21-129 Jaarstukken 2020 Haaren- bijlage 1 Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Regiodeal de Margriet Voor de regiodeal Noordoost Brabant komt totaal € 40 miljoen beschikbaar: € 10 miljoen van het Rijk, € 10 miljoen van de provincie, € 10 miljoen cofinanciering van gemeenten en waterschappen en € 10 miljoen van bedrijven en kennisinstellingen. Dit bedrag wordt verdeeld over de programma’s ‘Goed Leven’, ‘Fijn Wonen’ en ‘Anders werken’. Onderdeel van het programma Goed Leven is het subprogramma ‘Agriproeftuin de Peel’ waarvan het project de Margriet een onderdeel is. De planning is dat dit programma start in het derde kwartaal van 2021. Er wordt nu voornamelijk gewerkt aan het versterken van het netwerk.
Uittreding gemeenschappelijke regeling Als gevolg van de opsplitsing van gemeente Haaren, treedt de gemeente uit de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Brabant Noord. De stuurgroep Herindeling heeft ingestemd met de vergoeding van de uittredingskosten. Duurzaamheidsbeleid Het jaarlijkse Festival Futura kon dit jaar geen doorgang vinden. Vanwege de beperkende maatregelen als gevolg van Corona was het niet mogelijk om dit festival op een verantwoorde wijze vorm te geven. De werkgroep van inwoners die altijd betrokken was bij de organisatie, zal gaan onderzoeken of er bij de ontvangende gemeenten belangstelling is voor dit concept. Energietransitie In verband met de energietransitie zijn de afgelopen jaren al meerdere maatregelen ingezet, zoals het financieel ondersteunen van coöperatie Duurzame Energie Haaren (DEH), het Energie Prestatie maatwerkadvies, de Duurzame Huizenroute en de Stimuleringslening Duurzaamheid Haaren. In 2020 is stevig ingezet op de Haarense aanpak. Hierin trekken DEH en Brabant Woont Slim samen op om inwoners te voorzien van maatwerkadvies in het nemen van besparingsmaatregelen en de omslag naar duurzame energie. Belangstellenden worden begeleid in werkgroepen. Deze aanpak heeft als gevolg van de beperkende maatregelen door Corona wat vertraging gekend, maar inmiddels wordt via online bijeenkomsten een alternatief geboden.
Coöperatie DEH heeft overigens een naamsverandering ondergaan in verband met de gemeentelijke herindeling. De coöperatie gaat verder onder de naam Huis en Omgeving in Transitie (HOT). Financieel overzicht 2.2.3 Leefklimaat in balans Baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -7 -
Rekening 2020 -7
Verschil -7
Lasten
732
847
974
736
-238
Saldo
726
847
974
729
-245
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
28
-7 -7
Jaarstukken 2020
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Projecten op duurzaamheidsbeleid niet allemaal uitgevoerd. Alle projecten waren in 2020 gericht op de energie- en warmtetransitie.
-149 -104
Meer afname diensten Omgevingsdienst Overige Totaal toegelicht verschil lasten
28 -13 -238
2.2.4 Zeggen wat je doet en doen wat je zegt
In de gemeente zijn duidelijke kaders voor vergunningverlening en wordt toegezien op de naleving hiervan De gemeente geeft duidelijkheid over wanneer een activiteit vergunningplichtig is en waaraan de eventuele aanvraag moet voldoen. Voorbeelden van activiteiten waarvoor vaak toestemming nodig is zijn bouwen (inclusief bestemmingsplantoets), bedrijvigheid (milieu), brandveiligheid en het kappen van bomen. Na aanvang van de activiteiten wordt erop toegezien of in overeenstemming met de verkregen toestemming gehandeld wordt. Tegen afwijkingen van de vergunning of het verrichten van vergunningplichtige activiteiten zonder toestemming wordt opgetreden. Daarnaast wordt er ook op verzoek gecontroleerd, bijvoorbeeld op basis van een klacht. Onder ‘Zeggen wat je doet en doen wat je zegt’ vallen onder andere de leges omgevingsvergunning, vergunningverlening en handhaving. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020, niet gekoppeld aan een speerpunt Leges omgevingsvergunningen en particuliere initiatieven Naar aanleiding van de gerealiseerde baten tot september 2020 zijn de opbrengsten voor de leges omgevingsvergunningen in de Tweede Berap 2020 fors afgeraamd. Er zijn in 2020 geen grote bouwprojecten vergund. Er is ook aangegeven dat het moeilijk in te schatten is of er door de naderende herindeling extra aanvragen komen.
Eind 2020 zijn de baten voor de leges 2020 € 80.000 hoger dan de begroting na wijziging. Financieel overzicht 2.2.4 Zeggen wat je doet en doen wat je zegt Baten Lasten Saldo
Toelichting verschil baten Meer leges voor omgevingsvergunningen Overige Totaal toegelicht verschil baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -377 -478 -223 1.259 993 1.035 882
515
812
Rekening 2020 -294 1.307
Verschil
1.013
201
-71 271
-80 9 -71
Jaarstukken 2020 29
Toelichting verschil lasten Meer salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Meer advieskosten door meer aanvragen omgevingsvergunningen Inkoop juridische adviezen handhaving woonwagencentra Overige Totaal toegelicht verschil lasten
2.3
220 39 27 -15 271
Verbonden partijen
1. Veiligheidsregio Brabant Noord 2. Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN)
2.4
Beleidsindicatoren
Indicator
Eenheid
Nieuwbouw woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Aantal per 1.000 woningen % In Euro's In Euro's
2.5
Begroting 2020 Rekening 2020 Periode Waarde Periode Waarde 2016 18,1 2019 8,1 2018 75,4 2020 76,3 2019 811,00 2020 836 2019 897,00 2020 924
Financieel overzicht
Programma 2 - Wonen
Rekening Begroting 2020 2019 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Baten
-4.354
-6.261
-6.181
-3.270
Lasten
6.126
7.559
8.028
5.283
Saldo
1.772
1.298
1.847
2.013
Rekening Begroting 2020 2019 primitief -782 -670 813 632
Begroting 2020 na wijziging -95 570
Rekening 2020 -471 914
Rekening Begroting 2020 2019 primitief 6.787
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020 7.067
3.183 2.580
2.752 1.983 7.835
Waarvan incidenteel Baten Lasten
Reserves Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december
30
434 155 7.066
2.743 2.441
Jaarstukken 2020
Programma 3 - Ondernemen
3.1
Algemene beleidsdoelstelling
Binnen de gemeente is sprake van een ondernemersomgeving. De gemeente is een belangrijke speler. Zij stimuleert in deze omgeving lokale initiatieven die bijdragen aan bevordering van recreatie en toerisme.
3.2
Operationele doelstellingen
3.2.1 Een moderne gemeente in een groene omgeving
De recreatieve en toeristische sector in Haaren wordt ten volle benut. De gemeente brengt die partijen bij elkaar die elkaar kunnen versterken bij lokale recreatieve en toeristische initiatieven. De basis hiervoor is gelegd in het Toeristisch Recreatief Ontwikkelingsplan (TROP). Onder ‘Een moderne gemeente in een groene omgeving’ vallen onder andere bevordering toerisme, openluchtrecreatie en speelplaatsen. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Website en toeristische routes ontwikkelen In 2020 is het beheer en onderhoud van de recreatieve routes in Noordoost-Brabant overgegaan naar een nieuwe partij, Routebureau Brabant. Voor gemeente Haaren geldt dat het beheer en onderhoud van routetrajecten in Helvoirt en Esch contractueel is ondergebracht bij gemeente Vught en gemeente Boxtel. Gemeenten Oisterwijk en Tilburg hebben beheer en onderhoud van recreatieve routes gelegen in Biezenmortel en Haaren contractueel overgenomen. Een eerste upgrade van het bestaande netwerk heeft plaatsgevonden. Vele meldingen zijn verwerkt. De kwaliteit is hiermee gewaarborgd voor de toekomst. De website www.bezoekhaaren.nl is up-to-date gehouden en voorbereid voor de herindeling. Ontvangende gemeenten hebben de toeristische informatie/domeinnamen in het laatste kwartaal van 2020 overgenomen. Financieel overzicht 3.2.1 Een moderne gemeente in een groene omgeving Baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging 0 0 0
Rekening Verschil 2020 0 0
Lasten
68
78
78
63
-15
Saldo
68
78
78
63
-15
Jaarstukken 2020 31
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
0 0
Toelichting verschil lasten Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-15 0
3.2.2 Bedrijvigheid in goede banen
In de gemeente heerst een gezonde economische structuur De gemeente Haaren zet zich in voor een gezonde lokale economische structuur door bedrijvigheid te stimuleren en een goede relatie te onderhouden met de ondernemers. Onder ‘Bedrijvigheid in goede banen’ vallen onder andere bedrijventerreinen, markt en kermis. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Ondernemers Door de uitbraak van Corona hebben de fysieke bijeenkomsten helaas niet plaatsgevonden. De ontvangende gemeenten hebben de ondernemers van de gemeente Haaren actief betrokken bij nieuwe ontwikkelingen. Op individueel bedrijfsniveau is integraal overleg geweest om het verzoek of plan van de ondernemer warm over te dragen. Financieel overzicht 3.2.2 Bedrijvigheid in goede banen Baten Lasten Saldo
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -13 -5 -5 157 145 145 144
140
Rekening Verschil 2020 -8 -3 99 -46
140
92
-48
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
-3 -3
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-52 6 -46
32
Jaarstukken 2020
3.2.3 De gemeente als ondernemer
De gemeente wordt door de omgeving herkend als ondernemer Weliswaar is de gemeente geen ondernemer in de zuivere zin van het woord. Toch zijn er gebieden waarop zij zich opstelt als ondernemer. De gemeente koopt en verkoopt gronden van strategisch belang. Ook verkoopt de gemeente stukjes grond die niet gebruikt worden voor groen en wegen. Onder ‘De gemeente als ondernemer’ vallen onder andere de deelnemingen bij nutsbedrijven, aan- en verkoop gronden (niet zijnde bouwgrond), teelt op gemeentelijke gronden, onderhoud bezittingen en cultuurgronden. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Pachtopbrengsten Binnen de Margriet is de omschakeling naar natuurinclusieve landbouw ingezet. Het project heeft een looptijd van 2020 tot 2026. Er zijn daardoor gronden geruild, verkocht en ingekocht. Er werd in de begroting rekening gehouden met een lagere pachtopbrengst. De pachtopbrengst voor 2020 bedraagt € 38.000. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 niet gekoppeld aan een speerpunt Brokkenbroek en Helvoirtsbroek In beide projecten zijn gronden verkocht, geruild en geleverd in 2020. De begrote opbrengst van € 161.000 is gerealiseerd. Financieel overzicht 3.2.3 De gemeente als ondernemer Baten Lasten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -80 -85 -250 99 163 163
Saldo
19
78
Rekening Verschil 2020 -217 33 153 -11
-87
-64
23
Toelichting verschil baten Minder inkomsten pacht Overige Totaal toegelicht verschil baten
18 15 33
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-19 8 -11
3.4
Beleidsindicatoren
Indicator
Eenheid
Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)
% Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
Begroting 2020 Rekening 2020 Periode Waarde Periode Waarde 2018 45,2 2019 46,1 2018 119,3 2019 158,8
Jaarstukken 2020 33
3.5
Financieel overzicht
Bedragen x € 1.000
Programma 3 - Ondernemen Baten Lasten Saldo
Waarvan incidenteel Baten Lasten
34
Rekening 2019 -93
Begroting 2020 primitief -90
Begroting 2020 na wijziging -256
Rekening 2020 -225
325
386
386
315
232
295
130
90
Rekening 2019 31
Begroting 2020 primitief -
Begroting 2020 na wijziging -165 -
Rekening 2020 -160 -
Jaarstukken 2020
Programma 4 - Bestuur
4.1
Algemene beleidsdoelstelling
Het gemeentebestuur ziet toe op de veiligheid en gelijke rechten van inwoners. Daarnaast zorgt ze dat inwoners gemeentelijke producten en diensten binnen handbereik hebben.
4.2
Operationele doelstellingen
4.2.1 Openheid van zaken
De gemeente werkt effectief en transparant Het gemeentebestuur communiceert transparant, eenduidig en helder. De gemeente richt zich op openbaarheid en geeft inzicht in besluitvorming. Onder ‘Openheid van zaken’ vallen onder andere raad en raadscommissies, raadsgriffier, college van burgemeester en wethouders, ondersteuning college van burgemeester en wethouders en bestuurlijke samenwerking. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Herindeling 1 januari 2021 Het jaar 2020 heeft in het teken gestaan van de herindeling. Samen met de ontvangende gemeenten is gezorgd voor een warme overdracht van de diverse dossiers. 2. Voorziening wachtgeld wethouders In 2020 is de voorziening wachtgeld wethouders ingesteld. In de stuurgroep Herindeling zijn afspraken gemaakt over de afwikkeling en de onderlinge afrekening. 3. Voorziening risico’s en verplichtingen ambtelijke functionarissen In de Tweede Berap 2020 is een voorziening ingesteld voor de risico’s en toekomstige verplichtingen. In de stuurgroep Herindeling zijn afspraken gemaakt over de afwikkeling en de onderlinge afrekening. Omdat op 1 januari 2021 alle functionarissen geplaatst zijn, zijn de risico’s en toekomstige verplichtingen zeer gering. Derhalve is er geen grond om de voorziening in stand te houden. 4.
Voorziening uittredingskosten gemeenschappelijke regelingen Als gevolg van de herindeling treedt de gemeente Haaren uit de gemeenschappelijke regeling BHIC. Naar aanleiding daarvan zijn uittredingskosten verschuldigd. De stuurgroep Herindeling heeft ingestemd met de vergoeding van de uittredingskosten. 5. Onderschrijding bedrijfsvoeringskosten Boekjaar 2020 laat een aanzienlijke onderschrijding zien op het totaal van de bedrijfsvoeringskosten. Daarnaast is er sprake van een verschuiving tussen budgetten: het budget voor personeelskosten en externe inhuur laat een aanzienlijk overschot zien, het budget voor externe adviezen wordt overschreden. Om de dienstverlening ondanks de uitstroom van personeel zoveel mogelijk op peil te houden, zijn creatieve oplossingen ingezet. Taken zijn uitgevoerd door personeel van ontvangende Jaarstukken 2020 35
gemeenten, terug detachering van medewerkers die zijn overgestapt naar ontvangende gemeenten en door externe inhuur. Omdat er sprake was van veel wisselingen, was het niet mogelijk om de begroting aan te passen op dit punt. 6. Accountantskosten De accountantskosten voor het controleren van de jaarrekening 2020 zijn bij de jaarrekening opgenomen als verplichting. De overschrijding van het budget (€ 27.000) is deels het meerwerk controle jaarrekening 2019 en deels de totale kosten voor jaarrekening 2020. 7. Verkiezingen De herindelingsverkiezingen in het kader van de opsplitsing van de gemeente Haaren vonden plaats op 18 november. De gemeente Haaren had hierin geen verantwoordelijkheid noch kosten. Dit leidde tot een aframing van het budget van € 20.000. 8. Afscheid in het kader van de herindeling Vanwege de herindeling zijn sobere, passende afscheidsactiviteiten georganiseerd voor raad, college en ambtelijke organisatie. Uiteraard met inachtneming van de geldende Coronamaatregelen. De afscheidsactiviteiten zijn gedekt uit het lokaal herindelingsbudget. Financieel overzicht 4.2.1 Openheid van zaken
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging
Rekening 2020
Verschil
Baten
-37
-334
-
0
0
Lasten
2.354
2.965
3.558
2.843
-715
Saldo
2.317
2.631
3.558
2.843
-715
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Meer salariskosten raad- en raadscommissies Storting in voorziening wachtgeld en pensioen bestuurders nav actuele berekeningen Vrijval risicovoorziening medewerkers Minder storting voorziening uittreding BHIC Minder salarissen burgemeester en wethouders Begeleidingskosten uitstroom voormalig wethouders Minder representatie- en voorlichtingskosten Meer contributies en lidmaatschappen bestuurlijke samenwerking Lokaal budget herindeling gemeente Haaren minder benut Regionaal budget herindeling gemeente Haaren minder benut Meer accountantskosten in verband met herindeling Overige Totaal toegelicht verschil lasten
36
0 0
-20 23 100 -390 -20 -39 20 -19 13 -224 -146 27 -40 -715
Jaarstukken 2020
4.2.2 Een veilig gevoel
Veiligheid in de gemeente Haaren wordt gewaarborgd Door voorzieningen voor brandweer en rampenbestrijding en door toezicht in de vorm van een buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) draagt de gemeente bij aan de veiligheid van de inwoners. Onder ‘Een veilig gevoel’ vallen de brandweer, veiligheidsbeleid en rampenbestrijding. Wat we willen bereiken op het gebied van een veilige woon- en leefomgeving staat in Paragraaf H Veiligheid. Denk aan crisisbeheersing, brandweer, maar bijvoorbeeld ook evenementen, ondermijning en aanrijtijden. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Handhaving De gemeente Haaren heeft de bestaande BOA-capaciteit in 2020 vooral ingezet voor het houden van toezicht op de naleving van de Coronamaatregelen. 2. Ondermijning De gemeente heeft in het jaar 2020 hard gewerkt aan de bestrijding van het Coronavirus. De uitbraak van de Coronapandemie eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van de Coronapandemie heeft de gemeente aanvullend gewerkt op de landelijke maatregelen van het Rijk. Dit raakte veel beleidsterreinen van onze organisatie. Dat heeft vooral de focus gehad. In voorkomende gevallen heeft de gemeente in afstemming met de ketenpartners samengewerkt en heeft de burgemeester bestuurlijke maatregelen genomen.
Gezamenlijke acties in het buitengebied zijn geannuleerd, omdat de aanpak van de Coronacrisis prioriteit had. 3. WvGGz en Wzd De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WvGGz) en de Wet zorg en dwang (Wzd) zijn in 2020 geïmplementeerd. Er zijn in regionaal verband protocollen opgesteld, waarmee uitvoerders weten hoe ze met meldingen moeten omgaan en wie op welk moment aan zet is. Financieel overzicht 4.2.2 Een veilig gevoel Baten Lasten Saldo
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -65 1.177 1.143 1.525 1.112
1.143
1.525
Rekening 2020 0 1.466
Verschil
1.466
-59
0 -59
0 0
Jaarstukken 2020 37
Toelichting verschil lasten Minder bijdrage aan GR Veiligheidsregio voor brandweerkazerne Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Minder inzet BOA's Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-18 -16 -28 3 -59
4.2.3 Gemeente Haaren, dichter bij u!
De gemeente helpt inwoners met proactieve informatie, producten en diensten op maat Uitgangspunten hierbij zijn een klantgerichte dienstverlening dicht bij de inwoner, waarbij de vraag van de klant leidend is. De diverse al ingezette ontwikkelingen ter verbetering van de dienstverlening worden met elkaar verbonden. Onder ‘Gemeente Haaren, dichter bij u!’ vallen onder andere burgerlijke stand, bevolkingsregister, verkiezingen en afgifte en verlening van rijbewijzen, paspoorten en dergelijke. Financieel overzicht 4.2.3 Gemeente Haaren, dichter bij u! Baten Lasten Saldo
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -234 -155 -155 463 498 478 229
343
323
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Aanpassing inzet op infomatiebeveiliging en dienstverlening in verband met de herindeling Extra kapitaallasten in verband met desinvestering website Minder lasten klantcontactcentrum Overig Totaal toegelicht verschil lasten
4.3 1. 2. 3. 4. 5.
38
Rekening 2020 -152 434
Verschil
283
-41
3 -44
3 3
-24 -12 17 -17 -8 -44
Verbonden partijen Regionale Ambulance Voorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) Veiligheidsregio Brabant-Noord AgriFood Capital Vijf van de Meierij
Jaarstukken 2020
4.4
Beleidsindicatoren
Indicator
Eenheid
Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Niet-sporters
Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners %
4.5
Begroting 2020 Rekening 2020 Periode Waarde Periode Waarde 2018 75 2019 126 2018 1,4 2019 0,4 2018 17,7 2019 2 2018 2,5 2019 1,8 2018 21,3 2019 2,3 2016 40,8 2016 40,8
Financieel overzicht
Programma 4 - Bestuur
Rekening Begroting 2020 2019 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Baten Lasten
-336
-489
-155
-152
3.995
4.606
5.560
4.743
Saldo
3.658
4.117
5.405
4.591
Rekening Begroting 2020 2019 primitief 0 1.552 1.959
Begroting 2020 na wijziging 912
Rekening 2020 2.508
Waarvan incidenteel Baten Lasten
Jaarstukken 2020 39
Programma 5 - Beheer
5.1
Algemene beleidsdoelstelling
In de gemeente is sprake van een woon-, werk- en leefomgeving die er verzorgd uitziet en een veilig gevoel geeft aan de inwoners. De gemeente bereikt dit door de openbare ruimte zorgvuldig te beheren en regelmatig onderhoud te plegen.
5.2
Operationele doelstellingen
5.2.1 Opgeruimd staat netjes
In de gemeente zijn faciliteiten aanwezig voor duurzame inzameling van huishoudelijk afval Om dit te bereiken zamelt de gemeente Haaren huis aan huis restafval, gft-afval, papier en plastic verpakkingsmateriaal gescheiden in. Daarnaast beschikt de gemeente over een eigen milieustraat voor het aanbieden van een groot aantal huishoudelijke afvalstromen en exploiteert drie inzamelpunten voor groenafval. De kosten voor de afvalinzameling worden verrekend met de inwoners volgens het principe dat de vervuiler betaalt. Onder ‘Opgeruimd staat netjes’ vallen onder andere afvalinzameling, milieustraat en baten afvalstoffenheffing. Voor informatie over de tarieven en baten afvalstoffenheffing wordt verwezen naar paragraaf A Lokale heffingen. Financieel overzicht 5.2.1 Opgeruimd staat netjes Baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -1.198 -1.332 -1.332
Rekening 2020 -1.309
Verschil 23
Lasten
1.203
1.157
1.157
1.205
48
Saldo
5
-175
-175
-104
71
Toelichting verschil baten Opbrengsten zwerfafval Minder opbrengsten oud papier en glas Overige Totaal toegelicht verschil baten
40
-17 41 -2 23
Jaarstukken 2020
Toelichting verschil lasten Meer lasten vuilophaal en -afvoer GFT en restafval Minder lasten vuilophaal en -afvoer plastic verpakkingsmateriaal Meer lasten vuilophaal en -afvoer KCA Meer lasten stortkosten milieustraat Meer lasten begroot zwerfafval, zie niet begrote inkomsten Overige Totaal toegelicht verschil lasten
86 -111 13 37 28 -5 48
5.2.2 Water is Wat er is
In de gemeente zijn faciliteiten aanwezig voor duurzame inzameling van afval- en regenwater Onder ‘Water is Wat er is’ vallen onder andere riolering, waterzuivering en baten rioolrecht Voor meer informatie over de uitvoering van het vGRP wordt verwezen naar paragraaf C Onderhoud Kapitaalgoederen. Voor informatie over de tarieven en baten rioolheffing wordt verwezen naar paragraaf A Lokale heffingen. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (vGRP) - Afkoppelen en klimaatadaptatie zijn integraal onderdeel geworden van ons werken. Bij alle projecten en groot onderhoud worden kansen benut. - In het vGRP zijn diverse (kleinschalige) klimaatmaatregelen opgenomen. - Om alle beheermaatregelen en projecten in 2020 te borgen, is een operationeel plan geschreven voor 2020. Dit operationeel plan is in samenspraak met de ontvangende gemeenten vastgesteld. Voor informatie over de integrale projecten wordt verwezen naar doelstelling 5.2.4. ‘Staat van inrichting’. Financieel overzicht Het saldo van de doelstelling ‘Water is Wat er is’ komt overeen met de toe te rekenen kosten (overhead, btw) uit de berekening van de kostendekkendheid zoals vermeld in pararaaf A Lokale heffingen. 5.2.2 Water is Wat er is Baten Lasten Saldo
Toelichting verschil baten Minder onttrekking uit de voorziening Meer opbrengsten huisaansluitingen Meer baten rioolheffing Overige Totaal toegelicht verschil baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -1.570 -1.791 -1.791 1.115 1.270 1.270 -455
-521
-521
Rekening 2020 -1.624 1.130
Verschil
-494
27
167 -140
237 -14 -47 -9 167
Jaarstukken 2020 41
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Minder kapitaallasten Minder lasten elektriciteit Onderhoudskosten riolering Meer kosten huisaansluitingen Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-21 -46 -45 -49 11 10 -140
5.2.3 Natuurlijk Haaren
De gemeente omvat een groene leefomgeving Om een groene leefomgeving te realiseren werkt de gemeente aan het beheer van groenvoorzieningen, sportparken, bermen, sloten en speelvoorzieningen, zowel binnen als buiten de kom. Inwonersparticipatie en inzet van verenigingen speelt hierbij een steeds grotere rol. Onder ‘Natuurlijk Haaren’ valt onder andere openbaar groen, plantsoenen en parken en watergangen, sloten en duikers. Voor meer informatie over de uitvoering van het groenbeheerplan wordt verwezen naar paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen.
Financieel overzicht 5.2.3 Natuurlijk Haaren Baten Lasten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -468 -18 -18 1.156 1.061 1.098
Saldo
688
1.043
Rekening 2020 -29 1.170
Verschil
1.141
61
1.080
-11 73
Toelichting verschil baten Bijdrage natuurspeelplaats Helvoirt Overige. Totaal toegelicht verschil baten
-12 0 -11
Toelichting verschil lasten Meer salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Minder bestrijding eikenprocessierups Minder onderhoud sloten en watergangen Overige Totaal toegelicht verschil lasten
115 -29 -18 6 73
5.2.4 Staat van inrichting
42
Jaarstukken 2020
De gemeente zorgt voor een duurzame inrichting van wegen, straten en pleinen Onder ‘Staat van inrichting’ vallen onder andere wegen, straten, pleinen en openbare verlichting. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Meerjarig uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte II 2018 - 2022 (MOR) Boekjaar 2020 wordt gekenmerkt door de uitvoering van de in voorgaande jaren voorbereide projecten. In 2020 worden de volgende projecten uitgevoerd en afgerond: - herinrichting Torenstraat. - herinrichting Leunisdijk. - vervanging brug Groenendaal. - rioolvervanging en herinrichting Heuvelstraat. - fietspad Oude Bosschebaan. - groot asfaltonderhoud nabij de Noenes. Herinrichting Torenstraat De voorbereiding van het project Torenstraat is afgerond. De aanbesteding is afgerond. Door een bezwaar tegen de voorlopige gunning en de rechtszaak als gevolg, is de start van de uitvoering vertraagd. Het project is overgedragen aan de gemeente Vught ten behoeve van de uitvoering in 2021. Herinrichting Leunisdijk De voorbereiding van het project Leunisdijk is afgerond en aanbesteed. Als gevolg van een zienswijze in het kader van het preventief toezicht, heeft de start van de uitvoering vertraging opgelopen. Het project is overgedragen aan de gemeente Boxtel ten behoeve van de uitvoering in 2021. Vervanging brug Groenendaal De vervanging van de brug Groenendaal is in 2020 gestart.
Als gevolg van Corona heeft de aannemer het werk niet in 2020 kunnen afronden. Het project is overgedragen aan de gemeente Boxtel. Rioolvervanging en herinrichting Heuvelstraat De rioolvervanging en de herinrichting van de Heuvelstraat is in 2020 uitgevoerd. Fietspad Oude Bosschebaan In 2020 is het fietspad Oude Bosschebaan vervangen door een duurzaam betonfietspad. Groot asfaltonderhoud nabij de Noenes Het groot asfaltonderhoud nabij de Noenes is in 2020 uitgevoerd. Tevens zijn rode fietsstroken aangelegd. Fietspad Biezenmortelsestraat Het project fietspad Biezenmortelsestraat is overgedragen aan de gemeente Tilburg. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020, niet gekoppeld aan een speerpunt Omgeving Leypad Haaren Begin van dit jaar zijn de civieltechnische werkzaamheden (woonrijp maken) afgerond. Aansluitend is door de groenaannemer de beplanting verzorgd en onderhouden. Het project is hiermee afgerond. Herinrichting Mgr. Bekkersplein en ruimen oude begraafplaats De reconstructie van het Mgr. Bekkersplein is in 2020 afgerond, inclusief de aanleg van het infiltratieriool in de Kerkstraat. Tevens is de voormalige begraafplaats geruimd en resten zijn herbegraven. De investering voor de kiosk is overgedragen aan de gemeente Oisterwijk. Financieel overzicht
Jaarstukken 2020 43
5.2.4 Staat van inrichting Baten Lasten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -366 -70 -229 1.153 1.661 2.066
Saldo
788
1.591
1.837
Rekening 2020 -249 1.940
Verschil
1.692
-146
-20 -126
Toelichting verschil baten Ontvangsten degeneratiekosten Overige Totaal toegelicht verschil baten
-27 8 -20
Toelichting verschil lasten Geen inzet personeel sociale werkvoorziening bij wegenonderhoud Minder lasten op onderhoud wegen Minder lasten onderhoud bruggen Lagere kapitaallasten Mgr. Bekkersplein Bijdrage aan onderhoud rails spoorweg Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-27 -78 -27 -10 14 3 -126
5.2.5 Verkeer in Veiligheid
De veiligheid in de gemeente wordt gewaarborgd door veilige auto-, fiets- en voetgangersverbindingen en verblijfsgebieden Verkeer is een gevolg van het gegeven dat mensen zich verplaatsen. De gemeente zorgt er samen met het Rijk en Provincie Noord-Brabant voor dat dit zo goed mogelijk verloopt. Daarbij wordt vooral gekeken naar leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Onder ‘Verkeer in Veiligheid’ vallen onder andere verkeersmaatregelen en openbaar vervoer. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Verkeersmaatregelen Als gevolg van de Coronapandemie is er in 2020 vrijwel geen actie ondernomen ten aanzien van de gedrag beïnvloedende activiteiten. In verband met het vertrek van de medewerker verkeer, is de uitvoering van verkeerstaken vooruitlopend op de herindeling overgedragen aan de ontvangende gemeenten. In het kader van de ontvangen subsidie mensgerichte maatregelen, heeft gemeente Oisterwijk nog tot de zomer om de maatregelen uit te voeren. 2. Spoorwegovergangen In 2020 is de onbewaakte spoorwegovergang ‘De Kers’ in Helvoirt gesaneerd. Het saneren van de onbewaakte spoorwegovergang in Biezenmortel is voorbereid en het besluitvormingsproces is gestart. De verdere afhandeling van dit proces is overgedragen aan de gemeente Tilburg.
Financieel overzicht
44
Jaarstukken 2020
5.2.5 Verkeer in Veiligheid Baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -14 -16 -16
Rekening 2020 -14
Verschil 2
Lasten
58
71
71
52
-19
Saldo
44
54
54
38
-17
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
2 2
Toelichting verschil lasten Minder uitgaven aan verkeersborden en gedragsbeïnvloedende activiteiten Overige Totaal toegelicht verschil lasten
5.3
-16 -3 -19
Verbonden partijen
1. Stadsgewest ’s-Hertogenbosch 2. Verwijdering van huishoudelijk afval gemeente ’s-Hertogenbosch en Haaren
5.4
Beleidsindicatoren
Indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit
Kg per inwoner %
5.5
Begroting 2020 Rekening 2020 Periode Waarde Periode Waarde 2017 97 2019 84 2016 2,9 2018 6,5
Financieel overzicht
Programma 5 - Beheer Baten Lasten Saldo
Waarvan incidenteel Baten Lasten
Reserves Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Vermindering Stand per 31 december
Rekening 2019 -3.616
Begroting 2020 Begroting 2020 primitief na wijziging -3.226 -3.385
Rekening 2020 -3.225
4.686
5.219
5.661
5.497
1.070
1.993
2.276
2.272
Rekening 2019 -774 14
Begroting 2020 Begroting 2020 primitief na wijziging 40 -159 239 601
Rekening 2020 -110 687
Rekening 2019 673 0 152 521
Begroting 2020 Begroting 2020 primitief na wijziging
Rekening 2020 521 26 496
26
26 152
Jaarstukken 2020 45
46
Jaarstukken 2020
Programma 6 - Algemene dekkingsmiddelen
6.1
Algemene beleidsdoelstelling
Het programma algemene dekkingsmiddelen bevat geen echte beleidsdoelstellingen. Het is een verzameling onderwerpen (zoals de opbrengst OZB) die als dekking dienen voor alle andere programma’s of die enkel een financiële achtergrond hebben (zoals leningen).
6.2
Operationele doelstellingen
6.2.1 OZB en overige belastingopbrengsten
De gemeente legt onroerendezaakbelastingen (OZB) op aan eigenaren en gebruikers van woningen, grond en andere onroerende zaken. De overige belastingopbrengsten bestaan uit forensenbelasting en toeristenbelasting. Voor meer informatie over de OZB, forensenbelasting en toeristenbelasting zie paragraaf A Lokale heffingen. Onder ‘OZB en overige belastingopbrengsten’ vallen onder andere de OZB, forensenbelasting, toeristenbelasting en lasten voor heffing, kwijtschelding en invordering van gemeentelijke belastingen. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 Toeristenbelasting In de Eerste Berap 2020 werd verwacht dat de opbrengst voor toeristenbelasting als gevolg van de Corona omlaag zou gaan. Uit voorzorg is de begroting aangepast en afgeraamd met € 70.000. Doordat tijdens de zomermaanden de maatregelen zijn aangepast, zijn er toch veel overnachtingen in Nederland geweest. De begrote opbrengst binnen de gemeente Haaren is € 60.000, de werkelijke opbrengst is € 121.000. De aframing was achteraf niet nodig geweest. Kwijtscheldingen afval en riool In 2020 werden de aanslagen voor afval en riool voor de jaren 2019 en 2020 opgelegd. Dat betekent dat de kwijtschelding van deze twee belastingen in 2020 voor twee jaren gold. In de Eerste Berap 2020 is een extra last opgenomen van € 35.000. De begrote totale lasten zijn € 70.000, de werkelijke lasten zijn € 85.000.
Het aantal kwijtscheldingen is 137. In 2019 was dat: 97. Financieel overzicht 6.2.1 OZB en overige belastingopbrengsten Baten Lasten Saldo
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -3.512 -3.591 -3.521 308 312 347 -3.204
-3.279
-3.174
Rekening 2020 -3.570 377
Verschil
-3.194
-20
-49 29
Jaarstukken 2020 47
Toelichting verschil baten Meer baten toeristenbelasting, te veel afgeraamd Minder baten OZB Overige Totaal toegelicht verschil baten
-60 10 1 -49
Toelichting verschil lasten Meer kwijtscheldingen belastingen Afsluiting project wijziging waarderingsmethodiek WOZ Overige Totaal toegelicht verschil lasten
15 15 -1 29
6.2.2 Treasury
Bij Treasury gaat het om het uitzetten van financiële middelen. Denk hierbij onder andere aan de treasuryfunctie, aandelen en dividenden en rentebaten. Voor meer informatie wordt verwezen naar de Paragraaf Financiering. Onder ‘Treasury’ vallen onder andere geldleningen, uitzettingen en overige financiële middelen. Kasgeldlening In december 2020 is voor een half jaar een kasgeldlening afgesloten van € 6.400.000 met een rentepercentage van - 0,35%. Deze lening is afgesloten om de factuur van de provincie Noord-Brabant inzake de bijdrage aan de N65 te kunnen voldoen. Financieel overzicht 6.2.2 Treasury
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging
Rekening 2020
Verschil
Baten Lasten
-532 67
-467 -36
-467 -36
-461 13
5 50
Saldo
-466
-503
-503
-448
55
Toelichting verschil baten De vaststelling van het BNG-dividend 2019 is lager dan begroot Minder ontvangen rente door laag rentepercentage Hogere rentetoerekening aan eigen en vreemd vermogen Overige Totaal toegelicht verschil baten
18 8 -20 0 5
Toelichting verschil lasten Lagere aan de taakvelden toe te rekenen rente door lagere boekwaarden investeringen Lagere rentetoerekening aan eigen en vreemd vermogen Hogere rentebijschrijving op de boekwaarden van de grondexploitaties Overige Totaal toegelicht verschil lasten
60 20 -29 -2 50
48
Jaarstukken 2020
6.2.3 Gemeentefonds
Gemeenten ontvangen geld van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds. Hiermee betalen zij een groot deel van hun uitgaven. Financieel overzicht 6.2.3 Gemeentefonds Baten Lasten Saldo
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -17.544 -17.742 -18.971 -17.544
-17.742
-18.971
Rekening 2020 -19.050 -
Verschil
-19.050
-79
-79 -
Toelichting verschil baten Verrekeningen voorgaande jaren Overige Totaal toegelicht verschil baten
-79 0 -79
Toelichting verschil lasten Overige Totaal toegelicht verschil lasten
0 0
6.2.4 Algemene baten en lasten
Bij algemene baten en lasten gaat het voornamelijk om het geraamde bedrag voor de dekking van niet voorziene lasten en stelposten. Financieel overzicht 6.2.4 Algemene baten en lasten Baten Lasten Saldo
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging 0 0 0 -3 53 53 -3
53
53
Rekening 2020 -2 29
Verschil
27
-26
-2 -24
0 0
Jaarstukken 2020 49
Toelichting verschil lasten Budget onvoorziene lasten niet ingezet Schadeclaims Storting voorziening dubieuze debiteuren Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-47 10 12 1 -24
6.2.5 Overhead
Definitie overhead: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Maatregelen en ontwikkelingen 2020 Maatwerkgesprekken In het kader van de zorg voor personeel in verband met de herindeling per 1 januari 2021 zijn er diverse flankerende maatregelen ingezet. Als sluitstuk van de voorbereidende maatregelen zijn er ter uitvoering van het maatwerkakkoord (onderdeel van het sociaal plan) afspraken gemaakt. De gemaakte afspraken hebben na een zorgvuldig proces, de instemming gekregen van de Stuurgroep herindeling. Coronavirus Het jaar 2020 heeft in het teken gestaan van de Coronapandemie. Hieronder een samenvatting van de financiële inzet van middelen die daar betrekking op hebben. Er is geen aparte paragraaf toegevoegd, omdat de gemeente Haaren alles afgewerkt heeft binnen boekjaar 2020. Het (leer)effect voor de komende jaren is niet aanwezig. Bijdrage uit circulaires gemeentefonds Compensatie toeristenbelasting Toezicht en handhaving Precariobelasting en markt- en evenemtenleges Lokale culturele voorzieningen Buurt- en dorpshuizen Vrijwilligersorganiatie jeugd Noodopvang kinderen met ouders met cruciale beroepen Eigen bijdrage WMO (abonnementstarief) Brede aanpak dak- en thuislozen Regeling compensatie vaste lasten 2020 voor lokale vrijwilligersorganisaties in verband met Corona Totaal
bijdrage 32.000 35.000 1.000 67.083 8.000 5.000 24.000 7.465 18.000 197.548
inzet 6.000
118.000 124.000
De compensatie toeristenbelasting was ingezet om de afgeraamde begroting te compenseren. Het opgegeven aantal overnachtingen 2020 is echter gelijk aan de oorspronkelijke begroting. De aframing was niet nodig geweest. Er zijn door de beleidsmedewerker veiligheid veel uren besteed aan het afstemmen met partners en informatie verschaffen over de landelijke maatregelen. Extra inzet van BOA’s had een gering financieel effect. Ter dekking van de subsidieregeling Regeling compensatie vaste lasten 2020 voor lokale vrijwilligersorganisaties in verband met Corona zijn de overige bijdragen van het Rijk ingezet. Het bedrag dat ontvangen is voor Participatie/WSW is niet opgenomen in bovenstaand overzicht, dat gaat één op één door naar de WSD.
50
Jaarstukken 2020
Naast de bijdrage vanuit het gemeentefonds zijn ook de aparte regelingen Tozo en Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties COVD-19 (TVS), om de huur voor de periode maart tot en met mei 2020 te compenseren, gebruikt. De Tozo regeling is ook uitgevoerd. Daarvoor heeft de gemeente Haaren een ruimschoots voldoende voorschot ontvangen van het Rijk. Wat de gemeente overhoudt wordt ook terugbetaald aan het Rijk. Voor uitkeringen levensonderhoud, de grootste post, is totaal € 1.206.673 uitgegeven. De Tozo-regeling is enkele malen verlengd en werden de eisen aangepast. Daarom hebben we Tozo 1, Tozo 2 en Tozo 3 regelingen uitgevoerd. Voor de gemeente Haaren zijn totaal 338 Tozo-aanvragen ingediend, waarvan 9 aanvragen voor bedrijfskapitaal en 329 aanvragen voor een uitkering levensdonderhoud, 316 aanvragen zijn toegekend. Klanten die op 1 januari 2021 in een Tozo-regeling zaten zijn, tijdig overgedragen aan de ontvangende gemeenten. Naast bovengenoemde kosten zijn er nog andere kosten, maar ook voordelen geweest. Te denken valt aan voordelen op personeelskosten (opleiding, kantinekosten), repro en leerlingenvervoer. Er zijn voor- en nadelen die niet één op één aangeduid kunnen worden. Ze zullen er wel zijn. Nadelen voor de langere termijn zullen niet meer binnen de gemeente Haaren vallen. Inkoop zorg Specifiek voor zorg volgen we de landelijke afspraken.
Er zijn afspraken gemaakt met de aanbieders van zorg en vervoer over het doorbetalen van niet geleverde diensten. Er is bijvoorbeeld de afspraak gemaakt dat maximaal 80% van de vaste kosten gecompenseerd wordt. Huur en betalingsverplichtingen debiteuren Buiten de huur voor sport, is er geen huur kwijtgescholden. Indien gewenst is er voor de inwoners en ondernemers een betalingsregeling getroffen. Omdat veel betalingsregelingen afliepen eind 2020 heeft dit niet geleid tot een extra verhoging voor de voorziening dubieuze debiteuren. Belastingen Er zijn enkele huwelijken en evenementen uitgesteld of verplaatst naar volgend jaar. Dit had een zeer gering financieel effect. De aanslagen OZB zijn later opgelegd dan gebruikelijk. Financieel overzicht 6.2.5 Overhead Baten Lasten
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -272 -40 -320 4.287 4.561 5.286
Saldo
Toelichting verschil baten Meer inkomsten detachering eigen personeel Overige Totaal toegelicht verschil baten
4.015
4.521
4.966
Rekening 2020 -355 4.008
Verschil
3.653
-1.312
-35 -1.277
-44 9 -35
Jaarstukken 2020 51
Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Minder salariskosten sociale werkverbanden Vrijval risicovoorziening medewerkers Minder duurzame aankopen in verband met de herindeling Extra inkoopondersteuning Niet uitgevoerde onderhoud software en CISO-diensten (2019) Meer drukwerk en portikosten in verband met herindeling Afbouw abonnementen Minder voedingsmiddelen in verband met thuiswerken (Corona) Minder doorbelasting overhead naar grondexploitaties Minder schrijf- en bureaubehoeften Overige Totaal toegelicht verschil lasten
-744 -23 -390 -22 30 -49 38 -34 -35 -16 -15 -18 -1.277
6.2.6 Vennootschapsbelasting
Vanaf 2016 zijn gemeenten belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (Vpb). In voorgaande jaren was er nog veel onduidelijkheid met betrekking tot de grondslagen voor vaststelling van deze belasting bij de gemeenten. Inmiddels heeft de belastingdienst een standaard vaststellingsovereenkomst opgesteld, waarin afspraken zijn vastgelegd ten aanzien van de wijze waarop de Vpb moet worden berekend. Ook de gemeente Haaren heeft in 2020 deze overeenkomst ondertekend. De actieve grondexploitaties worden na de herindeling overgedragen naar drie gemeenten: Oisterwijk, Vught en Boxtel. Namens de gemeenten heeft een adviesbureau een afstemmingsbrief gestuurd naar de Belastingdienst om te komen tot een juiste afwikkeling van de VpB voor 2020. Rekening houdend met de herindeling is een conceptberekening gemaakt voor de VpB 2020. Die komt € 9.000 hoger uit dan begroot. Financieel overzicht 6.2.6 Vennootschapsbelasting Baten Lasten Saldo
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -351 49 49 -351
49
49
Rekening 2020 58
Verschil
58
9
9
Toelichting verschil baten Overige Totaal toegelicht verschil baten
-
Toelichting verschil lasten Overige Totaal toegelicht verschil lasten
9 9
52
Jaarstukken 2020
6.3
Beleidsindicatoren
Indicator
Eenheid
Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten Duizend euro
Overhead Gemiddelde WOZ waarde
6.4
Begroting 2020 Periode Waarde 2020 5,22 2020 5,27 2020 623,90 2020 15,39 2020 2018
13,16 319,00
Rekening 2020 Periode Waarde 2020 5,21 2020 2,51 2020 572,91 2020 55,71 2020 2020
10,42 348
Financieel overzicht
Programma 6 - Algemene dekkingsmiddelen Baten Lasten Saldo
Waarvan incidenteel Baten Lasten
Reserves Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2019 primitief na wijziging 2020 -21.862 -21.841 -23.280 -23.439 4.308 4.939 5.699 4.485 -17.553
-16.901
-17.581
-18.953
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2019 primitief na wijziging 2020 -296 774
-393 593
-100 760
-555 1.185
Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 Rekening 2019 primitief na wijziging 2020 7.084 6.660 258 491 102 674 42 2.242 1.872 6.667 4.890
Het verschil tussen de stand per 31 decemb er 201 en 1 januari 2020 wordt veroorzaakt door de onttrekking van het saldo van de jaarrekening 2019 (€ 7).
Jaarstukken 2020 53
Paragraaf A
Lokale heffingen
Algemeen Met deze paragraaf wordt verantwoording afgelegd over de lokale heffingen 2020. Deze paragraaf bevat de volgende informatie: - beleid lokale heffingen; - opbrengsten lokale heffingen; - toelichting diverse heffingen; - ontwikkeling lokale lastendruk; - kwijtscheldingsbeleid.
Beleid lokale heffingen Het uitgangspunt voor de vrij besteedbare heffing is dat de opbrengsten in principe niet meer stijgen dan de inflatiecorrectie. Het uitgangspunt voor de gebonden heffingen is kostendekkendheid. De gebruiker betaalt in principe de integrale kosten van de geleverde producten tot maximaal 100%. In de kostenberekeningen is ook een evenredig aandeel in de algemene overhead meegenomen die niet aan de specifieke programma’s maar aan programma 6 (algemene dekkingsmiddelen) worden toegerekend. Extra overheadkosten Aan het proces van de herindeling van de gemeente zijn extra incidentele lasten verbonden. Een deel van deze lasten komen naar voren als overheadkosten. Om de tarieven niet te laten stijgen als gevolg van de kosten van de herindeling en om schommelingen in de tarieven te voorkomen is bij de vaststelling van begroting 2020 impliciet besloten om deze incidentele lasten niet in de tarieven op te nemen maar rechtstreeks ten laste van het exploitatiesaldo te brengen. Indexering 2020 De raad heeft besloten dat de lokale lasten, conform de meicirculaire 2019, met 1,4% geïndexeerd worden en kostendekkend zijn. In de Perspectiefnota 2018 - 2021 is het tarief voor de periode 2018 tot en met 2021 bepaald op € 1,15 per overnachting.
Opbrengsten lokale heffingen Jaarlijks wordt bij de begroting een aantal lokale heffingen geraamd. Enerzijds zijn deze heffingen het gevolg van wettelijk uit te voeren taken. Anderzijds maken lokale heffingen onderdeel uit van het gemeentelijk belastinggebied. We maken onderscheid tussen vrij besteedbare heffingen en gebonden heffingen. - Vrij besteedbare heffingen (belastingen): onroerendezaakbelastingen, toeristenbelasting en forensenbelasting. De inwoner draagt via deze belastingen bij aan de algemene middelen van de gemeente van waaruit een gedeelte van de uitgaven wordt betaald. Kenmerkend aan belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. - Gebonden heffingen (rechten): leges burgerzaken, rioolheffing, afvalstoffenheffing, leges omgevingsvergunningen, marktgelden en overige leges.
54
Jaarstukken 2020
Lokale heffingen
Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 na wijziging
Vrij besteedbare heffing Onroerendezaakbelasting Toeristenbelasting Forensenbelasting Opbrengst vrij besteedbare heffingen
3.358 140 15 3.512
3.446 60 15 3.521
3.436 120 14 3.570
Gebonden heffingen Rioolheffing Afvalstoffenheffing Omgevingsvergunningen Leges burgerzaken Bestemmingsplannen Bouw- en woningtoezicht Verkeersbesluit Marktgelden en overige leges Opbrengst gebonden heffingen
1.551 919 379 149 33 1 68 3.099
1.551 1.112 201 153 154 3 18 3.190
1.597 1.105 281 104 141 1 8 3.237
Totale opbrengsten lokale heffingen
6.611
6.711
6.807
In het vervolg van deze paragraaf wordt ingegaan op de realisatie van de belangrijkste heffingen.
Toelichting diverse heffingen Onroerendezaakbelastingen (OZB) De onroerendezaakbelastingen worden geheven over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken (woningen en niet-woningen) voor eigenaren en gebruikers. In de berekening van de tarieven is rekening gehouden met: - Een peildatum voor de WOZ-waarde van 1 januari 2019. - Een inflatiecorrectie van 1,4% conform de meicirculaire. - Een correctie in verband met de waardeontwikkeling van woningen respectievelijk nietwoningen. In 2020 zijn voor de onroerendezaakbelastingen de opbrengsten gerealiseerd zoals in onderstaande tabel is aangegeven. Onroerendezaakbelasting Baten OZB eigenaren Baten OZB gebruikers Totaal
Rekening 2019 3.044 314 3.358
Begroting 2020 na wijziging 3.115 331 3.446
Rekening 2020 3.107 328 3.436
Afvalstoffenheffing Voor het ophalen en verwerken van afval wordt afvalstoffenheffing betaald. Het tarief voor afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend en is naast een basistarief afhankelijk van het soort afval, het aantal ledigingen en de grootte van de container. Voor de egalisatie van de afvaltarieven is een voorziening ingesteld. Het geraamde negatieve of positieve saldo van de egalisatievoorziening, wordt overeenkomstig het in de Perspectiefnota 2019 2022 vastgestelde beleidsuitgangspunt voor 50% meegenomen in de tariefstelling vastrecht. De stand van de voorziening was per 1-1-2020 nihil. De voorziening kan dus niet meegenomen worden als dekking van de tekorten.
Jaarstukken 2020 55
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing
Rekening 2019
Kosten taakveld inclusief (omslag)rente Inkomsten taakvelden exclusief heffingen Netto kosten taakveld
1.203 279 924
Begroting 2020 na wijziging 1.157 300 857
Rekening 2020
Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente BTW Totaal toe te rekenen kosten Verrekening met voorziening Totale kosten
47 243 1.214 1.214
49 203 1.109 1.109
46 245 1.212 1.212
Opbrengst heffingen Dekkingspercentage
919 76%
1.112 100%
1.105 91%
1.205 284 921
Conform de begroting 2020 is de aanslag voor het rioolrecht en het vast recht voor de afvalstoffenheffing over 2020 begin 2020 opgelegd (gelijk met de aanslag over 2019). Medio november 2020 is de aanslag voor de ledigingen opgelegd. Consequentie van deze wijziging is dat het principe van ‘de vervuiler betaald’ in 2020 niet volledig kan worden toegepast. De ledigingen van de afvalcontainers over de laatste maanden van het jaar zijn niet meer bij de inwoners in rekening gebracht. Het nadeel wordt gedekt ten laste van de algemene middelen, aangezien de voorziening voor afval al volledig is benut. Het nadeel kan ook niet meer verrekend worden met toekomstig tariefsverhoging omdat de gemeente Haaren per 1 januari 2021 niet meer bestaat. Rioolheffing Met de rioolheffing wordt het beheer en de vervanging van het rioleringsstelsel bekostigd. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) geeft voor een langere termijn inzicht in de kosten voor vervanging en onderhoud. In 2020 heeft het accent vooral gelegen op voorbereiding en uitvoering van de projecten en de voorbereiding van de overdracht aan de ontvangende gemeenten. Er Is in 2020 minder prioriteit gegeven aan het uitvoeren van kleinschalige onderhoudswerkzaamheden op basis van de videoinspecties. Daarnaast zijn in de loop van 2020 de activiteiten op het gebied van stimulering van klimaatadaptatie gestopt.
Dit heeft geleid tot lagere uitgaven in de exploitatie. Kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld inclusief (omslag)rente Inkomsten taakvelden exclusief heffingen Netto kosten taakveld
Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 na wijziging 925 1.270 1.130 19 6 24 906 1.264 1.106
Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente BTW Totaal toe te rekenen kosten Verrekening met voorziening Totale kosten
296 159 1.361 190 1.551
321 200 1.785 -234 1.551
297 197 1.600 -3 1.597
Opbrengst heffingen Dekkingspercentage
1.551 100%
1.551 100%
1.597 100%
56
Jaarstukken 2020
Forensenbelasting De forensenbelasting dient ertoe om personen die geen hoofdverblijf in de gemeente hebben maar gedurende meer dan negentig dagen overnachten of een gemeubileerde woning aanhouden in de gemeente, mee te laten betalen aan voorzieningen in de gemeente. Het tarief is afhankelijk van de WOZ-waarde. De heffingsgrondslag is een bedrag per € 500 van de WOZ-waarde. Bedrag x € 1.000
Forensenbelasting
Rekening 2019 Begroting 2020 na wijziging
Forensenbelasting
15
Rekening 2020
15
14
Toeristenbelasting Toeristenbelasting is verschuldigd over overnachtingen, welke tegen een vergoeding worden aangeboden aan gasten in de gemeente. De ondernemer die de overnachting mogelijk maakt betaalt de belasting. Het tarief is tot en met 2021 vastgesteld op € 1,15 per overnachting. In de Eerste Berap 2020 werd verwacht dat de opbrengst voor toeristenbelasting als gevolg van de Corona-pandemie omlaag zou gaan. Uit voorzorg is de begroting aangepast, en afgeraamd met € 70.000. Doordat tijdens de zomermaanden de maatregelen waren versoepeld zijn er toch nog veel overnachtingen in Nederland geweest. Daardoor is de realisatie bijna gelijk aan de oorspronkelijke begroting. Toeristenbelasting
Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 na wijziging 140 60 120
Toeristenbelasting
Kostendekkendheid overige gebonden heffingen Tot deze groep behoren leges burgerzaken, leges omgevingsvergunningen, marktgelden en overige leges. Kostendekkendheid is bij deze categorie het uitgangpunt. In 2020 is de kostendekkendheid van de leges niet boven de 100% uitgekomen. Titel legesverordening
Titel 1 Titel 2
Algemene dienstverlening Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn Totaal kostendekkendheid
Begroting 2020 na wijziging % KostenLasten Baten dekkendheid 239 190 80% 806 646 80%
Rekening 2020 % KostenLasten Baten dekkendheid 234 187 80% 769 616 80%
5
5
100%
5
4
92%
906
814
80%
1.008
807
80%
Ontwikkeling lokale belastingdruk Onderstaand treft u het overzicht aan van de ontwikkeling van de lokale belastingdruk van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing van de afgelopen jaren. De berekening van de belastingdruk is gemaakt op basis van een aantal uitgangpunten voor een gemiddeld huishouden: - Er is sprake van een eigen woning waarbij de waardeontwikkeling in de loop van de jaren is meegenomen. - De peildatum van de WOZ-waarde is 1 januari van het voorgaande jaar. - Het werkelijk gemiddelde aantal ledigingen GFT- en restafval in dat jaar op basis van 140 liter container. - Het waterverbruik van het huishouden ligt tussen de 100 en 250 m 3.
Jaarstukken 2020 57
Bedrag x € 1
Lokale belastingdruk
2017
2018
2019
2020
299.322 395,00
301.088 401,00
306.477 411,00
325.786 413,00
Afvalstoffenheffing Basisbedrag
76,60
81,80
102,00
119,00
Aantal ledigingen restafval Kosten restafval
10 56,00
10 56,00
7 49,00
7 56,00
Aantal ledigingen GFT-afval Kosten GFT-afval
-
-
-
-
Eenmalige teruggave Afvalstoffenheffing
132,60
137,80
151,00
175,00
Rioolheffing Rioolheffing
272,50
276,30
276,30
280,15
Totaal lokale belastingdruk
800,10
815,10
838,30
868,15
15,00 1,87%
23,20 2,85%
29,85 3,92%
Onroerendezaakbelasting Waarde woning Onroerendezaakbelasting
Verschil in € ten opzichte van voorgaand jaar Belastingdruk in % ten opzichte van voorgaand jaar
2
2
2
2
Kwijtscheldingsbeleid Inwoners met een laag inkomen (100% bijstandsniveau) en geen vermogen, kunnen kwijtschelding aanvragen voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. Indien een belastingplichtige binnen de daarvoor geldende regels valt, kan deze kwijtschelding ontvangen van de opgelegde aanslagen. De overige heffingen zijn uitgesloten van kwijtschelding. In 2020 werden de aanslagen voor afval en riool voor de jaren 2019 en 2020 opgelegd. Dat betekent dat de kwijtschelding van deze 2 belastingen in 2020 twee keer zullen plaatsvinden. In de Eerste Berap 2020 is een extra last opgenomen van € 35.000. Kwijtscheldingsbeleid Kwijtscheldingsbeleid Kwijtschelding per belastingsoort Afvalstoffenheffing & rioolheffing Onroerend zaakbelasting
Aantal kwijtscheldingen Volledige kwijtscheldingen Gedeeltelijke kwijtscheldingen Afgewezen Totaal aantal verzoeken
58
Rekening 2019 Begroting 2020 Rekening 2020 na wijziging 36 70 85 Aantal 137 -
Bedrag 85 -
Rekening 2019 96 1 19 116
Rekening 2020 131 6 35 172
Jaarstukken 2020
Paragraaf B
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Algemeen Deze paragraaf behandelt de weerstandscapaciteit en de risicobeheersing van de gemeente. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bevat deze paragraaf de volgende informatie: -
Het beleid met betrekking tot de weerstandcapaciteit en risico’s. Een inventarisatie van de beschikbare weerstandscapaciteit. Een inventarisatie van de benodigde weerstandscapaciteit (risico’s). De relatie tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. De basis set van voorgeschreven kengetallen.
Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Beleid weerstandscapaciteit en risico’s Risicomanagement is een middel om op een gestructureerde manier risico’s in beeld te brengen, te evalueren en beter te beheersen. Risico’s worden met de risico-eigenaar geïnventariseerd. Van het risico wordt een inschatting gemaakt van de kans dat het risico zich voordoet en de financiële gevolgen als het risico zich voordoet. Indien mogelijk worden (extra) beheersmaatregelen getroffen. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit omvat alle middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten te dekken. We onderscheiden een structurele en incidentele beschikbare weerstandscapaciteit. De totaal beschikbare weerstandscapaciteit per 31 december 2020 is € 6.914.215 Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandcapaciteit bestaat uit de onbenutte betalingscapaciteit uit de onroerendezaakbelasting. De rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn kostendekkend en vallen om deze reden buiten de berekening. Bij de berekening is rekening gehouden met de bepalingen van de Financiële verhoudingswet (artikel 12-norm).
De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen de opbrengst OZB op basis van de eigen belastingtarieven en de opbrengsten OZB op basis van artikel 12-norm. De structurele weerstandscapaciteit voor 2020 is € 1.010.000. Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandcapaciteit bestaat uit de vrij aanwendbare reserves en de post onvoorziene lasten. Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve vrij aanwendbaar Post onvoorziene lasten Totaal
Bedrag 5.857 47 5.904
Benodigde weerstandscapaciteit
Jaarstukken 2020 59
Per geïnventariseerd risico wordt ingeschat hoe waarschijnlijk het is dat het risico zich voordoet en hoe groot de financiële gevolgen zijn. Een overzicht van de financieel gekwalificeerde risico’s is opgenomen in bijlage VII. De benodigde weerstandcapaciteit per 31 december 2020 is € 767.000
Risico-inventarisatie Structurele risico's Incidentele risico's Benodigde weerstandscapaciteit
Bedrag 374 393 767
Relatie tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de structureel beschikbare weerstandscapaciteit (middelen) en de structureel benodigde weerstandscapaciteit (risico’s). Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Structurele beschikbare weerstandscapaciteit
1.010
Structurele benutte weerstandscapaciteit
374
Ratio:
=
2,70
De ratio weerstandsvermogen wordt als uitstekend gekwalificeerd. Kwalificatie ratio
In de onderstaande tabel is het verloop van de ratio weerstandsvermogen weergegeven. Rekening 2019 Ratio weerstandsvermogen
1,94
Begroting Rekening 2020 2020 2,70
2,70
Bouwgrondexploitaties Uitgangspunt is dat er, via de bestemmingsreserve bouwgrondexploitaties, een afzonderlijk weerstandsvermogen voor de bouwgrondexploitaties wordt aangehouden. Zie de paragraaf G Grondbeleid voor meer informatie. Het beleid rondom bouwgrondexploitatie ligt vast in de nota grondbeleid. Eén van de ambities is het behouden van een gezonde financiële huishouding van de diverse grondexploitaties. Vanuit deze ambitie geldt het uitgangspunt, dat de meerjarige weerstandscapaciteit voor de grondexploitaties toereikend moet zijn. Kengetallen Volgens het BBV is het verplicht om financiële kengetallen op te nemen. De kengetallen geven gezamenlijk inzicht in de financiële positie van de gemeente. De kengetallen zijn: 1a. Netto schuldquote 1b. Gecorrigeerde netto schuldquote 2. Solvabiliteitsratio
60
Jaarstukken 2020
3. 4. 5.
Kengetal grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Kengetallen Netto schuldquote Gecorrigeerd netto schuldquote Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Rekening
Begroting
2019
2020