21-129 Jaarstukken 2020 Haaren- bijlage 1 Jaarstukken 2020

JAARSTUKKEN 2020 Gemeente Haaren

Jaarstukken 2017

Inhoudsopgave Voorwoord

........................................................................................................................ 4

Leeswijzer

........................................................................................................................ 6

Jaarverslag 2020 .................................................................................................................... 8 Speerpunten 2020 ................................................................................................................ 10 Programma 1 - Leven ........................................................................................................... 13 Programma 2 - Wonen ......................................................................................................... 23 Programma 3 - Ondernemen ................................................................................................ 31 Programma 4 - Bestuur ........................................................................................................ 35 Programma 5 - Beheer ......................................................................................................... 40 Programma 6 - Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................... 47 Paragraaf A Paragraaf B Paragraaf C Paragraaf D Paragraaf E Paragraaf F Paragraaf G Paragraaf H

Lokale heffingen ........................................................................................... 54 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................... 59 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................... 64 Financiering.................................................................................................. 69 Bedrijfsvoering ............................................................................................. 72 Verbonden Partijen....................................................................................... 74 Grondbeleid.................................................................................................. 82 Veiligheid ..................................................................................................... 87

Jaarrekening 2020................................................................................................................ 88 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ................................................................. 90 Overzicht begrotingswijzigingen 2020 .................................................................................. 97 Toelichting op het saldo........................................................................................................ 99 Overige toelichtingen .......................................................................................................... 103 Grondslagen van balanswaardering en resultaatbepaling .................................................. 106 Balans per 31 december 2020............................................................................................ 108 Toelichting balans per 31 december 2020 .......................................................................... 113 Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI Bijlage VII Bijlage VIII

2

Verklarende woordenlijst ............................................................................. 128 Single information, Single audit (SiSa) ........................................................ 132 Indeling naar taakvelden ............................................................................. 138 Beleidsindicatoren ....................................................................................... 140 Kredietenoverzicht....................................................................................... 144 Overzicht reserves en voorzieningen .......................................................... 146 Overzicht risico’s ......................................................................................... 152 Overzicht vaste activa ................................................................................. 157

Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020 3

Voorwoord

Met opgeheven hoofd Dit is de laatste jaarrekening van de gemeente Haaren. De gemeente is per 1 januari 2021 opgeheven. Er is dus geen Haarense gemeenteraad meer om deze jaarrekening goed te keuren. Die taak is nu toebedeeld aan de rechtsopvolger, de gemeente Oisterwijk. Maar dat neemt niet weg dat het een dóór en dóór Haarens verslag is. Een verslag dat aangeeft of en hoe de doelen die Haaren zich in de begroting 2020 gesteld had, zijn gehaald. Deze doelen waren: - Herindeling per 1 januari 2021; - De dorpen goed overdragen; - De belangen van de inwoners behartigen; - Goed zorgen voor het personeel; - Zo goed mogelijk de voortzetting van de dienstverlening en kwaliteit waarborgen. Maar toen kwam Corona Wie had kunnen bevroeden dat het jaar 2020 beheerst zou worden door iets geheel anders. De uitbraak van Corona eind februari 2020 had en heeft een enorme impact op onze samenleving. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. De gemeente heeft veel tijd en energie gestoken in het zo adequaat mogelijk uitvoeren van de landelijke en lokale maatregelen (onder andere de regelingen TOZO en Regeling Compensatie vaste lasten 2020 voor lokale vrijwilligersorganisaties). Daardoor is er financieel bijgedragen aan het verzachten van het leed.

Daarnaast is er veel contact geweest met de inwoners, verenigingen, basisscholen, kinderopvang en met ondernemers om waar mogelijk ondersteuning te bieden. Herindeling per 1 januari 2021 Door de inzet van velen is aan een ingewikkeld proces met tal van wettelijke, financiële, politieke en praktische hindernissen op een soepele manier invulling gegeven. Met ingang van dit jaar hebben de vier ontvangende gemeenten de zorg voor de vier dorpen van Haaren overgenomen. Ook hebben zij de nieuwe werknemers met open armen ontvangen. De dorpen goed overdragen Zoals gezegd stond het verslagjaar in het teken van de herindeling. De nadruk lag op de ontvlechting van de dorpen en op de invlechting in de ontvangende gemeenten. Daarvoor is zeer intensief bestuurlijk en ambtelijk samengewerkt. Doorlopende projecten zijn goed afgestemd, geborgd en overgedragen. Vooral projecten die van belang zijn voor de leefbaarheid van de dorpen hebben veel aandacht gekregen in de overleggen. De belangen van de inwoners behartigen In de vier dorpen is financieel en anderszins ondersteuning gegeven aan een goed georganiseerde (toekomstige) dorpsvertegenwoordiging. De inwoners zijn op diverse wijzen geïnformeerd over de veranderingen die het gevolg zijn van de overgang van hun dorp naar een andere gemeente. Goed zorgen voor ons personeel De plaatsing van medewerkers is eind 2020 afgerond.

De medewerkers hebben per 1 januari 2021 een functie bij de ontvangende gemeenten of hebben binnen een andere organisatie een dienstverband gekregen. Met enkele medewerkers zijn maatwerkafspraken gemaakt. Deze hebben

4

Jaarstukken 2020

met ingang van 1 januari 2021 ontslag genomen. Daar waar nodig zijn cursussen of opleidingen gevolgd om aan de eisen van de nieuwe organisatie te kunnen voldoen Zo goed mogelijk voortzetting van de dienstverlening en kwaliteit waarborgen De dienstverlening is in 2020 voortgezet en op peil gebleven. Waar de kwaliteit van de dienstverlening dreigde te verminderen, zijn dossiers eerder overgedragen of is personeel van de ontvangende gemeenten ingezet. Daardoor is voorkomen dat ingehuurd personeel ingezet moest worden en daarna toch nog overdracht plaats moet vinden. Helaas hebben de geplande festiviteiten rondom de herindeling voor de inwoners en het personeel niet kunnen plaatsvinden in verband met het bovengenoemd Coronavirus. Er is zoveel mogelijk op gepaste wijze aandacht geweest voor het einde van de gemeente Haaren. In financieel opzicht sluit de jaarrekening 2020 met een voordeel van € 166.000. In de begroting werd rekening gehouden met een tekort van € 2,5 miljoen. De grootste verschillen zijn: De belangrijkste verschillen met de begroting zijn een voordeel op het sociaal domein (zie programma 1), minder uitgaven op de herindelingsbudgetten en de vrijval van de risicovoorziening (zie programma 4), minder uitgaven op de overhead (zie programma 6). Als nadeel staat er tegenover minder resultaat op de grondexploitaties zie programma 2).

Wij constateren dat de voormalige gemeente Haaren met opgeheven hoofd en met grote gedrevenheid haar laatste jaar heeft vormgegeven. Graag maken we alle bestuurders en medewerkers daarvoor een groot compliment. Aan ons en aan de collega’s van Boxtel, Tilburg en Vught is nu de mooie taak onze ‘nieuwe’ inwoners zich echt thuis te laten voelen in hun nieuwe gemeente.

Het college Oisterwijk, voorjaar 2021

Jaarstukken 2020 5

Leeswijzer

Hieronder volgt een korte toelichting op de verschillende onderdelen die in de jaarstukken zijn opgenomen. De jaarstukken zijn onderverdeeld in een jaarverslag en een jaarrekening. In het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de paragrafen opgenomen. De jaarrekening bevat onder andere het overzicht van baten en lasten en de balans met toelichting.

Jaarverslag Programmaverantwoording Bij de programma’s is per onderdeel van een programma, de operationele doelstelling, aangegeven wat de speerpunten voor 2020 waren. In dit onderdeel vindt verantwoording over de voortgang van deze speerpunten plaats. Elke operationele doelstelling wordt afgesloten met een financieel overzicht waarin zijn opgenomen: - De jaarrekening van het afgelopen jaar. - De primitieve begroting van het lopende jaar. - De (gewijzigde) begroting van het lopende jaar. - De jaarrekening. Bij het financiële overzicht is een toelichting van de cijfers (op hoofdlijnen) opgenomen, per operationele doelstelling. In deze toelichting worden de belangrijkste financiële verschillen toegelicht tussen de begroting na wijziging en de realisatie. Bij de aanpassing van het BBV in 2017 is een aantal beleidsindicatoren verplicht voorgeschreven. Deze beleidsindicatoren zijn per programma opgenomen. Daarnaast staat een totale lijst in bijlage IV. In de overzichten zijn de meest actuele standen opgenomen die gepubliceerd staan op de site van Waar staat je gemeente. Recentere gegevens zijn niet bekend. Paragrafen Doel van de paragrafen is om diverse onderwerpen afzonderlijk te belichten. A. Lokale heffingen. De volgende heffingen worden behandeld: OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, forensenbelasting en toeristenbelasting. B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Behandelt de mate waarin de gemeente bestand is tegen financiële risico’s die zich voor kunnen doen. C. Onderhoud kapitaalgoederen. Gaat in op het onderhoud van riolering, wegen, groen, openbare verlichting, speelvoorzieningen, sportfaciliteiten en gebouwen. D. Financiering. Geeft inzicht in specifieke onderwerpen van de bekostiging van beleid en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. E. Bedrijfsvoering. Bevat informatie over diverse aspecten van bedrijfsvoering. F. Verbonden partijen en deelnemingen. Toont alle verbonden partijen en deelnemingen waar de gemeente in participeert. G. Grondbeleid. Biedt een inzicht in ontwikkelingen van grondbeleid. H. Veiligheid. Biedt een totaaloverzicht van alle onderdelen die met veiligheid te maken hebben.

6

Jaarstukken 2020

Jaarrekening Financiële verantwoording -

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Overzicht begrotingswijzigingen Toelichting op het saldo Overige toelichtingen Overzicht incidentele baten en lasten Grondslagen van balanswaardering en resultaatbepaling Balans per 31 december 2020 Toelichting balans per 31 december 2020

Bijlagen In de bijlagen is extra informatie opgenomen die dient als ondersteunende informatie bij de programma’s en paragrafen. Bijlage I Verklarende woordenlijst Bijlage II SiSa (Single Information Single Audit) Bijlage III Indeling naar taakvelden Bijlage IV Beleidsindicatoren Bijlage V Kredietenoverzicht Bijlage VI Overzicht reserves en voorzieningen Bijlage VII Overzicht risico’s Bijlage VIII Overzicht vaste activa

Wijzigingen ten opzichte van de vorige jaarrekening Er zijn geen wijzigingen in de wijze van verslaglegging.

Overige -

Alle cijfers in de tabellen zijn in euro’s en gepresenteerd in duizendtallen, tenzij anders is aangegeven. Mogelijk leidt dit tot afrondingsverschillen in diverse tabellen. Negatieve bedragen zijn een voordeel (dus meer opbrengsten of minder uitgaven) en positieve bedragen zijn een nadeel (dus minder opbrengsten of meer uitgaven).

Jaarstukken 2020 7

Jaarverslag 2020

8

Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020 9

Speerpunten 2020

Onderstaande speerpunten, maatregelen en ontwikkelingen zijn opgenomen in de vastgestelde Programmabegroting 2020. De verantwoording over de maatregelen en ontwikkelingen is terug te vinden in de programma’s onder de operationele doelstellingen waar naar verwezen wordt.

1. Jongeren in Haaren zijn goed voorbereid op hun toekomst en hebben in ieder geval een startkwalificatie. Deelnemen aan en een bijdrage leveren aan de samenleving staat centraal. De jeugd heeft de toekomst en de dorpen van de gemeente Haaren hebben jeugd nodig om de gemeenschappen leefbaar te houden. De gemeente Haaren vindt het belangrijk dat jongeren zich goed voorbereiden op hun toekomst. Een startkwalificatie hoort daarbij. Om zo ver te komen, is het belangrijk dat de jeugd in Haaren naar school gaat en dat tijdig wordt gesignaleerd wanneer het mis dreigt te gaan. Daarvoor hebben we een sociaal netwerk nodig dat signalen vroegtijdig oppakt en maatregelen kan (laten) nemen om de jongere weer op de rails te krijgen. Maatregelen en ontwikkelingen 2020: 1. Ondersteunen preventief jeugdbeleid (zie operationele doelstelling 1.2.1) 2. Optimale inkoop specialistische hulp jeugd en Wmo (zie operationele doelstelling 1.2.2) 3. Versterken cultuuronderwijs (zie operationele doelstelling 1.2.3)

2. Wij stimuleren en ondersteunen alle initiatieven vanuit de dorpen, die de leefbaarheid op peil houden. Voorzieningen in de dorpen moeten toekomstbestendig zijn om de leefbaarheid in de dorpen te garanderen. Leefbaarheid is een breed begrip en wordt door veel factoren bepaald. Van woningbouw tot gemeenschapshuizen, verenigingsleven en vrijkomende agrarische bebouwing. Maar ook veiligheid, participatie, recreatie en verkeer. De behoefte aan voorzieningen verschilt per dorp en deze behoefte nemen we serieus, net als de rol die verenigingen, ondernemers en maatschappelijke instellingen hierin willen spelen. Maatregelen en ontwikkelingen 2020 1. Ontwikkelingen Den Domp - De Vorselaer/Franciscusschool - Sint Willibrordusschool (zie operationele doelstelling 1.2.1) 2. Ondersteunen bibliotheekwerk (zie operationele doelstelling 1.2.1) 3. Ondersteunen ontwikkelingen in de dorpen (zie operationele doelstelling 1.2.1) 4. Verder ontwikkelen plan N65 (zie operationele doelstelling 2.2.2) 5. Verder ontwikkelingen plan PHS (zie operationele doelstelling 2.2.2)

3. We zorgen voor woningbouw die past bij de behoefte van de inwoners Met de verdere ontwikkeling van de verschillende woningbouwlocaties en de verdere zoektocht naar potentiële locaties proberen we voor alle kernen een continue bouwstroom te realiseren. De continue realisatie van nieuwe woningen in de verschillende dorpen draagt bij aan de leefbaarheid. Maatregelen en ontwikkelingen 2020 1. Verder ontwikkelen grondexploitaties (zie operationele doelstelling 2.2.1)

10

Jaarstukken 2020

4. We willen zo veel mogelijk zorg en ondersteuning dicht bij de inwoners van dorpen in de gemeente Haaren organiseren De decentralisaties in het sociaal domein zijn ingezet om de kosten van de zorg beheersbaar te houden en zo mogelijk terug te dringen. De gemeente wordt als lokaal overheidsloket bij uitstek in staat geacht de zorg goedkoper en dichter bij de mensen te organiseren en bovendien ondersteuning voor en door de lokale samenleving te bevorderen. Faciliteren en ondersteunen van sociale structuren staat hierbij voorop, waarbij per kern accentverschillen kunnen bestaan vanwege de specifieke omstandigheden in de dorpen. De grondgedachte is om problematiek in een vroegtijdig stadium te onderkennen en snel ondersteuning te organiseren rondom de zorgbehoevende inwoner, zodat erger wordt voorkomen. Maatregelen en ontwikkelingen 2020 1. Evaluatie en doorontwikkeling armoedebeleid (zie operationele doelstelling 1.2.2) 2. Ondersteunen en verder uitrollen welzijnsdagbesteding (zie operationele doelstelling 1.2.2) 3. Integrale toegang sociaal domein (zie operationele doelstelling 1.2.2) 4. Basisteam Jeugd en Gezin en tweedelijnszorg (zie operationele doelstelling 1.2.2) 5. Stimuleren gezond gedrag (zie operationele doelstelling 1.2.4) 6. Alcohol en drugspreventie (zie operationele doelstelling 1.2.4)

5. De gemeente Haaren is een duurzame gemeente De gemeente Haaren wil een duurzame gemeente zijn. Binnen de gemeente is bij inwoners en bedrijven veel kennis aanwezig over duurzaamheid en de verduurzaming van de samenleving. Onze inwoners en bedrijven ontplooien een breed scala aan initiatieven om Haaren te verduurzamen. Zij kunnen hierbij op onze steun rekenen. De verantwoordelijkheid van de uitvoering van de maatregelen die nodig zijn om de doelen uit het klimaatverdrag van Parijs te bereiken komen voor een belangrijk deel bij de gemeente te liggen. Dat vraagt ook van de gemeente Haaren naast een faciliterende, ondersteunende rol een initiërende en sturende rol. De gemeente levert beleidsmatig en financieel haar bijdragen. De inzet van de gemeente is gericht op twee aspecten van duurzaamheid: - Klimaatadaptie: anticiperen op de klimaatverandering. We krijgen langere periodes van hitte en droogte afgewisseld met periodes van intensieve neerslag. In 2050 wil de gemeente klimaatbestendig zijn. - Klimaatmitigatie: met als doel dat de gemeente in 2035 CO2-neutraal is en energie duurzaam wordt opgewekt. Maatregelen en ontwikkelingen 2020 1. Uitvoering gemeentelijke taken uit het Klimaatakkoord (zie operationele doelstelling 2.2.3)

Jaarstukken 2020 11

12

Jaarstukken 2020

Programma 1 - Leven

1.1

Algemene beleidsdoelstelling

In de gemeente Haaren is een sterke sociale structuur aanwezig. De bevordering van ‘zelforganisatie’, één van de kernpunten van het bestuursakkoord, draagt hieraan bij. Mensen voelen zich verbonden met elkaar en verantwoordelijk voor elkaar. Wanneer problemen niet binnen het eigen sociale netwerk kunnen worden opgelost, dan is een professional beschikbaar die regie voert en waar nodig inzet van het eigen netwerk bevordert. De gemeente ondersteunt en faciliteert hierin de professionals met voorzieningen op maat.

1.2

Operationele doelstellingen

1.2.1 Samen staan we sterk!

De gezamenlijke initiatieven in de gemeente zorgen voor een goede sociale leefomgeving De gemeente blijft de komende jaren initiatieven ondersteunen die gericht zijn op een sterkere sociale infrastructuur. Dit sluit aan bij één van de kernpunten van het bestuursakkoord: het bevorderen van zelforganisatie. Dit doen we door projecten te initiëren en financieel te ondersteunen, zoals welzijnsdagbesteding en vervolgens over te laten aan vrijwilligers. Maar ook door initiatieven vanuit de samenleving te steunen met ons subsidiebeleid. Onder ‘Samen staan we sterk!’ vallen onder andere de gemeenschaps- en dorpshuizen, jeugd, bibliotheekfunctie, sportbeoefening en sportbevordering, sporthallen, kunstbeoefening en kunstbevordering, podiumkunsten, sociaal cultureel werk en maatschappelijke dienstverlening. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Ontwikkelingen Den Domp - De Vorselaer/Franciscusschool - Sint Willibrordusschool (hoort bij speerpunt 2) In lijn met de door de raad aangenomen motie (d.d. 5 juli 2018) is voor het eerst in de Programmabegroting 2019 een stelpost voor kapitaallasten van (structureel) € 215.000 behorend bij een investering van € 4 miljoen opgenomen voor de projecten: Den Domp, De Vorselaer en voor de Sint Willibrordusschool.

Voor de verdere planuitwerking en overdracht aan ontvangende gemeenten wordt uitgegaan van de verdeling Den Domp € 1,5 miljoen, De Vorselaer € 1,5 miljoen, St. Willibrordusschool € 1 miljoen. 2. Ondersteunen preventief jeugdbeleid (hoort bij speerpunt 1) Hoewel de pandemie onze plannen aardig dwarsboomde, waren we toch in staat om extra activiteiten te ontplooien. Zo hebben we stevig ingezet op taalactiviteiten (zie onder Bibliotheekwerk) en hebben we medewerkers van kinderdagverblijven en gastouders in staat gesteld een opleiding Voorschoolse en Vroegschoolse Educatie (VVE) te laten volgen. Deze opleiding VVE is gericht op het vroegtijdig signaleren van ontwikkelingsachterstand en op het gestructureerd aanbieden van stimulerende activiteiten aan jonge kinderen. Gedurende het jaar hebben we zowel de scholen als de kinderdagverblijven in contact gebracht met de ontvangende gemeenten. Dit leidde ertoe dat scholen en kinderdagverblijven zich konden voorbereiden op de herindeling en voor overleg werden Jaarstukken 2020 13

uitgenodigd in de ontvangende gemeenten. De gemeenten Oisterwijk en Vught stelden ons in staat om onze kennis en contacten aan te wenden om leerlingen van het basisonderwijs te informeren over de mogelijkheden van vrijetijdsbesteding, door mee te doen aan het informatieblad Sjors Sportief, Sjors Creatief. 3. Bibliotheekwerk (hoort bij speerpunt 2) Ondanks de pandemie werden de plannen voor de taalactiviteiten in de dorpen grotendeels uitgevoerd. Op de scholen vond een forse uitbreiding plaats van de schoolbibliotheek en werd de leesconsulent voor meer uren ingezet. De leesconsulent kon daarmee een impuls geven aan taalactiviteiten, voornamelijk door het inspireren van leerkrachten en het aanbieden van instrumentarium. De geplande trainingen voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers konden (om de bekende reden: de pandemie) niet doorgaan gedurende een groot deel van het jaar. Deze niet gerealiseerde activiteiten staan nu voor 2021 gepland. Ook aan kinderdagverblijven en gastouders hebben beide bibliotheken hun diensten en activiteiten aangeboden. Zij kregen een leencollectie en tevens een aantal kinderboeken om een eigen collectie op te bouwen. Ook werden trainingen en instrumenten aangereikt. Alle kinderdagverblijven en een paar gastouders binnen onze gemeentegrenzen doen mee aan de activiteiten.

De bibliotheken lieten ons weten dat zij veel enthousiaste reacties krijgen van leerkrachten, pedagogisch medewerkers en gastouders, waardoor zij zelf veel plezier ervaren in hun werk. 4. Dorpsvertegenwoordigingen Zoals aangeven in begroting 2020 heeft dit jaar in het teken gestaan van overdracht van de dorpsinitiatieven naar de ontvangende gemeenten. Een aantal kleine initiatieven zijn nog ondersteund met subsidie of vanuit de gemeente op een andere manier gefaciliteerd om tot realisatie te komen. Gemeente Tilburg is al in een vroeg stadium betrokken bij de ontwikkelingen in Biezenmortel, dit in goed contact met de Coöperatie Biezenmortel. De coöperatie heeft ook zelf initiatieven genomen om de gemeente Tilburg er bij te betrekken. Ditzelfde geldt voor Platform Esch Perspectief, waar projectleiders van de gemeenten Haaren en Boxtel steeds meer samen optrokken om zo de zachte landing te realiseren. HaarenEEN in Haaren opereert niet als een dorpsvertegenwoordiging, hun voortbestaan en het ontplooien van nieuwe initiatieven is ook geborgd door subsidieverstrekking vanuit de gemeente Oisterwijk. In Helvoirt speelt bovenstaande minder, omdat het eerdere Plein Helvoirt gestopt is. Het was ook hun bedoeling om aan te blijven tot de daadwerkelijke opsplitsing.

Maatregelen en ontwikkelingen in 2020, niet gekoppeld aan een speerpunt Regeling specifieke uitkering stimulering sport Vanaf 2019 mag de btw op sport niet meer verrekend worden, hetgeen kostenverhogend werkt. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport compenseert, door middel van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport, gemeenten voor het kostenverhogend effect. De totale uitkering aan gemeenten kent in 2020 een plafond van €188 miljoen. De aanvragen die zijn ingediend door gemeenten overschrijden het uitkeringsplafond. Conform de regeling wordt het plafond naar rato (79,97%) verdeeld. Het Ministerie heeft de beschikking vastgesteld van € 51.923. Den Domp De brandveiligheid van gemeenschapshuis Den Domp was niet op orde. Den Domp is een gebouw van Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren (SGH). In het MeerJaren OnderhoudsPlan (MJOP) is geregeld welke werkzaamheden voor rekening van de stichting zijn en welke voor de gemeente. Het aanpassen van de brandmeldinstallatie valt niet onder de kosten van de gemeente, maar in het verleden hebben wij als gemeente deze voorzieningen wel voor onze rekening genomen. In overleg met gemeente Oisterwijk is de brandmeldinstallatie vervangen voor € 14.950. Dit ondanks dat Den Domp grondig wordt gerenoveerd, maar dat laat nog wel even op zich wachten.

De meeste onderdelen kunnen in een gerenoveerde Den Domp hergebruikt worden.

14

Jaarstukken 2020

HelvoirThuis Stichting Thuis in Helvoirt (TinH) beheert voor de gemeente de sportzaal in het HelvoirThuis. De vluchtwegen vanuit de sportzaal zijn onvoldoende om daar grotere evenementen te organiseren. Om dit toch mogelijk te maken dienen er extra nooddeuren aangebracht te worden. De investering voor het aanbrengen van deze nooddeuren bedraagt € 15.000. Dit verzoek is door stichting TinH gepresenteerd aan de gemeente. De gemeente heeft een groot belang bij het goed functioneren van de stichting en heeft positief gereageerd op dit voorstel. Dit voorstel is ook besproken met de gemeente Vught. De gemeente Vught staat hier ook positief tegenover. De voorbereiding voor het vervangen van de nooddeuren is gestart. De verwachting is dat deze in het eerste kwartaal van 2021 worden geplaatst. Financieel overzicht 1.2.1 Samen staan we sterk

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging

Rekening 2020

Verschil

Baten

-273

-178

-402

-384

18

Lasten

1.969

1.779

1.979

1.917

-61

Saldo

1.696

1.600

1.577

1.533

-44

Toelichting verschil baten Lagere verhuuropbrengst door Corona Overige Totaal toegelicht verschil baten

16 2 18

Toelichting verschil lasten Meer salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Er is geen beroep gedaan op de prestatiesubsidies Wmo uitvoering brede deel Compensatie Corona Haarense organisaties ongebruikt inzet BOA's minder dan begroot Begeleiding verkoop oude dr. Landmanschool niet afgerond. Vught neemt het project over. Overige Totaal toegelicht verschil lasten

25 -14 -42 -27 -4 -61

1.2.2 Ook u!

Deelname aan de samenleving door alle inwoners We streven naar een samenleving waarin iedereen meedoet en niemand aan de kant staat. Een laag inkomen, fysieke beperkingen of een klein netwerk kunnen een belemmering zijn om volwaardig mee te doen. Onze inzet is daarom primair gericht op het versterken van het sociale netwerk, om via het voeren van regie de eigen inzet of de inzet van de familie of direct omgeving te bevorderen. Waar dit niet helemaal toereikend kan worden georganiseerd, worden voorzieningen ingezet gericht op inkomensondersteuning, hulp en ondersteuning en informatie en advies. Onder ‘Ook u!’ vallen onder andere bijstandsverlening, werkgelegenheid, inkomensvoorziening, minimabeleid, Wet maatschappelijke ondersteuning en het welzijnsfonds. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 Algemene introductie Het jaar 2020 is voor Haaren in meerdere opzichten een bijzonder jaar. Het jaar 2020 stond niet alleen in het teken van de Coronacrisis maar ook van de herindeling van Haaren. Beide ontwikkelingen Jaarstukken 2020 15

hebben consequenties gehad op het sociale domein en voor de hulp en ondersteuning aan onze inwoners. Ondanks de Coronacrisis hebben we alles in het werk gesteld om onze dienstverlening aan de inwoners zoveel mogelijk te continueren, soms in iets gewijzigde vorm. Dat hebben we gedaan als gemeente, maar ook onze partners hebben hier een belangrijke rol in vervuld. We denken hierbij niet limitatief aan de zorgaanbieders, onze professionele en vrijwilligersorganisaties en niet in de laatste plaats aan alle mantelzorgers en vrijwilligers die zich hiervoor hebben ingezet. Ook hebben we samen met de vier ontvangende gemeenten goede afspraken gemaakt hoe we de overgang van onze inwoners met een hulp-, ondersteuningsvraag of uitkering zo soepel mogelijk maken. Uiteraard met zo min mogelijk last bij de inwoner. En dat is gelukt. De zorg wordt zoveel mogelijk gecontinueerd bij de ontvangende gemeente en inwoners houden zelfs voorlopig hun vertrouwde zorgaanbieder. 1. Evaluatie en doorontwikkeling armoedebeleid (hoort bij speerpunt 4) In de Tweede Berap 2020 hebben wij aangegeven dat het Haarense armoedebeleid in deze fase van de herindeling niet meer wordt doorontwikkeld. We hebben de ontvangende gemeenten gevraagd om de Haarense dorpen al mee te nemen in de doorontwikkeling van hun armoedebeleid.

Inwoners met een minimuminkomen konden voor kind-voorzieningen in 2020 al terecht bij de Stichtingen Leergeld van de ontvangende gemeenten. Zij werden hiervoor door Haaren gecompenseerd met de Klijnsmagelden, die in 2020 aan hen beschikbaar zijn gesteld. 2. Optimale inkoop specialistische hulp jeugd en Wmo (regionaal) (hoort bij speerpunt 1) In 2020 hebben we binnen de regio de voorbereidingen getroffen voor de nieuwe inkoop van specialistische jeugdhulp en Wmo. Deze nieuwe inkoop vindt fasegewijs plaats. De gemeente Haaren heeft deelgenomen aan de voorbereidingen, de implementatie per 2021 ligt niet meer in Haaren. 3. Welzijnsdagbesteding (hoort bij speerpunt 4) In 2020 is in de kernen Helvoirt, Haaren en Esch het ‘Dagje Thuis’ georganiseerd. Tijdens de eerste periode van beperkende maatregelen vanwege Corona waren de dagbestedingen helaas gesloten. In deze periode heeft ContourdeTwern de dienstverlening anders vormgegeven; op individuele/persoonlijke basis, door middel van belcirkels en het bieden van activiteitentasjes, waarmee mensen in de thuissituatie aan de slag konden. Vanaf augustus 2020 zijn de Dagjes Thuis langzaam weer opgestart. Hiermee voorkomen we overbelasting van mantelzorgers, eenzaamheid en achteruitgang van gezondheid. Vanaf 2021 worden drie Dagjes Thuis door de ontvangende gemeenten overgenomen.

De inwoners van Biezenmortel kunnen aansluiten bij het Koffie-uurtje in Udenhout. 4. Integrale toegang sociaal domein (hoort bij speerpunt 4) Vanaf november 2019 werken we met één integrale toegang en met één wijkteam voor het hele sociale domein in Haaren. Bij de integrale toegang kijken we niet alleen naar de gevraagde voorziening, maar staat de vraag van de inwoner op alle leefgebieden centraal. Een consulent voert een quick scan uit, met het wijkteam wordt de beste ondersteuning georganiseerd. In dat wijkteam zijn vertegenwoordigers vanuit de jeugdwet, Wmo en de Participatiewet vertegenwoordigd. In 2020 is vooral ingezet op een efficiënte organisatie van deze toegang en het wijkteam. Ondanks de Coronacrisis is het ons - samen met de zorgaanbieders en professionele organisaties gelukt om de dienstverlening aan onze inwoners zoveel mogelijk op peil te houden. Soms hebben we moeten improviseren omdat fysiek contact niet mogelijk was en hebben we andere vormen van ondersteuning moeten bieden. Daarbij werd de continuïteit van zorg aan onze inwoners geborgd. De laatste maanden hebben de consulenten in het wijkteam zich vooral ingezet om de overgang van onze inwoners naar één van de ontvangende gemeenten zo soepel mogelijk te laten verlopen. We hebben daarvoor veel afspraken gemaakt met consulenten van de ontvangende gemeenten.

Daar waar nodig is gezorgd voor een warme overdracht van dossiers. 5. Basisteam Jeugd en Gezin (BJG) en tweedelijnszorg (hoort bij speerpunt 4) In 2020 hebben er oefensessies plaatsgevonden met jeugdconsulenten. Deze sessies zijn georganiseerd vanuit het regionale project inkoop 2021. Lokaal is een training georganiseerd met als thema resultaatgericht werken.

16

Jaarstukken 2020

Vanwege de Coronacrisis was er nauw contact tussen scholen en het BJG. Er was specifieke aandacht voor de kwetsbare kinderen. Dit heeft ook een relatie met de inzet van de noodopvang. Er was geregeld telefonisch contact vanuit het BJG met kwetsbare gezinnen om een vinger aan de pols te houden. Daar waar nodig is extra zorg ingezet. Maatregelen en ontwikkelingen niet gekoppeld aan een speerpunt Participatie en Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) Ook op het gebied van Participatie stond 2020 in het teken van de Coronacrisis. De Rijksoverheid heeft de Tozo-regeling in het leven geroepen voor financiële ondersteuning van kleine zelfstandigen. Daar kon vanaf maart een beroep op gedaan worden. Het aantal toegekende Tozo-uitkeringen had in april een piek bereikt met 202 toekenningen. De regeling werd per 1 juli 2020 verlengd, maar wel met aanvullende eisen waardoor het aantal toekenningen terugliep. De verlenging van de Tozo-regeling duurde 3 maanden. Omdat het aantal Coronabesmettingen weer opliep is de Tozo-regeling nog een keer verlengd vanaf 1 oktober 2020 tot (voorlopig) 1 juli 2021. De laatste regeling wordt nog minder aangevraagd en toegekend dan de eerdere regelingen. Aan het begin van de crisis werd voorspeld dat veel ondernemers uiteindelijk toch een beroep moeten doen op bijstand op grond van de Participatiewet.

Daarvoor werden verschillende schattingen aangegeven. Er is echter tot nu toe geen sprake van een flinke stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden. Het aantal uitkeringsgerechtigden van januari 2020 (voor de Coronacrisis) vergeleken met het huidige aantal uitkeringsgerechtigden (Participatiewet, Bbz, IOAW en IOAZ samen) geeft een toename te zien van één. De verwachte stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden blijft vooralsnog uit. Op het gebied van Participatie werkt de gemeente intensief samen met WSD, onze belangrijkste reintegratiepartner. In de gemeente Haaren komt die samenwerking het beste tot uitdrukking in ‘Participatie werkt! In Haaren’ waar alle burgers met een vraag rond participatie, in welke vorm dan ook, terecht kunnen. Na de experimenteerperiode, is besloten om Het Participatiebedrijf tot de herindeling van de gemeente Haaren voort te zetten. Project ‘Van Transitie naar Transformatie’ In de afgelopen twee jaren (2018 en 2019) hebben de gemeenten Boxtel, Sint-Michielsgestel en Haaren uitvoering gegeven aan het project ‘Van Transitie naar Transformatie’. De raad is in september 2020 geïnformeerd over de evaluatie van dit project. Sommige deelprojecten zijn afgerond. Een aantal projecten loopt nog. Voor het overige zijn de nieuwe werkwijzen inmiddels ondergebracht in het reguliere werkproces.

In de evaluatie is aangegeven dat een deel van de overgebleven middelen wordt gerestitueerd aan Haaren. Vanwege de herindeling heeft Haaren namelijk geen profijt meer van de implementatie van het regiesysteem. Financieel overzicht 1.2.2 Ook u! Baten Lasten Saldo

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -1.566 -1.326 -2.980 9.684 9.359 11.574 8.119

8.033

8.594

Rekening 2020 -3.295 11.303

Verschil

8.008

-586

Toelichting verschil baten Er zijn meer rijksmiddelen ontvangen van het Ministerie SZW voor de bijstandsuitkeringen dan begroot. Eind 2020 is het definitieve BUIG budget vastgesteld door het Ministerie SZW. De baten uit terugvorderingen in kader van inkomensvoorziening en Tozo zijn hoger dan begroot De balanssaldi van het debiteurensaldo sociaal domein, de terug te betalen Bbz verplichtingen aan het Rijk en de voorziening voor dubieuze debiteuren zijn bijgesteld op basis van de eindstanden van 31 december 2020. Deze noodzakelijke mutatie leidt dit jaar tot een nadeel.

-315 -272

-54 -47 9

Jaarstukken 2020 17

Op basis van de uitgaven Tozo is een verwachte Rijksbijdrage opgenomen. Deze is hoger dan in de begroting opgenomen. De reden is de voortzetting van de Tozo regeling. De ontvangsten op Bbz leningen zijn hoger dan begroot. Hierdoor ontstaat ook een terugbetalingverplichting aan het Rijk. In 2020 is de Rijksbijdrage van de Bbz (declaratieregeling) verrekend. Dit is een terugbetaling aan het Ministerie SZW. De ontvangsten van leningen en terugvordering in relatie met minimaregelingen zijn lager dan begroot De klantbijdrage van collectief vervoer is lager. Het collectieve vervoer heeft enkele maanden stil gestaan gevolg van de Coronapandemie. De inkomsten van het CAK (abonnementstarief) zijn hoger dan begroot. Er is een nog te ontvangen bedrag opgenomen in de jaarrekening van de laat in het jaar opgelegde eigen bijdrage die nog niet is geïncasseerd. Mijn Gemeente Dichtbij heeft de niet bestede middelen van het T&T project terugbetaald aan de gemeente. De restitutie is hoger dan het begrote bedrag. Ontvangen WEB middelen vanuit provincie, zijn niet begroot en worden doorbetaald zijn derden

-94

Verrekend dividend voor de afrekening van de loonkostensubsidietrajecten via de WSD

-57

Overig Totaal toegelicht verschil baten

-1 -315

Toelichting verschil lasten Het beroep op Bbz is net als vorige jaren minder geweest dan verwacht. Er is dit jaar geen bedrijfskapitaal verstrekt in het kader van de Bbz. De lasten die worden verstrekt in het kader van de PW, Ioaw en Ioaz zijn bijna gelijk geweest met de begrote uitgaven. De begrote uitgaven voor de Tozo regeling zijn te laag geweest. De Tozo was oorspronkelijk voor een kortere periode. De hogere uitgaven worden gedekt dorr een hogere rijksbijdrage. De budgetten op minimaondersteuning zijn toereikend geweest. Er is extra budget beschikbaar gesteld om gemeentelijke heffingen te compenseren. De lasten zijn lager uitgevallen. Het participatiebudget is niet toereikend geweest om de re-integratie trajecten en begeleidingskosten i.v.m. loonkostensubsidies te bekostigen. Het verrekende dividend van de WSD heeft hier nog een dempende werking gehad. Betaalde WEB middelen zijn niet begroot net zoals de ontvangen middelen (zie ook baten). Kosten leerpunt Haaren aan KW1C. Algemene lasten voor de Wmo, waaronder de bijdrage voor de dienstverlening, zijn lager geweest dan begroot. De lasten voor incidentele woonvoorzieningen (woningaanpassingen en trapliften) zijn hoger dan begroot. Er is minder uitgegeven aan hulpmiddelen dan in de begroting is opgenomen. De lasten voor het gebruik van het collectief vervoer zijn hoger geweest dan in de begroting opgenomen.

Als gevolg van de coronapandemie zijn er afspraken gemaakt over omzetgarantie. De lasten voor huishoudelijk hulp zijn lager geweest dan in de begroting opgenomen. Er is aanzienlijk hoger begroot naar aanleiding van het tekort op huishoudelijk hulp in 2019 en de gewijzigde finaciering (P*Q).

-14 20 2 4 -23

-44 -16

-38 1 106 -4 -17 67

16 16 -13 8 -24 5 -79

Het budget voor de regio inkoop voor begeleiding alsmede de verstrekte PGB's zijn te ruim. Het voordeel op de het PGB budget is met name te wijten aan de coronapandemie.

-95

Er is minder uitgegeven vanuit het lokale budget voor begeleiding ten opzichte van de begroting. De extra lasten voor Corona zijn onbesteed. Deze kunnen overgeheveld worden naar 2021.

-220 -17

18

Jaarstukken 2020

Het budget voor regio inkoop Jeugd is onvoldoende gebleken De budgetten voor lokale inzet en uitvoeringskosten regio inkoop zijn lager geweest begroot De lasten voor de PGB's Jeugd zijn hoger dan begroot Minder uitgave RIOZ Wmo en Jeugd Overig Totaal toegelicht verschil lasten

96 40 5 -125 0 -272

1.2.3 Onderwijs voor iedereen

Er is voldoende aanbod van basisonderwijs aansluitend op de vraag van de aanwezige doelgroepen. Dit onderwijs is van een kwalitatief hoogstaand niveau De gemeente voert onderwijsbeleid om ervoor te zorgen dat haar inwoners adequaat basisonderwijs kunnen volgen. De taak van de gemeente is vooral om ervoor te zorgen dat de randvoorwaarden voor goed onderwijs, zoals huisvesting, aanwezig zijn en dat jongeren en volwassenen gestimuleerd worden en blijven om een startkwalificatie te behalen door middel van uitvoering van de leerplichtwet en volwasseneneducatie. Onder ‘Onderwijs voor iedereen’ vallen onder andere onderwijshuisvesting (nieuwbouw en voorzieningen voor gymnastiek), vormings- en ontwikkelingswerk, leerlingenvervoer en leerplichtwet. 1. Cultuuronderwijs (hoort bij speerpunt 1) In 2020 kregen alle scholen een budget van € 10.000 voor verdiepend kunst- en cultuuronderwijs. De beide schoolbesturen (Cadans Primair en STROOMM) hebben de handen in elkaar geslagen en Plaza Cultura ingeschakeld om het verdiepend onderwijs vorm te geven. Daarbij is expliciet aandacht voor lokale kunst- en cultuurproducenten. Beide schoolbesturen hebben de intentie om ook na de herindeling met Plaza Cultura verder te werken. Kapitaalvernietiging is daarmee voorkomen.

Met de muziekverenigingen maakten wij de afspraak dat de gemeentelijke subsidie voor individueel muziekonderwijs zichtbaar van de rekening wordt afgetrokken. Daarmee is voor ouders helder wat de gemeente bijdraagt aan het muziekonderwijs. De gemeente verstuurde de beschikkingen aan ouders, zowel voor het schooljaar 2019-2020, als het schooljaar 2020-2021. Voor het schooljaar 2021-2022 zijn de muziekverenigingen aangewezen op de regelingen van de ontvangende gemeenten. De verbinding tussen schoolbesturen/scholen en ontvangende gemeenten werd door ons geëntameerd. Vanwege de herindeling werd afgezien van de beloofde evaluatie van deelname aan het gesubsidieerde muziekonderwijs: het dient geen enkel doel meer.

Financieel overzicht 1.2.3 Onderwijs voor iedereen Baten Lasten Saldo

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -39 -117 -117 865 986 1.040 826

868

922

Rekening 2020 -160 976

Verschil

815

-107

-43 -64

Jaarstukken 2020 19

Toelichting verschil baten Bijdrage onderwijsachterstandenbeleid voor zowel 2019 als 2020 verantwoord Onderhoudsbijdrage Helvoirthuis gelijk aan voorgaande jaren. Minder dan begroot. Overige Totaal toegelicht verschil baten

-60 11 6 -43

Toelichting verschil lasten Minder aangevraagde LEA-subsidies Minder bijdrage aan RTL (leerplicht) Tendens zet zich voort: minder lasten voor leerlingenvervoer Hogere uitgaven onderwijsachterstandenbeleid Overige Totaal toegelicht verschil lasten

-10 -12 -58 24 -9 -64

1.2.4 Aanstekelijk gezond

Inwoners hebben een gezonde leefstijl, zowel fysiek als psychisch en voelen zich hierin gesteund door de gemeente De gemeente vindt goede volksgezondheid belangrijk en wil de inwoners op de hoogte houden van ontwikkelingen op het gebied van gezondheid. Voor de uitvoering van taken die de Wet Publieke Gezondheid (WPG) oplegt aan gemeenten (jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering en algemene gezondheidszorg), werken gemeenten samen in Gemeenschappelijke GezondheidsDiensten (GGD’s). Onder ‘Aanstekelijk gezond’ vallen onder andere openbare gezondheidszorg, jeugdgezondheid en uitvoering Wet Kinderopvang. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Project Gewoon Gezond (hoort bij speerpunt 4) De activiteiten van Gewoon Gezond werden in 2020 volgens plan doorgezet. Gedurende het jaar werd verbinding gelegd met de verschillende ontvangende gemeenten om te bespreken óf en hoe de aangevangen activiteiten worden voortgezet. De ontvangende gemeenten hebben elk een eigen aanpak van hun gezondheidsbeleid. De kern daarvan is dat zij oog en oor hebben voor burgerinitiatieven op gezondheidsgebied. Lopende activiteiten kunnen daardoor worden ingepast. Een enkele ontvangende gemeente ziet mogelijkheden om ons activerend gezondheidsbeleid in het eigen beleid te integreren. 2.

Alcohol- en drugspreventie (hoort bij speerpunt 4) De pandemie zorgde voor een (tijdelijke) sluiting van sportlocaties en van de horeca. Daardoor was het niet mogelijk de mystery guest opnieuw in te zetten. De gemeentelijke personele capaciteit om het alcoholproject voort te zetten (zowel wat betreft handhaving als beleidsmatig) was hard nodig om de maatregelen rondom de pandemie vorm te geven en de vragen van burgers en organisaties te kunnen beantwoorden. Ook de geplande activiteiten in Helvoirt en Esch vonden door de pandemie geen doorgang. In Helvoirt zijn de activiteiten meteen weer opgepakt, zodra de coronamaatregelen dat toelieten. De gemeente Haaren zorgde ervoor dat het project Herstelvoirt voldoende financiële middelen heeft om de geplande activiteiten voort te kunnen zetten in de komende jaren. Inmiddels is duidelijk dat de gemeente Vught erg enthousiast is over het project, zodat de Werkgroep Herstelvoirt alle medewerking van de gemeente ontvangt. Financieel overzicht

20

Jaarstukken 2020

1.2.4 Aanstekelijk gezond

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging

Rekening 2020

Verschil

Baten Lasten

-18 525

-8 593

-8 597

-14 550

-6 -46

Saldo

507

585

589

537

-53

Toelichting verschil baten Overig Totaal toegelicht verschil baten

-6 -6

Toelichting verschil lasten Minder bijdrage gemeenschappelijke regeling GGD Overige Totaal toegelicht verschil lasten

-41 -6 -46

1.3

Verbonden partijen

1. 2. 3. 4.

Werkvoorzieningschap De Dommel (WSD) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) AgriFood Capital Samenwerkingsovereenkomst Uitvoeringsorganisatie Werk, Zorg en Inkomen gemeenten Boxtel en Haaren 5. Uitvoering leerplichtwet en Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) 6. Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost Brabant 7. Samenwerkingsovereenkomst Specialistische hulp Wmo Meierij

1.4

Beleidsindicatoren

Indicator

Eenheid

Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters totaal Banen Kinderen in uitkeringsgezin Netto arbeidsparticipatie Werkeloze jongeren Bijstandsuitkering Lopende re-integratievoorzieningen Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 64 jaar % kinderen tot 18 jaar % % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners van 15 - 64 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar Aantal per 1.000 inwoners

1.5

Begroting 2020 Rekening 2020 Periode Waarde Periode Waarde 2018 3,61 2018 3,6 2018 9,03 2019 13 2016-2017 1 2019 0,9 2018 438,6 2019 560,8 2015 1,88 2019 2 2018 70,7 2019 71,6 2015 0,43 2019 1 2018 12,1 2019 111,4 2015 1,9 2019 94,4 2018 6,1 2019 10,5 2018 0,6 2019 0,6 2018 47 2020 510

Financieel overzicht

Jaarstukken 2020 21

Programma 1 - Leven

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging

Rekening 2020

Baten Lasten

-1.896

-1.629

-3.507

-3.853

13.043

12.716

15.190

14.746

Saldo

11.147

11.087

11.683

10.893

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -171 498 357 268

Rekening 2020 -171 559

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging 2.324 49 48 48 78 78 77 2.295

Rekening 2020 2.295 48 92 2.251

Waarvan incidenteel Baten Lasten

Reserves Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december

22

Jaarstukken 2020

Programma 2 - Wonen

2.1

Algemene beleidsdoelstelling

De gemeente Haaren voorziet in de behoefte aan woningen. Hierbij houden we rekening met een gezond woon- en leefklimaat en een evenwichtige verdeling van de functies wonen, werken, recreatie, natuur en landschap.

2.2

Operationele doelstellingen

2.2.1 Woningen als bouwstenen

Binnen de gemeente worden woningen gebouwd die aansluiten op de behoefte Goede en voldoende woningen die aansluiten op de behoefte van de inwoners dragen bij tot de leefbaarheid van alle dorpen. Op grond van de Woonvisie 2017 - 2021 ‘Van wensen naar wonen’ richt de gemeente zich primair op de doelgroepen starters, jongeren, jonge gezinnen en senioren. Binnen deze doelgroepen krijgen één- en tweepersoonshuishoudens extra aandacht, voor zowel huur- als koopsector. Onder ‘Woningen als bouwstenen’ vallen onder andere woningbouw en -exploitatie, bouw-, woningen welstandstoezicht, bouwgrondexploitatie. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Verder ontwikkelen grondexploitaties (hoort bij speerpunt 3) Woningbouw Helvoirt Den Hoek Fase 2 is woonrijp opgeleverd en het groen is grotendeels aangeplant. In het voorjaar van 2020 is gestart met het bouwrijp maken van fase 3-4. De werkzaamheden worden voor het eind van het jaar afgerond. Het geluidscherm is gerealiseerd, de inrichting van de wal wordt nog verder afgewerkt. De wadi in het centrale deel van de wijk is ingericht. Het speeltoestel in de vorm van een IJzertijdboerderij is geplaatst. Het speeltoestel refereert aan de archeologische vondsten in de wijk.

Er ligt een alternatief verkavelingsplan met kwalitatief goede ruimtelijke opzet (in vergelijking met het huidige vingerende plan) en meer mogelijkheden om sociale huur en goedkope koopwoningen te realiseren. In deze nieuwe verkavelingen is voldoende ruimte voor de CPO initiatieven om hun plannen te verwezenlijken. Dit plan zal door gemeente Vught verder in behandeling worden genomen. De ambtelijke projectleiding lag sinds medio 2020 bij de gemeente Vught. Schilderstraatje Helvoirt Het project Schilderstraatje is medio 2020 overgedragen aan de gemeente Vught. Gemeente Vught heeft contact gelegd met de projectontwikkelaar en afspraken gemaakt over een vervolg. Het plan van aanpak is gemaakt na overleg met Ballast Nedam. Ballast Nedam levert een principevoorstel aan in Vught waarin de plannen uiteen zijn gezet. Gemeente Vught zorgt voor de ontwikkeling van een gebiedsvisie. Het maken van deze visie is opgenomen in de visie ontwikkeling Jaarstukken 2020 23

bebouwingsconcentraties. Dit wordt in de loop van 2021 opgepakt. Wanneer de visie is ontwikkeld kan het verzoek van Ballast Nedam worden getoetst. Daarna volgen de overige ruimtelijke procedures. Woningbouw Esch Reigerskant Het plan is gasloos aangelegd en volgens de uitgangspunten van klimaatadaptatie, zoals het bovengronds afvoeren van hemelwater. Verder wordt alleen een vuilwaterriool aangelegd. Hierdoor blijft het hemelwater in het gebied en wordt hittestress zoveel mogelijk beperkt. In augustus 2019 is begonnen met de gedeeltelijke uitgifte van vrije kavels in fase 1. In 2020 zijn alle kavels voor fase 1 (8 particuliere bouwkavels) geleverd. Daarnaast is op 17 december 2020 een overeenkomst met ontwikkelaar Reuvers getekend voor fase 2 (8 goedkope koopwoningen, 6 middeldure en 13 dure koopwoningen) De levering van deze kavels vindt plaats in 2021. De 4 particuliere kavels in fase 2 zijn in het najaar van 2020 via een openbare inschrijving en loting toegewezen. De koopovereenkomsten zijn in 2020 gesloten. Levering van deze vier kavels vindt plaats in 2021. Het bouwrijp maken is in 2020 afgerond. De bestektekeningen voor woonrijp maken zijn opgesteld. Woningbouw Haaren Beekdal De grondreserveringsovereenkomst tussen Woonveste en stichting CPO Beekdal is nog niet getekend.

De grond wordt voor deze partijen gereserveerd totdat duidelijkheid is over het verkrijgen van een ontheffing van de woningbouwautoriteit door Woonveste. De ontheffing is nodig omdat Woonveste door de herindeling gaat bouwen buiten hun toegewezen werkgebied. Woonveste gaat de ontheffing aanvragen en hoopt deze in de eerste helft van 2021 te verkrijgen. Kantstraat 1 en 9: 50 á 55 woningen Voor beide locaties wordt een gebiedsvisie gemaakt en in samenhang bekeken. Voor Kantstraat 1 is het principeverzoek positief beoordeeld. Parallel aan de gebiedsvisie wordt een concept-bestemmingsplan voorbereid. Gemeente Oisterwijk neemt het plan over. Tjaden Dit project is van de baan. De geïnteresseerde ontwikkelaar kon geen overeenstemming bereiken over de aankoop van de gronden en heeft zich teruggetrokken. De locatie behoudt ontwikkelpotentie, mits een geïnteresseerde partij wél overeenstemming kan bereiken met de particuliere grondeigenaar. Woningbouw Biezenmortel Er zijn in Biezenmortel twee initiatieven voor grootschaliger woonbouw. Beide initiatieven zijn overgedragen aan de gemeente Tilburg. Locatie Capucijnerhof: de eigenaren benaderen zelf een aantal ontwikkelende partijen om te polsen of ze de ontwikkelmogelijkheden willen onderzoeken.

Ze hebben al met een ontwikkelende partij gesproken en deze partij heeft contact opgenomen met de gemeente Tilburg om te checken of de gemeente inderdaad positief is over een herontwikkeling. Capucijnenstraat 5 Locatie v.d. Plas: de ontwikkelende partij heeft de gemeente Tilburg gevraagd om meer duidelijkheid over de uitbreidingslocatie (dus het gedeelte op agrarisch gebied). De gemeente Tilburg geeft aan dat men werkt aan een stedelijke ontwikkelingsstrategie en pas daarna, dus in 2021, uitspraken kan doen over eventuele uitbreiding van de dorpscontouren. Daarmee is het principeverzoek afgewerkt. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020, niet gekoppeld aan een speerpunt Haarendael Met de ontwikkelaar, de eigenaar, gemeente Oisterwijk en gemeente Haaren is een intentieovereenkomst getekend. In 2020 heeft de omgevingsdialoog plaats gevonden en is er veel onderzoek gedaan naar het complex en de omgeving, onder andere op het gebied van cultuurhistorie,

24

Jaarstukken 2020

constructie, bouwkunde, veiligheid en architectuur. De onderwerpen zijn met alle betrokken partijen besproken en hieruit is een plan van aanpak gemaakt voor het veilig behoud van Haarendael. Kastanjelaan 10 en 12 Door middel van een ontwikkelcompetitie zijn partijen uitgenodigd om een creatief, hoogwaardig en duurzaam voorstel voor de herontwikkeling van de oude dr. Landmanschool en naastgelegen directeurswoning te doen, dat bijdraagt aan de leefbaarheid van Helvoirt. In 2020 heeft de voorselectie plaatsgevonden. Drie partijen zijn uitgenodigd om een plan uit te werken. Daarna is het dossier overgedragen aan de gemeente Vught. Financieel overzicht 2.2.1 Woningen als bouwstenen

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging

Rekening 2020

Verschil

Baten

-3.857

-5.709

-5.792

-2.681

3.111

Lasten

3.327

5.017

5.017

2.351

-2.665

Saldo

-530

-692

-775

-330

445

Toelichting verschil baten Lagere winstuitname zie paragraaf G Grondbeleid Minder inkomsten gerealiseerd bij grondexploitaites Beekdal, Den Hoek en Reigerskant Gedeeltelijke vrijval verliesvoorziening grondexploitaite Beekdal Saldo van meer inkomsten dan uitgaven grondexploitaties Overige Totaal toegelicht verschil baten

319 3.680 -36 -846 -7 3.111

Toelichting verschil lasten Minder salariskosten en inhuur op deze doelstelling (zie overige toelichtingen Organisatiekosten) Renteberekening grondexloitaties op basis van werkelijke boekwaarden Meer kosten grondexploitaties met name Den Hoek Storting in verliesvoorziening grondexploitatie Saldo van inkomsten en uitgaven grondexploitaties Overige Totaal toegelicht verschil lasten

-77 18 1.106 90 -3.785 -17 -2.665

2.2.2 Ruimtegebruik in evenwicht

Er is een evenwichtige verdeling tussen de functies wonen, werken, recreatie, landschap en natuur De gemeente realiseert dit met behulp van actuele bestemmingsplannen en visiedocumenten. Onder ‘Ruimtegebruik in evenwicht’ vallen onder andere ruimtelijke ordening (bestemmingsplannen) en natuurbescherming. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Verder ontwikkelen plan N65 (hoort bij speerpunt 2) In juli 2020 is door de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld. Daarna is het project overgedragen aan de gemeente Vught en Provincie Noord-Brabant. Het onderzoek naar verplaatsing van de bushalte (motie raad juli 2020) is in gang gezet en ook deze zal verder door de gemeente Vught opgepakt worden. Het project N65 werd financieel in Haaren afgesloten. De provincie gaat de Jaarstukken 2020 25

realisatiefase trekken en de gemeente Haaren heeft haar bijdrage (€ 5,3 miljoen) aan de provincie ten behoeve van het project N65 voldaan. Inhoudelijk wordt het project overgedragen aan de gemeenten Vught en Oisterwijk. 2. Verder ontwikkelen plan Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) (hoort bij speerpunt 2) Voor het vervolg van PHS Runsdijk is door de gemeenten Boxtel en Haaren een gezamenlijke memo opgesteld met een doorkijk naar de integrale aanpak voor de bovenwettelijke maatregel Runsdijk. Deze integrale aanpak betreft het saneren van de laatste gelijkvloerse oversteken op dit traject en het realiseren van een of meerdere robuuste ongelijkvloerse oversteken. In de memo wordt voorgesteld een deel van het reeds gereserveerde budget van de bovenwettelijke maatregel Runsdijk te gebruiken voor een onderzoek naar de integrale aanpak. De memo ligt ter besluitvorming voor bij het Hoog Ambtelijk Overleg. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 niet gekoppeld aan een speerpunt Ruimte-voor-ruimtetitels Het ontwerpbestemmingsplan (locatie naast de school aan de Postelstraat, in Esch) dat de bouw van de vier ruimte-voor-ruimtewoningen mogelijk moet maken, heeft gedurende de periode 2 oktober 2020 tot en met 12 november 2020 ter inzage gelegen. Tegen het plan is een aantal zienswijzen ingediend.

Het is aan de raad van de gemeente Boxtel om de betreffende zienswijzen te beoordelen en vervolgens een besluit te nemen over de vaststelling van het bestemmingsplan. Uitbetaling van de stimuleringsbijdrage (€ 130.000) na 1 januari 2021, is geborgd door middel van een addendum (december 2020) op de overeenkomst van juli 2019, tussen de provincie en de gemeente Haaren inzake de beschikbaarstelling van stimuleringsbijdragen voor gerealiseerde ruimte-voorruimtewoningen. Bestemmingsplan Buitengebied De gemeenteraad van Haaren heeft in 2020 het bestemmingsplan Buitengebied Haaren, herziening 2020 vastgesteld. De aanleiding voor deze actualisatie was de wens om het beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing een plek te geven in het bestemmingsplan Buitengebied en zo procedures voor deze initiatieven te vereenvoudigen. Financieel overzicht 2.2.2 Ruimtegebruik in evenwicht Baten Lasten Saldo

Rekening Begroting 2020 Begroting 2020 2019 primitief na wijziging -114 -74 -166 808 702 1.002 694

628

Toelichting verschil baten Hogere bijdragen ontvangen in het kader van sloopfonds VAB Minder leges ontvangen voor bestemmingsplannen en particuliere initiatieven Bijdrage Provincie verkoop ruimte-voor-ruimtetitels ontvangen Overige Totaal toegelicht verschil baten

26

836

Rekening 2020 -289 889

Verschil

600

-236

-122 -114

-23 15 -100 -14 -122

Jaarstukken 2020

Toelichting verschil lasten Minder aanvragen voor uitkering uit het sloopfonds VAB Extra lasten bijeenkomsten Programa Hoogfrequent Spoor (gedeelte wordt gedekt uit bestemmingsreserve) Vervallen verplichting 2019 bijdrage de Meierij en teruggave eindafrekening gebiedscontract Midden Brabant Minder advieskosten omtrent project Haarendael Haaren en bestemmingsplan Esch niet afgerond Minder inzet uren BAG/BGT-registratie Overige Totaal toegelicht verschil lasten

-31 45 -46 -55 -24 -3 -114

2.2.3 Leefklimaat in balans

In de gemeente heerst een gezond woon- en leefklimaat voor mens, dier en plant De gemeente creëert dit door inzet van haar milieubeleid dat integraal onderdeel uitmaakt van het omgevingsbeleidsplan. Dit plan bevat een integraal en realistisch uitvoeringsprogramma voor taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken). Onder ‘Leefklimaat in balans’ valt onder andere milieubeheer en duurzaamheid. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020 1. Klimaatakkoord (hoort bij speerpunt 5) Gelet op de herindeling en de ligging van onze dorpen waren we betrokken bij zowel de Regionale Energiestrategie Noordoost Brabant (RES NOB) als de Regionale Energie en Klimaat Strategie Hart van Brabant (REKS HvB). In het voorjaar van 2020 zijn de concept-regionale energiestrategieën opgesteld en besproken met de raadswerkgroep. In mei 2020 zijn beide strategieën vastgesteld door de raad. In de aanloop naar de definitieve versies van de strategieën, die uiterlijk medio 2021 moeten worden ingediend, heeft de portefeuillehouder geparticipeerd in de twee stuurgroepen om de belangen van de Haarense dorpen te bewaken. Ambtelijk is de advisering op dit dossier al eerder aan de ontvangende gemeenten overgedragen. 2. Uitvoering RO taken Halverwege het jaar 2020 waren er circa 80 principeverzoeken en/of wijzigings- en bestemmingplannen in behandeling.

Vanaf augustus 2020 is, in goed overleg met de ontvangende gemeenten, gestart met de overdracht van die verzoeken en plannen waar de gemeente Haaren in 2020 geen richtinggevende uitspraken over kon doen of besluiten meer over kon nemen. De personele capaciteit is vanaf augustus voornamelijk ingezet op afronding van verzoeken en plannen die in Haaren reeds in een vergevorderd stadium van besluitvorming waren. Maatregelen en ontwikkelingen in 2020, niet gekoppeld aan een speerpunt Bijdrage kopgroep Landbouw Door de extra bijdrage van onder andere de gemeente Haaren aan de kopgroep Landbouw is er een versnelling op gang gebracht voor de transitie landbouw. Door deze financiering heeft het Rijk onze bijdrage verdubbeld via het vitaal platteland en deze zal ingezet worden als extra adviesondersteuning voor de boeren in de transitie naar kringlooplandbouw. Helvoirts Broek In 2020 heeft de gemeente Haaren besloten om subsidie te verlenen aan Gebiedsonderneming Duinboeren & Maatschappij voor het project Kavelruil Helvoirtsbroek Zuid. De planning is dat de vrijwillige kavelruil wordt afgerond in 2021. Het zal daarom aan de gemeente Vught zijn de subsidie na afloop van het proces vast te stellen. Jaarstukken 2020 27