsmiddelen te gaan aanwenden. Het bovenstaande zorgt voor veel onzekerheid bij uw ondernemers, met veel onbedoelde, maar negatieve vervolgeffecten.

Het is bijvoorbeeld lastig om met deze achtergrondinformatie te gaan investeren, wat gevolgen heeft voor o.a. groei, verduurzaming, werkgelegenheid e.d. In het concept koersdocument wordt ook benoemd dat er wellicht in de toekomst nieuw bedrijventerrein bij komt. De uitvoeringsparagraaf daaromtrent is echter weinig concreet. Ervaring leert dat dergelijke processen tal van jaren in beslag nemen, nog daargelaten de vertraging door eventuele juridische procedures. Vanuit de ondernemers zijn hierover dan ook zorgen qua planning, toegestane milieucategorieën e.d. Dit terwijl de voorgestelde transformatie nu al relatief concreet lijkt te worden, zonder dat ondernemers hier actief bij betrokken worden. Individuele gesprekken met onze accountmanager zijn ingepland, een groot deel van deze gesprekken hebben al plaatsgevonden. In de gesprekken worden ook wensen m.b.t. verplaatsing, groei etc. worden besproken. De ontwikkeling van nieuwe werklocaties wordt integraal aanpakt, ook in samenwerking met de gevestigde ondernemers en partijen. Concluderend, de betrokken ondernemers verzoeken uw gemeente (college van B&W en gemeenteraad) om serieus te heroverwegen of het betreffende deel van het bedrijventerrein wel getransformeerd dient te worden. Ons inziens kan de reeds beschikbare ruimte ingevuld worden met de bestaande behoefte van o.a. gevestigde ondernemers.

Dit volgt bovendien uit het uitgevoerde Stec- rapport, waaruit volgt dat er (ten opzichte van de bestaande situatie) reeds sprake is van een behoefte aan 5 tot 8 hectare extra. Hierop kan bovendien de kanttekening worden geplaatst dat diverse van voornoemde ondernemers niet gekend zijn bij het opstellen van het Stec-rapport, waardoor de inschatting is dat de feitelijke gewenste uitbreidingsruimte zelfs nog ruimer uitvalt. Het is onbegrijpelijk dat bestaand bedrijventerrein wordt getransformeerd, waarna elders nieuw bedrijventerrein dient te worden ontwikkeld. Het kan mogelijk juist ook passend worden geacht om voor woningbouw te zoeken naar alternatieve locaties. Indien uw gemeente een dergelijke transformatie van het bestaande bedrijventerrein toch pertinent blijvend voorstaat, dan wordt uw gemeente verzocht om te komen tot een integrale oplossing voor het gebied, in gesprek/samenwerking met de gevestigde ondernemers. En om daarbij op zijn minst rekening te houden met gevestigde rechten en belangen, en indien mogelijk bovendien met eventuele ontwikkelwensen.

Enkele voorbeelden tot mogelijke integrale oplossingen (willekeurig, zonder uitputtend te willen zijn en zonder nu al enige concrete toezeggingen te willen doen), valt bijvoorbeeld te denken aan verplaatsing van de aanwezige bedrijven naar een duurzaam geschikte passende nieuwe bedrijfslocatie, compensatie, uitkopen of planaanpassing (met bijvoorbeeld een tussenliggende bufferzone tussen de woningbouw en bedrijvigheid). Voor elke ondernemer zal daarbij bovendien weer een andere oplossing het meest passend zijn. Indien de oplossing wordt gevonden in 88

bedrijfsverplaatsing, bijvoorbeeld naar de in het koersdocument genoemde potentiële uitbreidingslocaties werken, dan zou het volgens de ondernemers passend zijn om hier eerst het bestemmingsplan/omgevingsplan voor gereed te hebben, alvorens de ondernemers op de huidige locatie ‘klem worden gezet’.

•

•

•

Kort samengevat, uw gemeente wordt verzocht om: Te heroverwegen of kan worden afgezien van de transformatie van het bedrijventerrein Sprendlingenstraat – Nijverheidsweg. Deze transformatie zorgt voor veel weerstand bij de gevestigde ondernemers op het desbetreffende bedrijventerrein en in directe omgeving; Uitgangspunt is de vastgestelde visie Nijverheidsweg e.o.. Dit is het vertrekpunt voor de uitwerking van de transformatieopgave. In gesprek te gaan met de diverse ondernemers om te komen tot een integrale oplossing, rekening houdend met gevestigde rechten en belangen; De individuele gesprekken, en vervolgoverleg van november jl., zijn ingepland. Zoals aangegeven wordt de ontwikkeling van nieuwe werklocaties integraal aangepakt. Duidelijkheid te bieden aan de betrokken ondernemers, zodat zij weten waar zij aan toe zijn en met die informatie een eigen afweging kunnen maken over hun bedrijfsexploitatie en - ontwikkeling. Met de ingeplande gesprekken is hiertoe een eerste aanzet gemaakt. Mocht uw gemeente vervolg geven aan deze zienswijze en het gevoerde gesprek op 6 november jl. door met de diverse ondernemers, gezamenlijk dan wel afzonderlijk, in gesprek te gaan over specifieke situaties, belangen en wensen, dan kunt u hiervoor contact opnemen via voornoemde contactgegevens.

We verzoeken u deze zienswijze in acht te nemen bij de besluitvorming over het koersdocument ‘Oostflank’. In afwachting van uw reactie, verblijf ik namens de voornoemde ondernemers van bedrijventerrein Kerkhoven.

Deze zienswijze wordt bij uw gemeente ingediend namens de volgende bedrijven: GEANONIMISEERD

89

23.

Bewonersgroep Kerkhovensestraat

Reactie op concept koersdocument Oostflank van september 2023 Van: Bewonersgroep Kerkhovensestraat Inleiding We leven tegenwoordig in een transitie waarin vanuit zorgen om onze aarde steeds meer gevraagd wordt om ecologie boven economie. Het concept koersdocument ademt: kwaliteit boven kwantiteit. In het kader van de integrale gebiedsontwikkeling Oostflank in de kernen Berkel-Enschot, Biezenmortel, Haaren, Moergestel, Oisterwijk, Heukelom en Udenhout is in 2021 door de gemeenten Tilburg en Oisterwijk opdracht gegeven om in zo’n breed mogelijk overleg te komen tot een ‘Concept Koersdocument Oostflank’. De gemeenten hebben nu een uitgebreid document ter reactie uitgebracht. Hierbij willen wij graag onze reactie op het voorliggende concept-koersdocument geven. We stellen ons daarbij niet NIMBY (not in my backyard) op, maar willen constructief meedenken en -doen. Waar hieronder gesproken wordt over het koersdocument wordt steeds bedoeld: concept koersdocument Oostflank van september 2023. In ons schrijven hieronder vindt u blauwe teksten met expliciete oproepen en vragen. Wij zien graag uw reactie daarop aan ons voordat een volgende versie van het koersdocument verschijnt, dan wel gemeente en/of politiek besluiten over het (concept) koersdocument nemen.

Doel van onze reactie De wereld en onze directe leefomgeving behoeft sterke verbetering en verduurzaming, simpelweg een voorwaarde om deze voor mensen, dieren en flora leefbaar te houden en kwaliteit van leven te handhaven. Het doel van onze reactie is in grote lijnen om deze duurzaamheid sterker in het koersdocument Oostflank te borgen. Proces vaststellen koersdocument Oostflank 1. In het huidige coalitieakkoord Oisterwijk staan de onderwerpen burgerparticipatie en burgerinitiatieven hoog in het vaandel. In het verleden hebben wij als Bewonerscollectief Kerkhovensestraat e.o. bij eerdere gebiedsprocessen (bestemmingsplannen, aanvragen omgevingsvergunning enz.) meerdere malen duidelijk aangegeven dat wij tijdig benaderd willen worden om vanaf de initiatieffase als volwaardig en gelijkwaardig gesprekspartner van de gemeente aan dit soort processen deel te nemen. In de publiekssamenvatting- oisterwijk-en-heukelom geeft u op pagina 3 en in hoofdstuk 05 van het koersdocument aan: Sinds 2021 zijn we samen in gesprek met [...] netbeheerders, bewoners en raadsleden. Integendeel: opnieuw heeft de gemeente vanaf de start van dit proces de bewonersgroep Kerkhovensestraat e.o. niet geïnformeerd. Deze staat opnieuw op ruime informatieachterstand, invloed en moet op te korte termijn reageren. Welke initiatieven, beleidswijzigingen en concrete werkvorm (b.v.

mailing lijst) legt de gemeente vast om alle (lang bestaande) bewonersgroepen vanaf initiatieven te informeren en te betrekken? Vanaf de start van een project worden mailinglijsten bijgehouden. De maillijsten worden gevuld doordat geïnteresseerden aangeven dat men geïnformeerd wenst te worden, of door het invullen van aanwezigheidslijsten bij inwonersbijeenkomsten. 2.

De informatie-avond op 25 oktober 2023 bij Mie Pieters was amateuristisch, te eenzijdig gericht op zenden (vanuit gemeente), niet op gelijkwaardige dialoog. Er was grote opkomst, en daardoor te weinig ruimte. De locatie was minder gelukkig gekozen, niet centraal en voor velen niet (sociaal veilig) per fiets bereikbaar. Locatie Tiliander zou veel logischer zijn geweest, zowel qua centrale ligging als ruimte en interactie mogelijkheden. Waarom hebben organisatoren niet voor een locatie als Tiliander gekozen? De opkomst van de inwonersbijeenkomst van Oisterwijk en Heukelom was inderdaad erg hoog, hoger dan ingeschat. Juist om ook de kern Heukelom te betrekken is gekozen voor de locatie Mie Pieters. Een volgende keer zal dit in de afweging voor de locatie meegenomen worden. 90

3.

Het concept koersdocument is dermate omvangrijk dat het een uitgebreidere en voor alle bewoners begrijpelijke introductie met (powerpoint-)presentatie en uitleg noodzakelijk maakt, naast een volwaardige discussiemogelijkheid. Ons bereikten geluiden dat de informatiebijeenkomsten in Tilburg veel informatiever waren opgezet en ruimere discussiemogelijkheden gaven. Waarom heeft u niet voor een vergelijkbare opzet gekozen? Bij eerdere inwonersbijeenkomsten voor het Koersdocument is er een plenaire presentatie gegeven. Nu, om individueel in gesprek te kunnen gaan met inwoners, is ervoor gekozen om panelen te maken met de belangrijkste informatie en per kern extra panelen met info expliciet voor die kern. We hebben ook veel complimenten ontvangen voor de organisatie van de inloopavond. 4. Bij zo'n belangrijk toekomstdocument voor onze leefomgeving mogen betrokkenen een duidelijk aanwezige vertegenwoordiging vanuit het gemeentebestuur verwachten voor uitleg en voor het beantwoorden van vragen. Waarom was de verantwoordelijk wethouder (en/of burgemeester) niet aanwezig, om relevante standpunten van B&W toe te lichten en vragen van aanwezigen te beantwoorden? Bij de georganiseerde inwonersbijeenkomsten in de kernen waren de beide verantwoordelijke portefeuillehouders de gehele avond aanwezig. Met uitzondering in de kern Haaren.

Vanwege andere verplichtingen bij wethouder Logister was bij deze avond wethouder Spekle als mede portefeuillehouders aanwezig. 5. Er is voor burgers en bedrijven in de dorpen geen gelegenheid om kennis te nemen van elkaars reacties. Dit geldt zowel a) binnen iedere dorpsgemeenschap, b) tussen dorpen, en c) van en naar reageerders in de stad en dorpen van gemeente Tilburg. Gezien de consequenties van het koersdocument voor onze toekomstige leefomgeving is onderlinge kennis van argumenten en (al dan niet tegengestelde) belangen onmisbaar. Om de indruk van verdeel en heers te voorkomen: Hierbij de oproep om deze onderlinge interactie alsnog mogelijk te maken gedurende een tijdvak van bijvoorbeeld 6 weken. De organisatoren stellen daarvoor alle geanonimiseerde reacties ter beschikking op een daarvoor ingestelde website voor de Oostflank, en bieden betrokkenen gelegenheid daarop te reageren, inclusief voor Oisterwijk een bijeenkomst in Tiliander. Deze reacties worden meegenomen in de verdere uitwerking van het koersdocument. Besluitvorming van het Koersdocument is opgesplitst in 2 fasen. In de eerste fase (eind januari – begin maart) is extra voorzien dat inwoners de gelegenheid hebben om in te spreken. Bij de behandeling van het dossier Koersdocument Oostflank in het college zijn de (deels samenvatte) reacties als bijlage bijgevoegd.

De exacte planning van het besluitvormingsproces is te vinden op /https://www.oisterwijk.nl/in-degemeente/projecten/oostflank 6. Voor een gedeelte van Pannenschuur VI heeft de gemeente een voorkeursrecht (WVG) gevestigd (zie blz. 74). Het koersdocument geeft naast dit voorkeursrecht geen overzicht van plannen of vlekken waar de gemeente(n) ook een voorkeursrecht heeft gevestigd. Zo'n status heeft echter grote invloed op de concrete plannen van bestuur en gemeente; wil men (dure koop-) woningen bouwen, of met mooie winst als bedrijventerreinen verkopen? Deze keuzes hebben daarmee substantiële invloed op de financiële huishouding van het gemeentebestuur in het algemeen. De gemeente is armlastig, waardoor de economische winoptie lijkt te prevaleren. Hier mag geen dubbele agenda spelen. Geef in de huidige, nog lopende fase en in het koersdocument een overzicht van de huidige en beoogde vlekken en plannen (wonen, bedijven, landbouw, natuur, gemengd) met voorkeursrecht tot aankoop. Het Koersdocument is een toekomstvisie op hoofdlijnen, het omschrijft een ambitie. Het Koersdocument is geen blauwdruk hoe de regio er over 20 jaar uitziet maar geeft wel inzicht in de maatschappelijke opgaven. Het voert te ver om WVG locaties op te nemen in het Koersdocument, hier is het Koersdocument niet voor bedoeld. 7.

Op basis van de vele en uitgebreide reacties (van ondergetekenden en anderen) is een tweede concept koersdocument, met volwaardiger evenwichtiger interactie tussen gemeentes, eerder benaderde betrokkenen en "nieuwe" reageerders/betrokkenen (lees: bewoners) onontbeerlijk, en dient het proces daarop te worden aangepast. Daaruit volgt automatisch noodzaak tot vernieuwde afstemming tussen gemeente Oisterwijk en andere Oostflank gemeentes/kernen. Wanneer mogen alle betrokkenen hierover duidelijkheid verwachten? We hebben reacties gegroepeerd en aangegeven waarom en of reacties hebben geleid tot aanpassing in het Koersdocument. Naast reacties van inwoners hebben we ook reacties ontvangen van dorps – en wijkraden, andere overheden, woningcorporaties en andere belangengroepen in organisaties. Deze reacties inclusief onze reactie hierop zijn ook als bijlage opgenomen in het dossier t.b.v. besluitvorming. Op basis van al deze reacties is het koersdocument op onderdelen aangepast. In verband met de vele ontvangen reacties is het proces qua planning en besluitvorming hierop aangepast. 91

8.

In het verleden hebben bestuursrechters, provincie c.q. de Raad van State vaak onze gemeente opgedragen correcties door te voeren naar aanleiding van onjuist gevoerde procedures omtrent de leefomgeving. Wij verwijzen ter indicatie naar het PIT-artikel "Oisterwijk, let op uw saeck!' in de Nieuwsklok van 8 november 2023. De gemeente mag echt een stap extra doen in de zorgvuldigheid van belangenafweging en toetsing aan de wet, ook in deze procedure en bij de totstandkoming van dit koersdocument. Dit om het vertrouwen van burgers in het bestuur en gemeente niet (verder) te beschadigen, procedures niet te vertragen en geen publieke gelden te verspillen aan juridische procedures. Hierbij de oproep voor een tweedelezersronde (voor de volgende versie koersdocument) door een onafhankelijke groep personen uit de Oostflank gemeenschap. Relevante deskundigen (b.v. jurist, ecoloog) maken naast een inclusieve, pluriforme bewonersvertegenwoordiging deel uit van deze lezersgroep. Door het proces wat vanaf eind september doorlopen is hebben we veel inwoners en ondernemers kunnen bereiken. Dit blijkt ook uit de vele reacties welke we hebben ontvangen. We concluderen daaruit dat dit participatieproces goed is doorlopen. Wanneer we starten met de uitvoering van het koersdocument wordt het per ontwikkelingsproject gepaste participatietraject doorlopen. Vorm koersdocument 1.

De opzet van en teksten in het koersdocument zijn voor veel mensen van de omvangrijke doelgroep (lees: alle burgers en bedrijven in onze gemeente) te academisch geschreven, als voor planologen, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten. 2. Het koersdocument is te omvangrijk, men raakt snel het overzicht van vele aspecten kwijt. Mensen haken erop af. Maak het koersdocument voor allen begrijpelijk, overzichtelijk en inzichtelijk, zet het transparanter op. 3. De kaarten in het koersdocument zijn te verschillend van elkaar, soms slecht leesbaar, een onderschrift/legenda met uitleg ontbreekt of is onleesbaar (inzoomen door beperkte pixeldichtheid niet mogelijk). Bijvoorbeeld op blz. 16 en 25 zijn kaart en tekst niet voldoende opschaalbaar/leesbaar. Sommige kaarten geven door hun grote schaal geen duidelijke grenzen van gebieden aan, zie b.v. de kaart op blz. 59. Daarnaast corresponderen kaarten niet altijd met elkaar. De (overigens niet gewenste) zoekoptie bedrijventerreinen is niet zichtbaar op blz. 59. Maak kaarten en bijbehorende teksten begrijpelijk en leesbaar voor allen. Gebruik een meer ingezoomde schaal. Stem kaarten beter op elkaar af. We hebben de kaarten aangepast op elkaar. En de resolutie beter toegankelijk gemaakt. Dit is verwerkt in het Koersdocument. 4. Afkortingen en begrippen: Gebruik geen afkortingen in de teksten.

Indien dat teksten onleesbaar maakt verwijs dan naar een afkortingenlijst achterin het koersdocument. Neem ook een begrippenlijst acherin op. Er is geen begrippenlijst toegevoegd. 5. In het koersdocument gebruiken de opstellers vaak de "wij" vorm. Dat suggereert dat het koersdocument een draagvlak heeft dat alle betrokkenen betreft. Dit is niet het geval. Laat duidelijk zien dat de gemeente(lijke organisatie, met externe hulp) de opsteller is van het koersdocument, en vermijd de "wij" vorm. Het koersdocument is namens de gemeente Tilburg en Oisterwijk opgesteld, daarom is gekozen voor de wij vorm. 6. Het koersdocument zet veel toekomstlijnen uit op vele aspecten. Voor lezers is onduidelijk welke hardheidswaarden daaraan per aspect verbonden zijn. Vaak spreekt het document in terminologie van "mogelijk", "wij willen proberen", "we willen onderzoeken of", "er wordt gekeken naar". Bij verdere uitwerking (na vaststelling definitief koersdocument) in de komende jaren richting bestemmingsplannen, ontwikkelinitiatieven, aanvragen omgevingsvergunning e.d. in hoeverre zijn uitgangspunten dan hard, of gaan gemeente en/of plaatselijke politiek zeggen dat "dit wel opgenomen is in het koersdocument maar bij nader inzicht om redenen niet haalbaar"? De gebruikte taalvormen zijn nu te zacht voor een heldere, krachtige koers die zo noodzakelijk is.

Geef duidelijker aan wat (alle) betrokkenen kunnen verwachten van de status van betreffende aspecten in het definitieve koersdocument, en borg transparante processen bij bedoelde uitwerkingen. Het Koersdocument is een toekomstvisie op hoofdlijnen, het omschrijft een ambitie. Het Koersdocument is geen blauwdruk hoe de regio er over 20 jaar uitziet maar geeft wel inzicht in de maatschappelijke opgaven. Het koersdocument is geen planologisch juridisch instrument en heeft dus ook geen wettelijke status. Het 92

koersdocument zal wel input geven voor de omgevingsvisies en omgevingsplannen van de beide gemeenten. Maar het koersdocument is dus niet een omgevingsvisie of omgevingsplan. 7.

De koersen per kern vanaf blz. 72 zijn onlogisch van opzet, en wordt daarnaast te geïsoleerd weergegeven. Kernen die geografisch, logisch en qua leefomgeving aan elkaar grenzen zijn uit elkaar gehaald, waardoor bewoners geen overzicht hebben wat de wisselwerking is tussen een kern en de naastliggende kern(en). Zij kunnen zich onvoldoende beeld vormen van consequenties over en weer. Zet de koers per kern in een logischer, begrijpelijker volgorde, zodat lezers beter verbanden kunnen leggen. Verwijs binnen het document (met name in hoofdstuk 04) naar relevante aspecten in naastgelegen kernen en gebieden. Het totaaloverzicht is te zien op de Koerskaart Oostflank waarbij per thema is aangeven wat te lezen valt. In het Koersdocument is vervolgens per thema op te zoeken wat de koers is.

Koersdocument; inhoudelijk algemeen 1. Een duidelijke koppeling aan REKS (§ 3.2, blz. 41) ontbreekt, terwijl deze juist voor bepaalde REKSontwikkelvlekken binnen het Oostflank plangebied valt, en de komende jaren een belangrijk ontwikkelopgave is met duidelijke consequenties (o.a. landschappelijk) voor de Oostflank. Integreer de REKS-plannen meer en duidelijker in het koersdocument. Toon wat de consequenties zijn naar andere aspecten, zoals natuur. Vanuit de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) maakt de Oostflank geen onderdeel uit van een gebied waar grote opgaven een plek moeten krijgen. Daarom wordt dit in het Koersdocument niet als aparte laag verder uitgewerkt en toegelicht. Mocht een opgave aanwezig zijn in een deelgebied wordt dit dan daar verder uitgewerkt. 2. Er ontbreekt een integrale (overall) visie voor alle bedrijfsterreinen in de Oostflank. De opsplitsing per kern geeft geen overzicht, en biedt bijvoorbeeld geen optie voor grootschalige bedrijven op en naar grootschalige bedrijfsterreinen (zoals Katsbogten en Vossenberg). Maak een integrale visie waarin grootschalige bedrijven op grootschalige bedrijfsterreinen worden/zijn gevestigd. Dit zou een overweging kunnen zijn, maar hoort niet in het Koersdocument thuis. 3. Een duidelijke koppeling aan vervoersplan c.q. langzaam fiets- en wandelbeleid c.q. parkeerbeleid ontbreekt.

Dit geldt met name (maar niet alleen) voor dorp Oisterwijk. Integreer vervoersplan, parkeerbeleid en fiets- en wandelbeleid voor alle dorpen/kernen meer en duidelijker in het koersdocument. Bij de uitwerking in deelgebieden worden alle dan geldende beleidsstukken meegenomen. Deze worden niet verder uitgewerkt in het Koersdocument. 4. Men vindt fietsen en wandelen belangrijk in de Oostflank, maar men maakt bij opstellen van het koersdocument geen gebruik van de beschikbare ondersteunende expertise die Fietsersbond en wandelorganisaties aanbieden, zoals vele andere gemeentes wel hebben ingebed in hun beleidsontwikkelingen. ◦ Fietsinfrastructuur verbeteren zie bijvoorbeeld https://www.fietsersbond.nl/ons-werk/infrastructuur/ ◦ Stel een fiets- en wandelambitie op, zodat een of meerdere van onze gemeentes komende jaren een jaarlijkse prijs voor de beste fietsgemeente wint: https://www.fietsersbond.nl/fietsgemeente-2024/ ◦ Propageer actief fietsroutes in/om de dorpen op regionale en landelijke media, bijvoorbeeld via de Fietsersbond: https://www.fietsersbond.nl/onderweg/fietsroutes/ Betrek Fietsersbond en (regionale) wandelorganisaties bij de verdere uitwerking van het koersdocument. Voor een nadere uitwerking in deelgebieden worden deze partijen benaderd. 5.

Ontbreken er meer koppelingen met andere relevante stukken/disciplines die in het plangebied spelen? Zo ja, welke? Deze dienen mede opgenomen, gesignaleerd. Neem ook daarvoor een koersvisie op. 6. Los van de daadwerkelijke woningbehoefte heeft Oisterwijk, net als de rest van Nederland, meer een woonbehoefte. De bezetting van woningen is sinds de jaren zeventig gehalveerd naar 1,7 personen per woning. Er is een flink woonpotentieel in bestaande woningen. Naast de technische oplossing (meer bouwen) vraagt dit onze gemeente ook om stimuleren van meer personen per woning. Dit kan door middel van: propageren in de media; helpen doorstromen van senioren naar kleinere woningen; goede en makkelijk toegankelijke hulp bij relatieproblemen (loket); intakegesprekken bij huwelijken; financiële voordelen voor voordeurdelers, idem voor kamerverhuurders (aan studenten en tijdelijke expats), enz. Onderzoek meer opties en stimuleer betere bezetting van (te) grote woningen, onder andere door genoemde suggesties. 93

7.

In het verleden heeft er op bedrijventerreinen in de dorpen veel verdozing plaatsgevonden. Dit raakt zelfs aan directe woongebieden, zoals bijvoorbeeld het recent gebouwde bedrijfsgebouw tussen de Sprendlingenstraat en de Kerkhovensestraat. Landelijk, regionaal en plaatselijk wordt verdozing als zorgelijk gezien. Stel duidelijke kaders in het koersdocument tegen verdozing, met name aan de randen van bedrijventerreinen en nabij woon-, natuur- en buitengebieden. De gemeente neemt daarbij de regie tegen verdozing. Dit zijn uitgangspunten die in de verdere uitwerking mee worden genomen. 8. Verrommeling van de overgang bebouwde kom buitengebied. Een gunstig voorbeeld is het aanzicht naar de Kerkhovense molen. Een triest voorbeeld zijn de dozen van het Sprendlingenpark en Veldweg, zichtbaar vanaf Heusdensebaan en Kerkhovensestraat: Neem concreet en transparant beleid op binnen het koersdocument over realiseren en in stand houden van natuurlijke, logische en representatieve overgang tussen bebouwde kommen en buitengebied. In het Koersdocument is reeds opgenomen dat door natuurinclusief bouwen een naadloze overgang tussen bebouwde omgevingen en natuurlijke landschappen ontstaan. 9. Evenementen: De afgelopen jaren is het aantal grootschalige evenementen met aanzienlijke geluidsproductie en verkeersdruk in en nabij de Oostflank in aantal en omvang toegenomen, b.v.

Decibel, Intense, Rebirth, In het seizoen mogen bewoners daarvan ieder weekend gewenst/ongewenst meegenieten. In het koersdocument ontbreekt visie op evenementen en hun invloed op omwonenden, milieu, biodiversiteit enz. Neem een evenementenvisie op aangaande omwonenden, milieu, biodiversiteit enz. Dit zou een overweging kunnen zijn, maar hoort niet in het Koersdocument thuis. 11 Maaibeleid en onkruidbestrijding: Uit oogpunt van biodiversiteit, broedseizoen en plagen is een ander, ecologisch maaibeleid nodig. Bewoners hebben hier al meermaals voor gepleit. Dit kan uitstekend samengaan met fleurige stroken veldbloemen langs (bijvoorbeeld) de toegangswegen van de dorpen, die bovendien de onderhoudsfrequentie van bermen verminderen (kostenbesparing). Suggesties: Sluit alle chemische onkruid- en insecten bestrijding uit, maak gebruik van biologische en mechanische bestrijdingswijzen. Introduceer voor bermen maaistroken van maximaal 1 m vanaf de harde wegkant, hooguit meer bij wegkruisingen waar hoge bermbegroeiing veilig zicht zou benemen. Maai niet in het insecten- en broedseizoen. Neem bedoelde ecologische randvoorwaarden op in contracten voor loonbedrijven (op te stellen door ecoloog). Instrueer gemeentewerkers en loonwerkers juist, om "maai-me-niet" bermen te respecteren. Dit zou een overweging kunnen zijn, maar hoort niet in het Koersdocument thuis.

12 Er is geen aandacht tot beperken van lichtvervuiling, met name vanaf bedrijventerreinen en sportvelden. Dit is nadelig voor vogels en andere dieren, en biodiversiteit in het algemeen. Suggesties: De gemeente onderzoekt welke openbare verlichting op tijden kan worden uitgeschakeld of gedimd, en betrekt daarbij sociale, fysieke en verkeersveiligheid. Buitenverlichtingsarmaturen in de openbare ruimte en op bedrijfsterreinen stralen alleen naar beneden, niet horizontaal of naar boven. Stimuleer het doven van buitenverlichting, reclameverlichting, en aanlichting van gebouwen buiten gebruikstijden, maar minimaal tussen 23 en 07 uur. Gevelverlichting aan woningen (nieuwbouw/verbouw/renovatie) wordt geweerd. Relevante veiligheidsverlichting bij woningen en gebouwen is hiervan uitgezonderd. Dit voert te ver om op te nemen in het Koersdocument. 13 Het koersdocument biedt de kans voor duurzamer (ver)bouwen in gemeente Oisterwijk. Verhoog de ambitie door (in ieder geval bij grondverkoop) bouwers een hogere eis voor energieprestatie (EPC → BENG) en milieuprestatie (MPG) op te leggen dan de omgevingswet nu eist. Alle nieuwbouw is natuurinclusief. Stel bij grondverkoop BENG-eisen 25% beter dan de wettelijke eis. Idem voor MPG-eis. Stel ook duurzaamheidseisen voor gebouwtypen waarvoor nu geen eisen gelden. Handhaaf op BENG en MPG in de verleende omgevingsvergunningen.

Stimuleer andere (ver)bouwers tot duurzaam bouwen. Propageer duurzame houtbouw met verantwoord geoogst hout. Naast DEC en andere duurzaamheidscoöperaties is grotere actieve, professionele inzet van ambtenaren onmisbaar. Dit voert te ver om op te nemen in het Koersdocument. 14 Weren autoverkeer in kern Oisterwijk: Maak de Dorpsstraat en De Lind autovrije fietsstraten. Geen parkeren meer op de Lind, deze wordt een echt groene strook in de kern. Uitzonderingen: bevoorradingsverkeer tot 11;00 uur 's ochtends, de weekmarkt, bruidsauto's en de kermis. Per evenement op de Lind in de vergunningen afbakenen welke tijdelijk autoverkeer wanneer t.b.v. het evenement is toegestaan. De ambitie is om kernen autoluw te maken, niet autovrij. 15 In onze gemeente is handhaving de afgelopen jaren achtergebleven. Neem realistische en daadwerkelijke wijze van handhaving op in het koersdocument. Dit voert te ver om op te nemen 94

in het Koersdocument. 16 Circulair centrum (blz. 60): op de milieustraat Oisterwijk worden veel uitstekend herbruikbare producten en materialen in de vuilniscontainer gegooid. Er is te weinig inname- en herverkoopcapaciteit. Een circulair centrum buiten nabijheid van de kernen is hoogdrempelig, moeilijk per fiets of wandelend bereikbaar, en trekt veel autoverkeer aan. Het stimuleert autogebruik in plaats van terugdringen. Zorgvuldige inpassing in een landschap zoals bij McDonalds is een illusie. Denk ook aan ongewenste verspreiding van lichte (afval-)materialen bij wind. Het is juist zaak om circulaire centra decentraal te hebben. Om succesvol te zijn hebben we laagdrempelige afgiftepunten nodig, met een doelstelling om een minimaal percentage van het aangebodene direct en hoogwaardig te hergebruiken. Een afsprakensysteem voor inname zal niet werken. Mensen hebben meestal geladen aan het eind van de klusdag en willen dan naar de milieustraat. Beter werkt een goedkoper "dump-"tarief vroeg op de dag. Handhaaf decentrale innamepunten, verhoog inname- en herverkoopcapaciteit per punt. Vergroot aantal herverkooppunten nabij supermarkten/bouwmarkten in iedere kern. Een Circulair Ambachtsnetwerk is een netwerk waarbij partijen samenwerken aan het verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig producten materiaalgebruik.