AP 4. Notulen raadsvergadering 28 oktober 2021

Dat doet hij al.” De heer Timmerman interrumpeert: “De staatssecretaris is ook gebonden aan wat hij wel en niet kan. Ik zie het niet als het opleggen van een resultaatsverplichting maar als een inspanningsverplichting.” Mevrouw Elskamp: “Los van het woord onverantwoord gaan wij er niet op aandringen dat de staatssecretaris zijn maatregel intrekt. Wij vinden dat aandringen op dit moment niet verantwoord is.” Mevrouw Pluim: “Wij vinden het erg jammer dat we als gemeente dit signaal door middel van deze motie niet gaan afgeven.” De motie wordt verworpen met 11 stemmen tegen en 10 voor. De fracties van de SGP en ChristenUnie stemmen tegen en de fracties van Gemeentebelang, CDA Lokaal, PvdA/Groen Links en Liberaal Nunspeet stemmen voor. De voorzitter schorst om 20.10 uur de vergadering. Na heropening ervan stelt hij agendapunt 13 aan de orde. 13. Vaststelling Programmabegroting 2022-2025 De heer H.J. Polinder: “Voorzitter. Vorig jaar september was de laatste keer dat de voltallige raad in deze zaal in vergadering bijeen was. In oktober zaten hier alleen het college en de fractievoorzitters tijdens de begrotingsbehandeling. Het is goed te zien dat we hier weer voltallig en fysiek kunnen vergaderen. Wie had toen kunnen vermoeden dat we nu, meer dan een jaar later, pas weer fysiek bijeen zouden zijn. Corona is onder ons en zal ook nog wel even blijven.

De afwezigheid van onze raadsvoorzitter is daar een sprekend voorbeeld van. We wensen hem uiteraard een volledig en snel herstel. Corona eist ook nu nog slachtoffers in onze gemeente. De SGP-fractie, maar uiteraard ook de hele raad, leeft mee met allen die getroffen zijn. Voorzitter. Dank aan het college, de wethouder Financiën, de betrokken ambtenaren uit dit huis. De begroting zit solide in elkaar. Maar liefst 71 miljoen euro is wat ons betreft op een verantwoorde wijze verdeeld. Dank ook voor de implementatie van de wensen vanuit de Perspectievennota. Een aantal onderwerpen daarvan wil ik kort benoemen. Indexering welzijnswerk is belangrijk. Juist nu, ook in het kader van corona. De herschikking van de BOA-taken, samen met Gemeentebelang ingebracht, goed dat dit een vervolg krijgt. De rotonde Halfweg heeft een plek in de begroting en ook het aanpakken van de Gortelseweg.

- 16 -

Beide wensen deze keer ingebracht door het CDA, maar al vaker van harte door ons ondersteunt. Het is goed dat natuurbrandpreventie nu echt gang kan gaan krijgen. Dat is belangrijk, helemaal in het licht van de bezuinigingen op de repressie van natuurbrandbestrijding. Een concrete vraag hebben we aan wethouder Groothuis met betrekking tot de permanente bewoning van recreatiewoningen. Dank dat dat in de begroting is opgenomen. Het is inmiddels al weer een jaar geleden dat het door onze fractie is inbracht en door een meerderheid in deze raad ondersteund. Voordat je het weet ben je weer een jaar verder als het nu in de begroting van volgend jaar wordt opgenomen. Graag zou ik de wethouder willen vragen om dit onderwerp in de eerste helft van 2022 voor te leggen aan de raad. De nood is hoog op de woningmarkt. Voorzitter. Ik zou nog veel meer onderwerpen kunnen onderstrepen en andere fractievoorzitters gaan dat ongetwijfeld doen. Want wat gebeurt er veel in onze gemeente. Stationsplein, zwembad en sporthal op de Wiltsangh, woningbouw in verschillende kernen, onderwijshuisvesting, alles rondom zorg, armoedebestrijding, noem maar op. Elk van die onderwerpen zijn onderwerpen waar we het samen moeten doen. Geen van de fracties heeft een meerderheid in deze raad. Dat is ook goed. Op een democratische manier discussiëren we hier over onderwerpen en doen we het uiteindelijk met elkaar.

Richting verkiezingstijd is het heel verleidelijk om weer in je partijjasje op de foto te gaan en onderwerpen te claimen of je kant op te trekken. Maar recht aan de waarheid doet het allerminst. Alleen kom je in deze zaal nergens. De totstandkoming van de begroting met input vanuit de Perspectievennota is daar een mooi voorbeeld van. Alleen met steun van anderen kun je hier iets bewerkstelligen. En gelukkig doen we dat ook, constructief met elkaar als gehele raad. Wat betreft de bijstellingsbrief moet ik de juichstemming wat temperen. We keken er niet raar van op dat de circulaire nu in het voordeel van heel veel gemeenten uitpakt. Het is namelijk een patroon dat we richting lokale of provinciale verkiezingen altijd een mooie financiële worst krijgen voorgehouden van het Rijk. Ik kan u nu al voorspellen dat de meicirculaire na de verkiezingen weer nadelig zal uitpakken. Dus daarom ook de oproep om soberheid en doelmatigheid te betrachten. We zitten zogezegd niet in een periode waarin we geld kunnen rondstrooien. Misschien iets om ook bij het doen van verkiezingsbeloften rekening mee te houden. Dat zeg ik uiteraard ook tegen mijn eigen partij, voorzitter. Dat wat betreft de voorliggende begroting. In de rest van mijn betoog wil ik ingaan op twee onderwerpen: de relatie tussen mens en natuur en de tweedeling in de maatschappij. Allereerst de relatie tussen de natuur en de mens.

Al eeuwenlang is dat bijna een twee-eenheid. Helemaal in het gebied waar wij wonen. Natuur en mens gaan prima samen. Maar er zijn allerlei plannen die de bewegingsvrijheid van de mens in de natuur beperken. De lange termijn visie lijkt te zijn: de mens mag uitsluitend nog op afstand van de natuur genieten. Via een bezoekerscentrum en hooguit een kabouterpad mogen we dan nog van de natuur genieten. Dat kabouterpad is overigens prima, maar als we daar allemaal rond gaan lopen wordt het daar wel heel erg druk. Gevolgen van die visie komen door de jaren steeds tegen. Het begint al bij Natura2000, dat is lang geleden. Maar recent ook weer, de plannen rondom recreatiezonering, de vennen en de plannen voor het betaald parkeren bij natuurgebieden. En dat zijn zo maar een paar recente voorbeelden. En wij stellen daar als gemeente geen visie tegenover, stel ik vast. Wat ons betreft moeten natuurbelangen en de belangen van onze inwoners en recreanten daarin evenwichtiger worden gewogen. Om een voorbeeld te noemen waar dat evenwicht in mijn optiek zoek is: Voor het bepalen van het broedseizoen heeft de provincie in het kader van de recreatiezonering onderzoek laten doen. Dat is het Sovon-rapport. Volgens dat rapport zou het broedseizoen op het Hulshorsterzand moeten duren van 1 maart tot 7 juli.

De provincie en Natuurmonumenten kiezen voor een veel langere periode, namelijk tot 1 september. Dit doen zij op basis van twee vogelsoorten die nu niet in het gebied voorkomen. Wat ons betreft is het bespreekbaar en alleszins redelijk om dat broedseizoen tot 7 juli te hanteren. Dat laat meteen zien waar onze fractie staat. We zijn niet tegen elk plan, maar het moet wel redelijk zijn. Maar wat ons betreft is de impact voor inwoners en recreanten te groot als we dat broedseizoen twee maanden, in het toeristisch seizoen, gaan oprekken voor vogelsoorten die hier niet meer voorkomen. Ik kan het niet meer uitleggen. We zien in de begroting dat er een plan bosbeheer wordt gemaakt. Er staan ook allerlei toeristische initiatieven in de begroting. Maar voordat we daar allemaal geld en tijd in gaan steken is het wat ons betreft noodzakelijk om een visie te ontwikkelen op die balans tussen natuur en mens. Dat is geen nieuw initiatief. Het is wat ons betreft een onderdeel van de voorliggende begroting als het gaat om het bosbeheerplan.

- 17 -

Graag een beschouwende reactie hierop van het college. Ik had overigens een motie kunnen voorbereiden die om deze visie vraagt, maar ik veronderstel dat de wethouder dit kan onderstrepen en het komende jaar wil uitvoeren. Ik hoor dat uiteraard graag. Voorzitter. Het laatste gedeelte van mijn eerste termijn wil ik, zoals al aangekondigd, aan een ander onderwerp besteden. Wat mij betreft een groter en belangrijker onderwerp dan de voorliggende begroting. Namelijk de tweedeling in de samenleving die we steeds sterker zien. Die was er al langer op allerlei vlakken, die wordt versterkt door corona en de geldende maatregelen. Ik denk dat we daar als raad een rol in hebben. Om geen verdeeldheid, maar juist verbinding na te streven. Om alle groepen in de samenleving binnenboord te houden. Mijn achterban, het reformatorische smaldeel, is een minderheid in onze lokale samenleving. Hier lokaal nog best een forse minderheid, maar landelijk gezien marginaal. De directeur van het Venster, John Hoving, hield op onze SGP-ledenvergadering vorige week een lezing over welzijn. Hij benoemde daarin terecht dat welzijn, welbevinden alles te maken heeft met je gevoel en de wereld om je heen. Als je in de wereld om je heen steeds minder acceptatie voelt, ga je jezelf terugtrekken. Dan wordt je welbevinden minder.

En dat zie ik af en toe in mijn achterban gebeuren en het gebeurt misschien ook wel in andere groepen in de samenleving. Ik denk dat we dat met elkaar niet moeten willen. Er zijn allerlei landelijke discussies. Waarin de ruimte voor klassiek-christelijke uitgangspunten steeds beperkter wordt. Onder het mom van vrijheid wordt anderen de vrijheid ontnomen. Men shopt selectief in grondrechten om de eigen progressieve en soms zelfs agressieve agenda te kunnen onderstrepen. Voorzitter. Er zijn groepen in onze lokale samenleving die zich absoluut niet inclusief behandeld voelen. In ons land, maar ook steeds vaker hier in onze dorpen. Keuzes die wij in deze zaal maken en woorden die wij gebruiken hebben invloed op het welbevinden van mensen. Woorden die we gebruiken kunnen verbinding bevorderen of juist verdeeldheid veroorzaken. Afgelopen commissievergadering kwam ik een zinnetje tegen “ongevaccineerde inwoners vormen een gevaar voor de samenleving” en ik heb daar toen ook een punt van gemaakt. Zo maar een voorbeeld wat bijdraagt aan verdeeldheid. Ik wil nu geen discussie over wel of niet vaccineren. Maar ik wil het wel hebben over het effect van zo’n uitspraak. Die versterkt, zo merk ik, polarisatie. En juist dat is in mijn ogen een gevaar voor de samenleving. Ik zit nu bijna acht jaar in deze raad.

Verbinding, elkaar opzoeken, elkaar respecteren, dat heb ik altijd als een van de krachtige punten gevonden van deze gemeenteraad. Mijn oproep zou zijn om met elkaar te pogen die tweedeling in onze samenleving tegen te gaan. Laten we elkaar opzoeken in plaats van veroordelen.. Voorzitter, dat zeg ik ook nadrukkelijk tegen mijzelf, tegen mijn eigen partij. Laat dat helder zijn. Ik wil me daarvoor inzetten. Juist omdat we als SGP-fractie geloven en belijden dat ieder mens, binnen en buiten onze achterban, wij allen zoals we hier zitten, voor God gelijk is. Inclusiviteit in absolute vorm, om dat woord nog maar eens te gebruiken. De SGP-fractie wenst het college, de medewerkers en de collega raadsleden Gods zegen toe voor het voorliggende begrotingsjaar. Dank u wel.” De voorzitter: “Dan is nu het woord aan de heer Konings. Hij gaf aan dat hij geaarzeld heeft of hij vanavond het woord zou voeren. Hij heeft vandaag namelijk een diep ingrijpende mededeling gekregen met betrekking tot een van zijn allerbeste vrienden. Hij heeft geaarzeld, maar toch besloten de woordvoering te doen. Als het misschien anders loopt dan dat u van de heer Konings gewend bent, dan weet u de oorzaak en dan hebben we vanzelfsprekend alle begrip.” De heer Konings: “Dank voor de inleiding voorzitter. De titel van de algemene beschouwingen van Gemeentebelang is dit jaar: Inwoners en ondernemers centraal.

Voordat ik dit verder toelicht en inhoudelijk inga op de begroting wil ik twee onderwerpen vooraf benoemen. Ten eerste. Gelukkig kunnen we weer redelijk normaal functioneren, maar voor veel mensen is het door corona veroorzaakte leed nog aan de orde van de dag. Zie maar de afwezigheid van onze raadsvoorzitter. Wij als fractie zijn ons dan ook bewust van de relativiteit van de onderwerpen die hierna aan de orde komen. Maar we zullen als maatschappij verder moeten met onderwerpen als woningbouw, jeugdzorg en klimaat. Wel is het belangrijk dat we aan de gevolgen van deze ellendige periode aandacht blijven besteden en we zullen dat ook doen. Ten tweede. Voor Gemeentebelang is het duidelijk dat het werken met een Perspectievennota de kwaliteit van het proces sterk heeft bevorderd. De wensen van de fracties kunnen nu vroegtijdig in het proces worden meegenomen.

- 18 -

Waar veel gemeenten moeite hebben hun begroting sluitend te krijgen, is dit gemeente Nunspeet wederom gelukt, waarvoor dank aan het college en de ambtelijke staf. In de begroting is een goede balans bereikt tussen enerzijds het uitvoeren van de reguliere gemeentelijke taken en de zorgplicht naar de samenleving en anderzijds de instandhouding van onze groene leefomgeving, kunst en cultuur. Omdat wij gelukkig wonen in een financieel gezonde gemeente hebben wij daarnaast ook nog de ruimte om te investeren in de toekomst door projecten op het gebied van onder andere duurzaamheid, de stationsomgeving, sportpark de Wiltsangh en onderwijshuisvesting. Inwoners en ondernemers centraal, dat is de gedachte die Gemeentebelang bij deze algemene beschouwingen dus wil benadrukken. Waarom dit thema? Gemeentebelang staat al jaren tussen de inwoners en zoekt de verbinding tussen de inwoners onderling en tussen de inwoners en de gemeente. We doen het uiteindelijk allemaal samen. Als je niet naar elkaar luistert en begrip hebt voor de mening van anderen sta je tegenover elkaar en daar komt zelden wat goeds uit. Kijk maar naar andere, ook omliggende, gemeenten maar ook naar de ontwikkelingen in politiek Den Haag. Even een persoonlijke noot in dit kader. Ik werk al 35 jaar als adviseur op het grensvlak tussen organisatieontwikkeling en de toepassing van ICT.

Ik heb daar zelfs een van mijn boeken over geschreven en kom na een paar jaar politiek tot de ontdekking dat de uitdagingen die ik hier tegenkom veel overeenkomsten vertonen met mijn werk. Pas als de mensen die gebruik maken van de ICT-dienstverlening in gesprek gaan met de afdeling ICT en de ICT-ers achter hun scherm vandaan komen en zich gaan verdiepen in de mensen en processen binnen de organisatie haal je het beste uit iedereen naar boven en kom je tot mooie resultaten. Net als bij de gemeente wordt het succes dus bepaald door verbinden van mensen met een verschillende belevingswereld en andere kennisgebieden. Tot mijn verbazing bedrijf ik eigenlijk dus al 35 jaar politiek. Na deze ontboezeming weer terug naar de begroting. Nunspeet is een ontwikkelgemeente die nooit af is en waar we constant samen bezig zijn de balans te bewaken tussen instandhouding van alles wat goed is en het ontwikkelen van zaken die Nunspeet nog mooier maken. Gemeentebelang is van mening dat het zoeken van verbinding de enige weg is om in dit speelveld onze primaire doelstelling te realiseren: een mooi Nunspeet waar de lasten beperkt zijn en de lusten steeds hoger worden. Ik ga even een lijstje langslopen waar we vanuit onze verbindende rol als Gemeentebelang samen met deze raad stevig op hebben ingezet. Natuurbehoud, dat heeft onder andere geleid tot het voorkomen van de bomenkap op de A28.

Behoud van cultureel erfgoed, dat heeft geleid tot een heroverweging van het kappen van de rododendrons bij het ronde huis. Leefbaarheid van de kernen, dat heeft bijgedragen aan het voorkomen van de komst van een te groot aantal arbeidsmigranten in Vierhouten en tot een openbare discussie ten aanzien van de toekomst van het Kulturhus. Zo net hebben we besloten dat Elspeet zijn dorpshuis weer terug krijgt. Hopelijk wordt dit net zo’n succes als het dorpshuis in Hulshorst na de doorstart. Ik ga nog even door met wat voorbeelden waar we ons hard voor hebben gemaakt. Een vitaal centraal plein in Nunspeet. Door het opknappen van het plein en ruimte voor terrassen is het veel aantrekkelijker geworden voor inwoners en toeristen. Het openhouden van terreinen en wegen, dit is de basis geworden bij de discussie rondom recreatiezonering zeker ten aanzien van het gebied rondom het Hulshorsterzand. Nunspeet als poort van de Veluwe en cultureel hart van de Noord-Veluwe, Nunspeet uit de Kunst, Veluvine en de musea zijn hier de exponenten van. Ook hebben we ons hard gemaakt voor inclusiviteit: iedereen hoort erbij en wij zijn dan ook heel blij met de inclusieagenda en recent het hijsen van de regenboogvlag. En tot slot van dit lijstje, sport in Hulshorst. Het aangekochte terrein Landrust biedt de mogelijkheid tot een breed aanbod van activiteiten voor deze kern.

Stuk voor stuk voorbeelden van het geslaagd in verbinding brengen van inwoners onderling en/of inwoners met de gemeente. Als ik dit lijstje doorloop is dat een moment waarop ik blij ben dat ik hoor bij een lokale partij in Nunspeet die echt wat te zeggen heeft en moet houden. Gemeentebelang vindt dat over lokale belangen ook lokaal gesproken en zoveel mogelijk besloten moet worden. Beleid moet niet gemaakt worden vanachter een bureau in Brussel, Den Haag, Arnhem of Nunspeet maar samen met onze inwoners en ondernemers. Daar staan wij voor. Vandaar dat wij de ambtenaren ook naar buiten willen hebben. Boa’s zichtbaar in het straatbeeld, proactief contact vanuit de bedrijvencontactfunctionaris en meedenken in mogelijkheden bij evenementen. Tijdens de behandeling van de Perspectievennota had Gemeentebelang het langste wensenlijstje. Alle onderwerpen die we daar hebben aangedragen hebben wel direct een positief gevolg voor onze inwoners of ondernemers.

- 19 -

We zijn we blij te zien dat uiteindelijk al onze prioriteiten zijn opgepakt en meegenomen. Wij hadden trouwens het langste lijstje omdat we veel zaken hebben ingebracht die veel opleveren voor de inwoners en ondernemers, maar met beperkte middelen bereikt kunnen worden. Denk aan de herschikking van de BOA-capaciteit zodat er meer blauw op straat komt, onderzoek naar alternatieve woonconcepten zodat we een vitale woonomgeving blijven houden, jongerenparticipatie zodat jongeren mee kunnen praten over hun eigen toekomst, de realisatie van een evenemententerrein, verbetering van de dienstverlening vanuit dit huis en tot slot het onderzoek naar de uitbreiding van de schaapskooi. De conclusie uit deze lange opsomming: het toevoegen van waarde aan onze samenleving hoeft zeker niet altijd geld te kosten. Daar blijven we ons als Gemeentebelang samen met deze raad voor inzetten. Daarnaast zijn wij blij dat geld in de begroting is opgenomen voor de invulling van de rol van sociaal regisseur. Belangrijk om de kwaliteit van de jeugdzorg te verhogen en de kosten te beheersen. Ook is er geld uitgetrokken voor een onderzoek naar de milieustraat. Belangrijk in het kader van duurzaamheid en het draagvlak van de inwoners hiervoor. Daarnaast is er gelukkig geld beschikbaar om de verkeerssituaties op Halfweg en het centrum van Vierhouten te verbeteren.

Middels de bijstellingsbrief vanuit de landelijke overheid is er eindelijk ook geld toegevoegd om het tekort in de jeugdzorg op te vangen en is er ook ruimte gevonden om de inwoners minder te belasten dan voorzien. Helaas zijn er ook veel risico’s en onzekerheden die dreigen de financiële balans te verstoren. Denk aan de effecten van de coronapandemie, maar ook aan de onzekerheden waar de landelijke en regionale overheid ons mee opzadelen zoals de financiering van de jeugdzorg en het takenpakket van de GGD. Wij zullen in deze dan ook blijven wijzen op de gewenste volgorde: eerst geld dan taken. Ook is er vanuit deze overheden toenemende druk om verregaand te gaan samenwerken. Gelukkig kunnen we ons als zelfstandige gemeente al 50 jaar prima redden en ons karakter behouden. Dat willen we ook graag zo houden. Het is bijvoorbeeld prima om met Zwolle samen te werken waar dat slim is, maar tegen opgedrongen samenwerking zeggen wij nee. Overigens gaan we volgend jaar graag samen met de raad, de inwoners en de ondernemers deze 50 jaar zelfstandigheid uitgebreid vieren inclusief de bijbehorende vlag. Tot slot wil Ik nog twee groepen adresseren. Naar de inwoners en ondernemers wil ik graag zeggen: wij zoeken u graag op, maar zoekt u ons ook op.

Wij doen het voor jullie en pakken graag de handschoen op om de verbindende rol op te pakken tussen de inwoners en richting de gemeente om voor Nunspeet het maximale resultaat te halen. Naar de andere fracties en dan sluit ik volledig aan bij de heer Polinder: ga met ons samen de uitdaging aan om ook in de volgende periode door middel van samenwerking te komen tot een mooier dorp voor onze inwoners en ondernemers, want daar staat Gemeentebelang al ruim 75 jaar voor. Laat ik afsluiten met te herhalen dat we trots mogen zijn op al onze kernen waar we zo goed kunnen wonen, werken en recreëren en dat Gemeentebelang er voor gaat om ons dorp nog mooier te maken onder het motto: nog hogere lusten tegen lage lasten. Ik dank u voor de aandacht en wens het college veel wijsheid met de uitvoering van de voorliggende begroting.” De heer Leusink: “Door dementie verlies je jezelf en elkaar. Dat is de slogan van de Alzheimer stichting. Dan voelen we aan hoe ingrijpend dit is en hoe belangrijk het is dat hier iets aan gedaan wordt. De impact voor de dementerende zelf, de omgeving mantelzorgers, het gezin van de mantelzorgers is groot. Velen zullen dat herkennen. Mocht je dat niet hebben, Omroep Max heeft een dramaserie Maud & Babs. Dat laat zien welke impact dementie kan hebben. Voorzitter. Ik pak dit voorbeeld omdat het voor de ChristenUnie een belangrijk punt is.

Wij willen prioriteit geven aan welzijn. Ik heb inmiddels begrepen dat we inmiddels ook steun hebben van de directeur van Het Venster en via hem ook al van de SGP. Dat is mooi om dat net voor de verkiezingen vast te stellen. Welzijn is wat ons betreft een cruciaal punt. Ik maak geen lang lijstje van wat de ChristenUnie allemaal heeft bereikt, maar ik wil wel benoemen dat de ChristenUnie zich heeft ingezet voor een dementievriendelijk Nunspeet. We zijn blij dat het college de raad een projectplan heeft voorgelegd om dit belangrijke doel van een dementievriendelijke gemeente te realiseren. Dat is een mooi resultaat. Natuurlijk, het plan is slechts een aanzet om stappen te zetten, maar zonder plan komen die stappen ook niet. Welzijn van de ouderen in onze gemeente is voor ons ook een belangrijk uitgangspunt. De ChristenUnie vindt dat ouderen de warme zorg en aandacht moeten blijven krijgen die ze verdienen. We moeten ze ook in moeilijke omstandigheden steunen.

- 20 -

We zijn daarom ook dankbaar met de ondertekening van het Nunspeetse manifest ‘Waardig Ouder worden’. Dat zijn voor ons als ChristenUnie belangrijke mijlpalen omdat wij prioriteit willen geven aan welzijn. In de begroting zie je dat er in Nunspeet heel veel aandacht aan welzijn wordt besteed. Onze welzijnsorganisaties, ik had het net al over dementie en ouderen. Maar het gaat ook om de jeugdzorg, WMO en hulp bij armoede. Dat zijn belangrijke zaken. Hoewel er nog zeker wensen zijn zien wij dat er binnen de mogelijkheden van de begroting veel wordt gedaan. Complimenten daarvoor aan het college. Er zijn ook wel punten van zorg. Er zijn veel woningzoekenden, vooral ook jonge mensen. Er is veel gebouwd. In ons verkiezingsprogramma hadden we een aantal staan, waarvan we dachten: sky hoog, dat gaan we niet redden. Maar het aantal is fors overschreden. Dat is een positieve overschrijding. Dat verdient complimenten, ook voor het college. Desondanks blijft het een probleem. Heeft deels ook te maken dat wij geen voorrang kunnen geven aan onze eigen inwoners. Daardoor is er ook instroom van elders. We zijn blij dat het college alternatieve woonvormen gaat onderzoeken. De ChristenUnie vindt het belangrijk dat daarbij het Flexwonen of de Tiny houses worden betrokken. Ik steun ook de oproep van de SGP om dat met voortvarendheid op te pakken.

Tijdelijke woonvormen zijn niet definitief, daarom zijn ze ook tijdelijk. Deze zijn juist bedoeld om sneller woningen aan te bieden, zodat diegenen die nu wachten tijdelijk geholpen worden. Het is geen structurele oplossing. In die zin is het goed dat we de keuze hebben gemaakt voor de realisering van een nieuwe woonwijk in ’t Hul-Noord. Duurzaamheid is een belangrijk thema voor de ChristenUnie. Een van de thema’s van het collegeprogramma is ‘Duurzaam denken en doen’. Ik heb begrepen uit een column in de huis-aan-huiskrant van raadslid Reinier de Bruin dat hij echt belangstellend is in de zin van de dag van. Ik kan hem vertellen, de week van. Juist vandaag is de start van de eerste nationale klimaatweek. Dan is het ook goed dat we op die manier accent leggen op thema’s die belangrijk zijn en die onze samenleving raken. Wij zijn rentmeester van Gods schepping. Het is dus belangrijk dat we hier aandacht aan geven. We worden daartoe ook opgeroepen door jongeren. Vooral jongeren geven het signaal af om hier wat aan te doen. Doe het nu, wacht niet tot morgen. Dat is ook begrijpelijk. Jongeren zullen de meeste consequenties gaan dragen als wij nu niet handelen op het punt van duurzaamheid en klimaat. Het is bemoedigend dat deze week ook grote Nederlandse bedrijven de oproep van jongeren om haast te maken ondersteunen. Gelukkig, Nunspeet doet ook het nodige.

Ook hierin zijn stevige stappen gezet, maar er is meer. Duurzaamheid is niet alleen het terugdringen van broeikasgassen, maar het gaat ook om circulaire economie. Dat is ook het stimuleren van het hergebruik van ons afval. We moeten onze kilo’s restafval fors verminderen. Daar hebben we nog een stevige stap te zetten. Daarom zijn we blij dat er een onderzoek komt naar de realisatie van een milieustraat in Nunspeet, dus niet in Elburg of Oldebroek. Ook hier geldt dat we hier graag prioriteit aan willen geven. Het staat in het huidige coalitieakkoord en we zien graag dat dit opgepakt gaat worden. We hebben zojuist gesproken over de Bomenverordening. Dat gaan we niet over doen, maar daar hebt u gemerkt dat de ChristenUnie burgerparticipatie heel belangrijk vindt. Dat wil ik ook nu benadrukken dat in algemene zin voor ons belangrijk is dat burgers betrokken worden en dat er draagvlak wordt gecreëerd. We zien dat er op dit gebied mooie stappen zijn gezet en daar zijn we blij mee. Graag zien we dat die stappen verder worden uitgebouwd. Wat ons betreft zouden we best aan de slag kunnen met laagdrempelige jongerenpanels. De laatste tijd heeft de ChristenUnie veel gesproken met deskundigen uit onze gemeente. Daarbij viel het ons op dat we heel veel deskundigen hebben in onze gemeente.

Zouden we die niet wat meer kunnen betrekken bij datgene wat er in dit huis gebeurt? Andere gemeenten laten zien dat het heel zinvol kan zijn om bij beeldvormende vergaderingen experts uit je eigen gemeente te betrekken. Wij geven dat mee als inspiratie om dat de komende periode op te pakken. Voorzitter. Ik wil nu nog wat dieper op de begroting ingaan. We zijn tevreden met de reactie van het college op de wensen in de Perspectievennota. We zijn ook tevreden met de werkwijze van de Perspectievennota. Laten we dat dus in ere houden. Wij waarderen als ChristenUnie Nunspeet in het bijzonder de verhoging van de subsidie voor amateurkunsten. We zijn blij met het onderzoek naar de schaapskudde, met de voorgestelde extra dienstverlening in de dorpshuizen, maar ook dat we de OZB iets minder verhogen. Het is goed dat we een Zeeuw aan het roer hebben, want ons Zeeuwen bin zuunig. Tot slot. Corona is een moeilijke tijd. Er is veel leed, zorg en tegenstellingen in de samenleving.

- 21 -

In het begin van de coronapandemie was er sprake van samenhang, sociale cohesie, de bereidheid om elkaar te helpen in de samenleving. Dat was heel mooi. Dat is echter helemaal omgeslagen in polarisatie. Dat vraagt om terughoudendheid in onze opstelling en bewoordingen. De SGP-fractie heeft daar straks iets over gezegd en daar sluiten we ons bij aan. Standpunten mogen verschillen, maar bewoordingen moeten in dit kader zorgvuldig worden gekozen. Wij leven mee met iedereen in onze samenleving die de gevolgen van deze pandemie voelen. In dat verband past het ook dat we onze burgemeester veel sterkte en spoedig herstel toewensen. We wensen het college Gods zegen toe bij de uitvoering van al deze belangrijke plannen.” De heer Meijer: “Mijnheer de voorzitter. Het aardige is dat waar de heer Polinder mee eindigende en waar de heer Leusink aan het slot op inhaakte, ik daarmee begin, zonder dat we vooraf van elkaars bijdragen op de hoogte waren. Dat gaat over polarisatie. Kijkend en lezend om ons heen valt het op dat Nederland steeds meer polariseert. Voorbeelden daarvan zijn in overvloed aanwezig: Zwarte Piet, immigratie met heel actueel de huisvesting van Afghaanse vluchtelingen, onderwijs, boeren en stikstof tot de huizenmarkt en corona.

Ons land lijkt uiteen te zijn gevallen in ver van elkaar verwijderde kampen die elkaar vanuit hun eigen socialmediabubbels bestoken met verbale handgranaten, aldus Sjoerd Beugelsdijk, schrijver van het zeer lezenswaardiger boek ‘de verdeelde Nederlanden’. Heel herkenbaar en ook in de gemeente Nunspeet. En de polarisatie wordt ook nog eens door de media extra uitgelicht, want dat ‘verkoopt’ goed. Ook de Koning ging in zijn laatste Troonrede in op polarisatie. Hij waarschuwde dat het maatschappelijk debat steeds vaker polariserend wordt gevoerd. Maar hij zette er gelukkig direct een stevige kanttekening bij: “Hierbij past de nuchtere vaststelling dat Nederland een goed land is en blijft om in te leven.” En wat de fractie van CDA Lokaal betreft geldt dat laatste zeker ook voor de gemeente Nunspeet. Mijnheer de voorzitter. Met dat positieve beeld kom ik terecht bij de programmabegroting en wat voor een begroting. Dat die sluitend is, is natuurlijk prijzenswaardig, maar dat hoort er in Nunspeet al decennialang standaard bij. Dat zijn we zo gewend en daarmee zijn we dus eigenlijk ook verwend. Nieuw is dat deze begroting het concrete resultaat is van een dit jaar gewijzigd planning en control proces, waarbij het zwaartepunt in de gehele cyclus kwam te liggen bij de behandeling van de Perspectievennota in april jl.

Dat werd het moment waarop in een goed onderling gevoerd debat tussen de partijen, en met het college als toehoorder, de raad aangaf welke onderwerpen in de begroting prioriteit moeten krijgen. Het college heeft goed geluisterd en het is u als college gelukt de bedoelde onderwerpen in de begroting op te nemen. De fractie van het CDA Lokaal is daar heel blij mee. Wij zijn niet van het roepen van dat hebben wij ingediend en dat en dat ook, dus de credits zijn voor ons. Nee, mijnheer de voorzitter, de credits gaan wat ons betreft naar de gehele raad, ongeacht of het nu een coalitie- of niet-coalitiepartij is. Samen zijn we zover gekomen en samen hebben we het besloten en dat geeft veel hoop voor een blijvende goede samenwerking in de nabije toekomst. De redenen waarom het een bijzondere begroting is, is nog niet compleet. Ook dit jaar was het thuiswerken voor de ambtenaren leidend en het noodzakelijk overleg werd dus vooral digitaal gevoerd en dat vraagt een andere vergaderdiscipline. Onze constatering is dat dat op geen enkele wijze afbreuk heeft gedaan aan de kwaliteit en compleetheid van de begroting. Onze welgemeende waardering daarvoor. En als laatste bijzonderheid de aanvullingen op de begroting als gevolg van de septembercirculaire Algemene Uitkering Gemeentefonds. Een forse financiële aanvulling en terecht, laat daar geen misverstand over bestaan.

Hopelijk duurt het wel langer dan de winstwaarschuwing die de heer Polinder gaf. De keuzes in de verdeling van de aanvullingen kunnen wij als CDA Lokaal prima plaatsen en gaan daar dan ook mee akkoord. Mijnheer de voorzitter, ik kom tot een afronding van mijn eerste termijn en moet daarin nog een paar zaken kwijt. Als eerste de status van een bij de behandeling van de jaarstukken in juni jl. aangehouden amendement A2 van het CDA met betrekking tot het ten laste van de algemene reserve een bedrag van € 500.000,-- toevoegen aan de reserve stimulering goedkope woningbouw. De noodzaak voor het ophogen van die reserve blijft wat ons betreft rechtop staan, maar het beleid daarvoor is nog in ontwikkeling en hier geldt dan echt eerst beleid, dan het geld. Dus dat amendement houden we nog aan tot na de vaststelling van dat beleid. Als tweede punt mijnheer de voorzitter de loftrompet.

- 22 -

In de technische behandeling van deze begroting in de commissie Maatschappij en Middelen van begin van deze maand heb ik de portefeuillehouder beloofd de loftrompet te blazen en vervolgens werd de term ‘loftrompet’ een topic gedurende die avond. Belofte maakt schuld, dus hierbij de loftrompet. Alleen het blazen wil ik uw gehoor niet aan doen, maar ik overhandig de trompet als symbolische blijk van waardering voor het ook dit jaar presenteren van een sluitende en toekomstgerichte Programmabegroting 2022 – 2025. Met de woorden van veel wijsheid en vooral rust om de begroting in daden om te gaan zetten sluit ik mijn eerste termijn af.” Vervolgens overhandigt hij de ‘lof’trompet aan wethouder Van der Maas. De heer Timmerman: “Voorzitter. Vanavond bespreken we de Programmabegroting 20222025. Dat doen we fysiek en niet digitaal. Dat is fijn en hopelijk hoeven we niet meer terug te keren naar digitaal vergaderen. Wat PvdA/GroenLinks zorgen baart is de toename van het aantal corona-besmettingen in Nederland en in onze gemeente. Onze oproep aan onze inwoners die zich nog niet hebben laten vaccineren is dan ook: vaccineren doe je niet alleen voor jezelf maar ook voor je medemens. Ook het afgelopen jaar heeft PvdA/GroenLinks een groen en sociaal geluid laten horen. Een geluid dat als het erkend wordt ook tijd en geld uit kan sparen.

Dit zagen we in het afgelopen jaar bij de dassenburcht in Elspeet. En gisteren nog toen de rechter besloot om het hoger beroep van onder meer onze gemeente tegen de omgevingsvergunning van Walibi te verwerpen. Ook zal naar onze stellige verwachting binnenkort blijken dat boswoningen op landgoed de Grote Bunte niet te realiseren zijn. Op 29 april bespraken we in deze raad de Perspectievennota. De fractie van PvdA/Groen Links heeft toen een beperkt aantal beleidswensen ingebracht. Een van deze wensen betrof een onderwerp waar we ons de afgelopen 3,5 jaar voor hard gemaakt hebben, de semipermanente woningen. En hoewel de meeste partijen en de wethouder een sceptische of negatieve houding aannamen, komt er nu een onderzoek naar semipermanente, tijdelijke of alternatieve woonvormen. Dat is mooi. Echter in een onderzoek kun je niet wonen. De oproep van PvdA/Groen Links is dan ook om snel over te gaan tot daden. De schop moet de grond in. Er moeten snel woningen komen voor onze jongeren en andere starters. Ook de milieustraat is in de programmabegroting opgenomen. Niet duidelijk is op wat voor termijn deze er gaat komen. Ook is het voornemen om onze inwoners voor het inleveren van afval te laten betalen. PvdA/Groen Links vindt dat een slecht plan. Zo stimuleer je niet dat onze inwoners herbruikbaar afval naar de milieustraat brengen.

Het is goedkoper om het in de grijze afvalbak te gooien. Graag een reactie van het college. De fractie van PvdA/Groen Links staat voor een inclusief Nunspeet. Een duurzaam Nunspeet. En een Nunspeet waarin al onze jongeren er toe doen en meedoen. Voor wat betreft een inclusief Nunspeet hebben we met de lokale inclusieagenda een prima instrument en is dankzij de door PvdA/GroenLinks ingediende motie – door alle andere fracties gesteund, behalve de SGP - op 11 oktober jongstleden voor het eerst de regenboogvlag voor ons gemeentehuis gehesen. Inclusie beperkt zich echter niet tot hen die mondig genoeg zijn om een vuist te maken. Zo heeft PvdA/Groen Links al meermaals aandacht gevraagd voor het fatsoenlijk huisvesten van arbeidsmigranten. Dat hoort ook bij een inclusief Nunspeet. Voorzitter. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Zo luidt een bekend gezegde. Echter weten wij als leden van de gemeenteraad wat er bij onze jongeren speelt? Ik durf deze vraag niet met ja te beantwoorden. Het beeld dat Sander Kouwenberg onlangs in de commissie Maatschappij en Middelen schetste is niet vrolijk. De door het college genomen maatregelen hebben louter plaatselijk en tijdelijk effect, verschuiven het probleem en verergeren het probleem. Jongeren zijn volwaardig onderdeel van onze maatschappij. Er moet met en niet over hen gesproken worden.

Het niet kunnen bereiken is geen optie, dat is falend beleid. Het tegendeel gebeurt nu met jongeren op chillplekken. De parken en veldjes gaan op slot op basis van een klein percentage overlastgevers. Die moeten aangepakt worden, niet alle jongeren. We moeten uiteindelijk met elkaar samenleven, waarbij wegjagen geen optie is. In Nunspeet ontwikkelen verreweg de meeste jongeren zich goed en groeien op tot zelfstandige volwassenen. De toekomst voor onze jongeren ziet er niet bepaald rooskleurig uit. Een betaalbare woning kunnen ze niet vinden. En als wenkend perspectief voor de langere termijn de klimaatcrisis. Die gaan we vanuit Nunspeet niet in ons eentje oplossen. Binnenkort komt er weer een klimaattop in Glasgow. Daar zullen de landen hun verantwoordelijkheid moten nemen. Nunspeet moet ook haar steentje bijdragen.

- 23 -

Dat moet niet bij papier blijven. We hebben het programma duurzaamheid, alleen de uitvoering daarvan gaat veel te langzaam. Alle fracties in deze raad zeggen dat ze voor duurzame energie zijn. Toch schiet het niet op. Er is een intensivering en meer ambitie nodig om de duurzaamheidsdoelen die we onszelf hebben gesteld te behalen. De huidige hoge prijzen voor benzine en gas zijn wat PvdA/Groen Links betreft een extra reden om de overstap te maken naar duurzame energie. Dat moet niet alleen zijn weggelegd voor inwoners die een elektrische auto kunnen aanschaffen en hun huis kunnen verduurzamen. Bij onze inwoners met een kleine beurs is nu al sprake van energiearmoede. Het Rijk heeft heel gul eenmalig 150 miljoen euro uitgetrokken voor de aanpak van de energiearmoede. Dat is een pleister voor de korte termijn. Deze mensen moeten door de gemeente en de woningbouwvereniging onmiddellijk worden geholpen met het isoleren van hun huis en het overstappen naar duurzame energie. Zo kan energiearmoede structureel worden aangepakt. Duurzaamheid moet niet verworden tot een speeltje voor de rijken, waarvan alleen zij profiteren. Graag een reactie van het college hoe zij denkt dit te gaan aanpakken. Voorzitter. Ik ga afronden. Het college presenteert een sluitende begroting. Complimenten daarvoor aan de wethouder en de ambtenaren. Dank u wel.” De heer Snaterse: “Voorzitter.

De programmabegroting, een jaarlijks terugkerend ritueel en de laatste voor de komende verkiezingen. U hebt het vanavond al meer gehoord, maar ook wij complimenteren de wethouder en de ambtelijke staf met het voorliggende resultaat. Uiteraard kunnen wij met tevredenheid vaststellen dat het wederom gelukt is om de begroting sluitend te krijgen. Liberaal Nunspeet heeft de afgelopen jaren over het algemeen geen onmogelijke financiële eisen gesteld, behalve de voorwaarde dat de lastendruk voor de inwoners zo laag als mogelijk moeten worden gehouden. Dat lijkt gelukt, mede door de extra financiële bijdrage van het Rijk. Maar terughoudendheid blijft op haar plaats. Liberaal Nunspeet houdt na de verkiezingen op te bestaan. Dus vanaf deze zijde geen profilering en geen lang verhaal voor de komende periode, hoewel er grote uitdagingen liggen. Denk bijvoorbeeld aan de woningbouw en de verduurzaming. Terugkijkend wil ik 2 zaken benoemen. Liberaal Nunspeet heeft de afgelopen jaren gepleit voor de komst van een milieustraat. Deze staat op de agenda. Wij willen echter dat dit niet mag leiden tot lastenverzwaring voor de burgers, zoals de programmabegroting suggereert. Daarnaast hebben wij ons van meet af aan ingespannen om onderzoek te doen naar mogelijkheden van waterstof.

Dat is nog niet zover, maar wij zien dat de discussie in den lande steeds meer op gang komt en we zien al mooie resultaten. Nu nog in Nunspeet. Tot slot. Vanaf deze plaats wil ik nu al wel alle partijen die de komende jaren de kar gaan trekken en de kas moeten bewaken veel verantwoordelijkheid en vooral veel wijsheid meegeven. U staat voor grote uitdagingen.” De voorzitter schorst om 21.15 uur de vergadering, zodat het college zich kan beraden op haar reactie op de eerste termijn van de raad. Na heropening ervan om 21.30 uur geeft hij het woord aan wethouder Van der Maas. Wethouder Van der Maas: “Voorzitter, dank u wel. Laat ik eerst maar beginnen met het blazen van de loftrompet. Dat doe ik in deze voor de organisatie die deze mooie begroting heeft samengesteld. Het is ook al genoemd, in coronatijd was het absoluut een uitdaging om dit voor elkaar te krijgen. Veel digitaal overleg, maar de laatste weken weer meer fysiek. Dus hartelijk dank voor de complimenten. De staf zal er zeker blij mee zijn. Voordat ik mijn eerste termijn begin, eerst even een aantal algemene opmerkingen over de te bespreken programmabegroting. Vanavond zijn we bij elkaar voor de jaarlijkse bespreking van de door het college voorgestelde Programmabegroting 2022 - 2025. Vorig jaar zaten we met alleen de fractievoorzitters bij elkaar, vanwege de corona pandemie.

Gelukkig mogen we nu weer fysiek bij elkaar zijn voor deze toch wel belangrijke raadsvergadering waarin de begroting voor het komende jaar besproken en besloten zal worden. Terugkijkend waren het bijzondere tijden en helaas moeten we nu constateren dat het virus nog steeds een groot deel van wat ons dagelijks bezighoudt, bepaald. We hopen met z’n allen op betere tijden waarin het virus niet meer zo dominant aanwezig is. Het goede nieuws is dat de begroting opgesteld is zonder dat corona daar een grote impact op heeft. Uiteraard kunnen we niet in de toekomst kijken.

- 24 -

Terugkijkend kunnen we wel zeggen dat het Rijk, de provincie, de burgers, de ondernemingen en gemeenten goed geholpen hebben met financiële middelen om een groot deel van de impact te verzachten. Daar zijn we uiteraard blij mee en dat geeft ook wel enige hoop voor de toekomst. Al met al blijven de tijden onzeker, maar het normale werk heeft ook zijn voortgang gehad en dat blijkt zeker ook weer uit de aangeboden Programmabegroting 2022 – 2025. Het proces om te komen tot deze programmabegroting is anders verlopen dan voorgaande jaren, omdat het middel van een Perspectievennota in het voorjaar is geïntroduceerd. De belangrijkste reden was de raad in staat stellen om meer invloed te hebben op de inhoud van de programmabegroting. Ik durf te stellen dat deze verandering heel goed heeft uitgepakt en voor herhaling vatbaar is, waardoor het samenstellen van de begroting min of meer eenvoudiger was en wellicht tot minder discussie leidt in deze vergadering. We spreken over de Programmabegroting 2022 - 2025, maar feitelijk is het een begroting voor 2022 waar vooral de aandacht op gevestigd is. Wettelijk zijn we verplicht om een meerjarenbegroting op te stellen zodat de financiële effecten voor de komende jaren inzichtelijk zijn. Met daarbij als eis dat deze begroting meerjarig sluitend moet zijn.

In goed Nederlands betekent dit dat over de periode van 2022 – 2025 het saldo positief moet zijn. En zoals u hebt kunnen constateren is dat weer gelukt. Het uitgangspunt voor deze begroting was het vastgestelde financiële kader uit het coalitieakkoord en het daarop gebaseerde collegeprogramma 2018 – 2022. Daarnaast kunnen we stellen dat we een zeer ondernemende gemeente zijn met een aantal uitdagende projecten die dagelijks veel aandacht vragen. Vorig jaar hebben we de gemeentelijke belastingen fors moeten laten stijgen om de financiën rond te krijgen en gelukkig is dat voor het komende jaar beperkt. De werkelijke lasten worden in december aan de raad aangeboden ter besluitvorming. Een aangename verrassing voor de wethouder Financiën was de septembercirculaire, waarin zowel voor de algemene uitkering als voor het sociaal domein mooie verhogingen gemeld werden, vooral voor het jaar 2022, maar ook voor de jaren daarna. Normaal gesproken ziet de wethouder de circulaires als een onzekere factor, maar nu konden met de toezeggingen een aantal investeringen gehonoreerd worden en de voorgestelde verhoging van de ozb in 2023 en 2024 terugnemen. Vooral op het terrein van de Jeugdzorg is de verhoging aanzienlijk en kan de opgenomen taakstelling reeds voldaan worden. Het zijn helaas nog incidentele middelen en hopelijk zal het nieuwe Kabinet deze structureel maken.

Voor het eerst een begroting die boven de 70 miljoen euro komt. Toen ik ruim 7 jaar geleden begon, was het circa 55 miljoen euro. Het zijn forse bedragen voor een relatief kleine gemeente en we hopen dat deze begroting recht doet aan de vele activiteiten die hieraan verbonden zijn. Tot zover mijn algemene inleiding. Een vraag zal ik voor mijn rekening nemen en dat gaat over waterstof. Dat was een vraag van Liberaal Nunspeet. Ik kan u verklappen dat het hier redelijk warm is. Dat heeft niet te maken met waterstof, maar ik kan wel aangeven dat de nieuwe cv-installatie in het gemeentehuis een combi is van waterstof en gas. Dat waterstof moet nog toegevoegd worden, maar dan hebben we hier een combi. We willen daarmee een voorbeeld zijn voor onze inwoners dat dit kan en dat het hopelijk in de toekomst nog meer toegepast gaat worden.” Wethouder Groothuis: “De SGP-fractie vroeg naar het onderzoek van permanente bewoning in recreatiewoningen in de eerste helft van 2022. Ik neem het mee naar de Stuurgroep Vitale Vakantieparken. We zullen proberen om dat zo te organiseren dat we daar in de eerste helft van 2022 op terug kunnen komen. Een aantal partijen geven prioriteit aan de milieustraat, afvalinzameling en alles wat daarbij hoort. We zijn er druk mee bezig. In de begroting is er ook al geld voor opgenomen. Er moet verder nog wel een totaalpakket gemaakt worden.

Een milieustraat is één, maar een goed werkende milieustraat heeft ook alles te maken hoe we de rest van onze afvalverwerking organiseren. Het klinkt heel positief in de eerste opmerking van gratis is goed, maar het is niet altijd de beste oplossing. Ik denk dat we voor dit moment beter kunnen volstaan door zo snel mogelijk de stukken op tafel te krijgen, zodat we er als commissie en raad over kunnen spreken wat voor Nunspeet het meest aantrekkelijk is, zowel financieel als uitvoerbaarheid. Dan had ik opgeschreven: Duurzaamheid is en wordt zeker geen feestje voor alleen de rijken. Het is een pakkende kreet die wel vaker gebruikt wordt, maar ik denk dat we de afgelopen periode ook hebben laten zien dat we zeker aandacht hebben voor mensen met lagere inkomens. Er zijn bijvoorbeeld ook subsidieregelingen beschikbaar voor huurders. In die zin hebben we daarin al stappen gezet.

- 25 -

Mijn collega is sinds kort ook al bezig geweest met het instellen van een energiemaatje voor de minima. Dat is vrij nieuw. In die zin laten we zien dat we daar ook aandacht voor hebben.” Wethouder Storteboom: “De SGP had een vraag over de toegang tot de natuur. U geeft aan dat we straks misschien alleen op afstand van de natuur kunnen genieten. Ik hoop en verwacht dat dat mee gaat vallen, maar het is wel belangrijk dat we als gemeente een bosbeheerplan en een heidebeheervisie gaan opstellen. Die beide zaken zijn in ontwikkeling. Het bosbeheerplan staat nu in de begroting en met het heidebeheerplan zijn we al in de voorbereidende fase. Juist in dat plan is het de bedoeling dat we echt gaan werken met stakeholders en inwoners en gaan kijken hoe het er nu uit ziet en waar we straks naar toe willen. Hoe ziet bijvoorbeeld de padenstructuur eruit. Uw collega stelde mij daar een aantal weken geleden een vraag over hoe het zit met die olifantenpaadjes. In het traject rond het heidebeheerplan en het bosbeheerplan zullen we daar met elkaar uitspraken over moeten doen hoe we komen tot een goede balans tussen de recreant en de natuur. Er zit zoveel in het bos en de heide. We hebben de natuur, sport, recreatie, biodiversiteit, wild, houtbouw, klimaat, bescherming van de soorten. Dat vraagt dus om keuzes, dat is een uitdaging.

Wij nemen dat mee in onze uitwerking van het bosbeheerplan en het heidebeheerplan. U geeft aan dat het onbegrijpelijk is dat het broedseizoen verlengd wordt. Dat wordt ingegeven door de nachtzwaluw die wel degelijk nestelt op het Hulshorsterzand. Het is precies het punt wat wij maken in de brief die u morgen krijgt nagezonden als voorgestelde conceptreactie aan de provincie over het recreatiezoneringsplan. De nachtzwaluw doet het al goed op het Hulshorsterzand. Dat kan toch niet de reden zijn om het broedseizoen te verlengen. In die zin kunnen we elkaar helemaal vinden. We gaan de provincie dus verzoeken het broedseizoen terug te brengen naar 1 of 7 juli.” Wethouder Teeninga: “De fractie van de PvdA/Groen Links maakte een aantal opmerkingen met betrekking tot jongeren. Daar wil ik graag een kanttekening bij zetten. Het beleid is er juist op gericht om met jongeren te spreken. Het beleid is ook juist ingestoken om met ouders te spreken. Het beleid is ook om met onderwijs daarover te spreken. Met andere woorden, als het gaat om het overlastnetwerk spreken we met alle stakeholders om daar invulling aan te geven. In onze enquête-uitvraag onder jongeren hebben we meer dan 1000 reacties terug gekregen. Daar kunnen we ons verdergaande beleid met betrekking tot jongeren op baseren. In die zin wil ik weerspreken wat u hierover zei.” De heer H.J.

Polinder: “Ik heb met belangstelling in de eerste termijn de verschillende sprekers gehoord. Mooi om zo de verschillende invalshoeken terug te zien bij de partijen, maar ook de overeenkomsten. De heer Meijer en ik zeiden in de schorsing tegen elkaar dat veel punten overeen kwamen en dan met name op het punt van verbinding, maar ook de verdeeldheid die we in de samenleving zien en wat we daar met elkaar tegenover kunnen stellen. Ook bij andere partijen kwam dat punt naar voren. Mooi dat je zo onafhankelijk van elkaar soms met dezelfde punten kunt komen. Dat vind ik hoopvol. Als de loftrompet een wisselbeker was, zou ik de heer Meijer willen nomineren. Het is geen wisselbeker, dus gaat ie netjes thuis de kast in bij wethouder Van der Maas. Ik wens zijn vrouw veel sterkte. Een van de weinige kritische noten in de eerste termijn ging over duurzaamheid en dan met name door de heer Timmerman. Als ik zie wat er op dat terrein de afgelopen 4 jaar is gebeurd, dan ben ik toch iets minder somber dan de heer Timmerman. Ik zie dat we een programma duurzaamheid hebben wat volgens mij meer dan 300 à 400 concrete punten telt. Als ik dat afzet tegen de 4 jaar voor deze periode, dan is er deze periode heel veel gebeurd. We hebben een stijgende lijn te pakken en ik denk dat we die door moeten zetten.

De PvdA/Groen Links en andere partijen kijken heel kritisch hoe het gaat en vinden dat het allemaal sneller moet, maar vervolgens zie ik niet de grote voorstellen die het verschil gaan maken. Geen doekjes voor het bloeden, maar grote stappen, snel thuis. Mijn vraag aan de heer Timmerman is dan ook: Wat zijn de stappen die u wilt zetten? Waar wilt u concreet die windmolens de komende 2 jaar al gaan plaatsen? Ik hoor het graag. Voorzitter. Ik heb ook 2 concrete vragen aan het college gesteld. Wethouder Groothuis heeft toegezegd dat hij het onderzoek naar permanente bewoning van recreatiewoningen in de eerste helft van 2022 gaat oppakken. Dank voor die toezegging. Verder heb ik wethouder Storteboom gevraagd om een visie op natuur en mens.

- 26 -

Goed dat die visie er gaat komen in onder andere het bosbeheerplan. Mijn fractie verwacht echt kaders over de toegang tot de natuur en dat liefst in een aparte oplegger. Dus als gespreksnotitie voor het overleg met particuliere terreineigenaren. We zien met name op die plekken dat de grip van de gemeente op de toegang tot die terreinen minimaal is. Voor inwoners maakt het geen verschil of een bos nu in eigendom is van de gemeente of een particuliere eigenaar. Het blijft ‘hun’ bos waar ze altijd al komen en waar niet zomaar een afsluiting mag plaatsvinden. Wat ons betreft is het belangrijk om dat als een aparte notitie te bespreken met terreineigenaren. De naleving van de toezeggingen houden we natuurlijk kritisch in de gaten. Voorzitter. Nogmaals dank aan de wethouder Financiën voor de sluitende begroting. Het is niet niks om een sluitende begroting voor dit bedrag in deze tijd te presenteren. Een dankwoord is hier dus op zijn plaats. Tot slot. Ik wil me graag aansluiten bij de slotwoorden van de heer Snaterse als het gaat om verantwoordelijkheid en vooral wijsheid. Als het gaat om wijsheid wil ik wijzen op de eeuwenoude tekst die ingekerfd staat in de houten plaquette die net links buiten om de raadzaal hangt. Die plaquette is aangeboden door de lokale kerken.

Daarop staat de eeuwenoude tekst uit Jacobus 1:5: “Indien iemand van u wijsheid ontbreke, dat hij ze van God begere.” Dank u wel.” De heer Konings: “Voorzitter. Ik heb wat zaken opgepikt uit de woordvoering en uit de beantwoording van het college. Belangrijk vind ik ook te benadrukken wat de heer Polinder ook al zei. We hebben allemaal natuurlijk zo onze verschillende insteken, maar we hebben ook verschillende overeenkomsten. Ik denk dat dat de kern is hoe wij als raad samenwerken. We zoeken elkaar op, we hebben veel overeenkomsten, we hebben dezelfde doelstellingen. We zijn niet bezig om elkaars poten onder de stoelen weg te zagen. Ik denk dat dat ook zo moet blijven, ook de komende periode. Ik denk dat daar de kracht van deze raad in zit. Onafhankelijk van coalitie en oppositie, zoals de heer Meijer al zei. We werken gewoon goed samen. De woningmarkt, dat is een paar keer genoemd. We weten allemaal dat er wat moet gebeuren. Ik hoor iedere keer de ChristenUnie weer roepen van Flexwonen en Tiny Houses. Ik hoor van alles en nog wat, maar we hebben binnenkort een sessie om te kijken naar mogelijke woonconcepten. Laten we die nu eens rustig met ons allen afwachten en bewuste keuzes maken in plaats van met hagel te gaan schieten en kijken wat we kunnen doen. We gaan niet voor niks met elkaar aan tafel zitten om erover te discussiëren.

Laten we dan goede keuzes maken en dan geld alloceren. Dus niet al vast € 500.000,-- apart zetten, want misschien moet het wel 1 of 2 miljoen euro worden. Eerst een goed en doordacht plan en dan geld. Dan evenwicht tussen natuur en mens. Ik denk dat de wethouder daar goed op ingegaan is. Ik wil wel benadrukken dat we daar participatie een hele grote rol in moeten laten spelen. Laten we niet als raad en college een mooi stuk opstellen en met elkaar denken dat het dat wel ongeveer is. Laten we juist actief de mensen er bij betrekken die in die natuur moeten leven. Ook de toeristensector en de ondernemers. Dan het punt van polarisatie. Dat is heel vaak naar voren gekomen. Wat mij betreft, iedereen praat erover en iedereen heeft het erover, maar het is ook een van de meest misbruikte termen op dit moment in de media. Standpunten uitwisselen is prima, maar er zijn heel veel mensen die op dit moment denken dat ze het monopolie op de waarheid hebben. Aangezien niemand het monopolie op de waarheid heeft, moeten we daarvan af. Ik denk dat we elkaar daar heel scherp in moeten houden. Als dat tot polarisatie leidt, dan moeten we daar op ingrijpen. Maar uitwisselen van standpunten is geen polarisatie. Daar moeten we elkaar scherp op houden. Tot slot participatie. Er is veel over gesproken, ook participatie van jongeren.

De ChristenUnie sprak zojuist ook over participatie bij de Bomenverordening. Alsjeblieft niet weer die discussie. Laten we participatie wel gaan gebruiken waarvoor het bedoeld is. Voor zaken die in de toekomst vorm moeten gaan krijgen en beleid moeten gaan vormen. Dus niet achteraf inspraak organiseren voor zaken die al lang beleid zijn. Anders komt alles ter discussie. Dus laten we participatie niet gaan misbruiken net als polarisatie om dingen ter discussie te stellen of elkaar op scherp te zetten. Nee, neem gewoon bij ieder onderwerp wat vorm moet krijgen participatie als onderdeel mee. Daar wilde ik het qua terugkoppeling bij laten. Tot slot spreken wij onze dank uit aan het college en de ambtelijke staf voor een zeer deugdelijke begroting. Ik denk dat we daar de komende jaren heel veel plezier van hebben.”

- 27 -

De heer Leusink: “Voorzitter. Toen ik al die bijdragen op mij liet inwerken, toen dacht ik dat het straks in maart wel lastig kiezen is, want zoek de verschillen. Ik denk dat de verkiezingsprogramma’s dat wel weer helder gaan maken en dat de bijdragen van vanavond misschien enigszins aangeven waar het naar toe gaat, maar dat de verschillen toch groter zijn in de programma’s dan vanavond wordt gezegd. Dat is ook mooi, want in de verkiezingen mag je ook scherp zijn op je eigen profiel, je eigen identiteit, je eigen ambities en je eigen normen en waarden. Maar als we in deze raad zitten, moet je elkaar opzoeken en verbinden en dan moet je ook bruggen kunnen slaan en kloven overbruggen. Ik denk dat deze raad daar goed in slaagt. Dat stemt tot dankbaarheid. Ik heb de reactie van het college gehoord op het punt van de permanente bewoning van recreatiewoningen. Er wordt over gesproken, ook in het kader van Vitale Vakantieparken. We hebben volgens mij aan dat besluit ook toegevoegd het aspect van Flexwoningen. Of dat nou in de huursector is of eigen woningen die men realiseert. Ik neem aan dat dat element wel wordt meegenomen. Dat er dus niet alleen wordt gekeken naar oplossingen op recreatieterreinen, maar ook naar de opties van Flexwoningen en eventueel Tiny Houses. In die zin heeft Gemeentebelang wel een punt. Daar moeten we in alle rust over spreken. Daar zijn we het mee eens.

Ik hoop dan dat die onderzoeksresultaten er dan liggen, dan hebben we ook een goede en complete discussie. Anders moeten we die discussie nog weer eens een vervolg geven. Maar een bezinning op dit punt vinden we cruciaal. We nemen nu geen standpunten in. Op het moment dat onderzoeken in beeld brengen wat kan en wat niet kan en wat gewenst is en wat niet gewenst is, dan kunnen we daar het goede gesprek over voeren. Ik noem het wel even bewust omdat die Flexwoningen wel eens dreigen weg te zakken, bewust of onbewust, in de beantwoording. Dat willen we dus wel even scherp hebben. Dan de milieustraat. Goed om dat in het brede kader van het totale afval en circulariteit te betrekken. Er kan verschil van inzicht zijn hoe je omgaat met een prijsprikkel of dat je anders stimulerend gaat werken. De ChristenUnie zit op het laatste punt door het storten van grof afval zo gemakkelijk mogelijk te maken, zodat je die grijze container zo leeg mogelijk houdt. Daar gaan we over praten, daar gaat het gesprek over plaatsvinden. Het is goed dat dat in deze raad gebeurt. De discussie hoeft niet vanavond, maar ik geef al wel vast een tipje van de sluier waar wij staan. Tot slot. De ChristenUnie heeft vanavond aandacht geschonken aan participatie, zowel bij het vorige agendapunt als bij de programmabegroting.

Voor ons is participatie dat je ervoor zorgt dat de gehele samenleving mee kan denken gericht op draagvlak en betrokkenheid. We hebben dikwijls de oneliner dat het buiten het gemeentehuis gebeurt. Daar zijn we het mee eens. Soms moet je buiten het gemeentehuis ook weer naar het gemeentehuis halen om te zeggen van dat je gebruik van elkaar maakt om juist in een gezamenlijk proces tot goede keuzes te komen. Ik heb ook aangegeven dat wij vinden dat het college deze collegeperiode daar mooie stappen in gezet heeft, maar er liggen nog andere mooie mogelijkheden en uitdagingen op dat punt. In die zin is er nog werk aan de winkel. Dat zal vast gaan gebeuren. We hebben geen vragen of opmerkingen meer. We zijn blij met het resultaat. Wat ons betreft is het allemaal akkoord.” De heer Meijer: “Allereerst dank voor de woorden van het college die naar mijn gevoel de betogen van alle fractievoorzitters eigenlijk alleen maar onderstrepen. Ik hoor steeds dezelfde termen voorbij komen. Los van de terminologie, ook met dezelfde gevoelswaarde. Dat is een belangrijk iets en dat is fijn. Begroten met dit soort bedragen is een enorme uitdagende klus. Dat vereist een scherpe blik op de realiteit en een gezond en realistisch gevoel voor de nabije toekomst van een aantal jaren. In mijn eerste termijn heb ik al gezegd dat deze programmabegroting dat uitstraalt. Nogmaals een pluim voor dit werk.